حامد اسماعیلیون: بعد از کار طولانی امروز، بعد از نامه‌نگاری‌ها، بعد از جلساتی که به دیدار فردا با مشاور نخست‌وزیر منتهی می‌شود، بعد از شام خوردن با رفقای بیست و پنج ساله، گریه‌ها، دندان به هم ساییدن‌ها، سردرگمی‌ها، بعد از شخم زدنِ صدباره‌ی این فقدان، دیروقت به خانه برمی‌گردم. افسردگی می‌رود و می‌آید. وقتی هست فلجم و می‌دانم هست. افسردگی چون ابری سرگردان است که بی‌وقت و در هر ناکجایی می‌بارد. وقتی نیست دلتنگش می‌شوم. می‌دانم انفعال و سردرگمی از اوست و کسی نمی‌تواند مرا به کم‌کاری متهم کند. دیروقت، بی‌افسردگی، بعد از روزی که کار بوده است و کار، فقط برای دادخواهی، به خانه برمی‌گردم.

چراغ جلوی در روشن است. یادم رفته؟ حضور مادرم را فراموش می‌کنم. یعنی پریسا چون سه‌شنبه‌های هر هفته روشن گذاشته تا برگردم؟ امروز چهارشنبه است؟ امروز چهارشنبه بود؟ فانوس دریاییِ من. چراغ اتاق‌خواب آن بالا روشن است. یعنی اوست؟ می‌دانم او نیست اما شعله‌ای در این قلب خاموش جایی زبانه می‌کشد. کوچک، خُرد، بی‌رمق. یعنی اوست؟ برگشته؟ برگشته‌اند؟

کلید را در قفل می‌اندازم. چراغ جلوی در را خاموش می‌کنم. جلوی آینه ایستاده و با ظرافت گوشواره‌اش را درمی‌آوَرَد؟ هر دو در تخت کز کرده‌اند و با کتابی باز خواب‌شان برده؟ جلوی لپ‌تاپ نشسته و مقاله‌ای می‌خوانَد؟ زندگی پیش از هشتم ژانویه چگونه بود؟

کلید را آویزان می‌کنم و در فکرم. آرام بی‌آن‌که خواب کسی را آشفته کنم از پله‌ها بالا می‌روم. اگر دست خودم باشد چنان می‌دوم که ژیواگوی عاشق و مدهوش به دیدارِ آخرینِ لارا از پنجره‌ی برفی می‌رفت اما نه، بیدار می‌شوند. از پله‌ها و از جلوی ردیف عکس‌ها بالا می‌روم و با خود می‌گویم صدایی کاش، نجوایی کاش، غلت خوردن آدمی در ملحفه‌ها کاش، صدای نفسی کاش، چرخیدن دستی کاش...

در درگاه اتاق خواب می‌ایستم. چراغ روشن است. تخت را که صبح مرتب کرده‌ام همان‌طور می‌بینم. هدفون روی روتختی افتاده است. همه‌چیز در سکون و سکوت و مصیبت غرق شده است. درِ اتاقِ ری‌را چون هفته‌های گذشته بسته است. او نیست. آن‌ها نیستند. چیزی در درونم می‌جوشد. چنگ می‌زند. به سرفه می‌افتم. سرفه، سرفه، سرفه. می‌جوشد. می‌جوشد و باید خودم را از درگاه این اتاق دور کنم...

#دادخواهی
#همسران752
#ps752justice

@literature9
پنج فیلم برتر قرن ۲۱
به روایت نظرسنجی بی‌بی‌سی!

@literature9
تنها تصویر ویدئویی موجود از #جلال_آل‌احمد
▪️این تصویر بخشی از سخنرانی جلال آل‌احمد در بزرگداشت نیمایوشیج در دانشگاه تهران، سال ۱۳۴۷ است!

@literature9

#ماریو_بارگاس_یوسا :

«نویسندگی تنها پیشه‌ایست که حین انجام آن، پاداش فوق‌العاده‌اش را دریافت می‌کنید.»

