گشت‌ها | هومن پناهنده
898 subscribers
768 photos
583 videos
60 files
1.03K links
کانال هومن پناهنده
Download Telegram
gatsby.pdf
9.1 MB
مقاله‌ای به قلم هومن پناهنده در نقد و مقایسه‌ی دو ترجمه از رمان گتسبی بزرگ

منبع:مجله‌ی "نگاه نو"(پاییز ۱۳۹۵)

#هومن_پناهنده
@gashthaa

آخر ای مردم...

عکس بالا را دوست محققی فرستاده است که در کتابخانه‌ی استاد مجتبی مینوی مشغول تحقیق درباره‌ی یادداشت‌های او از جمله یادداشت‌هایی است که آن استادِ بی‌بدیلِ زبان و ادبیات فارسی در حواشی کتاب‌هایش نوشته است. این دوست گرامی توضیح داده است که:
"این یادداشت مینوی است مربوط به سال ۱۳۲۸ یا چند سالی پس از آن".
خط استاد مینوی هم پخته است هم خوانا؛با این حال،بازنوشته‌ی سخنش این است:

"آخر ای مردم،زمین مملکت را کی از این امراض و آفتها منزه میکنید؟ آخر از این خواب موحش تا بکی[به کی]باید معذب بود و خفت؟ آخر این شب کی بپایان می‌رسد؟"

