@flith کانال پروازفکرواندیشه
مقاله شوروی و مصدق نوشته آرتمی ام کالینوفسکی با ترجمه و ویراستاری فریبا امینی و حسین امینی اولین بار در ایران توسط مجله ایران فردا شماره 14 به چاپ رسید. این مقاله نکات و اسنادی را مطرح و بررسی میکند که تا پیش از آن دیده نشده بود. شما را خواندن این مقاله خوب و مهم دعوت میکنیم.
از متن: نگاهی کوتاه به اسناد مولوتوف در مورد ایران این تصویر را تا حدی زیادی به ما میدهد که سیاست شوروی در ایران در زمان زمامداری دکتر مصدق چگونه بوده است.
اول این که سیاست شوروی برمبنای مسایل اقتصادی و امنیتی بوده است. عدم اطمینان به "ملیگرایان بورژواو" و تجربه شوروی در سال ۱۹۴۶ ، دید استالین و مولوتوف را نسبت به اهمیت مصدق و مبارزه او تیره کرده بود. اگرچه این سیاست شوروی در سالهای آخر استالین کمی متفاوت شده بوده ولی باز نشان دهنده آن است که تا چه حد نگاه شوروی نسبت به ایران قبل از ژوییه ۱۹۵۲ بسته بوده است. شاید بد نبود که شوروی که نسبت به این درخواست کاشانی مبنی بر این که مسکو میبایست با دید بازتری نسبت به مسائل ایران نگاه میکردند و در مسائل اقتصادی به کمک ایران میشتافتند تا ایران از این بحران بگذرد و مبارزه ملی ادامه یابد.
دوم، اگرچه اسناد کامل نیست ولی این نظر جفری رابرتز را در مورد ایران، ترکیه و یونان را به اثبات میرساند که برای استالین این کشورها از درجه دوم اهمیت برخوردار بودند. اگرچه رابرتز در مورد سیاستهای شوروی پس از جنگ جهانی دوم صحبت میکند و نه زمان مصدق ولی نگاه کلی ما را به چنین نتیجهای سوق میدهد. به نظر نمیآید رهبران شوروی علاقه چندانی به مسایل داخلی ایران داشتند و قصد داشتند از آن دور بمانند
سوم، بسیار مهم و جالب توجه است بدانیم تا چه حد حزب توده در سیاستهای شوروی نقش داشته است. منابعی برای درک بهتر این قضیه وجود دارد. بسیاری از اسنادی که در اختیار ماست نشان دهنده این است که چه در مسکو و چه سفارت شوروی در ایران معتقد بودند که حزب توده چندان پایه مردمی نداشته است.
نصیحت استالین به پیشهوری که قبلا در این مقاله به آن اشاره شده بود درتمام دوران مصدق و بحران سیاسی بین ۱۹۵۲-۵۳ پا بر جا بود بخصوص زمانی که یک دشمن خارجی وارد صحنه شد. از نظر آنان حزب توده اهمیت چندانی در ایران نداشته و مصدق را نیز ضعیف میپنداشتند و فقط کاشانی به عنوان یک جایگزین بالقوه میتوانست مردم را برای مبارزه با انگلیس و امریکا بسیج کند. البته در این جا یک توقع قابل پیش بینی مطرح می گردد. درست است که شوروی تاثیر اندکی روی جریانات ایران میتوانسته داشته باشد ولی در مورد تجارت و قرض به ایران آنها مصدق را ضعیف کرده و این نتیجه گیری را کردند که مصدق در نهایت نمیتواند محکم جلوی امریکا و انگلیس بایستد.
همانطور که سیاست های شوروی بین سالهای 46-1345 حزب توده را تضیف کرد و همچنین موضع آنها در مورد مسایل اقتصادی - تجاری طبیعتا سوظن کسانی که حزب توده را به عنوان ابزار قدرت دشمنی خاصم میدیدند تشدید کرد.
داستان روابط مصدق با شوروی درک ما را نسبت به کودتا عوض نخواهد کرد. این یک واقعیت است که مسکو هیچ علاقه خاصی به معامله با مصدق نداشت. این بحث که مدتهاست در جریان است که آیا اتفاقات ایران ناشی از جنگ سرد بود و یا نفت؟ برای پاسخ به این سوال میبایست به اسناد امریکا مراجعه کرد زیرا این مساله آنها بود نه شوروی ولی این مساله به ما کمک میکند تا درک بهتری از روابط شوروی و ایران در قرن بیستم به دست آوریم.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
مقاله شوروی و مصدق نوشته آرتمی ام کالینوفسکی با ترجمه و ویراستاری فریبا امینی و حسین امینی اولین بار در ایران توسط مجله ایران فردا شماره 14 به چاپ رسید. این مقاله نکات و اسنادی را مطرح و بررسی میکند که تا پیش از آن دیده نشده بود. شما را خواندن این مقاله خوب و مهم دعوت میکنیم.
از متن: نگاهی کوتاه به اسناد مولوتوف در مورد ایران این تصویر را تا حدی زیادی به ما میدهد که سیاست شوروی در ایران در زمان زمامداری دکتر مصدق چگونه بوده است.
اول این که سیاست شوروی برمبنای مسایل اقتصادی و امنیتی بوده است. عدم اطمینان به "ملیگرایان بورژواو" و تجربه شوروی در سال ۱۹۴۶ ، دید استالین و مولوتوف را نسبت به اهمیت مصدق و مبارزه او تیره کرده بود. اگرچه این سیاست شوروی در سالهای آخر استالین کمی متفاوت شده بوده ولی باز نشان دهنده آن است که تا چه حد نگاه شوروی نسبت به ایران قبل از ژوییه ۱۹۵۲ بسته بوده است. شاید بد نبود که شوروی که نسبت به این درخواست کاشانی مبنی بر این که مسکو میبایست با دید بازتری نسبت به مسائل ایران نگاه میکردند و در مسائل اقتصادی به کمک ایران میشتافتند تا ایران از این بحران بگذرد و مبارزه ملی ادامه یابد.
