بهاری دیگر آمده است
آری
اما برای آن زمستان‌ها که گذشت
نامی نیست
نامی نیست.
ا. شاملو

#هومن_پناهنده
@gashthaa

#اختصاصی

🔰جلایی پور: ایران در سال ۱۴۰۲ مستعد ظهور وضعیت‌هایی است که انتظار آن‌را نداریم

🔺استاد دانشگاه و جامعه شناس در گفت وگو با صبح ما به وقایع اعتراضی سال گذشته اشاره کرده است که متن کامل آن در ادامه می آید:

🔺آقای دکتر، سال سخت و تلخ و دلهره اور ۱۴۰۱ پایان یافت؛ اکنون سوال اینجاست چه کنیم که روزهای سخت ۱۴۰۱ در سال ۱۴۰۲ تکرار نشود؟

🔸کاش اراده‌گرایانه می‌شد به این سوال پاسخ داد. بدین سان که حکومتیان و شهروندان در جامعه مدنی اراده می‌کردند تا کارهای خوب انجام دهند تا اوضاع خوب شود مثلا تورم درمان شود و تولید ارتقا یابد یا جامعه از وضعیت اعتراضی خارج شود.

🔸متاسفانه جامعه ایران دچار وضعیتی شده که در مدیریت جریان امور کشور نقش «اراده‌ها» و حتی نقش «نهادهای اصلی» نقش تعیین کننده و تمام کننده ندارند. همه شاهد بودیم در سال گذشته «حکومت» شش ماه ناخواسته در معرض بزرگترین خیزش اعتراضی بعد از انقلاب قرار گرفت، پانصد جانباخته و بیست‌هزار دستگیری داشت. و در مقابل در جامعه، جوانان معترض هم نتوانستند انقلاب کنند و تغییرات ساختاری را به حکومت تحمیل کنند. این جوانان بیش از صد روز از جمعیت خاکستری دعوت به پیوستن به اعتراضات کردند ولی نپیوستند. متاسفانه ایران آینده هم در ۱۴۰۲ مستعد ظهور وضعیت‌هایی است که انتظار آن‌را نداریم.

🔺چه عواملی باعث حوادث و اتفاقات سال ۱۴۰۱ شد؟

🔸عوامل زیادی هست و همه به آن‌ها اشاره کرد‌ه‌اند. ما در ایران مشکل شناخت وضعیت نداریم بلکه مشکل عمل از سوی حکومت داریم. به نظر من مهمترین عامل ایجادکننده چنین وضعیتی «حکومت متوهم با سیاست‌های غلط داخلی و خارجی» در یک دوره طولانی است. چهل و پنج سال پیش بنیان‌گذار ج.ا «حکومت اسلامی» تشکیل نداد چون نمیشد تشکیل داد. مگر می‌شود بر جامعه متکثر ایران یک «امارت اسلامی» غیرانتخاباتی تحمیل کرد. ولی دو دهه هست که حاکمان ایران ج.ا را از جمهوریت (با نظارت استصوابی) دور کردند و حکومتی یک‌دست، با کسری مشروعیت و ناکارامد درست کردند که حتی بیست در صد جامعه را هم نمایندگی نمی‌کند. بوروکراسی ایران را به تدریج از شایستگان خالی کردند. ایران را از حرکت در مسیر توسعه پایدار، همه جانبه، عادلانه و مشارکتی محروم کردند.

🔺مهم ترین نقاط ضعف و قوت در سال ۱۴۰۱ چه بود؟

🔸مهمترین نقطه قوت جامعه ایران در شرایط کنونی این است که جمعیت خاکستری (بین پنجاه تا هفتاد در صد) از حکومت ناراضی‌اند اما تاکنون دنبال انجام «انقلابی دیگر» نبودند. البته این وضعیت تضمین شده و فیکس نیست.

🔸دو نقطه ضعف مهم هم داریم. نقطه ضعف اول این‌که حاکمان فعلی کشور می‌دانند اوضاع خراب است، اما چون کارهایی که کرده‌اند را جزو «هویت و هستی خود» می‌دانند (مثل حجاب اجباری و آمریکاستیزی) لذا قادر نیستند در مسیر تغییرات و اصلاحات حرکت کنند. تا دقیقه نود حتی تا وقت اضافی در برابر تغییرات مقاومت می‌کنند. در حالی‌که راه نجات کشور حرکت از «حکومت هدایتی» و انتصابی فعلی به طرف «حکومت رضایتی» و انتخابی است. البته اگر دیر نشده باشد.

🔸نقطه ضعف دوم این‌که نیروهای جامعه مدنی قادر نیستند که معترضین را از «رویکرد انقلابی» دور کنند. رویکرد انقلابی یعنی این‌که پیش شرط هر تغییری ابتدا تغییر رژیم است. به بیان دیگر دو دهه در ایران رویکرد تغییر، تغییرات خشونت‌پرهیز، تدریجی، جنبشی و صنفی و سمنی بود، و حکومت قدر ندانست، اما هم اکنون نیروهای جامعه مدنی جرئت ندارند که در فضای فجازی از تغییرات تدریجی و اصلاحی دفاع کنند. همه دیدیم که شش ماه ایران در اعتراض بود، جمعیت خاکستری و جامعه مدنی به انقلاب نپیوست ولی ایستاد و تماشا کرد. چنین عارضه‌ای (یعنی دوری از تغییرات تدریجی) در ایران پس از انتخابات ۱۴۰۰ در ایران اوج گرفت. وقتی حاکمان «متوهمانه» دست به مهندسی انتخابات زدند و حکومت را بی‌پناه کردند و دولت یک دست هم دستشان را نگرفت و ایران را با بزرگترین اعتراض روبرو کردند. اما حکومت همچنان آن را «اغتشاش» می‌داند!

🔺پیش بینی از سال جدید چیست؟

🔸هر چه حکومت دست به تغییرات بزند ممکن است اوضاع بدتر نشود. اگر تغییرات در سیاست خارجی ادامه پیدا کند و در ادامه گشایش با کشورهای عربی نوعی برجام با کشورهای غربی سروسامان یابد، سایه شر تحریم‌ها از اقتصاد ایران کم شود و وضعیت اقتصادی بهبود پیدا کند ممکن است «جامعه ناراضی» ایران دوباره «جامعه اعتراضی» نشود. اما اگر تندروها در مسیر تغییر سیاست‌ها باز اخلال ایجاد کنند ممکن است اعتراضات بعدی ایران با جرقه وضعیت بد اقتصادی دوباره شعله‌ور شود. ضمن این‌که از توطئه اسرائیلی‌ها (و فرافکنی نتانیاهو که با بحران داخلی روبرو است) در ایجاد ناامنی هم نباید غافل بود.

🔰در لینک زیر بخوانید:
https://sobhema.news/?p=22917

#صبح_ما
@sobhema_ir

@hamidrezajalaeipour

چرا دوران علم اصول واجتهاد فقهی سپری شده است؟

دکتر محمد مجتهد شبستری:

۱_ در دوران حیات پیامبر اسلام همه ضوابط و احکام زندگی آیینی و اجتماعی پیروان او با امضاء و یا تأسیس او معین می‌شد، اما پس از رحلت او جماعتی از علمای امت که بعداً فقیهان نامیده شدند، به اجتهاد فقهی پرداختند تا در سه قلمرو «عبادات»، «معاملات»، و «سیاسات» ضوابط و حکم‌هایی جدید از کتاب و سنت استنباط کنند.