🎥 اینفلوئنسرهای اینستاگرامی
🌾 @Sedanet | @hafdang

‍ 🍃🌸🍃🌸

این عکس، زیرِ پوستِ مردمِ ایران است. به دور از سانسورها و دستورالعمل‌های سفارشی، به دور از آتشِ زهد و ریا که خرمنِ دین را سوزانده است. از وقتی که صدا و سیما بر روالِ معمولش، مریضی‌اش را با سانسورِ این صحنهٔ بسیار معمولیِ بازیِ امشب دوباره نشان داده است، هر جایی را که جستجو می‌کنم این عکس را می‌بینم. فضای توییتر، کانال‌های تلگرامی، عکس‌های اینستاگرام و ... . گروهی هم دنبالِ این شادیِ پس از گُل در جستجو هستند. تقدیرِ ما را ببین که ما را از چه چیزهایی منع کردند و بر چه چیزهایی حریص! یکی در توییتر عکسی از فیلم "الرساله" #مصطفی_عقاد گذاشته بود که بازیگر نقشِ بلال حبشی، در همین هیأت و بی پیراهن بر فراز کعبه در حال اذان گفتن است، همان تصویری که هزاران بار از همین صدا و سیما، همین رسانهٔ بی‌مایه و مبتذل پخش شده است.

حقیقتاً این میزان مریضی حیرت‌آور است. از حذفِ عکسِ دختران از جلدِ کتابِ ریاضی گرفته تا سانسور این تصویرِ کاملاً عادی از عیسی آل‌کثیر. این تصویر عیسی آل‌کثیر نمادی از شادی بود در این روزهای ماتم‌زده، همان‌گونه که دختران، نمادِ نشاط و شادی‌اند. حرف، همان است که بیش از یک دهه پیش، #شفیعی_کدکنی گفت: "طفلی به نامِ شادی دیری‌ست گم شده‌ست". از آن سال، آن طفلِ عزیز، گمشده‌تر شده است و بی‌پناه‌تر. غمِ آن طفل به کنار، من مانده‌ام این جماعتی که این تصویرهای ساده را برنمی‌تابند، در آینه چه می‌بینند؟
آنانی که این شادمانی‌های کوچک را بر این سرزمینِ مصیبت‌زده نمی‌پسندند، مصداقِ این بیتِ #اسماعیل_خویی هستند که گفت:

زان‌گونه عبوسید که گویی میِ نوروز
در جامِ همه ریزد و در جامِ شما نه

اما روزی عاقبت، سرانجام و در نهایت، شادمانی برخواهد گشت
گیرم هزار سال پس از روزگارِ من

#جویا_معروفی
@Roshanfkrane

«دمیتری شوستاکوویچ»
(والس شماره ٢)

یکی از آثار فوق‌العاده زیبای مردم پسند شوستاکوویچ که مهارتش رو در ساختن ملودی های به یادماندنی نشون میده، موسیقی فیلم «طرح مخالف» ساخته آرنشتام و ارملر است که در سال ۱۹۳۲ بر پرده رفت

داستان فیلم درباره کارگری است که در مخالفت با طرح مدیریت کارخانه طرح دیگه ای ارائه میکنه که موجب افزایش تولید میشه، ایده شورشیِ مدرنیست ها که در نمایش های مایاکوفسکی به صورت طغیان در برابر بوروکرات ها نمایان میشد به شکلی مثله شده در مرکز روایت این اثر قرار داشت، ترانه ای از
این فیلم به نام «ترانه مخالف خوان» بر اساس شعر بوریس کورنیلف آواز محبوب روس ها شد، بسیاری از مردم اون رو در خانه و خیابان زمزمه میکردند و شهرت فراوانی برای شوستاکوویچ به بار آورد، ده سال بعد، در سال ۱۹۴۲، هارولد روم شعر تازه ای به زبان انگلیسی جایگزین شعر روسی کرد و با عنوان «ملل متحد» تبدیل به ترانه محبوب عامه آمریکاییان شد، یک سال بعد، این ترانه باز با شعر تازه ای همراه شد و در فیلم «هزار هورا» که بازیگرانش جودی گارلند و جین کلی بودن خوانده شد.

🆔 @ClassicMusic3

«دمیتری شوستاکوویچ»
(والس شماره ٢)
🎼🎼🥀🦋

🆔 @ClassicMusic3

ارمغان مینوی

محمد دهقانی، استاد ادبیات و مترجم و ویراستار، چندی است به کتابخانۀ روان‌شاد مجتبی مینوی دست یافته و مشغول تحقیق در یادداشت‌ها و حاشیه‌نویسی‌هایی است که او در کتاب‌هایش از خود به جا گذاشته است. بخشی از این حاشیه‌نویسی‌ها به ویرایش متن و پیشنهادهای اصلاحی او اختصاص دارد و بعضاً حاوی نکته‌هایی است آموزنده.

