@flith کانال پروازفکرواندیشه
#فایل_صوتی مصاحبه تاریخ شفاهی هاروارد با زنده‌یاد مهدی آذر
توصیه میکنیم این دو فایل صوتیِ بی‌نظیر را حتما گوش بفرمایید. به واسطه حضور ایشان در وزارت فرهنگ، مطالب بسیار جالبی مطرح شده است.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
#فایل_صوتی مصاحبه تاریخ شفاهی هاروارد با زنده‌یاد مهدی آذر
توصیه میکنیم این دو فایل صوتیِ بی‌نظیر را حتما گوش بفرمایید. به واسطه حضور ایشان در وزارت فرهنگ، مطالب بسیار جالبی مطرح شده است.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
مقاله بسیار خوب " ۲۸ مرداد از منظر جامعه‌شناسی نظامی" نوشته تیرداد بنکدار چاپ شده در ضمیمه روزنامه شرق در سال 1392 به مناسبت سالروز کودتای 28 مرداد
از متن: سپهبد فضل‌الله زاهدی، پس از احراز مقام نخست‌وزیری، حکومتی از نوع سوم سنخ‌شناسی پرلموتر، یعنی یک حکومت نظامی اقتدارگرای ائتلافی با سیاستمداران را تشکیل داد. نیم بیشتر اعضای کابینه سپهبد زاهدی، از میان سیاستمداران شناخته‌شده و نیم کمتر آن، از فرماندهان نظامی بودند. سپهبد زاهدی هم به‌سان دکترمصدق تلاش داشت که نقش شاه را به نقش تشریفاتی مبتنی بر قانون اساسی محدود کند. منتها با این تفاوت که با اقدامات تند، موجبات نگرانی وی را فراهم نکند. سپس اداره امور کشور را در دست خود و کابینه نظامی اقتدارگرای ائتلافی خود بگیرد. اما از آنجایی که در به قدرت رسیدن وی، نقش نمادین و مشروعیت سنتی شاه، بیش از مشروعیت دیوانی سیاستمداران موتلفش تعیین‌کننده بود، کابینه او بیش از دوسال دوام نیاورد و به آسانی توسط شاه برکنار شد. خود او نیز به تبعیدی محترمانه در سوییس فرستاده شد و به‌این‌ترتیب، بار دیگر حکومت نظامی نوع سوم در ایران، با ازدست‌رفتن موقعیت ائتلافی نظامیان و دگرگونی موقعیت آنها به فرمانبری نظامی دیکتاتوری سلطنتی، به پایان رسید.
فایل متنی و اصل نشریه در قسمت پایین
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
مقاله بسیار خوب " ۲۸ مرداد از منظر جامعه‌شناسی نظامی" نوشته تیرداد بنکدار چاپ شده در ضمیمه روزنامه شرق در سال 1392 به مناسبت سالروز کودتای 28 مرداد
از متن: سپهبد فضل‌الله زاهدی، پس از احراز مقام نخست‌وزیری، حکومتی از نوع سوم سنخ‌شناسی پرلموتر، یعنی یک حکومت نظامی اقتدارگرای ائتلافی با سیاستمداران را تشکیل داد. نیم بیشتر اعضای کابینه سپهبد زاهدی، از میان سیاستمداران شناخته‌شده و نیم کمتر آن، از فرماندهان نظامی بودند. سپهبد زاهدی هم به‌سان دکترمصدق تلاش داشت که نقش شاه را به نقش تشریفاتی مبتنی بر قانون اساسی محدود کند. منتها با این تفاوت که با اقدامات تند، موجبات نگرانی وی را فراهم نکند. سپس اداره امور کشور را در دست خود و کابینه نظامی اقتدارگرای ائتلافی خود بگیرد. اما از آنجایی که در به قدرت رسیدن وی، نقش نمادین و مشروعیت سنتی شاه، بیش از مشروعیت دیوانی سیاستمداران موتلفش تعیین‌کننده بود، کابینه او بیش از دوسال دوام نیاورد و به آسانی توسط شاه برکنار شد. خود او نیز به تبعیدی محترمانه در سوییس فرستاده شد و به‌این‌ترتیب، بار دیگر حکومت نظامی نوع سوم در ایران، با ازدست‌رفتن موقعیت ائتلافی نظامیان و دگرگونی موقعیت آنها به فرمانبری نظامی دیکتاتوری سلطنتی، به پایان رسید.
فایل متنی و اصل نشریه در قسمت پایین
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
آقای دکتر احمد نقیب¬زاده، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، در گفت¬وگویی
در باره¬ی کودتای ۲۸ مرداد که به¬تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۹۵ در روزنامه¬ی اعتماد به چاپ رسیده است، با استناد به یکی از معانی رایجِ لفظ «کودتا» و با استدلالی لغت¬شناسانه و یادآوری برخی وقایع سیاسی قرن بیستم، با کاربرد کلمه¬ی «کودتا» در مورد حوادث ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و پس از آن مخالفت می¬کند. اما دقیقا برخی از تجربه-ها و حوادثِ آشنا و فراموش¬نشدنیِ قرن بیستم و بیست¬ویکم، چنین اقتضا می¬کند که با مراجعه به برخی جعبه ابزارهای مفهومیِ به ظاهر منسوخ، معنای کلاسیکِ کلمه¬ی «کودتا» را یادآوری کنیم. میشل فوکو در یکی از درسگفتارهای سال ۱۹۷۷-۱۹۷۸ در کولژ د فرانس، توضیح می¬دهد که «کودتا» در اصل مولفه¬ای در یک تکنولوژی حکومتیِ خاص، یعنی «مصلحت دولت کلاسیک»، بوده است. در این چارچوب، «کودتا» کاری است که «دولت» (État) با خودش می¬کند، نه تسخیرِ قهرآمیز «دولت» به دستِ عده¬ای خاص یا درآوردنِ «دولت» از چنگِ گروهِ حاکم. در این میدان، «کودتا» عبارت است از معلّق¬کردنِ «حقوق عمومی»، زیرپاگذاشتنِ همه¬ی قوانین، اعم از موضوعه، طبیعی و الهی، به¬هنگامِ به خطر افتادنِ موجودیتِ نظامِ سیاسی یا به¬اقتضای مصلحتِ آن. در چارچوبِ عقلانیتِ «مصلحت دولت» ممکن است به قوانین احترام ¬بگذارند اما احترام به قانون استراتژیِ این تکنولوژی حکومتی نیست. در چارچوب این تکنولوژی، قانون ابزاری تاکتیکی است؛ به قانون فقط تا جایی احترام می¬گذارند که مصالحِ نظام سیاسی تأمین شود، هرگاه رویدادی رخ دهد که موجودیتِ نظام را تهدید کند، با اعلام «وضعیت اضطراری» قوانین را معلُق می¬کنند و قوایِ قهریه¬ی حکومت بدون توجه به قوانین، در جهت دفع «تهدید» یا تأمین مصلحت نظامِ سیاسی وارد عمل می¬شوند. در این چارچوب، «کودتا» مجموعه اقدامات فراقانونی است که نظام سیاسی برای «نجات» خودش می¬کند. براین اساس بدون هیچ تردیدی باید وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و پس از آن را «کودتا» خواند.
@avayekoorosh
آقای دکتر نقیب¬زاده در بخشِ دیگری از همان گفت¬وکو با تکرارِ «استدلالی حقوقی» می¬کوشد «کودتا» خواندنِ وقایع ۲۸ مرداد را ناموجه جلوه دهد: «واقعه ٢٨ مرداد، اگر از بعد حقوقی به آن نگاه کنیم کودتا نبود زیرا همان پاد‌شاهی که فرمان نخست‌وزیری مصدق را صاد‌ر کرده بود این اختیار را نیز داشت که طبق همان قانون او را از این سمت برکنار کند و این مصدق بود که در ٢۵ مرداد از این قانون سرپیچی کرد.» منظور از «همان قانون» قانونی اساسی مشروطه است. درواقع، آقای دکتر نقیب¬زاده در اینجا «استدلال حقوقیِ» برساخته¬ی برخی هوادرانِ مظفر بقایی و آیت¬الله کاشانی را تکرار کرده¬اند. یگانه مبنای قانونیِ این استدلال اصل۴۶ متمم قانون اساسی مشروطه می¬تواند باشد. براساسِ این اصل: «عزل و نصب وزرا به موجب فرمان همایون پادشاه است.» اما معنای این اصل این نیست که پادشاه اصالتاً حق نصب و عزل وزرا را دارد، چرا که این معنا با مفاد اصل ۴۴ قانون اساسی مشروطه در تعارض قرار می-گیرد: «شخص پادشاه از مسئولیت مبراست وزرای دولت در هرگونه امور مسئولِ مجلسین هستند.» چگونه ممکن است کسی که حق نصب و عزل دارد، «قانوناً» از مسئولیت مبرا باشد؟ از سوی دیگر، براساسِ قواعد دیسکورس یا گفتار حقوقی، هر گاه به کسی وظیفه¬ای محول می¬شود او اولا و بالذّات در مقابل اعطاکننده¬ی وظیفه باید پاسخگو باشد. بنابراین، آن¬چه در اصل ۴۶ مورد اشاره قرار گرفته نقش تشریفاتیِ پادشاهِ مشروطه در امضا و تأیید حکم وزراتِ
وزرایی است که می¬بایست از سوی مجلس شورای ملی برگزیده شوند. علاوه براین، براساسِ اصل ۶۴ متمم قانون اساسی مشروطه: «وزرا نمی¬توانند احکام کتبی یا شفاهی پادشاه را مستمسک قرار داده سلب مسئولیت از خود نمایند.» براساس این اصل می¬توان گفت برخلاف تصور آقای دکتر نقیب¬زاده، نه مصدق و نه هیچ¬کس دیگری نمی¬توانست و نمی¬تواند با استناد به فرمان کتبی عزل (حتا در صورت مخدوش نبودن و ابلاغ آن در شرایط عادی) ادعا کند مصدق پس از دریافت حکم کتبی عزل در ۲۵ مرداد ۱۳۳۲ دیگر نخست¬وزیر نبوده و مسئولیتی نداشته است. با همه¬ی این اوصاف، به نظر می¬رسد، برسازندگان «استدلال حقوقی» برای توجیه کودتا به این نکات واقف بوده¬اند، زیرا به جای استناد به اصل ۴۶ متمم قانون اساسی مشروطه، به «انحلال مجلس» استناد می-کنند. اما نکته اینجاست که در هیچ جایی از قانون اساسیِ مشروطه نیامده است که در صورت انحلال مجلس، شاه خود به خود حق عزل و نصب پیدا می¬کند.
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
#درنگی درحوادث دوره ی مصدق
آقای دکتر احمد نقیب¬زاده، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، در گفت¬وگویی
در باره¬ی کودتای ۲۸ مرداد که به¬تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۹۵ در روزنامه¬ی اعتماد به چاپ رسیده است، با استناد به یکی از معانی رایجِ لفظ «کودتا» و با استدلالی لغت¬شناسانه و یادآوری برخی وقایع سیاسی قرن بیستم، با کاربرد کلمه¬ی «کودتا» در مورد حوادث ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و پس از آن مخالفت می¬کند. اما دقیقا برخی از تجربه-ها و حوادثِ آشنا و فراموش¬نشدنیِ قرن بیستم و بیست¬ویکم، چنین اقتضا می¬کند که با مراجعه به برخی جعبه ابزارهای مفهومیِ به ظاهر منسوخ، معنای کلاسیکِ کلمه¬ی «کودتا» را یادآوری کنیم. میشل فوکو در یکی از درسگفتارهای سال ۱۹۷۷-۱۹۷۸ در کولژ د فرانس، توضیح می¬دهد که «کودتا» در اصل مولفه¬ای در یک تکنولوژی حکومتیِ خاص، یعنی «مصلحت دولت کلاسیک»، بوده است. در این چارچوب، «کودتا» کاری است که «دولت» (État) با خودش می¬کند، نه تسخیرِ قهرآمیز «دولت» به دستِ عده¬ای خاص یا درآوردنِ «دولت» از چنگِ گروهِ حاکم. در این میدان، «کودتا» عبارت است از معلّق¬کردنِ «حقوق عمومی»، زیرپاگذاشتنِ همه¬ی قوانین، اعم از موضوعه، طبیعی و الهی، به¬هنگامِ به خطر افتادنِ موجودیتِ نظامِ سیاسی یا به¬اقتضای مصلحتِ آن. در چارچوبِ عقلانیتِ «مصلحت دولت» ممکن است به قوانین احترام ¬بگذارند اما احترام به قانون استراتژیِ این تکنولوژی حکومتی نیست. در چارچوب این تکنولوژی، قانون ابزاری تاکتیکی است؛ به قانون فقط تا جایی احترام می¬گذارند که مصالحِ نظام سیاسی تأمین شود، هرگاه رویدادی رخ دهد که موجودیتِ نظام را تهدید کند، با اعلام «وضعیت اضطراری» قوانین را معلُق می¬کنند و قوایِ قهریه¬ی حکومت بدون توجه به قوانین، در جهت دفع «تهدید» یا تأمین مصلحت نظامِ سیاسی وارد عمل می¬شوند. در این چارچوب، «کودتا» مجموعه اقدامات فراقانونی است که نظام سیاسی برای «نجات» خودش می¬کند. براین اساس بدون هیچ تردیدی باید وقایع ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و پس از آن را «کودتا» خواند.
