یکی از جوان‌ترین شهرهای ایران از نظر ساختار جمعیتی شهر زاهدان است، در مناطقی از این شهر حضور چشمگیر کودکان و نوجوانان در کوچه‌ها و معابر، در کنار کمبود شدید امکانات آموزشی، تفریحی و خدماتی برای این گروه‌های سنی، نشان‌دهنده‌ی یک شکاف عمیق در سیاست‌گذاری اجتماعی و خدمات شهری است.
از سوی دیگر، شهر زاهدان یکی از کم‌برخوردارترین مناطق کشور از نظر سرانه فضای سبز محسوب می‌شود. با ورود به محله‌ی شیرآباد، بافت خاکستری، ساختمان‌های فشرده، و کمبود درخت و فضای سبز کاملاً مشهود است….

معرفی محله‌های زاهدان- شیرآباد

محمد کاظم متولی✍🏼

حدود ۷۰ سال پیش کورت لوین از پیشگامان روانشناسی کاربردی و به ویژه اجتماعی، گفته بود "هیچ چیز عملی‌تر از یک نظریه خوب نیست". از این جمله تامل برانگیز چند نتیجه می‌توان گرفت. اولا عمل و نظر، وحدتی جَدَلی با هم دارند؛ و ثانیاً عمل اگر مبتنی بر نظریه‌ای آزموده نباشد، معلوم نیست به چه نتیجه‌ای بیانجامد.
از عملی که مبتنی بر نظریه و شواهد مبنای تصمیم‌گیری‌های ما نباشد، به حصر منطقی یکی از این سه اتفاق را می‌توان انتظار داشت: ۱) دست بر قضا نتیجه مطلوب به دست آید؛ ۲) هیچ نتیجه‌ای به دست نیاید؛ ۳)نتیجه نامطلوبی پدید آید. به این ترتیب کسانی که بدون ابتنا بر نظریه‌ای آزموده و شواهدی معتبر دست به مداخلاتی به وسعت یک جامعه می‌زنند، در برابر همه نتایج نامطلوبی که به بار می آورند و در برابر اموال مردم که هزینه کرده‌اند؛ مسئول‌اند.
این کتاب تلاش کوچکی است برای آنکه اولا نشان دهیم که در برخورد با مشکلات و مسائل اجتماعی، دست بسته نباید بود و حتماً حتماً باید کاری کرد؛ و ثانیاً نشان دهیم که چگونه می‌توان ازمیان شواهد و نظریه‌های آزموده راهی برای برون شُد یافت، یا اگر راهی نیست آن را ساخت و البته آزمود.

پژوهش «خانه هدی همت‌آباد: داستان زنانی که با هم مرزها را جابجا می‌کنند» در بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان به پایان رسید. این پژوهش طی حدود هشت ماه و توسط خانم الهام ذاکری با نظارت علمی واحد پژوهش بنیاد انجام شد.

در این پژوهش راهکارهایی پیشنهادی برای غلبه بر نقاط ضعف و چالش‌های این تجربه با اتکاء به تجربیات ملی و بین‌المللی پیشنهاد و توضیح داده‌شده است. تلاش بر آن بوده که به صورت هم‌زمان، صدای زنان عضو این گروه‌ها در دوره‌های مختلف از حدود بیست سال پیش تا کنون و همچنین تسهیلگران فعال در این محله و نیز کارشناسان و مدیران بنیاد در یک روایت جذاب و خواندنی و در عین حال پژوهشی و دقیق شنیده‌شود. در این پژوهش با هجده نفر از افراد مرتبط با داستان شکلگیری این نهاد اجتماعی مصاحبه‌های عمیق صورت گرفته‌است.

این پژوهش در پنج فصل و مجموعاً ۱۶۰ صفحه تنظیم شده‌است: فصل نخست با عنوان «مستندسازی خانه هدی همت‌آباد: چرا و چگونه؟» به توضیح روش انجام این پژوهش و اهداف آن اختصاص دارد. فصل دوم با عنوان «خانه همت‌آباد: از آغاز تا امروز: زنانی که جمع می‌سازند» به صورت دقیق و گام به گام، هم بسترها و زمینه‌های شکلگیری تجربه خانه هدی در پیوند با طرح‌های توسعه‌ای بین‌المللی را روایت می‌کند. فصل سوم این پژوهش با عنوان «داستان مطالبه‌گری‌ها: زنانی که ورای مرزهای شخصی می‌جنگند» به شرح برخی از مهم‌ترین مطالبه‌گری‌های زنان در این محله و تأثیر موفقیت سخت به دست‌آمده آنان در تغییر فضای محله اختصاص دارد. فصل چهارم این پژوهش با عنوان «آیتده و برخی چالش‌های پیش رو» به بررسی برخی نقاط ضعف بنیاد و کاستی‌های این تجربه و نیازهای برآورده‌نشده و فشارهای مداوم باقیمانده بر گروه‌های خودیار تشکیل شده و زنان عضو این گروه‌ها در این محله اختصاص دارد. فصل پنج و پایانی با عنوان «جمعبندی» به پیشنهاد برخی راهکارهای عملی در سطوح مختلف برای فائق آمدن بر این چالش‌ها در آینده و تقویت این تجربه و کمک به بقای آن می‌پردازد.

⁨ یادگیری در روزهای سخت مسیر تاب آور بودن را تسهیل میکنه…
در کنار شما هستیم

-بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان⁩