@flith کانال پروازفکرواندیشه


:
#حقوق_نفت
قرارداد خارج از حکومت قانون ملی
دولت و حق تغيير قرارداد
قاعدۀ لزوم قرارداد نمی‌تواند مانع از آن شود كه دولت در مواردي كه مصلحت عمومي اقتضا می‌کند قراردادي را تغيير دهد و يا آن را به كلي ملغي گرداند. كميسيوني كه از سوي كانون وكلاي امريكا(American Bar Association) به منظور بررسي تطبيقي قوانين ایالات‌ متحده آمريكا و انگلستان و فرانسه در زمينه بازرگاني و سرمایه‌گذاری بین‌المللی تشكيل یافته بود طي گزارش در 1963 چنين نتیجه‌گیری كرد كه قراردادهای دولتي در هر سه كشور به موجب قوانين داخلي تابع قدرت قائقه دولت است كه می‌تواند برحسب اقتضاي مصالح عامه قرارداد را فسخ كند يا مقررات آن را تغيير دهد.
انسيكلوپدي بین‌المللی حقوق تطبيقي پس از بررسي وضع در سیستم‌های حقوقي كشورهاي فرانسه، آلمان، ايتاليا، انگلستان و ایالات‌متحده آمريكا چنين نتیجه‌گیری می‌کند:
بارزترين امتياز خاص دولت آن است كه دولت در مواردي كه مصلحتِ عمومي اقتضا كند می‌تواند قرارداد را به‌طور یک‌طرفه خاتمه دهد. اين اختيارِ وسيع از مميزات متداول بسط يد دولت در سیستم‌های ملي است كه وجود آن براي حفظ آزادي عمل مقامات مملكتي لازم شمرده می‌شود.
قرارداد نفتي با صرف‌نظر از مصرحات، يعني مقررات و شرايطي كه در طي مواد قرارداد مذكور می‌شود، طبيعت خاص خود را دارد. عمليات نفتي مستقیماً با مسئله حاكميت دايمي ملل روي منابع ثروت طبيعي خود ارتباط پيدا می‌کند كه يكي از مفاهيم جديد مورد توجه و بحث در حقوق بین‌الملل است. دولت طرف قرارداد، يا هر سازمان وابسته به دولت، كه این‌گونه قراردادها را امضا می‌کند البته مانند طرف ديگر قرارداد ملتزم به رعايت مفاد قرارداد است اما دولت، از آن حيث كه دولت است، در مورد منابع ثروت‌های طبيعي الزامات و حقوق ديگري هم دارد كه در طي مواد قرارداد ذكري از آن‌ها نمی‌رود. دولت موظف است كه از اين منابع، در راه مصلحت و رفاه ملت، به احسن وجوه بهره‌برداری كند و اگر لازم باشد تغييراتي در مواد و مقررات قرارداد قائل شود و يا آن را به كلي موقوف الاجرا گرداند. در اين موارد دولت به حقوق قراردادي استناد نمی‌ورزد. اقدامات او به حق حاكميت يا اقتدارات خارج قراردادي مستند می‌باشد و اين حق در هر حال، فارغ از مقررات قرارداد و قانون خاص آن، از براي دولت ثابت است.
درس‌هایی از داوری‌هایِ نفتی- محمد علی



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه


چند روز پیش کتاب "پنجاه سال نفت ایران" نوشته مصطفی فاتح را معرفی کردیم. در متن معرفی آمده بود "این کتاب یکی از مراجع مهم در زمینه تاریخ نفت است." از این جهت لازم دانستیم توضیحی تکمیلی خدمت عزیزان عرض کنیم.
همان طور که از سابقه مصطفی فاتح پیداست در میان حوادث و اتفاقات نفتی حضور داشته و در نتیجه کتاب او حاوی نکات مهم و دست اولی هست اما نباید از این نکته غافل شد که عملکرد . مواضع شخصِ مصطفی فاتح هیچ‌گاه مورد تایید دکتر مصدق نبود و ما نیز اهمیت کتاب را نه از برای مواضع او بلکه به خاطر دست اول بودن و نزدیکی او به اتفاقات بوده است. برای روشن‌تر شدن توضیح‌مان متنی از استاد محمدعلی موحد ذکر می‌کنیم:
« کسی که کتاب فاتح را می خواند، گاهی از خود می پرسد که چرا مصدق از وجود یک ایرانی اینقدر مطلع و واقع بین استفاده نکرد و او را به مستشاری خود برنگزید؟ فاتح در این کتاب ( پنجاه سال نفت ایران) انتقادهای معقول و سنجیده از سیاست انگلیس و روش کار شرکت نفت دارد و خود را فردی فرهیخته و آگاه و دلسوز معرفی می کند. اما اسناد محرمانه ی بریتانیا چیز دیگری می گوید: در آن زمان که مصدق در دادگاه لاهه از حقانیت ایران دفاع می کرد و از مظالم انگلستان سخن می گفت فاتح در لندن بود و لایحه ای در پاسخ مصدق تهیه کرد که نماینده ی انگلیس در دادگاه آن را بخواند.در این لایحه که نسخه ی آن را ما اکنون در دست داریم، فاتح از همه ی مظاهر سیاست استعماری بریتانیا دفاع کرده و حتی به توجیه اقداماتی چون قرارداد تقسیم ایران در ۱۹۰۷ و قرارداد معروف ۱۹۱۹ پرداخته است.
رجوع شود به سند Fo371/98691 - 68901 نامه ی مورخ ۲۱ ژوییه ۱۹۵۲ از مصطفی فاتح به Mr Ross در وزارت خارجه ی بریتانیا، لایحه ی فاتح در چهار صفحه ضمیمه ی این نامه است.»
منبع : خواب آشفته ی نفت ، دکتر مصدق و نهضت ملی ایران، نشر کارنامه ۱۳۸۵، جلد دوم، ص ۱۰۰۲