#هومن_پناهنده
@gashthaa
🔸🔸افسانه ی هدایت

✍ محمود عنایت

با تنی چند از رفقای صادق هدایت نشسته بودیم و راجع به حالات و خصوصیات آن مرحوم صحبت می کردیم.
صحبت از این بود که چه شد صادق هدایت خودکشی کرد. این پرسش ِ جوانی بود که هدایت را در سال های اخیر از روی آثارش شناخته است. پاسخ سوال او سخنی بود که تا به حال بارها شنیده ایم و خوانده ایم. هدایت از زندگی خسته شده بود ، درد پنهانی داشت که مانند خوره روح او را می خورد و در انزوا می تراشیدش، و این ماجرا مدت ها قبل از آن که دست به خودکشی بزند، از همان زمان که در وطنش کم کم همه چیز را می دید و می فهمید و این دیدن و فهمیدن در وجودش به رنجی طاقت سوز استحاله می یافت آغاز شده بود.
درد او از کجا بر می خاست؟ از مشاهده ی زندگی مردمی که در فقر و نکبت و بدبختی غوطه ورند و به تمنای لقمه ای نان، رنج بی گنج می برند و هنگامی که با تلاش ِ نافرجام ِ خود به آستانه ی صفر می رسند، به سختی می میرند. آری، هدایت شاهد تلاش های جانکاه و غم انگیزی بود که از همه طرف به صفر ختم می شد. و او می دید که در این سیر به سوی صفر همان جوشش و کوشش و تقلا و تکاپویی به کار می رود که در جوامع دیگر در سیر به به سوی ارقام نجومی هست.
تبعیضات و تمایزات به این تابلو رنگ تندتری می زد و تماشاگر با حیرت به این واقعیت نظاره می کرد که اصل حاکم در زندگی افراد "بقای انسب" ، "بقای افسد" است نه "بقای اصلح". هر کس که اصل و نسب عالی تر و ممتازتر دارد و از پشت اغنیا و دولتمندان پیوند می گیرد کامیاب تر و موفق تر است، و اگر کسانی هم در این میانه بدون اصل و نسب به جایی می رسند و کیسه ای می دوزند پشتوانه ی کارشان دروغ و دغل و زدوبند و باج گیری و دلالی و تزویر است که:
در برابر چو گوسفند سلیم
در قفا همچو گرگ مردم خوار
اما قلندر ِ زبان بسته و فقیرزاده ی بی دست و پا که دستی به عرب و عجم ندارد محکوم ازلی است،مگسی است که در عرصه ی تنازع بقا به بادی ناپیداست.
قضیه آن است که جمعی می زنند و می برند ، و جمعی می بازند و درمی مانند. این معرکه ای بود که هدایت ناظر رنجور آن به شمار می رفت و او به هر طرف که می نگریست چهره هایی زرد و نحیف می دید، و بدن هایی نحیف تر که فقط پوستی بر استخوانی است، و دست هایی که تا ابدیت به خواهش ِگرده ای نان دراز شده، و شهری با فضای بغض کرده و سوک آور، و خانه های زار زده، و دیوارهای کور و بی پنجره، و سگ ِ کتک خورده و زخم و زیلی، و پیرمرد خنزرپنزری، و هکذا جاده ی خاک آلود ، گنجشک تریاکی ، بچه های کچل و چشم دردی ، مرغ کز کرده ، الاغ مردنی ، گدای چلاق ، بوف کور، و آدم هایی که سرتاسر وجودشان عبارت است از یک دهان که به یک مشت روده و مخلّفات ختم می شود... . این ها بود چشم انداز ِ مردی به نام صادق هدایت.
"یک روز با او و چند نفر از رفقا به شمیران رفته بودیم. به هزار زحمت جای دنجی گیر آوردیم و یله دادیم ، نه خیال کنید که توی خانه ی مردم رفته بودیم، لب جوی آب و وسط بیابان ِ خدا زیر سایه ی درختی می خواستیم کپه ی مرگمان را بگذاریم.
هنوز جا به جا نشده بودیم که یک دهاتی سر و کله اش از دور پیدا شد و به طرف ما آمد. هدایت گفت : عمو، خدا قوت. دهاتی قدری من و من کرد، خیال کردیم می خواهد جواب تعارف هدایت را بدهد، بعد با صدایی که از ته چاه می آمد گفت : آقایون از اینجا بلند شوید، ارباب خوابیده است! گفتیم : ارباب؟ ارباب کجاست؟ گفت : اینجا ها تمام ملک ارباب است، خودش نیم فرسخ آن طرف تر منزل دارد. گفتم : عمو جان، اینجا که ما نشسته ایم بیابان خداست. ما کجا، ارباب کجا. کسی به نیم فرسخ آن طرف تر کاری ندارد. دهاتی گفت : من نمی دانم، ارباب سپرده است که وقتی من خوابم،هیچکس به این دور و بر ها نزدیک نشود. اگر بیدار شدم و کسی را دیدم، پدرت را در می آورم.
ما خواستیم توپ و تشر برویم و پاشنه ی دهان را بکشیم و فحشی نثار ارباب کنیم. اما هدایت نگذاشت. گفت اصلاً از خیر شمیران گذشتیم، برگردیم شهر، توی خراب شده ی خودمان. گفتیم : آقا، بگیر و بنشین، غلط می کند کسی به ما کار داشته باشد. گفت : می بینید که کار دارند.حالا این برود، یک قلتشن دیگر می آید، حرف این است که آدم در این دیار زیر سایه ی یک درخت هم نمی تواند لشش را دراز کند. هر جا پا می گذاری ، دُم یک بزرگ زاده و آدم درشت را لگد کرده ای..."
این نقل ِ یکی از دوستان نزدیک هدایت بود، و او می گفت وقتی هدایت به پاریس رفت، زود به زود هتل هایش را عوض می کرد، و هربار در جواب پرسش ما فقط می گفت "بله ، هتلم را عوض کردم ، جای راحتی نبود."
اما حقیقت چیز دیگری بود.
او عقب "گاز" می گشت ! عقب جایی می گشت که بتواند کارش را بی دردسر و دور از صدای دوست وآشنا انجام دهد.

#هومن_پناهنده
@gashthaa
از راست، يان ريپكا، مجبتی مينوی، غلامحسين مين‌باشيان، بزرگ علوی
نشسته، آندره سوريوگين و صادق هدايت در منزل مجتبی مينوی، تهران، حدود سال ۱۳۱۰
‌
Forwarded from اتچ بات
‍ 💭 گفتار دیگر: "نباید یک سرماخوردگی کمر حوزه را بشکند!"

👈 محمدمهدی صاحب‌الامری که خود را "طبیب اسلامی" معرفی می‌کند؛ در نامه‌ای به دفتر آیت‌الله وحید خراسانی، از مراجع عظام تقلید قم، نوشت:

🔅بسم‌الله الرحمن الرحیم والحمدالله رب العالمین و صلی‌الله علی محمد واله الطاهرین واللعنه علی اعدائهم اجمعین

▪️محضر مبارک حضرت آیت‌الله العظمی وحید خراسانی (دام‌ظله الوارف) زعیم شریف حوزه قم المقدسه

سلام علیکم و رحمه‌الله و برکاته

✍ چند روزی است شهر مقدس قم صدر اخبار ایران و جهان است. این‌بار نه به‌خاطر عظمت حوزه‌های علمیه آن، نه به‌خاطر مراجع عظام و کرام و قدرت علمی آنها، نه به‌خاطر فوج عظیم زائرین و مشرفین به آن و نه به‌خاطر حرم مبارک حضرت والامقام فاطمه معصومه علیها افضل السلام، بلکه به علت شیوع بیماری خاصی که از بلاد کفر وارد این شهر شده است.