۲_ این جماعت که به تدریج بر تعداد آن‌ها اضافه می‌شد، در قرون آغازین اسلام تقریباً در همه قلمروهای زندگی آیینی و یا «اجتماعی»، «سیاسی» و «اقتصادی» مسلمانان تکلیف همه مسائل را روشن می‌کردند. همواره، گسترۀ فتواهای فقهی آنان تقریبا به اندازۀ گسترۀ زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان در آن قرن‌ها و متناظر با آنها بود.

۳_ شما وقتی یک کتاب توضیح المسائل را باز می‌کنید با حدود پنج هزار مسئله فرعی روبرو می‌شوید که حدود دو هزار عدد از آنها به عبادات اختصاص یافته است و حدود سه هزار مسئله فرعی دیگر به احکام معاملات…در واقع ظرفیت اصلی علم فقه همان است که در کتب فقه و توضیح المسائل‌ها و آن موارد جدید و مانند آنها دیده می‌شود و نه چیزی بیشتر از آن.

۴_ در عصر حاضر ما مسلمانان برای ادامه حیات در جهان حاضر راهی جز این در پیش نداریم که تکلیف هزاران افعال خود را که سرنوشت اکنون و آینده ما را رقم می‌زنند با استفاده از افکار و ایده‌ها و علوم و فلسفه‌های تمدن جدید و تجربه‌های بشری معاصر که پیشرفته و کارامد اند مشخص کنیم و برای معین کردن تکلیف آن افعال هر گونه مراجعه به کتاب و سنت بی ثمر و عقیم و عملی لغو است (چون کتاب و سنت هیچ سخنی درباره آن‌ها ندارد)

۵_ این مدعا که مقتضای علم و حکمت و قدرت خداوند این است که برای همه افعال بندگان در همه عصرها و همه زمان‌ها (الی یوم القیامه) احکام جعل فرماید و او چنین کرده و آنها را باید از طریق کتاب و سنت جستجو کرد و روش آن جستجو هم استفاده از علم اصول و اجتهاد فقهی است کاملا بی اعتبار و سراسر غیر قابل قبول به نظر نمی‌رسد؟!

۶_ وقتی چون روز روشن تجربه می‌کنیم که در جامعه کنونی خودمان برای تعیین تکلیف سرنوشت سازترین افعال و تصمیم گیری‌ها هیچ حکمی نمی‌توان از کتاب وسنت به دست آورد. چگونه می‌توانیم خود را به نادانی بزنیم و باز هم از اعتبار آن تئوری کلامی ـ فلسفی سخن بگوئیم؟!


*منبع: قسمتی از یادداشت: چرا دوران علم اصول واجتهاد فقهی سپری شده است؟ از استاد #محمد_مجتهد_شبستری

@A_pajhohi

🔖 چه شد که به اینجا رسیدیم؟

✍🏻محمد طبیبیان، اقتصاددان لیبرال نوشت:

✔️ در دهه ۶۰ فامیلی داشتیم که فرد مسنی بود، تحصیلات چندانی نداشت و به کار کشاورزی هم مشغول بود.
✔️ در ایام نوروز به دیدارش رفتم و مطابق معمول که افراد از اقتصاددانان درباره وضعیت اقتصادی سوال می‌کنند، ایشان هم پرسید
این تورم و افزایش قیمت که اتفاق می‌افتد چه دلیلی دارد و چرا جلوی آن را نمی‌گیرند؟

✔️ برای ایشان توضیح دادم و مساله را به زبان ساده تشریح کردم که افزایش حجم پول چگونه تورم ایجاد می‌کند.

✔️ پرسید پس چرا جلویش را نمی‌گیرند.
گفتم لابد تصمیم‌گیرندگان سرشان نمی‌شود و نمی‌فهمند و بلد نیستند چون تازه‌کار هستند.

✔️گفت نه اینکه تو گفتی من هم فهمیدم، چطور ممکن است آنها نفهمند و حتماً دلیل دیگری دارد.

✔️این اظهارنظر ساده از همان سال‌ها در ذهن من باقی ماند و در نهایت به این نتیجه رسیده‌ام که سیاستمداران در کشور ما اصلاً نفهم و ناآگاه نیستند، اتفاقاً خیلی خوب می‌فهمند  اما به روی خودشان نمی‌آورند.

✔️ البته خود را به نفهمی زدن در کشور ما مسبوق به سابقه و رایج است.

✔️زمانی در دوره کارشناسی ارشد، دانشجویی داشتم که در کارخانه‌ای کار کرده بود، در این کارخانه، ضایعات در خط تولید بسیار زیاد و غیرعادی بود و آن دانشجو از سر دلسوزی مدام به مدیران کارخانه تذکر می‌داد، گزارش تهیه می‌کرد و راه‌حل پیشنهاد می‌داد تا ضایعات بخش تولید کاهش پیدا کند.

✔️ چون مدیران میانی توجه نمی‌کردند و فکر می‌کرد نمی‌فهمند، این موضوع را به جلسه هیات‌مدیره شرکت برد و توضیح داد که چطور می‌توان این معضل ضایعات را حل کرد.

✔️ آن دانشجو بعد از این جلسه به این نتیجه رسیده بود که مدیرعامل و اعضای هیات‌مدیره هم نمی‌فهمند و در نهایت موضوع را رها کرده بود و از آن شرکت بیرون آمده بود.

✔️ یک‌بار که در کلاس همین موضوع را توضیح می‌دادم، گفتم؛ وقتی قیمت نهاده‌ها و محصول کنترل می‌شود، قیمت ضایعات در بازار از قیمت موادی که از دولت با نرخ دولتی می‌گیرند چند برابر بیشتر می‌شود بنابراین نفع شرکت در این است که ضایعات بیشتری ایجاد کند.

✔️ این قضیه را که تشریح کردم، همان دانشجو گفت من چنین تجربه‌ای داشتم اما فکر می‌کردم مدیران شرکت نمی‌فهمند؛ نگو می‌فهمیدند اما این ضایعات محل درآمدشان بوده است.

✔️ متاسفانه این واقعیت در سیستم سیاسی ما هم به وضوح قابل مشاهده بود و شخصاً بارها و بارها با چنین رویکردهایی مواجه شده‌ام.

✔️ نه اینکه فکر کنید همه سیاستمداران ما آدم‌های فاسدی هستند یا اینکه همه آنها نفع شخصی می‌برند. این مشکل بزرگی است که فعالیت سیاسی در کشور ما شفاف نیست و چون سیستم حزبی نداریم، ورود و خروج پول به چرخه سیاست، مفسده‌برانگیز می‌شود.

