♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@


🌺 خودکامگان ،محصول توده های مستبدپرور اند!



🌺 «مانس اشپربر»، روان‌شناس آلمانی، در کتاب « بررسي روان شناختي خودكامگي » که در سن ۳۲ سالگی (در دهه ۳۰ میلادی) یعنی پیش‌از آن که هیتلر جهان را به کام جنگ جهانی دوم بکشاند، نگاشته است، از روی تحلیل روانیِ رفتار دیکتاتورها، پیش‌بینی کرده است که کسی مثل هیتلر سرانجام خودکشی خواهد کرد.

وقتی این کتاب منتشر شد، نویسنده‌اش نه‌تنها مجبور شد برای مصون‌ماندن از خشم نازی‌ها، به زندگی پنهانی روی آورد؛ بلکه حتی کمونیست‌های پیرو استالین نیز خواندن این کتاب را ممنوع کردند و پیروان‌شان حتی از دست‌زدن به این کتاب هم پرهیز می‌کردند .

اشپربر در این کتاب، که متنی بسیار روان و جذاب دارد، با تحلیل روان شناختی شخصیت و رفتار خودکامگان و دیکتاتوران، نشان می‌دهد که دیکتاتورها، به‌خودی‌خود، خودکامه و جبار نمی‌شوند؛ بلکه آن‌ها محصول رفتار توده‌هایی هستند که خلق‌وخویِ "جبّاریّت (دژسالاری / اقتدارگرا)"، بخشی از وجود آن‌هاست. برای آن که خودکامگی و دیکتاتوری برای همیشه از جامعه‌ای رخت بربندد، باید روحیه خودکامگیِ توده‌ها از بین برود.

اشپربر نشان می‌دهد که چگونه شخصیت روانی یک خودکامه به‌تدریج و در طول زمان تحول می‌یابد و او را از یک زندگی معمولی محروم می‌کند؛ به‌گونه‌ای که "جبّار" به تدریج دچار سادیسم (دیگرآزاری) و در مراحل بعدی دچار مازوخیسم (خودآزاری) می‌شود.

او از قول افلاطون می‌نویسد:

«هر کس می‌تواند شایسته صفت شجاع باشد، الا فرد جبّار».

و بعد خودش به‌زیبایی و با تحلیل روان شناختی نشان می‌دهد که این سخن افلاطون چقدر دقیق است. در واقع نشان می‌دهد که جباریت ویژگی است که جایگزین فقدان شجاعت می‌شود و این رفتار در همه سطوح قدرت (پدر، معلم، رئیس اداره، پلیس محله و …) نمود دارد. اما وقتی آحاد توده های شخصیتاً جبّار، در عالم واقع با یکی‌از جباران همراهی می‌ کنند و او را حمایت می‌کنند، از او یک حاکمِ به‌تمام‌معنی دیکتاتور می‌سازند .

او به زیبایی نشان می‌دهد که چگونه خودکامگان با ساده‌کردن مسائل پیچیده زندگی، راه‌حل‌های عامه‌پسند ـ اما غیرقابل‌اجرا ـ می‌دهند و اصلا هم نگران عدم‌ قابلیتِ اجرای ایده‌های خود نیستند؛ چراکه آموخته‌اند وقتی راه‌حل‌شان به نتیجه نرسید، به‌راحتی می‌توانند با انداختن مسئولیت این ناکامی به گردن دیگران (دشمنان فرضی)، این ناکامی را تبدیل به فرصتی کنند تا نشان دهند که دشمنان‌شان چقدر قدرتمندند و نمی‌گذارند تا آن‌ها به اهداف‌شان برسند.

(کتاب «بررسي روان شناختي خودكامگي»«مانس اشپربر» Manès Sperber برگردان: دكتر علي صاحبي ،نشر: روشنگران / 1384)


♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#درنگی درحوادث دوره ی مصدق

پاسخهای سنجیده دکتر فاطمی به دشنام گویی های آزموده:«من سیلی از دست هموطن خود را به نوازش و عطوفت هر بیگانه ای ترجیح می دهم.»
طول جنگ[جهانی] و بعد از آن، کشورهای فاتح برای اسرائی که متهم به خیانت و قتل نفوس بی گناه بودند تهیه دیده و آنها را به دادگاههای نظامی فرستاده بودند، بردارید و بخوانید اطمینان میدهم که هرگز یک کلمۀ« راهزن» ، « عیار» و « دون صفت» در آن اوراق نخواهید یافت ولی در در « قیام» ۲۸ مرداد شما!، چیزی از قواعد و نظامات بشری در حق ما و کسان ما رعایت نشد. مقررات اسیر اجنبی را هم به ما روا نداشتند. مال و جان و حیثیت و شرف ما از آن وقت تا همین امروز هم که در صندلی اتهام نشسته ام در پناه قانون مصون نماند و چنان با ما رفتار کرده و آنطور سخن گفته و بدا نگونه ادعانامه نوشته اند که گویی در سیاه ترین ادوار تاریخ، غلامانی در پای مولای خود به زانو افتاده و در عوض رحم و عطوفت جز تازیانه و شلاق، به زبان دیگری نمی توان با آن سیاهان نگون بخت حرف زد. مگر غیر از اینست؟ لحن ادعانامه شما به آن می ماند که لشکری فاتح و مغرور جماعتی را که هیچ موقعیت و عنوانی در میان انسانهای زنده نداشته و ندارند و خارج از تمام مصونیت های قانونی هستند به اسارت گرفته اید و حالا به تقلید از « گلادیاتور»های رم قدیم آنها را برای غذای درندگانی گرسنه و خونخوار حاضر و آماده ساخته اید.
نمایندۀ محترم دادستان! ما اگر به تمامیت و استقلال کشور خیانت کرده و با یکی از اجانب به ضرر وطن خود سازش داشته ایم یا منابع زرخیز وطن را در اختیار بیگانه ای گذاشت ه ایم صریح و روشن بفرمایید در کدام مورد بوده است؟ آن بیگانه کیست و آن سازش چگونه به عمل آمده است. چه عملی کرده ایم که با تمامیت و استقلال کشور منافات داشته و چگونه ممکن است به کسانی که از جان بی ارزش خویش در راه منافع میهن خود گذشته و از هستی در طّی این راه ساقط شده اند، یک چنین نسبتهای دور از حقیقت را روا داشت…»
…توجّه فرمایید که مبالغه گویی تا چه اندازه بر روح نویسنده ادعانامه غلبه داشته و تا چه پایه بدیهی ترین و روشن ترین حقایق را وارونه جلوه داده است. من که تا ساعت ۵ صبح همان روز ۲۵ مرداد در توقیف بوده ام من که سر و پای برهنه در منزل خود دستگیر شده ام، من که شب را تا صبح در پاسدارخانۀ سعدآباد بسر برده ام، من که با دو کامیون مستحفظ به شهر و تا جلو ستاد آورده شده ام، قصد کودتا را داشته ام؟ ولی افسرانی که دو وزیر را به زندان انداخته بودند و مقابل خانه رئیس ستاد وقت دستور تیراندازی داده اند و تمام قوانین و اساس دعاوی کشوری را زیر چکمه خود افکنده اند، آن قدر معصوم و پاک و بی گناه بوده اند که نباید حتّی از آنها پرسید که چرا مرتکب این همه خلاف قانون شده اید؟ آنها به درجات بالاتری نائل شده اند.
… سیاست خارجی حکومت جناب آقای دکترمصدّق در آن روز روشن بوده... فقط با کمال صراحت می گویم نه آن روز نه امروز، هر گونه سازش با اجنبی برای حفظ قدرت دولت و نگاهداری مقام و موقعیت، هدف ما نبوده است. و با همه انتقامجویی ها و خشونتها و فشاری که با من به خصوص رفتار شده هزار مرتبه آن زجرها و عقوبت ها را بر مهر و لبخند هر بیگانه ترجیح می دهم وسیلی از دست هموطن خود را بهتر از نوازش و عطوفت دیگری می پذیرم. این روش همیشگی زندگی سیاسی خود را حتّی یک لحظه ترک نگفته ام.