✍ بدیهی است که مردم جهان منتظر عکس‌العمل این حوزه‌علمیه شریفه و علمای اعلام آن هستند که سالیان مدیدی است سرآمد علوم عقلیه و نقلیه و قطب مذهبی، معنوی و علمی جهان تشیع است. اما با هزار تاسف مردم هیچ عکس‌العمل مناسب از این حوزه و علمای آن را شاهد نیستند و تنها انفعال حقیقی حوزه علمیه شیعه را به نظاره نشسته‌اند.

✍ آیا اسلام فقط برای صلاه، صیام، حج، خمس و زکات است؟ آیا نبی مکرم اسلام (صلی‌الله علیه واله) و ذوات مقدس معصومین علیهم‌السلام فقط جهت امور عبادی و اعتقادی مردم را راهنمایی می‌نمودند و از حل مشاکل طبی و سیاسی و اقتصادی و جنگی عاجز بودند؟ آیا مجامع حدیثی و فقهی و تراث شیعه فقط جهت صلاه و صوم است و برای امور دیگر حدیث نیامده است؟ بی‌شک این فروض به ادله قطعیه و براهین مستدله باطل هستند.

✍ حال چه شده است که اِنباءفاسق و خبر واحد حجیت شده؟ چگونه شده است که کیت‌های تشخیص سازمان جهانی کفار که دشمنی آنها با ایران و شیعه به اثبات رسیده، از احادیث زراره و محمدبن‌مسلم و بنوفضال معتبرتر شده؟ چه بلایی بر شیعه آمده که لوائح و دستورات کفار جای کتب اربعه و اقوال شیوخ ثلاث را گرفته است؟

✍ مع‌الاسف نباید یک سرماخوردگی کمر از حوزه و علمیت بی‌بدیل مکتب جعفری و قدرت پویایی فقه آن بشکند و حتی دروس و مساجد و محافل آن‌ را تعطیل نماید.

✍ قطعا این انفعال علمای اعلام شیعه که طلایه‌دار علوم کامله و فرقه ناجیه هستند، خسران عظیمی برای حوزه قم می‌باشد و باعث تضعیف اعتقاد شیعیان و تشنج فکری آنها درباره عدم جامعیت اسلام می‌انجامد.

✍ متاسفانه با این انفعال و کوتاهی، حرم اهل‌بیت علیهم‌السلام که در این ایام باید ملجا و پناه‌گاه شیعه باشد، خلوت کرده و مردم را از این مکان‌های مشرفه دور نموده است.

✍ از محضر مبارک معظم‌له استدعا داریم تا دیر نشده عزت، شرف و آبروی حوزه قم را بخرید و دست اعادی را کوتاه نمایید. کلیه امور را با تکیه بر تراث شیعه و اعتماد به علوم وحیانی اسلام، به‌دست گرفته و امید را به شیعیان برگردانید.
حقیر و مجموعه آماده همکاری همه‌جانبه با معظم‌له هستیم

▪️الطالب الحقیر
محمدمهدی صاحب‌الامری
قم‌المقدسه
@javadrooh
در این اوضاع عجیب،خوب است با شنیدن قطعه‌ی زیر که تک‌نوازی عود هنرمندی عراقی است کمی به خودمان تسلی بدهیم.
Forwarded from 2015
📘بنیادهای دموکراسی
✍🏻ناشر: مرکز آموزش شهروندی(جمعی از نویسندگان)
(CIVITAS)Center for Civic Education
📝 مترجم: ابراهیم سلطانی

📃«پیشگفتار مترجم:
🔸دموکراسی یکی از بنیادی‌ترین و بحث‌انگیزترین مفاهیم و موضوعات فلسفە سیاسی از نیمە دوم قرن بیستم به این سو بوده است. دموکراسی در مرکز شبکه‌ای از مفاهیم آشنا، اما دشوار و پیچیده و دیریاب، قرار دارد. به عبارت دیگر، درک دموکراسی، هم به منزلە یک مفهوم و هم به منزلە مجموعە پیچیده‌ای از نهادهای سیاسی، در گروی درک مفاهیمی همچون آزادی، برابری، عدالت، قدرت، اقتدار، حریم
خصوصی، شهروندی و مسئولیت مدنی است.

