✳️ بوی جوی مولیان یا ... ؟
« بادِ جوی مَولیان آید همی
بوی یار مهربان آید همی »
❇️ داستان امیر نصر سامانی را شنیده و خوانده‌اید که وی زمستان‌ها را در پایتخت خود بخارا می‌گذراند. سالی به هرات رفته بود و تا چهار سال به علت هوای بهشتی و فراوانی نعمت و خرمی و سرسبزی چراگاه‌های اطراف هرات، در آنجا بماند. اطرافیان از رودکی خواستند تا شاه را تهییج کند به بخارا برگردد و .... رودکی شعری سرود و در محفل خواند و شاه سامانی چنان به هیجان آمد که با پای‌برهنه بر اسب نشست و عزم بخارا کرد. تأثیر شگرف شعر از این بود که شاعر با این هنرمندی و نکته‌سنجی هنرمندانه همگان را به یاد خانه و زندگی و زن و فرزند و خویش و پیوند انداخته، هوس یار و دیار کرده‌اند.
◀️ بیت آغازین این چامه چنین معروف است:
بوی جوی مولیان آید همی
یاد یار مهربان آید همی
اما دکتر سید محمد علوی مقدم –استاد پیشکسوت دانشگاه فردوسی و از چهره‌های ماندگار ایران- در کتاب سی مقاله در تفسیر قرآن کریم (بخش پنجم؛ با عنوان چند نکته)؛ صفحات 381-383؛ (انتشارات برزین مهر 1391) با بیان ادله و شواهدی، شکل درست این بیت را به اینگونه می‌دانند:
بادِ جوی مَولیان آید همی
بوی یار مهربان آید همی
گزیده‌ای از نکات مقاله ایشان چنین است:
- ابیاتی در تفسیر سوره یوسف به نام جامع التین ثبت است اینگونه است:
اسب‌ها را ز آرزوی روی تو
زیر ران جولا کنان آید همی
از که جویم وصل او کز هر سویی
می نفیر عاشقان آید همی
- بیت در چهار مقاله بیت چنین آمده است:
بوی جوی مولیان آید همی
بوی یار مهربان آیـــد همی
- ترکیب «آمدن یاد یار» در زبان فارسی فصیح نیست و به کار نرفته است. وبه جای این که گفته شود «یاد یار می آید» می گویند: «یار را به یاد می آوردم، به یاد او هستم، او را یاد می کنم، اورا به یاد دارم»
- سنائی در قطعه کوتاهی، قصیده رودکی را استقبال و مطلع آن را چنین تضمین کرده است:
رنج غربت رفت و تیمار سفر
«بوی یار مهربان آید همی»
- در کلیات شمس نیز چنین آمده است:
بوی باغ و بوستان آید همی
«بوی یار مهربان آید همی»
◀️ - بادی که در هر تابستان، در هرات، از جانب بخارا می‌وزیده، طبعاً در زمان رودکی هم مزایایی گفتنی داشته است. همان است که منوچهری می‌گوید: باد خنک از جانب خوارزم وزان است. یا ابوسعید ابوالخیر می‌گوید: هر باد که از سوی بخارا به من آید؛ پس رودکی در هرات می‌سراید: «بوی یار مهربان» از «باد جوی مولیان» (بخارا) به مشام می‌آید
- مولیان= بروزن ارغوان و پهلوان است (و نه بر وزن حوریان و لولیان). جوی مولیان (ترکیب اضافی) اسم جویی نبوده بلکه کوی و محله ای بوده در بخارا. این محل ضیاعی بوده (ملک و مزرعه ای) خوش آب و هواترین و اشرفی ترین بخش بخارا بود. کاخ امیر و خانه های اطرافیان او همه در محله جوی مولیان بود.
- بنابراین معنی بیت این است: باد خوش شمال از جانب بخارا می‌آید بوی یار را که ساکن کوی جوی مولیان در بخاراست می‌آورد.
❇️ جواد رسولی
#رودکی
#بوی_جوی_مولیان
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
« بادِ جوی مَولیان آید همی
بوی یار مهربان آید همی »
❇️ داستان امیر نصر سامانی را شنیده و خوانده‌اید که وی زمستان‌ها را در پایتخت خود بخارا می‌گذراند. سالی به هرات رفته بود و تا چهار سال به علت هوای بهشتی و فراوانی نعمت و خرمی و سرسبزی چراگاه‌های اطراف هرات، در آنجا بماند. اطرافیان از رودکی خواستند تا شاه را تهییج کند به بخارا برگردد و .... رودکی شعری سرود و در محفل خواند و شاه سامانی چنان به هیجان آمد که با پای‌برهنه بر اسب نشست و عزم بخارا کرد. تأثیر شگرف شعر از این بود که شاعر با این هنرمندی و نکته‌سنجی هنرمندانه همگان را به یاد خانه و زندگی و زن و فرزند و خویش و پیوند انداخته، هوس یار و دیار کرده‌اند.
◀️ بیت آغازین این چامه چنین معروف است:
بوی جوی مولیان آید همی
یاد یار مهربان آید همی
اما دکتر سید محمد علوی مقدم –استاد پیشکسوت دانشگاه فردوسی و از چهره‌های ماندگار ایران- در کتاب سی مقاله در تفسیر قرآن کریم (بخش پنجم؛ با عنوان چند نکته)؛ صفحات 381-383؛ (انتشارات برزین مهر 1391) با بیان ادله و شواهدی، شکل درست این بیت را به اینگونه می‌دانند:
بادِ جوی مَولیان آید همی
بوی یار مهربان آید همی
گزیده‌ای از نکات مقاله ایشان چنین است:
- ابیاتی در تفسیر سوره یوسف به نام جامع التین ثبت است اینگونه است:
اسب‌ها را ز آرزوی روی تو
زیر ران جولا کنان آید همی
از که جویم وصل او کز هر سویی
می نفیر عاشقان آید همی
- بیت در چهار مقاله بیت چنین آمده است:
بوی جوی مولیان آید همی
بوی یار مهربان آیـــد همی
- ترکیب «آمدن یاد یار» در زبان فارسی فصیح نیست و به کار نرفته است. وبه جای این که گفته شود «یاد یار می آید» می گویند: «یار را به یاد می آوردم، به یاد او هستم، او را یاد می کنم، اورا به یاد دارم»
- سنائی در قطعه کوتاهی، قصیده رودکی را استقبال و مطلع آن را چنین تضمین کرده است:
رنج غربت رفت و تیمار سفر
«بوی یار مهربان آید همی»
- در کلیات شمس نیز چنین آمده است:
بوی باغ و بوستان آید همی
«بوی یار مهربان آید همی»
◀️ - بادی که در هر تابستان، در هرات، از جانب بخارا می‌وزیده، طبعاً در زمان رودکی هم مزایایی گفتنی داشته است. همان است که منوچهری می‌گوید: باد خنک از جانب خوارزم وزان است. یا ابوسعید ابوالخیر می‌گوید: هر باد که از سوی بخارا به من آید؛ پس رودکی در هرات می‌سراید: «بوی یار مهربان» از «باد جوی مولیان» (بخارا) به مشام می‌آید
- مولیان= بروزن ارغوان و پهلوان است (و نه بر وزن حوریان و لولیان). جوی مولیان (ترکیب اضافی) اسم جویی نبوده بلکه کوی و محله ای بوده در بخارا. این محل ضیاعی بوده (ملک و مزرعه ای) خوش آب و هواترین و اشرفی ترین بخش بخارا بود. کاخ امیر و خانه های اطرافیان او همه در محله جوی مولیان بود.
- بنابراین معنی بیت این است: باد خوش شمال از جانب بخارا می‌آید بوی یار را که ساکن کوی جوی مولیان در بخاراست می‌آورد.
❇️ جواد رسولی
#رودکی
#بوی_جوی_مولیان
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «طفل در گریبان افکندن» (رسمی در فرزندخواندگی)
❇️ شاپور تهرانی از شاعرانِ مهمّ شعرِ سبکِ هندی در سدهٔ یازدهم است. او نه از پیچیده‌گویان آن دوره است و نه از ساده‌سرایان. شعرِ او ازمنظرِ زبان و بیان، در ردیفِ شعرِ کلیمِ کاشانی و سلیمِ تهرانی است. غزل‌های خوب و ابیاتِ اگرنه درخشان اما شیرین در دیوانش کم نیست:
اگر دلدار بی‌مهر است من هم غیرتی دارم
گر او رفت از نظر من نیز خواهم‌رفت از یادش!
(به‌کوششِ دکتر یحیی کاردگر، متابخانهٔ موزه و مرکزِ اسنادِ مجلسِ شورای اسلامی، ۱۳۷۲، ص ۴۰۷).
ز بس زهد و ریا در معرضِ بیع و شَری آری
به روزِ جمعه مسجد جمعه‌بازاری است پنداری! (همان، ص ۴۸۸).
در دیوانِ او به بیتی برخوردم که سال‌ها پیش درحاشیه‌اش نشانهٔ پرسشی نهادم. مصحّحِ اثر، که در مقدّمه و تصحیح و تعلیقاتِ کتاب، کاردانی‌هایش در پژوهش آشکار است، اشاره‌ای به نکتهٔ بیت نکرده‌است.
این روزها که بهارِ عجم را تورّق‌می‌کردم، پاسخِ خویش را یافتم. اما بیت:
مادرِ گیتی سترون بود و من طفلی یتیم
برگرفت از راهم اما سرنگون‌سارم فکند! (همان، ۳۵۶).
در نگاهِ نخست، گویا شاعر به سنگدلی‌ها و نامادری‌کردن‌‌ِ پیرزنِ عشوه‌گرِ دهر درحقّ انسان‌ها نظردارد. طبیعی است، اگر مادری طفلی را با شیرهٔ جانش نپرورده‌باشد چنان‌که بایدو‌شاید نمی‌تواند درحقّ او مادری‌کند. اما در بهارِ عجمِ لاله‌تیک چندبهار ذیلِ مدخلِ «طفل در گریبان انداختن» نکته‌ای آمده که کلیدِ فهمِ بیت است:
«طفل در گریبان افکندن:
رسم ولایت است، خاتونی که پسر ندارد و خواهد که پسرِ یکی از اقربا به فرزندی‌گیرد، پسرِ او را در گریبان کرده، از دامن برمی‌آرد. و درین، اشارت است به آنکه از من زاده است. پس عبارتِ مذکور به‌معنیِ پسری‌گرفتن باشد:
ز دل زاییده طفلِ اشک، چشم از خویش می‌داند
چو فرزندی که اندازند مردم در گریبانش»
(تصحیحِ دکتر کاظمِ دزفولیان، انتشاراتِ طلایه، ۱۳۸۰، ج ۳، ص ۱۴۸۵).
به‌گمانم، «سرنگون‌سار افکنده‌شدنِ طفل» که در بیتِ شاپور آمده، معادلِ همان تعبیرِ «طفل در گریبان افکندن» است؛ چراکه نوزاد هنگامِ تولّد، معمولاً سرنگون‌سار از رحمِ مادر بیرون‌می‌آید.
یادآوری‌می‌شود لاله‌تیک ذیلِ مدخلِ «فرزندِ کسی در گریبان انداختن» نیز آورده: «به‌فرزندی‌برداشتن، چنان‌که در مبحثِ طفل‌درگریبان‌افکندن، گذشت». اما سه بیتی که شاهدآورده هیچ ربطی و پیوندی با رسمِ «فرزند/طفل در گریبان انداختن» ندارد (همان، ج ۳، ۱۵۷۵).
تاآن‌جا که جستجوکرده‌ام گویا این رسم در شعرِ فارسیِ پیش‌از سده‌های دهم و یازدهم بازتابی ندارد. اما نمی‌دانم عبارتِ «عمادیِ شاعر را پسرخوانده‌ای بود، نامِ او صدّیق، که تازه سر از گریبانِ او برآورده‌بود»، که در تاریخ‌الوزراءِ ابوالرّجاءِ قمی (سدهٔ ۶) آمده، اشاره‌ای‌کنایه‌آمیز به همان رسم دارد یا نه؟!
(به‌کوششِ استاد محمدتقیِ دانش‌پژوه، موسسهٔ مطالعات و تحقیقاتِ فرهنگی، ۱۳۶۳، ص ۲۰).
گفتنی است، تاریخ‌الوزراء گنجینهٔ بسیار ارزشمندی است مشتمل بر صدها ضرب‌المثل و تعبیرِ کناییِ رایج در زبانِ فارسی. و ازهمینرو چنین حدسی را مطرح‌کردم.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ شاپور تهرانی از شاعرانِ مهمّ شعرِ سبکِ هندی در سدهٔ یازدهم است. او نه از پیچیده‌گویان آن دوره است و نه از ساده‌سرایان. شعرِ او ازمنظرِ زبان و بیان، در ردیفِ شعرِ کلیمِ کاشانی و سلیمِ تهرانی است. غزل‌های خوب و ابیاتِ اگرنه درخشان اما شیرین در دیوانش کم نیست:
اگر دلدار بی‌مهر است من هم غیرتی دارم
گر او رفت از نظر من نیز خواهم‌رفت از یادش!
(به‌کوششِ دکتر یحیی کاردگر، متابخانهٔ موزه و مرکزِ اسنادِ مجلسِ شورای اسلامی، ۱۳۷۲، ص ۴۰۷).
ز بس زهد و ریا در معرضِ بیع و شَری آری
به روزِ جمعه مسجد جمعه‌بازاری است پنداری! (همان، ص ۴۸۸).
در دیوانِ او به بیتی برخوردم که سال‌ها پیش درحاشیه‌اش نشانهٔ پرسشی نهادم. مصحّحِ اثر، که در مقدّمه و تصحیح و تعلیقاتِ کتاب، کاردانی‌هایش در پژوهش آشکار است، اشاره‌ای به نکتهٔ بیت نکرده‌است.
این روزها که بهارِ عجم را تورّق‌می‌کردم، پاسخِ خویش را یافتم. اما بیت:
مادرِ گیتی سترون بود و من طفلی یتیم
برگرفت از راهم اما سرنگون‌سارم فکند! (همان، ۳۵۶).
در نگاهِ نخست، گویا شاعر به سنگدلی‌ها و نامادری‌کردن‌‌ِ پیرزنِ عشوه‌گرِ دهر درحقّ انسان‌ها نظردارد. طبیعی است، اگر مادری طفلی را با شیرهٔ جانش نپرورده‌باشد چنان‌که بایدو‌شاید نمی‌تواند درحقّ او مادری‌کند. اما در بهارِ عجمِ لاله‌تیک چندبهار ذیلِ مدخلِ «طفل در گریبان انداختن» نکته‌ای آمده که کلیدِ فهمِ بیت است:
«طفل در گریبان افکندن:
رسم ولایت است، خاتونی که پسر ندارد و خواهد که پسرِ یکی از اقربا به فرزندی‌گیرد، پسرِ او را در گریبان کرده، از دامن برمی‌آرد. و درین، اشارت است به آنکه از من زاده است. پس عبارتِ مذکور به‌معنیِ پسری‌گرفتن باشد:
ز دل زاییده طفلِ اشک، چشم از خویش می‌داند
چو فرزندی که اندازند مردم در گریبانش»
(تصحیحِ دکتر کاظمِ دزفولیان، انتشاراتِ طلایه، ۱۳۸۰، ج ۳، ص ۱۴۸۵).
به‌گمانم، «سرنگون‌سار افکنده‌شدنِ طفل» که در بیتِ شاپور آمده، معادلِ همان تعبیرِ «طفل در گریبان افکندن» است؛ چراکه نوزاد هنگامِ تولّد، معمولاً سرنگون‌سار از رحمِ مادر بیرون‌می‌آید.
یادآوری‌می‌شود لاله‌تیک ذیلِ مدخلِ «فرزندِ کسی در گریبان انداختن» نیز آورده: «به‌فرزندی‌برداشتن، چنان‌که در مبحثِ طفل‌درگریبان‌افکندن، گذشت». اما سه بیتی که شاهدآورده هیچ ربطی و پیوندی با رسمِ «فرزند/طفل در گریبان انداختن» ندارد (همان، ج ۳، ۱۵۷۵).