خاطرات و مبارزات دکتر حسین فاطمی، بهرام افراسیابی– ص ۳۱۶،۳۱۷،۳۲۰ و ۳۲۱




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه


کی، کی را می‌شناسد؟
#برتولت_برشت
ترجمه: #علی_عبدالهی

آقای کوینر از دو زن دربارهٔ شوهرشان سؤال کرد. اولی این‌طور گفت: «من بیست سال با او زندگی می‌کردم. ما در یک اتاق روی یک تخت می‌خوابیدیم. با هم غذا می‌خوردیم. او از سیر تا پیازِ کار و تجارت خود را برای من تعریف می‌کرد. من با والدین او آشنا شدم و با تمام دوستانش رفت و آمد داشتم. از تمام بیماری‌هایش بیش از آنچه خودش بداند، اطلاع داشتم. من او را بهتر از همهٔ کسانی که او را می‌شناسند، می‌شناسم.»

آقای کوینر پرسید: «پس او را می‌شناسی؟»
«آره می‌شناسم.»

آقای کوینر از زن دیگری درباره شوهرش پرسید. وی این‌گونه جواب داد: «همسرم اغلب مدت مدیدی به خانه نمی‌آمد و من هیچ‌وقت نمی‌دانستم آیا بالاخره برمی‌گردد یا نه. یک سال می‌شود که دیگر نیامده. نمی‌دانم آیا دوباره خواهد آمد یا نه. نمی‌دانم پدر و مادردار است یا این که بی‌بته است و در
کوچه‌پس‌کوچه‌‌های بندر بزرگ شده. خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنم، خانهٔ خوبی است. کسی نمی‌داند آیا از یک نجیب‌خانه سراغ من می‌آید یا نه. هیچ چیز تعریف نمی‌کند. با من فقط از مسائل مربوط به من حرف می‌زند. این چیزها را خوب می‌شناسد. می‌دانم چه می‌گوید، اما آیا واقعا می‌دانم؟ وقتی می‌آید گاهی گرسنه است و گاهی هم سیر. اما وقتی هم گرسنه باشد، همیشه چیزی نمی‌خورد و وقتی سیر است، از خوردن امتناع نمی‌کند. یک بار زخمی به خانه آمد. من زخمش را بستم. یک‌بار پاتیل آمد. همه را از خانهٔ من بیرون کرد. وقتی من «آقا تاریکه» صدایش می‌کنم، می‌خندد و می‌گوید:
«آنچه از دست رفته، تیره و تار است و آنچه وجود دارد، روشن.» اما گاهی از این اصطلاح دلخور می‌شود. نمی‌دانم که او را دوست دارم یا نه. من...» آقای کوینر با عجله گفت: «ادامه نده. می‌بینم که او را می‌شناسی. هیچ کس نمی‌تواند دیگری را آن‌طور بشناسد که تو او را می‌شناسی.»



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

.



دو قرص نان
ُا.هنری
مترجم: دکتر علی فامیان
قسمت نخست

خانم مارتا میچام صاحب نانوایی سر چهارراه بود.(از آن مغازه هایی که وقتی واردش می شوید و در را باز می کنید صدای جرینگ جرینگ زنگ به گوش می رسد).
مارتا چهل ساله بود.دو هزار دلار در بانک داشت.به همراه دو دندان مصنوعی و قلبی آکنده از حس همدردی و دلسوزی.بسیاری از آدمهایی که ازدواج کرده اند از این بابت یعنی داشتن حس دلسوزی و همدردی به گرد پای مارتا هم نمی رسند.

یکی از مشتریان نانوایی خانم مارتا مردی بود که هفته ای دو سه بار به مغازه می آمد و مارتا او را با دقت می پایید.مردی میان سال که عینک می زد و ریش قهوه ای اش را با دقت مرتب می کرد.
مرد انگلیسی با لهجه غلیظ آلمانی صحبت می کرد.لباسهایش کهنه و مندرس بود.با آن همه آثار رفوکاری و چروک شدگی در لباسش مرتب به نظر می آمد و رفتارش بسیار معقول و مودبانه بود.
همیشه دو قرص نان بیات می خرید.هر قرص نان تازه پنج سنت بود.اما با این پول می شد دو قرص نان بیات خرید.مرد به جز نان بیات چیز دیگری نمی خرید.
روزی مارتا متوجه لکه های رنگ سرخ و قهوه ای روی انگشتان مرد شد و فهمید که او هنرمند و بسیار فقیر است.حتما در اتاقی زیر شیروانی زندگی می کرد.تابلو می کشید.نان بیات می خورد.و در عالم خیال و رویا از نانوایی مارتا مواد غذایی خوشمزه می خرید.
مارتا اغلب اوقات وقتی سرگرم خوردن گوشت یا مربا و چای می شد آه می کشید و آرزو می کرد روزی فرا برسد که آن مرد فقیر هم به جای خوردن نان خشک در اتاق محقرش غذاهای خوشمزه بخورد.
از آنجایی که مارتا مهربان بود.روزی برای این که حدسش را در باره ی شغل آن مرد آزمایش کند تابلویی را که مدتها پیش از یک حراجی خریده بود از خانه به مغازه آورد و آن را پشت پیشخوان درست مقابل قفسه ها گذاشت.


@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

.



دو قرص
قسمت دوم

: تابلو منظره ی بسیار زیبایی را نشان می داد:ساختمانی با شکوه و مرمرین در پیش زمینه و در میان آب.بقیه تابلو چند قایق بود و زنی که دستش را در آب فرو برده بود.و ابرها و آسمان و سایه روشن های بسیار.
هیچ هنرمندی بی اعتنا از کنار این تابلو رد نمی شد.
دو روز بعد مشتری مورد نظر وارد شد.
-لطفا دو قرص نان بیات
در حالی که مارتا نان را داخل پاکت می گذاشت مرد گفت:خانم تابلوی قشنگی دارید!.
مارتا که از زیرکی اش حظ کرده بود گفت:بله من هم هنر را تحسین می کنم(خودش را سرزنش کرد :نه نباید به این زودی کلمه هنرمند را به زبان می
آورد)و البته نقاشها را هم تحسین می کنم.به نظر شما تابلوی قشنگی است؟!
مشتری پاسخ داد:همین طور است،دست در آب!...دست نقره ای زنی زیبا در آب،در کنار ساختمانی از مرمر سفید...واقعا شعر است.آب،نقره...مرمر...خدایا چه کاری شده است!
سپس پاکت نان را برداشت،خم شد و بیرون رفت.
بله.او حتما یک هنرمند بود.مارتا تابلو را به خانه اش باز گرداند.
چشمان مهربان مرد،پشت عدسی عینک چه زیبا می درخشید!چه ابروهای پرپشتی!خدایا،آدم بتواند تابلویی را این چنین تجزیه و تحلیل کند،آن وقت با نان خشک،شکمش را سیرکند؟اما چاره ای نیست.معمولا استعداد آدمها به این راحتی کشف نمی شود.
چه خوب می شد اگر با استعدادها،با دو هزار دلار،یک نانوایی و قلبی مهربان حمایت می شدند.اما همه ی این ها رویایی بیش نبود.
مرد حالا دیگر هر وقت برای خرید نان به نانوایی می آمد گپ کوتاهی هم می زد.به نظر می رسید از سخنان دلنشین و مشتاقانه ی مارتا خوشش می آمد.


@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

.