✔️ شاید اگر سیستم سیاسی مبتنی بر احزاب داشتیم، سیاستمداران ما کمتر در تله فساد گرفتار می‌شدند.
✔️ تمام موضع‌گیری‌های ما در سال‌های گذشته مکتوب و موجود است. ما همواره گفته‌ایم و باز هم می‌گوییم که سیاستمداران از بالا تا پایین نباید شرکت‌داری کنند، زیرا شرکت‌داری کار حکومت نیست.

✔️ مسوولان حکومتی نباید اموال و ثروت‌های کشور را زیر کلید خودشان جمع کنند یا به مالکیت در بیاورند. ما می‌گوییم نیروهای مسلح نباید تجارت، فروش نفت، واردات کالا و اقداماتی از این دست انجام دهند.

✔️این حرف‌هایی است که ما زدیم و به صورت مستند در نشریات مختلف به ثبت رسیده است. اما مخالف ما چه می‌گوید؟
نمی‌تواند بگوید این حرف‌ها منطقی نیست در مقابل می‌گوید اینها طرفدار ملت نیستند، بلکه طرفدار افکار اجنبی‌اند و طرفدار پیشرفت کشور و فقرا نیستند.

✔️ آنها نمی‌گویند که حرف‌های شما علمی و کارشناسی و صادقانه نیست، و پاسخ منطقی هم در مقابل ندارند اما می‌گویند این حرف‌ها را نهادهای بین‌المللی به اینها دیکته کرده و اینها یک مشت انسان بی‌رحم هستند که وقعی به وضعیت مردم نمی‌نهند.
✔️واقعیت این است که در زمینه مبانی منطقی و اصول علم اقتصاد متعارف نمی‌توانند با ما بحث کنند، پس شروع به بی‌اعتبار کردن و انتشار اطلاعات غلط می‌کنند.

✔️ اما سوال من این است که این کارهایی که در بیشتر این ۴۰ سال شده چه ربطی به آموزه‌های لیبرالیسم دارد؟ آنها می‌گویند این سیاست لیبرالی است و شما طرفدار مستضعفین نیستید و از این دست اتهامات.

✔️ما که مخالف توزیع رانت هستیم و می‌گوییم این سهمیه‌های بزرگ صدها و هزاران میلیاردتومانی که به جیب این صنعت و آن فرد ریخته می‌شود به نفع مستضعفان نیست و باید جلوی آن را بگیرند، بعد ما می‌شویم مخالف مستضعفان و آنها که مدافع پول‌پاشی و توزیع رانت هستند می‌شوند حامی مستضعفان.

خبرستان| دیلی تلگرام
t.me/khabarestan_ir

[مطلب زیر، که نوشته‌ی دوستی است، به نظرم درخور تامل است.خودش خواسته که امضائش محفوظ بماند.]

درباره‌ی برادران لیلا

من از روایت‌های ساده می‌ترسم، گر چه ظاهراً از آنها گریزی نیست. دنیای واقعی پیچیده و پر از ابهام و تناقض است و انگار ما انسان‌ها چاره‌ای نداریم جز آن که واقعیت جهان را به روایت‌های ساده  تقلیل دهیم تا آن را قابل فهم کنیم و زمینه را برای کنش مهیا کنیم.

نسل ما می‌پرسید چرا فقر هست؟ و جواب می‌داد چون قدرت‌های خارجی منابع ما را غارت می‌کنند. این قدرت‌ها با کودتا فرد فاسد دست نشانده‌ای را به قدرت رساندند تا با کمک دیکتاتوری او ثروت ملی ما را بدزدند و به اهداف پلیدشان برسند. چنین نظامی تنها با اتکا به مثلث زر و زور و تزویر سر پا مانده است. کافی است متحد شویم و با انقلاب این نظام را سرنگون کنیم و دست اجانب را کوتاه کنیم تا ظلم و فساد و فقر ناپدید شود. شاهد بودیم چنین برداشت ساده‌ای در میدان سیاست به چه کنشی ترجمه شد و چه نتایجی به بار آورد. نسل بعد از ما می‌پرسد مشکل کار ما کجاست؟ و ظاهرا یکی از پاسخ‌ها این است که ما اسیر سنت‌های دست و پاگیر پوچ پدرسالارانه مانده‌ایم. کافی است این سنت‌ها را اسقاط کنیم تا به رهایی و بهروزی برسیم.

برادران لیلا فیلم جذابی است. دو ساعت و نیم بیننده را پای تلویزیون میخکوب کردن کار ساده‌ای نیست. اما این فیلم روایتی سطحی و مخدوش از وضعیت ما ارائه می‌کند. کدام یک از ما آدم‌های این فیلم را می شناسد؟ کدام تیره و طایفه‌ای بر چنین رسومی استوار است؟ کدام طایفه است که تماما بر دوز و کلک و تقلب و دزدی باشد و دوام هم بیاورد؟ کدام پدری تا این حد اسیر افتخارات واهی است؟ کدام یک از ما چنین روابطی بین چهار برادر را از نزدیک تجربه کرده است؟

تجربه‌ی من که چنین نیست. در خانواده‌ی ما مادربزرگ‌هایم بسیار قدرتمند بودند. هیچ تصمیم مهمی بدون نظر آنها گرفته نمی شد. معروف بود بزرگ‌ترین مانع پیش ِ روی خواستگاران این بود که از سد مادربزرگم رد شوند. سد بعدی خود خواهرها بودند. اگر آنها نمی‌پسندیدند کسی توان تحمیل نظرش به آنها را نداشت. مادرم هم بسیار با قدرت است، گر چه مثل مادرش قلدر نیست. ما بچه‌ها در خانه از او می ترسیدیم، نه از پدر. پدرم و عموهایم هیچگاه پشت هم را خالی نکردند. مناسبات ما فرزندان هم با پدر و مادر و برادر و خواهر شباهتی به روایت این فیلم ندارد. البته مطمئنم همه‌ی خانواده‌ها شبیه ما نیستند، اما مردم‌شناسانی نظیر خانم لوییس بک (Lois Beck) که در میان طوایف ایرانی کار کرده‌اند می‌گویند بر خلاف تصور رایج، زنان هم در اقتصاد و هم در تصمیم‌گیری‌های ایلات و طوایف نقش مهمی داشته‌اند.

می‌شود گفت، کما این که گفته‌اند، فیلم نمادین است و نویسنده و کارگردان مجازند جهانی خیالی بسازند تا حرف‌هایشان را در قالب استعاره بیان کنند. موضوع اصلی فیلم تجربه‌ی زیسته چهار دهه پس از انقلاب است و قصد آن نشان دادن دلایل افلاس مردمی ثروتمند ولی ترسیده و اسیر توهمات پدری خودخواه است. آن روز که این ترس بریزد یا آن پدر بمیرد روز لبخند و رقص و شادی است.

شخصا با این روایت هم‌دل نیستم. همان طور که در ابتدا گفتم جهان واقعی پیچیده‌تر و پر تناقض‌تر از تصورات ماست. ای کاش کار جهان به همین سادگی‌ها بود. ای کاش عقلمان می‌رسید و همه چیز این جامعه و فرهنگ را بی‌ارزش و بی‌مقدار نمی‌کردیم. ای کاش تصور نمی‌کردیم که با یک کنش یا یک اتفاق همه چیز درست می‌شود و جهان به کام‌مان می‌شود. جهان سرکش‌تر و رام نشدنی‌تر از این حرف‌هاست.