تاآن‌جا که جستجوکرده‌ام گویا این رسم در شعرِ فارسیِ پیش‌از سده‌های دهم و یازدهم بازتابی ندارد. اما نمی‌دانم عبارتِ «عمادیِ شاعر را پسرخوانده‌ای بود، نامِ او صدّیق، که تازه سر از گریبانِ او برآورده‌بود»، که در تاریخ‌الوزراءِ ابوالرّجاءِ قمی (سدهٔ ۶) آمده، اشاره‌ای‌کنایه‌آمیز به همان رسم دارد یا نه؟!
(به‌کوششِ استاد محمدتقیِ دانش‌پژوه، موسسهٔ مطالعات و تحقیقاتِ فرهنگی، ۱۳۶۳، ص ۲۰).
گفتنی است، تاریخ‌الوزراء گنجینهٔ بسیار ارزشمندی است مشتمل بر صدها ضرب‌المثل و تعبیرِ کناییِ رایج در زبانِ فارسی. و ازهمینرو چنین حدسی را مطرح‌کردم.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ نظریه عصب ادبیات شناسی
❇️ نظریه عصب ادبیات شناسی یک رویکرد نوین در مطالعه ادبیات است که تلاش می‌کند با استفاده از دانش عصب‌شناسی و علوم شناختی، فرآیندهای ذهنی و عصبی درک و تجربه ادبی را بررسی کند. این نظریه به فهم بهتر مکانیسم‌های ذهن و نحوه تأثیرگذاری آثار ادبی بر خواننده می‌پردازد.
◀️ برخلاف روش‌های سنتی مطالعه ادبیات که بر تحلیل محتوا و ساختار آثار تمرکز دارند، نظریه عصب ادبیات شناسی به بررسی پاسخ‌های فعال ذهن و سامان دادن به حساسيت هاي حسي در خوانش آثار مي پردازد. با استفاده از فعاليت هاي عصبي كودكان، جواب هاي حسي، حافظة كاركردهاي شكل گيري يافتة در خوانش كودكان، نظریه عصب ادبیات شناسی سعي مي كند تا بهترین روش هاي آموزش و خوانش را براي كودكان پيشنهاد دهد.
◀️ این نظریه به این فرضیه پایبند است که خواندن آثار ادبی، تجربه‌ای است که در ذهن و عصب‌شکاف مخاطب ایجاد می‌کند و باعث تغییرات فعال در شبکه‌های عصبی مخاطب میشود. بر اساس این نظریه، خواندن یک داستان یا شعر، باعث فعال شدن مناطق مختلف مغز و تحریک سلول‌های عصبی خاص میشود که در نتیجه بازتاب حس و احساسات در خواننده رخ می‌دهد.
◀️ مطالعات عصب ادبیات شناسی نشان داده است که خواندن آثار ادبی، تأثیر قابل توجّه و قابل سنجیدگى‌ای بر روح و روان خواننده دارد. به علاوه، با استفاده از تکنیک‌های عصب‌تصویربرداری مغزی، محققان قادر خواهند بود به بررسی بازتاب حس و احساسات خوانندگان آثار ادبی بپردازند .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ نظریه عصب ادبیات شناسی یک رویکرد نوین در مطالعه ادبیات است که تلاش می‌کند با استفاده از دانش عصب‌شناسی و علوم شناختی، فرآیندهای ذهنی و عصبی درک و تجربه ادبی را بررسی کند. این نظریه به فهم بهتر مکانیسم‌های ذهن و نحوه تأثیرگذاری آثار ادبی بر خواننده می‌پردازد.
◀️ برخلاف روش‌های سنتی مطالعه ادبیات که بر تحلیل محتوا و ساختار آثار تمرکز دارند، نظریه عصب ادبیات شناسی به بررسی پاسخ‌های فعال ذهن و سامان دادن به حساسيت هاي حسي در خوانش آثار مي پردازد. با استفاده از فعاليت هاي عصبي كودكان، جواب هاي حسي، حافظة كاركردهاي شكل گيري يافتة در خوانش كودكان، نظریه عصب ادبیات شناسی سعي مي كند تا بهترین روش هاي آموزش و خوانش را براي كودكان پيشنهاد دهد.
◀️ این نظریه به این فرضیه پایبند است که خواندن آثار ادبی، تجربه‌ای است که در ذهن و عصب‌شکاف مخاطب ایجاد می‌کند و باعث تغییرات فعال در شبکه‌های عصبی مخاطب میشود. بر اساس این نظریه، خواندن یک داستان یا شعر، باعث فعال شدن مناطق مختلف مغز و تحریک سلول‌های عصبی خاص میشود که در نتیجه بازتاب حس و احساسات در خواننده رخ می‌دهد.
◀️ مطالعات عصب ادبیات شناسی نشان داده است که خواندن آثار ادبی، تأثیر قابل توجّه و قابل سنجیدگى‌ای بر روح و روان خواننده دارد. به علاوه، با استفاده از تکنیک‌های عصب‌تصویربرداری مغزی، محققان قادر خواهند بود به بررسی بازتاب حس و احساسات خوانندگان آثار ادبی بپردازند .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ نظریه اتمیسم در ادبیات
❇️ اتمیسم یک جریان ادبی و فرهنگی است که در قرن بیستم متولد شد و تا دهه ۱۹۶۰ میلادی رواج داشت. این جریان به نوعی عکاس احساسات و تجارب فرد در دنیای مدرن است. نظریه اتمیسم در ادبیات بر این باور است که هستی وجود بشر را به صورت گسسته و قابل تجزیه به قطعات کوچکتر، چون "اتم" ها توصیف می‌کند. در واقع، نظریه اتم‌گذار در ادبیات به طور خلاصه به معنای تجزیه و تحلیل عناصر جزئی در آثار ادبی است.
◀️ این نظریه بسط‌دهندهٔ سبک نوشتار است که با تأکید بر جزئيات کوچک، حقيقت را بازگو مي‌كند. همچنین، نظام منطقي و سامان‌دهي شدهٔ زبان را بخش ديگري از نظام جديدي كه پس از جنگ جهاني اول در اروپا شكل گرفت، تشكيل مي‌دهد. نویسندگان اتمیست به دنبال نمایش دقیق و واقع‌گرایانهٔ جزئیات زندگی بودند و تلاش می‌کردند تا با استفاده از زبان ساده و عینی، حقایق را به خواننده منتقل کنند.
◀️ بعضی از نویسندگان معروف اتمیست عبارتند از: جیمز جویس، ویرجینیا وولف، مارسل پروست، فرانتس کافکا و ساموئل بکت. آثار این نویسندگان به عنوان نمونه‌های برجستهٔ اتمیسم در ادبیات شناخته می‌شوند.
◀️ اتم‌گذاران در آثار خود به بررسي رابطه بيشتري با خود، ديگران و جامعه پرداخته‌اند. آثار آنها شامل تحليل روابط فردي، خانوادگي و اجتماعي است. همچنین، این نویسندگان به بررسی مسائل روانشناختی در آثار خود می پردازند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ اتمیسم یک جریان ادبی و فرهنگی است که در قرن بیستم متولد شد و تا دهه ۱۹۶۰ میلادی رواج داشت. این جریان به نوعی عکاس احساسات و تجارب فرد در دنیای مدرن است. نظریه اتمیسم در ادبیات بر این باور است که هستی وجود بشر را به صورت گسسته و قابل تجزیه به قطعات کوچکتر، چون "اتم" ها توصیف می‌کند. در واقع، نظریه اتم‌گذار در ادبیات به طور خلاصه به معنای تجزیه و تحلیل عناصر جزئی در آثار ادبی است.
◀️ این نظریه بسط‌دهندهٔ سبک نوشتار است که با تأکید بر جزئيات کوچک، حقيقت را بازگو مي‌كند. همچنین، نظام منطقي و سامان‌دهي شدهٔ زبان را بخش ديگري از نظام جديدي كه پس از جنگ جهاني اول در اروپا شكل گرفت، تشكيل مي‌دهد. نویسندگان اتمیست به دنبال نمایش دقیق و واقع‌گرایانهٔ جزئیات زندگی بودند و تلاش می‌کردند تا با استفاده از زبان ساده و عینی، حقایق را به خواننده منتقل کنند.
◀️ بعضی از نویسندگان معروف اتمیست عبارتند از: جیمز جویس، ویرجینیا وولف، مارسل پروست، فرانتس کافکا و ساموئل بکت. آثار این نویسندگان به عنوان نمونه‌های برجستهٔ اتمیسم در ادبیات شناخته می‌شوند.
◀️ اتم‌گذاران در آثار خود به بررسي رابطه بيشتري با خود، ديگران و جامعه پرداخته‌اند. آثار آنها شامل تحليل روابط فردي، خانوادگي و اجتماعي است. همچنین، این نویسندگان به بررسی مسائل روانشناختی در آثار خود می پردازند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ معنی و کاربرد ن در آیه: "ن والقلم و مایسطرون"چیست و چه پیوندی با نوشتن دارد، که خداوند بدان سوگند یاد کرده است؟
❇️ با پروانه از استادان و یاران دانا، نکته و دقیقه ای که در مطالعات خود بدان رسیده بودم، در اینجا اشاره می کنم:
◀️ اهل لغت ن(نون) را در دو معنا دانسته اند:
۱. ماهی
۲.دوات و مرکب و مداد
◀️ به گفته برخی مفسران،دریانوردان از درون گونه ای ماهی،مایه ای بسیار سیاه رنگی همانند مداد و مرکب می گرفته اند، و به جای مرکب و مداد با آن می نوشته اند. از همین رو در روایت آمده است:
"مداد العلما افضل من الدماء شهدا"
خداوند نیز به ن مداد یا تراوش نوک قلم عالمان سوگند یاد کرده است.
◀️ از دیگر سو، نون به معنای ماهی بوده، و چون یونس در دهان ماهی شد، ذوالنون و صاحب الحوت نام گرفت.
خواجه شیراز نیز با آگاهی از همین معانی چه خوش سفته و گفته:
چو من ماهی کلک آرم به تحریر
تو از نون والقلم می پرس تفسیر
◀️ شایان گفتن است در ترکیب ماهی کلک،ماهی از واژگان خط و خوشنویسی بوده و در معنایی ایهامی نوعی قلم یا تراشیدن قلم بوده است؛ به این معنا که در تراشیدن میدان قلم،دو پهلوی آن را تراشیده و تهی کنند و نوک آن کشیده بماند،مانند دم ماهی.
◀️ اگرچه قصد تفسیر و زیبایی شناسی شعر حافظ را ندارم اما اشاره به دقایق سخن خواجه خالی از لطف نیست.
خواجه در این بیت سخن خود را آسمانی و الهی و معجز و شگرف خوانده است:
آنگاه که من ماهی کلک به تحریر آرم و به سرودن و نوشتن غزل های آسمانی خود پردازم،اگر به اعجاز آن پی نمی برید گزارش آن را از نون والقلم قرآن بپرسید. یعنی سوگند خدا به ماهی و قلم،سوگند به ماهی کلک من است.
کلک نیز با ایهام تداعی یادآور کَلَک است که تناسب با ماهی تناسب زیبایی می یابد.
❇️ منابع:
۱.فواید الخطوط:محمدبن دوست بخاری
۲.اصطلاحات خوش نویسی دیوان حافظ: حبیب الله فضایلی
۳.کتاب «زرافشان» فرهنگ اصطلاحات و ترکیبات خوشنویسی در شعر فارسی به قلم حمیدرضا قلیچ‌خانی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ با پروانه از استادان و یاران دانا، نکته و دقیقه ای که در مطالعات خود بدان رسیده بودم، در اینجا اشاره می کنم:
◀️ اهل لغت ن(نون) را در دو معنا دانسته اند:
۱. ماهی
۲.دوات و مرکب و مداد
◀️ به گفته برخی مفسران،دریانوردان از درون گونه ای ماهی،مایه ای بسیار سیاه رنگی همانند مداد و مرکب می گرفته اند، و به جای مرکب و مداد با آن می نوشته اند. از همین رو در روایت آمده است:
"مداد العلما افضل من الدماء شهدا"
خداوند نیز به ن مداد یا تراوش نوک قلم عالمان سوگند یاد کرده است.
◀️ از دیگر سو، نون به معنای ماهی بوده، و چون یونس در دهان ماهی شد، ذوالنون و صاحب الحوت نام گرفت.
خواجه شیراز نیز با آگاهی از همین معانی چه خوش سفته و گفته:
چو من ماهی کلک آرم به تحریر
تو از نون والقلم می پرس تفسیر
◀️ شایان گفتن است در ترکیب ماهی کلک،ماهی از واژگان خط و خوشنویسی بوده و در معنایی ایهامی نوعی قلم یا تراشیدن قلم بوده است؛ به این معنا که در تراشیدن میدان قلم،دو پهلوی آن را تراشیده و تهی کنند و نوک آن کشیده بماند،مانند دم ماهی.
◀️ اگرچه قصد تفسیر و زیبایی شناسی شعر حافظ را ندارم اما اشاره به دقایق سخن خواجه خالی از لطف نیست.
خواجه در این بیت سخن خود را آسمانی و الهی و معجز و شگرف خوانده است:
آنگاه که من ماهی کلک به تحریر آرم و به سرودن و نوشتن غزل های آسمانی خود پردازم،اگر به اعجاز آن پی نمی برید گزارش آن را از نون والقلم قرآن بپرسید. یعنی سوگند خدا به ماهی و قلم،سوگند به ماهی کلک من است.
کلک نیز با ایهام تداعی یادآور کَلَک است که تناسب با ماهی تناسب زیبایی می یابد.
❇️ منابع:
۱.فواید الخطوط:محمدبن دوست بخاری
۲.اصطلاحات خوش نویسی دیوان حافظ: حبیب الله فضایلی
۳.کتاب «زرافشان» فرهنگ اصطلاحات و ترکیبات خوشنویسی در شعر فارسی به قلم حمیدرضا قلیچ‌خانی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ چهار اصل جهان بينی فردوسی
❇️ اصل نخست "خرد"
زيرا انسان ايرانی انسانی خردمند است.ما شاهنامه را به‌درستی «خردنامه» می‌ناميم از همين روست كه در بسياری از بيت‌های شاهنامه خرد ستوده شده است. آنچه به‌راستی در ميان دهش‌های ايزدی ستودنی است خرد به‌شمار می‌آيد. فردوسی می‌گويد برای آنكه درست زندگی كنی به خرد نياز داری اما خواست او از اين سخن آن نيست كه با خرد میتوانيم هر گره‌ای را بگشاييم و پاسخ هر پرسشی را بيابيم.
❇️ دومين اصل جهان‌بينی فردوسی "داد"
داد در كاركرد شاهنامه‌ای آن كمابيش برابر با آيين و سامان است. كاربرد داد بسيار گسترده‌تر از آن است كه ما آن را تا مرز ويژگی و رفتار فردی فرو بكاهيم و فرود بياوريم. اين داد نمونه و بازتابی از آن داد هستی شناختی است. جهان بر داد بنياد گرفته است و اگر داد نمی‌بود دانش‌های مختلفی پديد نمی‌آمد. پس هيچ بيدادگری نمی‌تواند در آرامش و بهروزی زندگی كند چون با جهان هماهنگ نيست.
❇️سومين اصل جهان‌بينی فردوسی «نام» است.
شاهنامه تنها نامه خرد يا نامه داد نيست نامه ی نام هم هست. اما نام در شاهنامه معنايی بسيار فراتر و گسترده ای دارد.