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

@flith کانال پروازفکرواندیشه


#همراهان_کودتا ، قسمت چهارم، آیت الله میرسیدمحمد بهبهانی
در تاریخچه ی عملیات پنهانی سیا (بخش پنجم گزارش عملیات) از جمله آمده است که: ماموران سیا به ترساندن رهبران مذهبی تهران توجه خاصی داشتند. از همین رو به نام حزب توده، دست به تبلیغات سیاه می زدند و مطالبی منتشر می کردند که در آنها رهبران مذهبی تهدید می شدند که اگر با مصدق مخالفت کنند، به طرز وحشتناکی مجازات خواهند شد. به نام حزب توده تلفن های تهدید آمیزی به برخی از آنها زده می‌شد و به خانه ی یکی از این رهبران نیز بمبی انداخته شد. ماحصل کلام، نقشه آن بود که احساسات مذهبی عامه را به بازی گیرند و مردم را بشورانند. گزارش سیا نیز حکایت دارد که روز بیست و شش مرداد، قرار شد که برای روز چهارشنبه، بیست و هشت مرداد، اقداماتی صورت گیرد. بدین گونه که آیت‌الله بهبهانی را از تهران به قم بفرستند و او سعی کند آیت‌الله بروجردی، رهبر عالی مذهبی را ترغیب کند که علیه کمونیسم فتوای جهاد بدهد. بامداد بیست و هشت مرداد، جلیلی، یکی از دو نفر عامل اصلی سیا، پیش از طلوع خورشید، در منطقه‌ی بازار (جوار خانه ی بهبهانی) انتظار می‌کشید و آماده بود تا همراه دو مامور دیگر به نام‌های منصور افشار و مجیدی به قزوین بروند و اعلامیه‌ی آیت‌الله بروجردی را در آن جا چاپ کنند.(۱)
اما این نقشه نگرفت و آیت الله بروجردی با آنها همکاری نکرد. علی رهنما نیز این روایت را چنین نقل کرده است:
مهدی حایری یزدی می‌گوید که پس از خروج شاه از ایران، بین بیست و پنج و بیست و هشت مرداد، بهبهانی او را نزد خود می‌طلبد و به او ماموریت می‌دهد تا نزد بروجردی در وشنوه رفته و به او بگوید که مملکت در شرف اضمحلال و نابودی‌ست و حال که صحبت از جمهوری ست، مملکت به پشت پرده ی آهنین خواهد افتاد و دیگر اصلا نه اسمی از دین خواهد بود، نه اسمی از ایشان، نه اسمی از مرجعیت و ایشان باید هرچه زودتر فکری در این مورد بکنند. در پاسخ به سوال حایری که بروجردی چه فکری باید بکند، بهبهانی می‌گوید یک دست خطی یا حکمی صادر بکنند که بالاخره مردم آگاه بشوند از این حقیقت. بیایند جلوی توده‌ای‌ها را بگیرند. خلاصه نگذارند مملکت کمونیست بشود. خاطره حایری نشان می‌دهد که بهبهانی می‌کوشد تا آن بخش از برنامه‌ای را که تیم رهبری ایرانی و خارجی کودتا، در باغ سفارت امریکا، جهت به میدان کشانیدن بروجردی برای روز بیست و هشت مرداد تدارک دیده بودند و به عهده‌ی وی گذاشته بودند، به خوبی انجام دهد.(۲)
در همین رابطه، در کتاب طالقانی و تاریخ، از قول آیت‌الله طالقانی نوشته شده است: « در منزل ایت الله بهبهانی که از علمای درباری بود، تنی چند از نویسندگان نشسته بودند که به آنها محرر میگفتند، عده‌ی دیگری هم نشسته بودند. زمان، قبل از بیست و هشت مرداد بود. نویسندگان با جوهر قرمز، به امضای جعلی حزب توده ی ایران، برای ایمه جماعات ایران نامه‌هایی نوشته و به آدرس آنان پست می کردند. خلاصه ی محتوای نامه‌ها این بود که به زودی شما را با شال‌های سرتان، بالای تیرهای چراغ برق به دار خواهیم زد. آنها، این مطالب را در منزل آقا می‌نوشتند و پست می‌کردند. یکی از این محررها که با من آشنایی داشت، بعد از بیست و هشت مرداد به من گفت آن قدر نشستیم و نوشتیم که تا مدتی بعد از بیست و هشت مرداد، دست‌های مان درد می کرد.» (۳)
میرسید محمد بهبهانی، فرزند سیدعبدالله بهبهانی پیشوای بزرگ انقلاب مشروطیت است. او در سال ۱۲۵۳ شمسی در تهران متولد شد و در سال ۱۳۴۲ بر اثر سرطان در تهران درگذشت و جنازه‌اش به نجف انتقال یافت. او از اندسته علما ست که مصدق، «علمای نهم اسفند» شان خوانده است. همان‌هایی که نقش اساسی را در منصرف کردن شاه از سفر به خارج ایفا کرده‌اند که گفته می‌شود در این میان، بیشترین نقش از آن بهبهانی بوده است. بهبهانی همچنین طی نامه‌ای به مصدق، برگزاری رفراندم انحلال مجلس هفدهم را موجب تزلزل اساس مشروطیت و باعث ضعف و انحطاط ابدی و روحی مجلس و قانون اساسی خوانده بود. علیرغم همسویی بهبهانی با کودتا اما، روابط او با حکومت به تدریج از سال ۱۳۳۷ رو به تیرگی نهاد. علت این امر، طرح مساله‌ی شرکت زنان در انتخابات، اعتراض به فقدان آزادی بیان، تاخیر در افتتاح مجلس، مخالفت با قانون انجمن های ایالتی و ولایتی، انقلاب سفید و اعتراض به فاجعه‌ی مدرسه ی فیضیه و خیزش پانزدهم خرداد بوده است.
منابع:
(۱) خواب آشفتۀ نفت، دکتر مصدق و نهضت ملی ایران، محمدعلی موحد، نشر کارنامه ۱۳۸۵، جلد دوم ص ۹۵۹ - ۹۵۷
(۲) نیروهای مذهبی بر بستر حرکت نهضت ملی، علی رهنما، گام نو ۱۳۸۷، چاپ دوم، ص ۱۰۰۷
(۳) گفتگو با تاریخ، مصاحبه با کیانوری دبیر اول حزب توده، موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی ۱۳۸۶، چاپ اول، ص ۶۶