توصیه‌ی من به دوستانی که فیلم برادران لیلا را دیده اند این است که فیلم‌های مستند مربوط به زندگی واقعی ایلات و طوایف را هم ببینند. مردم ما با همین فرهنگ هم‌یاری در این جهان متلاطم دوام آورده‌اند.

#هومن_پناهنده
#برادران_لیلا
@gashthaa

مطلب زیر عکس‌العملی است به نوشته‌ی آقای محمد طبیبیان که فرسته‌اش در بالا آمده.

مشکلات ِ راه‌حل‌های آسان

🖌 امضا محفوظ

آقای اقتصاددانی که نامش را نمی‌آورم در میزگرد تلویزیونی می‌گفت "علم اقتصاد هم، مثل فیزیک، علم است و قوانین تخطی‌ناپذیر خودش را دارد". کسانی که مثل من حتی اندک اطلاعی از بحث‌های فلسفه‌ی علم دارند تصدیق می‌کنند که هیچ علمی مثل فیزیک نیست. یکی از نتایج تلاش‌های فیلسوفان علمی که سعی در استخراج روش علمی از مطالعه‌ی علم فیزیک داشتند این بود که معلوم شد علم فیزیک در میان علوم استثناست و نمی تواند الگوی سایر علوم تجربی باشد. علوم انسانی، مثل اقتصاد و سیاست، که حکایت‌شان جداست.

اگر بخواهم مقایسه کنم، به نظرم علم اقتصاد شبیه پزشکی است. پزشک حاذق به محدودیت‌های علمش و به محدودیت توانش برای درمان واقف است. پزشک خوب می‌داند وقتی مریضی به او رجوع می‌کند ممکن است مرض صعب‌العلاج یا مهلکی داشته باشد و کار زیادی از دست او ساخته نباشد جز کاستن از درد. پزشک خوب می‌داند که کارش تا حد زیادی بر حدس و گمان استوار است و علی‌رغم آزمایش‌های فراوان ممکن است در تشخیص خطا کند و اگر بدن واکنش مناسب نشان نداد ناچار است تجویزش را عوض کند. پزشک خوب می‌داند که اگر بیماری به سه پزشک مراجعه کند ممکن است سه نظر متفاوت بگیرد. پزشک خوب می‌داند که داروها اثرات جنبی دارند، و مثلا داروی درمان قلب ممکن است کلیه را به هم بریزد یا معده را خراب کند. پزشک خوب می‌داند که کار طبیب کاری مکانیکی نیست و همه چیز در کنترل او نیست و با دارو نمی‌شود همه چیز را درمان کرد. گاهی بیمار باید شیوه‌ی زندگی‌اش را تغییر بدهد، کاری که به هیچ وجه ساده نیست و به نتیجه رسیدن آن هم زمان می‌برد. مثلا پزشک توصیه می‌کند که بیمار سیگار را ترک کند یا استرس نداشته باشد یا ورزش کند، ولی مریض لجاجت می‌کند یا به دلایلی امکان کاستن از استرس را ندارد یا فرصت ورزش کردن ندارد. (فروید تنها پزشکی نیست که علی‌رغم علمش تمام عمر سیگار کشید.) پزشک خوب حال مریضی را که در محیط پراسترس کار می‌کند می‌فهمد و سعی می‌کند چاره‌ی دیگری پیش پای او بگذارد. پزشک خوب می‌داند که گاهی بیماری جدیدی پیدا می‌شود که درمان آن نیازمند پیشرفت خود علم است که از اراده‌ی او خارج است. خلاصه این که چنین پزشکی می‌داند با انسان و عادت‌ها و خصوصیت‌های او در جهانی دائما در حال تغییر سر و کار دارد و نه با ماشین. بیراه نیست بگویم همه می‌پذیریم علم پزشکی علی‌رغم همه‌ی پیشرفت‌هایش معجزه نمی‌کند.

علم اقتصاد هم از همین جنس است، جز این که در اقتصاد در خیلی از زمینه‌ها به اندازه‌ی پزشکی علم و کنترل نداریم. در اقتصاد مکاتب فکری متعدد داریم که با هم در رقابت‌اند و اجماع اهل علم کمتر است. و اقتصاد علاوه برکمیت های پولی و مالی با متغیرهای فرهنگی و سیاسی و قضایی و بین‌المللی هم پیوند دارد و تعداد متغیرهایی که از کنترل سیاست‌گذار خارج‌اند بیشتر است. اجازه بدهید برای روشن‌تر شدن حرفم به جای ایران به اقتصاد امریکا نگاه کنیم. همه‌ی ما آموخته‌ایم که یکی از ابزارهای دولت‌ها برای مبارزه با تورم بالا بردن نرخ بهره است. اما اثر جانبی این دارو، کُند شدن فعالیت اقتصادی و بالا رفتن نرخ بیکاری و احتمال رکود اقتصادی است. در واقع سیاست‌گذار باید بین این دو شر انتخاب کند. از سال گذشته بانک مرکزی امریکا، فدرال رزرو، از ترس شدت گرفتن تورم نرخ بهره را اندک اندک بالا برده است. با این کار به دوران پول فراوان رایگان (دوران quantitative easing) پایان داده می‌شود. بالا رفتن نرخ بهره به شرکت‌هایی که از سلامت مالی کامل برخوردار نیستند (zombie companies) فشار می‌آورد و آنها را در معرض ورشکستگی قرار می‌دهد (به اصطلاح expose می کند) . شماری از این شرکت‌ها برای پرهیز از ورشکستگی دست به فروش دارایی‌هایشان می‌زنند. اما با بالا رفتن نرخ بهره دسترسی به اعتبارات سخت‌تر شده و خرید و فروش دارایی‌ها کندتر، خصوصا که عرضه‌ی شرکت‌های متعددی که در معرض ورشکستگی هستند بالا رفته است. شرکت‌های زیادی که سلامت مالی نداشتند ورشکست می‌شوند و با غرق شدن آنها موسسات اعتباری که دُمشان را به آنها گره زده اند به زیر آب می‌روند. اما دولت نگران است که موج ورشکستگی از بانک های کوچک نظیر بانک "سیلیکون ولی" به بانک‌های بزرگ سرایت کند و بحران 2008 تکرار شود. بنابراین مجبور است با عجله به همه اطمینان بدهد که سرمایه‌هایشان امن است. از طرفی اگر نرخ بهره را بالا نبرد، این پیام را می‌دهد که خطر جدی است و دولت ترسیده و دست از بالا بردن نرخ کشیده، و همین بازارها را ملتهب‌تر می کند. اگر نرخ بهره را بالا ببرد، ماجرای بانک "سیلیکون ولی" تکرار می‌شود. اگر به نجات بانک‌ها بیاید، به رفتار ریسک‌پذیر پاداش داده است و الگوی مشوق‌ها را تغییر داده است. اگر نجات ندهد، اقتصاد کشور را در معرض خطر قرار داده است. خلاصه دست دولت در پوست گردو است.