هر كس يا هر چيزی نامی دارد اما نام در شاهنامه نهاد و سرشت و خوی است. همان است كه منش را می سازد. نام ها در باورهای باستانی به راز همه هستی و چيستی را در خود نهفته می‌دارد. هر كس همان است كه نام او آشكار می دارد. در بينش باستانی پيوند نام با نامور پيوندی است ساختاری و حتی هستی شناختی و هر كس می‌بايد همان نامی را داشته باشد كه دارد.
می توان گفت كه جهان را نام‌ها ساخته‌اند. نام به‌ويژه در منش و فرهنگ پهلوانی كاربردی بسيار گسترده دارد. هم از آن است كه پهلوانان از گفتن نام خويش به دشمنان پرهيز می‌كردند، چون نام، آسيب جای آنان بود و اگر دشمن نام پهلوان را بداند به گونه‌ای رازآلود بر وی چيرگی يافته است.
❇️چهارمین اصل شاهنامه «شادی» است.
شاهنامه نامه شادی است. ايرانی اگر شاد نباشد در ايرانی بودن آن می‌بايد گمان‌مند شد.بزم‌های شادی و جشن‌ها در فرهنگ ايرانی جايگاهی بسيار والا دارند اما آدمی هنگامی به شادی میرسد كه به سه منش "خرد"، "داد"، "نام" دست يافته باشد، شادی فرايند و دستاورد آن سه اصل است.
❇️ میر جلال الدین کزازی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ اصل نخست "خرد"
زيرا انسان ايرانی انسانی خردمند است.ما شاهنامه را به‌درستی «خردنامه» می‌ناميم از همين روست كه در بسياری از بيت‌های شاهنامه خرد ستوده شده است. آنچه به‌راستی در ميان دهش‌های ايزدی ستودنی است خرد به‌شمار می‌آيد. فردوسی می‌گويد برای آنكه درست زندگی كنی به خرد نياز داری اما خواست او از اين سخن آن نيست كه با خرد میتوانيم هر گره‌ای را بگشاييم و پاسخ هر پرسشی را بيابيم.
❇️ دومين اصل جهان‌بينی فردوسی "داد"
داد در كاركرد شاهنامه‌ای آن كمابيش برابر با آيين و سامان است. كاربرد داد بسيار گسترده‌تر از آن است كه ما آن را تا مرز ويژگی و رفتار فردی فرو بكاهيم و فرود بياوريم. اين داد نمونه و بازتابی از آن داد هستی شناختی است. جهان بر داد بنياد گرفته است و اگر داد نمی‌بود دانش‌های مختلفی پديد نمی‌آمد. پس هيچ بيدادگری نمی‌تواند در آرامش و بهروزی زندگی كند چون با جهان هماهنگ نيست.
❇️سومين اصل جهان‌بينی فردوسی «نام» است.
شاهنامه تنها نامه خرد يا نامه داد نيست نامه ی نام هم هست. اما نام در شاهنامه معنايی بسيار فراتر و گسترده ای دارد.
هر كس يا هر چيزی نامی دارد اما نام در شاهنامه نهاد و سرشت و خوی است. همان است كه منش را می سازد. نام ها در باورهای باستانی به راز همه هستی و چيستی را در خود نهفته می‌دارد. هر كس همان است كه نام او آشكار می دارد. در بينش باستانی پيوند نام با نامور پيوندی است ساختاری و حتی هستی شناختی و هر كس می‌بايد همان نامی را داشته باشد كه دارد.
می توان گفت كه جهان را نام‌ها ساخته‌اند. نام به‌ويژه در منش و فرهنگ پهلوانی كاربردی بسيار گسترده دارد. هم از آن است كه پهلوانان از گفتن نام خويش به دشمنان پرهيز می‌كردند، چون نام، آسيب جای آنان بود و اگر دشمن نام پهلوان را بداند به گونه‌ای رازآلود بر وی چيرگی يافته است.
❇️چهارمین اصل شاهنامه «شادی» است.
شاهنامه نامه شادی است. ايرانی اگر شاد نباشد در ايرانی بودن آن می‌بايد گمان‌مند شد.بزم‌های شادی و جشن‌ها در فرهنگ ايرانی جايگاهی بسيار والا دارند اما آدمی هنگامی به شادی میرسد كه به سه منش "خرد"، "داد"، "نام" دست يافته باشد، شادی فرايند و دستاورد آن سه اصل است.
❇️ میر جلال الدین کزازی
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ لغت «وحشی»
در تخلص وحشیِ بافقی
استاد مهدی نوریان
❇️ عنوانِ «وحشی» برای افرادی که به آن برخورد می‌کنند، تعجب‌آور است و جای سؤال دارد. در زبان، کلماتی هستند که معنای برخی از آنها در طول زمان تغییر می‌یابد؛ مانند لغت «جـانـْـدار» که در زمان حافظ، به‌معنای «نگهدارندهٔ جان، مأمورِ محافظ (بادیگارد)» بوده و هم‌اکنوی به‌معنای «موجود زنده (حیوان)» است.
ازجمله کلماتی که معنی آن با گذشت زمان تغییر یافته، لغت «وحشت» است. در کتب لغت معتبر، اولین معنایی که برای این کلمه نوشته شده، «تنهــایی» است. «ترس» معنای ثانویهٔ کلمهٔ وحشت است که امروز از آن برداشت میشود. صفت نسبیِ کلمهٔ «وحشت» میشود: «وحشی» که دقیقاً به‌معنای «عزلت‌نشـین، گوشه‌گیـر و مردم‌گریـز» است که با واقعیت زندگی وحشی بافقی نیز کاملاً مطابقت دارد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
در تخلص وحشیِ بافقی
استاد مهدی نوریان
❇️ عنوانِ «وحشی» برای افرادی که به آن برخورد می‌کنند، تعجب‌آور است و جای سؤال دارد. در زبان، کلماتی هستند که معنای برخی از آنها در طول زمان تغییر می‌یابد؛ مانند لغت «جـانـْـدار» که در زمان حافظ، به‌معنای «نگهدارندهٔ جان، مأمورِ محافظ (بادیگارد)» بوده و هم‌اکنوی به‌معنای «موجود زنده (حیوان)» است.
ازجمله کلماتی که معنی آن با گذشت زمان تغییر یافته، لغت «وحشت» است. در کتب لغت معتبر، اولین معنایی که برای این کلمه نوشته شده، «تنهــایی» است. «ترس» معنای ثانویهٔ کلمهٔ وحشت است که امروز از آن برداشت میشود. صفت نسبیِ کلمهٔ «وحشت» میشود: «وحشی» که دقیقاً به‌معنای «عزلت‌نشـین، گوشه‌گیـر و مردم‌گریـز» است که با واقعیت زندگی وحشی بافقی نیز کاملاً مطابقت دارد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ عصا و مار ( نمادی در پزشکی و دارو سازی ، ماری به دور عصا پیچیده )
✳️ یونس پیرزاده
❇️ در اساطیر یونان باستان مردی بود به نام «آسکلیپیوس» Aesculapius که در نزد یونانیان او خدای پزشکی و شفابخشی است. او فرزند آپولو (خدای شفابخشی، حقیقت و پیشگویی) و یک پری زیبا به نام کورونیس بود.
بانو کورونیس زمانی که از آپولو حامله بود، معشوقه ای زمینی هم داشت. زمانی که آپولو از این جریان خبردار شد، بانو آرتمیس را برای کشتن کورونیس مامور کرد. زمانی که کورونیس به خاطر سزای عمل خود در آتش سوزانده شد، آپولو دلش به رحم آمد و بچه متولد نشده را از میان شعله های آتش نجات داد.
«آرتمیس» نام یکی از فرماندهان نیروی دریایی هخامنشی هم هست.
آسکلیپیوس پس از آنکه بزرگ شد پزشکی را به حد اعلایی فرا گرفت. می گویند زمانی که آسکلیپیوس مشغول معالجه فردی بود که زئوس (خدای خدایان) او را صاعقه زده بود ماری وارد اتاق شد و او مار را با عصایش کشت، سپس مار دومی به درون اتاق آمد و گیاهی را در درون دهان مار اول نهاد و بدین ترتیب مار زنده شد. آسکلیپیوس از همان گیاه برای معالجه آن فرد استفاده کرد. او در این زمینه آنقدر مهارت یافت که توانست یکی از بیماران خود را بعد از مرگ دوباره زنده کند.
به همین دلیل زئوس، خدای خدایان، که فکر میکرد فناناپذیری مخصوص خدایان است، موقعیت خدایان را در خطر دید و با این کار آسکلیپیوس به خشم آمد و با صاعقه ای او را مجازات کرد. با درخواست آپولو، آسکلیپیوس در میان ستارگان، به صورت فلکی اوفیوکوس (مارافسای) یا مردی که ماری را بر دوش خود دارد، در آمد.
بعدها آسکلیپیوس تبدیل به یک قهرمان شده و در نزد مردم به مقام خدایی میرسد. عموما تصویر آسکلیپیوس به شکل مردی ایستاده با ردایی بلند و سینه عریان دیده میشود. مشخصه آن هم عصایی چوبی است که ماری به دور آن پیچیده است. .
بقراط گفته که عصای آسکلیپیوس از درخت خطمی بود و به گرد آن ماری نقش کرده بودند. جالینوس گوید که آسکلیپیوس عصای خویش را از خطمی برگزید جهت مراعات اعتدال‚ چه خطمی در گرمی و سردی معتدل است و آسکلیپیوس در امور خویش میانه می‌رفت و دیده نشد که وی عصایی جز از درختی معتدل بکار برد‚ و در گرد آن ماری حک کرده بود چه عمر مار از همه حیوانات بیشتر است‚ پس آن را نماد دانشی قرار داد که کهنه و فرسوده نگردد.
امروزه عصای آسکلیپیوس که به دور آن ماری پیچیده شده‌است، یکی از نمادهای پزشکی و داروسازی است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ یونس پیرزاده
❇️ در اساطیر یونان باستان مردی بود به نام «آسکلیپیوس» Aesculapius که در نزد یونانیان او خدای پزشکی و شفابخشی است. او فرزند آپولو (خدای شفابخشی، حقیقت و پیشگویی) و یک پری زیبا به نام کورونیس بود.
بانو کورونیس زمانی که از آپولو حامله بود، معشوقه ای زمینی هم داشت. زمانی که آپولو از این جریان خبردار شد، بانو آرتمیس را برای کشتن کورونیس مامور کرد. زمانی که کورونیس به خاطر سزای عمل خود در آتش سوزانده شد، آپولو دلش به رحم آمد و بچه متولد نشده را از میان شعله های آتش نجات داد.
«آرتمیس» نام یکی از فرماندهان نیروی دریایی هخامنشی هم هست.
آسکلیپیوس پس از آنکه بزرگ شد پزشکی را به حد اعلایی فرا گرفت. می گویند زمانی که آسکلیپیوس مشغول معالجه فردی بود که زئوس (خدای خدایان) او را صاعقه زده بود ماری وارد اتاق شد و او مار را با عصایش کشت، سپس مار دومی به درون اتاق آمد و گیاهی را در درون دهان مار اول نهاد و بدین ترتیب مار زنده شد. آسکلیپیوس از همان گیاه برای معالجه آن فرد استفاده کرد. او در این زمینه آنقدر مهارت یافت که توانست یکی از بیماران خود را بعد از مرگ دوباره زنده کند.
به همین دلیل زئوس، خدای خدایان، که فکر میکرد فناناپذیری مخصوص خدایان است، موقعیت خدایان را در خطر دید و با این کار آسکلیپیوس به خشم آمد و با صاعقه ای او را مجازات کرد. با درخواست آپولو، آسکلیپیوس در میان ستارگان، به صورت فلکی اوفیوکوس (مارافسای) یا مردی که ماری را بر دوش خود دارد، در آمد.
بعدها آسکلیپیوس تبدیل به یک قهرمان شده و در نزد مردم به مقام خدایی میرسد. عموما تصویر آسکلیپیوس به شکل مردی ایستاده با ردایی بلند و سینه عریان دیده میشود. مشخصه آن هم عصایی چوبی است که ماری به دور آن پیچیده است. .
بقراط گفته که عصای آسکلیپیوس از درخت خطمی بود و به گرد آن ماری نقش کرده بودند. جالینوس گوید که آسکلیپیوس عصای خویش را از خطمی برگزید جهت مراعات اعتدال‚ چه خطمی در گرمی و سردی معتدل است و آسکلیپیوس در امور خویش میانه می‌رفت و دیده نشد که وی عصایی جز از درختی معتدل بکار برد‚ و در گرد آن ماری حک کرده بود چه عمر مار از همه حیوانات بیشتر است‚ پس آن را نماد دانشی قرار داد که کهنه و فرسوده نگردد.
امروزه عصای آسکلیپیوس که به دور آن ماری پیچیده شده‌است، یکی از نمادهای پزشکی و داروسازی است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
⭕️ وجه تسميه مناطق تهران
👈 + ریشه تاریخی نام محلات آن
▪️منيريه: منيرالسلطنه (مادر كامران ميرزا نايب السلطنه)
▪️كامرانيه: كامران ميرزا نايب السلطنه
▪️آجودانيه: آقا رضا آجودان مخصوص اقبال السلطنه عكاسباشى
▪️اختياريه: غلامحسين غفارى صاحب اختيار وزير مخصوص امين خلوت وزير دربار اعظم
▪️فرمانيه: عبدالحسين ميرزا فرمان فرما
▪️يوسف آباد: ميرزا يوسف آشتيانى صدراعظم مستوفى الممالك
▪️سليمانيه (اصفهانك): امير سليمان خان قاجار اسكندرلوى قوانلو خازن السلطنه (پسر دوم عليرضا خان قاجار عضد الملك وزير حضور همايون نايب السلطنه)
▪️امين آباد (ابتداى جاده ورامين): ميرزا اسماعيل خان امين الملك (پسر آقا ابراهيم آبدار امين السلطان اول)
▪️على آباد (رحمان آباد: روبروى كاخ نياوران ابتداى كاشانك): حاجى محمدعلى خان امين السلطنه (آخرين صندوقدار ناصرالدين شاه)
▪️محموديه: ميرزا محمود خان علامير احتشام السلطنه (دومين رئيس مجلس شوراى ملى)
▪️اميريه: اميركبير كامران ميرزا نايب السلطنه
▪️اقدسيه: امين اقدس (از همسران ناصرالدين شاه)
▪️مسعوديه: مسعود ميرزا يمين الدوله ظل السلطان
▪️مجيديه: سلطان عبدالمجيد ميرزا عين الدوله صدراعظم
▪️جلاليه: سلطان حسين ميرزا جلال الدوله (از پسران مسعود ميرزا ظل السلطان)
▪️داووديه: ميرزا داوود خان خواجه نورى (از پسران ميرزا آقاخان نورى اعتماد الدوله صدراعظم)
▪️حكيميه (در شرق تهرانپارس): ميرزا علينقى حكيم الممالك والى مشاور السلطان
▪️جمشيديه (خيابان و پارك): جمشيد خان دَوِلّو قاجار مستشار اعظم (مهندس جمشيد دولو قاجار، برادر امير هوشنگ دولو قاجار آصف السلطنه سوم و پسر محمد ولى خان دولو قاجار آصف السلطنه دوم حاجب الدوله)
▪️احتسابيه (شمال شرق تهران): محمدتقى خان احتساب الملك (پسر عبدالعلى خان اديب الملك پسر حاجى على خان مقّدم مراغه اى اعتماد السلطنه حاجب الدوله)
▪️عباس آباد: ملّا عباس ايروانى صدراعظم (حاجى ميرزا آقاسى)
▪️جوادیه: میرزا سید زین‌العابدین امام جمعه ظهیرالاسلام، نام پسر دومش میرزا سید جواد ظهیرالاسلام را بر این ناحیه گذاشت.
▪️تهرانپارس یا مجید آباد: وجه تسمیه تهرانپارس یا مجید آباد به نام مجید خان، پسر میرزا محمد خان ابری حاجب الدوله میرسد که در جوانی درگذشت.