پیش از این، دهقانی گزارشی از حاشیه‌نویسی‌های مینوی در کتاب عرفان و منطق برتراند راسل به‌ترجمۀ نجف دریابندری را در قالب یادداشتی منتشر کرد و در این کانال نیز من آن را بازنشر کردم. اکنون به‌همت اندیشگاه کتابخانۀ ملی، برنامه‌ای با عنوان «ارمغان مینوی» ترتیب داده شده و دهقانی پاره‌ای دیگر از نکته‌های زبانی‌ویرایشی را که مینوی در حاشیۀ کتاب‌ها نوشته، به‌صورت تصویری گزارش کرده است. تا امروز دو قسمت از این برنامه در صفحۀ اینستاگرام اندیشگاه کتابخانۀ ملی منتشر شده است. دیدنش را به ویرایش‌دوستان توصیه می‌کنم.

قسمت اول ارمغان مینوی
قسمت دوم ارمغان مینوی

📄ویرِ ویرایش📄
محمد یوسفی‌شیرازی
t.me/virevirayesh

📝📝📝آیت‌الله سیستانی و نقد مدیر مسئول کیهان!

✍️احمد زیدآبادی

✅مدیر مسئول کیهان موضع آیت‌الله سید علی سیستانی را در بارۀ ضرورت نظارت سازمان ملل بر انتخابات عراق مورد انتقاد قرار داده است. در همین ابتدا باید یادآوری کرد که نه آیت‌الله سیستانی خارج از قلمرو نقد قرار دارد و نه می‌توان حق نقد را از هیچ فردی از جمله حسین شریعتمداری سلب کرد. بنابراین، اصلِ موضوع محل مناقشه نیست.

✅آنچه اما نقد مدیر مسئول کیهان را از یک طرف تناقض‌آمیز و از طرف دیگر بی‌پایه و اساس می‌کند، نوع نگاه و رویکرد خودِ او به مسائل است.
او از یک سو، موضع عالی‌ترین مرجع شیعی را به صراحت نقد می‌کند اما در همان حال، هیچ حقی برای نقد بسیاری از چهره‌های مذهبی و سیاسی بسیار پایین‌تر از آیت‌ا‌لله سیستانی از سوی دیگران قائل نیست به طوری که هر نقدی را در این زمینه، به اعتبارزدایی از آنها و خدمت به آمریکا و اسرائیل نسبت می‌دهد! واکنش‌های عصبی و تندخویانۀ مدیر مسئول کیهان در برابر نقد مواضع کسانی مانند شیخ احمد جنتی و یا اعضای جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم، گواه این رفتار تناقض‌آمیز است. او قاعدتاً باید پاسخ دهد که چطور نقد مرجعی در حد آیت‌الله سیستانی از سوی خودِ او مباح و مشروع اما نقد مواضع فردی مانند شیخ احمد جنتی از سوی دیگران، در حد کفر ابلیس حرام و ممنوع است؟

✅گذشته از این، نقد آقای شریعتمداری به درخواست آیت‌الله سیستانی برای نظارت سازمان ملل بر انتخابات آتی عراق هم به کلی نادرست و بر اساس پیش‌فرض‌های کاملاً باطل است. او نوشته است:
"امروزه کمترین تردیدی وجود ندارد که سازمان ملل برخلاف آنچه ادعا می‌کند، نه فقط در جهت تأمین صلح جهانی حرکت نمی‌کند بلکه به صورت یک اهرم فشار، در اختیار قدرت‌های زورگو، مخصوصاً آمریکا و متحدان غربی و عبری و عربی آن قرار دارد."