دوم، اگرچه اسناد کامل نیست ولی این نظر جفری رابرتز را در مورد ایران، ترکیه و یونان را به اثبات میرساند که برای استالین این کشورها از درجه دوم اهمیت برخوردار بودند. اگرچه رابرتز در مورد سیاستهای شوروی پس از جنگ جهانی دوم صحبت میکند و نه زمان مصدق ولی نگاه کلی ما را به چنین نتیجهای سوق میدهد. به نظر نمیآید رهبران شوروی علاقه چندانی به مسایل داخلی ایران داشتند و قصد داشتند از آن دور بمانند
سوم، بسیار مهم و جالب توجه است بدانیم تا چه حد حزب توده در سیاستهای شوروی نقش داشته است. منابعی برای درک بهتر این قضیه وجود دارد. بسیاری از اسنادی که در اختیار ماست نشان دهنده این است که چه در مسکو و چه سفارت شوروی در ایران معتقد بودند که حزب توده چندان پایه مردمی نداشته است.
نصیحت استالین به پیشهوری که قبلا در این مقاله به آن اشاره شده بود درتمام دوران مصدق و بحران سیاسی بین ۱۹۵۲-۵۳ پا بر جا بود بخصوص زمانی که یک دشمن خارجی وارد صحنه شد. از نظر آنان حزب توده اهمیت چندانی در ایران نداشته و مصدق را نیز ضعیف میپنداشتند و فقط کاشانی به عنوان یک جایگزین بالقوه میتوانست مردم را برای مبارزه با انگلیس و امریکا بسیج کند. البته در این جا یک توقع قابل پیش بینی مطرح می گردد. درست است که شوروی تاثیر اندکی روی جریانات ایران میتوانسته داشته باشد ولی در مورد تجارت و قرض به ایران آنها مصدق را ضعیف کرده و این نتیجه گیری را کردند که مصدق در نهایت نمیتواند محکم جلوی امریکا و انگلیس بایستد.
همانطور که سیاست های شوروی بین سالهای 46-1345 حزب توده را تضیف کرد و همچنین موضع آنها در مورد مسایل اقتصادی - تجاری طبیعتا سوظن کسانی که حزب توده را به عنوان ابزار قدرت دشمنی خاصم میدیدند تشدید کرد.
داستان روابط مصدق با شوروی درک ما را نسبت به کودتا عوض نخواهد کرد. این یک واقعیت است که مسکو هیچ علاقه خاصی به معامله با مصدق نداشت. این بحث که مدتهاست در جریان است که آیا اتفاقات ایران ناشی از جنگ سرد بود و یا نفت؟ برای پاسخ به این سوال میبایست به اسناد امریکا مراجعه کرد زیرا این مساله آنها بود نه شوروی ولی این مساله به ما کمک میکند تا درک بهتری از روابط شوروی و ایران در قرن بیستم به دست آوریم.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
خلیل ملکی به واسطه جدایی از حزب توده مورد انتقاد و توهین روزنامههای حزب توده بود.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
خلیل ملکی به واسطه جدایی از حزب توده مورد انتقاد و توهین روزنامههای حزب توده بود.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
نشریه شورش
نمونهای از آنچه که میتوان آن را تندرویهایِ طرفداران دکتر مصدق دانست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
نمونهای از آنچه که میتوان آن را تندرویهایِ طرفداران دکتر مصدق دانست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#درنگیدر حوادث دوره ی مصدق
#یاران_مصدق
كريم سنجابی
در ۱۲۸۳ در کرمانشاه متولد شد. او به ایل کرد شیعه کرمانشاهی «سنجابی» تعلق داشت و خانوادهاش به رهبران ملی که از پذیرش اشغال روس و انگلیس سرباز زده بودند، پناه داده بود. پدرش قاسم خان سردارناصر رئیس ایل سنجابی بود. وی پس از اتمام تحصیلات متوسطه وارد مدرسه حقوق تهران شد و پس از اعزام به پاریس دکترای حقوق خود را از دانشگاه پاریس اخذ نمود.
سنجابی پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۱۳ به سمت دانشیاری حقوق اداری دانشکده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی دانشگاه تهران منصوب شد و پس از ۵ سال به مقام استادی رسید، به استخدام وزارت فرهنگ درآمد و بعداً رئیس دانشکده شد.