▪️مهرآباد: دوستعلی خان معیر الممالک ملک این منطقه را مهریه عروسش فاطمه خانم عصمت الدوله دختر ناصرالدین‌شاه و همسر امیردوست خان معیرالممالک قرار داد و همین دلیل به مهرآباد معروف شد.
▪️سنگلج: سنگلج نیز در کنار عودلاجان از سرچشمه‌های اصلی آب بوده است و از ترکیب دو کلمه سنگ و رج (به معنی رج بندی و تقسیم آب با پاره‌های سنگ) تشکیل میشود.
▪️پل رومی: پل رومی پل کوچکی بوده که سفارت‌های ترکیه و روسیه را به هم وصل می‌کرده است. از نظر برخی از مردم نیز، نام این محله از نام مولانا جلال‌الدین رومی گرفته شده است.
▪️پل چوبی: این محله، تاریخ بلندبالایی دارد؛ در گذشته برای دفاع از شهر، خندق‌هایی در اطراف دروازه‌های شهر حفر می‌کردند که دروازه شمیران نیز یکی از آن‌هاست. برای عبور از روی این خندق‌ها از پل‌های چوبی متعددی استفاده می‌شد. امروزه از هیچ‌کدام از پل‌ها خبری نیست اما نامش همچنان تاریخ این منطقه را با خود حمل می‌کند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
👈 + ریشه تاریخی نام محلات آن
▪️منيريه: منيرالسلطنه (مادر كامران ميرزا نايب السلطنه)
▪️كامرانيه: كامران ميرزا نايب السلطنه
▪️آجودانيه: آقا رضا آجودان مخصوص اقبال السلطنه عكاسباشى
▪️اختياريه: غلامحسين غفارى صاحب اختيار وزير مخصوص امين خلوت وزير دربار اعظم
▪️فرمانيه: عبدالحسين ميرزا فرمان فرما
▪️يوسف آباد: ميرزا يوسف آشتيانى صدراعظم مستوفى الممالك
▪️سليمانيه (اصفهانك): امير سليمان خان قاجار اسكندرلوى قوانلو خازن السلطنه (پسر دوم عليرضا خان قاجار عضد الملك وزير حضور همايون نايب السلطنه)
▪️امين آباد (ابتداى جاده ورامين): ميرزا اسماعيل خان امين الملك (پسر آقا ابراهيم آبدار امين السلطان اول)
▪️على آباد (رحمان آباد: روبروى كاخ نياوران ابتداى كاشانك): حاجى محمدعلى خان امين السلطنه (آخرين صندوقدار ناصرالدين شاه)
▪️محموديه: ميرزا محمود خان علامير احتشام السلطنه (دومين رئيس مجلس شوراى ملى)
▪️اميريه: اميركبير كامران ميرزا نايب السلطنه
▪️اقدسيه: امين اقدس (از همسران ناصرالدين شاه)
▪️مسعوديه: مسعود ميرزا يمين الدوله ظل السلطان
▪️مجيديه: سلطان عبدالمجيد ميرزا عين الدوله صدراعظم
▪️جلاليه: سلطان حسين ميرزا جلال الدوله (از پسران مسعود ميرزا ظل السلطان)
▪️داووديه: ميرزا داوود خان خواجه نورى (از پسران ميرزا آقاخان نورى اعتماد الدوله صدراعظم)
▪️حكيميه (در شرق تهرانپارس): ميرزا علينقى حكيم الممالك والى مشاور السلطان
▪️جمشيديه (خيابان و پارك): جمشيد خان دَوِلّو قاجار مستشار اعظم (مهندس جمشيد دولو قاجار، برادر امير هوشنگ دولو قاجار آصف السلطنه سوم و پسر محمد ولى خان دولو قاجار آصف السلطنه دوم حاجب الدوله)
▪️احتسابيه (شمال شرق تهران): محمدتقى خان احتساب الملك (پسر عبدالعلى خان اديب الملك پسر حاجى على خان مقّدم مراغه اى اعتماد السلطنه حاجب الدوله)
▪️عباس آباد: ملّا عباس ايروانى صدراعظم (حاجى ميرزا آقاسى)
▪️جوادیه: میرزا سید زین‌العابدین امام جمعه ظهیرالاسلام، نام پسر دومش میرزا سید جواد ظهیرالاسلام را بر این ناحیه گذاشت.
▪️تهرانپارس یا مجید آباد: وجه تسمیه تهرانپارس یا مجید آباد به نام مجید خان، پسر میرزا محمد خان ابری حاجب الدوله میرسد که در جوانی درگذشت.
▪️مهرآباد: دوستعلی خان معیر الممالک ملک این منطقه را مهریه عروسش فاطمه خانم عصمت الدوله دختر ناصرالدین‌شاه و همسر امیردوست خان معیرالممالک قرار داد و همین دلیل به مهرآباد معروف شد.
▪️سنگلج: سنگلج نیز در کنار عودلاجان از سرچشمه‌های اصلی آب بوده است و از ترکیب دو کلمه سنگ و رج (به معنی رج بندی و تقسیم آب با پاره‌های سنگ) تشکیل میشود.
▪️پل رومی: پل رومی پل کوچکی بوده که سفارت‌های ترکیه و روسیه را به هم وصل می‌کرده است. از نظر برخی از مردم نیز، نام این محله از نام مولانا جلال‌الدین رومی گرفته شده است.
▪️پل چوبی: این محله، تاریخ بلندبالایی دارد؛ در گذشته برای دفاع از شهر، خندق‌هایی در اطراف دروازه‌های شهر حفر می‌کردند که دروازه شمیران نیز یکی از آن‌هاست. برای عبور از روی این خندق‌ها از پل‌های چوبی متعددی استفاده می‌شد. امروزه از هیچ‌کدام از پل‌ها خبری نیست اما نامش همچنان تاریخ این منطقه را با خود حمل می‌کند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «دامن‌زدن» (از نکته‌های نگارشی)
❇️ «دامن‌زدن» تعبیری کنایه‌ای و به‌معنای تشدید‌کردنِ وضعیّت یا موقعیّتِ بغرنج است. جستجویی نکرده‌ام اما حدس‌می‌زنم ریشهٔ این کنایه در کمک‌گرفتن از دامنِ لباس برای برافروختنِ آتش، نهفته‌باشد. و این حدس بر این مصراعِ ضرب‌المثل‌گونه استوار است: «دامن چنان بزن که نسوزی کباب را». و من خود دامن‌زدن برای برافروختن شعلهٔ آتش را دیده‌ام. نکتهٔ قابلِ‌توجه آنکه، این تعبیرِ کنایی بارِ معناییِ منفی‌دارد و نباید آن را نابه‌جا به‌کاربرد. نمونه‌را در جملهٔ «برخی رسانه‌ها به اختلافاتِ قومی دامن‌می‌زنند» این تعبیر درست به‌کاررفته اما در جملهٔ «برخی مسائل موجبِ دامن‌زدن به وحدتِ ملّیِ ما میشود»، نادرست.
نمونه‌هایی از کاربردِ نادرستِ این تعبیر:
_ «این قتل، و ضعفِ شاهِ بعدی، به آزادیِ اندیشه دامن‌زد» (در اشاره‌به ترورِ ناصرالدین‌شاه و ضعفِ حکمرانیِ مظفرالدین‌شاه)، («بهار و سیاست، مصطفی رحیمی، مجلهٔ «کلک»، اردیبهشت و خردادِ ۱۳۷۰، ش ۵_۱۴، ص ۲۶).
_ «ازسوی‌دیگر، همان پیشرفت‌ها [...] درمیانِ جماعتِ مصرف‌کننده، نیاز به ادبیات را دامن‌می‌زدند» (جامعه‌شناسیِ ادبیات، روبر اسکارپیت، ترجمهٔ دکتر مرتضی کُتُبی، سمت، ۱۳۹۱، ص ۱۵).
_ «این توجه‌به عینک، به‌ناگزیر انگیزهٔ توجه‌به نورشناسیِ عدسی‌ها می‌شد» (تاریخِ علمِ کمریج، کالین ا. رنان، ترجمهٔ حسنِ افشار، چ دوم، ۱۳۷۱، ص ۴۳۸).
_ «پس به این اندیشه دامن‌زدم که نسخه‌ای دیگر فراهم‌آورم و آن را تصحیح‌کنم» (دیوانِ عمادالدینِ نسیمی، به‌کوششِ دکتر یدالله جلالیِ پندری، نشرِ نی، ۱۳۷۲، [ پیشگفتارِ مصحّح] ص ۹).
و نمونه‌هایی از کاربردِ نادرستِ «دامن‌زدن» در برنامه‌های «صدا و سیما»:
_ «باید درمقابلِ اهانتی که به پیامبرِ اکرم شده پاسخِ فرهنگی داد [...]؛ این مسأله باید توسّطِ رسانه‌های جمعی دامن‌زده‌شود» (۱۳۸۶/۱۲/۱۹، ساعتِ ۱۹، شبکهٔ ۲).
_ «همان‌طور که گفتیم باید اندک‌اندک به روان‌شناسیِ جامعه دامن‌بزنیم و برای این هدف باید از گنجینهٔ شعرِ فارسی استفاده‌کنیم» (۱۳۸۷،۳،۲۱، ۴۰ دقیقهٔ بامداد، شبکهٔ ۴).
_ «اگر در رادیو به فرهنگ دامن‌بزنیم، به آگاهی دامن بزنیم، فردا پشیمان نخواهیم‌شد» (۱۳۸۷/۵/۲۱، ساعتِ ۱۳/۳۵، رادیو پیام).
_ «با تصویبِ این لایحه، تعدادِ کتاب‌فروشی‌ها بیشتر میشود و نهایتاً دامن‌می‌زند به نهضتِ کتاب‌خوانیِ کشور» (۱۳۸۷/۶/۲۴، ساعتِ ۱۹/۰۵، رادیو فرهنگ).
_ «بسیاری از دوستان خواستند تا به این مباحث دامن‌زده‌شود» (۱۳۸۷/۱۲/۱۳، ۱۵ دقیقهٔ بامداد، شبکهٔ ۴).
_ «متأسّفانه دانشگاه‌های ما به این مراودات دامن‌می‌زنند» (۱۳۹۳/۳/۱، ساعتِ ۲۱/۰۵، شبکهٔ ۴).
_ «بعضی از دبیرانِ دینی، تعصّب‌های دینی را در کلاس دامن‌می‌زنند» (۱۳۸۸/۶/۱۵، ساعتِ ۲۱/۳۵/ شبکهٔ ۴).
_ «جنگِ تحمیلی، به تقویتِ شعرِ عاشورایی دامن‌زد» (۱۳۸۹/۱۱/۴/ ساعتِ ۲۰/۰۵، شبکهٔ ۴).
❇️ مطلب ارسالی از: کانال « از گذشته و اکنون »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ «دامن‌زدن» تعبیری کنایه‌ای و به‌معنای تشدید‌کردنِ وضعیّت یا موقعیّتِ بغرنج است. جستجویی نکرده‌ام اما حدس‌می‌زنم ریشهٔ این کنایه در کمک‌گرفتن از دامنِ لباس برای برافروختنِ آتش، نهفته‌باشد. و این حدس بر این مصراعِ ضرب‌المثل‌گونه استوار است: «دامن چنان بزن که نسوزی کباب را». و من خود دامن‌زدن برای برافروختن شعلهٔ آتش را دیده‌ام. نکتهٔ قابلِ‌توجه آنکه، این تعبیرِ کنایی بارِ معناییِ منفی‌دارد و نباید آن را نابه‌جا به‌کاربرد. نمونه‌را در جملهٔ «برخی رسانه‌ها به اختلافاتِ قومی دامن‌می‌زنند» این تعبیر درست به‌کاررفته اما در جملهٔ «برخی مسائل موجبِ دامن‌زدن به وحدتِ ملّیِ ما میشود»، نادرست.
نمونه‌هایی از کاربردِ نادرستِ این تعبیر:
_ «این قتل، و ضعفِ شاهِ بعدی، به آزادیِ اندیشه دامن‌زد» (در اشاره‌به ترورِ ناصرالدین‌شاه و ضعفِ حکمرانیِ مظفرالدین‌شاه)، («بهار و سیاست، مصطفی رحیمی، مجلهٔ «کلک»، اردیبهشت و خردادِ ۱۳۷۰، ش ۵_۱۴، ص ۲۶).
_ «ازسوی‌دیگر، همان پیشرفت‌ها [...] درمیانِ جماعتِ مصرف‌کننده، نیاز به ادبیات را دامن‌می‌زدند» (جامعه‌شناسیِ ادبیات، روبر اسکارپیت، ترجمهٔ دکتر مرتضی کُتُبی، سمت، ۱۳۹۱، ص ۱۵).
_ «این توجه‌به عینک، به‌ناگزیر انگیزهٔ توجه‌به نورشناسیِ عدسی‌ها می‌شد» (تاریخِ علمِ کمریج، کالین ا. رنان، ترجمهٔ حسنِ افشار، چ دوم، ۱۳۷۱، ص ۴۳۸).
_ «پس به این اندیشه دامن‌زدم که نسخه‌ای دیگر فراهم‌آورم و آن را تصحیح‌کنم» (دیوانِ عمادالدینِ نسیمی، به‌کوششِ دکتر یدالله جلالیِ پندری، نشرِ نی، ۱۳۷۲، [ پیشگفتارِ مصحّح] ص ۹).
و نمونه‌هایی از کاربردِ نادرستِ «دامن‌زدن» در برنامه‌های «صدا و سیما»:
_ «باید درمقابلِ اهانتی که به پیامبرِ اکرم شده پاسخِ فرهنگی داد [...]؛ این مسأله باید توسّطِ رسانه‌های جمعی دامن‌زده‌شود» (۱۳۸۶/۱۲/۱۹، ساعتِ ۱۹، شبکهٔ ۲).
_ «همان‌طور که گفتیم باید اندک‌اندک به روان‌شناسیِ جامعه دامن‌بزنیم و برای این هدف باید از گنجینهٔ شعرِ فارسی استفاده‌کنیم» (۱۳۸۷،۳،۲۱، ۴۰ دقیقهٔ بامداد، شبکهٔ ۴).
_ «اگر در رادیو به فرهنگ دامن‌بزنیم، به آگاهی دامن بزنیم، فردا پشیمان نخواهیم‌شد» (۱۳۸۷/۵/۲۱، ساعتِ ۱۳/۳۵، رادیو پیام).
_ «با تصویبِ این لایحه، تعدادِ کتاب‌فروشی‌ها بیشتر میشود و نهایتاً دامن‌می‌زند به نهضتِ کتاب‌خوانیِ کشور» (۱۳۸۷/۶/۲۴، ساعتِ ۱۹/۰۵، رادیو فرهنگ).
_ «بسیاری از دوستان خواستند تا به این مباحث دامن‌زده‌شود» (۱۳۸۷/۱۲/۱۳، ۱۵ دقیقهٔ بامداد، شبکهٔ ۴).
_ «متأسّفانه دانشگاه‌های ما به این مراودات دامن‌می‌زنند» (۱۳۹۳/۳/۱، ساعتِ ۲۱/۰۵، شبکهٔ ۴).
_ «بعضی از دبیرانِ دینی، تعصّب‌های دینی را در کلاس دامن‌می‌زنند» (۱۳۸۸/۶/۱۵، ساعتِ ۲۱/۳۵/ شبکهٔ ۴).
_ «جنگِ تحمیلی، به تقویتِ شعرِ عاشورایی دامن‌زد» (۱۳۸۹/۱۱/۴/ ساعتِ ۲۰/۰۵، شبکهٔ ۴).
❇️ مطلب ارسالی از: کانال « از گذشته و اکنون »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ واژه « خاموش » در شعر « سعدی »
شهری متحدّثان حسنت
الا متحیّران خاموش
«سعدی»
واژهٔ «خاموش» در زبان فارسی چند معنا دارد که ممکن است از یک سرچشمه منشأ گرفته باشند.