🔸هدف اصلی کتاب حاضر، بنیادهای دموکراسی، آشنا کردن خوانندە غیرمتخصص با مفهوم دموکراسی است و این هدف را از راه بررسی رابطە دموکراسی با چهار مفهوم اقتدار، حریم خصوصی، مسئولیت و عدالت برآورده می‌کند. این کتاب برای خوانندگان جوانی تدوین شده که، چه بسا، برای نخستین بار است متنی دربارە دموکراسی می‌خوانند. به همین دلیل، متن حاضر به هیچ وجه با پیچیدگی‌های نظری این حوزه دست و پنجه نرم نمی‌کند. در عوض، نویسندگان متنی که پیش رو دارید، تعاریف ساده و قابل فهم پیشنهاد می‌کنند؛ نمونه‌های ساده اما تأمل برانگیزی از مسائل سیاسی نظام‌های دموکراتیک و غیردموکراتیک را به بحث می‌گذارند و در مقام تحلیل این نمونه‌ها پیچیدگی را به حدی نمی‌رسانند که خوانندە نوپا را سردرگم کند.

🔸در ابتدای هر درس، اهداف آن درس اعلام و اصطلاحات و مفاهیم مهم معرفی می‌شوند. پس از آن، خواننده به تأمل انتقادی دربارە پاره‌ای نمونه‌های مرتبط فرا خوانده می‌شود. در پایان هر درس، پرسش‌هایی مطرح می‌شوند تا خواننده از طریق پاسخ دادن به آنها کاربرد نکات آموزش داده شده را فرا گیرد. نویسندگان امیدوارند که، به این ترتیب، دانش نظری و مهارت تحلیلی خوانندگان را ارتقا دهند. خوانندە نوپا و جست‌وجوگر این متن البته فراموش نخواهد کرد که این تازه آغاز راه است و برای درک بهتر دموکراسی چاره‌ای نیست جز سر وکله زدن با پرسش‌های دشواری که، دست کم، چندین دهه است ذهن نظریه پردازان دموکراسی را به خود مشغول کرده است.

🔸تلاش می‌کنم در محدودۀ حوصلۀ این پیشگفتار به تعدادی از این پرسش‌ها اشاره کنم. دموکراسی به شیوه‌های گوناگونی تعریف شده است. دسته‌ای از این تعاریف، دموکراسی را به شیوه‌ای برای تصمیم‌گیری جمعی فرو می‌کاهند (تعاریف حداقلی) و دسته‌ای دیگر، دموکراسی را تا سرحد یک ایدئولوژی و یک شیوە زیست فرا می‌برند (تعاریف حداکثری). در چهارچوب تعاریف حداقلی، مهمترین وجه تمایز شیوە تصمیم‌گیری دموکراتیک این است که برابری میان تصمیم‌گیرندگان را مفروض می‌گیرد.
اما می‌توان پرسید: تصمیم‌گیرندگان به چه معنا با یگدیگر برابرند یا باید برابر باشند؟ آیا برابری صوری در مقام کسی که به پای صندوق رأی می‌رود و به یکی از نامزدها رأی می‌دهد، کافی است؟ آیا برابری فرصت‌ها و منابعی که در اختیار تصمیم‌گیرندگان و رأی‌دهندگان است، برای نیل به اهداف دموکراتیک ضروری است؟ در چهارچوب تعاریف حداکثری اما، دموکراسی، تجلی مجموعە پیچیده‌ای از ارزش‌هاست و شیوە زیستی خاص را ترویج می‌کند. به این ترتیب، برابری تصمیم‌گیرندگان، مثلاْ در هنگام رأی دادن، فقط یکی از جلوه‌ها و جنبه‌های شیوە زیست دموکراتیک محسوب می‌شود. حال می‌توان پرسید کدام ارزش‌ها و کدام شیوە زیست دموکراتیک‌اند؟ آیا این ارزش‌ها با ایدئولوژی خاصی پیوندی ناگسستنی دارند؟ »📃
👇👇👇👇👇
🔸درباره‌ی بی‌احتیاطی