دو قرص
قسمت سوم

مرد همچنان به خرید نان بیات ادامه می داد.هیچ گاه کیک،کلوچه،یا نان قندی نمی خرید!.
مارتا احساس کرد مرد،روز به روز لاغرتر و نحیف تر می شود.خیلی دلش می خواست چیز خوشمزه ای را به خرید هنرمند اضافه کند اما جراتش را نداشت.دل و جرات رویارویی با او را نداشت.
مارتا دامن ابریشمی با خال های آبی

رنگش را می پوشید و پشت پیشخوان نانوایی می ایستاد.در اتاق پشتی مخلوط اسرارآمیزی از دانه های به و بوره را می پخت که خیلی ها از آن برای طراوت و زیبایی پوستشان استفاده می کردند.
روزی مشتری همیشگی وارد نانوایی شد.سکه اش را روی ویترین گذاشت و طبق معمول نان بیات سفارش داد.همین که مارتا به طرف نان بیات رفت،صدای زنگ و بوق،در خیابان بلند شد و ماشین آتش نشانی آژیرکشان رد شد.
مشتری سراسیمه به سمت در نانوایی رفت تا نگاهی به بیرون بیندازد.مارتا ناگهان چیزی به ذهنش خطور کرد.
در قفسه ی زیرین پشت پیشخوان،نیم کیلو کره ی تازه بود که فروشنده ی لبنیات،ده دقیقه ی پیش آن را آورده بود.مارتا با چاقوی مخصوص،به سرعت وسط نان های بیات را شکافت،مقدار زیادی کره در میان هر کدامشان گذاشت و دوباره آن ها را فشرد.
وقتی مشتری به مغازه برگشت،مارتا داشت کاغذ دور نانها می پیچید.
مشتری پس از گفت وگویی کوتاه از مغازه خارج شد.مارتا ذوق زده شده بود،هرچند اندکی هم دلشوره داشت.آیا زیادی شجاعت به خرج داده بود؟آیا آن مرد از دست او عصبانی می شد؟اما نه.نان و کره که زبان ندارند.هیچ کس هم نگفته که کره نماد وقاحت و پررویی است.
آن روز مارتا خیلی به این موضوع فکر کرد.هر بار لحظه ای را تجسم می کرد که مرد متوجه ترفند کوچک او می شد.
لابد قلم موها و تخته شستی اش را کنار می گذاشت.سه پایه اش هم آن جا بود و او سرگرم کشیدن اثری بود که هیچ نقص و ایرادی نداشت.بعد وقت ناهار آماده می شد که مثل هر روز نان خشک و آب بخورد که ناگهان-آه!

@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

.


دو قرص نان
قسمت پایانی

۴: مارتا از خجالت سرخ شد.آیا آن مرد به دستی فکر می کرد که کره را لای نان گذاشته بود؟
ناگهان زنگ در نانوایی بی رحمانه به صدا در آمد.انگار کسی با عجله و سر و صدای زیاد وارد فروشگاه شد!
مارتا به سمت در شتافت.دو مرد آن جا بودند.یکی مرد جوانی بود که پیپ می کشید و مارتا تا به حال ملاقاتش نکرده بود و دیگری همان هنرمند محبوب او بود.
صورت هنرمند ملتهب بود.کلاهش نزدیک بود از روی سرش بیفتد و موهایش نامرتب بود.هنرمند با عصبانیت مشت هایش را به طرف مارتا بلند کرد و تکان داد.
بعد به آلمانی نعره زد:دیوانه!زن دیوانه!تو...تو زن ابله مرا بیچاره کردی!
مرد جوان کوشید او را از پیشخوان دور کند.
هنرمند با لحنی بی اندازه خشمگین گفت:از اینجا نمی روم.تا تکلیف این زن را مشخص نکنم از اینجا نمی روم.بعد با مشت،محکم روی پیشخوان کوبید و فریاد زد:شما کار مرا خراب کردید!
مارتا با ترس و لرز به قفسه ها تکیه داد و یک دستش را روی دامن ابریشمی با خالهای آبی رنگش گذاشت.
مرد جوان بازوی هنرمند را گرفت و گفت:خب برویم هر چه دلت خواست گفتی.سپس هنرمند عصبانی را برون برد.لحظه ای بعد خودش به داخل نانوایی برگشت.
مرد جوان به مارتا گفت:خانم به نظرم بهتر است بدانید که قضیه چیست.این مرد "بلوم برگر"است.او نقشه کش معماری است.ما با هم در یک دفتر کار می کنیم.
بلوم سه ماه است که روی نقشه ی جدید شهرداری کار می کند.یک جور رقابت نان و آبدار در میان بود.دیروز طرحش را تمام کرد.می دانید،طراح همیشه طرح اولیه اش را با مداد کار می کند.وقتی کار طراحی تمام شد،آن وقت خطوط را با تکه های نان خشک پاک می کند.نان خشک حتی از پاک کن هم بهتر است....
بلوم برگر از این جا نان می خرید.خب امروز،خب خودتان می دانید خانم،آن کره،خب طرح بلوم برگر دیگر به درد هیچ کاری نمی خورد مگر اینکه ساندویچ های راه آهن را با آن بپیچند!.
مارتا به اتاق پشتی رفت.دامن ابریشمی اش را در آورد و روپوش کهنه و قهوه ای اش را پوشید.بعد مخلوط دانه های به و بوره را از پنجره،داخل سطل زباله ریخت.



@flith کانال پروازفکرواندیشه◾️

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@


آدم هایی که فاقد هویت فردی باشند به راحتی جذب هویت های جمعی می شوند و به اصطلاح مسخ می شوند، به عنوان یک انسان قدرت اندیشیدن و پرسشگری را از دست می دهند و شعارهایی را که در دهانشان گذاشته می شود تکرار می کنند بی آنکه در معنی آنها بیندیشند. هویت های جمعی در اشکال مختلف ظهور پیدا می کنند که مهمترین شکل ظهور آن بر اساس هویت زبانی،مذهبی، نژادی ، سیاسی و مسلکی می باشد، معمولا هر کدام از اینها برای اینکه افراد را جذب کنند یک نمادهایی را خلق می کنند و یا آنها را از دل تاریخ بیرون می کشند و برجسته می سازند و مثل بت مورد پرستش قرار می دهند و هر کس بخواهد این بتها را زیر سوال قرار بدهد او را بیگانه، کافر و دشمن قلمداد می کنند و به او هجوم می برند، این بتها را در هاله ای از تعصبات قبیله ای قرار می دهند و مقدسش می کنند که گویی هیچ اشتباهی از آنها سرنزده است. هرچه خوبی است به آنها نسبت می دهند. شاید در نگاه اول ایرادی نداشته باشد هر ملتی برای خود چنین اسطوره ها و کیش شخصیت هایی داشته باشد که آنها را با هم متحد می سازد، اما این یک روی سکه است، اگر بنا باشد هر قبیله ای برای خود از این بتها بتراشد و به ستایش آنها بنشیند طولی نمی کشد این قبیله ها رودرروی هم قرار می گیرند، فارسها در پاسارگاد جمع می شوند، ترکها در قلعه بابک، کردها به صلاح الدین ایوبی متوسل می شوند ، عربها عمر را علم می کنند، آنگاه زمینه برای جنگی شبیه جنگ ایران و توران فراهم می شود که ممکن است هزاران سال طول بکشد. جنگی بی نتیجه که در آن میلیونها انسان قربانی می شود، تمدنها نابود می شود.
ویل دورانت می نویسد انسان برای طی کردن مسافت توحش تا تمدن هزاران قدم برداشته، اما برای بازگشتن به دوران بربریت یک قدم کافی است، کافی است یک هیتلری ظهور کند و بخواهد برتری نژاد ژرمن را عملا اثبات کند. منطقه ما آبستن درگیری قومی و مذهبی است، کسی که اندک فهم سیاسی داشته باشد و دلش به حال مردم بسوزد و علاقمند یکپارچگی وطن عزیزمان باشد دراین شرایط حساس آب به آسیاب گروه های دست راستی که پشت پرده کمین کرده اند نمی ریزد، اگر قرار است به هویتی افتخار کنیم باید به متفکرانمان ببالیم، نه به سرداران نظامی و پادشاهان و امپراطوران، ملت آلمان امروز به امثال کانت و هگل و مارکس و نیچه می بالد نه به هیتلرش. ما نیز باید به وجود امثال مولانا بنازیم که هر گونه تعصب را نتیجه خامی انسان می داند و انسان خام را مثل جنین خونخوار معرفی می کند:
سخت گیری و تعصب خامی است
تا جنینی کار خون آشامی است
ما به سعدی شیرازی می نازیم که هفتصد سال پیش گفته است:
بنی آدم اعضای یکدیگرند / که در آفرینش زیک گوهرند...
شوونیسم درمان درد امروز مردم خاورمیانه نیست، این خواست نظام سلطه و دست نشانده اش در منطقه یعنی اسرائیل است که مردم خاورمیانه را به جان هم بیندازد، بیایید به جای تحقیر و توهین به اقوام دیگر، آنها را درک کنیم، زبانشان را یاد بگیریم، موسیقی شان را گوش کنیم، دست دوستی بسوی شان دراز کنیم، به آداب و رسوم و سنت هایشان احترام بگذاریم، اگر خواسته ای دارند با آنها همصدا شویم، بدانیم که دست تقدیر این مردم را در یک جغرافیا با هم همسایه قرار داده و در طول تاریخ با هم آمیختگی پیدا کرده اند و دارای تاریخ و سرنوشت مشترک می باشند. خاورمیانه نیاز به این دارد که از استبداد رها شود و شیوه زندگی دمکراتیک را تجربه کند، حقوق شهروندی انسانها به رسمیت شناخته شود، رفاه، همگانی شود و ریشه نابرابری طبقاتی خشکانده شود، هرگونه حرکت های شونیستی این مبارزه تاریخی مردم را از مسیرش منحرف می کند و انسانهای آزادیخواه را در برابر هم قرار می دهد که به جای طرح خواست های اساسی تر مثل توجه به بحرانهای زیست محیطی، ترقی و رفاه اجتماعی، برابری طلبی، دمکراسی خواهی، به مبازرات نژادپرستانه بپیوندند شبیه آنچه در یوگسلاوی اتفاق افتاد، پس از فروپاشی کمونیسم، و نسل کشی هایی که تاریخ کم به یاد ندارد، وقتی نفرت در مغزهای کوچک لانه کرد تولید خشونت می کند و کشتن دیگری مایه ی افتخار می شود. هر تعداد از دیگری را بکشی تو قهرمان می شوی و مدال می گیری و اگر در این راه بیرحم تر از هرکس عمل کنی می شوی قهرمان ملی. هویت ما مولاناست که در بلخ زاده شده، از ایران رد شده و در قونیه زیسته و در خاک خفته است، مولانا جای افتخار دارد که هرگز قلم را زمین نگذاشت و شمشیر بدست نگرفت. به نزاع های قومی خندید، اما هنوز:
از نزاع ترک و رومی و عرب / حل نشد اشکال انگور و عنب
کسانی که از جهل پرند و از دانش تهی، مشت بر هم می زنند از ابلهی، و نمی دانند که:
پس زبان محرمی خود دیگر است / همدلی از همزبانی بهتر است