خاموش به معنای متضاد روشن و مشتعل مثلاً در جملهٔ «آیین چراغ خاموشی نیست»
خاموش به معنای ساکت
خاموش به معنای مرده
سرچشمه این معانی یعنی خاموشی به معنای تاریکی/سکوت، شاید این نکته باشد که گویی سخن گفتن چونان آتشی است که از درون به بیرون زبانه می‌کشد. در یونان باستان نیز «فاینستای و آپو-فاینستای» دلالتی شبیه به این دارد. سخن دارای وجهی آپوفانتیک و مظهِر و چونان نور، مظهِر للغیر است. ارسطو این کارکرد گفتار را تحت عنوان ἀποφαίνεσθαι [از جانب خود نشان دادن] شرح می‌دهد. گفتار ἀπό ...، یعنی از جانب خود، «مجال دیده شدن می‌دهد» به آنچه گفتار دربارهٔ آن است.
«ارسطو، متافیزیک، زتا ۴، به نقل از مارتین هایدگر، هستی و زمان بند ۷، ترجمهٔ سیاوش جمادی»
پی‌نوشت: فاینو به ریشهٔ φα تعلق دارد و متشابه است با φῶς که به معنای نور و روشنایی است. این ریشه را می‌توان در لغت‌های فانوس، فانتزی، فنومن، فوتو، فوتون و... دید.
❇️ مطلب ارسالی از: کانال « لغت بازی »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
شهری متحدّثان حسنت
الا متحیّران خاموش
«سعدی»
واژهٔ «خاموش» در زبان فارسی چند معنا دارد که ممکن است از یک سرچشمه منشأ گرفته باشند.
خاموش به معنای متضاد روشن و مشتعل مثلاً در جملهٔ «آیین چراغ خاموشی نیست»
خاموش به معنای ساکت
خاموش به معنای مرده
سرچشمه این معانی یعنی خاموشی به معنای تاریکی/سکوت، شاید این نکته باشد که گویی سخن گفتن چونان آتشی است که از درون به بیرون زبانه می‌کشد. در یونان باستان نیز «فاینستای و آپو-فاینستای» دلالتی شبیه به این دارد. سخن دارای وجهی آپوفانتیک و مظهِر و چونان نور، مظهِر للغیر است. ارسطو این کارکرد گفتار را تحت عنوان ἀποφαίνεσθαι [از جانب خود نشان دادن] شرح می‌دهد. گفتار ἀπό ...، یعنی از جانب خود، «مجال دیده شدن می‌دهد» به آنچه گفتار دربارهٔ آن است.
«ارسطو، متافیزیک، زتا ۴، به نقل از مارتین هایدگر، هستی و زمان بند ۷، ترجمهٔ سیاوش جمادی»
پی‌نوشت: فاینو به ریشهٔ φα تعلق دارد و متشابه است با φῶς که به معنای نور و روشنایی است. این ریشه را می‌توان در لغت‌های فانوس، فانتزی، فنومن، فوتو، فوتون و... دید.
❇️ مطلب ارسالی از: کانال « لغت بازی »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ سوال و جوابی با روبات هوش مصنوعی در باره ی علم آوانگاری یا فونتیک
❇️ بخش : اول
◀️ آوانگاری (فونتیک) چگونه علمی است؟
آوانگاری (فونتیک) علمی است که به بررسی صداها و اصوات زبان‌ها می‌پردازد. هدف اصلی آوانگاری توصیف، طبقه‌بندی و نمایش درست اصوات زبان‌های مختلف است. با استفاده از نمادها و علائم مشخص، آوانگاری تلاش می‌کند تا اصوات گفتاری زبان‌ها را به صورت دقیق و قابل مقایسه نشان دهد.
الفبای بین المللی فونتیک یا به اختصار IPA، یک سیستم نمادی است که در آوانگاری استفاده میشود. این الفبا شامل نمادها و علائم مختلفی است که هر یک نمایانگر یک صدا یا فونت گفتاری خاص در زبان‌ها هستند. هدف اصلی این الفبا توصیف دقیق صداها و اصوات زبان‌های مختلف است تا بتوان این اصوات را با دقت بیشتری انتقال داد و یادگیری زبان‌های مختلف را آسان‌تر ساخت.
از الفبای بین المللی فونتیک به عنوان یک ابزار بسیار کاربردی در زمینه‌هایی مانند آموزش زبان‌های خارجی، ترجمه صداهای گفتاری، مطالعات گویش‌شناسی و زبان‌شناسی تجربی، فرهنگ‌های زبانی و غیره استفاده میشود.
◀️ فنوتیک یا آوا شناسی به چه معناست ؟
فنوتیک یا آواشناسی علمی است که به مطالعه صداها و آوای زبان‌ها می‌پردازد. این علم بررسی تولید، ویژگی‌ها، شناسایی و تفسیر صداهای زبان‌های مختلف را در بر می‌گیرد. فنوتیک به بررسی ساختار صوتی کلمات، تلفظ صحیح و نادرست، ریتم و تن صدای زبان‌ها مشغول است. همچنین فنوتیک به بررسی تاثیرات فضای جغرافیایی و اجتماعی بر صداهای زبان نیز مشغول است.
◀️ آوا شناسی چه کاربردی در آموزش زبان دارد؟
آواشناسی یا فونولوژی، علمی است که به بررسی صوت‌ها و ساختار آوایی زبان‌ها می‌پردازد. در آموزش زبان، آواشناسی می‌تواند به شکل‌های مختلف مفید باشد:
1. تلفظ صحیح: با استفاده از آواشناسی، فرد می‌تواند قوانین و الگوهای تلفظ صحیح را درک کند و بتواند صحبت کرده و شنیده شود.
2. تمرین تلفظ: با استفاده از تمرینات آواشناسی، فرد می‌تواند تلفظ خود را بهبود بخشیده و به صورت دقیق تر صحبت کند.
3. درک لهجه: آواشناسی به فرد کمک می‌کند لهجات مختلف را درک کند و بتواند با افراد با لهجات مختلف ارتباط برقرار کند.
4. گسترده سازی دایره لغات: با استفاده از آواشناسی، فرد می‌تواند الگوهای صوتی و تلفظ لغات را درک کند و بتواند به راحتی لغات جدید را یاد بگیرد.
5. تشخیص خطاهای تلفظ: آواشناسی به افراد کمک می‌کند تا خطاهای تلفظ خود را شناسایی کنند و آنها را اصلاح کنند.
6. تسهیل درک شنیداری: با دانستن قوانین آوایی زبان، فرد می‌تواند بهبود قابل توجهی در درک مطالب شنیداری داشته باشد.
7. تسهیل گفتارپردازش: آواشناسی به فرد کمک می‌کند سامانه گفتارپردازش خود را بهبود بخشیده و سرعت و دقت در فهمیدن و پردازش گفتار را افزایش دهد.
به طور کلی، آواشناسی در آموزش زبان به فرآیندهای صحبت کردن، شنیدار، خواندن و نوشتن کمک می‌کند و به فرد در یادگیری زبان نیز کمک می کند.
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ بخش : اول
◀️ آوانگاری (فونتیک) چگونه علمی است؟
آوانگاری (فونتیک) علمی است که به بررسی صداها و اصوات زبان‌ها می‌پردازد. هدف اصلی آوانگاری توصیف، طبقه‌بندی و نمایش درست اصوات زبان‌های مختلف است. با استفاده از نمادها و علائم مشخص، آوانگاری تلاش می‌کند تا اصوات گفتاری زبان‌ها را به صورت دقیق و قابل مقایسه نشان دهد.
الفبای بین المللی فونتیک یا به اختصار IPA، یک سیستم نمادی است که در آوانگاری استفاده میشود. این الفبا شامل نمادها و علائم مختلفی است که هر یک نمایانگر یک صدا یا فونت گفتاری خاص در زبان‌ها هستند. هدف اصلی این الفبا توصیف دقیق صداها و اصوات زبان‌های مختلف است تا بتوان این اصوات را با دقت بیشتری انتقال داد و یادگیری زبان‌های مختلف را آسان‌تر ساخت.
از الفبای بین المللی فونتیک به عنوان یک ابزار بسیار کاربردی در زمینه‌هایی مانند آموزش زبان‌های خارجی، ترجمه صداهای گفتاری، مطالعات گویش‌شناسی و زبان‌شناسی تجربی، فرهنگ‌های زبانی و غیره استفاده میشود.
◀️ فنوتیک یا آوا شناسی به چه معناست ؟
فنوتیک یا آواشناسی علمی است که به مطالعه صداها و آوای زبان‌ها می‌پردازد. این علم بررسی تولید، ویژگی‌ها، شناسایی و تفسیر صداهای زبان‌های مختلف را در بر می‌گیرد. فنوتیک به بررسی ساختار صوتی کلمات، تلفظ صحیح و نادرست، ریتم و تن صدای زبان‌ها مشغول است. همچنین فنوتیک به بررسی تاثیرات فضای جغرافیایی و اجتماعی بر صداهای زبان نیز مشغول است.
◀️ آوا شناسی چه کاربردی در آموزش زبان دارد؟
آواشناسی یا فونولوژی، علمی است که به بررسی صوت‌ها و ساختار آوایی زبان‌ها می‌پردازد. در آموزش زبان، آواشناسی می‌تواند به شکل‌های مختلف مفید باشد:
1. تلفظ صحیح: با استفاده از آواشناسی، فرد می‌تواند قوانین و الگوهای تلفظ صحیح را درک کند و بتواند صحبت کرده و شنیده شود.
2. تمرین تلفظ: با استفاده از تمرینات آواشناسی، فرد می‌تواند تلفظ خود را بهبود بخشیده و به صورت دقیق تر صحبت کند.
3. درک لهجه: آواشناسی به فرد کمک می‌کند لهجات مختلف را درک کند و بتواند با افراد با لهجات مختلف ارتباط برقرار کند.
4. گسترده سازی دایره لغات: با استفاده از آواشناسی، فرد می‌تواند الگوهای صوتی و تلفظ لغات را درک کند و بتواند به راحتی لغات جدید را یاد بگیرد.
5. تشخیص خطاهای تلفظ: آواشناسی به افراد کمک می‌کند تا خطاهای تلفظ خود را شناسایی کنند و آنها را اصلاح کنند.
6. تسهیل درک شنیداری: با دانستن قوانین آوایی زبان، فرد می‌تواند بهبود قابل توجهی در درک مطالب شنیداری داشته باشد.
7. تسهیل گفتارپردازش: آواشناسی به فرد کمک می‌کند سامانه گفتارپردازش خود را بهبود بخشیده و سرعت و دقت در فهمیدن و پردازش گفتار را افزایش دهد.
به طور کلی، آواشناسی در آموزش زبان به فرآیندهای صحبت کردن، شنیدار، خواندن و نوشتن کمک می‌کند و به فرد در یادگیری زبان نیز کمک می کند.
ادامه دارد... .
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ سوال و جوابی با روبات هوش مصنوعی در باره ی علم آوانگاری یا فونتیک
❇️ بخش : دوم
◀️ نقش فونتیک در آوا شناسی چیست ؟
نقش فونتیک در آواشناسی به مطالعه و تحلیل صداهای تولید شده توسط انسان می‌پردازد. فونتیک به بررسی و تفصیل صداهای زبان از لحاظ فیزیکی، فارمانتال، آکوستیک و وابستگی آنها به ساختارهای بینایی مثل لب، دندان، حلق و... می‌پردازد. در واقع، فونتیک بررسی کنندهٔ صداهای تولید شده است که در نتیجهٔ حرکات اعضای گفتار (مانند لب‌ها، دندان‌ها، زبان و...) به وجود می‌آیند. نقش فونتیک در آواشناسی از جملهٔ مباحث مورد بحث است که با استفاده از روش‌های علمی و تجربی به بررسی سامانۀ صوت شامل الفبای گفتار چگال است.
◀️ الفبای بین الکلی فونتیک ( IPA ) چیست ؟
الفبای بین‌المللی فونتیک (IPA) ابزاری بسیار کاربردی در آموزش زبان‌های خارجی، به ویژه زبان فارسی، می‌باشد. زبان فارسی دارای صداهای خاص خود است که ممکن است برای زبان آموزان خارجی ( غیر فارسی زبان) که می‌خواهند زبان فارسی را یاد بگیرند، مشکلاتی ایجاد کند. به وسیله استفاده از الفبای بین‌المللی فونتیک، می‌توان صداهای واقعی و طبیعی زبان فارسی را به شیوه‌ای ساده و قابل فهم برای زبان آموزان خارجی که اکثرا با الفبای بین‌المللی فونتیک (IPA) آشنا هستند نشان داد.
استفاده از الفبای بین‌المللی فونتیک در آموزش زبان‌های خارجی به مزایای زیر منجر میشود:
تلفظ دقیق‌تر: IPA به زبان‌آموزان اجازه می‌دهد تا تلفظ صحیح و دقیق را یاد بگیرند. این الفبا نمادهای معینی را برای هر صدا ارائه می‌دهد و باعث میشود زبان‌آموزان به‌راحتی بتوانند تلفظ را تصحیح کنند.
اصالت زبانی: با استفاده از IPA، زبان‌آموزان به راحتی می‌توانند اصالت زبانی را درک کنند. این الفبا به زبان‌آموزان کمک می‌کند تا نکات مشترک و متفاوت زبان فارسی را با زبان‌های دیگر مقایسه کنند.
تسهیل درک نوشتاری: با آشنایی با الفبای بین‌المللی فونتیک، زبان آموزان به‌سادگی می‌توانند کلمات و جملات را به درستی نوشته و درک کنند.
به طور کلی، استفاده از الفبای بین‌المللی فونتیک در آموزش زبان‌های خارجی، از جمله زبان فارسی، به کاهش مشکلات تلفظی و نوشتاری زبان‌آموزان خارجی کمک می‌کند و فرآیند یادگیری زبان را به طور معجزه آسائی بهبود می‌بخشد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ بخش : دوم
◀️ نقش فونتیک در آوا شناسی چیست ؟
نقش فونتیک در آواشناسی به مطالعه و تحلیل صداهای تولید شده توسط انسان می‌پردازد. فونتیک به بررسی و تفصیل صداهای زبان از لحاظ فیزیکی، فارمانتال، آکوستیک و وابستگی آنها به ساختارهای بینایی مثل لب، دندان، حلق و... می‌پردازد. در واقع، فونتیک بررسی کنندهٔ صداهای تولید شده است که در نتیجهٔ حرکات اعضای گفتار (مانند لب‌ها، دندان‌ها، زبان و...) به وجود می‌آیند. نقش فونتیک در آواشناسی از جملهٔ مباحث مورد بحث است که با استفاده از روش‌های علمی و تجربی به بررسی سامانۀ صوت شامل الفبای گفتار چگال است.
◀️ الفبای بین الکلی فونتیک ( IPA ) چیست ؟
الفبای بین‌المللی فونتیک (IPA) ابزاری بسیار کاربردی در آموزش زبان‌های خارجی، به ویژه زبان فارسی، می‌باشد. زبان فارسی دارای صداهای خاص خود است که ممکن است برای زبان آموزان خارجی ( غیر فارسی زبان) که می‌خواهند زبان فارسی را یاد بگیرند، مشکلاتی ایجاد کند. به وسیله استفاده از الفبای بین‌المللی فونتیک، می‌توان صداهای واقعی و طبیعی زبان فارسی را به شیوه‌ای ساده و قابل فهم برای زبان آموزان خارجی که اکثرا با الفبای بین‌المللی فونتیک (IPA) آشنا هستند نشان داد.
استفاده از الفبای بین‌المللی فونتیک در آموزش زبان‌های خارجی به مزایای زیر منجر میشود:
تلفظ دقیق‌تر: IPA به زبان‌آموزان اجازه می‌دهد تا تلفظ صحیح و دقیق را یاد بگیرند. این الفبا نمادهای معینی را برای هر صدا ارائه می‌دهد و باعث میشود زبان‌آموزان به‌راحتی بتوانند تلفظ را تصحیح کنند.