✅اگر در مورد آنچه شریعتمداری دربارۀ ماهیت سازمان ملل ادعا کرده است، به قول او "هیچ تردیدی وجود ندارد" پس حضور جمهوری اسلامی در سازمان ملل چه توجیهی دارد؟ چرا او بر خروج جمهوری اسلامی از سازمانی که صرفاً به صورت اهرم فشار قدرت‌های زورگو بخصوص آمریکا و متحدان آن عمل می‌کند، اصرار نمی‌ورزد و مقاله نمی‌نویسد؟

✅افزون بر این، با وصفی که شریعتمداری از هویت سازمان ملل کرده است، او لاجرم باید اصل دیدار آیت‌الله سیستانی را با نمایندۀ این سازمان مورد نقد قرار می‌داد اما او در این مورد انتقادی را متوجه آقای سیستانی نکرده بلکه با بخشی از سخنان ایشان در آن دیدار به مخالفت برخاسته است!
در واقع، تمام ناراحتی مدیر مسئول کیهان این است که چرا آیت‌الله سیستانی خواهان نظارت سازمان ملل بر روند انتخابات عراق شده است! او در این مورد نوشته است:
"دعوت از سازمان ملل برای نظارت بر انتخابات یک کشور، اعلام ورشکستگی آن کشور، بدبینی به ملت و خوشبینی به بیگانگان است و بدیهی است که این دو مقوله از ساحت ‌قدسی حضرت آیت‌الله سیستانی مرجع عالیقدر جهان تشیع به دور است."

✅در واقع تمام پیش‌فرض‌های مدیر مسئول کیهان در پاراگراف فوق فاسد و باطل است! دعوت از سازمان ملل برای نظارت بر انتخابات یک کشور در واقع اطمینان آن کشور به برگزاری انتخاباتی عادلانه و آزاد زیر نظر داوران بی‌طرف است و از همین رو، کشورهایی که از این حیث به خود اطمینان دارند، خواهان نظارت سازمان ملل بر روند انتخابات خود می‌شوند تا مشروعیت بین‌المللی انتخابات خود را تضمین کنند. از قضا برخی از همان کشورهایی که مدیر مسئول کیهان رهبران آن را می‌ستاید و آنها را نمونۀ استقلال در دنیای معاصر معرفی می‌کند، در دعوت از سازمان ملل برای نظارت بر انتخابات خود پیشگام بوده‌اند.

✅برای نمونه، در سال 1990 دولت ساندنیست حاکم بر نیکاراگوئه به رهبری دانیل اورتگا انتخابات ریاست جمهوری خود را تحت نظارت سازمان ملل برگزار کرد و خانم ویولتا چامورو نیز برندۀ آن انتخابات شد. در همین روزهای اخیر نیز نیکولاس مادورو رئیس جمهور ونزوئلا از نهادهای بین‌المللی از جمله سازمان ملل خواسته است که بر انتخابات پارلمانی این کشور نظارت کنند! حال آیا از نگاه حسین شریعتمداری، مادورو بااین اقدام، ورشکستگی ونزوئلا را اعلام کرده و به ملت خود بدبین و به بیگانگان خوشبین شده است؟

✅در حقیقت، حسین شریعتمداری از نظارت سازمان ملل بر انتخابات دیگر کشورها از جمله انتخابات عراق هم چندان نگران به نظر نمی‌رسد. نگرانی اصلی او این است که درخواست آقای سیستانی در این مورد، زمینه‌ساز و مشروعیت‌بخش درخواست‌هایی مشابه در داخل ایران شود!
به نظرم او از ابتدا باید همین را می‌گفت دیگر آسمان و ریسمان را به هم بافتن، چه ضروتی داشت؟


@ahmadzeidabad
🆔@MostafaTajzadeh
https://instagram.com/ahmadzeidabadiii

🔴قابل توجه اصولگرایان

🔘مواظب باشید مرتکب اشتباه این آقا در روسیه نشوید. از ما گفتن.

✅ در انتخابات محلي روسيه نظافتچي جاي رئيس شورا را گرفت !

