🔸می‌توانیم هر قدر دوست داریم بر این نکته تاکید کنیم که عقل بشر ضعیف‌تر از غرایز اوست و حق نیز با ماست ولی این ضعف ویژگی عجیبی دارد. صدای عقل ملایم و تدریجی است ولی تا گوش شنوایی نیابد آرام نمی‌گیرد و درنهایت بعد از تکرار بی‌پایان، موفق می‌شود. این یکی از نکات معدودی است که ما را به آینده انسان امیدوار می‌کند.

زیگموند فروید
کتاب:"The Future of an Illusion
سالروز درگذشت فروید، پدر علم روانکاوی
@sahandiranmehr

🔷اعدام حسن جهان آرا (برادر محمد جهان آرا) به اتهام همراهی با مجاهدین خلق

✍ژیلا بنی‌یعقوب

خیلی جوان بودم، خرداد ۷۶ را تازه پشت سر گذاشته بودم، سردبیری همشهری گفت با خانواده شهدا مصاحبه کنم، به مناسبت بزرگداشت هفته جنگ.

خیلی زود خانواده "محمد جهان‌آرا" را انتخاب کردم، همیشه برایم جذابیت داشت، نمی‌دانم چرا؟ شاید بخاطر آهنگ ممدنبودی.

خانه محقر، ساده، و فقیرانه‌شان حوالی میدان گرگان بود. آن روز، هم مادر محمد به پرسش‌ها پاسخ می‌داد بود، هم خاله‌اش، که او هم در زمان شاه مثل محمد زندانی بود. خاله محمد بیشتر از مبارزات محمد و برادرش در زمان شاه می‌گفت، و مادرش از روزهای بعد از انقلاب.

می‌دانستم سه شهید دارند؛ "محمد" که فرمانده سپاه خرمشهر بود، "علی" که در زندان شاه و زیرشکنجه ساواک شهید شده بود، "محسن" که در خرمشهر اسیر و مفقودالاثر بود. به دیوار روبرو که نگاه کردم، نه عکس سه نفر، که عکس چهار نفر را دیدم.

مادرش تا دید به عکس‌ها نگاه می‌کنم، آهی بلند کشید و گفت: «آن ‌یکی "حسن" است، دانشجوی پزشکی بود. سال شصت در تظاهرات سازمان مجاهدین بازداشت شد، همان روز که بازداشت شد، "محمد" آمد خانه، و به من گفت؛ توی یک ساک، برایش لباس و وسایل ضروری بگذارم. گفت نگران نباش! ما همه می‌دانیم "حسن" هیچ کاری نکرده، جز خواندن روزنامه، و شرکت در چند تظاهرات. زود آزاد می‌شود.

مادر جهان آراها تند و تند از "حسن" می‌گفت. من از "محمد" و بقیه پسرهای شهیدش می‌پرسیدم، و او از "حسن" می‌گفت. انگار دلش می‌خواست بیشتر از پسری حرف بزند که حرف زدن از او ممنوع بود...! : همه بچه هام خوب بودند، اما "حسن" از همه خوب‌تر و باتقواتر بود." با خودم گفتم شاید این "ممنوع بودن نامش"، او را در چشم مادر این‌همه عزیزتر کرده...

به چهار تابلوی کنار هم نگاه کرد و گفت:
هر بار از بنیاد شهید می‌آیند و می‌گویند؛ عکس "حسن" را بردارید! بنیاد شهید زیاد مهمان ایرانی و خارجی به خانه ما می‌آورد. به مهمانان می‌گویند؛ این‌ها خانواده سه شهید هستند! به ما می‌گویند اگر عکس "حسن" هم باشد درباره او چه می‌خواهید بگویید؟!

بارها اشک توی چشمانش جمع شد.
گفت: «حتی نمی‌گذارند عکس پسرم را به دیوار بزنیم!، برای من هر چهارتا پسرم هستند، چرا عکس یکی را بردارم؟!»

دلش پر از حرف‌های ناگفته بود،
پر از غصه: «ناراحتی‌ام بیشتر از این است که اگر می‌خواستند پسرم را اعدام کنند، چرا نزدیک هفت سال در زندان نگهش داشتند؟ زندانِ خیلی سختی بود، می‌گفت؛ توی سرمای زمستان باید با آب سرد حمام می‌کردند، می‌گفت که...»

بغض داشت و حرف می‌زد:
«من می‌دانم پسرم بی‌گناه بود، محمد هم می‌دانست.
همش می‌گفت؛ مادر غصه نخور. "حسن" بی‌گناه است، "روزنامه خواندن" که جرم نیست. محمد شهید شد، و ندید برادرش که بی‌گناه بود، و هشت سال حکم زندان داشت، بعد از هفت سال اعدام شد!.»

مادر "جهان‌آرا" تند و تند حرف می‌زد؛
از پسرهایش، از شهیدانش. بیشتر از همه از "حسن".

می‌گفتم: مادر، اجازه نمی‌دهند این حرف‌های شمارا چاپ کنم. می‌گفت؛ برای خودت می‌گویم. نمی‌توانی بنویسی، اما می‌توانی برای چند نفر تعریف کنی.

پدر کمی حرف‌های همسرش را گوش داد و بی‌هیچ حرفی بلند شد و رفت. انگار مغازه کوچک بقالی داشت همان اطراف، و زندگی‌شان از همان می‌گذشت. زندگی‌شان بیش ‌از حد ساده و محقر بود. سهمشان از زندگی و انقلاب همین چهار پسر بود که جز "محمد" کسی از سه نفر دیگر حرفی نمی‌زد!

سکوت پدر بدجور سنگین بود.
انگار دلش نمی‌خواست دراین‌باره حرفی بزند، شاید حتی نمی‌خواست حرف‌های همسرش را بشنود، که بلند شد و رفت.

پدر "جهان آراها" که رفت، مادر گفت:
«پدرشان برای نجات "حسن" همه‌جا رفت، پیش هرکس که دستش رسید، بهشان می‌گفت؛ سه پسرم در راه انقلاب شهید شدند، شما این‌یکی را به ما ببخشید. اما هیچ‌کس قبول نکرد، هیچ‌کس. کاش پسرم را همان اول اعدام می‌کردند که رنج هفت سال زندان را نمی‌کشید. مگر پسرم به زندان محکوم نبود؟، چرا کشتندش؟!»

بعدها در خاطرات هاشمی رفسنجانی خواندم؛ پدر "جهان آرا"ها نزد او نیز رفته بود. هاشمی نوشته بود؛ نتوانستم برایش کاری کنم!!

مادر محمد حرف می‌زد،و من یادداشت برمی‌داشتم، یادداشت‌هایی که می‌دانستم جایی در همشهری و هیچ روزنامه دیگری ندارد!، اما یادداشت‌ها را نگه داشتم، به مادران "جهان‌آرا" قول داده بودم برای دیگران تعریف کنم.

https://t.me/virayeshe_zehn

2️⃣2️⃣2️⃣
🔴 عجایب صنعتی...!