دکتر سنجابی از بنیانگذاران حزب میهن بود و بعدها به حزب ایران پیوست. در تحصن دربار بر سر انتخابات مجلس شانزدهم با مصدق همراه بوده و از آن پس به عضویت جبهه ملی ایران درآمد. مدت کوتاهی به سمت وزارت فرهنگ در دولت مصدق رسید. دکتر سنجابی برای اینکه مجلس در دست طرفداران مصدق باقی بماند از وزارت استعفا کرد و به نمایندگی مردم کرمانشاه در مجلس رسید. در خرداد ۱۳۳۱ در دعوای میان ایران و انگلستان در بحران شرکت نفت انگلیس و ایران، به علت اینکه یکی از قضات دیوان آرنولد مک نایر تبعه انگلستان بود، دکتر سنجابی نیز، قاضی اختصاصی ایران در دیوان بینالمللی دادگستری در پرونده نفت ایران و انگلیس شد. کودتای ۲۸ مرداد حدود ۱۹ ماه مخفی بود و در نهایت باتوجه به موقعیت بینالمللی و با شفاعت حشمتالدوله والاتبار آزاد شده و به دانشگاه بازگشت و تا سال ۱۳۳۸ فعالیت سیاسی نداشت. با تشکیل جبهه ملی دوم در سال ۱۳۴۰ دکتر سنجابی وارد فعالیت شد. پس از سخنرانی در میتینگ جبهه ملی در اردیبهشت ماه در جلالیه تهران و پس از حمله نیروهای کماندوی ارتش به دانشگاه تهران دوباره بازداشت شد. در دی 1341 به عضویت شورای مرکزی جبهه ملی دوم درآمد. ولی در نهایت با بروز اختلافاتی میان علی امینی و جبهه ملی و سرکوب دانشجویان دانشگاه، در نهایت امینی کنار گذاشته شد. در فاصله سال های 41 و 42 به 11 ماه حبس محکوم شد. سجابی پس از آزاد شدن از زندان درخواست بازنشستگی کرد و به آمریکا عزیمت کرد و در سال ۱۳۵۰ به ایران مراجعت کرد و فعالیتهای محدودی به همراه یارانش آغاز کرد تا آنکه در سال ۱۳۵۵ با به وجود آمدن فضای مناسب شروع به فعالیت کردند و در ۲۲ خرداد ۵۶ او به همراه داریوش فروهر و شاپور بختیار نامه سرگشاده معروف را به شاه نوشته و او را از ادامه سیاستهایش بر حذر داشتند. سنجابی پس از انقلاب به مدت ۵۵ روز وزیر امور خارجه مهندس مهدی بازرگان در دولت موقت بود اما به دلیل مشکلات فراوان استعفا داد. سنجابی پس از انتشار خبر استعفایش در تشریح دلایل این اقدام به کیهان گفت: استعفای من به هیچوجه متوجه آقای بازرگان نیست، بلکه ناشی از بینظمیها و بیتربیتیهایی است که در مملکت مشاهده میشود، ناشی از حکومتهایی است که در حکومت به وجود آمده و نگرانی ایجاد کرده است. مسائلی که پیشرفت کارها را غیرممکن کرده و از جریان طبیعی خارج ساخته است جبهه ملی به رهبری دکتر سنجابی اندک زمانی پس از نقلاب به دلیل مواضع سکولار و دموکراسی خو با چالشهای فراوانی رو به رو شدند. جبهه ملی ایران حادثه بحران گروگانگیری در سفارت آمریکا را محکوم کرد و انتخابات قانون اساسی را نیز تحریم نمود و با قانون اساسی نوشته شده توسط خبرگان مخالفت کرد. اعضای جبهه ملی در اولین دوره انتخابات شورای ملی پس از انقلاب شرکت نمودند و برخی از آنان که رای آورده بودند یا در مجلس اعتبارنامه هایشان مورد تصویب قرار نگرفت و یا انتخابات باطل شد. مانند انتخابات کرمانشاه و ابطال آن به منظور جلوگیری از ورود دکتر سنجابی به مجلس روی داد پس از اعلام ارتداد جبهه ملی توسط آیتالله خمینی و دستگیری اعضای جبهه ملی دکتر سنجابی به مدت ۱۴ ماه مخفی بود و سرانجام از راه کردستان به ترکیه و از آنجا به پاریس و سپس به آمریکا رفت. دکتر سنجابی پس از اقامت کوتاهی در ترکیه به پاریس رفت و بعد از چهل روز اقامت در پاریس روز یکشنبه ۲۸ شهریور ماه ۱۳۶۱ برابر با ۱۹ سپتامبر ۱۹۸۲ وارد سانفرانسیسکو در آمریکا شد و در نهایت در تاریخ ۴ ژوئیه ۱۹۹۵، برابر با ۱۳ تیرماه ۱۳۷۴ خورشیدی در سن ۹۰ سالگی در خانه خود در شهر کاربوندیل در جنوب ایالت ایلینوی آمریکا درگذشت و همانجا به خاک سپرده شد.
کتاب امیدها و ناامیدیها مجموعهای است از مصاحبههای دکترکریم سنجابی که برای پروژه تاریخ شفاهی دانشگاه هاروارد آمریکا تهیه شده و بعداً بهصورت کتاب درآمدهاست. این کتاب در ایران تحت عنوان خاطرات سیاسی دکتر کریم سنجابی توسط انتشارات صدای معاصر منتشر شده است.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#درنگیدر حوادث دوره ی مصدق
#یاران_مصدق
كريم سنجابی
در ۱۲۸۳ در کرمانشاه متولد شد. او به ایل کرد شیعه کرمانشاهی «سنجابی» تعلق داشت و خانوادهاش به رهبران ملی که از پذیرش اشغال روس و انگلیس سرباز زده بودند، پناه داده بود. پدرش قاسم خان سردارناصر رئیس ایل سنجابی بود. وی پس از اتمام تحصیلات متوسطه وارد مدرسه حقوق تهران شد و پس از اعزام به پاریس دکترای حقوق خود را از دانشگاه پاریس اخذ نمود.
سنجابی پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۱۳ به سمت دانشیاری حقوق اداری دانشکده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی دانشگاه تهران منصوب شد و پس از ۵ سال به مقام استادی رسید، به استخدام وزارت فرهنگ درآمد و بعداً رئیس دانشکده شد.
