فردوس سخن
1.47K subscribers
376 photos
162 videos
3.86K files
359 links
فردوس سخن

کانالی برای بیان نکات و مطالب درسی ؛ نمونه سوال امتحانی ؛ نکات درسی مقطع یک و دو دبیرستان و مطالب ادبی و اطلاعات عمومی

Admin :
@mollasadeghi

برو اولین پست‌
https://t.me/ferdosesokhan/3
Download Telegram
✳️ ۲۰ علامت بلوغ عاطفی به زبان آلن دو باتن

۱. میفهمید بیشتر بدرفتاری آدم های اطرافتون ریشه در اضطراب و ترسشون داره:‌ دنیا دیگه براتون پر از هیولا نیست

۲. یاد میگیرید آدما بطور خودکار از محتویات مغر شما اطلاع ندارند:‌ پس حرف میزنید و دیگران رو سرزنش نمیکنید که نمیفهمنتون

۳. یادمیگیرید که شماهم اشتباه میکنید:‌ پس معذرت خواهی میکنید

۴. اعتماد بنفس رو یاد میگیرید: نه که فوق العاده اید! نه. در واقع میفهمید هممون با آزمون و خطا زندگی میکنیم. عیبی هم نداره

۵. والدینتون رو میبخشید:اونا هم درگیر ترس و اضطراب های خودشونن

۶. میفهمید یه مسئله مهم رو پیش نکشید مگر خودتون و طرف مقابل استراحت کرده باشید مست نباشید غذا خورده باشید و استرس یا عجله نداشته باشید

۷. قهر نمیکنید:‌ یادتون نمیره که یه روز میمیرید. حرف میزنید و میبخشید

۸. دست از کمالگرایی برمیدارید:‌ هیچ چیزی بی نقص نیست. از به اندازه کافی خوب بودن قدردانی میکنید

۹. یاد میگیرید بد بین بودن در باره نتایج امور یه فضیلته

۱۰. میفهمید نقاط ضعف آدما با نقاط قوتشون گره خورده:‌ مثلا دیگه از کسی که شلخته ست ناراحت نمیشید چون میدونین به جاش شاید خلاقه

۱۱. به آسونی عاشق نمیشید: همه هرچقدم از دور برازنده و دلپذیر باشند از نزدیک مشکلات خودشون رو دارن. پس وفادار میمونید

۱۲. میفهمید زندگی با شما آسون نیست

۱۳. یادمیگیرید خودتون رو بخاطر خطاها و حماقت هاتون ببخشید:‌ بیشتر با خودتون رفاقت میکنید. همه ما به نوعی احمقیم

۱۴. یادمیگیرید با کله شقی های بچگانتون که هرگز هم از بین نمیرن به صلح برسید: تلاش نمیکنید که همیشه بزرگسال باشید. همه ما بچه ایم

۱۵. برای شادی درازمدت به پروژه های بلندمدت دل نمیبندی: اگه دمی بی دردسر سپری بشه هم خوشحالتون میکنه

۱۶. دیگه برات مهم نیست بقیه راجع بهت چی فکر میکن


۱۷. بازخورد دیگران رو راحتتر میپذیرید: در برابر انتقاد ها زره نمیپوشید

۱۸.میفهمی باید دیدتو نسبت به درد هات وسیع کنی. بیشتر به طبیعت و آسمون شب و کهکشان های دور توجه میکنی


۱۹. میفهمید گذشته ای که داشتید در پاسخ دادن شما به واقع تاثیر داشته:میپذیرید بدلیل وقایع کودکی مستعد خطا و افراط هستید. با شک به اولین برداشت و احساستون نگاه میکنید

۲۰.دوست بهتری میشید چون میدونید دوستی یعنی به اشتراک گذاشتن آسیب پذیری ها

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن pinned Deleted message
✳️ جنگ هفت گردان یا نبرد هفت پهلوان
✳️ بخش نخست

❇️ ایرانیان در جنگ مازندران به دست دیوان مازنی اسیر و با جادوی دیو سپید کور شده بودند. رستم از موانع بسیار خطرناکی به نام هفتخوان گذشته و با شکست دادن دیوها، قلب دیو سپید را شکافته و با خون او، ایرانیان را معالجه کرد.

◀️ ایرانیان از جنگ مازندران به سلامت به پایتخت برگشتند اما پس از مدتی خبر رسید که اعراب هاماوران علیه حکومت مرکزی شورش کرده و لشکر بزرگی را برای لطمه زدن به ایران فراهم کرده اند. جنگ سختی بین اعراب و ایران در گرفت که شاه ایران و برخی از سرداران ایرانی اسیر شدند. رستم دستان با رشادتهای زیاد شاه هاماوران را شکست داده و باعث پیروزی ایران و رهایی شاه و سرداران شد.

چو همره کنی جنگ را با خرد
دلیرت ز جنگ‌آوران نشمرد

خرد را و دین را رهی دیگرست
سخنهای نیکو به پند اندرست

◀️ پس از دو جنگ بسیار خطرناک و پرماجرا ، رستم و پهلوانان شجاع ایرانی در صلح و آرامش به بزم و خوشگذرانی مشغولند.

روزی رستم دستان جشنی ترتیب داده و بزرگان و پهلوانان را دعوت کرد. پهلوانانی چون طوس، گودرز کشوادگان ، بهرام، گیو آزادگان ، گرگین، زنگه شاوران، برزین، گرازه گستهم و خرّاد همگی حاضر شده و به رامش و میگساری پرداختند. پهلوان گیو در حالی که مست بود گفت: «اگر قصد شکار داری بیایید به شکارگاه افراسیاب در کشور توران برویم و گور شکار کنیم تا حسابی حال افراسیاب را گرفته باشیم» رستم پذیرفت و چون سحرگاه شد به همراه شش نفر از پهلوانان دلیر، به شکارگاه تورانیان نزدیک دشت سرخس رفته و بسیار شکار کردند و یک هفته به خوشگذرانی پرداختند.

روز هشتم رستم گفت: افراسیاب حتماً از وجود ما مطلع شده است و ممکن است به جنگ ما بیاید پس باید دیده‌بانی بگذاریم که اگر آمد ما را باخبر کند تا غافلگیر نشویم.

یکی از دلاوران به نام گرازه دیده‌بانی را به عهده گرفت.

◀️ افراسیاب شاه تورانی از ماجرای نفوذ هفت پهلوان ایرانی به خاک کشورش باخبر شد. افراسیاب با بزرگان گفت: اگر این چند نفر پهلوان ایرانی را دستگیر کنیم کار کاووس شاه ایرانی ساخته خواهد بود و اشغال ایران بسیار راحت خواهد بود پس باید ناگهان مانند رعد به آن‌ها حمله کنیم.

شاه توران، با سی هزار شمشیرزن به راه افتادند. گرازه که در حال نگهبانی بود از دور دشتی پر از سپاه تورانیان را دید که در حال پیشروی هستند. با عجله به پیش دوستانش برگشته و به رستم خبر داد.

رستم خندید که نترس پیروزی با ماست بیشتر از صدهزار نفر که نیستند. اگر افراسیاب به این‌سوی آب بیاید روزگار او را تباه می‌کنم.

چو بشنید رستم بخندید سخت
بدو گفت با ماست پیروز بخت

تو از شاه ترکان چه ترسی چنین
ز گرد سواران توران زمین

پس در حالی که جام شرابی در دستش بود به طوس اشاره و تعارف کرد.

تو ای می‌گسار از می بابلی
بپیمای تا سر یکی بلبلی

بپیمود می ساقی و داد زود
تهمتن شد از دادنش شاد زود

به کف بر نهاد آن درخشنده جام
نخستین ز کاووس کی برد نام

که شاه زمانه مرا یاد باد
همیشه بروبومش آباد باد

پهلوان ها به رستم هشدار دادند که دشمن در حال نزدیک شدن است.

که ما را بدین جام می جای نیست
به می با تو ابلیس را پای نیست

می و گرز یک زخم و میدان جنگ
جز از تو کسی را نیامد به چنگ

طوس دلیر گفت: برادر الآن زمان باده گساری نیست، باید بجنگیم. اما رستم اهمیتی به هشدارهای دوستانش نمی داد و به سلامتی برادرش زواره می‌نوشید.

می بابلی سرخ در جام زرد
تهمتن بروی زواره بخورد

زواره چو بلبل به کف برنهاد
هم از شاه کاووس کی کرد یاد

بخورد و ببوسید روی زمین
تهمتن برو برگرفت آفرین

که جام برادر ، برادر خورد
هژبر آنک او جام می بشکرد

گیو وقتی بی خیالی رستم را دید به او گفت: من می‌روم تا نگذارم افراسیاب از طریق پل به این سوی رود بیاید اما وقتی به پل رسید سپاهیان دشمن از آب گذشته‌ بودند. فورا پیکی نزد رستم فرستاد و او را باخبر کرد.