یک زن مستخدم که دفتر شورای محلی را در روستای 'پووالیخینو' در شمال شرق مسکو تمیز می‌کرد، در انتخابات محلی رقیب خود و رئیسش را شکست داد.
مارینا اودگادسکایا که ۳۵ ساله است، از فردا جارو را کنار می‌گذارد و پشت میزی می‌نشیند که چهار سال تمیزش می‌کرده است. ‌

در انتخابات محلی ماه گذشته، چون رقیبی برای نیکولای لوکتف، نماینده حزب طرفدار ولادیمیر پوتین، در روستا پیدا نشده بود، آقای لوکتف از نظافت‌چی دفتر می‌خواهد که نامزد شود تا شرایط برگزاری انتخابات با دست‌کم دو نامزد فراهم شود. ‌
‌
اما آقای لوکتف انتظار نداشت که نظافت‌چی او رای بیاورد و او را شکست دهد. ‌‌
خانم اودگاسکایا هم که نه تبلیغی کرده بود و نه مبارزه انتخاباتی راه انداخته بود، از این نتیجه متعجب شده است.
حالا مارینا اودگادسکایا، با به دست آوردن ۶۲ درصد آرا به قدرت رسیده، از فردا که قسم می‌خورد باید سی روستای منطقه را که ۲۴۲ نفر جمعیت دارد، مدیریت کند. ‌

‍ 🔸پیام تسلیت عبدالکریم سروش به مناسبت درگذشت استاد اواز ایران


إنّا لله وإنّا إليهِ رَاجعُون

خرم آن روز کزین منزل ویران بروم
راحت جان طلبم وز پی جانان بروم

✔️سیمرغی از شاخسار هنر پرید
شجریانِ بزرگ دیگر بر شجره ادب آواز نمی‌خواند. آنکه بانگ حافظ و مولانا و عطّار و سعدی و خیّام را دراین منزل ویران طنین‌انداز کرد دیگر بانگ نمی‌زند. تنش را به خاک و جانش را به جانان و نغمه‌های جاودانه و گلبانگ‌های عاشقانه‌اش را به بادها سپرد تا به گوشه‌های جهان روند و گوشها را بنوازند

✔️مردی منعِم و متنعّم بود که نعمت حق را شاکرانه بذل کرد و "درّ دری" را در پای خوکان نریخت. برای مردم خواند و از اقبال مردم برخوردار شد. خلعت شیب را به تشریف شباب آلوده نکرد. پاک و صافی از چاه طبیعت به در آمد و به ماوراء طبیعت شتافت.

✔️عارفانِ عظام به ما آموخته‌اند که راهیان دیار عدم و مسافرانِ جهان غیب، در آنجا همان می‌کنند که در مسافرخانه دنیا می‌کردند. پس گمان می‌برم که شجریان اینک چون مرغی بهشتی در "جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَار"، رها از تعلقات تن، سبکروح و سپیدجامه، با فرشتگان و بهشتیان می‌خندد و می‌خواند. این چنین شیرینی آن خسرو کند.
روانش شاد و منزل نو بر او مبارک

@sahandiranmehr

هنرمندان خارجی در بارۀ شجریان چه می گویند؟

تعداد دانشگاههای برخی کشورها:
ژاپن ۹۸۰
آلمان ۴۶۵
انگلیس ۲۸۰
استرالیا ۱۸۸
کانادا ۳۵۵
چین۲۲۰۸
ایران ۲۵۶۹

تعداد دانشگاه‌های ایران از مجموع تمام دانشگاه‌های کشورهای انگلستان، استرالیا، کانادا، آلمان، هلند، سوئیس، دانمارک، بلژیک و هنگ کنگ بیشتر است اما به یک جایزه نوبل [علمی] نزدیک هم نشده است، در صنعت توان تولید یک پراید ندارد و در علوم انسانی هم کلا در هپروت سیر کرده و در تعطیلات تاریخ به سر می برد.

البته چگونگی حل این تناقض و ابهام چندان دشوار نیست. دانشگاه در ایران نه بنگاه تولید علم و دانش بلکه بنگاه اقتصادی و وسیله تجارت و کسب ثروت مافیاهای آموزش، آقازاده ها و دلالان کنکور است.
@kharmagaas

رود را از کتابفروشی‌ها بخواهید...
@roodbookreview97

#در_دست_آماده‌سازی

«آكراسیا (ضعف اراده) — یا چرا به آنچه باور داریم عمل نمی‌کنیم» (قسمت دوم و پایانی)

از کتاب اعتماد به نفس؛ به روایت مدرسهٔ زندگی
ترجمۀ صفورا رهبری
ویرایش هومن پناهنده

فرهنگ رایج ما معمولاً آیین‌ها را شکل منسوخی از تجاوز به آزادی فردی تلقی می‌کند، آن را فرمانی مستبدانه می‌شمرد كه افكارمان را در زمان‌هایی مشخص به جهت‌هایی مشخص هدایت می‌کند. اما مدافعانِ آیین نظری دیگر دارند:‌ آیین‌ها از ما نمی‌خواهند به چیزی كه قبول نداریم فكر كنیم؛ آنها ما را باظرافت به باورهای قلبی همیشگی‌مان بازمی‌گردانند و به‌این‌ترتیب توسط یك نیروی جمعی، به نسخه‌ای وفادارتر و قابل‌اعتمادتر از خود بازمی‌گردیم.