در بابِ یک کتاب سازیِ عجیب

(قسمت اول)


در طریق ادب، از فردوسی تا نیما، دکتر سعید حمیدیان، انتشارات مروارید، چاپ اول، 1402

*

اینجانب کتاب بالا را از طریق اینترنت خریداری کردم، و گرچه محتوای آن به طور دقیق برایم معلوم نبود، اما به نظرم چندان فرقی نمی کرد، تالیفی تازه یا گردآوری مجموعه ای از مقالات باشد، هرچه بود، نامِ با احترامِ نویسندۀ آن کفایت می کرد، اما با عجایبی رو به رو شدم از این قرار:

کتاب حاوی 12 تکه از آثارِ دکتر حمیدیان است که از این 12 تا:

6 تا در واقع از کتاب های ایشان بریده و برداشته شده است که اهالی ادبیات با آنها آشنایند:

درآمدی بر اندیشه و هنر فردوسی /انتشارات ناهید (پیشتر نشر مرکز)
آرمانشهر زیبایی (گفتارهایی در شیوۀ بیان نظامی) / نشر قطره
شرح شوق/ نشر قطره
داستان دگردیسی (روند دگرگونی های شعر نیما یوشیج) / نشر نیلوفر

3 تا هم که مقاله است پیشتر در یک مجموعه مقالات ایشان چاپ شده بود با عنوان:

در ادب پارسی/نشر قطره

که معلوم نیست چرا چند تای آن در این مجموعه باز تکرار شده اند؟ (برای نزدیک کردن صفحات مطالب به حد و حدود یک کتاب؟)


بدین ترتیب از 12 تکۀ این کتاب 9 تا برگرفته است از 5 کتاب قبلا چاپ شدۀ ایشان!

مثلا دو تای آن که از شرح شوق بیرون آمده، مشتمل است بر تکه ای از جلد اول آن در شرح احوال حافظ به علاوۀ شرح یکی از غزل های او، از میان چهارصد و هشتاد نود غزل حافظ!!

می ماند سه تکه. از این 3 تا، آخری با عنوانِ "میراث داستانی و نمایشی چخوف" خیلی عجیب است و اینجانب تا به حال چنین عملی را ندیده بودم، این بخش، در واقع جزو گفت و گویی پنج نفره، چاپ شده در کتاب ماه ادبیات و فلسفه بوده که در اینجا فقط اظهارات دکتر حمیدیان بریده و بازچاپ شده!
و معلوم هم نیست چخوف کجای "از فردوسی تا نیما" جا می گیرد؟

نهایتا می ماند دو مقاله دربارۀ سعدی که در دو شمارۀ مجلۀ سعدی شناسی چاپ شده بوده است و اگر اشتباه نکنم در سایت آن موسسه هم در دسترس باشد.

*
هرکس (ظاهرا ناشر با همکاری یکی از دوستان و شاگردان نویسنده) که فکر تدوین این کتاب به ذهنش خطور کرده، دو مقالۀ چاپ شده در سعدی شناسی را که ظاهرا در "کتاب"ِ دیگری چاپ نشده است به دست گرفته، و این را چونان دگمه ای لحاظ کرده و با خود اندیشیده بد نیست که یک کُتی روی آن بدوزد و سپس شروع کرده به جمع آوری بقیۀ مواد لازم؛
اما اینها را نه از خود، بلکه از دیگران تأمین کرده است، یعنی از ناشرانی که آن کتاب ها را چاپ کرده اند و کسانی که هزینه کرده و اصل آن کتاب ها را خریده اند.

کتاب هیچ مقدمه و توضیحی در ابتدا ندارد؛ فقط بالای شناسنامه اش از دکتر احمدرضا بهرام پور عمران بابتِ کمک در گردآوری منابع و برگزیدنِ مطالب و انتخابِ نام کتاب سپاسگزاری شده است.
بنابراین خواننده تا کتاب را به دست نگیرد و نخواند (و ضمنا باید با آثار دیگر نویسنده آشنا باشد) یا چشمش به صفحۀ بعد از آخرین صفحۀ آن نیفتد، که شمارۀ صفحه هم ندارد و در فهرست نیز از این صفحۀ حاویِ نشانیِ منابع ذکری نرفته، نمی تواند متوجه شود این اثر دقیقا چیست تا از خریدنِ آن منصرف گردد.

نمی دانم چند نسخه از این 330 تای چاپ شدۀ کتابِ "در طریق ادب" فروش رفته، اما این هرگز طریق ادب نیست.
کسانی که این کناب را با اعتماد به نویسنده یا ناشر تهیه کرده اند، به احتمال بسیار کتاب های دکتر حمیدیان را در کتابخانۀ خود دارند، اینک ناشر آمده و تکه هایی از آثاری را که این افراد از قبل دارند، بریده و دوباره به آنها فروخته است!
با این حال اگر سود معنوی و علمی بر آن مترتّب بود باز می توانستیم این عمل را توجیه کنیم؛ اما چنین هم نیست، که نه فایدۀ فرهنگی بلکه زیان دارد، هم زیان علمی و هم اخلاقی.

کسی از بین این مطالب تکه و پاره، دانش منسجمی حاصل نمی کند. این کتاب اساسا اثر مناسبی برای توصیه به علاقمندان ادبیات فارسی نیست، چون کسی که مثلا می خواهد دربارۀ فردوسی مطالعه کند و اگر مایل باشد نظرات دکتر حمیدیان را در این خصوص بداند، بهتر است به طور منسجم اصل کتاب وی را مطالعه کند یعنی "درآمدی بر اندیشه و هنر فردوسی" را، نه اینکه پاره ای از آن را در کتابی بخواند که از فصول بعدی اش برای نمونه یکی شرح غزلی است از حافظ برگرفته از شرح شوق و دیگری سخنانی در خصوص چخوف، سپس مقاله ای دربارۀ مهاجرت شعرا به هند در عصر صفویه و..! در این خرده آینه های شکسته چه تصویر منسجمی می توان دید؟


@mehdisalarinasab

2️⃣2️⃣2️⃣
🔴 عجایب صنعتی...!

در بابِ یک کتاب سازیِ عجیب

(قسمت دوم)

*
دقت کنید!! این کتاب مجموعه مقالات نیست که فراهم آوردنِ آن توجیه داشته باشد و هر بخش آن حاوی مقاله ای مستقل و وافی به مقصودی مشخص باشد.

با توجه به همان توضیح کوتاه بالای صفحۀ شناسنامه، به نظر می رسد که فکر اصلی چاپ این کتاب از طرف ناشر بوده است (و طبیعتا به جهت مراعات حقوق مؤلف باید رضایت وی هم جلب شده باشد) اینک شما خوانندگان بگویید که اگر ناشر را مسئول بدانیم، چه قصدی می توانسته داشته باشد جز اینکه به هر زوری شده، با کسب بودجه از اهل کتابی که کتاب های ضروری خود را در این بازار نمی توانند بخرند "گردونۀ ادب فارسی" اش را بچرخاند و شاید بتواند یکی دو بند کاغذ بخرد، و اگر نویسنده را مسئول بدانیم، نمی دانم چه می توانسته باعث شود ایشان، که آثار ارزشمندی در کارنامۀ خود دارند، به انتشار چنین کتابی رضایت دهند؟

ضمنا نمی دانم ناشرانی که اصل آن کتاب ها را چاپ کرده اند، اجازۀ این کار را به ناشر این کتاب داده اند یا نه، چون این دیگر از جنس نقل مطلب و ارجاع دادن نیست، بلکه دقیقا کتاب سازی است از روی چند کتاب دیگر متعلق به چند ناشر دیگر: قطره، ناهید و نیلوفر.

ناشر و مولف می توانستند کتابِ "در ادب پارسی" حاوی مجموعه ای از مقالات این ادیب ارجمند را، که مدتی است نایاب شده، اگر نشر قطره دیگر قصد چاپ آن را ندارد، بازچاپ کنند با افزودن همان دو مقالۀ برگرفته از سعدی شناسی؛ به این ترتیب کتاب های ایشان از بهر طالبان موجود بود و دست نخورده می ماند، و مجموعه مقالات ایشان هم یکجا عرضه می شد.