رستم ببر بیان پوشید و به راه افتاد و پهلوانان هم در پشتش روان بودند. جنگ سختی در گرفت. هفت پهلوان شجاع در برابر هزاران دشمن، مانند شیر می غریدند و دشمن را به هلاکت می افکندند. در کارزار فراوان از تورانیان کشته شدند.

رستم رو به سوی شاه توران کرده و فریاد زد: آیا نمی‌دانی که جایی که من باشم نه لشکری می‌ماند و نه تاج‌ و تختی؟ شما تورانیان آنقدر ترسو هستید که همگی باهم به هفت نفر هجوم آورده اید اما ما شما را مرد جنگ نمی‌دانیم و تو ای مرد بزدل و ترسو، برای جنگ با مردان ساخته نشده‌ای برو مانند زنان پنبه و دوک دست بگیر.

افراسیاب وقتی این سخنان تحقیرآمیز را شنید ترسید و جرات نبرد تن به تن را پیدا نکرد. پس به وزیر خود، پیران گفت: ما که در جنگ همیشه چون شیر بودیم چرا حالا روباه شده‌ایم ؟ برو اگر پیروز شدی ایران از آن توست.

ادامه دارد... .

#شاهنامه

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ جنگ هفت گردان یا نبرد هفت پهلوان
✳️ بخش : دوم ( پایانی )

❇️ پیران با سپاهش چون آتش نزد رستم رفت و رستم خشمناک تعداد زیادی از آنان را تلف کرد. پیران شکست‌خورده بازگشت.

افراسیاب به بزرگان گفت : اگر این جنگ ادامه یابد چیزی از ما نمی‌ماند ما به نامداری احتیاج داریم که رستم را به خاک درآورد. دلیری به نام پیلسم که پسر ویسه و برادر پیران بود جلو آمد و اجازه نبرد خواست.

پسران ویسه مردان دلیر و شجاعی اند . آنها با آنکه تورانی و دشمن ایرانیان بودند اما دارای مرام و منش پهلوانی بودند از این رو تورانیان فرماندهی ارتش خود را به پسران ویسه سپرده بودند.

پیلسم شجاعانه با خشم به سوی دلاوران ایرانی تاخت تا به گرگین رسید و تیغی بر سر اسبش زد وقتی گستهم چنین دید آمد و با او درآویخت و هرچه به کمر او نیزه زد گزندی به او نیامد اما پیلسم تیغی بر سر کلاهخود او زد که کلاه از سرش افتاد. زنگه شاوران که چنین دید به کمک دوستش آمد و به پیلسم حمله کرد اما پیلسم برگستوان او را هم چاک‌چاک کرد. گیو غرید و به یاری سه پهلوان آمد و با پیلسم برآویخت و جنگ سختی درگرفت.

پیران وقتی دید برادرش تنها شده است به یاری او رفت و به گیو گفت: شما چهار نفر هنری ندارید که با یک نفر می‌جنگید. پس رستم از آن‌سو به کمک آمد و به‌سوی پیلسم تاخت بطوریکه پیلسم مجبور به فرار شد و تعدادی از تورانیان هم کشته شدند وقتی افراسیاب چنین دید پرسید: در لشکر من کسی نیست که بتواند از عهده هفت نفر برآید؟ الکوس جنگی کجاست؟

الکوس آمد و گفت : اگر شهریار دستور دهد من دمار از روزگار آنان درمی‌آورم . افراسیاب تائید کرد و الکوس به‌پیش رفت. در برابرش زواره (برادر رستم) را دید فکر کرد رستم است با او برآویخت و نیزه زواره را به دونیم کرد و زخمی بر زواره زد که او بی‌هوش شد. الکوس از اسب پایین آمد تا سر زواره را ببرد اما وقتی رستم برادرش را دید نتوانست تحمل کند و مانند آتش به‌سوی او شتافت و غرید. الکوس زود بر اسب نشست و گفت : رستم تویی ؟ من فکر کردم اوست.

الکوس با رستم برآویخت و نیزه‌ای بر کمربند رستم زد اما نتوانست کاری از پیش ببرد پس رستم نیزه‌ای بر سر مرد شجاع تورانی زد و مغفرش را غرق در خون کرد.

وقتی افراسیاب چنین دید به لشکریان گفت: همگی باهم حمله کنید. پس همه تورانیان حمله کردند و یلان ایرانی هم به نبرد با آن‌ها پرداختند و بسیاری از آنان را کشتند. افراسیاب که چنین دید قصد فرار کرد. رستم با رخش به دنبالش روان شد وقتی به نزدیک شاه توران رسید کمندی گرفت و خواست افراسیاب را به بند آورد اما افراسیاب از کمند او گریخت و از رودخانه گذشت و فرار کرد. تورانیان وقتی فرمانده خود را در حال فرار دیدند همگی متواری شدند.

هفت پهلوان، نامه‌ای به کاووس شاه نوشتند و ماجرا را بازگفتند و گرگین نامه را برد. رستم و پهلوانان دو هفته بیشتر با شادمانی آنجا آسودند و هفته سوم نزد شاه رفتند.

چنین است رسم سرای سپنج
یکی زو تن آسان و دیگر به رنج

برین و بران روز هم بگذرد
خردمند مردم چرا غم خورد

#شاهنامه
✍ یونس پیرزاده

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ آشنایی‌زدایی دستوری در شعرهای اخوان ثالث:

❇️ اگر شاعر با دخل و تصرف در قواعد نحوی پا را از محدوده معیار فراتر بگذارد به آشنایی‌زدایی نحوی که دشوارترین گونه آشنایی‌زدایی است دست زده. در این نوع فرا هنجاری شاعر از تمام قواعد دستوری زبان عادی و هنجار فراتر می‌رود این جدایی از معیارهای کلیشه‌ای زبان به برجستگی جملات با نقش‌ها و سازه‌های دستوری می‌انجامد نمونه‌های شاخص این دگرگونی‌ها در آثار اخوان یافت می‌شود.

◀️ کاربرد ساخت‌های فعل به جای یکدیگر:

کاربرد فعلی به‌جای فعل دیگر هرچند ظاهر کلام را غریب می‌کند اما اگر با دقت و هوشمندی همراه نباشد به بافت طبیعی زبان آسیب می‌رساند.
- هر طرف می‌سوزد این آتش / پرده ها و فرش‌ها را تارشان با پود (زمستان،۸۴)
«می‌سوزد به‌جای می‌سوزاند»

- زمستان گو بپوشد شهر ار در سایه‌های تیره و سردش (از این اوستا، ۷۴)
«بپوشد به‌جای بپوشاند»

◀️ تقدیم مضاف‌الیه ضمیری بر صفت:

در ترکیبات اضافی وابسته صفت پیش از مضاف‌الیه می‌آید اما در گونه فراهنجاری آن، مضاف‌الیه را در صورت ضمیر بودن بر صفت مقدم کردند. خلق چنین ساختمانی در راستای برآورده شدن سه هدف است:
۱- تکیه، تاکید، برجسته نمودن صفت و تحکیم مالکیت در مقابل مضاف‌الیه
۲- اشباع موسیقی کلام در مصراع در نتیجه این جابه‌جایی
۳- رسیدن به یک نوع ایجاز در لفظ و معنا

- ما برای فتح سوی پایتخت قرن می‌آییم/ تا که هیچستان نُه‌توی فراخِ این غبارآلودِ بی‌غم را/ با چکاچاک مهیب تیغ‌هامان، تیز/ غرّش زهره‌دران کوس‌هامان، سهم/ پرّش خارا‌شکاف تیرهامان، تند/ نیک بگشایم (آخر شاهنامه، ۸۲)

- این سپاه را سردار/ با پیام‌هایش، پاک/ با نجابتی، قدسی (از این اوستا، ۹۲)

- با لئیمانه تبسم کردن دروازه‌هایش، سرد و بیگانه (آخر شاهنامه، ۸۰)

◀️ فاصله بین صفت و موصوف:

- بر درۀ عمیق که پستوی جنگل است/ لختی سکوت چیره شود، سرد و ترسناک (زمستان، ۸۰)

- همان بهرام ورجاوند/ که پیش از روز رستاخیز خواهد خاست/ هزاران کار خواهد کرد نام‌آور/ هزاران طرفه خواهد زاد از او بشکوه (زمستان، ۱۸۰)

◀️ جابه‌جایی عناصر نحوی:

قید در جایگاه اسم:
- شرط‌هایی را که بستم باز با هرگز (سه کتاب، ۲۸۵)

- لحظه‌ها مثل صف موران خواب‌آلود/ با همیشه هم‌عنان می رفت (سه کتاب، ۲۸۷)

◀️ قید در جایگاه صفت:

- آهای با توام، دریچۀ بیدار/ از کوچۀ همیشه‌ترین هرگز و هنوز/ آهای با تو ...می‌شنوی؟ (سه کتاب، ۲۹۳)

◀️ صفت به‌جای اسم:

- ای فصل فصل نگارینم/ سرد سکوت خود را بسرایم/ پاییزم ای قناری غمگینم (آخر شاهنامه، ۴۶)

- خالی هر لحظه را سرشار باید کرد از هستی (سه کتاب، ۱۳۵)
* پیش‌تر در فرسته‌ها از این تغییر با اسم واژه‌گردانی یاد کردیم.