اگر از هر دو جانب جاهلانند اگر زنجیر باشد بگسلانند

همان که در بزرگراه دنده عقب می‌رود، در پیاده‌رو موتورسیکلت می‌راند، برایش هیچ خیابانی یک‌طرفه نیست و بسیاری کارهای پرخطر دیگر از او سر می‌زند، حالا هم اِبا ندارد که با بیماری همه‌گیرِ مهلکی سهل‌انگارانه رفتار کند، چون بی احتیاطی و سهل‌انگاری برایش عادت شده است. این است که،در چنین وضعیتی، به سفر تفریحی می‌رود، دسته راه می‌اندازد، در عبادت‌های جمعی شرکت می‌کند،مردم را تشویق و دعوت به این کارها می‌کند و... .

باری،در مورد شمار چشمگیری از ایرانیان، بی‌احتیاطی خودش بیماری مزمنی شده است و ،از قرار معلوم، میانگین رفتار‌های خطرناک ایرانیان در قیاس با بسیاری از اقوام و ملل دیگر ،به شکل معنی‌داری، بالاست.این عادت نکوهیده را می‌توان هم در صاحب‌منصبان دید،هم در بی‌منصبان، و از این لحاظ،شکرِ خدا، بین دو طرف،هماهنگیِ کامل برقرار است. درباره‌ی علت این بی‌پرواییِ کُشنده ،به گمانم،باید تحقیقات گسترده‌ای صورت بگیرد.

#هومن_پناهنده
@gashthaa
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مرا یاد،تو را فراموش

▪️داستانی نه تازه کرد به کار▪️

#هومن_پناهنده
@gashthaa
Forwarded from سخنرانی‌ها
✍️ امیر حسین ترکاشوند

🖊عصر ارتباطات چه راحت خرافات را می‌روبَد

چه داستان‌ها که در منابر از رفع خشکسالی در پیِ نماز باران خواندنِ فلان عالِم برای‌مان نقل نکردند و ما صُمٌّ بُکْم به آن‌ها گوش می‌دادیم و انگار باورمان می‌شد؛ تا این‌که کشورمان در ده سال گذشته با همان خشکسالی روبرو شد امّا دریغ از یک عالِم که جرأت کند (با فراخوان و جمع‌کردنِ جمعیّت) نماز باران بخواند زیرا می‌دانست دوربین‌ها، خبرنگاران، سایت‌های اینترنتی، شبکه‌های پیام‌رسان و...، به طرفةالعینی خبرِ آن نماز و نتیجه‌اش را به سرتاسر کشور و جهان مخابره می‌کنند و در صورت ناکامی دست‌شان رو می‌شود؛ پس خداحافظ نماز باران
@sokhanranihaa
چه داستان‌ها در آثارشان که در ایمنی‌بخشی و بلاگردانیِ این وِرد و آن بقعه و آستان در فلان زمان و مکان به هنگام شیوع فلان مَرَض و طاعون و وبا و...، برای‌مان نگفتند و ننوشتند؛ امّا اینک که در ایستگاه ارتباطاتِ برق‌آسا به بلای شایع کُرونا رسیدند (با وجود آخرین مقاومت‌های بسیار معدود) یک به یکِ مقابر مقدسه، مصلّیٰ‌ها، مراسمات اعتکاف و بعضاً مساجد تعطیل می‌شوند و هیچ مرجع مذهبی، مردم را برای ایمن ماندن از این بلا به اعتکاف در بقاع متبرکه دعوت نمی‌کند زیرا دعوت همان و هزاران چشمِ خبررسان همان.

دکتر ابوالقاسم گرجی (فقیه و مجتهد) که همین روزها (هفتم اسفند) سالگرد درگذشت وی است سال‌ها پیش در تلویزیون شنیدم که گفت: در آیهٔ اُدعونی أستجِب لکم، دعا به معنای «خواندن» نیست بلکه به معنای «خواستن» است و معنای آیه این است که: بخواهید تا اجابت شود (نقل به مضمون).