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

استقبال مردم از دکترمصدق هنگام بازگشت از دادگاه لاهه



@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷

کانال پرواز فکرواندیشه flith@


براى اينكه ما مراد اسپينوزا را از اخلاقى زيستن بهتر بفهميم به مطلبى كه از او ترجمه كرده ايم توجه فرماييد. فرزند يكى از دوستان اسپينوزا از دين يهود دست كشيده و كاتوليك شده بود. (اسپينوزا نيز يهودى است) بعد نامه تندى به اسپينوزا نوشت و او را به مسيحيت دعوت كرد. در اين نامه مى نويسد تو كه اين همه به فلسفه خود مغرورى، از كجا فهميده اى كه فلسفه تو بهترين نظام فلسفى است. تو بايد فلسفه هاى شرق و غرب را ديده باشى تا بتوانى چنين داورى كنى. اسپينوزا در پاسخ مى نويسد: از نامه شما فهميدم كه مسيحى كاتوليك بى ادبى شده ايد و ثانياً همين سؤال شما درباره بهترين نظام فلسفى، درباب بهترين دين نيز مطرح است. از كجا فهميدى كه آيين كاتوليك مسيح از همه نظامهاى دينى ارجح است؟ پس هيچكدام از ما تحقيق نكردايم اما فرق من و تو در اين است كه تو معتقدى دين تو بهترين نظام دينى و مذهبى است اما من درباره فلسفه خودم چنين ادعايى ندارم بلكه مى گويم تا آنجا كه من اطلاع دارم سخنى از اين بهتر نشنيده ام. نكته دوم اينكه اگر كسى به من بگويد چرا به اين نظام فلسفى معتقدى؟ جواب مى دهم لااقل حاصل عقل خودم است اما تو به اين دين كه چسبيده اى حاصل چيست؟ آيا غير از القائات يك عده كشيشان و روحانيون مسيحى است كه از بعضى از اينها جز سبوعيت و درندگى، تاريخ چيزى سراغ ندارد. مسيح را هم من قبول دارم ولى پيام مسيح عدالت خواهى و كمك به مردم است. هر جا كه اين دو باشند، مسيح واقعاً وجود دارد و آنجا كه نباشد مسيح واقعاً نيست. اگر رأس هرم دين و مذهب عدالت است و معاونت، آنوقت اگر گفتيد هر چيزى كه اينجا وجود دارد وسيله و ابزارى است كه در انسانها يك حالت عدالت و كمك رسانى ايجاد كند و كسى كه به اين قول قائل باشد هر چه در متون دينى اش آمده است چه گزاره اخبارى باشد و چه انشايى بازگشت آنها را به عدالت مى داند. اگر مى خواهى من كاتوليك شوم تا روزهاى يكشنبه به كليسا بيايم، مى گويم خداوند به اين كار نيازى ندارد و اگر براى اين است كه در من روحيه عدالت و كمك رسانى بوجود بيايد لازم نيست به دين خاصى درآيم.

اگر كسى به گوهر دين، به اين بيانى كه اسپينوزا گفت معتقد باشد روش تفسير متون دينى او نيز متفاوت خواهد شد. در نظر او همه متن در صدد بيان همان گوهر دين است و هر تفسيرى كه ما را به آن گوهر نزديكتر كند، تفسير به صوابى است. ملتزم شدن به چنين لازمه اى در حق همه گزاره هاى دينى در غايت دشوارى است. لازمه دوم اعتقاد اسپينوزا اين است كه اگر كسى به گوهر دين دست يافت و به هدف نهايى دين رسيد، به همان مقدار وصول بايد از انجام دستورات دينى معاف باشد. زيرا آداب و مناسك فقط وسيله اى براى رسيدن به هدف بودند و اينك او به هدف رسيده است و در انجام مناسك بدون هدف چه سودى متصور است؟ لازمه سوم نظر اسپينوزا، كه لازمه تعليم و تربيتى اين نظر است اين است كه در تربيت دينى اشخاص و وارد كردن آنها به مسائل دينى و متدين شدن آنها بايد دستورات اخلاقى را بياموزيم نه احكام و آداب. ابتدا بياموزيم كه راست بگويند نه آنكه چگونه وضو بسازند. به گفته اسپينوزا پدرى كه مى خواهد فرزندش كاتوليك تمام عيار شود به او مراسم غسل تعميد، عشاء ربانى و عيد پاك مى آموزد و آنگاه ظهور مسيح و عيد رستاخيز و دعاى روز يكشنبه را; اما اگر بخواهد فرزند او متدين شود بايد ابتدا راستگويى به او بياموزد تا او عدالت را فراگيرد و آنگاه دستگيرى خلق را. اسپينوزا به هر سه لازمه ملتزم است. البته در مسأله رعايت آداب و مناسك معتقد است نمى توان يكسره از آداب فارغ شد; زيرا عدالت و دستگيرى هيچگاه به صورت مطلق در ما ايجاد نمى شود و از اين رو از انجام مناسك معاف نمى توان شد.

#استاد_ملکیان،#تاریخ فلسفه غرب،جلد دو



♍️کانال پرواز فکرواندیشه flith@

@flith کانال پروازفکرواندیشه


#غلط_ننویسیم

🔴امیال

#امیال: این کلمه در عربی جمع «میل» بر وزن «تیر» و به معنای «واحد مسافت» است و نه جمع «مِیل» بر وزن «خِیل» و به معنای «خواهش و آرزو». اما در فارسی از چند قرن پیش آن را به عنوان جمع کلمه‌ی اخیر به کار می‌برند و اشکالی ندارد.
#الف