◀️ بدعت در کاربرد عناصر نحوی:

دو حرف پرسش برای یک جمله:
آیا چگونه باید باور کرد/ این دستهای این همه‌ انسانی (سه کتاب، ۳۷)

◀️ کاربرد نامتعارف ضمیر:

بوی نترسیدن ما/ از اوی من هم چو اوی تو دارد (سه کتاب، ۴۸)

📃مقاله: آشنایی‌زدایی دستوری و توصیفی در آثار اخوان ثالث
🖊نگارنده: نسرین بیرانوند،ناصر کاظم‌خانلو، فهیمه سازمند

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
اصلاحِ اشعارِ جعلیِ شاعران

این کانال با هدف معرفی و درحد امکان اصلاح اشعار
جعلی تشکیل شده است

تراوش کی کند از طبع موزون، شعر ناموزون
کسی نشنیده از سنجیدگان حرف نسنجیده

#مخلص‌کاشاشانی

@molavi_asar_o_afkar
@eslah_e_ashaar_e_jaali_e_shaeran
✳️ ساقی‌نامه

❇️ ساقی‌نامه به نقل از دهخدا «نوعی شعر مثنوی در بحر متقارب [مثمن مقصور یا محذوف] است [وزن و گویش حماسی دارد] که در آن شاعرخطاب به ساقی کند و مضامینی در یاد مرگ و بیان بی‌ثباتی حیات دنیوی و پند و اندرز و حکمت و غیره آورد. با اینکه این نوع شعر را به علت ذکر باده و جام با سایر اشعار خمریه مناسبتی است اما دو شرط اینکه مثنوی باشد و در بحر متقارب گفته آید آن را نوع خاصی در میان اشعار فارسی قرار می‌دهد و نیز روح خاص فلسفی و اخلاقی و عرفانی این نوع منظومه‌ها با مضامین عادی سایر خمریات تفاوتی آشکار دارد.»

◀️ برای مثال ساقی‌نامه متفاوت از مغنی‌نامه و خمریه است. مغنی‌نامه خطاب به مغنی است و دعوت و ترغیب اوست به خواندن آواز و سرود و رامش‌گری (به نقل از دهخدا). شعرهایی که در توصیف شراب سروده شوند خمریه نامیده می‌شوند (مانند خمریه‌های رودکی و منوچهری. خمریه از عرب وارد فارسی شده و والد ساقی‌نامه شمرده می‌شود.)

◀️ هرچند که برخی فردوسی را پایه‌گذار ساقی‌نامه می‌دانند، نظامی گنجوی، ملهم از ابیات پراکندهٔ شاه‌نامه، سرایندهٔ نخستین منظومهٔ مستقل از این نوع است. بعدها دیگران نیز راه نظامی را ادامه دادند و ساقی‌نامه را به سبکی در شعر کلاسیک ایران تبدیل نمودند. ساقی‌نامهٔ حافظ، میر رضی آرتیمانی و نظامی معروف‌ترین ساقی‌نامه‌های ادبیات ایرانند.

◀️ اجرای آوازی ساقی‌نامه‌ها (که صوفی‌نامه نیز نامیده می‌شوند) معمولاً در مایه‌های بیات اصفهان و ماهور (و بعضی وقتها نوا) است. ساقی‌نامه در افشاری "کشته مرده" هم نامیده می‌شود... .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
💢فنلاند از سال ۲۰۰۰ تاکنون برترین نظام آموزشی جهان بوده، چرا؟

۱- نبود آزمون و امتحانات ملی:

در فنلاند اعتقادی به تست و امتحان نیست، چون می دانند که آزمون به دانش آموز و معلم، آسیب های جبران ناپذیر می زند و فاقد ارزش و فایده است. تنها یک آزمون ملی در سال آخر دبیرستان و برای ورود به بعضی رشته های دانشگاهی وجود دارد که آن هم اختیاری است.

۲- اختیار و آزادی معلم:

برخلاف رویکرد سنتی که معتقد به پاسخگو کردن معلم در قبال همه چیز است، در فنلاند تاکید بر مسئولیت پذیری و تخصص معلم است. این رویکرد زمانی جواب می دهد که مانند فنلاند در تربیت و استخدام معلم، نهایت سخت گیری و دقت لحاظ شود و سپس با خیال راحت، کلاس درس و دانش آموز را به او بسپارند.

۳- همکاری به جای رقابت:

کشورهای اسکاندیناوی فرهنگ غیررقابتی دارند و شدیداً از ترویج روحیه رقابت میان مردم و کودکان خودداری می کنند. معتقدند که موفقیت واقعی و سالم، بدون نیاز به رقابت بدست می آید. رقابت مستلزم مقایسه است که فنلاندی ها مخالف مقایسه کردن کودکان هستند.

۴- در اولویت بودن نیازهای بنیادی (عدالت آموزشی)

به جای درس در مدرسه؛ برابری اجتماعی، غذای سالم و رایگان، سلامت تن و روان، توجه به تفاوت ها و استعدادهای فردی.

۵- نبود عجله برای آغاز کردن آموزش رسمی:

کلاس اول را یک سال دیرتر از عرف جهانی آغاز می کنند.

۶- عدم تاکید بر دانشگاه رفتن:

دولت فنلاند امتیازات و گزینه های متعدد و جذاب را در اختیار دانش آموزان دبیرستانی گذاشته تا زندگی مستقل و شاغل بودن را زودتر تجربه کنند. در واقع تاکید بر شاخه فنی و حرفه ای است.

۷- کودکان فنلاندی دیرتر بیدار می شوند:

مدارس مابین ساعت ۹ تا ۹:۴۵ باز می شود تا در راستای تحقیقات جهانی، کودکان و نوجوانان صبح ها بخوابند و سالم و سرحال باشند.

۸- ایجاد ارتباط صمیمانه و مستمر معلم با دانش آموزان:

معلمان فنلاندی، شناخت کامل از روحیات و اخلاقیات دانش آموزان خود دارند و به همین دلیل رنجش و آزار و آسیب اتفاق نمی افتد.

۹- محیط ریلکس:

آنها معتقدند که هرچه سخت گیری و فشار کمتر باشد، استرس کمتر و در نتیجه آرامش و اعتماد به نفس و پیشرفت بیشتر می شود. دارای کمترین محتوا و ساعات آموزشی و در عوض بیشترین تفریحات و سرگرمی ها را دارند.

۱۰- کمترین تکلیف و تمرین در جهان:

آنها به طور میانگین در هفته حدود ۲ ساعت تکلیف خانه دارند. معتقدند که تکلیف زیاد منجر به استرس و بیمار در کودک می شود.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ آیا واو زائد است؟

❇️ در فرهنگ فارسی محمد معین ذیل حرف (و) آمده است: در قدیم گاهی حرف (و) به هنگام قرائت و تقطیع حذف می‌شده و به عنوان شاهد دو بیت زیر نقل شده است:

پارم به مکّه دیدی آسوده دل چو کعبه
رطب اللّسان چو زمزم و بر کعبه آفرین‌گر

امسال بین که رفتم زی مکّهٔ مکارم
دیدم حریم حرمت و کعبه درو مجاور

#خاقانی

◀️ چنان که پیداست در میان مصراع یک (واو) عطف آمده است که اگر آن را حذف کنیم تقطیع و وزن درست می‌شود پس چرا خود شاعر آن را حذف نکرده‌ است؟

خاقانی قصیده‌ای دارد در مدح (مخلص المسیح عزّالدّوله) که ابیاتی از این قصیده به قرار زیر است:

روزم فرو شد از غم و هم غم‌خوری ندارم
رازم برآمد از دل و هم دلبری ندارم

ای باغ جان که بِه ز لبت نوبری ندارم
یاد لبت خورم که سرِ دیگری ندارم

◀️ پس با مصراع‌هایی که واو عطف در آن‌ها نیست و همچنان بر وزن مصراع‌های قبل نیست چه کنیم؟

اتفاقا انوری نیز قصیده‌ای دارد که به همین ترتیب است:

عزمی بکرده‌ام که ز دل بندهٔ تو باشم
عزمی چگونه عزمی، عزمی چنان مصمّم

که گمان می‌رود وزن دو مصراع متفاوت است
دو مصراع را تقطیع می‌کنیم:

عزمی بکرده‌ام که ز دل بندهٔ تو باشم
_ _ ن _ ن _ ن ن _ _ ن _ ن _ _
مفعولُ فاعلاتُ مفاعیلُ فاعلاتن

عزمی چگونه عزمی، عزمی چنان مصمّم
_ _ ن _ ن _ _ _ _ ن _ ن _ _
مفعولُ فاعلاتن مفعولُ فاعلاتن

خواهیم دید که بر طبق اختیار معتبر تسکین، دو هجای کوتاه پشت سر هم در میان مصراع به یک هجای بلند تبدیل شده است.