#هومن_پناهنده
#محمد_طبیبیان
@gashthaa

ادامه👇

👆
نتیجه این که در قرن بیست و یکم، دولت به جز تورم و رکود باید نگران ثبات مالی هم باشد. سیاست‌گذاری اقتصادی بسیار دشوارتر شده، و ابزارهای سیاست‌گذاری مثل گذشته عمل نمی کنند.

این را هم اضافه کنم که این مثال تنها در مورد امریکا قابل اطلاق نیست و در مورد کشورهای دیگر هم صادق است. همین چند ماه پیش بود که مروین کینگ، رییس سابق بانک مرکزی انگلستان، در مصاحبه ای گفت: "در مقابله با بحران اقتصادی پیش رو (و خطر تورم فزاینده) ابزار سیاست گذاری مناسب نداریم و نمی‌دانیم چگونه با آن مقابله کنیم". اما نکته مهم‌تر این است که میان اقتصاددان‌ها و سیاستمداران بر سر تک تک این گزاره‌ها بحث و دعواست. آیا خطر تورم واقعا جدی است؟ آیا تورم فعلی درونزاست یا برون زا؟ آیا باید نرخ بهره را بالا برد یا چاره‌ی دیگری اندیشید؟ اگر باید نرخ بهره را بالا برد، با چه سرعتی و تا چه حد؟ تاثیر این کار بر توزیع درآمد چیست؟ بیکاری کارگران مهم‌تر است یا تورم؟ و ده‌ها پرسش دیگر. چنین نیست که این مشکل را مقابل هر اقتصاددانی قرار دهیم، یا هر اقتصاددانی این اقتصاد بیمار را معاینه کند، به نتیجه‌ی واحدی برسد و داروی واحدی تجویز کند.

از سال‌هایی که من اقتصاد می‌خواندم چند دهه گذشته است و دانش اقتصادی من به هیچ وجه به روز نیست. همان سال‌ها هم من شاگرد آقای دکتر طبیبیان محسوب می‌شدم. بی هیچ تعارف، ایشان چون پیل بودند و هستند و بنده چون پشه. ولی توصیه‌ام به شما این است که فریب این نوع ساده سازی‌ها را نخورید. با ادعای مدعیانی که راه‌حل‌های روشن و ساده برای پدیده‌های پیچیده که تمام دنیا را عاجز و سردرگم کرده است – بحران محیط زیست، بحران اقتصادی، بحران اعتیاد، و نظایر آن -- ارایه می کنند با تردید روبرو شوید. شاید همان طور که فردریک فون هایک در سخنرانی جایزه‌ی نوبلش ‌گفت "لاف علم" (the pretense of knowledge) باشد.

#هومن_پناهنده
#محمد_طبیبیان
@gashthaa

💢 ۱۰۰ هزار یورو جریمه؛ دولت ایتالیا به دنبال محدود کردن استفاده از کلمات انگلیسی در مکاتبات رسمی

بر اساس طرحی که از سوی حزب «برادران ایتالیا» به رهبری جورجا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا به پارلمان این کشور ارائه شده، شهروندان ایتالیایی که از لغات انگلیسی یا دیگر زبان‌های خارجی در مکاتبات رسمی‌شان استفاده کنند، احتمالا تا ۱۰۰ هزار یورو جریمه خواهند شد.

اگرچه محدودیت مدنظر این طرح، تمامی زبان‌های خارجی را در برمی‌گیرد اما «آنگلومانیا» یا استفاده از لغات انگلیسی را بطور ویژه هدف قرار داده است.

در پیش‌نویس این طرح آمده است که زبان انگلیسی، ایتالیایی را «تحقیر و تضعیف» می‌کند و بدتر از همه اینکه بریتانیا دیگر عضو اتحادیه اروپا هم نیست.

دولت ایتالیا همچنین برنامه‌هایی برای حفاظت از آشپزی سنتی و ویژه این کشور در دست اجرا دارد و لایحه‌ای برای منع استفاده از غذاهای به اصطلاح مصنوعی یا سلولی به پارلمان ارائه کرده است.

بیشتر بخوانید: https://bit.ly/3Ma5c2T

@euronewspe

📝📝📝 چرا تمرین دموکراسی ضرورت ایران امروز است؟

✍️ زهره سعیدی

✅ جامعه امروز ایران به شدت نیاز به تمرین دموکراسی دارد زیرا دیکتاتوری زیر پوست همه‌مان جریان دارد و تا دیکتاتوری در جریان است از دموکراسی واقعی خبری نخواهد بود.
دموکراسی بر موضوعاتی چون آزادی، برابری، حق شهروندی، حق زندگی و حقوق اقلیت‌ها تأکید دارد و دیکتاتوری نقطه مقابل آن به شمار می‌رود. اگر میخواهیم در زمره حامیان دموکراسی لحاظ شویم باید به اصول دموکراسی پایبند باشیم. تا وقتی یاد نگرفته‌ایم در گفت‌وگو با یکدیگر، به عقاید یکدیگر احترام بگذاریم، سخن مخالف را بشنویم، پیشاپیش آن را نادرست ندانیم و آن را با دلیل رد کنیم نه با توهین و ناسزا، دموکراسی‌خواهی‌مان صرفاً لقلقه زبان است.

✅هر وقت یادگرفتیم مسلمان، مسیحی، یهودی، شیعه و سنی به یک اندازه حق تعیین سرنوشت خود را دارند؛ هر وقت آموختیم مسلمانِ نامقید به شعائر و مناسک دینی، به اندازه مسلمانِ مقید به شعائر و مناسک دینی حق اظهار نظر و تأثیرگذاری بر امور اجتماعی و بهره‌مندی از حقوق شهروندی را دارد؛ هر وقت دینداران متوجه شدند پایبندی به واجبات و محرمات دینی صرفاً شامل کسانی می‌شود که آنها را به‌عنوان واجبات و محرمات دینی قبول دارند و تحمیل آن بر کسانی که به هر دلیلی نمی‌خواهند بدانها پایبند باشند، خلاف همان دینی است که ادعای التزام بدان را دارند؛ هر وقت عبورکنندکان از دین یادگرفتند به باورها و عقاید دینداران احترام بگذارند و آنها را خرافات نپندارند، آنگاه می‌توان فریاد دموکراسی‌خواهی سر داد.

✅فرقی نمی‌کند هر کدام از ما متعلق به چه جریان، گروه یا طرز فکری هستیم. اگر خواستار حذف هر گروه، حزب یا طرز فکری باشیم، دیکتاتوریم.
اگر خواستار حذف روحانیت باشیم دیکتاتوریم. اگر خواستار حذف اقلیت‌ها باشیم دیکتاتوریم. اگر خواستار حذف بی‌دینان باشیم دیکتاتوریم. اگر خواستار تحمیل دین بر دیگران باشیم دیکتاتوریم. اگر خواستار تحمیل سبک زندگی واحد باشیم دیکتاتوریم. اگر تنوع و تکثر سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، دینی و قومی را نپذیریم دیکتاتوریم. اگر راه رسیدن به دموکراسی را شیوه حذف و تحقیر و توهین و خشونت بپنداریم، دیکتاتوریم. اگر برداشت دینی خود و مرجعمان را تنها حقیقت موجود بدانیم دیکتاتوریم. اگر خواستار حذف دین از جامعه باشیم دیکتاتوریم. تا زمانی که صرفاً طرز فکر خودمان را طرز فکر درست بدانیم و خواستار حذف هر گروه و فرقه و حزبی باشیم که هم‌فکر ما نیستند، ما یک دیکتاتوریم.