اصالت زبانی: با استفاده از IPA، زبان‌آموزان به راحتی می‌توانند اصالت زبانی را درک کنند. این الفبا به زبان‌آموزان کمک می‌کند تا نکات مشترک و متفاوت زبان فارسی را با زبان‌های دیگر مقایسه کنند.
تسهیل درک نوشتاری: با آشنایی با الفبای بین‌المللی فونتیک، زبان آموزان به‌سادگی می‌توانند کلمات و جملات را به درستی نوشته و درک کنند.
به طور کلی، استفاده از الفبای بین‌المللی فونتیک در آموزش زبان‌های خارجی، از جمله زبان فارسی، به کاهش مشکلات تلفظی و نوشتاری زبان‌آموزان خارجی کمک می‌کند و فرآیند یادگیری زبان را به طور معجزه آسائی بهبود می‌بخشد.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «بَرشکال و بَرسات» ( بارش‌های موسمی در شبه‌قاره)
❇️ در متونِ کهن، به‌خصوص آثاری که در حوزهٔ شبهِ‌قاره خلق شده، به‌ندرت با تعبیرِ «برشکال/ برشکالی» مواجه می‌شویم. واژهٔ «بَرْشکال» را از ریشهٔ سانسکریت و مرکّب از «وَرشا» به‌معنیِ «بارش» و «کاله» به‌معنیِ «موسم یا فصل» دانسته‌اند. نامِ دیگرِ این موسم «بَرسات» است که احتمالاً «بَرش» در آن با «وَرشا» به‌معنیِ باران در «برشکال» هم‌ریشه است. در مناطقِ آسیای جنوبی و جنوبِ شرقی (به‌ویژه هند) در ماه‌های ژوئیه و اوت (اواخرِ تیر و سراسرِ مرداد تا پایانِ شهریور) بارش‌های موسمیِ دوسه‌ماهه تداوم‌دارد. در هنر و ادبیات هند، این موسم به‌سببِ بارش و برکت و خنکایی که با خود می‌آوَرَد، شادی‌انگیز است و جایگاهی ویژه دارد. البته این موسم گاه با سیل و ویرانی‌ها و فاجعه نیز همراه است. همین یکی‌دو‌سال پیش بیش‌از هزار تن در این فصل جان خود را از‌دست‌دادند. در سینمای هند نیز چند فیلم به نام «بَرسات» ساخته‌شده که یکی از آنها محصولِ سالِ ۱۹۴۹ و ساختهٔ «راج کاپور» است.
◀️ از آن جا که بَرشکال منسوب به شبه‌قاره است در ادبیات فارسی اغلب در آثارِ کسانی به‌کار رفته که بومی هند بوده‌اند یا در آن سامان زیسته‌اند. ازهمینرو در دیوانِ مسعودِ سعد و نیز شعرِ شاعرانِ سبکِ هندی این مضمون دیده‌می‌شود. همچنین، ازآن‌جا‌که فصلِ باران موسمِ شادخواری نیز بوده برشکال اغلب با می و باده نیز پیوندی دارد.
◀️ مسعودِ سعد در قصیده‌ای با عنوانِ «سلطان‌شیرزادِ بن مسعود و توصیف برشکال» گوید:
برشکال ای بهار هندستان!
ای نجات از بلای هندستان!
دادی از تیرمه بشارت‌ها
بازرستیم از آن حرارت‌ها [...]
بادهای تو میغ‌ها دارند
میغ‌های تو تیغ‌ها دارند
رعدهای تو کوس‌ها کوبند
چرخ گویی همی که بشکوبند [...]
تیر بگذشت ناگهان برما
منهزم گشت لشکرِ گرما [...]
عیش‌و‌عشرت کنون توان‌کردن
میِ شادی کنون توان‌خَوردن
که ز گرمی خبر نگردد جان
نشود هم‌چو چوب خشکْ دهان
(دیوان، به‌تصحیح رشیدِ یاسمی، صص۳_۵۶۲).
وی در بیتِ دیگری نیز سروده:
به برشکال شبی من چنان گذاشته‌ام
که تا به گردن آب است و تا به حلق خَلاب (۳۴).
و صائب که سال‌ها در هند زیسته این مضمون را در مطلعِ غزلی چنین سروده:
چشمِ طمع ندوخته حرصم به مالِ هند
پایم به‌گل‌فروشده از برشکالِ هند
او در بیتی دیگر از همین غزل، گله‌مندانه سروده:
روزی که من برون رَوَم از هند، برشکال
با صد‌هزار چشم بگرید به حالِ هند
(دیوان، به‌تصحیح محمد قهرمان، ج۴، ص۲۰۳۷).
در دیوانِ طالبِ آملی نیز قصیده‌ای آمده («در توصیفِ برشکال و مدحِ قلیچ‌خان») با این ابیات:
دمِ صبح و هوای برشکال است
چمن جولان‌گه بادِ شِمال است
به هفت‌اقلیمِ گیتی بهترین فصل
بهارِ هند یعنی برشکال است [...]
عجب فصلی است ساقی می در این فصل
چو خونِ شاعرِ تائب حلال است
بده جامی و زین تنگم برون آر
که بر من توبه چون دانش وبال است
میِ شیرازی‌ام از دردِسر کُشت
علاجش باده‌های پرتگال است [...]
هوای برشکال آن‌گه خموشی!
نمی‌دانم مغنّی از چه لال است؟!
طالب در بیتی از غزلِ مشهورش («به تن بویا کند...») نیز سروده:
گهی ابرِ تر و گاهی ترشّح‌گونهٔ باران
بیا در چشمِ من بنگر هوای برشکالی را
(۲۲۶)
◀️ چه می‌دانیم، شاید طالبِ «آملی» در این فصلِ پرباران، در غربتِ هندوستان، روزگارش را با یادآوری باران‌های زادگاهش آمل خوش می‌کرده؟!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ در متونِ کهن، به‌خصوص آثاری که در حوزهٔ شبهِ‌قاره خلق شده، به‌ندرت با تعبیرِ «برشکال/ برشکالی» مواجه می‌شویم. واژهٔ «بَرْشکال» را از ریشهٔ سانسکریت و مرکّب از «وَرشا» به‌معنیِ «بارش» و «کاله» به‌معنیِ «موسم یا فصل» دانسته‌اند. نامِ دیگرِ این موسم «بَرسات» است که احتمالاً «بَرش» در آن با «وَرشا» به‌معنیِ باران در «برشکال» هم‌ریشه است. در مناطقِ آسیای جنوبی و جنوبِ شرقی (به‌ویژه هند) در ماه‌های ژوئیه و اوت (اواخرِ تیر و سراسرِ مرداد تا پایانِ شهریور) بارش‌های موسمیِ دوسه‌ماهه تداوم‌دارد. در هنر و ادبیات هند، این موسم به‌سببِ بارش و برکت و خنکایی که با خود می‌آوَرَد، شادی‌انگیز است و جایگاهی ویژه دارد. البته این موسم گاه با سیل و ویرانی‌ها و فاجعه نیز همراه است. همین یکی‌دو‌سال پیش بیش‌از هزار تن در این فصل جان خود را از‌دست‌دادند. در سینمای هند نیز چند فیلم به نام «بَرسات» ساخته‌شده که یکی از آنها محصولِ سالِ ۱۹۴۹ و ساختهٔ «راج کاپور» است.
◀️ از آن جا که بَرشکال منسوب به شبه‌قاره است در ادبیات فارسی اغلب در آثارِ کسانی به‌کار رفته که بومی هند بوده‌اند یا در آن سامان زیسته‌اند. ازهمینرو در دیوانِ مسعودِ سعد و نیز شعرِ شاعرانِ سبکِ هندی این مضمون دیده‌می‌شود. همچنین، ازآن‌جا‌که فصلِ باران موسمِ شادخواری نیز بوده برشکال اغلب با می و باده نیز پیوندی دارد.
◀️ مسعودِ سعد در قصیده‌ای با عنوانِ «سلطان‌شیرزادِ بن مسعود و توصیف برشکال» گوید:
برشکال ای بهار هندستان!
ای نجات از بلای هندستان!
دادی از تیرمه بشارت‌ها
بازرستیم از آن حرارت‌ها [...]
بادهای تو میغ‌ها دارند
میغ‌های تو تیغ‌ها دارند
رعدهای تو کوس‌ها کوبند
چرخ گویی همی که بشکوبند [...]
تیر بگذشت ناگهان برما
منهزم گشت لشکرِ گرما [...]
عیش‌و‌عشرت کنون توان‌کردن
میِ شادی کنون توان‌خَوردن
که ز گرمی خبر نگردد جان
نشود هم‌چو چوب خشکْ دهان
(دیوان، به‌تصحیح رشیدِ یاسمی، صص۳_۵۶۲).
وی در بیتِ دیگری نیز سروده:
به برشکال شبی من چنان گذاشته‌ام
که تا به گردن آب است و تا به حلق خَلاب (۳۴).
و صائب که سال‌ها در هند زیسته این مضمون را در مطلعِ غزلی چنین سروده:
چشمِ طمع ندوخته حرصم به مالِ هند
پایم به‌گل‌فروشده از برشکالِ هند
او در بیتی دیگر از همین غزل، گله‌مندانه سروده:
روزی که من برون رَوَم از هند، برشکال
با صد‌هزار چشم بگرید به حالِ هند
(دیوان، به‌تصحیح محمد قهرمان، ج۴، ص۲۰۳۷).
در دیوانِ طالبِ آملی نیز قصیده‌ای آمده («در توصیفِ برشکال و مدحِ قلیچ‌خان») با این ابیات:
دمِ صبح و هوای برشکال است
چمن جولان‌گه بادِ شِمال است
به هفت‌اقلیمِ گیتی بهترین فصل
بهارِ هند یعنی برشکال است [...]
عجب فصلی است ساقی می در این فصل
چو خونِ شاعرِ تائب حلال است
بده جامی و زین تنگم برون آر
که بر من توبه چون دانش وبال است
میِ شیرازی‌ام از دردِسر کُشت
علاجش باده‌های پرتگال است [...]
هوای برشکال آن‌گه خموشی!
نمی‌دانم مغنّی از چه لال است؟!
طالب در بیتی از غزلِ مشهورش («به تن بویا کند...») نیز سروده:
گهی ابرِ تر و گاهی ترشّح‌گونهٔ باران
بیا در چشمِ من بنگر هوای برشکالی را
(۲۲۶)
◀️ چه می‌دانیم، شاید طالبِ «آملی» در این فصلِ پرباران، در غربتِ هندوستان، روزگارش را با یادآوری باران‌های زادگاهش آمل خوش می‌کرده؟!
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ مقایسه چهره‌ی زن در شاهنامه و دیگر آثار حماسی جهان
❇️ بیشتر #زنان_شاهنامه بانوان عاشقی هستند که در ابراز عشق پیشگام و گستاخ هستند و هیچ گونه پنهان‌کاری غیرضروری را در بیان احساساتشان بر خود روا نمی‌دارند و هیچ گونه غرور دروغین یا بزرگواری غیر لازمی را نشان نمی‌دهند و نمی‌توانند اشتیاق واقعی خویش یا شور و شوقی ناشی از نیروی جوانی و لطف طبع را در وجود خود پوشیده نگاه دارند. تهمینه نادیده بر رستم دل می‌نهد و آنگاه که رستم را در منزل خویش مهمان می‌یابد. نیمه‌شبان آهسته به درون اتاق جهان‌پهلون می‌رود تا خود را از آن او نماید. این بی‌باکی چنان با بی‌گناهی همراه است که کمترین شائبه‌ی شوخ چشمی و هرزگی بر جای نمی‌دهد:
تو را ام کنون گر بخواهی مرا
نبیند جز این مرغ و ماهی مرا
یکی آن که بر تو چنین گشته‌ام
خرد را ز بهر هوا کشته‌ام
( شاهنامه، ۱۳۷۶، ج ۲: ۱۷۵)
◀️ در ایلیاد هومر زنی را نمی‌توان یافت که با منش‌های فوق برابر باشد. هرچند که آتش کینه‌ها و انتقام‌ها به خاطر زنان شعله‌ور می‌گردد و کمتر رویدادی را می‌توان شاهد بود که در پس آن زنی نباشد.
◀️ زنان شاهنامه بیشتر از کشورهای بیگانه هستند و در همه جا و در هر شرایط نسبت به همسران ایرانی حتی پس از مرگ وفادارند و در غم و شادی آنان، شریک و دمساز و اغلب از لحاظ زندگی، تفکر و عواطفشان در قبال شوهر و فرزند، شبیه یکدیگرند و با هر گونه انحراف از وظایف زناشویی با نکوهش جدی روبرو می‌گردند چنان‌که در مورد سودابه می‌بینیم.
زنان بیگانه‌ای مانند سیندخت و رودابه، کابلی بوده و فرنگیس، منیژه، جریره، تهمینه و مادر سیاوش، تورانی هستند و کتایون همسر گشتاسپ، رومی است.
تنها زنی که موجب بدنامی زنان شاهنامه شده، سودابه دختر شاه هاماوران است.
فرنگیس به خاطر همسرش در برابر افراسیاب قرار می‌گیرد و در پایان نیز با فرزند خود به ایران فرار می‌کند.
منیژه نیز چون خواهرش به کشور و خانواده‌اش پشت می‌نماید و به ایران می‌آید.
تهمینه تنها یک شب با همسرش رستم زندگی زناشویی را به سحر می‌رساند و تمامی عمر باقی مانده را چو بیوه‌زنان زندگی می‌کند اما وفادار و مصمم پایدار می‌ماند و عشق رستم را از سر نمی‌برد و پس از مرگ سهراب، سالی می‌زید و سپس روحش به سوی سهراب‌گرد پرواز می‌نماید.
ولی در زنان ایلیاد چنین ویژگی‌های زیبای زناشویی و وفاداری را نمی‌توان مشاهده کرد.
◀️ زنان ایلیاد در آغوش دشمنانشان می‌آرامند و با قاتلان آنان نیز همخوابه می‌شوند. " هکتور" کشته میشود و تروا ویران می‌گردد" آندروماک" اسیر و در تقسیم غنایم سهم پسر آشیل میشود و همخوابه‌ی پسر کشنده‌ی شوهرش و قاتل فرزند خردسالش می‌گردد.
" هلن" زیباترین زن جهان بر فراز برج‌های ایلیون به تماشای نبرد تن به تن " پاریس" و" منلاس" همسر قانونی‌اش می‌رود و آنگاه که پاریس از میدان فرار می‌کند و در بستر خویش شورانگیزترین مهر خود را با شاهزاده‌ی تروایی آشکار می‌سازد و در آغوش او با وسوسه‌های عاشقانه‌اش، تلخی نبرد را از وجود او می‌زداید:
" بیا تا دل به دل یکدیگر بدهیم و به شیرین‌ترین احساسات بپردازیم. هرگز چنین شوری جان مرا فرا نگرفته است... در این دم با دل پرشور دوستت دارم. این را گفت و به سوی بستر، گام برداشت. همسرش در پی او رفت و شورانگیزترین مهر خود را به یکدیگر آشکارکردند."
( ایلیاد هومر، ۱۳۷۵: ۱۴۰)
تنها زن پاکدامن و وفادار در ایلیاد و اودیسه‌ی هومر" پنه‌لوبه" بانوی " اولیس است که در پی گرفتار شدن همسرش در سفر، خواستگاران گستاخ خود را با نقشه‌ای فریب داده بود که هرگاه آنچه را بافته بود به پایان ببرد یکی از آنان را به شوهری برخواهد گزید اما هرشب آنچه را بافته بود از هم می‌شکافت تا این که اولیس با یاری پسرش تلماک خواستگاران شوخ چشم را سرکوب نمود و پنه‌لوبه را از این رنج، آزاد کرد.