و باز تأکید می کنم که هیچ مطلب اضافی از قبیل نمایه و ...، و کمترین کاری که نشان از زحمت مازادِ ناشر بدهد در این کتاب دیده نمی شود، فقط بریدن بخش هایی از چند کتاب و کپی کردنش در یک پوشۀ دیگر، بدون هیچ انسجام و توجیه منطقی، 274 صفحۀ رقعی، 220 هزار تومان؛ همین!
*

نقد و بررسی حاضر را دو سه هفتۀ پیش نوشتم و تا برسم به بازخوانی اش و انتشار در این دفتر، به لطف یکی از دوستان گرامی و کتاب شناس متوجه شدم که جلسه ای برای معرفی این کتاب، با حضور نویسنده، ترتیب داده شده است. من بیانات سخنرانان آن جلسه را نشنیده ام (اگر برگزار شده باشد)، باری اگر از ارزش و اهمیت آثار و زحمات دکتر حمیدیان در عرصۀ ادب پارسی سخن گفته شده باشد که اینجانب نیز هم آوایم، ولو با همۀ نظرات ادبی ایشان موافق نباشم، اما نمی دانم در فضیلتِ کتابِ محل بحث ما یعنی "در طریق ادب" چه می توانسته اند بگویند؟!

*

این مطلب را با تردید در این دفتر می آورم و نمی دانم اساسا نشر این مطالب چقدر فایده دارد. در تمام این سالها که بسیاری مجله های علمی و پژوهشی قدیمی و تازه را تورّق کرده ام، مقالات انتقادی بسیاری خوانده ام که تعدادِ قابل توجهی از آنها مقالاتی خوب و هشدار دهنده بوده است برای کسانی که در پی آنند تا معیارهای اولیۀ پژوهش را مراعات کنند؛ خواندن مدام اینگونه مقالات خود بهترین راهنماست در پایبند ماندن به روش صحیحِ تحقیق و چه بسا سودمندتر از کتاب های درسیِ روش تحقیق.
اما باز می بینیم، که کسانی و ناشرانی می آیند و آثاری تحویل می دهند، بدتر از قبلی ها، پس چه سودی در این نقد و بررسی ها هست؟ نمی دانم، مگر به کار چند نفری بیاید که چنین کتاب هایی را گرفته اند و نظر یک منتقد به دردشان بخورد (تازه اگر در این آشفته بازار از آن خبر یابند) و یا اندک کسانی که دارند در دام آن کتاب می افتند و با چنین زنگ خطرهایی نجات می یابند.


9 مهر 1402

🖊 مهدی سالاری نسب

👇
@mehdisalarinasab

در حال‌و‌هوای جوانی
شاهرخ مسکوب


سیزدهم اردیبهشت ۱۳۴۳

دیروز عصر منزل هوشنگ بودم. سیاوش و پوری و کوش‌آبادی هم بودند. کَمکی از این در و آن در حرف زدیم و سیاوش طبق معمول چند تا لطیفه گفت: ملاحی با تخته‌پاره‌ای به جزیره‌ای افتاد. چندسالی در آن‌جا ماند و کم‌کم دید که یکی از اعضای بدنش دارد فرسوده می‌شود و اگر نجاتی پیدا کند و به جایی برسد از لذت زنان بی‌نصیب خواهد ماند. روزی فکری به خاطرش رسید دوربینش را برداشت و مدتی اطراف افق را جست‌وجو کرد و یک‌مرتبه گفت به‌به چه زن‌‌های خوشگلی، اِ، دارند لخت می‌شوند... چه بیکینی‌های باریک نازکی پوشیده‌اند، آن را هم دارند درمی‌آورند. به‌به لختِ لخت شدند. یک‌مرتبه دوربین را انداخت و چسبید به معامله‌اش و گفت دیدی کلاه سرت گذاشتم!

بعد از چند دقیقه‌ای آنکدت‌ها ته کشید. سیاوش به کوش‌آبادی گفت شعر تازه‌ای نگفته‌ای و پس از چند دقیقه‌ای گفت‌وگو که می‌توان دانست معمولاً چگونه است سرانجام کوش‌آبادی شعری خواند به نام «پرنده‌ی فلزی» خود شعر زیبا بود. پرنده‌ی فلزی علم و کتل دسته‌های تعزیه که در کنار کاهدان دهکده افتاده در آرزوی آن است که روزی جسم فلزی خود را بشکافد و پرواز کند. او در پرواز پرندگان آزاد زندگی می‌کند و در آرزوی خود شریک زندگی آن‌هاست تا روزی زندگی تازه‌‌ای بیابد. شکل و مضمون زیبا بود و با آن‌چه من نوشتم بسیار تفاوت داشت. همه لذت بردیم و به‌به و چه‌چه کردیم. بعد شعر دیگری خواند. هوشنگ گفت کار وزنش خراب است شاعر گفت پس ولش می‌کنم. یک‌مرتبه جا زد. گفتم این‌قدر هم گوش به حرف سایه و سیاوش نده. منظورم این بود که وسواس بیش از حد دست و زبان نویسنده و سراینده را می‌بندد. کوش‌آبادی گفت از طرفی آقای اعتمادزاده گفتند زیاد به فکر وزن نباش و فقط هرچه می‌بینی بنویس بعد درست می‌شود. سایه گفت من این‌طور می‌گویم، آن هم حرف اعتمادزاده است. تو خودت چه می‌گویی؟ گفت من مقیدم که حتماً شعر موزون و خوش‌آهنگ باشد. صحبت به شعر اول برگشت و پوری گفت بسیار شعر خوبی بود.

گفتم من نظری دارم که می‌ترسم بگویم. گفتند حالا این‌دفعه محض خاطر ما نترس و بگو. گفتم مضمون شعر را اصلاً نمی‌پسندم. همان‌طور که کوش‌آبادی گفت شعر بی‌وزن و قافیه مد شده و او نمی‌خواهد بدون ضرورت پیرو مد باشد. من گفتم مضمون آن شعر قبلی هم مدت‌هاست که مد شده است. و منِ خواننده یا شنونده‌ی شعر معاصر فارسی از این مد به تنگ آمده‌ام و بیزارم. توضیح دادم که مدت‌هاست که شعر معاصر فارسی چس‌ناله می‌کند. حالت آدمی را دارد که از زندان خود بیرون را تماشا می‌کند و فقط از شادی و سلامت دیگران خوش است. در آرزوی روزی است که به آن‌‌ها بپیوندد ولی تا آن روز در زندگی آن‌ها زندگی می‌کند. زندانی بیماری است که پاکدلانه حسرت می‌خورد و به آرزوهای خوب بشردوستانه دلخوش است. این جوهر شعر شاعران مترقی این دوره است. شبگیر سایه همین است. دیرگاهی است که در خانه‌ی همسایه‌ی من خوانده خروس... احمد شاملو سمندر شده بود و در آتش حسرت نشسته بود. مرغ آمین نیما از همین دست است و سیاوش هم فراوان از این شعرها دارد. و پیوند نادرپور هم همین است.

همه اعتراض کردند. چکیده‌ی سخن‌شان این بود که: شعر نمی‌تواند برکنار از محیط اجتماعی خود باشد و محیط ما چنان است که جز این محصولی ندارد. اگر شاعر پا را از این فراتر بگذارد دروغ گفته است چون اجتماع امیدی بیش از این نمی‌دهد. شعر که نمی‌تواند بدون آرزویی باشد و در این اجتماع شاعر آرزویی زیباتر از این نمی‌تواند داشته باشد که در دل با دیگران همراز و از شادی آنان شاد باشد.