✅دموکراسی یعنی پذیرش تنوع و تکثر سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، دینی و قومی. دموکراسی یعنی احترام به باورها و اندیشه‌های یکدیگر.
دموکراسی یعنی شنیدن صدای مخالف. دموکراسی یعنی مدارا، رواداری، تساهل، احترام، گشودگی، تکثر و تنوع. پس هر گاه خواستیم بگوییم «مرگ بر دیکتاتور»، نخست به دیکتاتور درون خودمان مرگ بفرستیم تا مستحق دموکراسی شویم

🛎وبینار معرفی فصل دوم دوره دیپلم پایه فلسفه

🔵 آشنایی با دروس فصل دوم

🔵 گفتگو با اساتید

🔵 پاسخ به پرسش‌های شما

⏰️ پنج‌شنبه ۱۷ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۲۱

🔔 شرکت در این رویداد برای همه علاقه‌مندان آزاد است.

📍 این رویداد در محیط اسکای روم برگزار خواهد شد.

لینک شرکت در رویداد👇

https://www.skyroom.online/ch/tardidschool/diploma

.

🔴تبیین و تبلیغ

🔺اعتماد ۱۹ فروردین ۱۴۰۲

✍️عباس عبدی

🔘یکی از ویژگیهای جامعه ما بخصوص نزد سیاستمداران اصولگرا عدم توجه کافی به تفاوت تبیین و تبلیغ است. تفاوت تبیین و تبلیغ در چیست؟ تبلیغ برخلاف تبیین دنبال شرطی کردن ذهن مخاطب از طریق تکرار یا مشابهت سازی مستقیم یا ضمنی میان دو پدیده یا مضمون است. فرآیندی که در تبلیغات صوتی و تصویری و مکتوب شاهد آن هستیم. در واقع تبلیغات ادعای بلادلیل است.

🔘البته در دنیای امروز بخش مهمی از دلایل هر ادعایی در پس‌زمینه تبلیغ وجود دارد. برای نمونه خودروی بنز از بهترین‌ها در جهان است، ولی باز هم تبلیغ می‌کند، البته مخاطب به تجربه می‌داند که این خودرو با کیفیت است، ولی بنز نیز بی‌نیاز از تبلیغ نیست.

🔘تبلیغ در دنیای امروز در مقام نشان دادن سیاه به جای سفید و یا برعکس نیست، چون این کار سخت است هر چند ممکن است در مواردی رخ دهد یا اثرات موقتی هم داشته باشد. تبلیغات فقط تا حدی می‌تواند واقعیت را در ذهن مخاطب بهبود بخشد و نه بیش‌تر.

🔘پس اولین نکته‌ای که بدانیم محدود بودن اثرگذاری تبلیغات است. البته برحسب موضوع و مورد فرق می‌کند، و اگر مواردی مغایر با منطق و شواهد باشد اثر منفی می‌گذارد. برای مثال تبلیغ فلان خودرو داخلی می‌تواند اثر معکوس بگذارد.

🔘یکی دیگر از نکات مهم در تبلیغات؛ رسانه‌ای است که تبلیغ را منتشر می‌کند. برای مثال در جریان اعتراضات اخیر، صدا و سیما دچار وضعیتی شد که شرکت‌های تبلیغ‌دهنده رغبتی برای تبلیغ خود از این رسانه نشان نمی‌دادند.

🔘تبیین در نقطه مقابل تبلیغ است، زیرا هر ادعایی را با دلیل و برهان ثابت می‌کند. بیش از اینکه روح و روان و احساسات فرد را خطاب قرار دهد، ذهن و فکر و قوه تعقل او را مخاطب خود می‌داند. اثرات آن بر خلاف تبلیغ کوتاه‌مدت نیست، چندان نیازی به تکرار ندارد، کافی است که یک یا دو بار گفته و پذیرفته شود.

🔘تبیین مُسری است و به دیگران و موضوعات دیگر نیز تسری پیدا می‌کند. جهان امروز گر چه بی‌نیاز از تبلیغ نیست، ولی پایه و اساس آن تبیین است. تبلیغ بدون پایه تبیینی، بیشتر نتیجه معکوس دارد.البته نه همه تبلیغات دروغ است و نه همه تبیین‌ها درست. چه بسا تبیین موضوعی پس از مدتی رد شود. ولی در هر حال اینها دو شیوه مکمل هستند.

🔘با این مقدمه می‌پردازم به این توصیه مقام رهبری که:
▪️”یک مساله جهاد تبیین است. بارها و بارها بنده تکرار کردم و باز هم تکرار می‌کنم. دشمن در راس نقشه‌هایش، تبلیغات است. به قول خودشان پروپاگاندا. علاج پروپاگاندا تبیین است. از زبانهای مختلف، از حنجره‌های مختلف، با تعبیرات مختلف، با ابتکارات مختلف. وسوسه‌ای را که روی آن جوان و نوجوان اثر می‌گذارد چه چیزی می‌تواند برطرف کند؟ باتوم که نمیتواند برطرف کند، آن وسوسه را تبیین می‌تواند برطرف کند.“▪️

🔘به عنوان یک ناظر بیرونی در باره اعتراضات می‌گویم که، هر دو طرف کمابیش از ابزار تبلیغاتی استفاده می‌کنند. البته به دلایل روشن قدرت تبلیغاتی معترضین بیش‌تر است. بویژه آنکه ابزار رسمی تبلیغات حکومت یعنی صدا و سیما، بسیار ناکارآمد و فشل است. آن اندازه ناکارآمد است که برای تبلیغ فیلم‌های خودش هم به تابلوهای سطح شهر پناه برده است! پس مهم‌ترین ابزار برای تبلیغات حکومت علیه معترضین پیشاپیش از دور خارج شده است.

🔘در سوی دیگر تبلیغات معترضین فرم و محتوای خلاقانه‌ای دارد و مشکل انتقال هم ندارند، زیرا انواع و اقسام رسانه‌ها را برای انتقال پیام تبلیغی در اختیار دارند.

🔘اگر از تبلیغ بگذریم، در حوزه تبیین شکاف میان دو طرف خیلی بزرگ‌تر است. شخصاً خود را موظف می‌دانم که رویکردهای تبیینی طرف حکومتی‌ها را دنبال کنم، ولی دریغ از یک تبیین بدون چاشنی تبلیغ. در حالی که در سوی مقابل با تحلیل‌گران مستقل، انواع تبیین وجود دارد که هر کدام به نحوی در صدد توصیف ابعاد اعتراضات هستند.