@avayekoorosh
آقای دکتر نقیب¬زاده در بخشِ دیگری از همان گفت¬وکو با تکرارِ «استدلالی حقوقی» می¬کوشد «کودتا» خواندنِ وقایع ۲۸ مرداد را ناموجه جلوه دهد: «واقعه ٢٨ مرداد، اگر از بعد حقوقی به آن نگاه کنیم کودتا نبود زیرا همان پاد‌شاهی که فرمان نخست‌وزیری مصدق را صاد‌ر کرده بود این اختیار را نیز داشت که طبق همان قانون او را از این سمت برکنار کند و این مصدق بود که در ٢۵ مرداد از این قانون سرپیچی کرد.» منظور از «همان قانون» قانونی اساسی مشروطه است. درواقع، آقای دکتر نقیب¬زاده در اینجا «استدلال حقوقیِ» برساخته¬ی برخی هوادرانِ مظفر بقایی و آیت¬الله کاشانی را تکرار کرده¬اند. یگانه مبنای قانونیِ این استدلال اصل۴۶ متمم قانون اساسی مشروطه می¬تواند باشد. براساسِ این اصل: «عزل و نصب وزرا به موجب فرمان همایون پادشاه است.» اما معنای این اصل این نیست که پادشاه اصالتاً حق نصب و عزل وزرا را دارد، چرا که این معنا با مفاد اصل ۴۴ قانون اساسی مشروطه در تعارض قرار می-گیرد: «شخص پادشاه از مسئولیت مبراست وزرای دولت در هرگونه امور مسئولِ مجلسین هستند.» چگونه ممکن است کسی که حق نصب و عزل دارد، «قانوناً» از مسئولیت مبرا باشد؟ از سوی دیگر، براساسِ قواعد دیسکورس یا گفتار حقوقی، هر گاه به کسی وظیفه¬ای محول می¬شود او اولا و بالذّات در مقابل اعطاکننده¬ی وظیفه باید پاسخگو باشد. بنابراین، آن¬چه در اصل ۴۶ مورد اشاره قرار گرفته نقش تشریفاتیِ پادشاهِ مشروطه در امضا و تأیید حکم وزراتِ
وزرایی است که می¬بایست از سوی مجلس شورای ملی برگزیده شوند. علاوه براین، براساسِ اصل ۶۴ متمم قانون اساسی مشروطه: «وزرا نمی¬توانند احکام کتبی یا شفاهی پادشاه را مستمسک قرار داده سلب مسئولیت از خود نمایند.» براساس این اصل می¬توان گفت برخلاف تصور آقای دکتر نقیب¬زاده، نه مصدق و نه هیچ¬کس دیگری نمی¬توانست و نمی¬تواند با استناد به فرمان کتبی عزل (حتا در صورت مخدوش نبودن و ابلاغ آن در شرایط عادی) ادعا کند مصدق پس از دریافت حکم کتبی عزل در ۲۵ مرداد ۱۳۳۲ دیگر نخست¬وزیر نبوده و مسئولیتی نداشته است. با همه¬ی این اوصاف، به نظر می¬رسد، برسازندگان «استدلال حقوقی» برای توجیه کودتا به این نکات واقف بوده¬اند، زیرا به جای استناد به اصل ۴۶ متمم قانون اساسی مشروطه، به «انحلال مجلس» استناد می-کنند. اما نکته اینجاست که در هیچ جایی از قانون اساسیِ مشروطه نیامده است که در صورت انحلال مجلس، شاه خود به خود حق عزل و نصب پیدا می¬کند.
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
#شعر_کودتا در رثای کیوان..
"جوانی است احساساتی که زیبایی را در هر چه باشد، در طبیعت، نقاشی، زن و موسیقی به یک اندازه دوست دارد، ولی شعر خوب را به همه آنها ترجیح می‌دهد." این توصیفی است که مرتضی کیوان از خود میکند، شاعر چپ گرای پرشوری که زندگی کوتاهش و به خاک افتادنش با فرمانِ آتشِ جوخه کودتا، خود سوژه شعر رفقای سوخته دلش شد. کیوان در عین جوانی کاشف و حلقه واسط شاعرانی بود که بعدها هر کدام فصل مهمی از ادبیات معاصر این سرزمین را رقم زدند. محجوب، کسرایی، شاملو، ابتهاج، از جمله بزرگانی بودند که از تاثیر کیوان بر قلم و زندگیشان گفتند، نجف دریابندری ذهن نقاد او را می‌ستاید و مرتضی را اولین ویراستار ادبی ایران مینامد و شاهرخ مسكوب زندگی کیوان را به تحریر در آورد. زندگی مشترک شصت و نه روزه مرتضی کیوان و پوری سلطانی که بعدها بنیانگزار کتابداری نوین در ایران شد نیز خود شرحی است مفصل که در این چند بند نمیگنجد. زوجی که هنوز مهر عقد و پیمانشان خشک نشده به جرم پناه دادن به سه تحت تعقیب دولت کودتا دستگیر شدند تا آخرین ملاقاتهایشان به میزبانی بازجو و نگهبانان بگذرد. با مرگ کیوان بغض نیما و کسرایی و شاملو و ابتهاج بر روی دفتر شعرشان ترکید و در سوگش سرودند، که در این میان دو شعر "از عموهایت" و "نگاه کن" از شاملو و شعر "کیوان ستاره شد" از ابتهاج بیش از سایر اشعار شهره شد. در این بخش خوانش "از عموهایت" با صدای احمد شاملو را به شما عزیزان تقدیم میکنیم.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
#شعر_کودتا در رثای کیوان..
"جوانی است احساساتی که زیبایی را در هر چه باشد، در طبیعت، نقاشی، زن و موسیقی به یک اندازه دوست دارد، ولی شعر خوب را به همه آنها ترجیح می‌دهد." این توصیفی است که مرتضی کیوان از خود میکند، شاعر چپ گرای پرشوری که زندگی کوتاهش و به خاک افتادنش با فرمانِ آتشِ جوخه کودتا، خود سوژه شعر رفقای سوخته دلش شد. کیوان در عین جوانی کاشف و حلقه واسط شاعرانی بود که بعدها هر کدام فصل مهمی از ادبیات معاصر این سرزمین را رقم زدند. محجوب، کسرایی، شاملو، ابتهاج، از جمله بزرگانی بودند که از تاثیر کیوان بر قلم و زندگیشان گفتند، نجف دریابندری ذهن نقاد او را می‌ستاید و مرتضی را اولین ویراستار ادبی ایران مینامد و شاهرخ مسكوب زندگی کیوان را به تحریر در آورد. زندگی مشترک شصت و نه روزه مرتضی کیوان و پوری سلطانی که بعدها بنیانگزار کتابداری نوین در ایران شد نیز خود شرحی است مفصل که در این چند بند نمیگنجد. زوجی که هنوز مهر عقد و پیمانشان خشک نشده به جرم پناه دادن به سه تحت تعقیب دولت کودتا دستگیر شدند تا آخرین ملاقاتهایشان به میزبانی بازجو و نگهبانان بگذرد. با مرگ کیوان بغض نیما و کسرایی و شاملو و ابتهاج بر روی دفتر شعرشان ترکید و در سوگش سرودند، که در این میان دو شعر "از عموهایت" و "نگاه کن" از شاملو و شعر "کیوان ستاره شد" از ابتهاج بیش از سایر اشعار شهره شد. در این بخش خوانش "از عموهایت" با صدای احمد شاملو را به شما عزیزان تقدیم میکنیم.
⬇️⬇️
@flith کانال پروازفکرواندیشهً🔷
Forwarded from آوای کوروش
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣١
سختي پيش آمد، وزيران اتومبيلهاشان سوار خواهند شد و خود را بمأمن خواهند رسانيد و آسوده زندگي بسر خواهند برد. استقلال ايران هم بود بوده و نبود نبوده. آسيب و گزند را توده بدبخت خواهند كشيد. رنجها همه بهره اينان خواهد بود. گاهي ميبينم در روزنامه ها قيام شادروان شيخ محمد خياباني را پيش كشيده چنين وا مينمايند كه اين پيشآمد نظير قيام خياباني، بلكه دنباله همان قيام است. من خوشوقتم كه شرح حال خياباني در كتاب »تاريخ هجده ساله آذربايجان« بتفصيل نوشته شده. خوشوقتم كتابي هست كه خوانندگان مراجعه كنند و از حقيقت آن قضيه آگاه گردند. بايد گفت: اولا مرحوم خياباني هم مقصد روشني نداشت و تنها آن ميخواست كه اقتداري بدست آورد. ما اگر بخواهيم خوش گماني نماييم بايد بگوييم خياباني ميخواست نيرويي بدست آورد، و پس از آن باصلاحاتي )اصلاحاتي كه نقشهاي برايش نكشيده بود( بپردازد. بهرحال خياباني چون از پيشروان آزاديخواهان آغاز مشروطه بود و احترامي داشت، و آنگاه كشته شد و جان خود را در راه تلاشهاي آزاديخواهانه باخت، كسي نخواست درباره قيام او از روي دقت بداوري برخيزد. وگرنه قيام خياباني نيز، با آنحال كه ميبود و براي آذربايجان استقلال دروني ميخواست، به نتيجه درستي نتوانستي رسيد. ثاني ًا در قيام خياباني پاي سياست بيگانه در ميان نبود و بيم دخالت دولتها و رخدادن جنگ و خونريزي در ميان آنها يا تقسيم ايران بمناطق نفوذ كه نتيجه لاينفك اين قيام دموكراتهاست نميرفت. بهرحال دو موضوع با هم يكي نيست و اين پيشآمد را بقضيه خياباني قياس نتوان كرد. كساني هم اتازوني يا كشورهاي متحده آمريكاي شمالي را مثل آورده ميگويند: چه مانعي دارد كه چنانكه در اتازوني هست، در ايران هم استانها در كارهاي داخلي مستقل گرديده ولي در سياست خارجي و در تشكيل آرتش و در قوه مقننه با هم اتحاد نمايند و ايران بحال خود بماند؟.. ميگويم: شما نميتوانيد ايران را با حال آشفته امروزي و با موقعيتي كه از نظر سياست پيدا كرده با اتازوني بيك ترازو گزاريد. در ميانه جدايي بسيار است: نخست مردم آمريكا رشد سياسي دارند و ميدانند چه ميكنند. دوم حس ميهن پرستي و علاقه مندي باستقلال و آزادي در ميان آنها بسيار نيرومند است و از جدايي ميان استانها بيم بهم خوردن كشور نميرود. سوم اتازوني ماننده ايران در ميان دو سياست مهيب واقع نشده در اختيار هر ترتيبي براي كشور خود آزاد است. بهرحال در كار مردم اتازوني بيگانگان دخالت ندارند و در اين پيشآمد ايران، در آشكار و نهان، دخالتهايي از سوي بيگانگان رفته و ميرود. من هيچ مانعي نميدانم كه ايرانيان پس از آنكه بآلودگيهاي خود چاره كردند و در توده رشد سياسي پديد آمد و بيم از دخالت بيگانگان در ميان نبود، يكروز نمايندگان از استانها بمركز بيايند و انجمن برپا گردانيده با هم نشينند و از روي فهم و بينش و دلسوزي به شور پردازند و اگر صلاح ديدند استانها را در كارهاي دروني آزاد گردانند. با اين
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣١
سختي پيش آمد، وزيران اتومبيلهاشان سوار خواهند شد و خود را بمأمن خواهند رسانيد و آسوده زندگي بسر خواهند برد. استقلال ايران هم بود بوده و نبود نبوده. آسيب و گزند را توده بدبخت خواهند كشيد. رنجها همه بهره اينان خواهد بود. گاهي ميبينم در روزنامه ها قيام شادروان شيخ محمد خياباني را پيش كشيده چنين وا مينمايند كه اين پيشآمد نظير قيام خياباني، بلكه دنباله همان قيام است. من خوشوقتم كه شرح حال خياباني در كتاب »تاريخ هجده ساله آذربايجان« بتفصيل نوشته شده. خوشوقتم كتابي هست كه خوانندگان مراجعه كنند و از حقيقت آن قضيه آگاه گردند. بايد گفت: اولا مرحوم خياباني هم مقصد روشني نداشت و تنها آن ميخواست كه اقتداري بدست آورد. ما اگر بخواهيم خوش گماني نماييم بايد بگوييم خياباني ميخواست نيرويي بدست آورد، و پس از آن باصلاحاتي )اصلاحاتي كه نقشهاي برايش نكشيده بود( بپردازد. بهرحال خياباني چون از پيشروان آزاديخواهان آغاز مشروطه بود و احترامي داشت، و آنگاه كشته شد و جان خود را در راه تلاشهاي آزاديخواهانه باخت، كسي نخواست درباره قيام او از روي دقت بداوري برخيزد. وگرنه قيام خياباني نيز، با آنحال كه ميبود و براي آذربايجان استقلال دروني ميخواست، به نتيجه درستي نتوانستي رسيد. ثاني ًا در قيام خياباني پاي سياست بيگانه در ميان نبود و بيم دخالت دولتها و رخدادن جنگ و خونريزي در ميان آنها يا تقسيم ايران بمناطق نفوذ كه نتيجه لاينفك اين قيام دموكراتهاست نميرفت. بهرحال دو موضوع با هم يكي نيست و اين پيشآمد را بقضيه خياباني قياس نتوان كرد. كساني هم اتازوني يا كشورهاي متحده آمريكاي شمالي را مثل آورده ميگويند: چه مانعي دارد كه چنانكه در اتازوني هست، در ايران هم استانها در كارهاي داخلي مستقل گرديده ولي در سياست خارجي و در تشكيل آرتش و در قوه مقننه با هم اتحاد نمايند و ايران بحال خود بماند؟.. ميگويم: شما نميتوانيد ايران را با حال آشفته امروزي و با موقعيتي كه از نظر سياست پيدا كرده با اتازوني بيك ترازو گزاريد. در ميانه جدايي بسيار است: نخست مردم آمريكا رشد سياسي دارند و ميدانند چه ميكنند. دوم حس ميهن پرستي و علاقه مندي باستقلال و آزادي در ميان آنها بسيار نيرومند است و از جدايي ميان استانها بيم بهم خوردن كشور نميرود. سوم اتازوني ماننده ايران در ميان دو سياست مهيب واقع نشده در اختيار هر ترتيبي براي كشور خود آزاد است. بهرحال در كار مردم اتازوني بيگانگان دخالت ندارند و در اين پيشآمد ايران، در آشكار و نهان، دخالتهايي از سوي بيگانگان رفته و ميرود. من هيچ مانعي نميدانم كه ايرانيان پس از آنكه بآلودگيهاي خود چاره كردند و در توده رشد سياسي پديد آمد و بيم از دخالت بيگانگان در ميان نبود، يكروز نمايندگان از استانها بمركز بيايند و انجمن برپا گردانيده با هم نشينند و از روي فهم و بينش و دلسوزي به شور پردازند و اگر صلاح ديدند استانها را در كارهاي دروني آزاد گردانند. با اين