بنابراین باید آستین همّت را بالا زد و با تجهیز به دانش روز و کسب تجارب دیگر ملل و مراکز پیشرفتهٔ جهانی، با این ویروس مقابله کرد. همه از پیامبر گرامی این سخنِ منسوب به وی (ص) را شنیده‌ایم که: علم بیاموزید ولو با رفتن به [مسیری دور چون] چین «اُطلبوا العلم ولو بالصین»؛
خوب است در مهار و کنترل این ویروس به همان چینِ نبوی (که اتفاقاً اولین کشور مبتلا به آن ویروس است) تأسی کرد و مو به مو از روش این کشور پیشرفته (و دومین اقتصاد جهان) و نیز رهنمودهای سازمان بهداشت جهانی الگو گرفت و به این نوع منقولات👇دل خوش نداشت:


در جریان ابتلای اهل سامره به وبا، که آقا سید محمد فشارکی به شیعیان دستور داده بود سه روز روزه بدارند و زیارت عاشورا بخوانند، فوج‌فوج از اهل تسنن می‏‌مردند و یک نفر شیعه از دنیا نمی‏‌رفت؛ ازاین‌رو، بعضی از اهل تسنن در صحنِ مقابل ضریح امام هادی علیه‏‌السلام می‏‌ایستادند و می‏‌گفتند: «یا عَلِیّ الْهادی، نُسَلّمُ عَلَیک مِثْلَ ما یسَلّمُ عَلَیک الشیعَةُ؛ ای علی‌الهادی، همان‌گونه که شیعه به تو سلام می‏‌گویند، ما به تو سلام می‏‌گوییم».

🆔 @sokhanranihaa
🆑کانال سخنرانی ها
🌹
📝📝📝مردم چه گناهی کرده‌اند؟

✍️ ثمینا رستگاری

✅خواهرم لیلا پرستار است در یکی از همین بیمارستانهایی که بدون داشتن امکانات محافظتی عهده دار مسوولیت تشخیص کرونا شده‌اند، چهار همکارش استعفا داده اند و عطای شغلشان را به لقایش بخشیده‌اند. رییس ها حتی اگر تمارض نکنند از آمدن به بخش میترسند... در مقابل نگرانی من ‌و بچه ده‌ساله‌اش میگوید«مردم چه گناهی کرده‌اند؟ اگر ما نباشیم آنها سرگردان میشوند»کمی فکر کردم دلم میخواست هر چه تا حالا دارم و آموختم به او بدهم و این جایی از انسانیت را که در آن ایستاده از او بگیرم...

@Kaleme
🆔@MostafaTajzdeh
Forwarded from بینام
‏همهٔ مطالب این شمارهٔ فصلنامهٔ ‎#نگاه_نو را ‎#زنان نوشته‌اند. خود همین موضوع یک اتفاق است. کاش همه‌مان یک شماره از این مجله را بخریم که پاداشی باشد برای این رخداد.
اگر مجلهٔ کاوه را آغاز مجلات روشنفکری حساب بیاوریم، از آن زمان تا انتشار این شماره در واقع تاریخ تجدد زنان ایران است.
https://t.co/KWyxGaHYZD‎
‍ 🔴صورتك نو بر ساختار کهنه

🔻منتشر شده در اعتماد ۱۳ اسفند ۱۳۹۸

🔘تصويري كه در زير ديده مي‌شود، ظاهراً پس از وقوع زلزله‌اي كه مدتي پيش در آذربايجان رخ داد گرفته شده است. اين تصوير از خانه‌ای مسكوني در محلی در آذربایجان است. اي كاش تصوير پيش از زلزله را نيز مي‌داشتيم. ولي شايد نيازي هم نباشد، خواننده با قدرت تخيل خود مي‌تواند تصوير پيش از زلزله را با نگاه به بقایای آن بازسازي كند. تصويري كه از وضعيت يك خانه مسكوني در برابر يك زلزله نه چندان قوي و زیر ۵ ریشتر گرفته شده است.

🔘رويه بسيار زيبايي كه به صورت صوري و نمايشي بر ساختار قديمي زيرين كشيده شده است و هيچ چفت و بست محكمي اين دو واقعيت را به يكديگر ربط نمي‌دهد. در نتیجه با يك زمین لرزه به نسبت زير متوسط، آن ظاهر زيبا فرو مي‌ريزد و واقعيت زشت درون خود را آشكار مي‌كند. اگر شدت زمين لرزه قدري بيشتر بود، بناي قديمي نيز بر روي ساكنانش آوار مي‌شد. ولی در اين مرحله از شدت، فقط چهره بزك‌كرده ساختمان است كه فرو مي‌ريزد.