گفتم این‌ها بهانه‌ی تنبلی و فرار است مگر شاعرانی که در دوره‌هایی بسیار تاریک‌تر از این بودند چه می‌کردند. سایه گفت شاعر امروز نمی‌تواند صدایش را به گوش دیگران برساند و هیچ روزگاری به سیاهی امروز نبوده. اگر در قدیم شاعر آزادی نداشت باز هیچ دستگاهی به نظم و کمال سیستم پلیس امروز نبود که با هزار چشم هر کسی را بپاید.

گفتم بهانه است. گرچه اجتماع خوبی نداریم ولی بی‌تردید در گذشته بسیار بدتر از این‌ها بود. مولوی را می‌خواستند بکشند و فرار کرد و ناصرخسرو را اگر گیر می‌آوردند تکه‌پاره می‌کردند. گفت در عوض آن‌ها روزی هشت نه ساعت برای شرکت سیمان یا بانک ساختمانی جان کُردی نمی‌کندند. گفتم بله ولی پشت دخل و دکان عطاری می‌نشستند، عنبرنصارا و پشکل ماچه‌الاغ می‌فروختند و زفت به سر کچل‌ها می‌چسباندند.

[باقی متن]


‌❚❚❚

نام‌ کامل اشخاص:
هوشنگ ابتهاج(سایه)
سیاوش کسرایی
پوری سلطانی
جعفر کوش‌آبادی

اصلاح یا انقلاب؟ کدام ممکن و کدام غیرممکن است؟
فایل صوتی مناظره‌ام با آقای مهدی خلجی در بارۀ ماهیت نظام جمهوری اسلامی و راه‌های ممکنِ مواجهه به آن.
آقای خلجی بر این باور است که جمهوری اسلامی نظامی توتالیتر است و به طور منطقی از آن نتیجه می‌گیرند که بنابراین، نه قابل اصلاح است و نه امکان انقلاب وجود دارد.
در واقع، من هم پیش از این بارها تأکید کرده‌ام که اگر کسانی جمهوری اسلامی را توتالیتر و بدین جهت آن را غیرقابل اصلاح بدانند، پیش از آن باید اعتراف کنند که انقلاب علیه آن هم امری غیرممکن است. آقای خلجی به پیامد منطقی ادعایش اذعان دارد اما حامیان براندازی دقیقاً خلاف منطق ادعای خود، انقلاب را ممکن و فقط اصلاح را غیرممکن می‌دانند.
جالب اینکه آقای خلجی به رغم نفی امکان اصلاح و انقلاب، نهایتاً نسبت به تغییرات تدریجی در جمهوری اسلامی اظهار امیدواری می‌کند. برای من بسیار جذاب بود که حامیان براندازی در کامنت‌هایشان در زیر فایل مناظره در یوتیوب ایشان را به دلیل این نظرات بسیار تحسین کرده‌اند!
@ahmadzeidabad

⭕️مولفه‌های گفتمانِ بدیل برای گفتمان حکمرانی موجود

عصر چهارشنبه هفته‌ای که گذشت، در موسسه دارالاکرام، جلسه‌ای با حضور آقایان دکتر احمد میدری و دکتر نعمت‌اله فاضلی برقرار بود. عنوان و موضوع جلسه "مساله آموزش و پرورش ایران" بود. آقای دکتر فاضلی معتقد بودند که مساله اصلی نظام آموزشی کشور، نگاه ایدئولوژیک و امنیتی حاکمیت به آموزش می‌باشد که در جای خود باید مفصل به نظرات ایشان و نکاتی مهمی که در خود دارد، پرداخت.

اما نکته مهم جلسه، رویکرد دکتر میدری به مساله‌شناسی نظام آموزشی ایران بود که البته قابل تعمیم به کل مساله‌شناسی توسعه در ایران و کشورهای مشابه در منطقه بود. 

دکتر میدری معتقد بودند که در شرایط کنونی، گفتمانی از سوی حاکمیت مقبولیت دارد و سعی می‌شود که این گفتمان به هر طریق ممکن، ترویج داده شود که ایدئولوژیک بودن و امنیتی کردن مسائل نیز از وجوه این گفتمان می‌تواند باشد.

 نقد همه مردم و کنشگران به این گفتمان بسیار است و بالطبع گفتمانی که باید جایگزین شود، عناصر دیگری خواهد داشت ولی مهم است که گفتمان بدیل در میان همه ویژگی‌های متفاوتش، از چند مولفه اساسی برخوردار باشد. 

این مولفه‌های اساسی، همان عناصری است که طی بیش از یک قرن گذشته، بسیاری از مصلحان اجتماعی به آنها بی‌اعتنا بوده‌اند و همین بی‌اعتنایی باعث تخریب یک شبه نهادهای موجود شده و نهادهای جایگزین نیز نتوانسته‌اند مسائل را حل کنند و همان خطاهای قبلی را تکرار و تکرار کرده‌اند و این بوده که گفتمان‌های حاکم به ظاهر عوض شده‌اند ولی کشور همچنان در حال درجا زدن بوده و توسعه به معنای دقیق کلمه رخ نداده است.


اما این مولفه‌ها که فقدان‌شان در گفتمان بدیل باعث رنج بی‌شمار شده، چه هستند؟! آنچه نگارنده این سطور از نظرات دکتر میدری فهم کرد، در موارد زیر آورده شده است:

۱. امکان توافق و اجماع‌سازی

گفتمان بدیل نباید همه انگاره‌های گفتمان موجود را نادیده بگیرد. بالاخره گفتمان موجود هم خاستگاهی تاریخی و فرهنگی دارد و مقاومت برای حفظ این گفتمان بسیار زیاد می‌باشد. بنابراین در سطح مساله شناسی به جای اینکه در همان ابتدا به مسائلی بپردازیم که مقاومت شدید حاکمیت را برانگیزد، باید به مسائلی بپردازیم که امکان توافق و اجماع بر سر آنها وجود داشته باشد.

۲. عدم تشدید شکاف‌های اجتماعی

گفتمان بدیل، نباید باعث تشدید شکاف‌های اجتماعی، سیاسی، طبقاتی و ... موجود شود. کشور در شرایط فعلی از وجود بینهایت شکاف‌های جنسیتی، اعتقادی، نسلی، نژادی و ... رنج می‌برد، پس بیش از این نباید به این شکاف‌ها دامن زد. گفتمان بدیل نه تنها نباید به شکاف‌های موجود دامن بزند، بلکه در دل خود باید راهی برای اجماع و توافق هم، همان گونه که در نکته پیش اشاره شد، داشته باشد.

۳. توان تبدیل گفتمان بدیل به عمل و کنش 

گفتمان بدیل نباید همه آنچه را که خوب به حساب می‌آورد در خود داشته باشد بلکه بایستی امکان عملیاتی شدن به صورت صلح‌آمیز نیز داشته باشد. در واقع خوب است که ما وضع موجود و وضع مطلوبِ غایی را به خوبی بشناسیم. اما گفتمان بدیل نبایستی لزوما منطبق با گفتمان موجود یا گفتمان غایی باشد بلکه باید چیزی بین این دو باشد که هم امکان توافق را پدید آورد و هم به شکاف‌های اجتماعی موجود شدت نبخشد.