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٢
شرايط هيچ مانعي نيست و نتواند بود. همه تشكيلات و تنظيمات براي آبادي كشور و آسايش مردم است. اگر روزي صلاح در آن ديده شد چرا بايد نكنند؟!.. ولي اكنون از آن شرايط هيچ كدام نيست. امروز با حال كنوني قيام كردن و براي آذربايجان استقلال داخلي درست كردن نتيجه اش آن خواهد بود كه شرح دادم و دوباره نبايد شرح دهم. امروز اين رفتار استقلال ايران رو به مردن است، تاريخ چند هزار ساله اين كشور را بپايان رسانيدن است. امروز در ايران، اگر انجمني از مردان دورانديش و دلسوز، براي گفتگو از حال توده و كشور تشكيل يابد، آنچه سخنش هم بميان نخواهد آمد براي استانها استقلال داخلي خواستن است. امروز صد مسئله مهمتر از آن در ميانست. يكبار گفتهام و براي مثل باز هم ميگويم: چهل سالست در اين كشور مشروطه روان گرديده. ولي هنوز صد يك مردم، بلكه هزار يك آنها، معني مشروطه را نميدانند و بآن علاقه ندارند، مغزهاشان آگنده از تعليماتي است كه با زندگاني دموكراسي متضاد ميباشد. آن رسواييها كه در هنگام انتخابات در ايران رخ ميدهد و اين بيآبروگريها كه در مجلس پيش ميآيد، جز نتيجه بيعلاقگي مردم بمشروطه و حكومت دموكراسي نيست. امروز مهمترين موضوع آنست كه معني مشروطه بمردم فهمانيده شود و موانعي كه در پيش است ـ چه از نظر عقايد و چه از نظرهاي ديگر ـ از ميان برداشته شود، و اصول حكومت دموكراسي در اين كشور ريشه دواند و ايران همسر انگليس و فرانسه و اتازوني گرديده در ميان تودهها سرفراز باشد، و احترام جهانيان را بخود جلب كند. نخست گام در راه اصلاحات اينست. پس از آن بايد در اين كشور رژيم زندگي معين گردد. ايرانيان چنانكه از نظر سياست در ميان دو نيروي متضاد محصور افتاده، از نظر اصول زندگاني اجتماعي نيز همان حال را دارد. از اين نظر نيز در ميان كمونيستي شوروي و سرمايهداري انگليس و آمريكا محصور است. ولي اگر ايرانيان بخواهند از روي فهم و بينش زندگي كنند، راهي برويشان باز است كه نه از كمونيستي پيروي نمايند و نه گريبان بچنگال سرمايه داري دهند ـ يكراه بهتر و علمي تر پيش گرفته از محصوريت بيرون آيند. در سياست نيز اين راه باز است. در اين كشور اگر رشته در دست مردم دلسوز و دورانديش باشد، ميتوانند راهي را پيش گيرند كه در ميان روس و انگليس كام ًلا بيطرف باشند. بهيچ يك از آنها تمايل بيشتر نشان نداده منافع شان را بيك اندازه منظور دارند. تنها آبادي كشور و آسايش مردم را در نظر گرفته اغراض را كنار گزارند. توده خود را از آلودگيها بيرون آورده براي روس و انگليس همسايه بي دردسر و خوب باشند. بطور مسلم آنچه بيش از هر چيزي روس و انگليس را بدخالت در كارهاي ايران وا ميدارد، نبودن اطمينان ست. در اين كشور چون رشد سياسي نيست و راه روشني براي رفتار با همسايگان باز نميباشد، هريكي از آندو دولت ميترسد كه اگر دور ايستد، آن ديگري ريشه خواهد دوانيد و خطر براي او ايجاد خواهد شد. اينست دور نايستاده دست بكارهايي مييازد. اكنون اگر يكدسته بيطرف و ايران خواه پا بميان گزارند و با رفتار بيطرفانه خود هر دوي آن دولتها را از ناحيه اين كشور مطمئن گردانند، هم توده خود را از سرگرداني و اضطراب و افزار دست ديگران بودن، رها خواهند گردانيد و
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٢
شرايط هيچ مانعي نيست و نتواند بود. همه تشكيلات و تنظيمات براي آبادي كشور و آسايش مردم است. اگر روزي صلاح در آن ديده شد چرا بايد نكنند؟!.. ولي اكنون از آن شرايط هيچ كدام نيست. امروز با حال كنوني قيام كردن و براي آذربايجان استقلال داخلي درست كردن نتيجه اش آن خواهد بود كه شرح دادم و دوباره نبايد شرح دهم. امروز اين رفتار استقلال ايران رو به مردن است، تاريخ چند هزار ساله اين كشور را بپايان رسانيدن است. امروز در ايران، اگر انجمني از مردان دورانديش و دلسوز، براي گفتگو از حال توده و كشور تشكيل يابد، آنچه سخنش هم بميان نخواهد آمد براي استانها استقلال داخلي خواستن است. امروز صد مسئله مهمتر از آن در ميانست. يكبار گفتهام و براي مثل باز هم ميگويم: چهل سالست در اين كشور مشروطه روان گرديده. ولي هنوز صد يك مردم، بلكه هزار يك آنها، معني مشروطه را نميدانند و بآن علاقه ندارند، مغزهاشان آگنده از تعليماتي است كه با زندگاني دموكراسي متضاد ميباشد. آن رسواييها كه در هنگام انتخابات در ايران رخ ميدهد و اين بيآبروگريها كه در مجلس پيش ميآيد، جز نتيجه بيعلاقگي مردم بمشروطه و حكومت دموكراسي نيست. امروز مهمترين موضوع آنست كه معني مشروطه بمردم فهمانيده شود و موانعي كه در پيش است ـ چه از نظر عقايد و چه از نظرهاي ديگر ـ از ميان برداشته شود، و اصول حكومت دموكراسي در اين كشور ريشه دواند و ايران همسر انگليس و فرانسه و اتازوني گرديده در ميان تودهها سرفراز باشد، و احترام جهانيان را بخود جلب كند. نخست گام در راه اصلاحات اينست. پس از آن بايد در اين كشور رژيم زندگي معين گردد. ايرانيان چنانكه از نظر سياست در ميان دو نيروي متضاد محصور افتاده، از نظر اصول زندگاني اجتماعي نيز همان حال را دارد. از اين نظر نيز در ميان كمونيستي شوروي و سرمايهداري انگليس و آمريكا محصور است. ولي اگر ايرانيان بخواهند از روي فهم و بينش زندگي كنند، راهي برويشان باز است كه نه از كمونيستي پيروي نمايند و نه گريبان بچنگال سرمايه داري دهند ـ يكراه بهتر و علمي تر پيش گرفته از محصوريت بيرون آيند. در سياست نيز اين راه باز است. در اين كشور اگر رشته در دست مردم دلسوز و دورانديش باشد، ميتوانند راهي را پيش گيرند كه در ميان روس و انگليس كام ًلا بيطرف باشند. بهيچ يك از آنها تمايل بيشتر نشان نداده منافع شان را بيك اندازه منظور دارند. تنها آبادي كشور و آسايش مردم را در نظر گرفته اغراض را كنار گزارند. توده خود را از آلودگيها بيرون آورده براي روس و انگليس همسايه بي دردسر و خوب باشند. بطور مسلم آنچه بيش از هر چيزي روس و انگليس را بدخالت در كارهاي ايران وا ميدارد، نبودن اطمينان ست. در اين كشور چون رشد سياسي نيست و راه روشني براي رفتار با همسايگان باز نميباشد، هريكي از آندو دولت ميترسد كه اگر دور ايستد، آن ديگري ريشه خواهد دوانيد و خطر براي او ايجاد خواهد شد. اينست دور نايستاده دست بكارهايي مييازد. اكنون اگر يكدسته بيطرف و ايران خواه پا بميان گزارند و با رفتار بيطرفانه خود هر دوي آن دولتها را از ناحيه اين كشور مطمئن گردانند، هم توده خود را از سرگرداني و اضطراب و افزار دست ديگران بودن، رها خواهند گردانيد و
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٣
هم آن دو دولت را از ترس و نگراني بيرون خواهند آورد، و در نتيجه چنين رفتاري، رشد سياسي از خود نشانداده، در ميان ملل جهان سرفراز خواهند بود. اينها را براي مثل گفتم. مقصودم آنست كه اگر دلسوزي و دورانديشي در ميان باشد، بايد پيش از همه باين قبيل موضوعها پردازند تا روزي هم در آينده فرا رسد كه به پيروي از اتازوني براي استانها استقلال داخلي داده گردد. من اين كتاب را با شتاب مينويسم و فرصت كم دارم. با اينحال ميخواهم همه گفتنيها را )اگرچه با اختصار باشد( بگويم و جاي ابهام باز نگزارم. ايرانيان مردم پست نهاد و ميهن فروش نيستند. اينگونه كسان در ميان ايشان كم است. در اين كشور اساس بدبختي دو چيز است: يكي روشن نبودن انديشه ها و ديگري چيره بودن هوسها و كينه ها. جوانان بكارهاي اجتماعي درميآيند بيآنكه بدانند چه بايد كرد و در چه راهي گام بايد زد، آيا سود كدام و زيان كدامست، و آنگاه به هوسها و آرزوهاي خود دخالت ميدهند و هريكي ميخواهد از اين راه نامي درآورد و آوازهاي پيدا كند. كشاكشها در ايران بيشترش از اينراه است. اينست در اين هنگام تا ميتوان بايد بروشني انديشه ها كوشيد و حقايق را روشن گردانيد. ديگران بمانند. مسلم ًا بيشتر دموكراتها نتيجه كار خود را بديده نگرفته اند. مسلم ًا خوش گمانيشان غلبه داشته است، گذشته از كينه ها كه در ميان بوده و جلو چشمها را گرفته است. يك چيز كه مسلم است آنست كه در اين قضيه بدرفتاريهاي كاركنان دولت در آذربايجان )در زمان رضاشاه( و بي اعتنايي هاي مركز بشكايتهاي مردم مؤثر افتاده. بخصوص نيشهاي زباني بسياري از مأمورين، از قبيل مستوفي و نفيسي و ديگران. اينها در آذربايجان نشسته و نان مردم را خورده و آنها را »اولاد چنگيز« خوانده اند و زبان تركي را سركوفتي بآنها گردانيده اند. آقاي عبداالله مستوفي در تهران بسيار ميكوشد كه خود را پاك و بري نشان دهد. ولي چنين نيست. من يكي از گواهانم كه آقاي مستوفي ـ آن مرد نويسنده اندرزگو ـ بدرفتاري را با آذربايجانيان از اندازه گذرانيد. اين گفتگوها درباره جدايي آذربايجان از سال ١٣٢٠ آغاز يافته. در آنسال من در آذربايجان بودم و ميديدم مردم چه دلي پر درد از بديهاي مستوفي و ديگران دارند. ميديدم كه از رنجش مردم چه استفادههايي كرده ميشود. بهرحال من در اين داوريها همه چيز را بديده گرفته آن بدرفتاريهاي مأمورين را نيز بنظر ميآورم. ولي باز قضيه درست نخواهد شد. تكرار ميكنم: بهيچ عنواني نميتوان رفتاري پيش گرفت كه نتيجهاش از ميان رفتن استقلال ايران باشد. اين كار اگر از ديگران بد باشد، از آذربايجانيان بدتر است. آذربايجان مقام والايي در تاريخ ايران داشته و بارها اين كشور را از اسارت رها گردانيده. فداكاريهاي آذربايجان در جنبش مشروطه زينت تاريخ ايرانست. گفتگو را بنتيجه رسانيم: دموكراتهاي آذربايجان سه چيز درخواست كرده بودند: ١( انجمنهاي ايالتي و ولايتي از روي قانون برپا شود. ٢( بآذربايجان خود مختاري داده شود. ٣( زبان تركي در آذربايجان زبان ادارهها و آموزشگاهها باشد.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٣