عظیم‌ترین نهاد‌های انسانی كه تلاش كرده‌اند به مشكل آكراسیا بپردازند ادیان بوده‌اند. ادیان خواسته‌اند كاری جدی‌تر از ترویج صرف افكار انتزاعی انجام دهند؛ خواسته‌اند مردم را وادارند طبق آن افكار رفتار كنند که چیزی کاملاً متفاوت است. ادیان نخواستند صرفاً فكر كنیم که مهربانی یا گذشت خوب است (كه معمولاً خودمان از قبل این‌طور فكر می‌كنیم)؛ از ما خواسته‌اند بیشتر روزهای سال مهربان و باگذشت باشیم و این به ابداع انبوهی از مكانیسم‌های نبوغ‌آمیز برای جنباندن اراده انجامید. برای همین است كه در بیشتر نقاط جهان زیباترین آثار هنری و ساختمان‌ها، فریبنده‌ترین موسیقی‌ها و تأثیرگذارترین و تكان‌دهنده‌ترین آیین‌ها همگی دینی بوده‌اند. دین ماشینی است غول‌پیكر برای مقابله با مشكل آكراسیا. برای همین است كه دنیای بیشتر غیردینی الآن با مسئله‌ای بغرنج مواجه است. شكلِ بدِ فرایند غیردینی‌سازی، خرافات مذهبی را با تدبیر‌های ضد آكراسیای مذهب از یك قماش می‌داند و در كنار ایده‌های ماوراء‌الطبیعی ادیان دربارۀ ایمان، نگرش‌های عاقلانه‌ترشان را در مورد نقش‌های انگیزشی هنر و آیین‌ها هم رد می‌كند.

شكل هوشمندانه‌تر فرایند مذکور میان دین به‌عنوان مجموعه‌ای از ادعاهای نظری دربارۀ خدا و زندگی پس از مرگ (از یک‌ طرف)، و جاه‌طلبی همیشه موجهمان برای رشد زندگی اجتماعی و روانی‌ از طریق مبارزه با ضعف ارادۀ وحشتناکمان (از طرف دیگر)، تفاوتی فاحش قائل می‌شود. چالش دنیای غیردینی امروز این است كه روایت خودش را از هنر و آیین‌های هدفمند ایجاد كند تا از این طریق بتوانیم همیشه به تعهدهای واقعی‌مان پایبند بمانیم و شاید از این‌ پس افزون بر اعتقاد به رفتارهای خردمندانه، هرروز كمی بیشتر از این بخت برخوردار باشیم كه خرد در زندگی‌مان نقش ایفا كند.

مجموعهٔ «خوب زیستن»
دبیر مجموعه: بابک عباسی
#نشر_کرگدن

@eudemonia

https://bit.ly/35d7U0O

استاد دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی
استاد دانشگاه تهران

نوشته‌اند که در صورت امکان نحوه‌ی تبدیل رساله (پایان‌نامه) به کتاب را توضیح دهید. شاید مهمترین سوال برای دانشجویان دکتری و فوق لیسانس باشد. واقعیت این است که ما مشکلات خیلی خیلی زیادی در آموزش عالی داریم. این سوال نیز از عوارض ذاتی همان مسائل است.