۴. تدریجی بودن گذار گفتمانی

از آنجا که گفتمان بدیل لزوما منطبق با گفتمان غایی نیست و باید شکاف بین گفتمان موجود و غایی را پر کند، پس باید به صورت مرحله‌ای و تدریجی به آن نگاه کرد. یعنی ممکن است تا رسیدن به گفتمان غایی، ما ۵۰ مرتبه گفتمانی داشته باشیم. در واقع کنشگر باید با در نظر گرفتن پویایی‌های اجتماعی، در هر شرایط با در نظر گرفتن موارد بیان شده، گفتمان بدیلی را پیشنهاد کند و بستر را آماده کند برای گذار به گفتمان بدیل بعدی. یعنی برای گذار از گفتمان موجود به گفتمان غایی(اگر فرض کنیم چنین گفتمانی قابل تصور است! چراکه خود گفتمان غایی نیز مدام در حال تکامل است)، ما به چندین و چند گفتمان بدیل به صورت مرحله به مرحله محتاجیم.

۵. در نظر گرفتن چسبندگی ترتیبات نهادی موجود

گفتمان بدیل بایستی چسبندگی ترتیبات نهادی فعلی را از خاطر نبرد. ترتیبات نهادی فعلی یک شبه پدید نیامده‌اند، که یک شبه از بین بروند. اینها همچون ژنوم انسانی که نسل به نسل منتقل می‌شود، همراه مردم و جامعه و نظام حکمرانی منتقل خواهند شد و اگر سودای تغییر یک شبه داشته باشیم، صرفا به ظاهر، ساختار رسمی را تغییر خواهیم داد ولی در عمل، همان ساختار نهادی قبلی پیاده خواهد شد.

۶. اجتناب از تغییرات انقلابی

آقای دکتر میدری به شدت به کنشگران درباره تغییرات انقلابی و یک شبه هشدار می‌دادند و اینکه هر نوع بیگ‌بنگ در نظام حکمرانی می‌تواند باعث اتلاف منابع شود و نتیجه نیز ممکن است همان تکرار دوباره ناکارآمدی‌های موجود باشد.
https://t.me/dashtinevesht
https://t.me/meidari

‍ ✅این هفته می‌خواهم به ستم رفته بر دوست عزیزم محمدرضا جلایی‌پور بپردازم که در یک‌سال گذشته، در بند ۴ زندان اوین هم‌اتاق بودیم و خوشبختانه امروز پس از گذراندن یک‌سوم حبس از زندان آزاد شد.

✅وی فرزند دکتر حمیدرضا جلایی‌پور از دوستان پاکدامن و پاکدست من است که برای او و سه برادر شهیدش احترام زیادی قائلم.

✅محمدرضا از سال ۸۸ تا به امروز ۵ بار بازداشت یا زندانی شده است. در بازداشت‌های قبلی بعد از چندماه بازداشت طولانی انفرادی در بند ۲۰۹ یا ۲۴۰ یا دوالف اوین آزاد و نهایتاً در دادگاه تبرئه شد. این‌بار در پی میلیونی شدنِ چند هشتگ او بعد از انتشار ویدیوی دلخراشی که مادری جلوی ونِ گشت ارشاد فریاد می‌زد و نیز بعد ار فاجعه‌ی مرگ مهسا (ژینا) امینی در ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ بازداشت شد و حکم ۴سال و ۸ماه زندان (۳سال و ۷ماهش قابل اجرا) برای پرونده بازداشت سال ۹۷ او (بعد از خروج از جلسه مشاوران آقای خاتمی) اجرا شد. برای این پرونده درخواست اعاده دادرسی کرده که هنوز رسیدگی نشده است.

✅محمدرضا از فعالان مدنی و سیاسی و پژوهشگران جامعه‌شناسی و سیاست اجتماعی و جوان‌ترین عضو حقیقی جبهه اصلاحات ایران است. او در دانشگاه‌های تهران، LSE، آکسفورد، پرینستون و هاروارد در رشته جامعه‌شناسی تحصیل و پژوهش کرده و چندسال است که منتظر رفع ممنوعیت خروج از کشور برای دفاع آخرِ دکترای‌اش در دانشگاه آکسفورد است.

✅محمدرضا در ۲۲سال گذشته هدایتگر کمپین‌های انتخاباتی و غیرانتخاباتی متعدد و موثری بوده است؛ ازجمله در سال۸۸ در پویش موج سوم با ۳۶۰هزار عضو. او همچنین در سال‌های گذشته درباره موضوعاتی همچون ضرورتِ توجه بیشتر اصلاح‌طلبان به عدالت و برابری و محیط‌زیست و رفع تبعیض جنسیتی، هم‌افزاشدنِ اصلاحات سیاستی و نهادی و ساختاری، توانمندسازیِ تشکیلاتی و گفتمانی اصلاحات (به تعبیر او "اصلاحات در اصلاحات")، برگزاری انتخابات مقدماتیِ شفاف برای گزینش نامزدهای انتخاباتی اصلاح‌طلبان، ارتقای حکمرانی کرونا و آموزش و سلامت عمومی، حقوق مهاجران افغانستانی، رفع تحریم‌ها، سنجش‌پذیرشدن برنامه‌های انتخاباتی، خشونت‌پرهیزی و دمکراسیِ عمیق، نوشتارهای متعددی منتشر کرده و در کنش سیاسی جمعی و نهادی هم عملاً به تحقق آن‌ها کمک کرده است.

✅پژوهش‌ها و کتاب‌های منتشرشده و درحال انتشار او عمدتاً ترجمه و تألیف‌هایی در حوزه‌های جامعه‌شناسی دین، "سیاستِ دادخواه و سوسیال دمکراتیک" و کاهش نابرابری‌ها بوده است.

✅خوشبختانه شاهد بودم که در یک‌سال گذشته هم با روزانه ۱۰ساعت مطالعه‌ی ژرف و با برنامه و ۲ساعت ورزش سنگین، زندان را به‌قول خودش به "فرصت مطالعاتی و مراقباتی" تبدیل کرد.

✅آنچه آدمی را به تحسین محمدرضا برمی‌انگیزد، نگاه انسانی و ملی و روحیه مثبت، بانشاط و امیدوار اوست که با همه کس و با هر گرایش و عقیده و سلیقه‌ای می‌جوشد. هرجا و با هرکه هست، سعی او در دلپذیرکردن محیط است.

✅باوجود استعداد و دانش بسیارخوب خود، نه‌تنها اهل به رخ‌کشیدن آن‌ها نیست (و کمتر کسی می‌داند که او نخبه المپیادی است)، بلکه دائم درصدد استفاده از هر فرصتی برای آموختن، حتی در زندان است؛ از آموختن ساز و آواز ایرانی تا آشپزی و خطاطی روی عقیق. رزمی‌کار است و به‌قول خودش تابه‌حال حتی با یک‌نفر به نزاع فیزیکی نپرداخته است. قلمی رسا و زبانی بهداشتی دارد. از صدای زیبایی بهره می‌برد و با ادبیات فارسی به خوبی آشناست.

✅آزادی‌اش را به همسر، پدرومادر و نزدیکانش تبریک می‌گویم.

✅هروقت مسئولی در جمهوری اسلامی مدعی شد که هیچ منتقد مصلح و خشونت‌پرهیز و ملتزم به قانونی در ایران امروز سرکوب و زندان ناعادلانه نمی‌شود، به او یادآوری کنید که محمدرضا از مصادیق روشن خلاف ادعای او و مثال نقض آن است که بدون ارتکاب کوچک‌ترین جرمی، سال‌های متمادی طعم حبس و بند و زندان را چشیده است.