دکتر سنجابی از بنیانگذاران حزب میهن بود و بعدها به حزب ایران پیوست. در تحصن دربار بر سر انتخابات مجلس شانزدهم با مصدق همراه بوده و از آن پس به عضویت جبهه ملی ایران درآمد. مدت کوتاهی به سمت وزارت فرهنگ در دولت مصدق رسید. دکتر سنجابی برای اینکه مجلس در دست طرفداران مصدق باقی بماند از وزارت استعفا کرد و به نمایندگی مردم کرمانشاه در مجلس رسید. در خرداد ۱۳۳۱ در دعوای میان ایران و انگلستان در بحران شرکت نفت انگلیس و ایران، به علت اینکه یکی از قضات دیوان آرنولد مک نایر تبعه انگلستان بود، دکتر سنجابی نیز، قاضی اختصاصی ایران در دیوان بینالمللی دادگستری در پرونده نفت ایران و انگلیس شد. کودتای ۲۸ مرداد حدود ۱۹ ماه مخفی بود و در نهایت باتوجه به موقعیت بینالمللی و با شفاعت حشمتالدوله والاتبار آزاد شده و به دانشگاه بازگشت و تا سال ۱۳۳۸ فعالیت سیاسی نداشت. با تشکیل جبهه ملی دوم در سال ۱۳۴۰ دکتر سنجابی وارد فعالیت شد. پس از سخنرانی در میتینگ جبهه ملی در اردیبهشت ماه در جلالیه تهران و پس از حمله نیروهای کماندوی ارتش به دانشگاه تهران دوباره بازداشت شد. در دی 1341 به عضویت شورای مرکزی جبهه ملی دوم درآمد. ولی در نهایت با بروز اختلافاتی میان علی امینی و جبهه ملی و سرکوب دانشجویان دانشگاه، در نهایت امینی کنار گذاشته شد. در فاصله سال های 41 و 42 به 11 ماه حبس محکوم شد. سجابی پس از آزاد شدن از زندان درخواست بازنشستگی کرد و به آمریکا عزیمت کرد و در سال ۱۳۵۰ به ایران مراجعت کرد و فعالیتهای محدودی به همراه یارانش آغاز کرد تا آنکه در سال ۱۳۵۵ با به وجود آمدن فضای مناسب شروع به فعالیت کردند و در ۲۲ خرداد ۵۶ او به همراه داریوش فروهر و شاپور بختیار نامه سرگشاده معروف را به شاه نوشته و او را از ادامه سیاستهایش بر حذر داشتند. سنجابی پس از انقلاب به مدت ۵۵ روز وزیر امور خارجه مهندس مهدی بازرگان در دولت موقت بود اما به دلیل مشکلات فراوان استعفا داد. سنجابی پس از انتشار خبر استعفایش در تشریح دلایل این اقدام به کیهان گفت: استعفای من به هیچوجه متوجه آقای بازرگان نیست، بلکه ناشی از بینظمیها و بیتربیتیهایی است که در مملکت مشاهده میشود، ناشی از حکومتهایی است که در حکومت به وجود آمده و نگرانی ایجاد کرده است. مسائلی که پیشرفت کارها را غیرممکن کرده و از جریان طبیعی خارج ساخته است جبهه ملی به رهبری دکتر سنجابی اندک زمانی پس از نقلاب به دلیل مواضع سکولار و دموکراسی خو با چالشهای فراوانی رو به رو شدند. جبهه ملی ایران حادثه بحران گروگانگیری در سفارت آمریکا را محکوم کرد و انتخابات قانون اساسی را نیز تحریم نمود و با قانون اساسی نوشته شده توسط خبرگان مخالفت کرد. اعضای جبهه ملی در اولین دوره انتخابات شورای ملی پس از انقلاب شرکت نمودند و برخی از آنان که رای آورده بودند یا در مجلس اعتبارنامه هایشان مورد تصویب قرار نگرفت و یا انتخابات باطل شد. مانند انتخابات کرمانشاه و ابطال آن به منظور جلوگیری از ورود دکتر سنجابی به مجلس روی داد پس از اعلام ارتداد جبهه ملی توسط آیتالله خمینی و دستگیری اعضای جبهه ملی دکتر سنجابی به مدت ۱۴ ماه مخفی بود و سرانجام از راه کردستان به ترکیه و از آنجا به پاریس و سپس به آمریکا رفت. دکتر سنجابی پس از اقامت کوتاهی در ترکیه به پاریس رفت و بعد از چهل روز اقامت در پاریس روز یکشنبه ۲۸ شهریور ماه ۱۳۶۱ برابر با ۱۹ سپتامبر ۱۹۸۲ وارد سانفرانسیسکو در آمریکا شد و در نهایت در تاریخ ۴ ژوئیه ۱۹۹۵، برابر با ۱۳ تیرماه ۱۳۷۴ خورشیدی در سن ۹۰ سالگی در خانه خود در شهر کاربوندیل در جنوب ایالت ایلینوی آمریکا درگذشت و همانجا به خاک سپرده شد.
کتاب امیدها و ناامیدیها مجموعهای است از مصاحبههای دکترکریم سنجابی که برای پروژه تاریخ شفاهی دانشگاه هاروارد آمریکا تهیه شده و بعداً بهصورت کتاب درآمدهاست. این کتاب در ایران تحت عنوان خاطرات سیاسی دکتر کریم سنجابی توسط انتشارات صدای معاصر منتشر شده است.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#معرفی_کتاب خلع يد از شركت نفت انگليس و ايران
نويسنده: شمس الدين اميرعلائي
ناشر: دهخدا
تعداد صفحه: 230
انتشار: 1357 - دوره چاپ: 1
پس از تصويب قانون ملي شدن صنعت نفت ايران در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹، هيئتي متشكل از كارشناسان ايراني، ادارهي امور اجرايي شركت ملي نفت ايران را به عهده گرفت. با تشكيل اين هيئت، و تصويب مجالس شوراي ملي و سناي ايران، از شركت نفت انگليس خلع يد شد.
به منظور ترتیب اجرای قانون مورخ ۲۴ و ۲۹ اسفند ماه ۱۳۲۹ راجع به ملی شدن صنعت نفت در سراسر کشور هیأت مختلطی مرکب از پنج نفر از نمایندگان مجلس سنا و پنج نفر از نمایندگان مجلس شورای ملی به انتخاب هر یک از مجلسین و وزیر دارایی وقت یا قائممقام او تشکیلمیشود.