هم آن دو دولت را از ترس و نگراني بيرون خواهند آورد، و در نتيجه چنين رفتاري، رشد سياسي از خود نشانداده، در ميان ملل جهان سرفراز خواهند بود. اينها را براي مثل گفتم. مقصودم آنست كه اگر دلسوزي و دورانديشي در ميان باشد، بايد پيش از همه باين قبيل موضوعها پردازند تا روزي هم در آينده فرا رسد كه به پيروي از اتازوني براي استانها استقلال داخلي داده گردد. من اين كتاب را با شتاب مينويسم و فرصت كم دارم. با اينحال ميخواهم همه گفتنيها را )اگرچه با اختصار باشد( بگويم و جاي ابهام باز نگزارم. ايرانيان مردم پست نهاد و ميهن فروش نيستند. اينگونه كسان در ميان ايشان كم است. در اين كشور اساس بدبختي دو چيز است: يكي روشن نبودن انديشه ها و ديگري چيره بودن هوسها و كينه ها. جوانان بكارهاي اجتماعي درميآيند بيآنكه بدانند چه بايد كرد و در چه راهي گام بايد زد، آيا سود كدام و زيان كدامست، و آنگاه به هوسها و آرزوهاي خود دخالت ميدهند و هريكي ميخواهد از اين راه نامي درآورد و آوازهاي پيدا كند. كشاكشها در ايران بيشترش از اينراه است. اينست در اين هنگام تا ميتوان بايد بروشني انديشه ها كوشيد و حقايق را روشن گردانيد. ديگران بمانند. مسلم ًا بيشتر دموكراتها نتيجه كار خود را بديده نگرفته اند. مسلم ًا خوش گمانيشان غلبه داشته است، گذشته از كينه ها كه در ميان بوده و جلو چشمها را گرفته است. يك چيز كه مسلم است آنست كه در اين قضيه بدرفتاريهاي كاركنان دولت در آذربايجان )در زمان رضاشاه( و بي اعتنايي هاي مركز بشكايتهاي مردم مؤثر افتاده. بخصوص نيشهاي زباني بسياري از مأمورين، از قبيل مستوفي و نفيسي و ديگران. اينها در آذربايجان نشسته و نان مردم را خورده و آنها را »اولاد چنگيز« خوانده اند و زبان تركي را سركوفتي بآنها گردانيده اند. آقاي عبداالله مستوفي در تهران بسيار ميكوشد كه خود را پاك و بري نشان دهد. ولي چنين نيست. من يكي از گواهانم كه آقاي مستوفي ـ آن مرد نويسنده اندرزگو ـ بدرفتاري را با آذربايجانيان از اندازه گذرانيد. اين گفتگوها درباره جدايي آذربايجان از سال ١٣٢٠ آغاز يافته. در آنسال من در آذربايجان بودم و ميديدم مردم چه دلي پر درد از بديهاي مستوفي و ديگران دارند. ميديدم كه از رنجش مردم چه استفادههايي كرده ميشود. بهرحال من در اين داوريها همه چيز را بديده گرفته آن بدرفتاريهاي مأمورين را نيز بنظر ميآورم. ولي باز قضيه درست نخواهد شد. تكرار ميكنم: بهيچ عنواني نميتوان رفتاري پيش گرفت كه نتيجهاش از ميان رفتن استقلال ايران باشد. اين كار اگر از ديگران بد باشد، از آذربايجانيان بدتر است. آذربايجان مقام والايي در تاريخ ايران داشته و بارها اين كشور را از اسارت رها گردانيده. فداكاريهاي آذربايجان در جنبش مشروطه زينت تاريخ ايرانست. گفتگو را بنتيجه رسانيم: دموكراتهاي آذربايجان سه چيز درخواست كرده بودند: ١( انجمنهاي ايالتي و ولايتي از روي قانون برپا شود. ٢( بآذربايجان خود مختاري داده شود. ٣( زبان تركي در آذربايجان زبان ادارهها و آموزشگاهها باشد.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٤
من روزنامه هاشان نخواندهام. آنچه در روزنامه هاي تهران نوشته اند درخواست هاشان در روز نخست اينها بوده و جاي پرسش است كه با خودمختاري يا استقلال داخلي، بانجمنهاي ايالتي و ولايتي چه نياز داشته اند؟!.. به هرحال از اين سه درخواست، انديشه من با خودمختاري همانست كه بيان كردم. من آنرا با حال كنوني ايران بسيار زيانمند ميدانم، مايه بهم خوردن استقلال ايران ميشناسم. اما انجمنهاي ايالتي و ولايتي، چون در قانون اساسي هم پيش بيني شده بسخن چنداني درباره آن نياز نيست. اين انجمنهاي ايالتي و ولايتي تاريخچه اي دارد. كساني اگر »تاريخ مشروطه ايران« را خواندهاند ميدانند كه گنجانيدن آن در قانون اساسي از روي پيشنهاد آزاديخواهان تبريز بوده. اين نمونه رشد و فهم آزاديخواهان آنروزي آذربايجانست كه براي استوار ماندن رابطه استانها و شهرستانها با پايتخت، بودن انجمنهايي را در شهرها از سوي اهالي براي نظارت در مصرف مالياتهايي كه ميپرداختند و ديده باني بكارهاي مأمورين دولت و حفظ مصالح استان و شهرستان، لازم دانستهاند. در كابينه صدر، هنگاميكه دموكراتهاي آذربايجان، تازه آواز بلند كرده درخواستهايي مينمودند، اگر دولت دلسوز و دورانديشي بروي كار بودي ميبايست پيشآمد را مغتنم شمارد و بيدرنگ به تهيه زمينه براي برپا گردانيدن انجمنهاي استاني و شهرستاني پردازد كه هم يك درخواست مشروعي را از آذربايجان پذيرفته هم يك قسمت متروك مانده از قانون اساسي را بجريان اندازد. اكنون هم، اگر مقصود اصلاح اين كشور باشد، بايد بمردم در استانها و شهرستانها حق داشتن آن انجمنها را داد. اگر هيچ سود ديگري نباشد اين سود هست كه مرجعي براي شكايتهاي مردم از ادارات و از كاركنان آنها در ميان بوده، اين نباشد كه دولتيان هرچه كردند بكنند و شكايتهاي تلگرافي يا نامهاي كه مردم ميفرستند در روي ميزهاي وزارتخانه ها رويهم چيده شده كمترين نتيجه بدست نيايد. اما درباره زبان، بايد گفت اينموضوع كوچكتر از آنست كه وانموده ميشود. همه ميدانند كه تركي بآذربايجان از بيرون آمده است و هيچگاه آذربايجانيها آنرا زبان نوشتن و خواندن نشناخته بودند. پيش از آنكه بايران مشروطه بيايد و گفتگويي از ميهن پرستي و اين قبيل احساسات در ميان باشد، آذربايجانيها بفارسي كه زبان كشورشان بود علاقهمند بودند و نامه هاشان را جز بفارسي نمينوشتند، كتاب هاشان جز بفارسي نبود، در مكتبها جز كتابهاي فارسي درس خوانده نميشد. پس از مشروطه گاهي گفتگو از زبان بميان ميآمد. گاهي كساني يادآوري ميكردند كه اگر درسها بتركي باشد شاگردها تندتر پيش خواهند رفت. بسياري هم اينرا ميپذيرفتند. ولي پس از چندي سياست »پان توركيزم« تركان عثماني بفعاليت پرداخته دانسته شد آنها كه در آرزوي تأسيس يك امپراتوري بزرگ تركي ميباشند، آذربايجانيها را هم تركي نژاد شمارده پافشاري مينمايند كه تبليغات خود را در ميان اينها رواج دهند. پافشاري مينمايند كه آذربايجانيها را نيز بسوي خود كشند. در اينجا آزاديخواهان ديدند زبان تركي در آذربايجان عنوان بدست بيگانگان ميدهد. آنگاه آذربايجاني ها كه ايرانيند و ميخواهند با ايران بسر برند، بلكه ميخواهند هميشه در راه آزادي و پيشرفت ايران فداكاريها نمايند، اختلاف
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٤
من روزنامه هاشان نخواندهام. آنچه در روزنامه هاي تهران نوشته اند درخواست هاشان در روز نخست اينها بوده و جاي پرسش است كه با خودمختاري يا استقلال داخلي، بانجمنهاي ايالتي و ولايتي چه نياز داشته اند؟!.. به هرحال از اين سه درخواست، انديشه من با خودمختاري همانست كه بيان كردم. من آنرا با حال كنوني ايران بسيار زيانمند ميدانم، مايه بهم خوردن استقلال ايران ميشناسم. اما انجمنهاي ايالتي و ولايتي، چون در قانون اساسي هم پيش بيني شده بسخن چنداني درباره آن نياز نيست. اين انجمنهاي ايالتي و ولايتي تاريخچه اي دارد. كساني اگر »تاريخ مشروطه ايران« را خواندهاند ميدانند كه گنجانيدن آن در قانون اساسي از روي پيشنهاد آزاديخواهان تبريز بوده. اين نمونه رشد و فهم آزاديخواهان آنروزي آذربايجانست كه براي استوار ماندن رابطه استانها و شهرستانها با پايتخت، بودن انجمنهايي را در شهرها از سوي اهالي براي نظارت در مصرف مالياتهايي كه ميپرداختند و ديده باني بكارهاي مأمورين دولت و حفظ مصالح استان و شهرستان، لازم دانستهاند. در كابينه صدر، هنگاميكه دموكراتهاي آذربايجان، تازه آواز بلند كرده درخواستهايي مينمودند، اگر دولت دلسوز و دورانديشي بروي كار بودي ميبايست پيشآمد را مغتنم شمارد و بيدرنگ به تهيه زمينه براي برپا گردانيدن انجمنهاي استاني و شهرستاني پردازد كه هم يك درخواست مشروعي را از آذربايجان پذيرفته هم يك قسمت متروك مانده از قانون اساسي را بجريان اندازد. اكنون هم، اگر مقصود اصلاح اين كشور باشد، بايد بمردم در استانها و شهرستانها حق داشتن آن انجمنها را داد. اگر هيچ سود ديگري نباشد اين سود هست كه مرجعي براي شكايتهاي مردم از ادارات و از كاركنان آنها در ميان بوده، اين نباشد كه دولتيان هرچه كردند بكنند و شكايتهاي تلگرافي يا نامهاي كه مردم ميفرستند در روي ميزهاي وزارتخانه ها رويهم چيده شده كمترين نتيجه بدست نيايد. اما درباره زبان، بايد گفت اينموضوع كوچكتر از آنست كه وانموده ميشود. همه ميدانند كه تركي بآذربايجان از بيرون آمده است و هيچگاه آذربايجانيها آنرا زبان نوشتن و خواندن نشناخته بودند. پيش از آنكه بايران مشروطه بيايد و گفتگويي از ميهن پرستي و اين قبيل احساسات در ميان باشد، آذربايجانيها بفارسي كه زبان كشورشان بود علاقهمند بودند و نامه هاشان را جز بفارسي نمينوشتند، كتاب هاشان جز بفارسي نبود، در مكتبها جز كتابهاي فارسي درس خوانده نميشد. پس از مشروطه گاهي گفتگو از زبان بميان ميآمد. گاهي كساني يادآوري ميكردند كه اگر درسها بتركي باشد شاگردها تندتر پيش خواهند رفت. بسياري هم اينرا ميپذيرفتند. ولي پس از چندي سياست »پان توركيزم« تركان عثماني بفعاليت پرداخته دانسته شد آنها كه در آرزوي تأسيس يك امپراتوري بزرگ تركي ميباشند، آذربايجانيها را هم تركي نژاد شمارده پافشاري مينمايند كه تبليغات خود را در ميان اينها رواج دهند. پافشاري مينمايند كه آذربايجانيها را نيز بسوي خود كشند. در اينجا آزاديخواهان ديدند زبان تركي در آذربايجان عنوان بدست بيگانگان ميدهد. آنگاه آذربايجاني ها كه ايرانيند و ميخواهند با ايران بسر برند، بلكه ميخواهند هميشه در راه آزادي و پيشرفت ايران فداكاريها نمايند، اختلاف
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٥
زبان به آن هم زيان ميرساند ميانه آذربايجاني ها با ديگران رميدگي پديد ميآورد. يك تهراني ناتراشيده دشنامش »تركه خر« است و يك آذربايجاني نافهم ورد زبانش »عراقلي ايشك اولار« ميباشد. اينها را ديدند و بنام علاقه اي كه به ايران و آذربايجان داشتند، دورانديشانه به چاره پرداختند و در يك نشستي كه دموكراتها )دموكراتهاي آنروزي( در اداره تجدد برپا گردانيده بودند تصميم گرفتند كه تا توانند برواج زبان فارسي در آذربايجان كوشند كه نه تنها درسها در دبستانها و دبيرستانها جز بفارسي نباشد، در ادارهها نيز، تا پيشرفت دارد، گفتگوها با فارسي باشد. اين تصميمي بود كه آزاديخواهان آذربايجان گرفتند. دولت يا تهرانيها در آن دخالت نداشتند. تاكنون دولت بكسي فشار نياورده كه تركي حرف نزند. بزبان تركي كسي توهين ننموده. اينكه ميگويند: فارسي چون زبان مادرزادي نيست درسها كه با آن زبانست باعث رنجي براي شاگردان ميشود، جاي انكار نيست. اندك رنجي هست ولي نه چندان است كه شاگردان را عقب گذارد. همه ميدانند كه شاگردان آذربايجان هميشه در آزمايشها رويهم رفته جلوتر از ديگران بودهاند. آنگاه ما اگر باستقلال كشور خود علاقه مند باشيم و در راه آن اندك رنجي را بخود هموار گردانيم، زيان نخواهيم كرد. گذشته از همه اينها، در ايران، جز تركي زبانهاي ديگر نيز هست. آسوري، ارمني، عربي، كردي، اگر كمي هم پيش رويم، گيلاني، مازندراني، شوشتري، لري، هريكي زبان جداييست. اگر آن درخواست از آذربايجان پيش رود، درخواستهاي ديگر كم نخواهد بود، و خدا ميداند كه چه زيانهاي بزرگ از اين نغمه هاي هوسبازانه براي كشور پديد خواهد آمد. آنچه من ميدانم آذربايجاني ها تصميم دموكراتها )دموكراتهاي پيش( را درباره زبان با خوشي و خرسندي تلقي كرده، فارسي را با شوق ياد ميگرفتند و در اداره ها و مجالس با دلخواه با آن سخن ميگفتند و در مدت بيست و چند سال كه از تاريخ آن تصميم گذشته پيشرفت بسيار محسوس در رواج اين زبان در آذربايجان بوده است. به هرحال چنانكه گفتم اين موضوع بآن بزرگي كه نشان ميدهند نيست، و اين جز دستاويزي براي مقاصد ديگر نميباشد. اين بخش را هم بپايان رسانيم. در اين غائله كه براي ايران پيدا شده و از هر باره بيم گزند و آسيب ميرود جمعيتي كه خود را دموكرات مينامند و در آذربايجان قيام كردهاند، مسئوليت بيشتر را بگردن دارند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٥
زبان به آن هم زيان ميرساند ميانه آذربايجاني ها با ديگران رميدگي پديد ميآورد. يك تهراني ناتراشيده دشنامش »تركه خر« است و يك آذربايجاني نافهم ورد زبانش »عراقلي ايشك اولار« ميباشد. اينها را ديدند و بنام علاقه اي كه به ايران و آذربايجان داشتند، دورانديشانه به چاره پرداختند و در يك نشستي كه دموكراتها )دموكراتهاي آنروزي( در اداره تجدد برپا گردانيده بودند تصميم گرفتند كه تا توانند برواج زبان فارسي در آذربايجان كوشند كه نه تنها درسها در دبستانها و دبيرستانها جز بفارسي نباشد، در ادارهها نيز، تا پيشرفت دارد، گفتگوها با فارسي باشد. اين تصميمي بود كه آزاديخواهان آذربايجان گرفتند. دولت يا تهرانيها در آن دخالت نداشتند. تاكنون دولت بكسي فشار نياورده كه تركي حرف نزند. بزبان تركي كسي توهين ننموده. اينكه ميگويند: فارسي چون زبان مادرزادي نيست درسها كه با آن زبانست باعث رنجي براي شاگردان ميشود، جاي انكار نيست. اندك رنجي هست ولي نه چندان است كه شاگردان را عقب گذارد. همه ميدانند كه شاگردان آذربايجان هميشه در آزمايشها رويهم رفته جلوتر از ديگران بودهاند. آنگاه ما اگر باستقلال كشور خود علاقه مند باشيم و در راه آن اندك رنجي را بخود هموار گردانيم، زيان نخواهيم كرد. گذشته از همه اينها، در ايران، جز تركي زبانهاي ديگر نيز هست. آسوري، ارمني، عربي، كردي، اگر كمي هم پيش رويم، گيلاني، مازندراني، شوشتري، لري، هريكي زبان جداييست. اگر آن درخواست از آذربايجان پيش رود، درخواستهاي ديگر كم نخواهد بود، و خدا ميداند كه چه زيانهاي بزرگ از اين نغمه هاي هوسبازانه براي كشور پديد خواهد آمد. آنچه من ميدانم آذربايجاني ها تصميم دموكراتها )دموكراتهاي پيش( را درباره زبان با خوشي و خرسندي تلقي كرده، فارسي را با شوق ياد ميگرفتند و در اداره ها و مجالس با دلخواه با آن سخن ميگفتند و در مدت بيست و چند سال كه از تاريخ آن تصميم گذشته پيشرفت بسيار محسوس در رواج اين زبان در آذربايجان بوده است. به هرحال چنانكه گفتم اين موضوع بآن بزرگي كه نشان ميدهند نيست، و اين جز دستاويزي براي مقاصد ديگر نميباشد. اين بخش را هم بپايان رسانيم. در اين غائله كه براي ايران پيدا شده و از هر باره بيم گزند و آسيب ميرود جمعيتي كه خود را دموكرات مينامند و در آذربايجان قيام كردهاند، مسئوليت بيشتر را بگردن دارند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٦
٦ ـ چه بايد كرد؟..
ميدانم كساني خواهند گفت: اينها قضاوت هايي است كه شما ميكنيد، مسئولين غائله را نشان ميدهد. پس بگوييد چاره چيست؟.. بگوييد چه بايد كرد؟.. ميگويم: راه چاره بسته نيست. اين دردي نيست كه درمان نپذيرد. ولي بگفته امام علي بن ابيطالب )ع( »لا رأي لمن لا يطاع له امر«. كسي كه اختيار در دستش نيست چه رأيي ازو توان پرسيد. چاره را ميتوان گفت. ولي اجرا كنندهاش كه باشد؟.. آيا آقاي حكيمي و وزيرانش؟.. آيا اكثريت مجلس؟.. آيا حزب توده و حزب اراده ملي؟.. اينها باعث غائله شدهاند، چه توقع توان داشت كه چاره هم با دست آنها باشد؟.. كساني نوشتن اين كتاب را بمن ايراد گرفته ميگويند: اين چكاري است كه شما كرديد؟!.. همه دسته ها را از خود رنجانيديد. ميگويم: راست ميگوييد. ولي خدا ميداند كه مرا با هيچكس دشمني نيست. اگر هم از كساني رنجيده باشم در اين نوشته ها برنجشها دخالت ندادم. باز خدا گواه است كه من خودداري نتوانستم و اين كتاب را نوشتم. بيم گزند و آسيب خاموشم نتوانست گرداند. تودهاي كه در ميان آن زندگي ميكنم چنين روز بدي برايش پيش آمده، نتوانستم خود را بگوشهاي كشم و همچون بسياري از ديگران چشم براه حوادث دوزم. دور از مردمي دانستم كه در چنين هنگامي دانسته هاي خود را نگويم. اگر اين كتاب كوچكي كه با شتاب نوشته شده مؤثر افتاد كاري كرده، به بيست مليون توده نيكي كردهام، اگر نيفتاد وجدانم را آسوده گردانيدهام. باري اگر در اين هنگام در ميان دولتها جنگي پيش آيد بيكبار رشته از هم گسيخته خواهد شد، و سرنوشت ايران روشن شدنش به پس از جنگ باز خواهد ماند. ولي اگر جنگ باين زودي رخ ندهد )چنانكه اميد بسيار بآن است( اختيار بيكبار از دست نرفته است و ما خواهيم توانست باين گرفتاري چاره كنيم. براي ايرانيان موقع آزمايش فرا رسيده. امروز هنگاميست كه شايستگي خود را نشان دهند. اينكه ميپرسند چه كار بايد كرد، آنچه من ميدانم بايد در اين هنگام غرضها را كنار گزاشت و از لجاجتها دست برداشت. آقا سيد ضياء، حزب توده، اكثريت و اقليت، روزنامههاي دست چپ و دست راست، بايد گذشته را گذشته حساب كنند، اهميت غائله را بديده گرفته در پي چاره باشند. بايد دولتهاي انگليس و روس را بخود گزارده بمصالح كشور خود كوشند. آنها بدلسوزيهاي ما نياز ندارند. با حال امروزي صلاح آنها نيز در همين است كه از ايران آوازهايي برنخيزد. نخست كاري كه بايد كرد آنست كه ما از رفتار دموكراتها در آذربايجان ناخشنودي نماييم. آري ناخشنودي نماييم و بيزاري نشاندهيم. ناخشنودي نماييم تا ديگران در گيلان و مازندران و يا در فارس و كرمان بآنها تأسي نجويند. اين دموكراتها كشور را بيكراه بن بست انداخته اند، بيكراه انداخته اند كه اگر تدبيرهايي انديشيده نشود، بيرون آمدن از آن جز با جنگ و خونريزي و يا تجزيه كشور صورت نخواهد گرفت. آنها تنها اين خواستهاند كه حرف خود را پيش برند. حرف خود را پيش برند و هرچه باداباد. آنها هم كه در تهران يا جاهاي ديگر هواداري ميكنند، پايان كار را نينديشيدهاند. تنها در پي لجاجتند و يا از تمايلي كه از نخست بيك سو داشته اند دست كشيدن نميخواهند. من ميخواهم با اين كسان ـ با اين كسان كه در تهران هواداري نشان ميدهند ـ قدري گفتگو كنم. ميپرسم: آيا شما باستقلال ايران علاقه منديد؟!.. آيا دوست ميداريد كه ايران كشور مستقلي باشد و تاريخ خود را ادامه دهد؟!..
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٦
٦ ـ چه بايد كرد؟..
ميدانم كساني خواهند گفت: اينها قضاوت هايي است كه شما ميكنيد، مسئولين غائله را نشان ميدهد. پس بگوييد چاره چيست؟.. بگوييد چه بايد كرد؟.. ميگويم: راه چاره بسته نيست. اين دردي نيست كه درمان نپذيرد. ولي بگفته امام علي بن ابيطالب )ع( »لا رأي لمن لا يطاع له امر«. كسي كه اختيار در دستش نيست چه رأيي ازو توان پرسيد. چاره را ميتوان گفت. ولي اجرا كنندهاش كه باشد؟.. آيا آقاي حكيمي و وزيرانش؟.. آيا اكثريت مجلس؟.. آيا حزب توده و حزب اراده ملي؟.. اينها باعث غائله شدهاند، چه توقع توان داشت كه چاره هم با دست آنها باشد؟.. كساني نوشتن اين كتاب را بمن ايراد گرفته ميگويند: اين چكاري است كه شما كرديد؟!.. همه دسته ها را از خود رنجانيديد. ميگويم: راست ميگوييد. ولي خدا ميداند كه مرا با هيچكس دشمني نيست. اگر هم از كساني رنجيده باشم در اين نوشته ها برنجشها دخالت ندادم. باز خدا گواه است كه من خودداري نتوانستم و اين كتاب را نوشتم. بيم گزند و آسيب خاموشم نتوانست گرداند. تودهاي كه در ميان آن زندگي ميكنم چنين روز بدي برايش پيش آمده، نتوانستم خود را بگوشهاي كشم و همچون بسياري از ديگران چشم براه حوادث دوزم. دور از مردمي دانستم كه در چنين هنگامي دانسته هاي خود را نگويم. اگر اين كتاب كوچكي كه با شتاب نوشته شده مؤثر افتاد كاري كرده، به بيست مليون توده نيكي كردهام، اگر نيفتاد وجدانم را آسوده گردانيدهام. باري اگر در اين هنگام در ميان دولتها جنگي پيش آيد بيكبار رشته از هم گسيخته خواهد شد، و سرنوشت ايران روشن شدنش به پس از جنگ باز خواهد ماند. ولي اگر جنگ باين زودي رخ ندهد )چنانكه اميد بسيار بآن است( اختيار بيكبار از دست نرفته است و ما خواهيم توانست باين گرفتاري چاره كنيم. براي ايرانيان موقع آزمايش فرا رسيده. امروز هنگاميست كه شايستگي خود را نشان دهند. اينكه ميپرسند چه كار بايد كرد، آنچه من ميدانم بايد در اين هنگام غرضها را كنار گزاشت و از لجاجتها دست برداشت. آقا سيد ضياء، حزب توده، اكثريت و اقليت، روزنامههاي دست چپ و دست راست، بايد گذشته را گذشته حساب كنند، اهميت غائله را بديده گرفته در پي چاره باشند. بايد دولتهاي انگليس و روس را بخود گزارده بمصالح كشور خود كوشند. آنها بدلسوزيهاي ما نياز ندارند. با حال امروزي صلاح آنها نيز در همين است كه از ايران آوازهايي برنخيزد. نخست كاري كه بايد كرد آنست كه ما از رفتار دموكراتها در آذربايجان ناخشنودي نماييم. آري ناخشنودي نماييم و بيزاري نشاندهيم. ناخشنودي نماييم تا ديگران در گيلان و مازندران و يا در فارس و كرمان بآنها تأسي نجويند. اين دموكراتها كشور را بيكراه بن بست انداخته اند، بيكراه انداخته اند كه اگر تدبيرهايي انديشيده نشود، بيرون آمدن از آن جز با جنگ و خونريزي و يا تجزيه كشور صورت نخواهد گرفت. آنها تنها اين خواستهاند كه حرف خود را پيش برند. حرف خود را پيش برند و هرچه باداباد. آنها هم كه در تهران يا جاهاي ديگر هواداري ميكنند، پايان كار را نينديشيدهاند. تنها در پي لجاجتند و يا از تمايلي كه از نخست بيك سو داشته اند دست كشيدن نميخواهند. من ميخواهم با اين كسان ـ با اين كسان كه در تهران هواداري نشان ميدهند ـ قدري گفتگو كنم. ميپرسم: آيا شما باستقلال ايران علاقه منديد؟!.. آيا دوست ميداريد كه ايران كشور مستقلي باشد و تاريخ خود را ادامه دهد؟!..
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٧
آيا با رفتاريكه دموكراتهاي آذربايجان كرده اند استقلال كشور پايدار خواهد ماند؟!.. پيشهوري حكومتي در آذربايجان پديد آورده، اگر فردا حكومتي هم در فارس پديد آمد و آنها نيز مستقل گرديدند، آيا با حكومت آذربايجان روابط حسنه خواهند داشت؟!.. آنها ترك و اينها فارس، آنها متمايل به روس و اينها متمايل به انگليس، آيا با يكديگر صميميت خواهند داشت؟!.. آيا بنام خشك ايران علاقه مند بوده با يكديگر راه خواهند رفت؟!.. روزنامه هاي داريا و ايران ما و نجات ايران و رهبر كه زبان بدشنام و بدگويي نمي آلايند و چون هواداريهاي آشكار با حزب دموكرات كردهاند در مسئوليت با آنها شريك ميباشند، بسيار بجاست كه باين پرسشهاي ما پاسخ دهند. از روزنامه كيهان و ديگر روزنامه ها كه به بيطرفي شناخته شدهاند نيز خواهشمندم در اين قضيه نظر خود را بنويسند. خواهشمندم نويسندگان شخص مرا بديده نگيرند. من دوست ميدارم نامم بروزنامه ها نيفتد. هر ايراني حق دارد در اينهنگام نظر و عقيده خود را بگويد. شما مرا يك تن ايراني بشناسيد و بپرسش هايم پاسخ نويسيد. چنين انگاريد كنفرانسي تشكيل گرديده و درباره پيشآمد گفتگوهايي ميرود و شما چون با جديت از رفتار دموكراتها طرفداري نشان دادهايد، كساني بشما ايراد گرفته اين پرسشها را ميكنند. من اين كتاب را با خونسردي بسيار نوشته ام. با همه تأثري كه داشتهام لگام قلم را رها نكردهام. شما نيز با خونسردي پاسخهاي ساده بدهيد. من تا توانستهام لحن علمي بكار بردهام و باحساسات دخالت ندادهام. شما نيز تنها در پي احساسات نباشيد و حقايق را بديده گيريد. بسيار بهتر است كه اين گفتگوها بميان آيد و انديشه ها روشن شود و مردم از اين گيج سري بيرون آيند. شايد شما چيزهايي ميدانيد كه ما ندانستهايم. بهتر است دانسته هاتان بنويسيد تا همه آگاه گردند. گفته اند: مرد خردمند آنست كه از هر زياني سودي بردارد. ما نيز از اين گرفتاري كه برايمان پيش آمده بهتر است اين سود را برداريم كه قضايا را روشن گردانيم. شما نميتوانيد نفوذ انگليس را در ايران برخ من كشيد. چه من پاسخش دادم كه ما بايد بكوشيم و از هرچه نفوذ بيگانه است جلو گيريم. باز نميتوانيد بدرفتاريهاي دولت را برخ من كشيد. زيرا دولت هر قدر بدرفتار باشد ما نخواهيم توانست از استقلال چشم پوشيم. ما اگر از راهش درآييم ميتوانيم در ايران حكومتي برپا گردانيم كه زير نفوذ هيچيك از دولتها نرود و با مردم نيز از روي قانون رفتار كند. اين كار براي ما دشوار نيست. ناشدني نيست. مرا شگفت افتاده كه داريا كه از روزنامه هاي دست چپ است از روز نخست با دعاوي حزب دموكرات و با رفتار آنها همراهي نشان داده و هنوز هم ميدهد و از فيروزي آنها شادماني مينمايد، و در همانحال در اين چند روزه گفتاري زير عنوان »استقلال ايران در خطر است« نوشته و از رفتن استقلال اين كشور اظهار بيم و نگراني نموده. من نميدانم اين دو حس در يك كالبد چگونه با هم سازگار است؟!.. نميدانم كسيكه از رفتن استقلال كشور ميترسد چگونه با پيشآمدهاي آذربايجان همراهي مينمايد؟!.. نميدانم كسيكه آن گفتارهاي پر مغز را مينويسد و آن آگاهيهاي دقيق را از جهان و سياست در نوشته هايش ميگنجاند، چگونه نميتواند نتيجه هاي قطعي و احتمالي رفتار آذربايجان را پيش بيني كند؟!.. نويسنده داريا اظهار تأسف ميكند از اينكه در ايران كساني هستند كه طرفدار سياست انگليسها ميباشند. من نيز متأسفم و هميشه متأسف بوده ام. ولي آيا چاره آن اينست كه كساني هم در ايران باشند و طرفداري از سياست شوروي
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٧
آيا با رفتاريكه دموكراتهاي آذربايجان كرده اند استقلال كشور پايدار خواهد ماند؟!.. پيشهوري حكومتي در آذربايجان پديد آورده، اگر فردا حكومتي هم در فارس پديد آمد و آنها نيز مستقل گرديدند، آيا با حكومت آذربايجان روابط حسنه خواهند داشت؟!.. آنها ترك و اينها فارس، آنها متمايل به روس و اينها متمايل به انگليس، آيا با يكديگر صميميت خواهند داشت؟!.. آيا بنام خشك ايران علاقه مند بوده با يكديگر راه خواهند رفت؟!.. روزنامه هاي داريا و ايران ما و نجات ايران و رهبر كه زبان بدشنام و بدگويي نمي آلايند و چون هواداريهاي آشكار با حزب دموكرات كردهاند در مسئوليت با آنها شريك ميباشند، بسيار بجاست كه باين پرسشهاي ما پاسخ دهند. از روزنامه كيهان و ديگر روزنامه ها كه به بيطرفي شناخته شدهاند نيز خواهشمندم در اين قضيه نظر خود را بنويسند. خواهشمندم نويسندگان شخص مرا بديده نگيرند. من دوست ميدارم نامم بروزنامه ها نيفتد. هر ايراني حق دارد در اينهنگام نظر و عقيده خود را بگويد. شما مرا يك تن ايراني بشناسيد و بپرسش هايم پاسخ نويسيد. چنين انگاريد كنفرانسي تشكيل گرديده و درباره پيشآمد گفتگوهايي ميرود و شما چون با جديت از رفتار دموكراتها طرفداري نشان دادهايد، كساني بشما ايراد گرفته اين پرسشها را ميكنند. من اين كتاب را با خونسردي بسيار نوشته ام. با همه تأثري كه داشتهام لگام قلم را رها نكردهام. شما نيز با خونسردي پاسخهاي ساده بدهيد. من تا توانستهام لحن علمي بكار بردهام و باحساسات دخالت ندادهام. شما نيز تنها در پي احساسات نباشيد و حقايق را بديده گيريد. بسيار بهتر است كه اين گفتگوها بميان آيد و انديشه ها روشن شود و مردم از اين گيج سري بيرون آيند. شايد شما چيزهايي ميدانيد كه ما ندانستهايم. بهتر است دانسته هاتان بنويسيد تا همه آگاه گردند. گفته اند: مرد خردمند آنست كه از هر زياني سودي بردارد. ما نيز از اين گرفتاري كه برايمان پيش آمده بهتر است اين سود را برداريم كه قضايا را روشن گردانيم. شما نميتوانيد نفوذ انگليس را در ايران برخ من كشيد. چه من پاسخش دادم كه ما بايد بكوشيم و از هرچه نفوذ بيگانه است جلو گيريم. باز نميتوانيد بدرفتاريهاي دولت را برخ من كشيد. زيرا دولت هر قدر بدرفتار باشد ما نخواهيم توانست از استقلال چشم پوشيم. ما اگر از راهش درآييم ميتوانيم در ايران حكومتي برپا گردانيم كه زير نفوذ هيچيك از دولتها نرود و با مردم نيز از روي قانون رفتار كند. اين كار براي ما دشوار نيست. ناشدني نيست. مرا شگفت افتاده كه داريا كه از روزنامه هاي دست چپ است از روز نخست با دعاوي حزب دموكرات و با رفتار آنها همراهي نشان داده و هنوز هم ميدهد و از فيروزي آنها شادماني مينمايد، و در همانحال در اين چند روزه گفتاري زير عنوان »استقلال ايران در خطر است« نوشته و از رفتن استقلال اين كشور اظهار بيم و نگراني نموده. من نميدانم اين دو حس در يك كالبد چگونه با هم سازگار است؟!.. نميدانم كسيكه از رفتن استقلال كشور ميترسد چگونه با پيشآمدهاي آذربايجان همراهي مينمايد؟!.. نميدانم كسيكه آن گفتارهاي پر مغز را مينويسد و آن آگاهيهاي دقيق را از جهان و سياست در نوشته هايش ميگنجاند، چگونه نميتواند نتيجه هاي قطعي و احتمالي رفتار آذربايجان را پيش بيني كند؟!.. نويسنده داريا اظهار تأسف ميكند از اينكه در ايران كساني هستند كه طرفدار سياست انگليسها ميباشند. من نيز متأسفم و هميشه متأسف بوده ام. ولي آيا چاره آن اينست كه كساني هم در ايران باشند و طرفداري از سياست شوروي
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٨
كنند؟!.. آيا اينست راه چاره؟!.. آيا اين مثل آن نيست كه كسي را كه از پشت بام پرت ميكنند، التماس نمايد كه مرا از آنور پرت نكنيد و از اينور پرت كنيد؟!.. نويسنده داريا اظهار نگراني ميكند از اينكه سه وزير خارجه در كنفرانس مسكو »موضوع ايران را از نقطه نظر حفظ منافع مشترك خود و رفع نگرانيهاي سياسي از يكديگر مورد مطالعه قرار دهند« و اظهار نگراني ميكند كه دوباره ايران دچار مناطق نفوذ گردد. ميگويم با اين رفتاري كه پيش گرفته شده بيگمان نتيجه آن خواهد بود. شما غائله برپا ميگردانيد و آنگاه چشم ميداريد كه بيگانگان بنشينند و آنرا از »نقطه نظر حفظ منافع اولاد داريوش« مورد بررسي گردانند. آيا چنين چيزي تواند بود؟!.. من دوست ميدارم گفتگو شود و اينها همه روشن گردد. مدتهاست در روزنامه هاي ايران مسلكهاي مبهمي انعكاس پيدا كرده. من دوست ميدارم آنها از ابهام بيرون آيد و مسلك هركسي روشن گردد. دموكراتها در آذربايجان قيام مسلح كردهاند كه كارهاشان اگر از روي احساسات باشد، تازه احساسات آذربايجاني گريست و چنانكه خودشان ميگويند جز كوشش بمنافع آذربايجان در نظر آنها نيست، و با اينحال كساني كه در تهران نشستهاند و آذربايجاني هم نبودهاند، با آنها هم آوازي ميكنند و در احساسات شركت نشان ميدهند. اينهاست كه ما ميخواهيم بدانيم عنوانش چيست؟!.. از داريا پرسش ديگري هم دارم: دو سال پيش روزنامه هاي تركيه سخن از ترك بودن آذربايجانيان ميراندند و اين روزنامه بآنها پاسخها نوشت و از جمله كتاب »آذري يا زبان باستان آذربايجان« را برخ آنها كشيد. در حاليكه آن گفتارهاي روزنامه هاي تركيه نتيجه عملي در بر نداشت و بارها پيش از آن نوشته و پاسخها شنيده بودند. ولي همان داريا در برابر تمسكي كه دموكراتهاي آذربايجان بزبان تركي نمودهاند و اين رفتارشان در جدا گردانيدن آذربايجان از ايران بسيار مؤثر خواهد بود بيكبار خاموشي گزيده. من نميدانم باين چه نامي توان داد؟!.. در يكي از روزنامه هاي تهران خواندم كه دموكراتها ثابت ميكنند كه آذربايجاني ها از اول داراي »مليت خاصي« بودهاند و درباره آن اصرار ميورزند. اين دعوي عجيبي است. عجيب تر از آن اينست كه داريا و روزنامه هاي ديگر در برابرش خاموشي گزينند. ايران ما و داريا از روزنامه هاييست كه من دوست ميدارم و با لذت ميخوانم. اين روزنامه ها گذشته از آنكه پرمغزند، بايرانيان طرز چيز نويسي ياد ميدهند. بسياري از نويسندگان ميپندارند جز با دشنام و توهين نميتوان با كسي مناظره كرد. اين روزنامه ها بطلان آن تصور را ثابت ميكنند. »ايران ما« نيكي بگردن من دارد و با نويسندگانش دوستي داريم. با همه اينها نميتوانم در اين هنگام از خرده گيري بآنها خودداري نمايم. مسلك آنها را در اين هنگام زيانمند ميبينم. باري در اين هنگام، نخست گام همانست كه از سوي توده اظهار احساسات شود. ايرانيان بايد نشان دهند كه زندهاند و بكشور خود علاقهمندند، استقلال كشور خود را ميخواهند. نميخواهند بنشينند تا ديگران دربارهشان هر تصميمي گرفتند گردن گزارند. اين خودش بسيار مؤثر است. سرنوشت ايران بسته باينست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٨
كنند؟!.. آيا اينست راه چاره؟!.. آيا اين مثل آن نيست كه كسي را كه از پشت بام پرت ميكنند، التماس نمايد كه مرا از آنور پرت نكنيد و از اينور پرت كنيد؟!.. نويسنده داريا اظهار نگراني ميكند از اينكه سه وزير خارجه در كنفرانس مسكو »موضوع ايران را از نقطه نظر حفظ منافع مشترك خود و رفع نگرانيهاي سياسي از يكديگر مورد مطالعه قرار دهند« و اظهار نگراني ميكند كه دوباره ايران دچار مناطق نفوذ گردد. ميگويم با اين رفتاري كه پيش گرفته شده بيگمان نتيجه آن خواهد بود. شما غائله برپا ميگردانيد و آنگاه چشم ميداريد كه بيگانگان بنشينند و آنرا از »نقطه نظر حفظ منافع اولاد داريوش« مورد بررسي گردانند. آيا چنين چيزي تواند بود؟!.. من دوست ميدارم گفتگو شود و اينها همه روشن گردد. مدتهاست در روزنامه هاي ايران مسلكهاي مبهمي انعكاس پيدا كرده. من دوست ميدارم آنها از ابهام بيرون آيد و مسلك هركسي روشن گردد. دموكراتها در آذربايجان قيام مسلح كردهاند كه كارهاشان اگر از روي احساسات باشد، تازه احساسات آذربايجاني گريست و چنانكه خودشان ميگويند جز كوشش بمنافع آذربايجان در نظر آنها نيست، و با اينحال كساني كه در تهران نشستهاند و آذربايجاني هم نبودهاند، با آنها هم آوازي ميكنند و در احساسات شركت نشان ميدهند. اينهاست كه ما ميخواهيم بدانيم عنوانش چيست؟!.. از داريا پرسش ديگري هم دارم: دو سال پيش روزنامه هاي تركيه سخن از ترك بودن آذربايجانيان ميراندند و اين روزنامه بآنها پاسخها نوشت و از جمله كتاب »آذري يا زبان باستان آذربايجان« را برخ آنها كشيد. در حاليكه آن گفتارهاي روزنامه هاي تركيه نتيجه عملي در بر نداشت و بارها پيش از آن نوشته و پاسخها شنيده بودند. ولي همان داريا در برابر تمسكي كه دموكراتهاي آذربايجان بزبان تركي نمودهاند و اين رفتارشان در جدا گردانيدن آذربايجان از ايران بسيار مؤثر خواهد بود بيكبار خاموشي گزيده. من نميدانم باين چه نامي توان داد؟!.. در يكي از روزنامه هاي تهران خواندم كه دموكراتها ثابت ميكنند كه آذربايجاني ها از اول داراي »مليت خاصي« بودهاند و درباره آن اصرار ميورزند. اين دعوي عجيبي است. عجيب تر از آن اينست كه داريا و روزنامه هاي ديگر در برابرش خاموشي گزينند. ايران ما و داريا از روزنامه هاييست كه من دوست ميدارم و با لذت ميخوانم. اين روزنامه ها گذشته از آنكه پرمغزند، بايرانيان طرز چيز نويسي ياد ميدهند. بسياري از نويسندگان ميپندارند جز با دشنام و توهين نميتوان با كسي مناظره كرد. اين روزنامه ها بطلان آن تصور را ثابت ميكنند. »ايران ما« نيكي بگردن من دارد و با نويسندگانش دوستي داريم. با همه اينها نميتوانم در اين هنگام از خرده گيري بآنها خودداري نمايم. مسلك آنها را در اين هنگام زيانمند ميبينم. باري در اين هنگام، نخست گام همانست كه از سوي توده اظهار احساسات شود. ايرانيان بايد نشان دهند كه زندهاند و بكشور خود علاقهمندند، استقلال كشور خود را ميخواهند. نميخواهند بنشينند تا ديگران دربارهشان هر تصميمي گرفتند گردن گزارند. اين خودش بسيار مؤثر است. سرنوشت ايران بسته باينست.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٩
باز ميگويم: براي ايرانيان روز آزمايش فرا رسيده. امروز نوبت خردمندان و غيرتمندانست كه پا پيش گزارند و خود را از خطرهاي بزرگي كه در پيش است برهانند. من ميشنوم بسياري از جوانان ميگويند: ما از اين هيئت حاكمه خيري نديديم، بگزار هرچه ميخواهد باشد. ولي اين عجز است، اين گردن به بدبختي گزاردن است. اگر هيئت حاكمه بد است شما فرصت خواهيد داشت آنها را اصلاح كنيد. ولي اگر ايران تكه تكه شد و استقلالتان از ميان رفت و يا جنگي پيش آمد و شهرها و آباديها زير بمباران واقع شد بيكبار رشته از دستتان در رفته است و ديگر چارهاي نخواهيد توانست. وضعي است پيش آمده: در آذربايجان آن حادثه رخ داده، دولتها دخالت كرده اند و گفتگو به كنفرانس مسكو افتاده، در مازندران و گيلان و خراسان آمادگيها ميرود، در جنوب عكس العمل رخ داده تكانهايي در نهان پيدا شده، در تهران دولت جز ناتواني نشان نميدهد، بيم تجزيه ايران در ميانست، استقلال كشور در خطر افتاده. وضعي است كه در برابر ما عرض اندام نموده. چكار بايد كرد؟!.. آيا بايد نشست و منتظر حوادث شد؟!.. آيا اين از عقل و غيرت دور نيست؟!.. اگر شما بنشينيد و منتظر حوادث باشيد جهانيان بشما با چه ديدهاي خواهند نگريست؟!.. زينهار اي ايرانيان؛ ننشينيد و منتظر حوادث نباشيد!.. زينهار تكاني بخود دهيد و به چاره پردازيد!.. نگوييد چارهاي نيست. اگر غرضها را كنار گزاريد و عقل و فهم را راهنماي خود سازيد راه چاره باز است. رنجشي كه از هيئت حاكمه داريد شما را گمراه نگرداند، پرده خشم جلو چشم شما را نگيرد، همت نماييد و از پيشآمد استفاده كرده هيئت حاكمه را نيز اصلاح كنيد. آري وضع گذشته قابل دوام نيست. در آينده يكي از شروط بقاي ايران اجراي اصلاحات ست. يك گام بزرگ در راه چاره همين است كه اصلاحات آغاز شود. شما اينها را هم در نظر بگيريد. در اينجا فرصت نيست كه من نظر خود را درباره اصلاح ايران بتفصيل بنويسم. شايد در آينده كتاب ديگري از روي فرصت در اين زمينه بچاپ رسانم. در اينجا مجبورم فهرست وار چند نكته را يادآوري كنم: ١( در ايران امروز بايد يك جمعيت ايراني پديد آيد، جمعيتي كه در جريان كارها و در چگونگي سياست مؤثر افتد. جمعيتي كه جز حزب توده وحزب اراده ملي باشد. به آنها توهين نميكنم. مقصودم به ميان نيامدن كينه هاي گذشته است. بايد نيكخواهان وغيرتمندان گام پيش گزارند و در اين موقع فداكارانه كوششهايي بكار برند. در اين باره جاي ترديد يا گفتگو نيست. بيك چنين جمعيتي بسيار نياز هست. ولي يك جمعيت هنگامي پديد آيد كه انديشه ها يكي گردد و راه روشني براي كوشش و اقدام گشاده شود. تنها علاقه مندي بايران كافي نيست. بايد دانسته شود كه چگونه ميخواهند ايران راه برده شود؟.. چگونه ميخواهند كشتي شكسته كشور از گردابي كه افتاده بيرون آيد؟.. باز ميگويم: در ايران از علل مهم بدبختي روشن نبودن فهم ها و پراكنده بودن انديشه ًهاست. از اينرو چنانكه گفتيم بسيار بجاست كه در اينهنگام گفتگوها بميان آيد و انديشهها تا هر اندازه كه تواند بود روشن گردد. ببينيم ما چه ميخواهيم؟.. باين پيشآمد با چه نظري مينگريم؟.. براي آينده چه آرزو داريم؟.. اينها دانسته شود و زمينه روشن باشد. با اين شرط است كه يك جمعيت مفيد تشكيل تواند يافت. وگرنه گروهي كه انديشه هاشان يكي نيست
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٣٩
باز ميگويم: براي ايرانيان روز آزمايش فرا رسيده. امروز نوبت خردمندان و غيرتمندانست كه پا پيش گزارند و خود را از خطرهاي بزرگي كه در پيش است برهانند. من ميشنوم بسياري از جوانان ميگويند: ما از اين هيئت حاكمه خيري نديديم، بگزار هرچه ميخواهد باشد. ولي اين عجز است، اين گردن به بدبختي گزاردن است. اگر هيئت حاكمه بد است شما فرصت خواهيد داشت آنها را اصلاح كنيد. ولي اگر ايران تكه تكه شد و استقلالتان از ميان رفت و يا جنگي پيش آمد و شهرها و آباديها زير بمباران واقع شد بيكبار رشته از دستتان در رفته است و ديگر چارهاي نخواهيد توانست. وضعي است پيش آمده: در آذربايجان آن حادثه رخ داده، دولتها دخالت كرده اند و گفتگو به كنفرانس مسكو افتاده، در مازندران و گيلان و خراسان آمادگيها ميرود، در جنوب عكس العمل رخ داده تكانهايي در نهان پيدا شده، در تهران دولت جز ناتواني نشان نميدهد، بيم تجزيه ايران در ميانست، استقلال كشور در خطر افتاده. وضعي است كه در برابر ما عرض اندام نموده. چكار بايد كرد؟!.. آيا بايد نشست و منتظر حوادث شد؟!.. آيا اين از عقل و غيرت دور نيست؟!.. اگر شما بنشينيد و منتظر حوادث باشيد جهانيان بشما با چه ديدهاي خواهند نگريست؟!.. زينهار اي ايرانيان؛ ننشينيد و منتظر حوادث نباشيد!.. زينهار تكاني بخود دهيد و به چاره پردازيد!.. نگوييد چارهاي نيست. اگر غرضها را كنار گزاريد و عقل و فهم را راهنماي خود سازيد راه چاره باز است. رنجشي كه از هيئت حاكمه داريد شما را گمراه نگرداند، پرده خشم جلو چشم شما را نگيرد، همت نماييد و از پيشآمد استفاده كرده هيئت حاكمه را نيز اصلاح كنيد. آري وضع گذشته قابل دوام نيست. در آينده يكي از شروط بقاي ايران اجراي اصلاحات ست. يك گام بزرگ در راه چاره همين است كه اصلاحات آغاز شود. شما اينها را هم در نظر بگيريد. در اينجا فرصت نيست كه من نظر خود را درباره اصلاح ايران بتفصيل بنويسم. شايد در آينده كتاب ديگري از روي فرصت در اين زمينه بچاپ رسانم. در اينجا مجبورم فهرست وار چند نكته را يادآوري كنم: ١( در ايران امروز بايد يك جمعيت ايراني پديد آيد، جمعيتي كه در جريان كارها و در چگونگي سياست مؤثر افتد. جمعيتي كه جز حزب توده وحزب اراده ملي باشد. به آنها توهين نميكنم. مقصودم به ميان نيامدن كينه هاي گذشته است. بايد نيكخواهان وغيرتمندان گام پيش گزارند و در اين موقع فداكارانه كوششهايي بكار برند. در اين باره جاي ترديد يا گفتگو نيست. بيك چنين جمعيتي بسيار نياز هست. ولي يك جمعيت هنگامي پديد آيد كه انديشه ها يكي گردد و راه روشني براي كوشش و اقدام گشاده شود. تنها علاقه مندي بايران كافي نيست. بايد دانسته شود كه چگونه ميخواهند ايران راه برده شود؟.. چگونه ميخواهند كشتي شكسته كشور از گردابي كه افتاده بيرون آيد؟.. باز ميگويم: در ايران از علل مهم بدبختي روشن نبودن فهم ها و پراكنده بودن انديشه ًهاست. از اينرو چنانكه گفتيم بسيار بجاست كه در اينهنگام گفتگوها بميان آيد و انديشهها تا هر اندازه كه تواند بود روشن گردد. ببينيم ما چه ميخواهيم؟.. باين پيشآمد با چه نظري مينگريم؟.. براي آينده چه آرزو داريم؟.. اينها دانسته شود و زمينه روشن باشد. با اين شرط است كه يك جمعيت مفيد تشكيل تواند يافت. وگرنه گروهي كه انديشه هاشان يكي نيست
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٤٠
و راه روشني براي كوشش در پيش رو ندارند، از اجتماع آنها جز قال و قيل پديد نخواهد آمد و شماره شان هرچه بيشتر باشد آشفتگي شان بيشتر خواهد بود. ٢( بايد در ايران تغييراتي پيش آيد و اصلاحاتي رخ دهد و در گام نخست دو رشته اصلاحات بسيار لازم است: نخست اصلاحات سياسي. باين معني بايد در ايران در زمينه سياست تصميمي اتخاذ گردد كه رفع نگراني دولتها بعمل آيد. بايد هريكي از انگليس و شوروي اطمينان پيدا كند كه در ايران توطئهاي يا كوششي بسود يك طرف و بزيان طرف ديگر بعمل نخواهد آمد. ايران با اين موقعيتش كه در ميان دو دولت واقع شده مسلما بايد سياستش بيطرفي باشد. كشور بايد مستقل باشد و ايرانيان براي خود زندگي كنند، ولي در همانحال چه بانگليس و چه بشوروي، همسايه نيكخواه و بي آزار باشند. دوم اصلاحات اجتماعي. آشفتگي وضع كشور، سختي زندگي براي بيشتر خانواده ها، ذلت و تهيدستي كارگران و رنجكشان، اجحاف انبارداران و سرمايه داران، بدي وضع كشاورزان، ويرانه بودن روستاها، بدي وضع ادارات، رواج رشوه و اختلاس، پيچيده بودن قانونها، و همچنان صد عنوان ديگري كه ميتوان شمرد، مردم را خشمناك گردانيده و جوانان را دچار نوميدي ساخته است. ارتجاع كه در اين چند سال رخداده دلهاي غيرتمندان را پر از درد گردانيده. اگر كساني علاقهمند به بقاي ايران ميباشند، بايد در اين دو رشته اصلاحات، علاقه نشان دهند و در گام نخست باينها پردازند و با تمام توانايي جديت نشان دهند. اينهاست اجمال آنچه من درباره چاره پيشآمد ميدانم. باز ميگويم در اين هنگام كه در خراسان و مازندران و گيلان، در نهان و آشكار، كوششهايي ميرود و از سوي ديگر در كنفرانس مسكو گفتگو از اين پيشآمدها ميشود، خاموشي نتيجه بدي را در بر تواند داشت. مقصودم هيجان و آشوب نيست. بلكه اظهار علاقه مندي است كه يكدل و يكزبان بعمل آيد. ميتوان چيزها نوشت و پراكند، ميتوان با زبان روزنامه ها احساسات خود را نشان داد. روزنامه »ايران ما« نوشته است: »بايد يك دولت انقلابي تشكيل شود«. من چون گفتارش را نخواندهام نميدانم مقصود او از دولت انقلابي چيست؟!.. بهرحال اين نكته بسيار مهم است كه براي انقلاب هم نقشه و زمينه بايد بود. انقلاب چيست؟!.. انقلاب آن است كه يكدسته براي راه بردن كشور خود و چاره كردن بگرفتاريهاي آن موادي را بنظر گيرند، و خودشان در پيرامون آنها با يكديگر هم عقيده بوده ديگران را نيز موافق سازند، و آنگاه دست بهم داده رشته حكومت را بدست آورند و آن مواد را بموقع اجرا گزارند. انقلاب بدون اينكه انديشه ها يكي گردد و زمينه آماده شود جز هرج و مرج نتيجه نتواند داد. بويژه در اين هنگام كه دودستگي در ايران فرمانرواست و كينه ها در دلها همچون آب بروي آتش جوش ميزند. من با شما هم عقيده ام. وضع گذشته قابل دوام نبوده و دوباره نميتوان آنرا گرفت و پيش رفت. البته بايد تبديل اتي در اوضاع رخ دهد. ولي بايد از روي فهم و انديشه باشد. نخست گفتگو كنيم كه چه ميخواهيم و چه كارها خواهيم كرد و پس از آن بكوشيم كه دولتي براي انقلاب، براي تبديلات، پديد آوريم. آمديم بر سر دموكراتها، آيا با آنها چه شود؟.. چه رفتاري پيش گرفته گردد؟..
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٤٠
و راه روشني براي كوشش در پيش رو ندارند، از اجتماع آنها جز قال و قيل پديد نخواهد آمد و شماره شان هرچه بيشتر باشد آشفتگي شان بيشتر خواهد بود. ٢( بايد در ايران تغييراتي پيش آيد و اصلاحاتي رخ دهد و در گام نخست دو رشته اصلاحات بسيار لازم است: نخست اصلاحات سياسي. باين معني بايد در ايران در زمينه سياست تصميمي اتخاذ گردد كه رفع نگراني دولتها بعمل آيد. بايد هريكي از انگليس و شوروي اطمينان پيدا كند كه در ايران توطئهاي يا كوششي بسود يك طرف و بزيان طرف ديگر بعمل نخواهد آمد. ايران با اين موقعيتش كه در ميان دو دولت واقع شده مسلما بايد سياستش بيطرفي باشد. كشور بايد مستقل باشد و ايرانيان براي خود زندگي كنند، ولي در همانحال چه بانگليس و چه بشوروي، همسايه نيكخواه و بي آزار باشند. دوم اصلاحات اجتماعي. آشفتگي وضع كشور، سختي زندگي براي بيشتر خانواده ها، ذلت و تهيدستي كارگران و رنجكشان، اجحاف انبارداران و سرمايه داران، بدي وضع كشاورزان، ويرانه بودن روستاها، بدي وضع ادارات، رواج رشوه و اختلاس، پيچيده بودن قانونها، و همچنان صد عنوان ديگري كه ميتوان شمرد، مردم را خشمناك گردانيده و جوانان را دچار نوميدي ساخته است. ارتجاع كه در اين چند سال رخداده دلهاي غيرتمندان را پر از درد گردانيده. اگر كساني علاقهمند به بقاي ايران ميباشند، بايد در اين دو رشته اصلاحات، علاقه نشان دهند و در گام نخست باينها پردازند و با تمام توانايي جديت نشان دهند. اينهاست اجمال آنچه من درباره چاره پيشآمد ميدانم. باز ميگويم در اين هنگام كه در خراسان و مازندران و گيلان، در نهان و آشكار، كوششهايي ميرود و از سوي ديگر در كنفرانس مسكو گفتگو از اين پيشآمدها ميشود، خاموشي نتيجه بدي را در بر تواند داشت. مقصودم هيجان و آشوب نيست. بلكه اظهار علاقه مندي است كه يكدل و يكزبان بعمل آيد. ميتوان چيزها نوشت و پراكند، ميتوان با زبان روزنامه ها احساسات خود را نشان داد. روزنامه »ايران ما« نوشته است: »بايد يك دولت انقلابي تشكيل شود«. من چون گفتارش را نخواندهام نميدانم مقصود او از دولت انقلابي چيست؟!.. بهرحال اين نكته بسيار مهم است كه براي انقلاب هم نقشه و زمينه بايد بود. انقلاب چيست؟!.. انقلاب آن است كه يكدسته براي راه بردن كشور خود و چاره كردن بگرفتاريهاي آن موادي را بنظر گيرند، و خودشان در پيرامون آنها با يكديگر هم عقيده بوده ديگران را نيز موافق سازند، و آنگاه دست بهم داده رشته حكومت را بدست آورند و آن مواد را بموقع اجرا گزارند. انقلاب بدون اينكه انديشه ها يكي گردد و زمينه آماده شود جز هرج و مرج نتيجه نتواند داد. بويژه در اين هنگام كه دودستگي در ايران فرمانرواست و كينه ها در دلها همچون آب بروي آتش جوش ميزند. من با شما هم عقيده ام. وضع گذشته قابل دوام نبوده و دوباره نميتوان آنرا گرفت و پيش رفت. البته بايد تبديل اتي در اوضاع رخ دهد. ولي بايد از روي فهم و انديشه باشد. نخست گفتگو كنيم كه چه ميخواهيم و چه كارها خواهيم كرد و پس از آن بكوشيم كه دولتي براي انقلاب، براي تبديلات، پديد آوريم. آمديم بر سر دموكراتها، آيا با آنها چه شود؟.. چه رفتاري پيش گرفته گردد؟..
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
@flith کانال پروازفکرواندیشه
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٤١
بعقيده من بايد با آنها نيز نخست از راه منطق پيش آييم. كاريست شده، سود و زيانش را با دليل روشن گردانيم، ببينيم چه ميگويند و تا چه اندازه حاضرند گردن بمنطق گزارند. اين خود بحثي است كه توده آذربايجان باين پيشآمد چه ميگويند؟.. با چه ديدهاي مينگرند؟.. آيا خشنودي ميدهند كه از ايران جدا باشند؟.. باين پرسشها هم امروز پاسخي نتوان گرفت. نه تنها از آنراه كه )چنانكه گفته ميشود( مردم باظهار عقيده آزاد نيستند، بلكه از اينراه هم كه چون پيشآمد تقريبا بي مقدمه رخداده هنوز بيشتر مردم بهت زدهاند و انديشه ها در حال عادي نيست. آنگاه نه تنها مردم عادي، بسياري از همان دموكراتها هم، نتيجه هاي بعدي كار خود را نميدانند. اقدامي است كه بعنوان آزاديخواهي يا مبارزه با نفوذ انگليس كردهاند بيآنكه پايانش را به سنجند، بيآنكه حقيقتش را دريابند ـ گذشته از آنكه كينه ها و خشمها نيز مؤثر بوده. در جاييكه روزنامه نويسها در تهران مغلوب كينه ها و خشمها گرديدهاند و ما ميبينيم كه چگونه دور از منطق چيزها مينويسند، از ديگران چه شگفت است؟!.. پس از همه اينها، بودن و نبودن آرتش شوروي در آذربايجان بسيار مؤثر است. بايد ديد آرتش شوروي كي ميروند، بايد منتظر رفتن آنها شد. اينست باين زودي نتوان نظر مردم را دانست. نخست بايد گفتگوها بميان آيد و زيانهاي اين پيشآمد كه در نظر من بسيار است توضيح داده شود. من گمان نميكنم آذربايجاني ان خرسندي خواهند داد كه باعث رفتن استقلال ايران باشند. غيرت و مردانگي آذربايجان باين راضي نخواهد شد. آذربايجانيان زنده كننده ايرانند. چگونه اكنون بنابودي آن خرسندي خواهند داد؟!.. شنيدم دموكراتها در روزنامه هاشان نوشته اند آذربايجان از نخست »مليت خاصي« داشته. اگر اين سخن از آنهاست دليل سوء نيت ايشان ست. براي پيشرفت دادن بمقصود خود پا بروي حقايق ميگزارند. نفاق ميانه آذربايجان و ديگر ايرانيان مياندازند. اين سخن كجايش راست است؟!.. شما در تاريخ تا كجا پيش رفتهايد؟!.. تاريخ ايران از آمدن آرياها باين پشته ميان آسيا آغاز ميشود. نميدانم سه هزار يا چهار هزار سال پيش بوده كه سه تيره بزرگ از نژاد آري ـ بنامهاي ماد و فارس و پارث ـ باين پشته ميان آسيا آمده نشيمن گرفته اند: مادها در شمال، فارسها در جنوب، پارثها در شرق. اين سه تيره از يك تبار بودهاند و زبانشان هم يكي بوده و از آنزمان در صحنه تاريخ آسيا از بازيگران مهم بودهاند و هر تيرهاي بنوبت خود بنياد پادشاهي ـ بلكه امپراتوري ـ گزاردهاند. نخست مادها آن دولت بزرگ و نيرومند را فراهم آوردهاند كه دولت جنگجوي آسور را برانداخته. سپس فارسها دولت هخامنشي را بنياد نهادهاند كه كارهاشان مايه سرفرازي ايرانيهاست. سپس نوبت پارثها بوده كه پس از اسكندر آن دولت جنگي اشكاني را بنياد نهاده دست يونانيان را از ايران بازگردانيدهاند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷
سرنوشت ايران چه خواهد بود؟ / احمد كسروي .................................................................................................................................................... ٤١
بعقيده من بايد با آنها نيز نخست از راه منطق پيش آييم. كاريست شده، سود و زيانش را با دليل روشن گردانيم، ببينيم چه ميگويند و تا چه اندازه حاضرند گردن بمنطق گزارند. اين خود بحثي است كه توده آذربايجان باين پيشآمد چه ميگويند؟.. با چه ديدهاي مينگرند؟.. آيا خشنودي ميدهند كه از ايران جدا باشند؟.. باين پرسشها هم امروز پاسخي نتوان گرفت. نه تنها از آنراه كه )چنانكه گفته ميشود( مردم باظهار عقيده آزاد نيستند، بلكه از اينراه هم كه چون پيشآمد تقريبا بي مقدمه رخداده هنوز بيشتر مردم بهت زدهاند و انديشه ها در حال عادي نيست. آنگاه نه تنها مردم عادي، بسياري از همان دموكراتها هم، نتيجه هاي بعدي كار خود را نميدانند. اقدامي است كه بعنوان آزاديخواهي يا مبارزه با نفوذ انگليس كردهاند بيآنكه پايانش را به سنجند، بيآنكه حقيقتش را دريابند ـ گذشته از آنكه كينه ها و خشمها نيز مؤثر بوده. در جاييكه روزنامه نويسها در تهران مغلوب كينه ها و خشمها گرديدهاند و ما ميبينيم كه چگونه دور از منطق چيزها مينويسند، از ديگران چه شگفت است؟!.. پس از همه اينها، بودن و نبودن آرتش شوروي در آذربايجان بسيار مؤثر است. بايد ديد آرتش شوروي كي ميروند، بايد منتظر رفتن آنها شد. اينست باين زودي نتوان نظر مردم را دانست. نخست بايد گفتگوها بميان آيد و زيانهاي اين پيشآمد كه در نظر من بسيار است توضيح داده شود. من گمان نميكنم آذربايجاني ان خرسندي خواهند داد كه باعث رفتن استقلال ايران باشند. غيرت و مردانگي آذربايجان باين راضي نخواهد شد. آذربايجانيان زنده كننده ايرانند. چگونه اكنون بنابودي آن خرسندي خواهند داد؟!.. شنيدم دموكراتها در روزنامه هاشان نوشته اند آذربايجان از نخست »مليت خاصي« داشته. اگر اين سخن از آنهاست دليل سوء نيت ايشان ست. براي پيشرفت دادن بمقصود خود پا بروي حقايق ميگزارند. نفاق ميانه آذربايجان و ديگر ايرانيان مياندازند. اين سخن كجايش راست است؟!.. شما در تاريخ تا كجا پيش رفتهايد؟!.. تاريخ ايران از آمدن آرياها باين پشته ميان آسيا آغاز ميشود. نميدانم سه هزار يا چهار هزار سال پيش بوده كه سه تيره بزرگ از نژاد آري ـ بنامهاي ماد و فارس و پارث ـ باين پشته ميان آسيا آمده نشيمن گرفته اند: مادها در شمال، فارسها در جنوب، پارثها در شرق. اين سه تيره از يك تبار بودهاند و زبانشان هم يكي بوده و از آنزمان در صحنه تاريخ آسيا از بازيگران مهم بودهاند و هر تيرهاي بنوبت خود بنياد پادشاهي ـ بلكه امپراتوري ـ گزاردهاند. نخست مادها آن دولت بزرگ و نيرومند را فراهم آوردهاند كه دولت جنگجوي آسور را برانداخته. سپس فارسها دولت هخامنشي را بنياد نهادهاند كه كارهاشان مايه سرفرازي ايرانيهاست. سپس نوبت پارثها بوده كه پس از اسكندر آن دولت جنگي اشكاني را بنياد نهاده دست يونانيان را از ايران بازگردانيدهاند.
@flith کانال پروازفکرواندیشه🔷