🆔@MostafaTajzadeh

https://twitter.com/asadr_info/status/1709772244170551670?t=MY-NntoRjuHUI23qrA1gCA&s=19

‏نگاهی دیگر به رابطه‌ی استاد و شاگرد در آکادمی

دنیل دِنِت -فیلسوفِ معاصر- به بهانه‌ی کتابِ خاطراتِ اخیرش و پس از بازنشستگی مصاحبه‌ای کرده مثل همیشه پرنکته و خواندنی. اظهارِ نظرش درباره‌ی تدریس و رابطه‌ی استاد و شاگرد، یادآور طرزفکرِ مشابهی بود که زمانی از چامسکی شنیدم
‏و تصور می‌کنم در فرهنگِ ما اگر هم نمونه‌هایی داشته باشد، در اقلیتِ محض است.
در پاسخ به پرسشِ "دانشجویان مورد علاقه‌ات کدام‌اند؟" دنت می‌گوید سال‌اولی‌ها یا دومی‌ها. و بعد توضیح می‌دهد در بسیاری دپارتمان‌ها -از جمله فلسفه- اساتیدِ برجسته علاقه‌مندند به دانشجویانِ ارشد به بالا درس بدهند اما مشکل آن‌جاست که این دانشجوها "نمی‌خواهند ابله و سطحی به نظر آیند، در نتیجه غالبا مطیع و موافقِ نظر اساتیدند. دانشجوی سال اولی راحت است و هر لحظه ممکن است بگوید، این چی بود؟ من نفهمیدم" و بعد می‌رسد به نکته‌ی اساسی‌اش:
اگر نتوانی کاری را که مشغول‌اش هستی برای تعدادی دانشجوی بااستعداد توضیح دهی، قاعدتا خودت هم نمی‌دانی چه می‌کنی". مقایسه کنید با کلیشه‌ی رایج که استاد دائما در حال تاکید است که شما مانده تا بفهمی من چه می‌گویم و تا چندهزار صفحه‌ مطلبی که می‌گویم نخوانی، فعلا فقط شنونده‌ی صرف باش. اگر هم نمی‌فهمی چه می‌گویم باز مشکل از بی‌سوادیِ خودت است.
جمله‌ی "من سی سال است افلاطون درس می‌دهم و یونانی بلدم اما هنوز معنای دقیق حرف‌های او را نمی‌دانم" هیچ معنایی ندارد جز اینکه اظهارِ نظرِ جنابعالی مطلقا ممنوع. چیزی در مایه‌های نظر صوفیان به مریدانِ حیرت‌زده و جامه‌دریده که آنچه می‌دانم قابلِ انتقال نیست و شما عجالتا فقط متحیر بمان.
در نگاهِ آدمی مثل دنت، نوعی رابطه‌ی دوطرفه و سازنده در میان است: خود استاد با پرسش‌های اولیه و بی‌تعارف روبه‌رو می‌شود و هر بار در محکِ آزمایش جدی قرار می‌گیرد و لازم است توضیحِاتِ روشن اما ساده و شفاف از مشغولیاتِ فکری و عملی‌اش در پژوهش ها به دست دهد. دانشجو هم می‌فهمد داستان چیست، قرار است چه‌چیزی یاد بگیرد، گره کار کجاست و از آن مهم‌تر، چرا باید با آن مسائل کلنجار برود؟
از چامسکی هم زمانی در یک مصاحبه شنیدم که سروکله زدن ‏با دانشجوی کارشناسی را به مابقیِ رده‌ها ترجیح می‌دهد چون به نظرش دانشجوی سال‌های اول پر از ایده‌های ناب و تازه و پرسش‌های جالب است؛ پیش از آنکه ذهنیات‌اش در فضای آکادمی رفته‌رفته محدود شود و در اسارتِ قواعد دست و پاگیر بیافتد. فضای مطلوبِ آکادمی به نظرش یعنی دانشجو دائم در حال توضیح خواستن باشد.
نکته‌ی کلیدی احترامی‌ست که هر دو برای ذهنِ روشن و پرطراوتِ دانشجوی سال‌های نخستِ دانشگاه قائل‌اند و این‌که به عنوانِ آدم‌هایی کارکشته و مجرب چه اندازه نیازمند مواجه‌شدن با پرسش‌های تازه و بدیع‌اند. رابطه به‌هیچ عنوان یک‌طرفه و از بالا به پایین نیست و دانشجوی تازه‌وارد هم سربازِ بدون درجه نیست که قرار باشد فقط فرمان ببرد.
کلیشه‌ی رایج که استاد دائم به دانشجو نشان می‌دهد چه اندازه از مرحله پرت و از او عقب‌تر است نقطه‌ی مقابل این طرزفکر است. غالبا نیازی به آن تاکیدِ دلسردکننده نیست و دانشجوی کنجکاو با دیدنِ سرنخ‌ها به‌تدریج متوجه کمبودِ دانش‌اش در زمینه‌های لازم می‌شود و سواد و بینشِ استاد اگر به چشم‌آمدنی باشد خودبه‌خود اسباب رشک‌بردن خواهد بود. تبلیغِ دایره‌ی مطالعاتِ خویش و تحقیرِ نا‌آگاهی و کم‌خوانده‌های طرفِ مقابل، بیشتر تلاشی‌ست برای پوشاندنِ ضعفی که تصور می‌کنیم در چشمِ مخاطبانِ کنجکاو نهفته است.
مصاحبه‌ی دنت نکات جالب بسیاری دارد. از جمله این‌که می‌گوید زمانِ زیادی از عمرش صرف این شده که تاکید کند هیچ‌وقت نگفته "آگاهی" واقعی نیست. نمونه‌ای دیگر از بدفهمیِ منظورِ یک نظریه‌پرداز که ظاهرا با قسم و التماسِ خودش در زمانِ حیات‌اش هم ترمیم‌پذیر نیست چون عده‌ای اصرار دارند منظورش همین است که ما می‌گوییم. می‌شود فهمید مشاهیر دویست و پانصد و دوهزارسال پیش اگر از گور برمی‌خواستند چه اندازه گرفتاری داشتند تا مفسرانِ آراء خویش را قانع کنند منظورشان آن چیزهایی نبوده که ایشان بر سرش به شکلی هیستریک برآشفته می‌شوند. بماند که دنت نه دشوار‌نویس است و نه مبهم‌گو.

لینک مصاحبه‌ی دنت:
https://now.tufts.edu/2023/10/02/daniel-dennetts-been-thinking-about-thinking-and-ai?s=09
و لینک یادداشت‌ام به صورت یک‌جا:
https://asadr.info/2023/10/05/%d9%86%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c-%d8%af%db%8c%da%af%d8%b1-%d8%a8%d9%87-%d8%b1%d8%a7%d8%a8%d8%b7%d9%87%db%8c-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d8%af-%d9%88-%d8%b4%d8%a7%da%af%d8%b1%d8%af-%d8%af%d8%b1/?s=09

🔴روایت اول

🔺اعتماد ۱۵ مهر ۱۴۰۲

✍️عباس عبدی

🔘پس از وضعیتی که هفته گذشته و در مترو برای دختر جوان آرمیتا گراوند رخ داد، دو باره حدس و گمان‌ها در باره علت بروز این وضع اوج گرفت و این پرسش را مطرح کرد که چرا با چنین وضعیت خبری مواجه هستیم؟

🔘در یک گروه تلگرامی که ده‌ها تن افراد صاحب‌نظر در آنجا هستند، چند نفری بر این گزاره تأکید کردند که «روایت اول» را هر کس گفته برنده است و پس از آن سخت است که این روایت را بتوان تغییر داد و حکومت در ارائه روایت اول ضعیف عمل می‌کند. به ذهنم آمد که این نظر را در عرصه عمومی نقد کنم زیرا یکی از علل وضعیت ورشکستگی نظام رسانه‌ای و اطلاع‌رسانی ایران وجود همین رویکردها است. چرا؟

🔘فرض کنیم که روایت رسمی از این رویداد صد درصد درست باشد. یعنی این دختر خانم مواجه با هیچ تذکر یا مشکل بیرونی مرتبط با حجاب نشده و صرفاً به علت افت فشار به زمین افتاده و سرش به جای نامناسبی اصابت کرده و به کما رفته است.