🔘شايد بتوان گفت كه اين تصوير به صورت نمادين معرف وضعيت جامعه ما است. وضعيتي كه نتوانستيم دل از سنت بِكَنيم، كه طبعاً هم نبايد بطور کامل دل كَند. ولي در عين حال نتوانستيم به تلفيقي كارآمد و مقاوم از اين دو برسيم. در عين حال مي‌خواهيم از مواهب زيباي مدرنيته نيز بهره‌مند شويم. اين تركيب صوري موجب مي‌شود كه با اولين زلزله چند ريشتري و محدود، سازه خراب شود و آن صورتك جديد و زيبا از آن ساختار قديم و زشت جدا شده و فرو مي‌ريزد.

🔘يكي از نمونه‌هاي اين ماجرا در تلفيق فقه و حقوق ديده مي‌شود. هنگامي كه قانون مدني نوشته شد، تركيبي هوشمندانه از فقه و حقوق مدرن صورت گرفت. فقه اسلامي كه در مقايسه با حقوق اروپاي سده‌هاي ميانه به نسبت قدرتمند و كارآمد بود، طي دو قرن بويژه در ۱۰۰ تا ۱۵۰ سال اخير، دچار پس‌افتادگي شده است. به همين علت تركيب اين دو در حقوق مدني با زيركي انجام شد و براي ده‌ها سال كارآمد بود تا آنكه يكي از مواد آن كه سن رشد ۱۸ سال براي پسر و دختر بود را پس از انقلاب تغيير دادند و كل اين بنا را دچار مشكل نمودند. البته كماكان حقوق مدني علي‌رغم افزايش نارسايي‌هاي آن با انتظارات جديد پابرجاست.

🔘ولي حقوق كيفري فاقد چنين ظرفيتي بود كه امكان تلفيق را فراهم كند. با زير و رو شدن حقوق جزا پس از انقلاب اين تعارضات شدت گرفت. به همين علت است كه هنوز هم مجلس و حكومت نتوانسته‌اند حقوق جزاي دايم را تصويب كنند و از طريق اصل ۸۵ عمل مي‌كنند كه تصویت موقتی قانون است.

🔘اكنون و پس از آمدن اپيدمي كرونا ويروس، همين قانون بيش از پيش دچار مشكل شده است. پس از انجام اقداماتي مثل بوسيدن ضريح و رفتارهاي مشابه و حتي دفن و كفن عادي فوت‌شدگان اين پرسش پيش آمد كه آيا اقداماتي چون بوسيدن ضريح از نظر شرعي و قانونی چه وجهي دارد؟ بلافاصله برخي از افراد شروع به صدور تحليل و استنباط خود كردند. برخي زشتی این عمل را در حد قتل عمد بالا بردند. در حالي كه روشن بود كسي نمي‌تواند ثابت كند كه ارتكاب فعل مشخصي از سوي فرد معيني موجب مريضي فلان شخص شده است. اين رفتارها را نمي‌توان در قالب‌هاي قتل عمد و يا غير عمد تحليل و استنباط كرد. اگر چنين است همه آنان كه فوت مي‌كنند مقتول محسوب شده و بايد پول خون آنان از سوي حكومت پرداخت شود.

🔘قصد اين يادداشت ورود به تحليل حقوقي اين رفتارهاي غير بهداشتي نيست. ضمن اينكه مرتكب فعل اصولاً معتقد به اين مسأله نيست كه اين كار امري غير بهداشتي است. مسأله اين است كه جامعه جديد به طور كلي و ماهيتاً با جامعه قديم تفاوت دارد. مفهوم مسئوليت مدنی و نيز دانش و علم در اين جامعه با گذشته تغيير كرده است. شيوه‌هاي اثبات جرم به كلي تغيير نموده. مفهوم نظم اجتماعي و همبستگي ميان افراد و نيز موضوع شهروندي، همگي متحول و جديد هستند و نمي‌توان براساس گذشته در مورد رفتارهاي جديد داوري كرد.