📚 منبع: کتاب غلط ننویسیم
نویسنده : ابوالحسن نجفی



@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه


درسکولاریته ، اصل و معنا و غایتِ زندگی ، دراندرون خود انسان،هست.انسان،باهدفِ رسیدنی درزمان ، کاردارد،نه باغایتِ نارسیدنی درفراسوی زمان. اصل چیست؟ اصل ، چیزیست که «همیشه ، پی درپی درزمان، میآفریند» ، و طبعا همیشه دوام درزمان دارد، ودرحرکت با زمان ، باقی میماند ونومیشود و پیشرفت میکند، و بدین سان، گذراوفانی نیست. موقعی ، هرچیزی ، یا جهان جان بطورکلی، فانی شمرده میشود، که«بی اصل»یا به اصطلاحی دیگر، « بی تخم = بی گوهر= بی مینو= بی خوا= خایه = اوُ وا = بی بُن » باشد. انسان که درفرهنگ ایران ، مردم = مر+ تخم نامیده میشود ، این اندیشه را درخودِ نامش دارد . چون ، « مر» که پیشوند مردم باشد ، به معنای «غار» و به معنای گوسپند ( گئوسپنتا = جان مقدس = جان برخاسته ازسه اصل = سه+ پنت که همان سه پند باشد، پند، زهدانست، چون پندند= که به معنای فرزنداست، پند+ اند= تخم از زهدان) است. پس مردم ، به معنای آنست که «تخم درونِ ِغار= تخم درون جایگاه آفرینندگی»است . انسان ، «جایگاه تخم ، یا زهدان ِاصل آفریننده » است، چون« جا» نیز، به معنای«زهدان» است ( جاکش) . این به سخن امروزین ، به معنای آنست که مردم یا انسان، وجودِ« آبستن به اصل» است. انسان، وجودِ همیشه آبستن به خود است. وجودیست، که خودش، خودش را میزاید و میآفریند وروشن میکند . دراندرون خود، اصل ِخود-آفرین دارد . واژه « اندرونandaron » به خودی خودش ، گواه براینست . چون اندرandar به معنای دین یا زهدان و نیروی زایندگی است-Junker- و پسوندِ - رون، به معنای – به سوی – میباشد .پس اندرون ، به معنای: بسوی زهدان= بسوی اصل آفرینندگی جان وبینش- است » . انسان ، «وجودیست همیشه آبستن » . این اصطلاح ، حاوی این اندیشه بود ، که انسان هیچگاه نابود نمیشود ، یا به عبارت دیگر، به معنای آنست که وجودیست ناگذرا . در الهیات زرتشتی ، واژه « مردم» را تبدیل به « مرت + تخم » ساختند . یعنی انسان را با یک ضربه از اصالت انداختند . چون « مرت + تخم » ، به معنای آنست که مردم ، « تخم مردنی» است . بدینسان ، مفهوم « تخم = مینو= خوا =گوهر= ...» بکلی عوض شد . تخم میمیرد . پس درتخم ، درمردم ، بُن واصل نیست . تخم ، مخلوق شد. بدینسان انسان ، گذرا و مردنی وکاستنی میشود . درحالیکه « مر+ تخم = مردم » درفرهنگ سیمرغی ، بیان « دوام و نوآفرینی وخود افزائی» بود. خود، تخم یا گوهراست ، طبعا « ازخود، پیدایش می یابد ، ازخود، روشن میکند ومیشود،ازخودمی بیند، وازخود، میاندیشد، و ازخود، برمیگزیند » . پس ازخود ، آزاد است( خود، سرچشمه آزادی است


#منوچهر_جمالی

#سکولاریته_یا_نوزایی_فرهنگ_زنخدایی


@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#برشی_از_کتاب

ایران فردای ما در هزاره ای که از راه میرسد تنها نیاز به تحولی سیاسی یا اقتصادی و یا اجتماعی در حد تحولات دیگر کشورهای پیشرفته یا پیش نرفته جهان ندارد، نیاز به یک خانه تکانی اصولی در مقیاس هزاره ها و نه در مقیاس سده ها و دهه ها و سالها دارد، نیاز بدانکه همچون سمندر افسانه ای از درون خاکستر آتشی که در آن سوخته است دیگر باره جوان و پویا سر برآورد. نیاز به "تولدی دیگر" دارد...!


#شجاع_الدین_شفا
#تولدی_دیگر

@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#برشی_از_کتاب

تفکر، به هنگام تامل در وجدان معذّبِ خویش، در می یابد که نه فقط از توسل مثبت و تاییدآمیز به زبان مفهومیِ علم و پدیده های روزمره، بلکه همچنین از زبان مفهومیِ تقابل و تخالف نیز محروم شده است. امروزه دیگر هیچ واژه و اصطلاحی در دسترس نمانده است که از قبل معطوف به سازش و تطبیق با جریان های مسلطِ فکری نباشد، و هر آن کاری که زبانِ نخ نما شده از پس اش برنمی آید، به نحوی دقیق از سوی دم و دستگاه های اجتماعی جفت و جور می شود.

#آدورنو_و_هورکهایمر
#دیالکتیک_روشنگری

@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#درباره_پیوند_انتقاد_و_فرهنگ_دوستی