🔘فرض کنیم که برای جلوگیری از تبلیغات نادرست، صدا و سیما یا ایرنا یا روزنامه ایران و کیهان و همشهری و فارس و تسنیم، همین روایت رسمی را منتشر می‌کردند. آیا مسأله حل می‌شد؟ قطعاً مسأله بدتر می‌شد. زیرا اولین پرسش برای مخاطب این است که چرا چنین خبری با این سرعت منتشر شده است؟ حتماً کاسه‌ای زیر نیم کاسه است.

https://telegra.ph/روایت-اول-10-06

✍️مصطفی داننده

🖊 هم خانومی هم دافی ...


احتمالا شما هم مثل من این شعر را  البته اگر بشود اسمش را شعر گذاشت، با ریتم آهنگش خواندید.
آهنگی که باعث شده تا مدیر مدرسه‌ای در کرمان از کاربی‌کار شود.

اول مهر مدیر مدرسه تصمیم می‌گیرد برای استقبال از دانش آموزان مراسمی برگزار کند و این آهنگ با جیغ و هورای بچه‌ها یا همان رقص خودمان همراه و فیلمش به سرعت در فضای مجازی پخش شد.
@sokhanranihaa
آموزش و پرورش کرمان بعد از دست به دست شدن این فیلم اعلام کرد که :«مدیر مدرسه به دلیل اجرای برنامه سخیف و هنجارشکنی، برکنار شد.»

خوب این آسان‌ترین کاری بود که می‌شد در این باره انجام داد. احتمالا مدیران بالادستی هم یک تشویقی در کارنامه مدیر آموزش و پرورش کرمان به خاطر سرعت عمل درج می‌کنند اما آیا بهتر نبود به جای مدیر، مدیران فرهنگی کشور برکنار می‌شدند؟
من هم موافق هستم، انتخاب این آهنگ برای دانش آموزان مناسب نبود، این شعر کلماتی دارد که ربطی به زندگی دانش آموزان ندارد و مدیر مدرسه نباید برای ایجاد شادی و نشاط دست به دامن هر موسیقی شود. اما یک بار دیگر فیلم مدرسه را ببیند. تقریبا همه دانش آموزان در حال همخوانی با این آهنگ هستند. (واقعا هم حفظ کردن این کلمات پشت سر هم سخت است.) این یعنی بچه‌ها قبلا در خانه، ماشین و یا شبکه‌های اجتماعی آن را شنیده و حفظ کرده‌اند.

این یعنی در تمام این سال‌ها مدیران فرهنگی کشور نتوانسته‌اند برای نسل شبکه‌های اجتماعی کاری کنند. بله، شاید نسل دهه شصت یا هفتاد با « باز آمــد؛ بویِ مـــاهِ مدرسه» ذوق می‌کردند اما حالا داستان فرق کرده است.

باید کارهایی از نظر فرهنگی در کشور ساخته شود که توانایی رقابت با محتواهای این چنین را داشته باشد. خواننده‌های این مدل آهنگ‌ها بسیار عمیق‌تر و بهتر جامعه هدف خود را شناخته‌اند تا دستگاه‌های فرهنگی با بودجه‌های میلیاردی.

سازمان‌ها و نهادهای فرهنگی هنوز که هنوز است اندر خم یک کوچه هستند و فکر می‌کنند همچنان دهه شصت است و می‌توانند با آن سیاست‌ها، اهداف خود را پیش ببرند. نه، دنیا عوض شده است و دانش آموزان هزار قدم جلوتر از مدیران و معلمان هستند.

آنها با شبکه‌های اجتماعی سروکار دارند، تلویزیون می‌بییند در جمع هم‌سالان خود حضور دارند و صادقانه باید گفت که در دنیای دیگری زندگی می‌کنند که برای بسیاری از مدیران ناشناخته است.
متاسفانه عرصه فرهنگ در اختیار عده‌ای است که دوست دارند، تنها صدای خودشان شنیده شود و قائل به شنیده شدن صدای دیگران نیستند.

به طور مثال اگر صداوسیما به عنوان رسانه همگانی که بسیاری از مردم به آن دسترسی دارند، اجازه می‌داد مثلا در حوزه موسیقی، سلیقه‌های مختلف خود را در معرض عموم قرار می‌دادند، امروز شاهد جولان دادن امثال ساسی مانکن‌ها و تتلوها نبودیم.

همه، هم سلیقه نیستند و در یک جامعه زنده،  سلیقه‌های مختلفی وجود دارد و باید به همه آنها احترام گذاشت.

وقتی یک مغازه کالاهای مورد نظر من را نداشته باشد، من منتظر نمی‌ایستم تا او، روزی کالای من را تامین کند، حتما به مغازه دیگر یا فروشگاه‌های زنجیره‌ای می‌روم.

رجوع مردم به شبکه‌های ماهواره‌ای هم به خاطر این است که از تک صدایی و شنیده شدن حرف‌های یک دسته در صداوسیما خسته شده‌اند. اگر ما اجازه بدهیم، حرف‌های همه شنیده شود دیگر نباید نگران یک موزیک ساده باشیم.
آهنگ دافی، باید به مدیران کشور تلنگر بزند که یک جای کارتان می‌لنگد. مدیران این صدا را می‌شنوند و بعد تصمیم می‌گیرند که فقط محدودیت‌ها را بیشتر کنند تا سال بعد.

دنیا برای نوجوان امروز به اندازه یک تبلت است. نشان ندادن ساز در تلویزیون برای او یک لبخند تمسخر آمیز به همراه دارد و خاموش کردن تلویزیون و البته پهن شدن روی مبل و استفاده از موبایل برای رسیدن به تازه‌ترین‌های جهان.

دو دهه اخیر به خوبی نشان داده که سیاست‌های فرهنگ کشور، مسیر درستی را طی نمی‌کند و باید طرح تازه‌ای البته به دور از شعارزدگی در انداخت.
اعضای کانال تلگرامی تتلو که با آبا و اجدادشان فحش می‌دهد را ببیند تا متوجه این داستان شوید.



.
🆔 @sokhanranihaa
🆑کانال سخنرانی ها
🌹

🔷 زیدآبادی و مغالطهٔ «قیاس مع‌الفارق»: «رفتار آنها و رفتار ما!»