وزن مصراع اول تا قرن ششم هجری رایج بوده اما پس از آن از رواج افتاده است.

اما وزن مصراع دوم تا دوران معاصر از اوزان محبوب و رایج است و بسامد بالایی در شعر فارسی دارد و این وزن به گوش فارسی زبانان چنان آشناست که انتظار دارند باقی شعر همچنان ادامه یابد و باعث می‌شود از لحاظ ذهنی مخاطب گمان کند وزن متفاوت است پس در ابیات ابتدای این مقاله (واو) میان مصراع هیچ‌گاه زائد نیست.

❇️ منبع: نامه فرهنگستان مقاله آیا واو زائد است؟
نوشته: دکتر ابوالحسن نجفی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ خصوصیات روانی بلاک کردن در فضای مجازی

❇️ در دانشگاه از زبان دانشجوهایم، در دفتر مشاوره از زبان مراجعه کنندگان و در محیط اطراف از زبان نزدیکان، بارها درباره ارتباطاتشان و “بلاک” کردن شنیده ام. اغلب آنها به عنوان امری بدیهی و طبیعی در روابط مجازیشان از بلاک کردن نام می برند. به نظر می رسد این عمل کم کم تبدیل به امری رایج و یک سنت رفتاری فراگیر در روابط مجازی مردم شده است. الگویی که بر توسعه یافتگی شخصیت فرد و نهایتا جامعه ایران تاثیرات عمیق دارد.

◀️ اما چند نکته:

۱. شبکه های ارتباطی بشر چندین نسل را پشت سر نهاده اند. از شبکه های ارتباطی اولیه که به تمدنهای ابتدایی باز می گردد تا نسلهای جدیدتر ارتباطی که منبعث از انقلاب صنعتی بوده است. شبکه های اجتماعی مبتنی بر اینترنت آخرین این نسلها هستند. نوع و لوازم ارتباطی هم در این شبکه ها خاص خود است. از جمله این امکانات بلاک کردن است. امکانی که به واسطه آن مخاطب قادر نخواهد بود پیامی ارسال کند و تماسی برقرار نماید.

۲. هابرماس جامعه شناس آلمانی در نظریه معروفش -کنش ارتباطی- درباره ضرورت ارتباط و تبادلات عقل ارتباطی صحبت می کند تا به واسطه آن جهان آزادتری رقم بخورد. بر این نظرم که هابرماس بر نقطه مهمی انگشت نهاده است.

درواقع ارتباط در نفس خودش تکامل زاست. تحقیقات رفتارشناسی نشان داده است که ارتباط در توسعه شخصیت انسانی و نیز ساختارهای اجتماعی عامل زیربنایی است.

۳. بخشی از بلاک کردن ها در رابطه با افراد ناشناس در گروههای مختلف رخ می دهد که دلایلش مزاحمت، پیامهای اسپم یا اهانت امیز است. بلاک این موارد معقول و موجه است مانند جهان واقعی که در مواجهه با مزاحمت خیابانی یا دعوا و فحاشی، ترجیحا صحنه را ترک می کنیم و اینگونه فرد را از لیست ارتباطیمان حذف می نماییم.

✅ اما موارد دیگر بلاک شامل آزارهای مذکور نیست. این موارد درباره آشناها، تفاوتهای فکری و روابط عاطفی رخ می دهد که یا به پایان رسیده و یا انکه اختلاف نظری در گرفته است.

۴. کسی که یک آشنا را حسب اختلاف نظر یا تضادی ذهنی بلاک می کند درون خود دچار نوعی استیصال و درماندگی است اگر چه بدان واقف نباشد. در واقع این نوع بلاک دلیل ناتوانی استدلالی یا شخصیتی فرد است. لذا فرار می کند. کانال ارتباطی را قطع می کند. به لحاظ روانی از ارتباط می هراسد. احساس ضعف دارد و از طریق بلاک می خواهد حس ضعفش را مخفی یا جبران نماید. خشم به عنوان عامل عمده در اینجا فعال است و آدمی را به منتها الیه ناتوانی و تصمیم نادرست هدایت می کند.

۵. در موارد عاطفی نیز صحیحتر است بجای بلاک، “خداحافظی” کنیم. اگرچه زخمهای عاطفی به عدم تعادل می انجامد و بازیابی تعادل بعضا ماهها زمان می برد و معقول عمل کردن سختتر است. بااینحال در این موارد هم می توانید پاسخ ندهید بدون آنکه بلاک کنید. بلاک همواره نوعی حمله یا نوعی اهانت به طرف مقابل است. اهانت هم محصول ضعف درونی خود آدمی است. سزاوار است به حرمت لحظات مشترک پیشین، به سمت اهانت حرکت نکنید.

۶. در یک جمع بندی می توان بیان داشت “انسانهای توسعه یافته” دارای عزت نفس و متانت فکری هستند و از شخصیتی توانمند و محترم برخوردار می باشند. آنها در رنجشها، در اختلافات و تفاوتها به سمت حذف مخاطب نمی روند. رنجیده می شوند اما وزن خویش را حفظ می کنند. دیگری را بلاک نمی نمایند.

✍دکتر عباس نعیمی جورشری (جامعه شناس)

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ چرا در مدارس ایران از آموزش مهارت های زندگی خبری نیست ؟

❇️ آن چه از نظرات جامعه شناسان و روان شناسان مرتبط با مقوله تعلیم و تربیت بر می آید حاکی از آن است که در کشورهای توسعه یافته و پیشتاز در مقوله آموزش و پرورش از جمله فنلاند و ژاپن، اولویت نظام آموزش رسمی عبارت از آموختن مهارت های زندگی از قبیل اعتماد به نفس، تعامل سازنده با دوستان، تمایل به مشارکت در فعالیت های گروهی، مستقل بودن، قدرت مخالفت یا " نه " گفتن، قدرت حل مساله، تفکر منطقی، هنر گفت و گو، کنترل خشم، عزت نفس  می باشد.

به عبارت دیگر نظام آموزشی در کشورهای مذکور می کوشد تا با بهره گیری مناسب از سن پایین نوآموزان، گام های بلندی را در جهت پرورش شخصیت، جامعه پذیری و تربیت شهروندانی مشارکت جو، قانون محور و اخلاق مدار بردارد. اما در ایران اوضاع دیگرگونه است. دوران طلایی آموزش ابتدایی بیشتر صرف آموختن محفوظاتی می شود که از قابلیت عملیاتی شدن در زندگی آینده دانش آموزان برخوردار نیست.

فقدان زیر ساخت های مناسب جهت آموزش مهارت های زندگی، کلاس ها را به فضایی تکراری و کسل کننده با مطالب تکراری تبدیل کرده و حاکمیت گفتمان کنترل سخت افزاری، هر گونه تفاوت معنادار میان دانش آموزان با قالب استاندارد در ساختار بسیار متمرکز آموزش و پرورش را، به نوعی همسانی و همشکلی ملال آور میان نوآموزان مبدل می کند. همچنین  این تمرکز گرایی جایی برای مشارکت واقعی و معنادار دانش آموزان و جامعه در چگونگی مدیریت مدارس باقی نگذاشته است.

از  معلمان و دانش آموزان گرفته تا والدین و صاحب نظران، هیچ یک سهمی در تغییر این نظم متصلب آموزشی ندارند؛ از کلاس هایی که از دانش آموزان خسته و بی انگیزه انباشته می شوند، تا معلمانی که فقط قرار است بخشی از نیروی انتظامی باشند و تا والدینی که فقط به اندازه پرداخت شهریه و کمک مادی به مدرسه می توانند در این نظام آموزشی مشارکت داشته باشند، نمای کلی  آموزش و پرورش ایران امروز را ترسیم می کند. مدارسی که می توان در آن سه تیپ از دانش آموزان را مشاهده کرد :

1️⃣ دانش آموزان درسخوان (نه لزوما خلاق) که با ذوب شدن در دیگری بزرگی به نام کنکور، می آموزند که بزرگترین مهارت زندگی، عبارت از حضور در کلاس های کنکور و آموختن مهارت های پیچیده تست زنی می باشد. کاهش تفریحات، کنار گذاشتن معاشرت با دوستان، محبوس کردن خود در اتاق، غیرسیاسی شدن فزاینده و بی تفاوتی نسبت به فرآیندهای اجتماعی در زمره سایر عادت های زندگی این گروه می باشد.