تامل درباره مقوله ی نقد و اندیشه انتقادی و شرایط آن برای جامعه ما فوق العاده ضروری است. به عبارت دیگر، باید برداشت های خود از مقوله ی انتقاد را مورد انتقاد و آسیب شناسی جدی قرار دهیم.
به نظر من، یک آسیب شناسی از درک های مختلف از انتقاد و فرهنگ نقادی، می تواند با تامّل و مداقّه بر دو تعبیر و اصطلاح شایع در گفتار رایج از مقوله نقد صورت گیرد: نخست، "نقد سازنده" و دیگری، "نقد بیرحمانه (کوبنده)"! اما چه مشکلی در پس و پشت این تعابیر نهفته است؟ اگر بخواهم بسیار خلاصه بگویم که اشکال و مشکل مشترکی که غالباً میان کاربران هر دو اصطلاح وجود دارد چیست می توانم بگویم که نهایتاً هر دو آغشته به یک مشکل هستند و هر کدام، به نوعی، نسبت به یک چیز بی توجهی یا نادانی دارند: "فرهنگ دوستی"!
فرهنگِ انتقاد فرهنگِ دوستی است. تفکر انتقادی همیشه دوستانه و مهرآمیز است و می توان گفت انتقادِ غیردوستانه، تنها، چیزی از جنس خودنمایی های فضل فروشانه و یا خرده گیری های محقّرانه است. باری، انتقاد بدون فرهنگ دوستی، نه تنها مفید که ممکن نیست! در اینجا باید بپرسیم که آیا ما انتقاد را برای خود انتقاد می خواهیم یا انتقاد برای ما وسیله ای است برای خلق چیزی بالاتر؟ و آنگاه آن چیز بالاتر چه می تواند باشد شایسته تر و ضروری تر از عشق و دوستی و انسان دوستی؟ اما از سوی دیگر، باید گفت دوستی نه تنها هدفِ انتقاد که شرطِ انتقاد نیز هست. در نبودن فضا و محیطی دوستانه هیچ اتفاق ارزشمند و شکوهمندی نمی افتد از جمله سنجشگری (انتقاد) و پرسشگری!
در این ارتباط، به کسانی که می گویند که "نقد باید نقد سازنده باشد"،باید یاد آوری کرد که سازندگی نقد را باید در ویران کنندگی آن دید و سنجید. به عبارت دیگر، مفهوم نقد یک پارادوکس را در دل خود دارد: "سازندگیِ تخریب". انتقاد تخریب سازنده است و اگر این را فراموش کنیم، آنگاه "نقد سازنده" عملاً یک ایدئولوژی محافظه کارانه برای تأیید وضعیت موجود و ابزاری برای سرکوب هرگونه تحول خواهی شد. برای همین است کسانی که غالباً از نقد سازنده سخن می گویند همانهایی هستند که فراموش می کنند که سنجشگری (انتقاد)، همیشه همراه پرسشگری است و آنگاه از یکسو می گویند "X را نقد کنید"، و اما از دگر سو، از آنها می شنویم که "چرا X را زیر سوال برده اید"!
اما چرا اینها یعنی فراموشی فرهنگ دوستی؟ آشکار است، زیرا دوست کسی نیست که مدام، و منفعلانه، ما را تایید و تحسین می کند و گویی فقط نوازشگر ما است. به قول پلوتارخوس، اگر به چنین چیزی نیاز باشد، به دوست چه حاجت است، سایه هر کس اینکار را به بهترین نحو انجام می دهد! به عبارت دیگر، دوست واقعی کسی است که با ما صادق است، و نه کسی که ما را تصدیق می کند. (جالب آنکه "دوست" را در عربی "صدّیق گفته اند" و نه "مُصدِّق"!) و آشکار است که صداقت ایجاب می کند که یک دوستِ واقعی و رفیقِ خالی از خلل، گاه سخنانی بگوید که سخت در مخالفت و مغایرت با رفتار و گفتار و پندار ما باشد. پس اینکه می گوییم انتقاد همیشه دوستانه است و فرهنگ نقد فرهنگ عشق و دوستی است، به هیچ روی انکار بعد رادیکال، پرسشگر، و دگراندیشانه انتقاد نیست. در واقع، همه سخن من این است که منقد می تواند و باید سخت ترین انتقادها را نسبت به موضوع خود ابراز کند، ولی هیچگاه نباید، به شخص موردِ انتقادِ خود، "سخنِ سخت" (به قول حافظ)، یعنی زمخت و هتاکانه بگوید، و یا سخت سخن بگوید، یعنی مغلق و لفاظانه.
به سخن دیگر، ناقد همیشه حافظ دوستی است و "سخنِ سخت گفتن" و "سخت سخن گفتن"، هر دو، نافی دوستی و مغایر با فرهنگ نقد هستند. و این همان نکته ای است که غالباً منادیان "انتقاد بیرحمانه" در نمی یابند و رادیکالیسم اندیشۀ انتقادی را با تندخویی و درشت گویی و حتی فحّاشی و هتّاکی اشتباه می گیرند. باری، رادیکالیسم و دگراندیشی یک دستاورد انسانی و یک رنجاورد فکری است که در محتوا و ساختارِ اندیشه ورز ابراز میشود، و نه در لحن و ابرازهای پُر هیاهو و هوچیگر.

#مسعود_زنجانی

👇👇
@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

نکته دیگر، جایگاه سازنده و نقش آفرین "دیگری" در مقوله نقد و اندیشۀ انتقادی است. اگرچه اندیشۀ انتقادی همیشه، به یک معنا، دگراندیشی و "متفاوت اندیشیدن" است، و به تعبیر یکی از اندیشمندان، "کسی که مثل «همه» می اندیشد، اصلاً، نمی اندیشد"، اما از سوی دیگر، دگراندیشی و مستقل اندیشیدن نیز، نه با دشمنی با دیگری، و حتی جدایی طلبی از او، بلکه از یک فرهنگ دوستانه و احترام آمیز با دیگری حاصل می شود. به عبارت دیگر، اگرچه، ما تا جایی که اندیشه هایی در مشابهت با دیگران داریم، هنوز به ساحت اندیشه انتقادی ورود نیافته ایم، چرا که "منفعلانه" اندیشیده ایم؛ و نه "منتقدانه"، اما نباید از یاد برد که "دیگری" شرط فراروی و استقلال راستین من است و اگر دیگری نباشد من هرگز امکان بیرون رفتن از پوسته و جهان بستۀ خود و امکانّ تفکّر و تفرّد جدّی و اصیل را نخواهم انداشت. باری، دوستی شرط تفکر است و اندیشۀ انتقادی نیز به جز در گفتگوی دوستان و گفتگوی دوستانه ممکن نیست. بدین معنا، "دگراندیشی" هماره میوۀ "هم اندیشی" است.