دولت مکلف است با نظارت هیات مختلط بلافاصله از شرکت سابق نفت انگلیس و ایران خلع ید کند و چنانچه شرکت برای تحویل فوری به عذر وجود ادعایی بر دولت متعذر شود دولت میتواند تا میزان بیست و پنج درصد از عایدات جاری نفت را پس از وضع مخارج بهرهبرداری برایتأمین مدعابه احتمالی شرکت در بانک ملی ایران یا بانک مرضیالطرفین دیگر ودیعه گذارد. دولت مکلف است با نظارت هیأت مختلط به مطالبات و دعاوی حقه دولت و همچنین به دعاوی حقه شرکت رسیدگی نموده نظریات خود را به مجلسین گزارش دهد که پس از تصویب مجلسین به موقع اجرا گذاشته شود...
بدين ترتيب ۲۹ خردادماه ۱۳۳۰، روز خلع يد از شركت نفت انگليس نام گرفت. در اين روز، مردم ايران پس از مبارزه و فداكاري بسيار به يك پيروزي درخشان دست يافتند و استعمار خارجي و استبداد داخلي را وادار به عقب نشيني كردند.
در پي خلع يد از شركت نفت انگليس، كاركنان خارجي اين شركت كه بيش از ۴۵۰۰ نفر بودند، بهطور دسته جمعي از ايران خارج شدند. در پي آن، دولت انگليس، دست به اقدامات سياسي وسيعي زد و ايران را تهديد نظامي كرد...
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
#معرفی_کتاب خلع يد از شركت نفت انگليس و ايران
نويسنده: شمس الدين اميرعلائي
ناشر: دهخدا
تعداد صفحه: 230
انتشار: 1357 - دوره چاپ: 1
پس از تصويب قانون ملي شدن صنعت نفت ايران در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹، هيئتي متشكل از كارشناسان ايراني، ادارهي امور اجرايي شركت ملي نفت ايران را به عهده گرفت. با تشكيل اين هيئت، و تصويب مجالس شوراي ملي و سناي ايران، از شركت نفت انگليس خلع يد شد.
به منظور ترتیب اجرای قانون مورخ ۲۴ و ۲۹ اسفند ماه ۱۳۲۹ راجع به ملی شدن صنعت نفت در سراسر کشور هیأت مختلطی مرکب از پنج نفر از نمایندگان مجلس سنا و پنج نفر از نمایندگان مجلس شورای ملی به انتخاب هر یک از مجلسین و وزیر دارایی وقت یا قائممقام او تشکیلمیشود.
دولت مکلف است با نظارت هیات مختلط بلافاصله از شرکت سابق نفت انگلیس و ایران خلع ید کند و چنانچه شرکت برای تحویل فوری به عذر وجود ادعایی بر دولت متعذر شود دولت میتواند تا میزان بیست و پنج درصد از عایدات جاری نفت را پس از وضع مخارج بهرهبرداری برایتأمین مدعابه احتمالی شرکت در بانک ملی ایران یا بانک مرضیالطرفین دیگر ودیعه گذارد. دولت مکلف است با نظارت هیأت مختلط به مطالبات و دعاوی حقه دولت و همچنین به دعاوی حقه شرکت رسیدگی نموده نظریات خود را به مجلسین گزارش دهد که پس از تصویب مجلسین به موقع اجرا گذاشته شود...
بدين ترتيب ۲۹ خردادماه ۱۳۳۰، روز خلع يد از شركت نفت انگليس نام گرفت. در اين روز، مردم ايران پس از مبارزه و فداكاري بسيار به يك پيروزي درخشان دست يافتند و استعمار خارجي و استبداد داخلي را وادار به عقب نشيني كردند.
در پي خلع يد از شركت نفت انگليس، كاركنان خارجي اين شركت كه بيش از ۴۵۰۰ نفر بودند، بهطور دسته جمعي از ايران خارج شدند. در پي آن، دولت انگليس، دست به اقدامات سياسي وسيعي زد و ايران را تهديد نظامي كرد...
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
واقعه یا قیام 30 تیر 1331 بیش از آنکه تلاشی برای بازگرداندن دکتر مصدق به قدرت باشد ترسی بود، ناشی از حضور قوام . قوام با ذکر عباراتی چون "به همان اندازه که از عوامفریبی در امور سیاسی بیزارم در مسائل مذهبی نیز از ریا و سالوس منزجرم. کسانی که به بهانه مبارزه با افراطیون سرخ، ارتجاع سیاه را تقویت نمودهاند، لطمه شدیدی به آزادی وارد ساخته و زحمات بانیان مشروطیت را از نیم قرن به این طرف به هدر دادهاند. به عموم اخطار میکنم که دوره عصیان سپری شده و روز اطاعت از اوامر و نواحی حکومت فرا رسیده است.کشتیبان را سیاستی دگر آمد." در اعلامیهاش خط و نشانی بزرگ برای مخالفان کشید. مردم از برکناریِ دکتر مصدق خشمگین بودند اما اطلاعیه قوام ترس را در دل آیتالله کاشانی و مظفر بقایی و حزب توده انداخت و این ترس بر خشمِ مردم سوار شد و قوام سقوط کرد. از فردایِ 30 تیر آنانی که فکر میکردند بازگشت مدکتر مصدق به قدرت به خاطر حضور آنها بوده به شدت به دنبال سهمخواهی از دولت جدید دکتر مصدق برآمدند. آیتالله کاشانی با زیادهخواهی و سفارشهای نادرست، شکافی عمیق در نهضت ملی به وجود آورد. بقایی و مکی نیز خود را وزنۀ سیاسیِ کاملا مستقلی میدیدند و دیگر سخت میشد برای پیشبرد نهضت ملی از حضورشان استفاده کرد. حزب توده نیز که قبل از این واقعه و در میان بدنۀ افرادش، شکی از حق یا ناحق بودنِ مصدق به وجود آمده بود هر دم آب را گِلآلودتر و فضا ملتهتتر کرد. اما دکتر مصدق هنگامی به قدرت بازگشت که در دیوان لاهه پیروز شده بود و وقت آن بود که به اصلاحات داخلی و ترمیم اقتصاد بپردازد. اما نشد آنچه باید بشود،قدری مشکلات در عملکرد خود او و برخی ناجوانمردیها و زیادهخواهیها، راه را بر این فرصت تاریخی بست. از این اختلافات، دربار و سفارتخانهی انگلیس استفاده کردند سنگ بنایِ کودتای 28 مرداد را گذاشتند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