2️⃣ دانش آموزان ارزشی (نه لزوما مستقل)  که با ذوب شدن در دیگری بزرگی به نام نظم ایدئولوژیک، می آموزند که ارزش های تیپ بهنجار یک دانش آموز مثبت را در خود نهادینه کنند. حضور در مجامع مذهبی، محدود کردن دایره خودی ها (تماس با غیرخودی ها می تواند موجب تشویش ذهن شود)، میل به هدایت و ارشاد، عادت به مونولوگ به جای دیالوگ، از جمله عادت های روزمره توسط این دسته می باشد.

3️⃣ دانش آموزان متفاوت (تعدادشان رو به افزایش است) که نه می توانند در  کنکور حل شوند و نه قادرند سرباز خوبی برای نظم ایدئولوژیک باشند. دانش آموزانی که به راحتی اقتدار دبیران را در کلاس به چالش می کشند. کسانی که می کوشند تا مدل مو، لباس و رفتار متفاوتی را با تیپ بهنجار از خود نشان دهند. علاقه مفرطی به زیر پا گذاشتن استانداردهای موجود مدارس از خود نشان داده و عطش بسیاری به داشتن تجربه های جدید در هر زمینه ای دارند.

🔹 نکته پایانی: آموزش و پرورش ما به مهارت های زندگی نمی پردازد چون برای ما ایرانیان، زندگی یک متغیر مستقل محسوب نمی شود. زندگی برای ما ذیل جنگ، ایدئولوژی و غیریت سازی تعریف می شود. نظام آموزشی ما  به آموزش مهارت های زندگی بی توجه است چون زندگی امروز ما، گروگان محرومیت های دیروز و آرزوهای فرداست. همان زندگی که  درحقیقت هدف نیست، بلکه وسیله ای است در خدمت اهدافی که مشخص نیست تا چه حد واقع بینانه  انتخاب شده اند. در جامعه ای که همچنان منقاد بودن برتر از منتقد بودن می نشیند و تبعیت گوی سبقت از استقلال می رباید، تفکر منطقی و هنر گفت و گو فقط می تواند زینت بخش کتاب های درسی و پیروی از مد زمانه تلقی شود.

✍️ مهران صولتی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ توهم چیست؟

❇️ حتماً واژه توهم را شنیده‌اید و حتی در مکالمات روزمره خود از آن استفاده کرده‌اید. در ذهن بسیاری از افراد توهم به معنای دیدن و یا شنیدن چیزی است که وجود ندارد. توهم می‌تواند معنای بسیار گسترده‌تری داشته باشد و به دنیال آن انواع توهم علل متفاوتی را نیز می‌تواند در بگیرد. واژه توهم در زبان انگلیسی hallucination است که ریشه لاتین دارد و به معنای «سرگردانی ذهنی» است.

◀️اما در زبان تخصصی توهم چیست؟

توهم تجربه‌ای حسی است که واقعی به نظر می‌رسد اما توسط ذهن ساخته شده است. در واقع توهم ادراک چیزی است که وجود خارجی ندارد و تجربه‌ای حسی است که به علت برانگیختگی اندام‌های حسی مربوط ایجاد نمی‌شود. مثلاً ممکن است صدایی بشنوید که افراد دیگر نمی‌شنوند یا چیزی ببینید که در محیط بیرون وجود ندارد. انواع توهم به حس‌های ما مرتبط است و جالب است بدانید که هر یک از پنج حس ما می‌تواند دچار حالات توهمی شود. توهم ممکن است به دلایلی مانند اختلالات روانی (مانند اسکیزوفرنی)، عوارض جانبی داروها با بیماری‌های جسمی مانند صرع یا در اثر مصرف مواد روان‌گردان ایجاد شود. بسته به علت توهم، ممکن است نیاز باشد به روانپزشک، روانشناس، متخصص مغز و اعصاب یا پزشک عمومی مراجعه کنید.

◀️شاید شما هم از خود پرسیده‌اید توهم چیست؟

برای درک بهتر توهم از چند مثال کمک می‌گیریم. فردی را در نظر بگیرید که صداهایی با او صحبت می‌کند، حتی او را تهدید کرده یا دستور می‌دهد چه کاری انجام دهد در حالی که اطرافیان او این صداها را نمی‌شنوند. یا مثلاً فرد دیگری دائم احساس می‌کند حشراتی زیر پوستش در حال خزیدن هستند یا چیزی دست او را لمس می‌کند در حالی که در واقعیت نه حشره‌ای زیر پوست اوست، نه چیزی او را لمس می‌کند. چنین افرادی به احتمال زیاد دچار توهم شده‌اند. توهم به معنی ادراک چیزی است که وجود خارجی ندارد. یک درک حسی است که در غیاب یک محرک خارجی و واقعی اتفاق می‌افتد، به گونه‌ای که فرد نمی‌تواند آن را از واقعیت تشخیص دهد و فکر می‌کند آنچه حس کرده (مثلاً دیده یا شنیده) کاملاً واقعی است.

◀️ انواع توهم چیست؟

توهم می‌تواند از طریق هریک از حواس ما نمود پیدا کند و به صورت شنیداری، دیداری، لامسه، بویایی و چشایی باشد.

✅ توهم شنیداری:

شایع‌تری نوع توهم، توهم شنیداری است. در این نوع، فرد صداهایی را می‌شنود که دیگران قادر به شنیدن آن نیستند. این صداها ممکن است به تهدید، اهانت یا فحاشی بپردازند یا لحنی خنثی و حتی صمیمی داشته باشند. ممکن است دو یا چند صدا باشند که با یکدیگر گفت‌و‌گو می‌کنند یا صدایی باشد که درباره زندگی فرد اظهار نظر کرده یا به او دستور می‌دهد. این نوع از توهم تنها محدود به صدای افراد نبوده و شامل صداهای دیگر مانند شنیدن صدای پا یا ضربه‌زدن به چیزی نیز است.

✅ توهم دیداری:

پس از توهم شنیداری، نوع دیداری شایع‌ترین نوع توهم است. در این نوع توهم، فرد ممکن است اشیا، افراد، الگوهای دیداری مختلف، رنگ یا حتی نور ببیند به گونه‌ای که برای دیگران قابل دیدن نباشد؛ برای مثال ممکن است فردی را ببینید که در اتاق حضور ندارد و دیگران او را نمی‌بینند یا اشیا را خارج از شکل معمول آن ببینید. حتی ممکن است چیزهایی را در حال حرکت ببینید که به طور معمول به این شکل حرکت نمی‌کنند. دیدن لکه‌های نوری نیز به ویژه در افراد مبتلا به نوع خاصی از صرع اتفاق می‌افتد.

✅ توهم لمسی:

این نوع توهم شامل احساس لمس یا حرکت چیزی روی بدن می‌شود. مثلاً ممکن است حس کنید حشره‌ای روی پوست شما در حال حرکت است یا حتی اعضای بدن در حال جابه‌جایی هستند. در حالت دیگر ممکن است حس کنید فردی دستتان را گرفته یا صورت شما را نوازش می‌کند در حالی که چنین فردی وجود خارجی ندارد.

✅ توهم بویایی:

اگر فرد بویی را احساس کند که منشأ بیرونی و فیزیکی ندارد، احتمالاً دچار توهم بویایی شده است. این نوع از توهم نسبت به توهم دیداری و شنیداری کمتر شایع است. بویی که فرد احساس می‌کند ممکن است از خود او یا از محیط اطراف بیاید، همچنین می‌تواند بوی ناخوشایند یا بویی خوش باشد.

✅ توهم چشایی:

نادرترین نوع توهم، توهم چشایی است که در آن فرد مزه‌ای را در دهان خود احساس می‌کند که هیچ منشأ و منبعی ندارد. این مزه‌ها معمولاً ناخوشایند و عجیب بوده (مثلاً مزه فلز) و در افراد مبتلا به صرع بیشتر دیده می‌شود.

◀️ علت توهم چیست؟

توهم می‌تواند علل بسیار گسترده و متفاوتی از کم‌خوابی تا اختلالات جسمی و روانی حاد داشته باشد. معمولاً افراد توهم را با اختلال اسکیزوفرنی می‌شناسند که در آن فرد علائمی مثل گفتار و رفتار آشفته، توهم و هذیان دارد. همچنین ممکن است توهم در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی و افسردگی شدید نیز دیده شود. علاوه بر اختلال‌های روانشناختی، شرایط دیگری نیز می‌توانند منجر به ایجاد توهم شوند... .