#مسعود_زنجانی

@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه


#غلط_ننویسیم

🔴انتظار_رفتن

#انتظار_رفتن: این فعل مرکب با «امید رفتن» یا «امید داشتن» تقریباً مرادف است و بنابراین جمله‌ای که به دنبال آن می‌آید باید از زمره‌ی امور خواستنی و آرزو کردنی باشد. مثلاً کسی که می‌گوید: «بیمار تب کرده است و انتظار می‌رود که به زودی عرق کند» در واقع عرق کردن بیمار را امرِ مطلوبی می‌داند و قلباً آن را آرزو می‌کند. حال اگر کسی بگوید: «بیمار تب کرده است و انتظار می‌رود که به زودی بمیرد»، عین همان نکته صدق می‌کند، یعنی مرگ بیمار برای گوینده خواستنی و آرزو کردنی است.
امروزه رسانه‌ها، خاصه رادیو و تلویزیون، غالباً این فعل مرکب را به گونه‌ای به کار می‌برند که شنونده را در حسن نیت و نوع‌دوستی گوینده به شک می‌اندازد، مانند این عبارت: «بیش از شصت افسر عراقی به اتهام سستی در جنگ در زندانهای مخوف صدام به سر می‌برند و انتظار می‌رود که همه‌ی آنها به اعدام محکوم شوند» (از اخبار رادیو ایران، در تاریخ ۶۶/۲/۲). شنوندگان مطمئن باشند که تهیه‌کنندگان این خبر آرزو نداشته‌اند که افسران زندانی به اعدام محکوم شوند، فقط در ترجمه‌ی خبر، اصطلاح انگلیسی It is expected that... را به جای اینکه به «احتمال می‌رود» یا «پیش‌بینی می‌شود» ترجمه کنند به این صورتِ خشونت‌آمیز به فارسی برگردانده‌اند.
البته جای تأسف است که دست‌اندرکارانِ رادیو و تلویزیون تفاوت میان این دو اصطلاح ساده را در نمی‌یابند ... حتی اخیراً انتظار داشتن را نیز به انتظار رفتن افزوده‌اند و مثلاً می‌گویند: «می‌توان انتظار داشت که اسرائیل همچنان به نقض حقوق بشر ادامه دهد». لابد باید به اسرائیل نازِ شست هم بدهیم تا انتظار ما را بعد از این بیشتر برآورد!
#الف

منبع: کتاب غلط ننویسیم
نویسنده : ابوالحسن نجفی



@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#برشی_از_کتاب
#جوانی

جوانی، کافکا را مسحور می کرد. داستان آتش اندازِ او سرتاسر لطافت و جذبه است. یک روز این را به او گفتم. گفتم: «در این داستان، کلی آفتاب و شادی هست. کلی عشق هست- گرچه در هیچ جایش صحبتی از عشق نمی شود.»
کافکا با لحنِ جدی گفت: «این عشق در خودِ داستان نیست. در موضوعِِ آن است. یعنی در جوانی. این جوانی است که آکنده از آفتاب و عشق است. تا جوانی هست، خوشبختی هم هست. چراکه جوانی قابلیتِ دیدنِ زیبایی را دارد. این قابلیت که از کف رفت، سنِ بی تسکینِ پیری آغاز می شود. سنِ زوال، بدبختی.»
«پس یعنی پیری امکانِ خوشبختی را در خود ندارد؟»
«نه، بگو خوشبختی پیری را در خود ندارد.» تبسم کنان سرش را به جلو خم کرد. گویی می خواست آن را میان شانه هایش پنهان کند. گفت: «کسی که قابلیتِ دیدنِ زیبایی را حفظ کند، پیر نمی شود.»

#گفتگو_با_کافکا
#گوستاو_یانوش
#عباس_پژمان


@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#برشی_از_کتاب

آلن دوباتن در آخرین فصلِ هنرِ سیر و سفرش داستان یکی از عجیب‌ترین سفرهای تاریخ را نوشته است:
«در بهار ١٧٩٠، فرانسویِ بیست‌وهفت ساله‌ای، با نامِ گزاویه دو متر، سفری به گِردِ اتاق‌خوابش کرد، و گزارش آن‌چه را دیده بود، سفری در اطرافِ اتاق‌خوابم عنوان کرد. دو متر در سال ١٧٩٨، سرخوش از تجربه‌اش، سفرِ دیگری را آغاز کرد. این‌بار، همان سفر را در شب انجام داد و گزارشِ آن‌را گشت‌وگذارِ شبانه در اطرافِ اتاق‌خوابم نامید.»
سفر او به تنها چیزی که نیاز داشت «یک‌دست پیژامه‌ی آبی و صورتیِ نخی» بود و وقتی داشت آماده‌ی این ‌عجیب‌ترین (و شاید خلّاقانه‌ترین) سفرِ تاریخ می‌شد، نوشت «میلیون‌ها آدم که پیش از من هرگز جرأتِ سفر نکرده‌اند، بسیاری که قادر به سفر نبوده‌اند و کسانی بیش‌تر که حتّا فکرِ سفر هم به مخیّله‌شان خطور نمی‌کرد، اکنون می‌توانند روشِ مرا دنبال کنند. حالا دیگر دلیلی ندارد که تنبل‌ترینِ افراد هم نتوانند لذّتی را کشف کنند که برای‌شان نه هزینه‌ای دارد و نه تلاشی.
دوباتن می‌نویسد که «اثرِ دو متر، از دیدگاهی عمیق و پُرانگیزه سرچشمه گرفته: این‌که لذّتی که از سفرهای‌مان می‌بریم، بیش‌تر بستگی به قصدِ ذهنی‌مان از سفر دارد تا مقصدی که به آن سفر می‌کنیم... پس، قصدِ سفر چه حکمتی دارد؟ می‌شود گفت خاصیتِ اصلیِ آن پذیرفتن است. ما با فروتنی به مکان‌های جدید نزدیک می‌شویم. هیچ تصوّرِ خاصی درباره‌ی این‌که چه‌چیزی جالب است نداریم. با ایستادن در میانِ خیابان و کوچه‌های باریک، مزاحمِ افرادِ محلّی می‌شویم، و چیزهایی را تحسین می‌کنیم که به‌نظر آن‌ها جزئیاتِ عجیبی هستند... در شهرِ خودمان، امّا، توقعات‌مان برآورده شده‌اند. مطمئنیم که هرچیزِ جالبِ محلّه‌مان را کشف کرده‌ایم، در درجه‌ی اوّل به‌دلیل این‌که مدّتی طولانی آن‌جا زیسته‌ایم. قابلِ قبول نیست در محلّه‌ای که ده‌سال، یا بیش‌تر، ساکنِ آن بوده‌ایم، چیزِ جدیدی کشف کنیم. عادت کرده‌ایم، و لاجرم کور شده‌ایم.
ظاهراً کمی بعد خواندنِ این کتاب است که دوباتن هم هوسِ چُنین سفری به سرش می‌زند و سعی می‌کند اطرافش را طوری ببیند که انگار تاکنون آن‌جا زندگی نکرده و دست‌آخر، بعدِ سفری عجیب و جذّاب، به این نتیجه می‌رسد که «تنها سفرکردن برای خودش لطفی یافت. واکنش‌های ما نسبت به جهان، بسته به این‌که با کی هم‌سفریم شکل می‌گیرد، کنجکاوی‌مان را با انتظاراتِ دیگران وفق می‌دهیم. آن‌ها ممکن است نظرِ خاصی داشته باشند که ما که هستیم و لاجرم، نهانی مانع شوند که ساحت‌های دیگرِ ما بروز کنند... گزاویه دو متر با پیژامه‌ای آبی و صورتی، در کمالِ رضایت از بودن در محدوده‌ی اتاق‌خوابش، با ظرافت می‌خواست به ما حالی کند پیش از آن‌که عازمِ سفری به دورِ دنیا شویم، به چیزهایی که تاکنون دیده‌ایم بیش‌تر ‌توجّه کنیم.