◀️ زنان در شاهنامه با پاکدامنی، عشق، وفا، همسردوستی و وطن دوستی حضور دارند و گاهی مستقلاً به فرمانروایی می‌پردازند و از این زنان باید از شیرین، پوراندخت و قیدافه نام برد در حالی چنین ویژگی‌ها در حماسه‌ها و تاریخ یونانیان، هندیان، تازیان، رومیان و به طور کلی هیچ ملتی مشاهده نمی‌شود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ بیشتر #زنان_شاهنامه بانوان عاشقی هستند که در ابراز عشق پیشگام و گستاخ هستند و هیچ گونه پنهان‌کاری غیرضروری را در بیان احساساتشان بر خود روا نمی‌دارند و هیچ گونه غرور دروغین یا بزرگواری غیر لازمی را نشان نمی‌دهند و نمی‌توانند اشتیاق واقعی خویش یا شور و شوقی ناشی از نیروی جوانی و لطف طبع را در وجود خود پوشیده نگاه دارند. تهمینه نادیده بر رستم دل می‌نهد و آنگاه که رستم را در منزل خویش مهمان می‌یابد. نیمه‌شبان آهسته به درون اتاق جهان‌پهلون می‌رود تا خود را از آن او نماید. این بی‌باکی چنان با بی‌گناهی همراه است که کمترین شائبه‌ی شوخ چشمی و هرزگی بر جای نمی‌دهد:
تو را ام کنون گر بخواهی مرا
نبیند جز این مرغ و ماهی مرا
یکی آن که بر تو چنین گشته‌ام
خرد را ز بهر هوا کشته‌ام
( شاهنامه، ۱۳۷۶، ج ۲: ۱۷۵)
◀️ در ایلیاد هومر زنی را نمی‌توان یافت که با منش‌های فوق برابر باشد. هرچند که آتش کینه‌ها و انتقام‌ها به خاطر زنان شعله‌ور می‌گردد و کمتر رویدادی را می‌توان شاهد بود که در پس آن زنی نباشد.
◀️ زنان شاهنامه بیشتر از کشورهای بیگانه هستند و در همه جا و در هر شرایط نسبت به همسران ایرانی حتی پس از مرگ وفادارند و در غم و شادی آنان، شریک و دمساز و اغلب از لحاظ زندگی، تفکر و عواطفشان در قبال شوهر و فرزند، شبیه یکدیگرند و با هر گونه انحراف از وظایف زناشویی با نکوهش جدی روبرو می‌گردند چنان‌که در مورد سودابه می‌بینیم.
زنان بیگانه‌ای مانند سیندخت و رودابه، کابلی بوده و فرنگیس، منیژه، جریره، تهمینه و مادر سیاوش، تورانی هستند و کتایون همسر گشتاسپ، رومی است.
تنها زنی که موجب بدنامی زنان شاهنامه شده، سودابه دختر شاه هاماوران است.
فرنگیس به خاطر همسرش در برابر افراسیاب قرار می‌گیرد و در پایان نیز با فرزند خود به ایران فرار می‌کند.
منیژه نیز چون خواهرش به کشور و خانواده‌اش پشت می‌نماید و به ایران می‌آید.
تهمینه تنها یک شب با همسرش رستم زندگی زناشویی را به سحر می‌رساند و تمامی عمر باقی مانده را چو بیوه‌زنان زندگی می‌کند اما وفادار و مصمم پایدار می‌ماند و عشق رستم را از سر نمی‌برد و پس از مرگ سهراب، سالی می‌زید و سپس روحش به سوی سهراب‌گرد پرواز می‌نماید.
ولی در زنان ایلیاد چنین ویژگی‌های زیبای زناشویی و وفاداری را نمی‌توان مشاهده کرد.
◀️ زنان ایلیاد در آغوش دشمنانشان می‌آرامند و با قاتلان آنان نیز همخوابه می‌شوند. " هکتور" کشته میشود و تروا ویران می‌گردد" آندروماک" اسیر و در تقسیم غنایم سهم پسر آشیل میشود و همخوابه‌ی پسر کشنده‌ی شوهرش و قاتل فرزند خردسالش می‌گردد.
" هلن" زیباترین زن جهان بر فراز برج‌های ایلیون به تماشای نبرد تن به تن " پاریس" و" منلاس" همسر قانونی‌اش می‌رود و آنگاه که پاریس از میدان فرار می‌کند و در بستر خویش شورانگیزترین مهر خود را با شاهزاده‌ی تروایی آشکار می‌سازد و در آغوش او با وسوسه‌های عاشقانه‌اش، تلخی نبرد را از وجود او می‌زداید:
" بیا تا دل به دل یکدیگر بدهیم و به شیرین‌ترین احساسات بپردازیم. هرگز چنین شوری جان مرا فرا نگرفته است... در این دم با دل پرشور دوستت دارم. این را گفت و به سوی بستر، گام برداشت. همسرش در پی او رفت و شورانگیزترین مهر خود را به یکدیگر آشکارکردند."
( ایلیاد هومر، ۱۳۷۵: ۱۴۰)
تنها زن پاکدامن و وفادار در ایلیاد و اودیسه‌ی هومر" پنه‌لوبه" بانوی " اولیس است که در پی گرفتار شدن همسرش در سفر، خواستگاران گستاخ خود را با نقشه‌ای فریب داده بود که هرگاه آنچه را بافته بود به پایان ببرد یکی از آنان را به شوهری برخواهد گزید اما هرشب آنچه را بافته بود از هم می‌شکافت تا این که اولیس با یاری پسرش تلماک خواستگاران شوخ چشم را سرکوب نمود و پنه‌لوبه را از این رنج، آزاد کرد.
◀️ زنان در شاهنامه با پاکدامنی، عشق، وفا، همسردوستی و وطن دوستی حضور دارند و گاهی مستقلاً به فرمانروایی می‌پردازند و از این زنان باید از شیرین، پوراندخت و قیدافه نام برد در حالی چنین ویژگی‌ها در حماسه‌ها و تاریخ یونانیان، هندیان، تازیان، رومیان و به طور کلی هیچ ملتی مشاهده نمی‌شود.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ ابزار کار شاعر چیست؟
اگر شما با خواندن شعر بلافاصله به معنای آن پی بردید بدانید که اصل شعر را ازدست داده‌اید.
–ام.اچ.آبرامز
اغلب اوقات با خواندن شعر به عمق آن پی نمی‌بریم و باید خط به خط، کلمه کلمه، هجا به هجای آن را درک کنیم تا به احساس و اندیشۀ شاعر پی ببریم.
ازآنجایی‌که شاعران به‌طور مستقیم آنچه می‌خواهند را بیان نمی‌کنند شاید بهتر باشد با ابزار کار او آشنا باشیم. چیزهایی فراتر از کاغذ و قلم که ذهن و قلب او به آنها مجهز است.
◀️ اندیشه
شاعر شعر می‌گوید چراکه می‌خواهد اندیشه یا حکمت یا پیام خاصی را انتقال دهد. شعر می‌تواند وسیله‌ای باشد برای شناخت زندگی، طبیعت و درون خودمان.
اندیشۀ نو و بکر ابزاری است که شاعر به کمک آن با مخاطب ارتباط برقرار می‌کند. وقتی می‌گوییم بدیع و بکر نه اینکه تابه‌حال کسی از آن حرفی نزده که البته باوجود جهان پویا و روزگاری که به‌سرعت در حال سپری شدن است هرلحظه می‌توان حرف تازه‌ای داشت، بااین‌حال هر شاعر می‌تواند به مسائل بدیهی و قدیمی نگرش تازه‌ای داشته باشد و با نگاه ویژۀ خود اندیشه‌اش را به اشتراک بگذارد.
◀️ احساس
اگر چیزی درون شاعر را به هم نریزد و درگیر احساسی نشود نمی‌تواند شعری بسراید. ابتدا باید درد، رنج، عشق، هیجان، شور، شادی، شکست، آرزو یا جنونی وجود او را گرم کند تا کلمه‌ها شعله‌ور شده و از نهاد او برآیند.
مرحلۀ بعد اما انتقال این احساسات است که اگر شاعر بتواند این کار را به‌خوبی انجام دهد یعنی شعر او به بار نشسته.
◀️ تخیل
«شعر گره خوردگی عاطفه و تخیل است که در زبانی آهنگین شکل گرفته است»
-شفیعی کدکنی
همۀ ما قدرت تخیل داریم و در رؤیا و خیال سیر می‌کنیم. شاعر اما در خیال خود بین اجزای طبیعت و یا اشیاء ارتباط پنهانی ایجاد می‌کند که گاهی دور از ذهن است و برای کشف آن باید تلاش کنیم.
شاعر با استفاده از صور خیال مثل استعاره و تشبیه و مجاز قدرت برانگیختن عاطفه و احساس را دارد.
خیال‌انگیزی شعر را از یک کلام عادی فراتر می‌برد.
خیال از اصلی‌ترین عناصر شعر است. اگر نیروی تخیل شاعر قوی نباشد هیچ‌وقت نمی‌تواند پرواز کبوتر در آسمان را در قالب شعری زیبا بیان کند، یا با رقص کلمات قطرات باران را به تصویر بکشد.
تخیل در شعر یعنی دیدن پدیده‌های اطراف با نگاهی متفاوت از انسان معمولی.
◀️ آهنگ
شعر بدون آهنگ معنا ندارد. شعر و موسیقی از ازل با هم درآمیخته‌اند. منظور وزن و قافیه و عروض نیست چراکه شعر نیمایی و آزاد هم خوش‌آهنگ است و حتی کسی که سواد ندارد یا مفهوم اصلی شعر را درک نمی‌کند از شنیدن و خواندن آن لذت می‌برد.
◀️ کلمه
اما باید ظرفی باشد که شاعر تخیل و احساس و عاطفه‌اش را در آن بریزد و آن کلمه است.
به قول شاملو: «کلمه، خون شاعر است که از نژاد او سخن می‌گوید و راز تبار او را آشکار می‌کند. اگر فریبکار دروغزن است یا صمیمی و صادق، این همه از کلامِ او، از یکایک کلماتش، آشکار است. با کلمات، چنین معجزه‌ای است.»
◀️ زهرا شریفی، کانال « ایوان ادبیات »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
اگر شما با خواندن شعر بلافاصله به معنای آن پی بردید بدانید که اصل شعر را ازدست داده‌اید.
–ام.اچ.آبرامز
اغلب اوقات با خواندن شعر به عمق آن پی نمی‌بریم و باید خط به خط، کلمه کلمه، هجا به هجای آن را درک کنیم تا به احساس و اندیشۀ شاعر پی ببریم.
ازآنجایی‌که شاعران به‌طور مستقیم آنچه می‌خواهند را بیان نمی‌کنند شاید بهتر باشد با ابزار کار او آشنا باشیم. چیزهایی فراتر از کاغذ و قلم که ذهن و قلب او به آنها مجهز است.
◀️ اندیشه
شاعر شعر می‌گوید چراکه می‌خواهد اندیشه یا حکمت یا پیام خاصی را انتقال دهد. شعر می‌تواند وسیله‌ای باشد برای شناخت زندگی، طبیعت و درون خودمان.
اندیشۀ نو و بکر ابزاری است که شاعر به کمک آن با مخاطب ارتباط برقرار می‌کند. وقتی می‌گوییم بدیع و بکر نه اینکه تابه‌حال کسی از آن حرفی نزده که البته باوجود جهان پویا و روزگاری که به‌سرعت در حال سپری شدن است هرلحظه می‌توان حرف تازه‌ای داشت، بااین‌حال هر شاعر می‌تواند به مسائل بدیهی و قدیمی نگرش تازه‌ای داشته باشد و با نگاه ویژۀ خود اندیشه‌اش را به اشتراک بگذارد.
◀️ احساس
اگر چیزی درون شاعر را به هم نریزد و درگیر احساسی نشود نمی‌تواند شعری بسراید. ابتدا باید درد، رنج، عشق، هیجان، شور، شادی، شکست، آرزو یا جنونی وجود او را گرم کند تا کلمه‌ها شعله‌ور شده و از نهاد او برآیند.
مرحلۀ بعد اما انتقال این احساسات است که اگر شاعر بتواند این کار را به‌خوبی انجام دهد یعنی شعر او به بار نشسته.
◀️ تخیل
«شعر گره خوردگی عاطفه و تخیل است که در زبانی آهنگین شکل گرفته است»
-شفیعی کدکنی
همۀ ما قدرت تخیل داریم و در رؤیا و خیال سیر می‌کنیم. شاعر اما در خیال خود بین اجزای طبیعت و یا اشیاء ارتباط پنهانی ایجاد می‌کند که گاهی دور از ذهن است و برای کشف آن باید تلاش کنیم.
شاعر با استفاده از صور خیال مثل استعاره و تشبیه و مجاز قدرت برانگیختن عاطفه و احساس را دارد.
خیال‌انگیزی شعر را از یک کلام عادی فراتر می‌برد.
خیال از اصلی‌ترین عناصر شعر است. اگر نیروی تخیل شاعر قوی نباشد هیچ‌وقت نمی‌تواند پرواز کبوتر در آسمان را در قالب شعری زیبا بیان کند، یا با رقص کلمات قطرات باران را به تصویر بکشد.
تخیل در شعر یعنی دیدن پدیده‌های اطراف با نگاهی متفاوت از انسان معمولی.
◀️ آهنگ
شعر بدون آهنگ معنا ندارد. شعر و موسیقی از ازل با هم درآمیخته‌اند. منظور وزن و قافیه و عروض نیست چراکه شعر نیمایی و آزاد هم خوش‌آهنگ است و حتی کسی که سواد ندارد یا مفهوم اصلی شعر را درک نمی‌کند از شنیدن و خواندن آن لذت می‌برد.
◀️ کلمه
اما باید ظرفی باشد که شاعر تخیل و احساس و عاطفه‌اش را در آن بریزد و آن کلمه است.
به قول شاملو: «کلمه، خون شاعر است که از نژاد او سخن می‌گوید و راز تبار او را آشکار می‌کند. اگر فریبکار دروغزن است یا صمیمی و صادق، این همه از کلامِ او، از یکایک کلماتش، آشکار است. با کلمات، چنین معجزه‌ای است.»
◀️ زهرا شریفی، کانال « ایوان ادبیات »
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ نگاهی به باوری شگرف و متافیزیکی در شاهنامه فردوسی :
« همزمانی خشکسالی با حکومت یک پادشاه یا حکمران خودخواه و ستمگر بر ایران آن روزگاران است. »
در شاهنامه فردوسی بزرگ، هجده خشکسالی دیده می شود؛ یا به نوعی بر اساس روایت این شاعر ملی_از گذشته اساطیری و حماسی و تاریخی ایران باستان در شاهنامه اش_ از منابع در دسترس او، هجده مورد خشکسالی در ایران به ثبت رسیده است که همه آن ها در یک ویژگی یا مؤلفه مشترک هستند و آن، همزمانی خشکسالی با حکومت یک پادشاه یا حکمران خودخواه و ستمگر بر ایران آن روزگاران است.
در واقع این یک باور فرازمینی است که ایرانیان باستان، ترسالی و خشکسالی را با نوع پندار، رفتار و کردار پادشاه نسبت به مردم گره می زدند.
در واقع در شهریاری بد برای مردمان، تنگدستی و دشواری به دست می آید که پادشاهی او از روی الگوی(= آموزش) انگره مینو( اهریمن) ساخته شده باشد.
برداشت یا تفسیری که از این بینش می توان کرد این است که پادشاه ستمگر با روش و منش حکومت داری خود، زمینه خشکسالی را فراهم می کرد و چون این رویه تکرار می شد، ذهن و زبان انسان ایرانی باستان، آن را با عنوان یک منطق آسمانی قلمداد می کرد.