#آیدین_محمدی


♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@


ما و تاریخ تیره و جعلی مان
به مناسبت تظاهرات جوانان در پاسارگاد
روایت حاکمان از تاریخ در جوامع غیر آزادگ همیشه به نوعی جعلی است، هر کس می خواهد تاریخ را به نفع خود و عقیده و آرمان خود تغییر دهد و در اذهان عمومی مردم آن گونه جا بیندازد که دل اش می خواهد. در زمان سلطنت پهلوی دوم، تمام تلاشها در این نکته متمرکز بود که تاریخ دلخواه خودشان را بنویسند و سلطنت سی چهل ساله خودشان را با یک طناب 2500 ساله به کوروش، پادشاه هخامنشی وصل کنند و تمدن و تاریخ پیش از آنرا پاک کنند و یا تمام وقایع و حوادث غیر دلخواه در طول آن دو هزار و پانصد ساله را از قلم بیندازند و یا همه حاکمان و پادشاهان خونخوار تاریخ ما را در آن صف طوری ردیف کنند که حتی یک جای خالی و یا یک دوره خالی در طول وعرض آن دوهزار و پانصد ساله باقی نماند. طوری که انگار در تاریخ ما نه جنبشهای آزادیبخشی وجود داشته. نه از شورشهای ضد سلطنتی خبری بوده و نه پادشاه و حاکم جبار و خونریز و ستمکاری در تاریخ ما پیدا شده و نه حتی در آن وسط، حاکم بیگانه ای در سرزمین های ما حکومت کرده است.
وقتی من در مدرسه تاریخ می خواندم مجبور بودم به نادرشاه کشتارگر مردمان و نابود کننده تمدن ها همان قدر احترام بگذارم که به آقا محمد خان قاجار که از کله های مردمان مناره ها می ساخت ویا کوروش و هوخشتره .
یاد گرفتم شاهنشاه پهلوی را از نوادگان و میراث داران بر حق هخامنشیان و ساسانیان و اشکانیان و سایر سلسله ها بشمارم در حالی که بعد ها وقتی زندگی نامه رضا شاه را خواندم که یک نظامی بوده و پدرش هم ازمردم عادی منطقه آلاشت بوده است با خودم گفتم چه کلاهی سرمان رفته است. وصدها مثال دیگر

بعد از پیروزی انقلاب، تلاشهای زیاد وهمه جانبه ای صورت گرفت تا هر آنچه نشانی از شاه و سلطنت و تاریخ پادشاهان و سلسله های پادشاهی داشتند را یا از صفحات تاریخ پاک کنند و یا به نفع تاریخ اسلامی تغییر دهند. تاریخ چند هزار ساله ایران را به زیر سایه تاریخ پس از ورود اعراب و اسلام به ایران بکشانند و از اهمیت تمدن و فرهنگ و میراث های انسانی تاریخ غیر اسلامی نیاکان مان بکاهند و یا آن را در مقابل تمدن اسلامی خلفا و حاکمان و دستگاه های عریض و طویل روحانیت و شارعان و مجتهدان و رهبران فکری جهان اسلام بی اهمیت جلوه دهند.
هدف از جعل و یا مصادره تاریخ این است که یک حکومت میخواهد برای خود حقانیت تاریخی دست و پا کند. و دیگران را از اعتبار بیندازد.
دستگاه محمد رضا پهلوی ادعا و تلاش می کرد که میراث دار مستقیم پادشاهان و فاتحان و کشورگشایان بزرگی چون کوروش و دیگران است.
دستگاه جمهوری اسلامی تلاش فراوانی کرد و می کند که خودش و حاکمانش را با حبل الله مستقیما به امام معصوم متصل کند و میراث دار و نایب برحق امام زمان جا بزند.
جعل تاریخ اگر در دوره های تاریک و بی خبری، به طور موقتی می تواند کودکان مدرسه ای را بفریبد و یا در میان مردم عوام جایی باز کند، در دراز مدت جواب نمی دهد. به ویژه در دوران انفجار اطلاعات و گسترش ارتباطات مجازی خارج از کنترل.
جعل تاریخ یعنی پاک کردن حافظه تاریخی مردم. مهم نیست که این جعل به وسیله چه کسی و به نفع چه کسانی صورت می گیرد. مهم این است که از توی این جعل چه چیزی در می آید.
در سالهای گذشته در میان بخشی از جوانان ما احساسات ناسیونالیستی تاریخی غلیظی دامن زده شده است. مفاخر واقعی و یا جعلی بزرگ کشف شده اند. شعارهای ایران پرستی، کوروش دوستی و غیره رواج پیدا کرده است. در همین اجتماع چند ده هزار نفری امروز در پاسارگاد یکی از شعار های جوانان حاضر این است که : ایران وطن ماست/ کوروش پدر ماست.
با شعارهای هوادارن جمهوری اسلامی در نماز جمعه ها و مراسم مذهبی هم آشنایی داریم که رهبران خود را همواره بالاتر از پدر، مقدس تر از همه چیز، نایب بر حق امام و عنوانهای فوق بشری خطاب می کنند.
جمهوری اسلامی نزدیک چهار دهه تلاش کرد که آن صداهای دیگر در تاریخ شنیده نشود. جوانان حاضر در پاسارگاد و رهبران فکری پشت سرشان هم اهداف دیگری دارند . آنها می خواهند با بزرگ کردن کوروش و دیگران ، مخالفت خود را با حاکمان فعلی نشان دهند.
جعل تاریخ و پناه بردن به تاریخ و رفتن زیر پرچم این و آن در تاریخ درواقع به معنی تهیه و تراشیدن یک هویت برای خود و همفکران خود محسوب می شود. بررسی این پدیده ها به عهده جامعه شناسان و کارشناسان حوزه های مختلف علوم انسانی ست ولی برای من به عنوان یک ایرانی چند تا نکته خیلی جالب به نظر می آید: 1- این که مردم ما در هر صورت احساس صغیری و کوچک بودن دارند و همواره دنبال یک پدر، آقا بالاسر، پیشوا و رهبر می گردند.