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ چطور به‌درستی از ایموجی‌ها استفاده کنیم؟

❇️ اگرچه استفاده از ایموجی‌های خندان در بسیاری از موارد نشانه مهربانی مخاطب است، اما دلیل نمی‌شود که به این نمادها اعتیاد پیدا کنید. اگر بیش‌ازحد ایموجی‌های مثبت را مخصوصا برای افرادی‌ ارسال کنید که آنها را به‌خوبی نمی‌شناسید، ممکن است پیامی منفی از جانب شما تلقی شود.

به‌طورکلی ایموجی‌ها باید جایی استفاده شوند که به‌ رفع ابهام پیام کمک کند یا برای تقویت یک نکته خاص در گفت‌وگو ضروری باشد.

همچنین می‌توانید از آنها برای ایجاد حس خوب یا انتقال پیام‌های مثبت به دیگران کمک بگیرید، اما در این کار زیاده‌روی نکنید.

به‌طورکلی استفاده بیش‌ازحد از ایموجی به‌جای کلام می‌تواند توهینی به‌طرف مقابل هم باشد. برای بسیاری از افراد بسیار آزاردهنده است که مدام این ایموجی‌ها به‌عنوان پیام برایشان ارسال شود.

همچنین برای برخی گروه‌های خاص ازجمله نسل‌های قدیمی‌تر و نیز در محیط‌ کار رسمی، استفاده از ایموجی یا شکلک مناسب به‌ نظر نمی‌رسد. هرچند نسل قدیم هم امروزه دارند به‌خوبی از فناوری‌های جدید برای پیام‌رسانی استفاده می‌کنند ولی بااین‌حال توجه به تمایل مخاطب ضروری است.

◀️ آیا ایموجی‌ها ارتباطات ما را بهبود می‌بخشند؟

معنای این نمادها در سراسر جهان به یک شیوه درک می‌شود؛ پس این موضوع می‌تواند به بهبود روابط منجر شود. با استفاده از ایموجی‌ها می‌توانیم بدون نیاز به‌ گفتن جملات پیچیده، هیجانات و احساسات‌مان را نشان دهیم. آنها همچنین به ما کمک می‌کنند ابهام در پیام‌مان را رفع کنیم. بااین‌حال، اشکالاتی در انتقال پیام با استفاده از ایموجی‌ها وجود دارد؛ مثلا در فیس‌بوک فقط شش انتخاب ایموجی وجود دارد و واکنش‌های کاربر محدود است. همچنین این ایموجی‌ها نیاز به بهبود و پیشرفت مهارت های نوشتاری را در فرد کاهش می‌دهند؛ به‌همین‌دلیل اگر در جایی ایموجی وجود نداشته باشد، فرد به‌سختی می‌تواند احساس خودش را با کلمات بیان کند.

◀️ آیا استفاده از ایموجی در مردان و زنان متفاوت است؟

می‌دانیم که در نحوه برقراری ارتباط بین زنان و مردان تفاوت‌های آشکار وجود دارد. به‌طورکلی، زنان در گفت‌وگوهای هیجانی و عاطفی مسلط‌تر هستند و تمایل بیشتری به‌ بیان احساسات‌شان دارند. در مقابل، مردان اغلب عواطف و هیجانات‌شان را پنهان می‌کنند. این تفاوت نه‌تنها در گفت‌وگوهای حضوری که در ارتباطات الکترونیکی هم مشاهده شده است. یک مطالعه با پایش گفت‌وگوهای بین کاربران پیام‌رسان‌ها دریافت که زنان بهتر از مردان می‌توانند خودشان را شرح دهند.
بااین‌حال، در ارتباطات آنلاین، تفسیر زنان و مردان از ایموجی‌ها کمی با هم تفاوت دارد. در سال ۲۰۱۵ یک مطالعه روی افرادی‌ انجام شد که از ایموجی‌ها در فیس‌بوک استفاده می‌کردند. این مطالعه نشان داد زنان پیام‌های بدون ایموجی را این‌طور تفسیر می‌کنند که فرستنده پیام درحال حسادت به آنهاست؛ درحالی‌که مردان درصورتی‌که ببینند کسی برای فرد محبوب‌شان ایموجی می‌فرستد، به او حسادت می‌کنند.

این یافته‌های متضاد نشان می‌دهد: باید درک کنیم که گیرندۀ پیام آن را چطور تفسیر می‌کند و چه معنایی برای آن درنظر می‌گیرد.

◀️ پرکاربردترین ایموجی‌ها کدام‌اند؟

باتوجه‌به آمار، روزانه حدود ۶ میلیارد ایموجی، شکلک یا استیکر در سراسر جهان در اپلیکیشن‌های پیام‌رسان ردوبدل می‌شود. پرکاربردترین ایموجی‌ها در سال ۲۰۱۹ عبارت‌اند از:

صورت خندان با اشک شوق؛
قلب قرمز؛
صورت با لبخند و چشم‌های قلب؛
صورت خندان درحال غلتیدن روی زمین؛
صورت با لبخند؛
دست‌ها به‌نشانه سپاسگزاری؛
دو قلب؛
صورت با چشم‌های گریان؛
صورت درحال بوسیدن؛
نشانه لایک.

البته، این ترتیب، باتوجه‌به‌ آمار سایت‌های مختلف، ممکن است کمی متفاوت باشد. جالب اینجاست که در بسیاری از آمارهای سایت‌های مختلف معمولا سه گزینه اول یکسان است.

ما هم در صفحه اینستاگرام چطور یک نظرسنجی انجام دادیم و نتایج را با آمار این سایت‌ها مقایسه کردیم. همان‌طور که ادامه خواهید دید، رتبه دوم به ایموجی مربوط‌ به چهره خنثی یا بی‌حالت اختصاص داشت. البته این جامعهٔ آماری کوچک بود و برای نتایج دقیق‌تر باید تحقیقات بیشتری انجام شود.

صورت خندان با اشک شوق (۱۸ درصد)؛
صورت خنثی (۸ درصد)؛
صورت با لبخند و چشم‌های قلب (۸ درصد)؛
صورت درحال بوسیدن (۵ درصد)؛
قلب قرمز (۴ درصد)؛
صورت با لبخند (۴ درصد)؛
صورت با پوزخند (۳ درصد)؛
صورت خندان درحال غلتیدن روی زمین (۳ درصد)؛
لایک (۲ درصد).

❇️ شما از کدام ایموجی بیشتر استفاده می‌کنید؟ مهم‌ترین دلیل‌تان برای استفاده از این ایموجی چیست؟

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ تلمیحات فولکوریک

❇️ این گونه تلمیحات به افسانه های عامیانه و شفاهی و شخصیت های مربوط به آنها مربوط می شود که از فرهنگ توده نشئت می گیرند.

چو روح باده عطر مست در انديشه دارد دل که امشب باز از یادت پری در شیشه دارد دل (اخوان)

آن شوخ پری روی که با ما جوشد - از ما چو پری روی چرا می پوشد؟
(نيما)

◀️ چنانچه در اینجا دایره ی تلمیح را فراتر از آنچه تاکنون .. ذکر کرده ایم در نظر بگیریم، مشمول اشاراتی می شود که ادرک، آنها موجب فهم درست شعر، به ویژه اشعار معاصران است، شاعران امروز در ملاکهای سنتی شعر قدمایی تصرفاتی کرده اند که ما ناچار به پذیرفتن آنها هستیم.

◀️ اشعار شاعران گذشته چون تابع سنت های ادبی اند، تصویر دقیقی . از زندگی خصوصی و شخصی شاعر به دست نمی دهند.
حال آن که شاعران امروز مسائل خصوصی و تجربیات شخصی ی خود را در جای جای اشعارشان به نمایش می گذارد. از این رو
دریافت مفهوم شعر آنان مستلزم آگاهی از زندگی خصوصی آنهاست. برای مثال، وقتی سهراب سپهری می گوید:

و نیمه راه سفر روی ساحل جمنا نشسته بودم . و عکس تاج محل را در آب میدیدم دوام مرمری لحظه های اکسیری و پیشرفتگی حجم زندگی در مرگ.. دانستن

نکات زیر به فهم معنای این شعر کمک زیادی می کند:

- تاج محل بنایی است در کنار رود جمنا.
عکس بخشی از تاج محل در آب منعکس می شود. - ساختمان تاج محل، که در واقع آرامگاه ممتاز حل است، از سنگ مرمر ساخته شده است.
.
◀️ با نگاهی کلی به مسیر تحول و دگرگونی تلمیح از گذشته تا به امروز در می یابیم که این آرایه از صورت و شکل اولیه ی خود فاصله گرفته و در شعر معاصر با چهره ای نو نمایانده شده است.