#آلن_دو_باتن #گلی_امامی
#هنر_سیر_و_سفر

@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه

#برشی_از_کتاب

روزی پادشاهی به وزیرش گفت , " سپیده دم به بیرون برو و با اولین شخصی که برخورد می‌کنی بیاور و من کشوری را به او خواهم داد."

وزیر , صبحگاهان به بیرون رفته و با اولین شخصی که دیدار کرد یک گدا بود . او این گدا را به کاخ آورده و بر تخت پادشاهی نشاند . اورا استحمام داده و جامه پوشانده و با غذایی شاهانه صرف شد . " کاسه ی گدایی من کجا است ؟ برای من وقت آن رسیده است که
به گدایی بروم . "

در حالیکه بر تخت پادشاهی نشسته , او همچنان فکرکاسه ی گدایی اش را در سر داشت . چه کسی می‌تواند به آن پادشاه گدا کمک کند تا کاسه ی گدایی اش را به زمین بگذارد ؟ چنین است وضعیت تو .

#پاپاجی
از کتاب : #بیدار_شو_و_غرش_کن

@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه


#عشق
#مصاحبه_با_ژاک_آلن_میلر
#بخش_اول

... هانا وار: پس عشق واقعی چیست؟

آلن میلر: واقعا عاشق کسی شدن یعنی باور به اینکه با عشق ورزیدن به او، می توانی به حقیقتی در مورد خودت دست یابی. ما عاشق کسی می شویم که پاسخ سوال ما، یا یک پاسخ برای سوال ما دارد: "من کیستم؟"

هانا وار: چرا برخی مردم می دانند چگونه عشق بورزند و برخی نه؟

آلن میلر: برخی افراد می دانند که چگونه عشق را در دیگری برانگیزند، به عبارتی عشاق سریالی، چه زن و چه مرد. آنها می دانند چه دکمه ای را فشار دهند که مورد عشق قرار گیرند. ولی آنها الزاما عشق نمی ورزند، بلکه بیشتر بازی موش و گربه با شکار خود راه می اندازند. برای عشق ورزیدن تو باید فقدان خودت را بپذیری و تصدیق کنی که تو به دیگری نیاز داری، که او را کم داری. آنهایی که فکر می کنند که به خودی خود کامل هستند یا می خواهند که باشند، نمی دانند چگونه عشق بورزند. و گاهی اوقات، این را به شکل دردناکی ثابت می کنند. آنها بازی می کنند، نخ می دهند، اما در مورد عشق نه خطرهایش را می شناسند و نه لذت هایش را.

هانا وار: "به خودی خود کامل": تنها یک مرد می تواند فکر کند که ....

آلن میلر: لکان به طرز زیبایی عادت داشت بگوید، "عشق ورزیدن یعنی دادن آنچه که نداری"؛ عشق ورزیدن یعنی اینکه تو فقدان خودت را تصدیق کنی و آن را به دیگری بدهی، آن را در دیگری قرار دهی. عشق ورزیدن، دادن آنچه که داری، چیزهای خوب و هدایا نیست، دادن چیز دیگری است که تو در اختیار نداری، چیزی که به فراسوی تو می رود. برای انجام چنین کاری تو باید فقدان خودت را تقبل کنی، "اختگی" خودت را، آنطور که فروید عادت داشت بگوید. و این اساسا زنانه است. فرد تنها از یک موضع زنانه است که می تواند واقعا عشق بورزد. عشق ورزیدن آدمی را زنانه می کند. برای همین است که در یک مرد، عشق همیشه اندکی خنده دار است. ولی اگر به خودش اجازه دهد که توسط استهزا مورد نهیب قرار گیرد، آنگاه دیگر از مردی خودش خیلی مطمئن نخواهد بود.

هانا وار: پس آیا عشق ورزیدن برای مردان دشوارتر است؟

آلن میلر: البته، حتی مردی که عاشق شده است، جلوه هایی از غرور و فوران هایی از پرخاشگری در مقابل ابژه عشق خودش دارد، زیرا این عشق او را در جایگاه عدم کمال (عدم تمامیت) و وابستگی قرار می دهد. برای همین است که مرد می تواند به زنانی اشتیاق بورزد که عاشقشان نیست، به طوری که برگردد به موضع مردانه ای که وقتی عاشق می شود به حالت تعلیق در می آید. فروید این اصل را "پستی زندگی عاشقانه" در مردان نامید: دوپارگی میان عشق و اشتیاق جنسی.

هانا وار: و در زنان؟

آلن میلر: کمتر رایج است. در موارد زیادی یک مضاعف سازی شریک مردانه وجود دارد. از یک طرف، او (شریک مردانه) مردی است که به آنها ژوئی سانس (کیف محض / لذت-درد) می دهد و کسی که آن زنان اشتیاقش را دارند، ولی او همچنین مرد عشق هم هست، کسی که زنانه شده است، و الزاما اخته. تنها آناتومی در اینجا تعیین کننده نیست: برخی زنان وجود دارند که یک موضع مردانه اتخاذ می کنند. که دارند بیشتر و بیشتر می شوند. یک مرد برای عشق، در خانه؛ و مردانی دیگر برای ژوئی سانس، که آنها را در اینترنت، خیابان یا در یک قطار ملاقات می کنند.