ادامه مطلب در پائین


♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

ادامه مطلب از بالا

2- اینکه چرا این پدر و رهبر را در تاریخ گذشته دور و نزدیک جستجو می کنند. طبیعی است که آنها نمی توانند این پدران و رهبران و منجیان فرضی را از گورستان حافظه تاریخ بیرون بکشند و در نتیجه مجبور می شوند به وارث، سایه و نایب آنها در زمان خود راضی بشوند.
3- چرا از این پدران و رهبران تاریخی چنان موجودات فرا بشری و مقدس و بتی می سازند که کسی جرأت اشاره و انتقاد و مخالفت را نداشته باشد
4- چرا باید برای حل مشکلات و مسایل روز و زمان حال ما همواره در تاریخ دنبال راه حل بگردیم. حاکمان اسلامی کشور در این سی چهل سال گذشته وانمود کردند که راه حل تمام مشکلات نوع بشر را می توانند به وسیله احکام، مقرارت و شریعت اقوام بدوی و یا راه حل های تاریخی اسلامی حل و فصل کنند و نتیجه اش را هم ما دیدیم و هم خودشان در آن ماندند و گیر کرده اند. برخی هم به مخالفت با اینها تلاش و القا میکنند که تنها راه حل باقی مانده برای نجات کشور همانا پناه بردن به گذشته درخشان تمدن وفرهنگ ایران، منشور کوروش و میراث برحق آنها یعنی حکومت سلطنتی میباشد.
چه کسانی پشت این تلاشها هستند و چه کسانی از این احساسات سود خواهند برد امری دیگر است ولی نگرانی در این است که باز هم سرنوشت کشور را احساسات عوام و عوام فریبی و شورندگان این احساسات رقم بزند و جا و نقش خِرَد جمعی و تشریک مساعی ملی ، سندیکاها و انجمنها و احزاب و نهادها و تشکلهای مدنی و روشنفکران و اندیشمندان مستقل و غیره وغیره درمسیر آینده مثل همیشه خالی و یا اشغال شده بماند.

#قباد_بخشی


♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@



" مليت " و نيروي برخاسته از ان كه از دير باز جزو حقايق بديهي و ذاتي بشر بوده است و همراه وي همواره ايجاد هويتي مكمل و هدفمند و راهبر بوده است در طول تاريخ نقش مهمي در تكامل و بقا و رشد جوامع داشته است و تقريبا تمامي رهبران و متفكران ملتها سعي در بهره برداري از اين نيروي شگفت و مقدم بر هويت فردي را داشته اند و چه بسيار افرادي كه بكمك اين نيروي شگفت منافع فردي و حتي جان خود را فدا كرده اند و يا با فراموشي منافع فردي براي اعتلاي هويت ملي تلاشهاي هدفمند بسيار رشد دهنده داشته اند و انچه حتي با منافع فردي خويش در تعارض ديده اند را با اغوش باز پذيرا شده اند و شايد بتوان گفت تنها نيروي بر تر از من در تمدنها نيروي هويت ملي بوده وهست ناسيوناليسم گاهي كانون اتحادش در مرزهاي جغرافيايي و گاه در زبان مشترك و گاه در نژاد و تيره و گاه در تركيبي از تمامي اينها بروز ميكند كه هر يك يا با هم ميتوانند تشكيل هويت ملي را داده و نيروي ناسيوناليسم را شكل دهند و حتي برخي اوقات دردها و دغدغه هاي مشترك انسانها يا يك گروه تشكيل نيرويي ميدهد كه با هويتهاي نژادي قابل قياس نيست
و ناسيوناليسم نه زاييده بي هويتي فردي بلكه زاييده تكامل هويت اجتماعي و هويتي مكمل و مقدم بر خواستهاي فردي بوده و بهمين دليل در جوامعي بيشتر شكل تكامل يافته گرفت كه تمدن و مدنيت هم در ان رشد داشته است تا قبايل وحشي يا جوامع كوچك! تمدن رم نمونه هويت ملي بزرگيست كه محو وذوب فرد را در تمدن بزرگ ان در عرصه ها و افسانه هاي ان بوضوح ميبينيم و تمدن بزرگ زمان خوبش است و در عصر حاضر كلمه ژاپن هويت ملي انسانهايي را ميسازد كه براي ان از منافع فردي خويش صرفنظر ميكنند ! نيروي مليت و هويت گروهي شايد از موثرترين و مومنانه ترين نيروهاي اجتماعي محسوب ميشود و در هيچ اجتماعي از جادوي شگفت ان كسي از راهبران بسادگي گذر نمموده است البته اختلاط معاني نامربوط ديگر توسط انترناسيوناليست ها( نفي كنندگان مليت) با اين كلمه بعضا انرا به معنايي افراطي و نا معقول شبيه ساخته است كه لازمست اين تفكيك ذهني را از نظر دور نداشت! ناسيوناليسم باور و اعتقاد و عشق به هويت جمعي و بزرگ شماري انست و نه تحميل ان به مليتهاي ديگر كه در تعريف تحميل مليت يا نژاد يا زبان به قومي ديگر را" راسيسم" و اگر راسيسم از مرحله تحميل زباني و نرم افزاري با زور و قدرت نظامي صورت گيرد به " فاشيسم " تعبير ميشود كه وجه تمايزش استفاده از نيروي قهري و نظاميست

#رضا_خلیلی

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@


نكته قابل توجه در يك تجربه تاريخي كه دليل اصلي تعارض مذهب و مليت است تعارضيست كه بين نمادهاي هويتي در مذهب و مليت نهفته است مذهب با رواج عقيده و دين و جمع اوري معتقدان به يك خدا يا پيامبر سعي در ايجاد هويت جمعي و نهايتا قدرت و سيستم قدرتي بر پايه يك ايدئولوژي دارد و ناسيوناليسم سعي در ايجاد اين هويت و سيستم قدرت و اقتدار بر پايه بنيانهاي جز ايدولوژي ! و جنگ مذهب و مليت سراغازي اينچنين دارد و انتر ناسيوناليسم مذهبي( نفي و حذف ارزشهاي ملي و هويتهاي ملي از راه اصالت بخشي به ايدوولوژي) از قويترين حربه هاي مذهبيون براي تصاحب قدرت سياسي بوده و هست! كه نظيرش را در امپراطوري عثماني بوضوح نيبينيم و انتظار اينمه كشوري مسلمان چون ايران لاجرم بايد حكومتي اسلامي را بي توجه به مرزها و مليت قبليش برسميت بشناسد و از اين طريق انگيزه دفاع از مرزها و هويت ملي از كشوري ديگر گرفته شود و پدافند اين استراتژي نيز ترويج افراطي شيعه و ايجاد مرزهاي افراطي بين شيعه و سني جهت ايجاد هويت مذهبي متفاوت با عثماني جهت جلوگيري از بسط سلطه ان توسط صفويان بود
حال انكه در هر دو اين موارد ما باور به قدرت مليت را در استراتژيها ميبينيم.

#رضا_خلیلی


♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@


نماد اسلامي اين باور در جنگ خندق بروز ميكند پيامبر كه معتقد به امت واحده اسلام است كاري عجيب ميكند! خندق را كه بايد در مدت كوتاهي حفر شود بين قبايل تقسيم ميكند و با شعار امت واحده مليت و هويت سابق را لگد مال نميكند و براي هر قبيله حدي از خندق را تعيين ميكند و هر قبيله براي اثبات هويت جمعي خود در مقابل بقيه با سرعت و قدرت بيشتر خندقي را كه چند ماه بايد كارش انجام ميشد در دوهفته تمام ميكنند! كه برخي ظاهر بينان اذعان ميكنند در حفر خندق ملايك همراه مسلمانان بيل و كلنگ ميزدند! شايد تعبيري زيبا بتوان گفت و ان اينكه نيروي بزرگ همواره در نگهداشتن و تقويت هويت مليست ! و كشتن اين هويت و نفي ان از منظر اجتماعي اشتباهي شگفت و خبطي بزرگ است.