🔘در سوی حکومت یک تبیین این است که این اغتشاش است و اگر کسی بگوید اعتراض یا جنبش، این گفتن نیز اغتشاش است! و توجه ندارند که وجود برخی از خشونت‌ها یا حتی آتش زدن سطل زباله و امثال آن که در انقلاب هم فراوان بوده، به تنهایی نمی‌تواند مصداق مناسبی برای اطلاق عنوان اغتشاش باشد.

🔘یا استناد به حمایت کشورها و رسانه‌های خارجی، گرچه واقعیت دارد، ولی قادر به تقلیل ماجرا به توطئه نیست، که اگر هم باشد مشکلی را حل نمی‌کند، و این برای ایران مناسب نیست که اعتراضات را تا این اندازه به دخالت خارجی تقلیل دهد که نوعی ضعف داخلی محسوب می‌شود.

🔘صدها برابر خشن‌تر از این جریان را در دهه ۶۰ و با سازمان مجاهدین خلق شاهد بودیم ولی به خارج ربط نمی‌دادیم. داخلی بودن آن جریان نیز موجب مشروعیت و حقانیت آن نشد. بنابراین کفه ترازو در هر دو زمینه تبلیغ و تبیین میان دو طرف قابل مقایسه نیست و تصور نمی‌شود که در آینده نیز این مشکل حل شود.

⭕️ سیاست‌ورزی در شرایط تراژیک

احمد میدری

جان گری، فیلسوف سیاسی دوراندیش، یادداشتی در تاریخ 28 ژانویه 2023 تحت عنوان «رئالیسم تراژیک رابرت کاپلان» منتشر کرده است.1 در فکر ترجمه این مقاله بودم که متوجه شدم اکبر گنجی آن را ترجمه کرده و در کانال خود به اشتراک گذاشته است.

یادداشت‌های جان گری را معمولا نشریه ترجمان منتشر و به صورت فایل صوتی هم در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌دهد. شاید تعجب‌آور باشد که جان گری هم مورد توجه نشریه ترجمان باشد که نشریه روشنفکری اصولگرایان است و هم مورد توجه اکبر گنجی.2 از‌قضا مقاله اخیر جان گری می‌تواند نشان دهد که چرا این فیلسوف مورد توجه آدم‌هایی با گرایش‌های کاملا متعارض قرار می‌گیرد. او متفکری نیست که یکی به میخ بزند و یکی به نعل یا فاقد حداقلی از انسجام فکری باشد، بلکه مواضعی روشن دارد که برای ما فهم آن ضروری است.

یادداشت اخیر جان گری معرفی کتاب جدیدی از رابرت کاپلان است. رابرت کاپلان، تحلیلگر مسائل امنیتی است و مورد توجه گسترده رسانه‌ها و اندیشکده‌های بین‌الملل و نظامی آمریکا‌. گری کتاب اخیر کاپلان

The Tragic Mind: Fear, Fate, and the Burden of Power

را معرفی و نقد می‌کند.


در این کتاب، کاپلان به‌صراحت از تشویق آمریکا به جنگ با عراق پشیمان شده است. از نظر او، تغییر خشونت‌آمیز حکومت صدام از راه جنگ به مرگ صدها هزار انسان بی‌گناه، آواره‌شدن میلیون‌ها نفر و بی‌ثباتی عراق منجر شده‌ و او به سهم خود در مرگ این انسان‌ها مقصر است و از همین‌رو سال‌هاست در عذاب‌وجدان به سر می‌برد و نوشتن این کتاب راهی برای جلوگیری از خطاهای بیشتر و آرامش وجدان اوست.


گری بر اساس سنت فکری خود می‌خواهد نشان دهد آنچه در عراق، افغانستان، لیبی و بسیاری از کشورهای دیگر رخ داده است، ریشه‌های عمیق فکری دارد و تا زمانی که اندیشه حاکم بر محافل دانشگاهی و سیاست‌گذاری غرب اصلاح نشود، باید منتظر فاجعه‌هایی از این قبیل بود.

آنچه در این کشورها رخ داد، خطای محاسباتی و شیوه اجرای دموکراسی‌سازی نبود، بلکه به‌طور کلی راهبرد آزادی‌خواهی نادرست بوده است. نقد جان گری به این شیوه آزادی‌خواهی برای ما خواندنی و درخور تأمل است.

جان گری مقاله خود را با نقل‌قول مشهور امام‌محمد غزالی آغاز می‌کند که عبارت درست و کامل‌تر آن، این است: «اگر سلطان اندر میان ایشان ضعیف بود، بی‌شک ویرانی جهان بود بدین دنیا زیرا که جور سلطان بمثل (مثلا) صد سال چندان زیان ندارد که یک ساعت جور رعیت بر یکدیگر و چون رعیت بر یکدیگر ستم کند ایزد تعالی بر ایشان سلطان قاهر گمارد» (نصیحه‌الملوک، نشریات کتابخانه تهران، تصحیح جلال‌الدین همایی، سال 1317 صفحه 68).

از نظر امام‌محمد غزالی، در دنیای واقع، خطر دو گونه متفاوت از جور وجود دارد: جور سلطان و جور رعیت. جور رعیت به همدیگر به‌مراتب بدتر از جور سلطان خواهد بود. نمونه‌ای از جور رعیت به همدیگر که جان گری در این مقاله به آن اشاره می‌کند، کشتار نزدیک به 10 میلیون انسان بعد از انقلاب روسیه است. از 1917 تا 1923 زمانی که قدرت مرکزی در روسیه از بین می‌رود، مردم یکدیگر را می‌کشند؛ جنگ بر سر تصاحب قدرت. آمار کشته‌شدگان از هفت تا 12 میلیون نفر گزارش شده است. میلیون انسان نیز مهاجرت می‌کنند و بر اثر قحطی یا فرار از کشور جان خود را از دست می‌دهند. این ناامنی که مصداق جور رعیت بر یکدیگر است، زمینه‌ساز ظهور سلطانی قاهر می‌شود. استبداد استالین را نباید تنها به ایدئولوژی نسبت داد، بلکه دیکتاتوری پناهگاه شوم رهایی از هرج‌ومرج است.

تحول‌خواهان همواره احتمال هرج‌ومرج را کم می‌انگارند و به‌سادگی فرض می‌کنند رفتن دیکتاتور یعنی رسیدن به آزادی. کاپلان که رفتن دیکتاتورهای بزرگ را تحلیل و روایت کرده، دریافته است که واقعیت بسیار پیچیده‌تر است. در دنیای واقع، رفتن دیکتاتور می‌تواند به آنارشی و هرج‌ومرج بینجامد. بنا‌کردن نظم جدیدی که در پرتو آن آزادی محقق شود، بسی پیچیده‌تر و دیریاب‌تر از آن است که تصور می‌شود. وضعیت بشر چنان‌که در مقاله آمده است، عموما وضعیتی «تراژیک» است؛ تراژدی آزادی و عدالت از یک سو و صلح و امنیت در سوی دیگر.