واقعه یا قیام 30 تیر 1331 بیش از آنکه تلاشی برای بازگرداندن دکتر مصدق به قدرت باشد ترسی بود، ناشی از حضور قوام . قوام با ذکر عباراتی چون "به همان اندازه که از عوامفریبی در امور سیاسی بیزارم در مسائل مذهبی نیز از ریا و سالوس منزجرم. کسانی که به بهانه مبارزه با افراطیون سرخ، ارتجاع سیاه را تقویت نمودهاند، لطمه شدیدی به آزادی وارد ساخته و زحمات بانیان مشروطیت را از نیم قرن به این طرف به هدر دادهاند. به عموم اخطار میکنم که دوره عصیان سپری شده و روز اطاعت از اوامر و نواحی حکومت فرا رسیده است.کشتیبان را سیاستی دگر آمد." در اعلامیهاش خط و نشانی بزرگ برای مخالفان کشید. مردم از برکناریِ دکتر مصدق خشمگین بودند اما اطلاعیه قوام ترس را در دل آیتالله کاشانی و مظفر بقایی و حزب توده انداخت و این ترس بر خشمِ مردم سوار شد و قوام سقوط کرد. از فردایِ 30 تیر آنانی که فکر میکردند بازگشت مدکتر مصدق به قدرت به خاطر حضور آنها بوده به شدت به دنبال سهمخواهی از دولت جدید دکتر مصدق برآمدند. آیتالله کاشانی با زیادهخواهی و سفارشهای نادرست، شکافی عمیق در نهضت ملی به وجود آورد. بقایی و مکی نیز خود را وزنۀ سیاسیِ کاملا مستقلی میدیدند و دیگر سخت میشد برای پیشبرد نهضت ملی از حضورشان استفاده کرد. حزب توده نیز که قبل از این واقعه و در میان بدنۀ افرادش، شکی از حق یا ناحق بودنِ مصدق به وجود آمده بود هر دم آب را گِلآلودتر و فضا ملتهتتر کرد. اما دکتر مصدق هنگامی به قدرت بازگشت که در دیوان لاهه پیروز شده بود و وقت آن بود که به اصلاحات داخلی و ترمیم اقتصاد بپردازد. اما نشد آنچه باید بشود،قدری مشکلات در عملکرد خود او و برخی ناجوانمردیها و زیادهخواهیها، راه را بر این فرصت تاریخی بست. از این اختلافات، دربار و سفارتخانهی انگلیس استفاده کردند سنگ بنایِ کودتای 28 مرداد را گذاشتند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
به عقیده شما روشنفکران چگونه دوباره میتوانند ازاین انزوا بیرون بیایند؟ زیرا گفته میشود آنان هستند که جامعه را حرکت میدهند.
در برهه منتهی به انقلاب، روشنفکران تأثیر بسزایی بر جامعه داشتند و اساساً در جوامع در حالگذار است که تأثیرگذاری روشنفکران پررنگتر میشود. در جوامعی که به لحاظ سیاسی رشد و توسعه چندانی نکردهاند سخنان روشنفکران که در دورانگذار میزیند در مقام تئوریزه کردن این دوران هستند بسیار هم شنیده میشود در عین حال حاکمان در مقام مهار آنها از هیچ امری فرو گذار نمیکنند. به طور مثال در جامعه کانادا که من در آن زندگی میکنم بسیاری از ساز و کارهای دموکراتیک برقرار شده است و بسیاری از مردم از حقوق اولیه خود برخوردار هستند و لازم نیست از این موارد گفته شود. حاکمان هم با آن مشکلی ندارند و به روشنفکران دورانگذار احتیاج نیست . این به خاطر این است که نهادهای دموکراتیک در اینجا شکل گرفته است و از سرکوب خبری نیست. اگر جایی دورانگذار را سپری کرده باشد، روشنفکران از منظر دیگری با مردم و مخاطبان خود سخن میگویند.
پروژه روشنفکری بعد از کودتای ٢٨ مرداد و جنبش منتهی به انقلاب 1357، چه رویکردی را در پیش میگیرد؟
بخشی از واکنشها به کودتای 28مرداد طبیعی بود و در مواجهه با فضای سیاسی آن دوران، میشود فهمید که افراد بسیار تحت تأثیر تحولات آن دوران قرار گرفتند و کثیری از آرزوها پژمرده و پرپر شد. به لحاظ وجودی هم میشود فهمید که بسیاری از آنچه انتظار داشتند و میخواستند محقق نشد. آنان میدانستند به لحاظ امنیتی کار چندانی نمیشود کرد و قدرت حاکمه تمامی ساحتها را در دست خود گرفته است. شبیه آن چیزی که امروز در ترکیه اتفاق افتاده که کودتایی ناموفق رخ داده و تصفیه حسابهای فراوان شکل گرفته است. از آن رو در 28 مرداد 1332، کودتایی علیه حکومت قانونی شکل گرفته بود و تصفیه حسابهای فراوانی که در پی داشت، قدرت عمل را از روشنفکران گرفت. سپس رفته رفته تحت تأثیر فضای غرب ستیزی و نوعی مواجهه دیگری با مغرب زمین از طریق ترجمه برخی آثار و فضای ضد استعماری که در اروپا شکل گرفته بود، مناسبات دیگری را به وجود آورد که این فضا در دهه اول بعد از مشروطه دیده نمیشود. گفتمان جدید روشنفکری، حد فاصل اوایل دهه 40 تا اواخر دهه 60 شکل گرفت و هنوز هم در روایت رسمی قائلینی دارد که البته در زمره روشنفکران به حساب نمیآیند و من مرادم بیشتر علی شریعتی و جلال آل احمد است. جالب است که در آن دوره هم کسی مانند فخرالدین شادمان کتابی با عنوان «تسخیر تمدن فرنگی» را مینویسد ولی این سخنان به فراموشی میرود. او طالب نوعی گفتمان است که نه از در ستیز درآمده بود و نه مثل احسان نراقی و داریوش شایگان بود، بلکه نگاهی متوازن و متعارفی را توصیه میکرد که کاملاً به محاق میرود و در میان کسانی که در آن دوره به دنیا آمده بودند نامی از فخرالدین شادمان به گوش نمیرسد و صدای او تحت تأثیر فضای عمومی آن دوره که از جنس ستیز با مغرب زمین بود از بین میرود.