#رضا_خلیلی


♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@



تقابل مليت و مذهب در كشور ما به رقابت فعلي حكومت ايدوولوژيك با مليت باز ميگردد كه ثمره اش نفي اگاهانه مليت و نمادهاي ملي و جان دادن به نمادهاي ايدئولوژيك است حال انكه اين رقابت شايد بنفع رژيم حاكمه باشد اما بنفع كشور نيست! انچه مسلم است توجه به هويت و استعدادهاي هر قوم و قبيله و كمك به شكوفايي اين تواناييها نيزوي عظيمي را جهت رشد و شكوفايي ايران توليد ميكند كه قابل تصور نيست و شعله ور كردن اين اتش مقدس بمراتب خدمت بزرگتريست تا تحقير و سركوب ان و نكته مهم استفاده هدفمند از اين هويت در مسير هدفي بزرگتر از " من" فردي افراد است و بنظر حقير انچه امروز از اختلاف قومي و قبيله اي و نژادي شاهد ان هستيم نتیجه توجه به مليت نيست بلكه نتيجه نفي مليت توسط مذهب و لاجرم ظهور وسوسه گران مغرض در لباس دفاع از هويت ملي و قوميست و شاهديم تمام انها كه دنبال تجزيه ايرانند هر يك علم مظلوم نمايي و دفاع از مليتي را برداشته اند ! و سيستم غافل ما كماكان در تخريب نمادها و تاريخ و اساطير ملي ما نادانانه به پيش ميرود !

#رضا_خلیلی

♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

هيچ كس خود را آنگونه كه براستی هست نمی نماياند، بلكه نقابِ خود را بر چهره می زند و نقشِ خود را بازی می كند. در حقيقت، مراتبِ اجتماعیِ ما چيزی بيش از يك كمدیِ بی سر و ته نيست.
#شوپنهاور
♍️@flith

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#دختر
#پتر_بیکسل
ترجمه: #فرانک_آرتا

شب‌‌ها آن‌‌ها منتظر مونیکا می‌شدند. او در شهری کار می‌کرد که خطوط راه آهنش بد هستند. دختر، مرد و زنش پشت میز غذا می‌نشستند و منتظر مونیکا می‌شدند. از وقتی که او توی شهر کار می‌کرد، آن‌ها تازه ساعت هفت ونیم غذا می‌خوردند. پیش‌تر‌ها یک ساعت زودتر غذای‌شان را خورده بودند. حالا هر روز یک ساعت پشت میز آماده، در جای خودشان معطلند؛ پدر بالای میز، مادر روی صندلی نزدیک درِ آشپزخانه، همه کنار جای خالی مونیکا انتظار می‌کشند. برخی اوقات بعدتر هم کنار قهوه‌ی دم کشیده، جلوی کره، نان و مربا.
دختر بزرگ‌تر از او بود. و همین طور مویش بلوندتر از او بود. او پوست لطیف عمه ماریا را داشت. وقتی آن‌ها منتظرش می‌شدند، مادرش می‌گفت:«همیشه بچه‌ی دوست داشتی بود.»
در اتاقش گرامافونی داشت که اغلب صفحه‌هایش را از شهر می‌آورد و می‌دانست چه کسی در آن آواز می‌خواند. او همین طور آیینه‌ای داشت و بطری‌‌های کوچک جورواجور، یک چارپایه از چرم مراکشی و یک بسته سیگار.
پدر کیسه‌ی نایلویی حقوقش را از یک دوشیزه‌ی اداره‌ای گرفت. او مهر‌های بسیاری را در قفسه دید و از صدای آرام ماشین حساب و مو‌های بلوند شده‌ی آن دوشیزه در شگفت ماند. دوشیزه وقتی مرد از او تشکر کرد،‌ صمیمانه گفت: «خواهش می‌کنم.»
ظهر‌ها مونیکا در شهر می‌ماند و آن جوری که او می‌گفت در یک چایخانه غذای مختصری می‌خورد. بعد دوشیزه‌ای شد که خنده‌کنان در چایخانه‌‌ها سیگار دود می‌کرد. اغلب دختر از او می‌پرسید که در شهر، در اداره چکار می‌کند. اما او نمی‌دانست چه بگوید. او دست کم تلاش کرد به طور دقیق خود را معرفی کند و بگوید که چگونه تصادفی در راه‌آهن کیف قرمزش را همراه با برگه‌ی اشتراک مطبوعات را باز کرد و آن را به نمایش گذاشت. چگونه او در طول سکوی راه‌آهن راه می‌رفت، چگونه در راه اداره با هیجان با دوستش گپ می‌زد و چگونه او سلام یک مرد را خنده‌کنان پاسخ داد. بعد خود را بار‌ها دراین ساعت معرفی کرد که چگونه به خانه آمد، کیف به دست و ژورنال مد زیر بغل با‌ عطرش؛ خود را معرفی کرد. چگونه می‌نشیند و چگونه با هم غذا می‌خورند.
اتاقی در شهر گرفت، آن‌ها این را فهمیدند. سپس سر ساعت شش و نیم دوباره غذا می‌خوردند و این که پدر پس از کار دوباره روزنامه‌اش را می‌خواند و این که اتاقی با گرامافون و ساعتی برای انتظار دیگر وجود ندارد. روی گنجه گلدانی آبی رنگ سوئدی از جنس شیشه قرار داشت؛ گلدانی از شهر، هدیه‌ی پیشنهادی از ژورنال مد.
خانم می‌گفت: «او شبیه خواهرت است. همه چیزش به خواهرت رفته. او را به خاطر می‌آوری که چقدر قشنگ آواز می‌خواند.» مادر می‌گفت: «دختر‌های دیگر هم سیگار می‌کشند.» پدر می‌گفت: «آره. این را من هم گفته‌ام.» مادر می‌گفت: «دوست دخترت تازگی ازدواج کرده است.» پدر فکر می‌کرد، او هم ازدواج می‌کند. او در شهر زندگی می‌کند.
تازگی‌‌ها مونیکا درخواست کرده بود: «چند تا کلمه‌ی فرانسوی بگو.»
«بله.» مادر تکرار کرده بود: «چند تا کلمه‌ی فرانسوی بگو.» اما نمی‌دانست چه بگوید.
تندنویسی هم بلد بود. حالا پدر به آن فکر می‌کرد. اغلب آن‌ها به همدیگر می‌گفتند: «برای ما این مساله خیلی سخت بود.» سپس مادر قهوه را روی میز گذاشت. او گفت: «من صدای قطار را می‌شنوم.»