این تولید انبوه دانشگاه‌ها، و این تلقی بعد از سقوط سلطنت از دانشگاه‌ها، شاید پیش از ان هم بود، اما حقاً به این وسعت نبود. الان پشیمان شده‌اند. الان آثار طبیعی گسترش دانشگاه‌ها [مشخص می‌شود]. نیست که دولت مبهوت بازار است، نگاهش به علم عین نگاهش به سالن مرغداری است! یک جایی یک زمینی پیدا کند و چند اتاق ... همان‌طور که می‌توان در اینجا یک سالن مرغداری زد که جوجه و مرغ تولید کند، خوب می‌تواند دانشگاه بزند. یک روز احوال دختری از شاگردانم را که پدرشان از دوستان مشترک من و شادروان ایرج افشار بود از یکی از همکلاسی‌هایش پرسیدم. گفتم که همکلاسی شما کجاست؟ گفت رفته شهرشان دانشگاه زده است! (خنده‌ی استاد و حضار) عیناً مثل اینکه سالن مرغداری زده است. آموزش عالی ما تقریبا مثل مرغداری است. دقیقا سالن مرغداری! تصور برنامه‌ریزان دانشگاهی و وزارت علوم، این است که پولی می‌گیریم و ثبت‌نام می‌کنیم و کاغذی دست بچه‌ها می‌دهیم ... ولی اینکه این تلقی از آموزش عالی چقدر در آینده‌ی این مملکت و آینده‌ی این جوانها می‌تواند سودمند باشد، جای حرف دارد؛ ولی زیانش مسلم و صد درصد است.

کاش دولت، برنامه‌ریزان آموزش عالی را می‌برد به کمبریج و آکسفوردِ انگلستان یا ام‌آی‌تی یا پرینستونِ آمریکا تا بفهمند آموزش عالی یعنی چه! فقط در و دیوار این دانشگاه‌ها را می‌دیدند، کافی بود که بدانند با تلقی مرغداری فرق می‌کند. آکسفورد مال پانصدسال پیش است. آنها اگر کوچکترین توسعه‌ای بخواهند انجام دهند، آنقدر مشکلات دارد، شورا دارد، برآورد دارد و ... خوب اینجا نه. اینجا یک بخش‌نامه آقای وزیر اعلام می‌کنند که مثلا در کدکن ما، دوره‌ی دکتری فلسفه غرب [دایر کنند]. فکر نمی‌کنند که دکترای فلسفه غرب در کدکن که یک دبیرستان بیشتر ندارد چه جوری [ممکن] می‌شود! با کدام کتابخانه؟ با کدام استاد؟ .... متاسفانه هیچ کاری‌اش نمی‌توان کرد. هیچ‌کاری! طبعاً این نوع آموزش عالی آثار سوئی دارد. هنوز آثار سوء آن شروع نشده است. آثار سوءاَش بعداً مشخص می‌شود.

همین حال و روز را من به چشم خودم در مصر دیدم. در قاهره. من بعد از چند سال که در آکسفورد و پرینستون بودم برگشتم. خیلی از بچگی عاشق مصر بودم. نمی‌دانم گفته‌ام به شما یا نه که اخوان [ثالث] یک شوخی برای من درست کرده بود که شفیعی رفته توی خیابان نادری و به یکی از فروشندگان رادیو گفته است یک رادیو بدهید که قاهره را بگیرد. فرصتی بود برای من. زن و بچه را در آکسفورد گذاشتم. بلیت گرفتم و سه هفته در قاهره و اسکندریه و آنجاها بودم. هرکی را در خیابان می‌دیدم، جوان بیکار. ... بعد از شکست مفتضحانه [در جنگ اعراب با اسرائیل] ... من شدیداً تا صبح گریه کردم و رادیوهای عربی را یکی یکی گوش می‌کردم همه‌شان هم ادعا می‌کردند ... صبح که شد معلوم شد تماماً فضیحت است. جوانان ساده‌ی مصری می‌آمدند پیش من که آقا ما بیاییم ایران برای ما کار هست؟
آن وقت در ایران تقریباً بیکار نداشتیم. واقعا نداشتیم. ما از کشورهایی مثل هند و پاکستان پزشک و حتی کُلفت و نوکر می‌آوردیم.
می‌گفتم من سال‌ها در مملکت خودم نبودم ... می‌پرسیدم تو چه درسی خوانده‌ای؟ می‌گفت من فوق لیسانس ادبیات فارسی دارم. ۴۰۰ مرکز در مصر فوق‌لیسانس ادبیات فارسی می‌دادند! دانشجویانی که از ادبیات فارسی فقط یک جمله با لهجه عربی یاد گرفته بودند که من «دانشگوی» زبان هستم.
دکتر شفیعی کدکنی
۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ - دانشگاه تهران