هانا وار: چرا "دارند بیشتر و بیشتر می شوند"؟

آلن میلر: کلیشه های اجتماعی-فرهنگی زنانگی و مردانگی در معرض تغییرات بنیادین هستند. مردان دارند تشویق می شوند به اینکه هیجاناتشان را بروز دهند، عشق بورزند و خودشان را زنانه کنند؛ در مقابل، زنان دارند متحمل یک "هل دادن به سمت مردانه سازی" به خصوص می شوند: به نام برابری قانونی و حقوقی، زنان دارند کشیده می شوند به سمت یک پیوسته تکرار کردن "من هم". در همین زمان، همجنس گراها دارند حقوقی مشابه با دگر جنس گراها، حقوقی مانند ازدواج و خویشاوندی را مطالبه می کنند. از اینرو یک عدم ثبات بزرگ در نقش ها، یک سیالی شایع در تئاتر عشق می بینیم، که در تقابل است با ثبات پیشین. عشق دارد "آبکی" می شود، آنگونه که توسط زیگمونت بومان جامعه شناس خاطر نشان شد. هر کسی دارد می رود به سمت اینکه "سبک زندگی" خودش را ابداع کند، که سبک ژوئی سانس و سبک عشق ورزیدن خودش را در برگیرد. سناریوهای سنتی به آرامی دارند منسوخ می شوند. فشار اجتماعی به همنوایی ناپدید نشده است، اما رو به افول است.

ترجمه: #مهدی_چمی_کارپور


@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️

@flith کانال پروازفکرواندیشه


#عشق
#مصاحبه_با_ژاک_آلن_میلر
#بخش_دوم

هانا وار: لکان می گفت "عشق همیشه متقابل است" . آیا این حرف هنوز هم در بافت جاری درست است؟ این چه معنایی می دهد؟

آلن میلر: این جمله بسیار و بسیار تکرار شده است بدون اینکه فهمیده شود، یا به گونه ای غلط فهمیده شده است. این جمله به این معنا نیست که اگر شما عاشق شخصی شوید او هم حتما عاشق شما می شود. این مضحک است. این جمله به این معناست که "اگر من عاشق تو باشم، این به خاطر این است که تو دوست داشتنی هستی. من کسی هستم که عشق می ورزد، ولی تو هم در این جریان دخیلی، زیرا چیزی در تو هست که باعث می شود من به تو عشق بورزم. متقابل است به خاطر اینکه یک پس و پیشی اینجا وجود دارد: عشقی که من نسبت به تو دارم اثر بازگشتی علت عشقی است که تو برای من هستی. بنابراین تو هم مشمولی. عشق من نسبت به تو صرفا مربوط به من نیست؛ مربوط به تو هم هست. عشق من چیزی را درباره تو می گوید که شاید خودت ندانی". این گفته تضمین نمی کند که عشق شخص با عشق طرف مقابل پاسخ داده خواهد شد: زمانی که آن اتفاق می افتد، همیشه چیزی از جنس اعجاز و شگفتی است، پیشاپیش قابل پیش بینی نیست.

هانا وار: ما او را تصادفی پیدا نمی کنیم. چرا آن مرد؟ چرا آن زن؟

آلن میلر: این چیزی است که فروید آن را Liebesbedingungمی نامید؛ شرایط عشق؛ علت اشتیاق. آن یک ویژگی خاص - یا مجموعه ای از ویژگی ها –است که یک عملکرد قاطع در شخص برای انتخاب معشوق دارد. این کاملا از علم اعصاب می گریزد، زیرا برای هر شخصی منحصر به فرد است، مربوط به تاریخچه منحصر به فرد و خصوصی اوست. ویژگی هایی که گاها بسیار ریز و جزئی هستند در اینجا نقش دارند. برای مثال، فروید در یکی از بیمارانش علت اشتیاقی را شناسایی کرد که عبارت بود از یک درخشش روی دماغ یک زن!

هانا وار: باور به عشقی که بر پایه چنین چیزهای ریز و ناچیزی پدیدار شود دشوار است!

آلن میلر: واقعیت ناهشیار از افسانه پیشی می گیرد. نمی توانید تصور کنید که چقدر چیزها در زندگی بشر، بویژه وقتی عشق مد نظر است، بر پایه چیزهای کوچک و ناچیز، بر پایه "جزئیات عجیب" پدیدار می شود. از هر چه بگذریم این درست است که در مردان است که شما علت های اشتیاق اینچنینی پیدا می کنید، علت هایی که مانند فتیش هایی هستند که حضورشان برای جرقه زدن فرآیند عشق اجتناب ناپذیر است. خصوصیات ریز و جزئی، یادگار از پدر، مادر، برادر، خواهر، شخصی در دوران کودکی، برای زنان نیز در انتخاب ابژه عشق، نقش خود را ایفا می کنند. ولی شکل زنانه عشق بیشتر اروتومانیاک است تا فتیشیستیک (یادگارخواهانه): زنان می خواهند که مورد عشق قرار گیرند، و علاقه و عشقی که به آنها ابراز می شود، یا آنها در دیگری فرض می کنند، اغلب امر لازم برای برانگیختن عشق آنها یا حداقل رضایت آنهاست. این پدیده در هسته عملکرد مردها هنگام مخ زدن زن هاست.

هانا وار: آیا شما هیچ نقشی را به فانتزی ها نسبت نمی دهید؟

آلن میلر: در زنان، فانتزی ها، چه هشیار و چه ناهشیار، بیشتر برای وضعیت ژوئی سانس تعیین کننده هستند تا انتخاب ابژه عشق. و این برای مردان برعکس است. برای مثال، ممکن است این اتفاق بیفتد که یک زن تنها زمانی بتواند به ژوئی سانس –بگذارید بگوئیم ارگاسم –دست یابد که خودش را هنگام مقاربت تجسم کند در حال کتک خوردن، مورد تجاوز قرار گرفتن، یا تجسم کند یک زن دیگر است، یا حتی تجسم کند که در جای دیگری است، غایب است.
ترجمه: #مهدی_چمی_کارپور




@flith کانال پروازفکرواندیشه❇️