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه


#درنگی درحوادث دوره ی مصدق

ترومن به مصدق پیام می داد که نمی تواند دو سیاست وی را هضم کند!
مصدق ملی شدن نفت را به مفهوم اعمال حق حاکمیت ملی ایران بر منابع اقتصادی خود می دانست و حاضر نبود از آن عدول نماید. به همین دلیل در خرداد ۱۳۳۰ دولت انگلیس رسماً اطلاع داد علیه دولت ایران به دیوان داوری لاهه شکایت کرده است. اما در اواخر همان ماه ریچارد جکسون به عنوان نماینده شرکت نفت وارد ایران شد .جکسون پیشنهاد تنصیف عواید نفت را ارائه داد. مصدق این پیشنهاد را نپذیرفت. چند روز بعد انگلیس ظاهراً برای حفظ جان اتباع خود رزمناو موریشیوس را به آبادان اعزام کرد. انگلیس عملاً از صدور نفت ایران جلوگیری کرد و با استقرار چتربازان خود رسماً ایران را تهدید به مداخله نظامی نمود.
در اغلب منابع و نوشته های مربوط به ملی شدن نفت ایران قضاوتی بسیار غلط در مورد نگاه امریکا به مقوله ملی شدن نفت وجود دارد . طبق این دیدگاه امریکائی ان و به طور مشخص دولت دمکرات ترومن از طرح ملی شدن حمایت می کردند و جمهوریخواهان با آن مخالفت می ورزیدند. این قضاوتی است بسیار سست، اسناد روابط خارجی امریکا و ایران در فاصله سالهای ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۳ منتشر شده ، طبق مدلول این اسناد که صراحت دارند، ترومن بارها و بارها به مصدق نامه نوشت و پیام داد که او دو سیاست وی را نمی تواند هضم کند: نخست سیاست موازنه منفی و دیگر ملی شدن منابع نفتی ایران. او توضیح داد در دنیای کنونی سیاست بی طرفی مفهومی ندارد و دولتها یا در اردوگاه غرب قرار دارند و یا شرق. ترومن به صراحت نوشت دولت مصدق یا علیه امریکاست و یا علیه شوروی و شق ثالثی در این میان پذیرفته نیست.
دیگر اینکه ترومن دائماً می نوشت مفهوم ملی شدن نفت را در نمییابد، اگر منظور فرمول پنجاه پنجاه است که امریکا از آن استقبال می کند اما اگر منظور این است که کنترل نفت و عواید آن به طور کامل در دست طرف ایرانی باشد، او البته با آن مخالف است زیرا چنین فرمولی کلیه قرارداده ای شرکتهای امریکائی را به هم می ریزد و دولتهای طرف قرارداد شرکتهای امریکائی را به در پیش گرفتن راهی مشابه ایران تشویق می کند. این سیاست با قدرت از سوی امریکا در مقاطع بعدی هم ادامه یافت و ایالات متحده هیچ گاه عملاً از طرح ملی شدن نفت ایران حمایتی نکرد، حمایت دولت امریکا از بحث نفت ایران تا جائی بود که بتوانند در قالب یک کنسرسیوم انحصار نفتی شرکت انگلیسی را از بین ببرند. در ایران هم البته دو خط کاملاً متمایز در ارتباط با موضوع وجود داشت: عده ای(دیدگاه دکتر مصدق) بر این باور بودند که سیاست موازنه منفی و ملی شدن نفت ابزاری است برای تحقق حاکمیت ملی ایران بر منابع انرژی خود و استقلال سیاسی کشور از اردوگاههای شرق و غرب؛ و عده ای دیگر از بحث ملی شدن نفت همان تشکیل کنسرسیوم نفتی برای از بین بردن انحصار نفتی شرکت انگلیسی را مد نظر داشتند و بر این باور بودند که ایران نمی تواند تولید، توزیع و فروش نفت را خود انجام دهد و در این زمینه ناچار است به شرایط کمپانی های بین المللی تن در دهد.
کینگزلی مارتین سردبیر نشریه نیواستیستمن دریکی از شماره های این نشریه نقل می کند که در دی ماه سال ۱۳۳۰ با مصدق ملاقات کرده و وی نخست وزیر را بر خلاف داوریهای رایج نه مردی دیوانه بلکه شخصیتی با توان و ظرفیت بالا تشخیص داده است. مارتین نقل می کند که مصدق در این ملاقات گفت صرف رهائی از دست شرکت نفت انگلیس و ایران کافی نیست، بلکه باید اطمینان یافت که هیچ شرکت یا دولت خارجی جای آن شرکت را نخواهد گرفت.
زندگينامه سياسي دكتر مظفر بقائي، دكتر حسين آباديان، ص ۱۹۰-۱۹۲



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه


مصدق به روايت تاريخ و اسناد:
#مطلب_روز هفتم آبانماه؛ تایید حکم اعدام دکتر فاطمی. او در یک دادگاه فاقد صلاحیت محاکمه و محکوم شد.
سرهنگ محمود خلعتبری که وکالت مهندس رضوی را در دادگاه تجدید نظر نظامی به عهده داشت، مشاهدات خود را از دادگاه دکتر فاطمی اینگونه بیان می کند:
«وکیل دکتر فاطمی در دفاع از موکل خود صحبت کرد، فاطمی نیز در همان برانکار، خوابیده از خود دفاع می کرد، دادگاه به استناد مواد ۳۱۶ و ۳۱۷ کیفر خواست دکتر فاطمی را به اعدام و شایگان و رضوی را به حبس ابد محکوم کرد. در دادگاه تجدیدنظر دکتر فاطمی به روال گذشته چندبار صحبت کرد و بسیار قاطع و مستدل از اقداماتش دفاع نمود. گاه از دکتر بهره ور درخواست می کرد به نفع وی صحبت کند و او نیز مختصری! از او دفاع کرد.در حقیقت فاطمی، در یک دادگاه فاقد صلاحیت محاکمه و محکوم شد. آخرین جلسه دادگاه تجدید نظر روز یکشنبه ۷ آبان ۱۳۳۳ تشکیل شد. وکلای مدافع و آقایان دکتر فاطمی، دکتر شایگان و مهندس رضوی آخرین مدافعات خود را بیان کرد، سپس دادگاه به شور رفت. شایگان و رضوی هر یک به ده سال زندان با کار و دکتر فاطمی به اعدام محکوم شد. دکتر فاطمی، روی برانکار، حکم صادره را با خودنویسی که منشی دادگاه به او داده امضا کرد و تقاضای فرجام نمود».
بر طبق آیین دادرسی ارتش شاهنشاهی، حق رسیدگی یک محکوم در دادگاه نظامی، منوط به اراده شخص شاه بود و محمد رضا شاه ناجوانمرد تر از آن بود که ظاهر امر را رعایت کند و با درخواست قانونی یک وزیر دولت مصدق موافقت نماید. شاه حتی تاریخ اجرای حکم اعدام دکتر حسین فاطمی را خود تعیین کرد!
پس از کودتا، شاه در دیدار با کرمیت روزولت(مامور CIA ومجری عملیات آژاکس) گفته بود : «من تختم را مدیون خدا ، ملتم ، ارتشم و شما هستم … مصدق محاکمه می شود و به سه سال حبس محکوم در روستایش محکوم خواهد گشت..... ولی یک استثناء وجود دارد و آن حسین فاطمی است. او هنوز دستگیر نشده ولی به زودی او را پیدا می کنند. فاطمی بیش از همه ناسزاگویی کرد. او بود که توده ای ها را واداشت مجسمه های من و پدرم را سرنگون و خرد کنند.او پس از دستگیری اعدام خواهد شد. «
مصدق و سالهای مبارزه- سرهنگ غلام رضا نجاتی، جلد دوم ص۳۰۳-۳۰۵
کتاب همه مردان شاه- استیون کینزر- ص