البته این بدان معنا نیست که تلميح سنتی در شعر امروز بازتابی ندارد بلکه با دو ساخت سنتی و امروزی تجلی می یابد؛ از این رو، ما در این جا تلمیح را گسترده تر از معنای سنتی آن در نظر میگیریم. .

❇️ رشد آموزش زبان و ادب فارسی
قانع دوست

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ پژوهشی در باره ی ریشه ی منظومه عاشقانه « وامق و عذرا »

❇️ وامق و عذرا از عشاق مشهور ادب پارسی هستند. داستان عشق این دو، سرچشمهٔ یونانی دارد.

عنصری ملک الشعرای دربار غزنوی، قدیمی‌ترین شاعر پارسی گویی ست که در سدهٔ پنجم هجری، وامق و عذرا را در بحر متقارب به قالب مثنوی منظوم درآورده است. بیرونی منظومه عنصری را به عربی ترجمه کرده‌است. در سده‌های بعد دیگران نیز از جمله قتیلی بخارایی، شعیب‌جوشفانی، صلحی خراسانی، نامی اصفهانی به پیروی از عنصری منظومه‌های با همین عنوان سروده‌اند.

◀️ این داستان از یونانی به سریانی و بعدها در زمان خسروانوشیروان به پارسی میانه برگردانده شده بوده‌است. تواریخ از دستور امیر عبدالله بن طاهر فرماندار خراسان در دوران عباسیان، برای به آب انداختن نسخه‌ای از آن اشاره می‌کنند. اثر عنصری برای مدت‌ها، حتی به اذعان جامی، مفقود شده بود. تا اینکه در پاکستان محمد شفیع، ۳۷۲ بیت ازین مثنوی را در چند برگ لابلای کتابی دربارهٔ وقف در قرآن، پیدا کرد و با ضمیمه کردن ۱۴۲ بیت دیگر از اشعار پراکنده که در فرهنگ‌ها آمده بود و سعید نفیسی آنها را در اختیار وی قرار داد، به طبع آن پرداخت. سعدی نیز در غزل ۶۱۳ خود از این داستان نام می‌برد.

◀️ عذرا، دختر پادشاهِ جزیره‌یِ شامس (Samos), در معبد شهر، به جوان زیبارویی به نام وامق برمی‌خورد که از ترس نامادری خود به شامس گریخته‌است. به وساطت عذرا، وامق میهمان دربار ملک می‌شود؛ از او در بزمی پرسش‌ها می‌شود و توانایی‌های او را می‌سنجند. این دو دلباختهٔ هم می‌شوند. شبی از شدت عشق، وامق به نزدیکی سرای عذرا می‌رود، اما تنها آستان در را می‌بوسد و بر می‌گردد. آموزگار عذرا این خبر را به پادشاه می‌دهد و او برمی‌آشوبد میان این دو فراق می‌افتد. دشمنان به تاخت و تاز به شهر می‌پردازند، پادشاه کشته می‌شود و عذرا اسیر. عاقبت بازرگانی که حال عذرا را در می‌یابد، به او قول می‌دهد که او را به وصال وامق برساند. دیدار نخستینِ عذرا و وامق در معبد را عنصری اینگونه می‌سراید:

نگه کرد بدان روی وامق درنگ
کزو خیره شد آن بت آرای گنگ

سر و زلف مشکین او چون گره
فکنده بگل کرده بر بر زره

همی کرد عذرا به وامق نگاه
یکی شاه دید از در و گاه

دل هر دو برنا برآمد بجوش
تو گفتی تهی ماند جانشان ز هوش

ز دیدار خیزد همه رستخیز
بر آید بمغز آتش مهر تیز

#عاشقانه_های_ادب_پارسی

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بحث در باب ارتباط "استعاره مکنیه" و "تشخیص" و در کنار این‌ها "تشبیه".

❇️ گروهی (گروه الف) معتقدن که هر جا متوجه وجود "تشخیص" شدیم، لامحاله بایستی به وجود "استعاره‌ی مکنیه" هم قائل بشیم. به عبارت دیگه، تشخیص همواره در ساخت استعاره‌ی مکنیه امکان بروز پیدا می‌کنه.

◀️ گروه دیگری(گروه ب) اما معتقدن تشخیص، صرفا از رهگذر استعاره‌ی مکنیه ظهور نمی‌کنه. به عبارت دیگه، تشخیص بجز در ساخت استعاره مکنیه، در ساخت تشبیه هم قابل احرازه.

◀️ مشخصاً محل نزاع این دو گروه، چنین جمله‌ای هست:

۱ ) شمع همچون علی می‌گرید.

◀️ گروه الف، اعتقاد دارن "شمع" شخصیت انسانی خودش رو از رهگذر استعاره به دست آورده.
در همین گروه الف، استدلال‌ها و صورت‌بندی‌ها البته مختلفه:

الف/۱) گریستن یک بار نسبت داده شده به مشبه‌به(علی) و بار دیگه نسبت داده شده به مشبه(شمع). بنابراین بدون هیچ مشکلی استعاره‌ی مکنیه قابل دریافته در این نسبت اخیر. وجود زمینه‌ی تشبیهی، مانع ظهور استعاره‌ی مکنیه نیست.

الف/۲) از دو زاویه میشه بهش نگاه کرد و این درست نیست که به یک نگاه بسنده بشه: از یک زاویه ما تشبیه داریم و از زاویه‌ی دیگه استعاره. نمیشه منکر وجود تشبیه شد، اما از یه نگاه دیگه نمیشه تشخیص رو دریافت کرد و وجود استعاره‌ی مکنیه رو انکار کرد. هر تشخیصی استعاره‌ی مکنیه‌ست و لاغیر.

الف/۳) ما در وجه‌شبه(گریستن) با استخدام مواجهیم. گریستن برای مشبه‌به(علی) در معنای حقیقی‌ش و برای مشبه(شمع) در معنای مجازی خودش یعنی "ذوب‌شدن" به کار رفته. از ارتباط وجه‌شبه با مشبه (گریستن شمع) تشخیص ظهور کرده و این تشخیص هم نوعی استعاره‌ی مکنیه‌ست.

الف/۴) شمع از پیش و در ذهن شاعر/نویسنده ابتدا انسان تصور شده و سپس در زنجیره‌ی کلام وارد شده و شخصیت خودش رو از همنشینی با سایر اجزای ظاهر کلام نگرفته. به عبارت دیگه تشخیص باز هم در قالب استعاره‌ی مکنیه ممکن شده.

◀️ گروه ب اما، بر این باوره که از حیث سنت، استعاره‌ی مکنیه صورت فشرده‌ی تشبیه هست؛ یعنی درک ما از استعاره‌ی مکنیه‌ای چون:
● شمع می‌گرید.
این هست:

○ شمع [همچون انسان] می‌گرید.
در هر دو شکل، وجه‌شبه(گریستن) که یک حس و فعل انسانی هست، از مشبه‌به(انسان) اخذ شده و به مشبه(شمع) نسبت داده شده؛ با این تفاوت که در ساخت تشبیه، "مشبه‌به" در کلام ظاهره، اما در ساخت استعاره، مشبه‌به "کاهش" پیدا کرده. بنابراین ظهور و عدم ظهور مشبه‌به در شخصیت‌دار شدن شمع تاثیری نداره. به عبارت دیگه، تشخیص در هر دو ساختِ تشبیه و استعاره مکنیه، امکان وقوع داره.

گروه ب در جواب جزئیات مدعیات گروه الف هم توضیحاتی متناظر ارائه میده:

ب/۱) مشبه‌به(علی) که از مصادیق انسان هست، بالفعل در کلام اومده، بنابراین استعاره‌ای وجود نداره! پس نمیشه با پارچه‌انداختن روی مشبه‌به، وجه‌شبه رو نسبت داد به مشبه و مدعی شد ما استعاره‌ی مکنیه داریم! این تناقض محرزی هست.

ب/۲) نگاه از دو زاویه هم مبتلا به همون تناقضه. نمیشه در صورت کلام به استعاره و تشبیه یکجا قائل شد. مشکل این گروه اینه که تشخیص رو از پیش به استعاره‌ی مکنیه گره زده‌ن و هر جا تشخیص احساس می‌کنن دنبال توجیه استعاری قضیه هستن!

ب/۳) قائل‌شدن به استخدام تناقض رو مضاعف می‌کنه! تناقض اول همونه که توضیح دادیم: نمیشه استعاره و تشبیه رو یکجا داشته باشیم در اون جمله و با اون شرایط. اما تناقض جدید اینه که اگر "گریستن" رو در نسبت با "شمع" مجازاً بمعنای "ذوب‌شدن" بگیریم، عملاً منکر وجود تشخیص شدیم! ذوب‌شدنِ شمع که دیگه عملی انسانی نیست. پس کسی که با قائل‌شدن به استخدام به استعاره‌ی مکنیه و تشخیص هم قائل میشه دچار تناقض پیچیده‌ست.