در اندیشه رایج، چه سنت مارکسیستی و چه سنت لیبرال، اساسا دو‌راهی تراژیک وجود ندارد و تنها اراده معطوف به تغییر می‌تواند قطار جامعه را بر ریل خوشبختی قرار دهد. به‌راستی مشخص نیست چرا اراده‌گرایی در تغییرات اجتماعی این‌قدر هوادار دارد. آیا اگر به فرض محال همه یا اکثریت مردم بخواهند می‌توانند جامعه‌ای نو بسازند؟ آیا با نوشتن یک قانون اساسی جدید، روابط قدرت تغییر می‌کند؟

ادامه



@meidari

@shafiei_kadkani

ـــــــــــــــــــــــ
کیست مولا آنکه آزادت کُنَد
بندِ رقیّت زِ پایت بر کنَد
جلال الدین بلخی، مثنوی معنوی


▪️ستایشی که مولانا از حضرت مولی المَوالی امام علی بن ابی طالب در مثنوی شریف دارد، علی التَّحقیق بالاترین نمونهٔ مدیح آن حضرت در تاریخِ ادبیاتِ جهانِ اسلام است.

ما غالباً نمی‌اندیشیم که حجم نود و نُه درصدِ مدایح آن حضرت مقداری وصف چشم و ابروی معشوق خیالی و موهوم است یا اغراق‌های آزاردهنده.
مدیح حضرت، بدان زیبایی و ژرفی که مولانا از آن سخن می‌گوید نه در فارسی و نه در عربی، در هیچ‌ جا، دیده نشده است.
محمدرضا شفيعی كدكنی
غزلیات شمس تبریز، جلد اول، ص ۳۵
نوای مرحوم استاد سید جواد ذبیحی

جای من کجاست؟
نصرالله پورجوادی
@AnSoo

https://telegra.ph/%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-04-14

این درد را به کجا باید برد؟

در سفر عیدی به ولایت‌مان شنیدم که در همان روزها زنی از دنیا رفته و در مجلس ترحیم او به جز خانواده‌اش، فقط یک نفر حضور یافته است.
جریان را از خواهر پرسیدم، نقل کرد:
"این زن سال‌ها به سرطان مبتلا بود و آه هم در بساط نداشت. او با مادرِ پیر و خواهر و دو دخترش در یک خانۀ مخروبه در کمال محنت و مسکنت زندگی می‌کرد. دخترها از تحصیل محروم مانده‌اند و تخصصی ندارند و از بخت بد، شانسی برای ازدواج هم پیدا نکرده‌اند. جز کار یدی، فعالیت دیگری از آنها برنمی‌آید و کار یدی هم برای زنان در منطقۀ ما، فقط در پسته‌چینی و پسته پاک‌کنی خلاصه می‌شود. دو دختر از این جهت خیلی کاری و زحمتکش و سر به زیر هستند، اما چند سال است که به دلیل سرمازدگی درختان پسته، اشتغال در حوزۀ برداشت پسته ،به کلی از بین رفته و دخترها بیکار و در نتیجه هر پنج زن به نان شب محتاج شدند."
خواهرم ادامه داد: "زن بینوا بر اثر بیماری سرطان از پا درآمد، اما جز یک نفر کسی در مجلس ترحیم او شرکت نکرد. در این دوره و زمانه، اگر خانواده‌ای فقیر و بدبخت باشند، همه از آن دوری می‌کنند. خدا بدبختی و بی‌کسی و فقر را برای هیچکس نیاورد که بد دردی است. به عمر ما، مردم هیچوقت این همه درگیر بدبختی و فلاکت نبوده‌اند. نه کاری، نه پولی، نه درآمدی و این همه خرج و این همه گرانی، خدا به داد برسد!"
این است وضع جامعه‌ای که قرار بود نه فقط قله‌های پیشرفت مادی را فتح کند، بلکه از حیث اخلاق و معنویت و نوع‌دوستی هم سرآمد جوامع دیگر باشد!
هر ایرانی که این وضع را در اطراف خود می‌بیند اما می‌شنود که منابع کشور به جای سرمایه‌گذاری در جهت توسعه‌ای متوازن و پایدار، صرفِ موضوعاتی همچون شناسایی و تعقیب زنانِ فاقد روسری می‌شود، آه از نهادش برمی‌آید که این چه روزگاری است که خداوند ما را بدان مبتلا کرده است؟
در روزهای مشرف به انقلاب، یک منبری برای تحریک مردم به انقلاب علیه حکومتِ وقت، فریاد می‌زد:
"امیرالمؤمنین علی در کوفه به بانویی بیوه با یتیمانی چند، برخورد کرد که بضاعتی نداشتند. علی از این وضع سراسیمه شد. کیسه‌ای آرد به خانۀ آنها برد، برایشان به دست خود خمیر کرد و نان پخت. هنگام آتش کردن تنور، علی صورتش را در معرضِ لهیب شعله‌های آتش گرفت و گفت؛ بچش این آتش را که در قلمرو تو، زنی بیوه با یتیمانش گرسنه بوده‌اند و تو خبر نداشتی! وای به حالت علی! آتش دوزخ را چگونه تحمل می‌کنی؟"
بعید می‌دانم برای سخن آن منبری، سند و مأخذ معتبری وجود داشته باشد، اما روحانیون انقلابی، با همین سنخ سخنان، مردم را علیه دولت پهلوی شوراندند و به آنها وعدۀ شرایط بهتر دادند.
اکنون گویی همۀ این حرف‌ها از یاد رفته و مسائلی مانند پوشش زنان به مسئلۀ اصلی جامعه تبدیل شده است! متأسفانه امروزه بعضاً کسانی به عنوان مؤمن و مذهبی در جامعۀ ما شهرت یافته‌اند که افتادن روسری یک زن، ایمان آنان را به لرزه می‌آورد، اما از صدها گزارش اجتماعی در بارۀ تن‌فروشی برخی از زنان و حتی پسران بر اثر فشار فقر و نداری، ککشان نمی‌گزد! این درد را باید به کجا برد که آنها حتی نگاهی به سورۀ ماعون نمی‌اندازند و از همین جهت، نمی‌دانند که "بر طعام شکستۀ محروم ترغیب نشدن" مترادف "تکذیب دین" است نه آنچه اینان از دین فهم کرده‌اند.
#احمد_زیدآبادی
@ahmadzeidabad

🔸به مرگ گرفتن و به تب راضی کردن🔸

روزنامه‌ی اصول‌گرای "همشهری"، عکس خانم‌هایی را که حالا دیگر، از نظر اصول‌گرایان حجاب‌شان درست است، در کادر سبز گذاشته و پوشش آن‌ها را در مدار قانون شمرده است.
دیری نمی‌گذرد از آن ایام که همین سبک پوشش، خلاف قانون محسوب می‌شد و چه بسیار خانم‌ها که به جرم چنین پوششی، با حال و روزی که همه از آن باخبریم، سوار وَنِ کذایی می‌‌شدند.
عجبا‌! اینک ما از آن وضع، که از لحاظ زمانی شاید حتی یک سال هم با ما فاصله نداشته باشد، از لحاظ تاریخی و اجتماعی و البته روانی، چندان‌ دور شده‌ایم که گویی آدمیان عصری دیگریم.

#هومن_پناهنده
#روزنامه_همشهری
@gashthaa

‍ «چرا سعدی بخوانیم؟»
(سخنی به مناسبت روز #سعدی)
#جویا_جهانبخش

@talar_ayne