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه


#درنگی درحوادث دوره ی مصدق

ماجرای برکناری سلسله قاجاریه و بر تخت نشستن رضاخان از زبان دکتر مصدق
صبح شنبه نهم آبان ماه ۱۳۰۴ مرحوم مستوفی الممالک به من تلفن کرد که به مجلس می روم یا نمی روم؟ گفتنم امروز که روز جلسه نیست. گفت مگر اطلاع ندارید که امروز جلسه فوق العاده برای کار مهمی تشکیل می شود. اگر مایلید بیایید منزل من. پس از مشورت چنانچه لازم شد می رویم والا نمی رویم. به آنجا رفتم. گفتند: ماده واحده ای تهیه شده است(برای تغییر سلطنت) که جمعی از نمایندگان را برای امضای آن به خانه سردار سپه دعوت کرده اند...آقایان مشیرالدوله و موتمن الملک گفتند ما فردا به مجلس نمی رویم ولی من(مستوفی الممالک) مردد هستم برویم یا نرویم...من به ایشان گفتم به توپچی ده سال مواجب می دهند، برای اینکه یک روز شلیک کند. اگر شلیک نکرد انجام وظیفه نکرده است. نمایندگان مجلس هم موظفند از قانون اساسی دفاع کنند...گفتند کاملا موافقم. آقای حسین علا آمد. ما سه نفر در اتومبیل من به اتفاق به مجلس رفتیم.
از تماشاچیانی که معمولا در روزهای جلسه دیده می شدند به هیچ وجه خبری نبود. اشخاص دیگری آمده بودند که بیشتر آنها نظامی و پلیس و به لباس سیویل(معمولی) ملبس بودند. ... همگی به اتاق فراکسیون اقلیت رفتیم. من از مرحوم مدرس و شاهزاده سلیمان میرزا پرسیدم در جلسه چی مشی ای را اتخاذ خواهند کرد. جواب صریح و روشنی نشنیدم...آقای مستوفی الممالک گفتند آقای رئیس الوزرا می خواهند همین حالا با من ملاقات کنند، اگر صلاح می دانید بروم. گفتم رفتن صلاح است زیرا ممکن است طوری کنید که ماده واحده امروز مطرح نشود، تا در این باب مشورت کافی بشود...قبل از رفتن ایشان تقاضا کردم برگردند. در روزهای اخیر برای ریاست مجلس آقای مستوفی الممالک انتخاب شده بودند. اما ایشان حاضر به اداره جلسه مجلس نبودند، از قبول ریاست عذر خواسته بودند و شرحی نوشته بودند. ولی یقین داشتند که نوشته استعفای ایشان در آن جلسه نخواهد خواند. به ایشان گفتم مجددا استعفای خود را از مقام ریاست بنویسید تا وقتی جلسه تشکیل شد در مجلس خوانده شود.( اگر مطرح می شد مطابق نظامنامه داخلی مجلس بايستی قبل از هر چيز و مقدم بر هر کار رئيس انتخاب و سپس به کارهای ديگر پرداخته شود و در اینصورت تا دو سه روز موضوع ماده واحده ای که برای تغيير سلطنت به تأخير میافتاد)...وقتی از اطاق اقلیت به اتاق سر سرا آمدیم برخی از نمایندگان آقای تقی زاده و مرا تهدید کردند که هرکس مخالفت کند "برای او خطر جانی هست". چونکه قبل از آن روز مدیر روزنامه قزوین را به جای آقای ملک الشعرای بهار که از نماینگان اقلیت و مخالف دولت بود کشته بودند، تهدیدها قابل قبول بود.
آقای تدین به سمت نیابت ریاست، جلسه را اداره می کرد. آقای علا استعفا نامه آقای مستوفی الممالک را داد. پس از آنکه قرائت شد مرحوم مدرس صحبتی کرد در این زمینه که مجلس رئیس ندارد و قبل از انتخاب رئیس کار دیگری نمی توان کرد و ازجلسه خارج گردید.( مدرس گفت: «صد هزار رای هم که بدهید خلاف قانون است» ) در میان صحبت ها از جلسه خارج شدم زیرا حالم بسیار بد بود...هنگام خروج از جلسه، آقای تیمورتاش گفت شما می خواهید بروید؟ گفتم خیر حتما بر می گردم. پس از برگشت به من اجازه صحبت داده شد و من نظریات خودم را گفتم که در جراید درج شد. قبل از رفتن به جلسه بین آقایان تقی زاده، علا، دولت آبادی و من چنین موافقت شده بود که پس از ایراد نطق تا جلسه به هم نخورده از مجلس برویم. چون خطر برای ما وقتی بود که جمعیت تماشاچی از جلسه خارج بشوند و ما را در شلوغی جمعیت از بین ببرند...بدین گونه هر کدام ز ما پس از ایراد نطق از جلسه خارج شد...مستوفی الممالک که به منزل رئیس لوزرا (رضاخان) رفته بود تا وقتی توپ به مناسبت خلع سلسله قاجاریه شلیک نشده بود، به ملاقات ایشان موفق نشده بود... معلوم شد مقصود از دعوت مستوفی الممالک این بود که ایشان چون رئیس مجلس بود در مجلس نباشد و آنجا امتناعی نکند.
کتاب تقریرات مصدق در زندان- جلیل بزرگمهر، ایرج افشار-ص۱۰۸-۱۱۳



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
#ياران_مصدق

٧آبان ماه سالروز درگذشت یار وفادار دکتر مصدق، مهندس کاظم حسیبی.
در شرایطی که ۱۰ روز بیشتر به عمر مجلس پانزدهم باقی نمانده بود لایحه الحاقی گس-گلشائیان به مجلس فرستاده شد. غرض از تقدیم در پایان دوره مجلس، آن بود که وقت زیادی برای بحث در اختیار نمایندگان مخالف نباشد اما برخلاف انتظار، بر اساس اسناد و مدارک قاطع و گویای حسیبی موجب متوقف شدن کار قبل از خاتمه مجلس شد و این لایحه تا شروع مجلس شانزدهم معوق ماند. مهندس «حسیبی» با حسین مکی یکی از نمایندگان مخالف تماس گرفت و گفت:
«می‌خواهند در تنگ کلاغ پر قرارداد الحاقی را به تصویب برسانند. آیا تو می‌توانی نطق مفصلی مثل نطق رضوی ایراد کنی تا وقت مجلس گرفته شود و قرارداد به تصویب نرسد؟ گفت: بلی، گفتم: از تو صحبت کردن و از من تهیه مطلب.» نطق ۶ ساعته «حسین مکی» که در خلال ۴ روز ایراد شد مورد توجه اکثریت نمایندگان قرار گرفت و نهایتا مانع تصویب لایحه پیشنهادی دولت شد. از این رو تصمیم درباره لایحه مذکور به مجلس شانزدهم سپرده شد.
دکتر مصدق درباره مهندس حسیبی می‌گوید:«تمام نطق‌های ما در مجلس شورای ملی درباره نفت، پایه و مایه و عصاره گزارشاتی است که مهندس حسیبی تهیه می‌کند.»
کاظم حسیبی در مهر ۱۲۸۵ در یزد به دنیا آمد. پس از پایان تحصیلات متوسطه با رتبه اول فارغ‌التحصیل مدرسه حقوق شد و به فرانسه اعزام شده و وارد مدرسه پلی تکنیک فرانسه شد(در فرانسه فارغ التحصیل شدن از پلی تکنیک از بزرگترین افتخارات است). حسیبی در پلی تکنیک فرانسه مهندسی عمران و سپس در انگلیس و چکسلواکی در مهندسی نفت تحصیل کرده بود و از پایه گذاران کانون مهندسین بود. در سال ۱۳۱۸ به ایران بازگشت و به تدریس در دانشگاه پرداخت.
حسیبی در سال سال ۱۳۲۳ از اعضای هیأت مؤسس حزب ایران بود. با تشکیل جبهه ملی به پیشنهاد دکتر مصدق او به عضویت هیات موسس درآمد و جزو وفادارترین یاران مصدق شد و در سراسر دوران زمامداری مصدق مشاور ارشد نفتی او بود.
سفارت انگلیس حسیبی را«ضد انگلیسی، متعصب»، «یکی از بدترین ها» که «نگاهی احمقانه در چشمانش» داشت، توصیف می کرد.
او دو روز پس از ترور دکتر فاطمی، از سوی فدائیان اسلام در نامه ای تهدید به مرگ شد:
«آقای حسیبی، مسلم بدانید اگر آقای نواب صفوی اززندان آزاد و سایر برادران ودوستان مسلمان و وطن پرست ما با احترام و تجلیل کامل از بند رهایی نیابند تمام اعضای حکومت جبهه به اصطلاح ملی به جهنم خواهند رفت و شما نیز از آتش گلوله فرزندان رشید اسلام بی نصیب نخواهید ماند. می فهمید!»
در کودتای ۲۸ مرداد مهندس حسیبی-در زیر آتش کودتاگران تا آخرین لحظه در کنار دکتر مصدق ماند و او را همراهی کرد. بعد از کودتا مخفی شد و از همان مخفیگاه هم نطق یکی از نمایندگان مخالف درباره کنسرسیوم نفت (نطق محمد درخشش نماينده مجلس هجدهم) را تهیه می کرد. وی پس از ۱۹ ماه زندگی مخفیانه در تهران و قم و سرانجام توسط مأموران شهربانی دستگیر شد. در دادگاه به یک سال حبس و سپس محرومیت از فعالیت های اجتماعی محکوم شد، کاری به او داده نشده و از تدریس هم محروم شد.
حسیبی در جبهه ملی دوم هم شرکت داشت.در خرداد ۱۳۵۸ هم به ریاست شورای مرکزی جبهه ملی انتخاب شده و از جانب مهندس بازرگان مامور تسویه حساب با کنسرسیوم نفت شده و به لندن رفت و با رد ادعای آنان به کشور بازگشت.مهندس حسیبی در هفتم آبان سال ۱۳۶۹ در تهران درگذشت.
دنیای اقتصاد- شماره ۳۴۴۹- ۱۶ فروردین ۱۳۹۴
سرنوشت یاران دکتر مصدق- عبدالرضا هوشنگ مهدوی
خواب آشفته نفت، دکتر مصدق و نهضت ملی ایران- محمدعلی موحد-جلد نخست- ص ۳۹۰




@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