آیا میتوان سویههایی از تأثیر کودتا و رویدادهای حوالی آن را در طرح روشنفکری دینی پیدا کرد؟
بله، تأثیر آن را بر روشنفکری دینی قبل از انقلاب چون چهرههای شاخص آن علی شریعتی و مهدی بازرگان میتوان رصد کرد. در آن دوره، نوعی بدبینی نسبت به نظام سیاسی مغرب زمین در بین نیروهای ملی، سیاسی و روشنفکری به سبب کودتای 28 مرداد وجود داشت. البته این قضیه، در وجود معقول و آرامی چون مهدی بازرگان بروز کمتری داشت اما نزد علی شریعتی بسیار پررنگتر بود. بازرگان کتاب مهمی نوشته است با عنوان «سازگاری ایرانی» و در آنجا به نوعی گیر و گرفتها را معطوف به «خود» میداند و به نکات قابل تأملی اشاره کرده است. بازرگان مشکل و دشمن اصلی ما را استبداد میدیده است و مسأله را از درون مینگریسته است و هیچ وقت گفتمان شدید ایدئولوژیک را نداشته است. هرچند اعتراض خود را داشت و با کودتا مخالف بود و هزینه آن را هم پرداخته بود ولی از ریشههای درونی و فرهنگی داخلی غافل نبود ولی شریعتی به نوع دیگری، نگاه غرب ستیزی، استعمار و استحمار را برجسته کرده است. وقتی به شریعتی حسینیه ارشاد میرسیم این گفتمان غرب ستیزی بسیار پررنگ است درحالیکه در همان موقع بازرگان اینچنین نبود. با اینکه هر دو آنها از کودتای 28 مرداد زخم خورده بودند. به این معنا است که میتوان گفت کودتا بر نحله نواندیشی دینی پیش از انقلاب و بر دو چهره برجسته شریعتی و بازرگان، هر یک بسته به پیشینه معرفتی و ایدئولوژیکی خود تأثیر گذاشته است.
#منبع:
http://www.iran-newspaper.com/?nid=6289&pid=11&type=0
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
به عقیده شما روشنفکران چگونه دوباره میتوانند ازاین انزوا بیرون بیایند؟ زیرا گفته میشود آنان هستند که جامعه را حرکت میدهند.
در برهه منتهی به انقلاب، روشنفکران تأثیر بسزایی بر جامعه داشتند و اساساً در جوامع در حالگذار است که تأثیرگذاری روشنفکران پررنگتر میشود. در جوامعی که به لحاظ سیاسی رشد و توسعه چندانی نکردهاند سخنان روشنفکران که در دورانگذار میزیند در مقام تئوریزه کردن این دوران هستند بسیار هم شنیده میشود در عین حال حاکمان در مقام مهار آنها از هیچ امری فرو گذار نمیکنند. به طور مثال در جامعه کانادا که من در آن زندگی میکنم بسیاری از ساز و کارهای دموکراتیک برقرار شده است و بسیاری از مردم از حقوق اولیه خود برخوردار هستند و لازم نیست از این موارد گفته شود. حاکمان هم با آن مشکلی ندارند و به روشنفکران دورانگذار احتیاج نیست . این به خاطر این است که نهادهای دموکراتیک در اینجا شکل گرفته است و از سرکوب خبری نیست. اگر جایی دورانگذار را سپری کرده باشد، روشنفکران از منظر دیگری با مردم و مخاطبان خود سخن میگویند.
پروژه روشنفکری بعد از کودتای ٢٨ مرداد و جنبش منتهی به انقلاب 1357، چه رویکردی را در پیش میگیرد؟
بخشی از واکنشها به کودتای 28مرداد طبیعی بود و در مواجهه با فضای سیاسی آن دوران، میشود فهمید که افراد بسیار تحت تأثیر تحولات آن دوران قرار گرفتند و کثیری از آرزوها پژمرده و پرپر شد. به لحاظ وجودی هم میشود فهمید که بسیاری از آنچه انتظار داشتند و میخواستند محقق نشد. آنان میدانستند به لحاظ امنیتی کار چندانی نمیشود کرد و قدرت حاکمه تمامی ساحتها را در دست خود گرفته است. شبیه آن چیزی که امروز در ترکیه اتفاق افتاده که کودتایی ناموفق رخ داده و تصفیه حسابهای فراوان شکل گرفته است. از آن رو در 28 مرداد 1332، کودتایی علیه حکومت قانونی شکل گرفته بود و تصفیه حسابهای فراوانی که در پی داشت، قدرت عمل را از روشنفکران گرفت. سپس رفته رفته تحت تأثیر فضای غرب ستیزی و نوعی مواجهه دیگری با مغرب زمین از طریق ترجمه برخی آثار و فضای ضد استعماری که در اروپا شکل گرفته بود، مناسبات دیگری را به وجود آورد که این فضا در دهه اول بعد از مشروطه دیده نمیشود. گفتمان جدید روشنفکری، حد فاصل اوایل دهه 40 تا اواخر دهه 60 شکل گرفت و هنوز هم در روایت رسمی قائلینی دارد که البته در زمره روشنفکران به حساب نمیآیند و من مرادم بیشتر علی شریعتی و جلال آل احمد است. جالب است که در آن دوره هم کسی مانند فخرالدین شادمان کتابی با عنوان «تسخیر تمدن فرنگی» را مینویسد ولی این سخنان به فراموشی میرود. او طالب نوعی گفتمان است که نه از در ستیز درآمده بود و نه مثل احسان نراقی و داریوش شایگان بود، بلکه نگاهی متوازن و متعارفی را توصیه میکرد که کاملاً به محاق میرود و در میان کسانی که در آن دوره به دنیا آمده بودند نامی از فخرالدین شادمان به گوش نمیرسد و صدای او تحت تأثیر فضای عمومی آن دوره که از جنس ستیز با مغرب زمین بود از بین میرود.