ب/۴) ما زمانی می‌تونیم به استعاره بودن عنصری زبانی اذعان کنیم که "قرینه" داشته باشیم براش. بدون این ضابطه استعاره و غیر استعاره مفهوم خودش رو از دست میده. پس نمیشه قائل شد به اینکه شاعر از پیش و در ذهن خودش شمع رو انسان تصور کرده و بعد در جمله بکار برده!

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
فردوس سخن pinned Deleted message
چرا در مدارس ایران از آموزش مهارت های زندگی خبری نیست ؟


آن چه از نظرات جامعه شناسان و روان شناسان مرتبط با مقوله تعلیم و تربیت بر می آید حاکی از آن است که در کشورهای توسعه یافته و پیشتاز در مقوله آموزش و پرورش از جمله فنلاند و ژاپن، اولویت نظام آموزش رسمی عبارت از آموختن مهارت های زندگی از قبیل اعتماد به نفس، تعامل سازنده با دوستان، تمایل به مشارکت در فعالیت های گروهی، مستقل بودن، قدرت مخالفت یا " نه " گفتن، قدرت حل مساله، تفکر منطقی، هنر گفت و گو، کنترل خشم، عزت نفس  می باشد.

به عبارت دیگر نظام آموزشی در کشورهای مذکور می کوشد تا با بهره گیری مناسب از سن پایین نوآموزان، گام های بلندی را در جهت پرورش شخصیت، جامعه پذیری و تربیت شهروندانی مشارکت جو، قانون محور و اخلاق مدار بردارد. اما در ایران اوضاع دیگرگونه است. دوران طلایی آموزش ابتدایی بیشتر صرف آموختن محفوظاتی می شود که از قابلیت عملیاتی شدن در زندگی آینده دانش آموزان برخوردار نیست.

فقدان زیر ساخت های مناسب جهت آموزش مهارت های زندگی، کلاس ها را به فضایی تکراری و کسل کننده با مطالب تکراری تبدیل کرده و حاکمیت گفتمان کنترل سخت افزاری، هر گونه تفاوت معنادار میان دانش آموزان با قالب استاندارد در ساختار بسیار متمرکز آموزش و پرورش را، به نوعی همسانی و همشکلی ملال آور میان نوآموزان مبدل می کند. همچنین  این تمرکز گرایی جایی برای مشارکت واقعی و معنادار دانش آموزان و جامعه در چگونگی مدیریت مدارس باقی نگذاشته است.

از  معلمان و دانش آموزان گرفته تا والدین و صاحب نظران، هیچ یک سهمی در تغییر این نظم متصلب آموزشی ندارند؛ از کلاس هایی که از دانش آموزان خسته و بی انگیزه انباشته می شوند، تا معلمانی که فقط قرار است بخشی از نیروی انتظامی باشند و تا والدینی که فقط به اندازه پرداخت شهریه و کمک مادی به مدرسه می توانند در این نظام آموزشی مشارکت داشته باشند، نمای کلی  آموزش و پرورش ایران امروز را ترسیم می کند. مدارسی که می توان در آن سه تیپ از دانش آموزان را مشاهده کرد :

1️⃣ دانش آموزان درسخوان (نه لزوما خلاق) که با ذوب شدن در دیگری بزرگی به نام کنکور، می آموزند که بزرگترین مهارت زندگی، عبارت از حضور در کلاس های کنکور و آموختن مهارت های پیچیده تست زنی می باشد. کاهش تفریحات، کنار گذاشتن معاشرت با دوستان، محبوس کردن خود در اتاق، غیرسیاسی شدن فزاینده و بی تفاوتی نسبت به فرآیندهای اجتماعی در زمره سایر عادت های زندگی این گروه می باشد.

2️⃣ دانش آموزان ارزشی (نه لزوما مستقل)  که با ذوب شدن در دیگری بزرگی به نام نظم ایدئولوژیک، می آموزند که ارزش های تیپ بهنجار یک دانش آموز مثبت را در خود نهادینه کنند. حضور در مجامع مذهبی، محدود کردن دایره خودی ها (تماس با غیرخودی ها می تواند موجب تشویش ذهن شود)، میل به هدایت و ارشاد، عادت به مونولوگ به جای دیالوگ، از جمله عادت های روزمره توسط این دسته می باشد.

3️⃣ دانش آموزان متفاوت (تعدادشان رو به افزایش است) که نه می توانند در  کنکور حل شوند و نه قادرند سرباز خوبی برای نظم ایدئولوژیک باشند. دانش آموزانی که به راحتی اقتدار دبیران را در کلاس به چالش می کشند. کسانی که می کوشند تا مدل مو، لباس و رفتار متفاوتی را با تیپ بهنجار از خود نشان دهند. علاقه مفرطی به زیر پا گذاشتن استانداردهای موجود مدارس از خود نشان داده و عطش بسیاری به داشتن تجربه های جدید در هر زمینه ای دارند.

✳️ نکته پایانی: آموزش و پرورش ما به مهارت های زندگی نمی پردازد چون برای ما ایرانیان، زندگی یک متغیر مستقل محسوب نمی شود. زندگی برای ما ذیل جنگ، ایدئولوژی و غیریت سازی تعریف می شود. نظام آموزشی ما  به آموزش مهارت های زندگی بی توجه است چون زندگی امروز ما، گروگان محرومیت های دیروز و آرزوهای فرداست. همان زندگی که  درحقیقت هدف نیست، بلکه وسیله ای است در خدمت اهدافی که مشخص نیست تا چه حد واقع بینانه  انتخاب شده اند. در جامعه ای که همچنان منقاد بودن برتر از منتقد بودن می نشیند و تبعیت گوی سبقت از استقلال می رباید، تفکر منطقی و هنر گفت و گو فقط می تواند زینت بخش کتاب های درسی و پیروی از مد زمانه تلقی شود.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ «ترتیبِ خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها» (در «سمک عیار»)

❇️ پیش‌تر ضمنِ یادداشتی دربابِ «زمانِ نمک‌زدنِ کباب در متون کهن»، اشاره‌ای‌ شد به ترتیبِ خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها در مجالس و محافل. در آن یادداشت، بر مبنای عبارتی از سیاست‌نامه دانسته‌شد قدما (دستِ‌کم در مجالس و محافل)، نخست شربتی می‌نوشیدند و سپس نان/ غذامی‌خوردند، و آن‌گاه دست‌به‌شراب‌می‌بردند.
این اواخر که سمکِ عیار می‌خواندم، دیدم در این کتاب نیز به‌کرّات از این ادب و رسم سخن‌رفته‌است. برمبنای سمکِ عیار، در مجلسِ شاهان و پهلوانان و عیاران، به‌ترتیب: نخست جُلاب/ (گلاب همراهِ شکر و دیگر افزودنی‌ها)  می‌نوشیدند (گاه با میوه)؛ آن‌گاه نان (خوردنی/ طعام) می‌خوردند؛ و اغلب پس از «دست‌شستن» (چون غذا را با دست‌ می‌خوردند) به مجلسِ بزم و طرب می‌نشستند و شراب می‌نوشیدند:

_ «درحال، جُلاب و میوه آوردند و بخوردند. دیگر، خوان بنهادند. چون از نان‌خوردن فارغ شدند، دست‌به‌ شراب بردند» (به تصحیحِ استاد خانلری، انتشاراتِ آگاه، چ سوم، ۱۳۶۳، ج۲، ص ۱۶).

_ «درحال، شراب‌داران جلاب آوردند و نان خوردند. مجلسِ بزم بیاراستند. مطربان آواز به ‌سماع برآوردند. ساقیان شراب دردادند» (ص ۲۹۳).

_ «درحال، جلاب آوردند و بازخوردند و خوان بنهادند و به نان‌خوردن مشغول شدند. چون از نان‌خوردن فارغ شدند، دست‌ها بشستند و مجلسِ بزم بیاراستند و مطربان آواز به ‌سماع برآوردند. ساقیان شراب دردادند» (ص ۳۴۰).

چنان‌که می‌بینیم مطلبِ هرسه بخش، با اندک‌تفاوت‌هایی، یکی است. و غرض از نقلِ هر‌ سه‌بخش آن بود که روشن‌شود، این شیوه، رسمی جاافتاده و از آ داب مجلس بوده‌است. و دستِ‌کم در سمک عیار، تاهمین جای داستان که مشغولِ خواندنش هستم (هنوز به نیمه نرسیده) ده‌ها بار تکرارشده‌است.

❇️ احمدرضا بهرامپور عمران ، کانال « از گذشته و اکنون »

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan