محله کجاست؟
جای خالی توسعه محله ای در شهر تهران

🖋نفیسه آزاد
عضو هیئت مدیره گروه جامعه شناسی شهر و مطالعات منطقه‌ای انجمن جامعه شناسی ایران

▫️واژه تکرارشونده، آشنا و مشترک در میان ساکنان یک شهر و مدیران آن واژه «محله» است. آنقدر آشنا و تکرارشده که کمتر کسی از خودش می‌پرسد «محله کجاست؟» تجربه به من نشان داده است که اتفاقاً آن جایی که به‌نظر می‌رسد یک توافق کلی و بدون نقص وجود دارد، همیشه پیچیدگی‌هایی وجود دارد که کشف آنها هم جذاب است هم ناامیدکننده.

محله‌ها تا پیش از توسعه شتابان شهرها و تبدیل شدنشان به کلان‌شهر محدوده‌ای آشنا برای ساکنانِ شهر بودند. محدوده‌هایی که توافق‌های نسبی و روشنی در مورد مرزهای آن وجود داشت. اگر من خودم را ساکن محله‌ای می‌دانستم قریب به یقین ساکنان دیگر شهر هم آن را تایید می‌کردند. این توافق دو صورت مهم و مشخص داشت: مرزهای کالبدی و مرزهای هویتی. در مرزهای کالبدی، توافقی نسبی وجود داشت که از فلان خیابان تا بهمان میدان محله‌ ماست، این مرزهای کالبدی عموماً مشخص‌کننده و اساساً منطبق بر مرزهای هویتی هم بود. یعنی اهالی فلان محله شهر با مشخصه‌های بارزی شناخته می‌شدند که می‌توانستند آن را به مثابه هویتی مشترک با بقیه ساکنان در میان بگذارند و بر اساس آن ارتباط برقرار کنند یا به آن تکیه کنند. این مرزهای هویتی هم خود منطبق بر طبقه اقتصادی، گروه شغلی و سبک زندگی بود.

رشد بسیار سریع شهرهایی مانند تهران، اول از همه ساختار جمعیتی شهر را به هم ریخت، رشد در برخی گروه‌های اجتماعی و کاسته‌شدن از گروه‌های دیگر. گروه‌های اجتماعی دیگر به آسانی قبل متمایز و قابل شناسایی نبودند. توسعه کالبدی مرزهای محله‌ها را بازتر کرد و بعضا از معنا انداخت و سر آخر مداخلات توسعه‌ای بدون توجه به مرزهای هویتی محله آنها را از شکل انداخت و تکه پاره کرد.

در نتیجه امروز گرچه شهر در تلاش است تا نام محله را حفظ کند اما واقعیت این است که دیگر از شکل محله‌هایی که در خاطره مشترک ساکنانِ شهر است خبری نیست. در محله قبلی ارتباط نزدیک و قدرتمندی میان ساکنان برقرار بود، خاطرات مشترک و مهم‌تر از آن منافع مشترکی محله را زنده و معنادار نگاه می‌داشت.

امروز اما اساساً ساکنان شهرهای بزرگ عمدتا در پی ارتباط قوی یا روزمره با همسایگان خود نیستند. اینکه یک نفر در کدام محله شهر زندگی می‌کند خیلی تابع گروه اجتماعی نیست و بیشتر تابع توانایی‌های اقتصادی است و درصد بالای مستاجران در شهر منجر به درصد بالای ساکنان شناور در محلات شده است که یک سال در این محله هستند و سال دیگر در محله‌ای دیگر.

در نتیجه آنچه امروز محله نامیده می‌شود ممکن است تداعی‌هایی از خاطرات گذشته ساکنان را داشته باشد اما جز در موارد معدودی نسبتی با آن ندارد. مرزبندی رسمی محله که برای مدیریت شهری تهران معتبر است، محله‌هایی را نام‌گذاری کرده و به رسمیت می‌شناسد که در حد قابل توجهی برای ساکنان بی‌معناست یا با آن موافق نیستند. جمعیت محله‌ها گاه از یک شهرستان هم بیشتر است و تنوع جمعیتی محله‌ها هرگونه یکسان‌سازی هویتی را غیرممکن می‌کند.

در نتیجه اگر مرزهای رسمی مدیریت شهری را در مورد محله بپذیریم باید قبول کنیم که از رویاها و نوستالژی‌های گذشته خود در ارتباط با محله دست برداریم. این محلات شهری امروز، نه بازتاب آنها هستند و نه اساسا می‌توانند باشند و نه مطلوب است که باشند.
اگر همچنان مرزهای هویتی و شکل زیست شهری گذشته برایمان مطلوب باشد باید هر چند کوچه و میدانگاه در شهر را یک محله بدانیم «تخمین این است که در این صورت تهران به جای ۳۵۳ محله، صاحب حدود ۲۳۰۰ محله می‌شود» اما حتی در این صورت آیا شکل زندگیِ شهری را هم می‌توانیم به گذشته بازگردانیم؟ پاسخ دادن به این سوال چندان هم راحت نیست. محله‌های جدید را که صاحب آن مرزهای هویتی نیستند چه کنیم؟

پاسخ من به این پیچیدگی به رسمیت شناختن شکلی کاربردی از تقسیم‌بندی کالبدی در شهرهای بزرگ و دست‌شدن از رویای محله‌های گذشته است. چه این نوستالژی حتی اگر جذاب باشد، دیگر امکان‌پذیر نیست و حتی اگر امکان‌پذیر باشد با قدرت‌بخشی به اجتماعات محله‌ای یا سازمان‌یابی‌های اجتماعی غیررسمی در محله امکان دارد. بنابراین گام اول طراحی مرزهای رسمی محله در شهر، با نگاه به زمینه‌های کاربردی نظیر نگهداشت شهر، تسهیم بودجه، امکان طراحی پروژه‌های مداخله‌ای و نظایر آن است. تنها در این صورت است که مرزهای هویتی اگر امکان بروز داشته باشند خود به‌خود ایجاد شده و تقویت می‌شوند.

در ابهام شدید امروز حول واژه و کاربرد «محله» اتفاقی که نمی‌افتد همان توسعه محله است.

منبع:
https://payamema.ir/payam/articlerelation/61639

#بنیاد_توسعه_کارآفرینی

@foundationed

در سال جدید میلادی جادوی فعالیت‌های جمعی ما، رویای #نسل_برابری را به واقعیتِ #نسل_ما نزدیک‌تر خواهد کرد.

۲۰۲۲ ✌🏻

#بنیاد_توسعه_کارآفرینی

@foundationed

▫️آغاز دوره یادگیری مشارکتی تسهیلگران معیشت پایدار- دور دوم

▫️برگزاری نشست آنلاین بررسی تجارب و چالش­‌های توانمندسازی اقتصادی زنان

▫️با تسهیلگران معیشت پایدار #۱ خداحافظی نکردیم! (نشست‌های جمع‌خوانی و بیان تجارب)

گزارش کامل فعالیت‌ها:

https://foundationed.ir/archive/1112

#بنیاد_توسعه_کارآفرینی

@foundationed

از امروز تا سه‌شنبه می‌توانید از نمایشگاه ملی صنایع دستی دیدار کنید.

زنان خانه هدی هم از زاهدان به تهران آمدند و هنرهای سوزن‌دوزی زیبایشان را با خود آوردند. به غرفه آنها سر بزنید، با آنها دیدار کنید و از محصولات صنایع دستی بومی و محلی که مستقیم عرضه می‌شوند و به معیشت پایدار جوامع محلی و توان‌افزایی اقتصادی‌-اجتماعی زنان محله‌های حاشیه‌ای زاهدان کمک می‌کنند حمایت کنید.

سالن ۴۰، طبقه فوقانی، غرفه ۷۳

#بنیاد_توسعه_کارآفرینی

@foundationed

در دی‌ماهی که گذشت چه کردیم؟

▫️کلاس‌های کمک آموزشی برای کودکان در خانه هدی چابهار
▫️پایان بخش اول کارگاه‌های دوره یادگیری مشارکتی #تسهیلگران_معیشت_پایدار
▫️سفر میدانی به زابل و برداشتن قدم‌های اولیه پروژه توسعه جامعه محلی


💜راه‌اندازی درگاه حمایت آنلاین از بنیاد:

اگر گزارش‌های ما را نگاه می‌کنید و بعضی‌وقت‌ها با ما همدل‌ هستید، اگر به توسعه جوامع محلی، معیشت بومی و پایدار، و توان‌افزایی اقتصادی‌اجتماعی زنان و #نسل_برابری جوانان باور دارید، یکی دو دقیقه وقت بگذارید و امروز به صفحه حمایت آنلاین ما بروید، و از ما با کمک‌های مالی خرد حمایت کنید.

www.foundationed.ir/donation

◀️لینک گزارش کامل:
https://foundationed.ir/archive/1125

#بنیاد_توسعه_کارآفرینی

@foundationed

پوشش آغاز طرح توسعه جامعه محلی زابل بنیاد توسعه کارآفرینی در روزنامه پیام ما

▫️در گفتگو با ساناز قربانی از بنیاد
...
🔸نام بنیاد توسعه کارآفرینی با طرح‌های توسعه به ویژه تسهیل‌گری به منظور شکل‌گیری ایده‌های توسعه بر پایه رهیافت‌های محلی گره خورده است.

تشکلی مردم نهاد که مبنای کار را نه بر اجرای طرح‌های خیریه و دستوری، بلکه بر توانمندسازی زنان بومی مناطق حاشیه و کم برخوردار در حوزه اندیشه و اجرای ایده‌هایی برخاسته از جامعه قرار داده‌ است. شاید یکی از موفق‌ترین طرح‌های این مجموعه در زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان باشد. با مشارکت زنان بلوچ، «خانه هدی» راه‌اندازی شد.

محصولات این مجموعه روانه بازار شد و سری در سرای صنایع‌دستی ایران باز کرد. اکنون این تجربه موفق انگیزه‌ای برای ورود این تشکل به شهر زابل و منطقه سیستان نیز شده است تا انگیزه‌های تلاش برای توسعه، در زنان این منطقه نیز افزایش پیدا کند.

برای مطالعه کامل گفت‌وگو فاطمه میرزایی به صفحه ۶ روزنامه سراسری پیام ما در تاریخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۴ مراجعه کنید.

https://payamema.ir/payam/articlerelation/63290

@payamema
@foundationed

نشست علمی: توسعه نامتوازن و مسئله حاشیه­ نشینی و اسکان غیررسمی

سخنران: دکتر اسدالله نقدی استاد جامعه­ شناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان
 
▪️زمان: روز یکشنبه / تاریخ 24 بهمن ماه / ساعت 17 تا 19
▪️لینک ورود به جلسه:
h://vroom.ut.ac.ir/res

@iran_sociology
#انجمن_جامعه_شناسی_ایران

▫️اگر خواستید درباره پروژه ما برای توسعه جامعه محلی در زابل بیشتر بدانید.

https://payamema.ir/payam/articlerelation/63290

#بنیاد_توسعه_کارآفرینی

@foundationed

▫️جمعه بعد از ظهر در پنل دانشگاه هومبولت برلین که تاثیرات کووید-۱۹ را بر نابرابری‌های جنسیتی در خاورمیانه بررسی می‌کند شرکت می‌کنیم.

نمایندگانی از سازمان‌های غیرانتفاعی در ترکیه، لبنان، سوریه و آلمان هم در این پنل حضور خواهند داشت و تجربه‌های خود را بیان خواهند کرد.

▫️موضوع ارائه بنیاد تجربه مدیریت اجتماع‌محور نهادهای محلی زنان در سیستان و بلوچستان در بحران کرونا خواهد بود.

اطلاعات بیشتر:

https://www.projekte.hu-berlin.de/en/merge/events-1/events/impacts-of-covid-19-on-gender-inequalities-in-the-middle-east

🌱شرکت در این ارائه برای عموم آزاد خواهد بود. لینک زوم:

https://hu-berlin.zoom.us/j/67849044059

#بنیاد_توسعه_کارآفرینی
@foundationed

https://hu-berlin.zoom.us/j/67849044059

Friday, February 11, 2022, 15:00 -17:00 (CET)

Impacts of Covid-19 on Gender inequalities in the Middle East

The outbreak of the Covid-19 pandemic has affected the entire world unprecedentedly. The virus has hit without making distinctions of class, gender, ethnicity, or nationality. Yet, the collective crisis generated by the pandemic has exacerbated discrimination and exposed the most vulnerable and marginalized groups of society to greater risks. In the Middle East, the Covid-19 pandemic is intersecting with already-existing inequalities and protracted humanitarian and socio-economic crises and is uniquely affecting the most vulnerable and disadvantaged groups. In this panel discussion, we aim at exploring the gendered implications of the Covid-19 pandemic in the Middle East, the elements of the Covid-19 crisis that have intersected with pre-existing inequalities in the region and the individual and collective responses to the challenges engendered by the pandemic.

اگر ساکن تهران هستید، به دنبال یادگیری و کسب تجربه و کار کردن در یک فضای اجتماعی، کارهای دفتری و اداری هم بلدید و منظم و با برنامه و مسئولیت پذیر هستید، پس زودتر رزومه بفرستید!

foundationed.ir@gmail.com

یک اینفوگرافی به درد بخور درباره فرایند توسعه جماعت‌محور در محله‌ها

#بنیاد_توسعه_کارآفرینی

@foundationed

به قول مولانا
سوی تاریکی نمی‌رویم، در مسیر خورشید‌هاست.

بدون شما، تمامی اعضا جماعت ما بنیادی‌ها، اجرای پروژه‌های امسال هرگز امکان نداشت.

با شما، باور به توسعه جماعت محور و توان‌افزایی اجتماعی-اقتصادی زنان، جوانان و نوجوانان، امروز از همیشه در بنیاد پررنگ‌تر است.

بودن شما را در جماعت بنیاد توسعه کارآفرینی قدردانیم و به آن دل‌شادیم.

نوروزتان پیروز🌱
بودنتان پایدار✌🏼
همراهیم و همدل🌸

عکس را جدیدترین همکار داوطلبمان در خانه هدی زاهدان گرفته است.

کارِ ما در
بنیاد توسعه کارآفرینی

📗گزارش عملکرد بنیاد در سال ۱۴۰۰
چشم‌انداز آینده
➕یادداشت‌های ویژه

به پیشواز آینده می‌رویم

#بنیاد_توسعه_کارآفرینی
@foundationed