آیا میتوان سویههایی از تأثیر کودتا و رویدادهای حوالی آن را در طرح روشنفکری دینی پیدا کرد؟
بله، تأثیر آن را بر روشنفکری دینی قبل از انقلاب چون چهرههای شاخص آن علی شریعتی و مهدی بازرگان میتوان رصد کرد. در آن دوره، نوعی بدبینی نسبت به نظام سیاسی مغرب زمین در بین نیروهای ملی، سیاسی و روشنفکری به سبب کودتای 28 مرداد وجود داشت. البته این قضیه، در وجود معقول و آرامی چون مهدی بازرگان بروز کمتری داشت اما نزد علی شریعتی بسیار پررنگتر بود. بازرگان کتاب مهمی نوشته است با عنوان «سازگاری ایرانی» و در آنجا به نوعی گیر و گرفتها را معطوف به «خود» میداند و به نکات قابل تأملی اشاره کرده است. بازرگان مشکل و دشمن اصلی ما را استبداد میدیده است و مسأله را از درون مینگریسته است و هیچ وقت گفتمان شدید ایدئولوژیک را نداشته است. هرچند اعتراض خود را داشت و با کودتا مخالف بود و هزینه آن را هم پرداخته بود ولی از ریشههای درونی و فرهنگی داخلی غافل نبود ولی شریعتی به نوع دیگری، نگاه غرب ستیزی، استعمار و استحمار را برجسته کرده است. وقتی به شریعتی حسینیه ارشاد میرسیم این گفتمان غرب ستیزی بسیار پررنگ است درحالیکه در همان موقع بازرگان اینچنین نبود. با اینکه هر دو آنها از کودتای 28 مرداد زخم خورده بودند. به این معنا است که میتوان گفت کودتا بر نحله نواندیشی دینی پیش از انقلاب و بر دو چهره برجسته شریعتی و بازرگان، هر یک بسته به پیشینه معرفتی و ایدئولوژیکی خود تأثیر گذاشته است.
#منبع:
http://www.iran-newspaper.com/?nid=6289&pid=11&type=0
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
کلیدِ برق را زد. لامپ روشن نشد. چند دفعهی دیگر کلید را زد. آدم چه دیر میفهمد، تکرار، چیزهای خراب را درست نمیکند.
#سینا_دادخواه
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
کلیدِ برق را زد. لامپ روشن نشد. چند دفعهی دیگر کلید را زد. آدم چه دیر میفهمد، تکرار، چیزهای خراب را درست نمیکند.
#سینا_دادخواه
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
آدمای همراه وجود ندارن. آدمای حاکم داریم و آدمای تحت حاکمیت. بااین وجود تا حالا نشده یه نفر بخودش حاکم بشه .آخه برده ی متخاصم همیشه زورش از اربابی که به حکومت کردن معتاد شده، بیشتره. هر آدمی نسبت به خودش ناتوانه.
بعضی ها هیچوقت نمی فهمن/
#کورت_توخولسکی
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
آدمای همراه وجود ندارن. آدمای حاکم داریم و آدمای تحت حاکمیت. بااین وجود تا حالا نشده یه نفر بخودش حاکم بشه .آخه برده ی متخاصم همیشه زورش از اربابی که به حکومت کردن معتاد شده، بیشتره. هر آدمی نسبت به خودش ناتوانه.
بعضی ها هیچوقت نمی فهمن/
#کورت_توخولسکی
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
آدمیزاد واقعا موجودیه که همیشه موقع صحبت ، گوشش جای دیگه ایه. اگه آدم عاقلی باشه، حقشه که اینکارو بکنه. آخه فقط به ندرت حرف حسابی از دهن کسی در می آد. چیزیکه آدما با کمال میل بهش گوش می دن وعده و وعیده،تملق و چاپلوسیه، تعریف و تمجیده. صلاحه که آدم همیشه سه درجه از حدی که خودش ممکن می دونه چاپلوسی کردناش رو غلیظ تر کنه.
#بعضی_ها_هیچوقت_نمی_فهمن/#کورت_توخولسکی
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
آدمیزاد واقعا موجودیه که همیشه موقع صحبت ، گوشش جای دیگه ایه. اگه آدم عاقلی باشه، حقشه که اینکارو بکنه. آخه فقط به ندرت حرف حسابی از دهن کسی در می آد. چیزیکه آدما با کمال میل بهش گوش می دن وعده و وعیده،تملق و چاپلوسیه، تعریف و تمجیده. صلاحه که آدم همیشه سه درجه از حدی که خودش ممکن می دونه چاپلوسی کردناش رو غلیظ تر کنه.
#بعضی_ها_هیچوقت_نمی_فهمن/#کورت_توخولسکی
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