🔶 روزنامه‌نگاری یا به‌طور کلی نویسندگی را می‌توان به شاخه‌ها و انواع مختلف تقسیم کرد. اما به نظر من هر روزنامه‌نگار یا نویسنده‌ای در هر‌شاخه‌ای و موضوعی، به‌طور کلی، یکی از این سه رویکرد را به کار خودش دارد. ۱) «بی‌طرفانه». روزنامه‌نگار یا نویسندهٔ بی‌طرف و پایبند به اخلاق حرفه‌ای کسی است که گزارشی توصیفی و تا حد امکان عینی و بدون جانبداری می‌نویسد تا «خود واقعیت‌ها» سخن بگویند؛ ۲) «جانبدارانه». روزنامه‌نگار یا نویسندهٔ «جانبدار» یا «تبلیغاتچی» (به اصطلاح متداول و تحقیرآمیز امروز: «پروپاگاندیست») کسی است که از گروهی و جریانی یا عقیده‌ای خاص جانبداری می‌کند و هدفش «مغزشویی» و «خون‌شویی» و «پول‌شویی» و «تحریف واقعیت‌ها» و دادن «اخبار نادرست» و «گمراه‌کننده» به سود سفارش‌دهندگان است، چه آن گروه «در قدرت» باشند و چه «بر قدرت»، یا برحسب منافع و عقاید خاص خودش کار می‌کند و نه «خود واقعیت‌ها»؛ ۳) «تحلیلی». روزنامه‌نگار یا نویسندهٔ «تحلیلی» یا «تحلیل‌گر»، کسی است که قادر است کلاف سردر گم وقایع پیچیده را باز کند و تآویل و تفسیری روشن و مستدل و معقول از دلایل ظهور این وقایع یا تبیینی علّی از علل آنها به دست دهد. نمونهٔ زیر که احمد زیدآبادی، روزنامه‌نگار نامدار، همین دیشب نوشته است می‌تواند تفاوت این سه را برای ما روشن کند. نخست متن او را بی‌کم و کاست بخوانیم:

رفتار آنها و رفتار ما!
https://t.me/ahmadzeidabad/3351

به محض حملهٔ نظامی شبه‌نظامیان حماس علیه اهداف اسرائیلی، رهبران گروه‌های اپوزیسیون بلادرنگ اختلافات بنیادی خود را با دولت نتانیاهو فراموش کردند و خواستار حمایت قاطع از ارتش و تشکیل دولت اضطراری با حضور احزاب متبوع خود برای جنگ همه‌جانبه با حماس شدند.

معترضان به تغییر ساختار دستگاه قضایی اسرائیل نیز بلافاصله به تظاهرات خود پایان دادند و نیروهای ذخیرهٔ ارتش را به خاتمهٔ تحریم خدمت‌شان در نیروهای نظامی فرا خواندند.
حالا این رفتار را مقایسه کنید با نیروهای سیاسی مختلف در کشور ما که بعضاً حاضرند علیه یکدیگر با شیطان هم‌پیمان شوند و حتی امنیت کشور را به نفع بیگانه به مخاطره اندازند، اما لحظه‌ای همدیگر را تحمل و با هم گفتگو نکنند!

اکنون می‌‌شاید و می‌باید از این روزنامه‌نگار نامدار بپرسیم:

۱) آیا «دولت حاکم» و «نظام سیاسی حاکم» بر اسرائیل با «دولت حاکم» و «نظام حاکم» بر ایران از نظر «ساختار نظام سیاسی» و «آزادی‌های سیاسی» و «اجتماعی و مدنی» و «حقوق شهروندی» و «آزادی احزاب» و «انتخابات بدون تقلب» و «بدون استصواب» و دیگر مطالب مرتبط با کشورداری و حقوق شهروندی یکی است؟

۲) آیا «نظام حاکم» بر ایران اصلا چیزی به نام «اپوزیسیون» («مخالفان») را به قول ایشان به رسمیت می‌شناسد یا غیر از دو دستهٔ «اصول‌گرا» و «اصلاج‌طلب» (شریکان حکومت از آغاز تا امروز که گاه جا به جا شده‌اند یا رانده شده‌اند) بقیه را «برانداز» می‌نامد؟

احمد زیدآبادی اگر «متخصص اسرائیل» است به ما بگوید «نتانیاهو» یا دیگر «احزاب حاکم» بر اسرائیل تا چه اندازه از شهروندان معترض یا اعضای احزاب دیگر یا روزنامه‌نگاران کشورشان را کشته یا به زندان انداخته‌اند یا شکنجه کرده‌اند، یا صف معترضان بی‌سلاح و بی‌دفاع را به گلوله بسته‌اند یا با باتوم بر فرق دخترکان مدرسه کوبیده‌اند؟ یا نظارت استصوابی برقرار کرده‌اند و از مدرسه تا دانشگاه و از مجلس تا هرجای دیگر را فقط به افراد مطیع و خاموش و نوکرصفت خود سپرده‌اند؟ به نظر او آیا «نظام سیاسی» یا دولت اسرائیل را می‌توان همچون آنچه در ایران است «رژیم» نامید؟

احمد زیدآبادی اگر اهل «تحلیل» است به ما بگوید چرا «مخالفان ایرانی» حاضر نیستند با «حزب حاکم» یا با «نظام» همکاری کنند، دلیل یا علت آن چیست؟ این از «بدی» یا «خباثت» آنهاست؟ یا چیزی دیگری که او می‌داند و ما نمی‌دانیم؟ و اما تو ای خواننده از این «مغالطهٔ قیاس مع‌الفارق» (تعمیم ناروای شباهت‌های جزیی) زیدآبادی چه برداشت می‌کنی؟ او را از کدام دسته روزنامه‌نگاران می‌دانی؟: ۱) «بی‌طرف»، ۲) «جانبدار»، ۳) «تحلیلی»؟

یکشنبه، ۱۶ مهر، ۱۴۰۲

@fallosafahmshk

🔴قدرتی فراتر از اسلحه

🔺اعتماد ۱۸ مهر ۱۴۰۲

✍️عباس عبدی

🔘یکی پرسید که در این هنگامه جنگ چه جای پرداختن به اخلاقیات و رعایت حقوق کشته‌ها و اسیران و... است؟ بویژه آنکه در عمل، میدان جنگ با شدت هر چه تمام‌تر زیر آتش است و به خانه‌ها و مناطق مسکونی و کودکان نیز رحم نمی‌شود.

🔘می‌خواهم بگویم که همیشه از این گونه استدلال‌ها استفاده کرده‌ایم و هنگامی به موضوع پرداخته‌ایم که دیر شده و فایده نداشته است. اگر در دریای سیاست، حرکت خود را به دست امواج خروشان نفرت و کینه بسپاریم، همه آنچه که می‌بینیم قابل انتظار است و هیچ نکته عجیبی در آن وجود ندارد.

🔘ولی اگر آینده‌نگر باشیم و مولفه‌های واقعی قدرت را فراموش نکنیم و همه چیز را از لوله تفنگ نبینیم، طبعاً اخلاقیات و الزامات حقوق جنگ یکی از مولفه‌های قدرت است. قدرتی که اتفاقاً اسراییلی‌ها به علل گوناگون از آن بی‌بهره بوده‌اند. جالب اینکه آنان هنوز بر سفره پایان‌ناپذیر هولوکاست نشسته‌اند و همچنان با مظلوم‌نمایی از این خوان گسترده که به دست غرب تجهیز می‌شود، ارتزاق و اقدامات خود را توجیه می‌کنند.

🔘در میان سیاست‌مداران عصر جدید، هیچ کس چون ماندلا از این نظر قدرتمند نبود. او گذشت و اخلاق را به ابزاری قدرتمندتر از هر اسلحه‌ای تبدیل کرد. تا هنگامی که در رژیم آپارتاید زندگی نکنیم، نمی‌توانیم درکی از ابعاد نفرت‌زایی و تولید خشم و کینه و خشونت این رژیم پیدا کنیم، قدرت اصلی ماندلا و ماندگاری او نه در مقاومت و تحمل زندان بود، بلکه در پافشاری او بر مخالفت با خواست عادی مردم در انتقام‌گیری و خشونت‌ورزی بود.

https://telegra.ph/قدرتی-فراتر-از-اسلحه-10-09