🔘بخش مهمي از قوانين كيفري ايران عملاً متروك هستند. بايد طرحي نو در انداخت و مبنايي جديد براي قوانين كيفري در نظر گرفت. اين كار را مي‌توان همسو با اهداف شارع تعريف كرد، ولي بايد بدانيم طريقيت تحقق اين اهداف بسيار متنوع و متفاوت است. خود را در بند شكل و ظاهر اين ديدگاه‌ها كردن، موجب بازماندن از رسیدن به آن اهداف مي‌شود. با وصله و پينه کردن و نصب صورتك نيز كاري نمي‌توان كرد كه با اولين زلزله‌هاي خفيف نيز فرو مي‌ريزند.
فرید‌الدین عزیز سلام. کاش یک راهی بود تا این نامه را شخصا می‌رساندم به دست‌تان. اما شما خیلی بالایید و ما خیلی پائین. پس مجبورم این‌جا بنویسم تا بلکم دست به دست برسد به دست شما. من که شما را شخصا نمی‌شناسم. فقط می‌دانم تقریبا همسن هستیم. پدرانمان هم همسن هستند. حتی شما با برادرم هم‌نام هم هستید. تا این‌جا چقدر شبیهیم. چند روز پیش توئیت کردید که کرونا گرفته‌اید. دقیقا نوشتید " خب، کرونایی شدم". بعد هم یک علامت خنده گذاشته بودید. تفاوت‌ من و شما از همین خنده شروع می‌شود. برای شما کرونا ماجرایی است که با خنده شروع و تمام می‌شود و برای ما ترس و گریه دارد. مریض شدن شباهت ماست و روند و کیفیت درمان، تفاوت ماست. شما کرونا می‌گیرید و به حمد خدا درمان می‌شوید و ما کرونا می‌گیریم و حمد خدا لزوما شامل حال‌مان نمی‌شود. و این دقیقا همان دلیلی است که کرونا برای شما خنده‌داراست و برای ما ترسناک.
فریدالدین عزیز. شما اگر می‌رفتید بیمارستان و می‌گفتند کیت تشخیص ندارند، چه کار می‌کردید؟ با چشم گریان برمی‌گشتید خانه و خودتان را می‌بستید به چای نبات و سنبل‌الطیب و خارمریم؟ یا راه‌حل شدنی‌تری انتخاب می‌کردید و تلفن‌ را از جیب‌تان در می‌آوردید و با یک تماس کیت را پیدا می‌کردید؟ بزرگان هم مریض می‌شوند. اما تا حالا شنیده‌اید که بزرگی بابت عدم رسیدگی و کمبود بلایی سرش بیاید؟
آقای محمود صادقی هم چند روز پیش خبر داد که کرونا گرفته‌ است. برای اولین بار در زندگی‌ام از مریضی کسی ناراحت نشدم. این حس برای من خیلی عجیب است. من هنوز سوسک‌های توی خانه را نمی‌کشم و دست‌شان را می‌گیرم و می‌برم توی حیاط که بروند رد زندگی‌شان. اما حالا نسبت به یک انسان، حس انسانی‌ام را از دست داده‌ام. این ترسناک نیست؟ یا اصلا وقتی کامنت‌های پائین توئیت خودتان را می‌خوانید، وحشت‌تان نمی‌گیرد؟ این‌که درد شما شده شادی دیگران؟ من که به جای شما می‌ترسم.
اما من هنوز به انسانیت معتقدم و با این حس خودم مبارزه می‌کنم. این‌که از مریضی شما ناراحت نشوم. برای‌تان آرزوی سلامتی می‌کنم. آرزو می‌کنم هیچ فرش‌نشین یا عرش‌نشینی مریض نشود و اگر مریض شد، درمان بشود. چون من از تبعیض بیزارم. کاش شما هم این‌طور فکر کنید. کاش همه این‌طور فکر کنیم. کاش این دره‌ی فراخ بین من و شما پر شود. یک طوری بشود که وقتی من هم کرونا گرفتم، حمد خدا شامل حال من هم بشود. بیمارستان من را بپذیرد. شماره تلفن‌های به درد بخوری توی گوشی‌ام پیدا بشود. خلاصه یک طوری بشود که هر کدام‌مان کرونا گرفت، بنویسد: "خب، کرونایی شدم" و یک خنده‌ی قشنگ تهش بگذارد.
#فهیم_عطار
@fahimattar
https://t.me/fahimattar/450
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
‎نحوه آماده شدن و آغاز فعالیت‌ کادر درمان و‌مراقب از بیماران کرونایی.
‎با آرزوی موفقیت و سلامت جگرگوشه‌های ملت ایران/ص اینستاگرامی حاشیه هنرمندان
@sahandiranmehr