«افراسیاب» در اسطوره های ایرانی و شرقی از شخصیت هایی است که رابطه تنگاتنگی با این نگرش فرازمینی دارد؛ هر زمان که به ایران می تاخت در کشتار و ویرانگری و کور کردن رودخانه ها می کوشید. پر کردن رودخانه ها و جویها و خشک کردن آب ها، کارکردی است که همه تاریخ نویسان به این اسطوره تاریکی و تباهی نسبت داده اند. «گویند دیگر بر مردمان و حیوانات باران نبارید» ۱ «چشمه ای بود در هیرمند برابر بُست، افراسیاب آن را به بند جادویی ببست.» ۲ در کتاب «مینوی خرد» پایمال کردن دریاچه کانسه(هامون) و خشک کردن آب آن به او منسوب است. ۳ در «بندهشن»( کتاب آفرینش ایران باستان) نابود کردن هزار چشمه کوچک و بزرگ و شش رودخانه بزرگ قابل کشتیرانی از کارهای اوست. در حقیقت این برافکندن نهرها و و خشکسالی تنها به نیرویی جادویی میسر است که افراسیاب داراست. او در اصل دیو پلیدی است که از ریزش باران جلوگیری می کند.۴
نکنه قابل بیان این که بر اساس پژوهش های دانشمند اسطوره شناس فرانسوی، امیل بِنوِنیست، با توجه به ریشه شناسی تاریخی و اسطوره ای این شخصیت شاهنامه و ادبیات حماسی ایران باستان و همچنین ویژگی های کارکردی و رفتاری مانند حبس باران، نابود سازی گیاهان، قدرت جادویی و هراس آوری، افراسیاب برابر دیو خشکسالی «اپوش» در ایران باستان است.
نمونه بارز دیگر این رابطه شگفت پادشاه ستمگر با خشکسالی را در جای دیگر شاهنامه می بینبم که این داستان در دیگر متون با همان پیام و دریافت از جمله «مرزبان نامه» آمده است:
«بهرام گور» که پادشاهی آرمانی است در یکی از گردش های خود از کوکبه خویش دور می افتد و مهمان ناشناس خانواده روستایی می شود و آن طور که بایسته و شایسته پادشاه بود از او پذیرایی نمی شود؛ بنابراین تصمیم می گیرد که زین پس بر مردمان سختی بگیرد؛ همین تصمیم و اراده باطنی خود محرکی قوی برای تباهی است؛ شیر گاو خشک می شود و بی درنگ زن یا دختر روستایی علت را درمی یابد:
چنین گفت با شوی کای کدخدای/ دل شاه گیتی، دگر شد به رای
ستمکاره شد شهریار جهان/ دلش دوش پیچان شد اندر نهان
چو بیدادگر شد جهاندار شاه/ ز گردون نتابد ببایست ماه
به پستان ها در شود شیر خشک/ نبوید به نافه درون نیز مشک
زنا و ربا، آشکارا شود/ دل نرم چون سنگ خارا شود
شود خایه در زیر مرغان تباه/ هر آن گه که بیدادگر گشت شاه
چو بهرامشاه این سخن ها شنود/ پشیمانی آمدش ز اندیشه زود
زن فرّخ پاک یزدان پرست/ دگرباره بر گاو مالید دست
ز پستان گاوش ببارید شیر/ زن میزبان گفت کای دستگیر
از آن پس چنین گفت با کدخدای/ که بیداد را داد شد باز جای۵
◀️ مسعود دلاویز
❇️ منابع:
۱_ مطهربن طاهر،(۱۳۷۴) آفرینش و تاریخ، مقدمه، برگردان و تعلیقات دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: آگه، جلد سوم، ص۱۲۶
۲_ بهار، ملک الشعرا، (۱۴۰۱)،تاریخ سیستان، تهران: معین، ص ۱۷
۳_مینوی خرد،(۱۳۷۹) گزارنده و برگردان دکتر احمد تفضلی، تهران: توس، ج ۱، ص ۲۱۱
۴_ بهار، مهرداد، (۱۳۹۳) پژوهشی در اساطیر ایرانی، تهران: آگه، ص ۱۰۳
۵_فردوسی، ابوالقاسم، (۱۳۸۸) شاهنامه، زیر نظر عبدالحسین نوشین، جلد هفتم چاپ مسکو، ص ۱۵۶۸
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
« همزمانی خشکسالی با حکومت یک پادشاه یا حکمران خودخواه و ستمگر بر ایران آن روزگاران است. »
در شاهنامه فردوسی بزرگ، هجده خشکسالی دیده می شود؛ یا به نوعی بر اساس روایت این شاعر ملی_از گذشته اساطیری و حماسی و تاریخی ایران باستان در شاهنامه اش_ از منابع در دسترس او، هجده مورد خشکسالی در ایران به ثبت رسیده است که همه آن ها در یک ویژگی یا مؤلفه مشترک هستند و آن، همزمانی خشکسالی با حکومت یک پادشاه یا حکمران خودخواه و ستمگر بر ایران آن روزگاران است.
در واقع این یک باور فرازمینی است که ایرانیان باستان، ترسالی و خشکسالی را با نوع پندار، رفتار و کردار پادشاه نسبت به مردم گره می زدند.
در واقع در شهریاری بد برای مردمان، تنگدستی و دشواری به دست می آید که پادشاهی او از روی الگوی(= آموزش) انگره مینو( اهریمن) ساخته شده باشد.
برداشت یا تفسیری که از این بینش می توان کرد این است که پادشاه ستمگر با روش و منش حکومت داری خود، زمینه خشکسالی را فراهم می کرد و چون این رویه تکرار می شد، ذهن و زبان انسان ایرانی باستان، آن را با عنوان یک منطق آسمانی قلمداد می کرد.
«افراسیاب» در اسطوره های ایرانی و شرقی از شخصیت هایی است که رابطه تنگاتنگی با این نگرش فرازمینی دارد؛ هر زمان که به ایران می تاخت در کشتار و ویرانگری و کور کردن رودخانه ها می کوشید. پر کردن رودخانه ها و جویها و خشک کردن آب ها، کارکردی است که همه تاریخ نویسان به این اسطوره تاریکی و تباهی نسبت داده اند. «گویند دیگر بر مردمان و حیوانات باران نبارید» ۱ «چشمه ای بود در هیرمند برابر بُست، افراسیاب آن را به بند جادویی ببست.» ۲ در کتاب «مینوی خرد» پایمال کردن دریاچه کانسه(هامون) و خشک کردن آب آن به او منسوب است. ۳ در «بندهشن»( کتاب آفرینش ایران باستان) نابود کردن هزار چشمه کوچک و بزرگ و شش رودخانه بزرگ قابل کشتیرانی از کارهای اوست. در حقیقت این برافکندن نهرها و و خشکسالی تنها به نیرویی جادویی میسر است که افراسیاب داراست. او در اصل دیو پلیدی است که از ریزش باران جلوگیری می کند.۴
نکنه قابل بیان این که بر اساس پژوهش های دانشمند اسطوره شناس فرانسوی، امیل بِنوِنیست، با توجه به ریشه شناسی تاریخی و اسطوره ای این شخصیت شاهنامه و ادبیات حماسی ایران باستان و همچنین ویژگی های کارکردی و رفتاری مانند حبس باران، نابود سازی گیاهان، قدرت جادویی و هراس آوری، افراسیاب برابر دیو خشکسالی «اپوش» در ایران باستان است.
نمونه بارز دیگر این رابطه شگفت پادشاه ستمگر با خشکسالی را در جای دیگر شاهنامه می بینبم که این داستان در دیگر متون با همان پیام و دریافت از جمله «مرزبان نامه» آمده است:
«بهرام گور» که پادشاهی آرمانی است در یکی از گردش های خود از کوکبه خویش دور می افتد و مهمان ناشناس خانواده روستایی می شود و آن طور که بایسته و شایسته پادشاه بود از او پذیرایی نمی شود؛ بنابراین تصمیم می گیرد که زین پس بر مردمان سختی بگیرد؛ همین تصمیم و اراده باطنی خود محرکی قوی برای تباهی است؛ شیر گاو خشک می شود و بی درنگ زن یا دختر روستایی علت را درمی یابد:
چنین گفت با شوی کای کدخدای/ دل شاه گیتی، دگر شد به رای
ستمکاره شد شهریار جهان/ دلش دوش پیچان شد اندر نهان
چو بیدادگر شد جهاندار شاه/ ز گردون نتابد ببایست ماه
به پستان ها در شود شیر خشک/ نبوید به نافه درون نیز مشک
زنا و ربا، آشکارا شود/ دل نرم چون سنگ خارا شود
شود خایه در زیر مرغان تباه/ هر آن گه که بیدادگر گشت شاه
چو بهرامشاه این سخن ها شنود/ پشیمانی آمدش ز اندیشه زود
زن فرّخ پاک یزدان پرست/ دگرباره بر گاو مالید دست
ز پستان گاوش ببارید شیر/ زن میزبان گفت کای دستگیر
از آن پس چنین گفت با کدخدای/ که بیداد را داد شد باز جای۵
◀️ مسعود دلاویز
❇️ منابع:
۱_ مطهربن طاهر،(۱۳۷۴) آفرینش و تاریخ، مقدمه، برگردان و تعلیقات دکتر محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: آگه، جلد سوم، ص۱۲۶
۲_ بهار، ملک الشعرا، (۱۴۰۱)،تاریخ سیستان، تهران: معین، ص ۱۷
۳_مینوی خرد،(۱۳۷۹) گزارنده و برگردان دکتر احمد تفضلی، تهران: توس، ج ۱، ص ۲۱۱
۴_ بهار، مهرداد، (۱۳۹۳) پژوهشی در اساطیر ایرانی، تهران: آگه، ص ۱۰۳
۵_فردوسی، ابوالقاسم، (۱۳۸۸) شاهنامه، زیر نظر عبدالحسین نوشین، جلد هفتم چاپ مسکو، ص ۱۵۶۸
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ حضور پر رنگ هما در شعر فارسی
❇️ هما، به مناسبت دو صفت خود (استخوان خوردن، مبارکی و خوش یُمنی) حضور چشمگیری در ادبیات سنتی ایران دارد. سایه هما که پیام سعادت و خوشبختی بود مورد توجه همه شاعران قرار گرفته است و مضامین لطیفی با آن پرداخته اند. واژه همایون، که به معنای خجسته و مبارک است، بر پایه نام این پرنده ساخته شده و رواج دارد. در آستانه یلدا، تفالی به دیوان #حافظ زده و به ابیاتی نگارین از او اشاره می کنیم:
◀️ همای زلف شاهین شهپرت را
دل شاهان عالم زیر پر باد
◀️ همای اوج سعادت به دام ما افتد
اگر ترا گذری بر مقام ما افتد
◀️ محترم دار دلم کاین مگس قندپرست
تا هواگیر تو شد فرّهمایی دارد
◀️ همای گو مفگن سایۀ شرف هرگز
در آن دیار که طوطی کم از زغن باشد
◀️ دولت از مرغ همایون طلب و سایه او
زانکه با زاغ و زغن شهپر دولت نبود
◀️ سایه طایر کم حوصله کاری نکند
طلب از سایۀ میمون همایی بکنیم
◀️ جلوه گاه طایر اقبال باشد هرکجا
سایه اندازد همای چتر گردون سای تو
◀️ همایی چون تو عالی قدر حرص ِ استخوان تا کی
دریغ آن سایۀ همت که بر نااهل افگندی
❇️ هما در اسطوره‌های ایرانی جایگاه مهمی دارد و معروف است که سایه‌اش بر سر هر کس بیفتد به سعادت و کامرانی خواهد رسید به همین دلیل به مرغ سعادت معروف شده‌است. در خرابه‌های تخت جمشید که پایتخت هخامنشیان بوده‌است دو مجسمه سنگی از هما پیدا شده‌است. این نشان می‌دهد که هما در زمان ایران باستان نیز پرنده‌ی سعادت بوده‌است.
◀️ هما پرنده ای از خانواده کرکس هاست، و می‌تواند استخوان‌های موجودی با اندازه‌ی استخوان ران یک بره را ببلعد. این پرنده مانند دیگر کرکس‌ها عمدتاً لاشه‌خوار است اما عمده‌ی غذای آن را مغز استخوان تشکیل می‌دهد. هما استخوان‌های بزرگ را از ارتفاع زیاد به روی سنگ‌ها پرتاب می‌کند تا به قطعات کوچکتر شکسته شود. گاهی هم از لاک‌پشت‌های زنده به همین روش تغذیه می‌کند.
◀️ جثه‌ی هما بیشتر شبیه به یک شاهین عظیم‌الجثه است تا یک کرکس و تنها کرکسی است که سرش پر دارد. ارتفاع هما ۹۵ تا ۱۲۵ سانتی‌متر، فاصلهٔ بین دو بال آن ۲۷۵ تا ۳۰۸ سانتی‌متر و وزن آن ۴.۵ تا ۷.۵ کیلوگرم است. هما در تمام طول سال یک جا می‌ماند و هر فصل فقط یک یا دو تخم می‌گذارد و تا 45 سال عمر می‌کند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ هما، به مناسبت دو صفت خود (استخوان خوردن، مبارکی و خوش یُمنی) حضور چشمگیری در ادبیات سنتی ایران دارد. سایه هما که پیام سعادت و خوشبختی بود مورد توجه همه شاعران قرار گرفته است و مضامین لطیفی با آن پرداخته اند. واژه همایون، که به معنای خجسته و مبارک است، بر پایه نام این پرنده ساخته شده و رواج دارد. در آستانه یلدا، تفالی به دیوان #حافظ زده و به ابیاتی نگارین از او اشاره می کنیم:
◀️ همای زلف شاهین شهپرت را
دل شاهان عالم زیر پر باد
◀️ همای اوج سعادت به دام ما افتد
اگر ترا گذری بر مقام ما افتد
◀️ محترم دار دلم کاین مگس قندپرست
تا هواگیر تو شد فرّهمایی دارد
◀️ همای گو مفگن سایۀ شرف هرگز
در آن دیار که طوطی کم از زغن باشد
◀️ دولت از مرغ همایون طلب و سایه او
زانکه با زاغ و زغن شهپر دولت نبود
◀️ سایه طایر کم حوصله کاری نکند
طلب از سایۀ میمون همایی بکنیم
◀️ جلوه گاه طایر اقبال باشد هرکجا
سایه اندازد همای چتر گردون سای تو
◀️ همایی چون تو عالی قدر حرص ِ استخوان تا کی
دریغ آن سایۀ همت که بر نااهل افگندی
❇️ هما در اسطوره‌های ایرانی جایگاه مهمی دارد و معروف است که سایه‌اش بر سر هر کس بیفتد به سعادت و کامرانی خواهد رسید به همین دلیل به مرغ سعادت معروف شده‌است. در خرابه‌های تخت جمشید که پایتخت هخامنشیان بوده‌است دو مجسمه سنگی از هما پیدا شده‌است. این نشان می‌دهد که هما در زمان ایران باستان نیز پرنده‌ی سعادت بوده‌است.
◀️ هما پرنده ای از خانواده کرکس هاست، و می‌تواند استخوان‌های موجودی با اندازه‌ی استخوان ران یک بره را ببلعد. این پرنده مانند دیگر کرکس‌ها عمدتاً لاشه‌خوار است اما عمده‌ی غذای آن را مغز استخوان تشکیل می‌دهد. هما استخوان‌های بزرگ را از ارتفاع زیاد به روی سنگ‌ها پرتاب می‌کند تا به قطعات کوچکتر شکسته شود. گاهی هم از لاک‌پشت‌های زنده به همین روش تغذیه می‌کند.
◀️ جثه‌ی هما بیشتر شبیه به یک شاهین عظیم‌الجثه است تا یک کرکس و تنها کرکسی است که سرش پر دارد. ارتفاع هما ۹۵ تا ۱۲۵ سانتی‌متر، فاصلهٔ بین دو بال آن ۲۷۵ تا ۳۰۸ سانتی‌متر و وزن آن ۴.۵ تا ۷.۵ کیلوگرم است. هما در تمام طول سال یک جا می‌ماند و هر فصل فقط یک یا دو تخم می‌گذارد و تا 45 سال عمر می‌کند.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan