🔴اول، دوم، سوم رسانه رسمي، چهارم سایر نهادها

🔻اعتماد ۵ آبان ۱۳۹۸

🔘اگر بپرسند كه براي اصلاح وضع كشور از اصلاح كدام نهاد بايد آغاز كرد، همچنان تكرار مي‌كنم، اول رسانه رسمي، دوم رسانه رسمي، سوم رسانه رسمي و چهارم ساير نهادها! ولي نكته جالب و عجيب اين است كه رسانه‌هاي رسمي به ويژه صدا وسیما به عنوان يك نهاد فراگير، نه‌تنها در مسير اصلاح مورد نظر و تطبیق دادن خود با نیازهای جامعه قرار ندارند، سهل است كه نوعي عقب‌گرد را نيز شاهديم.

🔘هر روز يك اتفاقي مي‌افتد و رسانه‌هاي غيررسمي درست و نادرست چنان فضايي را مي‌سازند كه رسانه و نظام اطلاع‌رساني رسمي را به تكاپو مي‌اندازد كه تا برای رفع و رجوع آن به فضاسازي متقابل بپردازند، غافل از اين كه به علت كم‌اعتباري یا حتی بی‌اعتمادی به اين رسانه، هر كاري كنند، نه‌تنها كه موفق نمي‌شوند مسأله را حل کنند، بلكه چه بسا مشكل را تشديد هم مي‌كنند، و در برخي موارد چنان سطحي و غیرحرفه‌ای اقدام به رفوي سوراخ‌هاي خبري مي‌كند كه مخاطب در حيرت فرو مي‌رود. آخرين نمونه آن اتفاق تاسف‌باري است كه براي يك خانم آباداني رخ داد.

🔘ابتدا و مهم‌تر از همه بايد برای نظام رسانه‌اي و سياسي روشن كرد كه به قول معروف آن سبو بشكست و آن پيمانه ريخت؛ دنبال جلوگيري از انتشار خبر و فيلم نباشيد. تن و روان خود را در مقابله با اين هدف دست‌نيافتني فرسوده و رنجور نكنيد. اين كه در پي شناسايي عوامل فيلم‌بردار و منتشركننده باشيد اشتباه محض است و فقط وقت خود را هدر مي‌دهيد. بسياري از اين فيلم‌‌ها نه از روي آگاهي و قصد قبلي كه به علل جذابيت‌هاي رسانه‌اي منتشر مي‌شوند. كافي است فيلم ميان چند نفر دوست بچرخد، پس از آن به صورت تصاعدي و لگاريتمي منتشر مي‌شود.

🔘نكته دوم اين كه اين وقايع، جديد و منفرد نيست. هم‌اكنون هم موارد گوناگوني از اين اتفاقات رخ مي‌دهد و در گذشته هم رخ مي‌داده است. ولي حتي خبر آنها در سطح رسانه‌هاي محلي هم بازنشر نمي‌شده است. براي مثال اگر از اين حادثه فيلم گرفته و منتشر نمي‌شد، ارزش خبري چنداني نداشت. زيرا از اين گونه اختلافات و درگيري‌ها وجود دارد و آن رفتار نگهبان شركت نفت نيز در خبر آورده نمي‌شود چون اثبات آن سخت است ولي هنگامي كه آن رفتار به صورت فيلم ضبط و پخش مي‌شود، معناي ماجرا به كلي فرق مي‌‌كند و اتفاقا همه بخش‌هاي اين خبر در مقابل پا گذاشتن روي سينه زن و دست كشيدن به سينه‌ او، امري فرعي محسوب مي‌شود.

🔘اين ويژگي فيلم است كه مسايلی را نزد مخاطب برجسته مي‌كند، که در خبرهای غیرتصویری برجسته نیستند. پس بپذيريد كه به دنياي جديدي وارد شده‌ايم كه بايد خود را با اين وضع تطبيق دهيد. به احتمال زیاد از این پس نیز انتشار این گونه اخبار و گزارش‌ها بیشتر هم خواهد شد.

🔘نكته بعدي اين كه در نشان دادن واكنش قدري تامل كنيد. بهتر است بگوييم اصلا سعي نكنيد كه ماجرا را تغيير دهيد، چون حتما نتيجه بدتر خواهد شد. واكنش را دراختيار نيروهاي امنيتي، انتظامي و قضايي قرار ندهيد، چون آنان با فضاي موجود رسانه‌ای چندان آشنا نيستند، و رفتارشان مصداق سرمه كشيدن و كور كردن خواهد شد. مثل همین پلیسی که یک جوان را به آن شکل دستبند زده و جلوی چشم مردم در حالی که فیلم می‌گیرند با او چنان برخوردی می‌کند. معلوم است که او درکی از بازتاب رفتار خود در سطح وسیع ندارد. گمان می‌کند که اگر کسی در آنجا به دلیل ترس اعتراضی نمی‌کند پس حتما دیگران هم اعتراض نخواهند کرد.

🔘و بالاخره بخش مهم اين فيلم همان جايگاه نازل شهروند به ويژه زن، نزد مامور رسمي است. درباره دعواي زنان با يكديگر خيلي نمي‌توان ابراز تعجب كرد كه مثل همه دعاوي ديگر است، ولي رفتار آن نگهبان با آن باتوم كه نماينده و نگهبان نهادی رسمي است واجد معناي زننده‌اي بود كه با هيچ مصاحبه‌اي چه ساختگي و چه واقعي قابل پوشاندن نيست.

🔘از نکات عجیب همه این نوع برخوردها این است که نظام رسمی حتی در مواردی که مورد حمایت خودش هم نیست به‌گونه‌ای رفتار می‌کند که هزینه آن را می‌پردازد. در همین مورد خانم آبادانی بعید است که سیستم خواهان حمایت از عمل و رفتار آن مردی باشد که این خانم برای اعتراض به وی به آنجا رفته است. ولی در عمل به گونه‌ای برخورد شد که گویی او مورد حمایت نهادهای رسمی است. در ماجرای پلیس وان جوان هم همین مسأله وجود دارد.

🔘راه‌حل چیست؟ آزادی و استقلال رسانه و حرفه روزنامه‌نگاری راه حل است. در غیر این صورت با وجود این وضعیت هر اتفاق مشابهی هم که بیفتد و از این پس بیشتر بازتاب خواهد شد، یک درجه بر بی‌اعتمادی مردم افزوده خواهد شد.

حق و ناحق گفته‌های مکرون!
ما در عصر دولت‌های ملی زندگی می‌کنیم. این بدان معناست که همۀ اتباع و شهروندان یک کشور، باید وفاداری به موجودیت کشور خود و رعایت قوانین دمکراتیک آن را، بر هر علقه و هویتی از جمله باورهای مذهبی و یا فرقه‌ای خود اولویت دهند.
به عبارت دیگر، اتباع هر کشور پیش از آنکه هویت خود را مسیحی یا مسلمان یا یهودی یا کمونیست یا بودایی یا بهایی و غیره تعریف کنند، باید خود را برای مثال، یونانی یا هندی یا ایرانی یا فرانسوی یا آمریکایی و غیره به رسمیت شناسند.
اگر این اصل پذیرفته نشود، عوارض ناشی از آن، نظم و ثبات کشورها را به خطر می‌اندازد و به تبع آن، نظام بین‌الملل کنونی هم فرو می‌پاشد.
از این رو، دولت فرانسه کاملاً حق دارد که از اتباع مسلمان خود بخواهد که در چارچوب قوانین عمومی حاکم بر این کشور زندگی کنند تا انسجام اجتماعی جامعۀ فرانسه حفظ شود، همانطور که مثلاً دولت اندونزی حق دارد از اتباع مسیحی خود چنین درخواستی داشته باشد.
در اینجا البته مرز ظریفی بین تبعیت از قوانین عمومی و وفاداری سیاسی اتباع به دولت، با حیطۀ آزادی‌های فردی بخصوص آزادی وجدان و الگوی زیست شخصی باورمندان به دیانت یا ایدئولوژی یا فرقه‌ای خاص وجود دارد که اگر به روشنی تبیین نشود، گرفتاری‌های بسیاری به دنبال می‌آورد.
به گمان من، امانوئل مکرون در اظهارات اخیر خود نتوانسته است مرز میان این دو را به خوبی تمیز دهد و از این رو سخنانش می‌تواند در مورد حقوق اقلیت مسلمان فرانسه شبه‌آفرین باشد.
مکرون طبعاً می‌تواند مدافع حق آزادی بیان در کشورش باشد و مثلاً بگوید که دولت فرانسه نمی‌تواند مانع توهین شهروندان به رهبران ادیان و مکاتب مختلف شود و یا به علت ماهیت لائیسیتۀ حکومت، تبعیض و استتثنایی در این مورد برای ادیان خاص قائل شود. بنابراین، بنا به منطق لائیسیتۀ او، همانطور که یک شهروند حق دارد به بنیانگذاران مارکسیسم و لیبرالیسم توهین کند، شهروند دیگری هم می‌تواند به پیامبران ادیان شرقی یا سامی توهین کند و همۀ اتباع به ناچار باید با این مسئله کنار آیند.
با این حال، به رسمیت شناختن حق توهین با دفاع رهبر یک دولت از یک توهینِ مشخص متفاوت است. توهین در هر صورت کار زشت و ناپسندی است و به رسمیت شناختن حقِ آن هم در منطقی‌ترین صورت، نوعی تن دادن به شرّی ضرور است، بدین صورت که اگر حکومتی آن را ممنوع کند، تبعات منفی‌اش بیش از آثار مثبت آن است به طوری که ممکن است به بستن زبان همۀ شهروندان منجر شود.
مکرون اما در بارۀ کاریکاتورهای توهین آمیز نشریه شارلی ابدو علیه پیامبر اسلام به گونه‌ای سخن گفته است که گویی او از اصل انتشار این کاریکاتورها دفاع می‌کند! طبعاً او در مقام رئیس جمهور فرانسه حق چنین کاری را ندارد و به بهای راضی کردن جمعی از مخالفان اسلام، نمی‌تواند عواطف اتباع مسلمان خود را جریحه‌دار کند! البته به نظرم او تعمدی نداشته است و عدم اشراف نظری به موضوع، سبب لغزش زبانش شده است!
از طرفی گویا وزیر کشور فرانسه هم گفته است که اختصاص غرفه‌ای به عرضۀ خوراکی‌های حلال در فروشگاه‌ها را درک نمی‌کند و خواهان برچیده شدن آنها شده است! این موضوع دخالت در امور وجدانی و حوزۀ خصوصی اتباع مسلمان است و با هیچ اصول انسانی سازگار نیست! آیا از نگاه وزیر کشور فرانسه مسلمانان آن کشور باید مجبور به خوردن خوراکی‌هایی شوند که آن را حرام می‌دانند؟ و آیا در مورد "کوشر" یعنی غذای حلال یهودیان ارتدوکس هم همین عقیده را دارد؟ به نظرم اگر او نامی از کوشر به زبان می‌آورد بلافاصله به یهودستیزی متهم و حتی مجبور به استعفاء می‌شد! افزون بر این، این نوع دخالت در حوزۀ خصوصی و امور وجدانی اتباع مگر جز از طریق نظامی توتالیتر قابل تحقق است؟
در همین حال، رئیس جمهور فرانسه در بیانات خود، اسلام را در همه جای دنیا دچار بحران دانسته است! او به جای اسلام باید از "جماعت‌های مسلمان" نام می‌برد. اسلام به عنوان یک مکتب یا مذهب مجموعه‌ای از متونی است که مورد تفسیر و تعبیرهای مختلف قرار می‌گیرد. بسیاری از مسلمانان جهان خود را با زیست در عصر دولت‌های ملی تطبیق داده‌اند و بسیاری هم نداده‌اند. این فقط مختص به مسلمانان هم نیست و شامل بسیاری از پیروان ادیان و مکاتب و ایدئولوژی‌های دیگر هم می‌شود. بنابراین رئیس جمهور فرانسه در این مورد هم دچار سهو لسان شده است!
به هر حال، مسلمانانی که به فرانسه یا دیگر کشورها مهاجرت می‌کنند یا باید قوانین کشور متبوع خود را بپذیرند و عضوی مسئول از آن جامعه شوند و یا قید زندگی در آن جوامع را بزنند. اصرار به زندگی در فرانسه و اقدام به جنایتی چون سر بریدن یک معلم در خیابان، علاوه بر تمام جنبه‌های موحش آن، ریاکاری و نفاق زننده‌ای هم به شمار می‌رود.
در این مورد بیش از این خواهم نوشت.
#احمد_زیدآبادی
#امانوئل_مکرون
#تابعیت
@ahmadzeidabad
https://instagram.com/ahmadzeidabadiii

✔️آیا انقلابی‌ها آفت نظامند؟
✍🏻سهند ایرانمهر

🔸علی مطهری گفته است: برخى انقلابى ها آفت نظام شده‌اند. انقلابی بودن در اصطلاح متداول و فرهنگ سیاسی ایران امروز، به مجموعه سخنان و اعمالی گفته می شود که دارای این ویژگی‌ها باشد: توفندگی، صراحت لهجه بدون رعایت ملاحظات سیاسی و قانونی ،"خودجوش" و در جهت تضعیف "دشمن" و اذناب آن(خلاصه انکه دیپلمات نباشد، انقلابی باشد). دشمن نیز در این چارچوب یعنی هرکس که در جهت مخالف یا ضد آرمان های انقلابی باشد. (آرمان‌های انقلابی هم همان شاخص هایی است که در تریبون های رسمی مطرح می‌شود).

🔸این سخن علی مطهری هم با آنکه سخنی درست است اما از منظر فرهنگ حکمرانی امروز ایران، منصفانه نیست. آفت بودن انقلابی‌ها در ایران امروز ، تقصیر انقلابیون نیست زیرا خاصیت انقلابی همین سرگرانی ها از ضوابط و هنجارهاست و نهادها، انقلابی بودن را در فرهنگ و الزام نانوشته ای که همه ما آن را می شناسیم، می پسندند. مشکل آنجاست که از سویی، هنوز نظام؛ تصمیم نگرفته است که در حالت انقلابی بماند یا وارد مرحله تثبیت شود و از سوی دیگر گاهی، پیام‌های متفاوتی در موسم های مختلف انقلابی‌گری به انقلابیون ارسال می‌شود که سبب تحلیل اشتباه آنان و بالابردن میزان انقلابی‌گری در رفتارشان می‌شود.

🔸با اندکی مسامحه می توان گفت که انقلاب ایران به توالی طبیعی مراحل انقلاب از مرحله انقلابی به ترمیدور(به تعبیر کرین برینتون/کالبدشکافی چهار انقلاب) پایبند نیست و هنوز مشخص نیست که این انقلاب چه زمانی می خواهد وارد مرحله تثبیت، میانه روی و پایبندی به نص قانون اساسی و قواعد بین المللی شود.
وقتی هنوز تاییدصلاحیت‌ها برای ورود به کلیدی ترین بخش حاکمیت، منطبق با معیارهای انقلابی گری است چگونه می توان انقلابی‌ها را آفت نظام دانست. ساختار کنونی نظام چه قضاوتی در مورد نماینده مجلس یا مسئولی دارد که خواهان رفراندوم یا همه پرسی قانونی در مورد مثلا رابطه با آمریکا یا دیگر مسایل مورد اختلاف و کلیدی است؟ اگر مسئول یا نماینده دیگری بر این خواسته بشورد و موضعی تند و انقلابی بگیرد یا عده‌ای بر اساس بصیرت‌مداری تجمع کنند و خواستار اعدام یا اخراج یا رد صلاحیت آن فرد شوند، همین ساختار در مورد این حرکت انقلابی و خودجوش چه قضاوتی خواهد داشت؟ پاسخ روشن است.

🔸ساختار کنونی ، انقلابی گری را می‌ستاید منتها چون همیشه نمی توان انواع انقلابی گری را نظم و نسق بخشید گاهی به شکلی نرم برخی آنان را به هماهنگی با سایر بخش‌ها می خواند اما این توصیه به معنی دست کشیدن از عمل انقلابی نیست بلکه موردی و موقتی است. آری، می توان گفت انقلابی‌ها رویکردی اتخاذ کرده اند که منافع ملی کشور یا قانون اساسی یا معیارهای اخلاقی یا هنجارهای عرفی و اجتماعی و سیاسی را به خطر انداخته اند اما نمی توان مدعی تضاد خواست آنان با تضاد مقامات عالی نظام شد.

🔸وقتی بعد از چند دهه، مقامات عالی و مراکز مهم تصمیم گیری یا سیاستگذاری کشور بر ضرورت کار انقلابی، خودجوش و دشمن شناسی سخن میگویند چگونه می‌توان انقلابی‌ها را آفت نظام دانست؟ این درست است که برخی دولتها از انقلاب به این سو کوشیده‌اند که انقلاب را به مرحله تثبیت برسانند و تثبیت را در ضابطه مندی و تعهد به هنجارهای قانونی یا بین المللی تعریف کنند اما وقتی روسای همین دولتها در مراجع رسمی و تصمیم گیری و تریبون‌های مرتبط به صراحت یا تلویحی با عنوان دولت های غیرانقلابی مذمت می شوند چگونه می‌توان آن دوران به خواست کلی نظام تعبیر کرد زیرا تثبیت انقلاب در جهان معنایی تصمیم گیران اصلی کشور تثبیت و رواج رفتارهای انقلابی و تعریف نظامی متفاوت با نظم کنونی جهان است.

🔸بنابراین علی مطهری برای اطمینان بیشتر می تواند فی المثل از رییس مجلس خبرگان یا شورای نگهبان یا تصمیم گیران اصلی سیاست های فرهنگی، نظامی و اجتماعی کشور بپرسد که نظام، اکنون به کارگزار انقلابی نیاز دارد یا مثلا یک چهره ملی که محور رویکردش صرفا منافع ملی است؟ کسی که اعمالش یادآور ماه ها و سالیان آغازین انقلاب باشد یا تداعی گر چهره یک فرد پایبند به هنجارهای بین المللی و مقید به عمل به مصوبات قانونی داخلی یا قوانین بین المللی؟ آقای مطهری بدون پرسش هم می‌تواند به پاسخ برسد. بنابراین این درست نیست که بگوییم انقلابی‌ها آفت نظامند بلکه حداکثر می‌توان گفت در انقلابی‌گری خود همیشه با یکدیگر هماهنگ نیستند یا انقلابی‌گری شان آفت منافع ملی یا انطباق با هنجارهای بین المللی یا تخطی از فلان قانون اساسی در فلان برهه حساس است و نه بیشتر.
@sahandiranmehr

یادی از آتش‌برآب، در آستانهٔ انتشار آنا کارِنینا

سه سال پیش در کاغذ متنی از یلدا بیدختی‌نژاد منتشر کردیم که با مستنداتی نشان می‌داد حمیدرضا آتش‌برآب ترجمه‌های ایشان را با نام خودش منتشر کرده است؛ ترجمه‌هایی که همگی از مشهورترین شاهکارهای ادبیات روسیه بودند.

آتش‌برآب در واکنش به این ادعای یلدا بیدختی‌نژاد، نه فقط آن را تکذیب نکرد، بلکه اذعان کرد بابت این ترجمه‌ها به ایشان مبالغی هم پرداخت می‌کرده است.

با وجود انتشار وسیع این خبر، ناشران این کتاب‌ها واکنش درخوری به آن نشان ندادند و تجدید چاپ آن‌ها ادامه یافت. در صدر این ناشران نشر علمی وفرهنگی است که دارایی‌های مادی و معنوی دو نشر خوشنام و دوران‌ساز (بنگاه ترجمه و نشر کتاب و انتشارات فرانکلین) را پس از انقلاب به دست آورد.

بحث دراین‌باره زمانی آغاز شد که دکتر کوثری (استاد دانشگاه) مدیریت انتشارات علمی و فرهنگی را به عهده داشت. اما از اواخر سال گذشته، قرعهٔ مدیریت این مجموعه به نام نادره رضایی افتاده است؛ انتصابی که حواشی بسیاری هم داشت. با این‌همه هر بار مدیر تازه‌ای به این نشر پا می‌گذارد امیدها از نو زنده می‌شود که شاید علمی و فرهنگی رویهٔ دیگری را در پیش بگیرد، چه این نشر از محل دارایی‌های عمومی اداره می‌شود و چنین انتظاری نابجا نیست.

اما این بار هم امیدها نقش بر آب شد. در این مورد خاص باید بگوییم که در چند ماه گذشته آثار دیگری از آتش‌برآب زیر نظر نادره رضایی تجدید چاپ شده و البته آثار دیگری از او برای اولین بار روی پیشخان‌ها آمده است.

آنچه کاغذ را به یادآوری این ماجرا واداشت، خبر انتشار کتاب آنا کارِنینا (یا به‌قول آتش‌برآب آنا کاری‌نینا) در صفحهٔ اینستاگرام نشر علمی و فرهنگی است (این پست حذف شد). یلدا بیدختی‌نژاد در متن خود از آناکارنینا هم نام برده بود.

این یادداشت صرفاً برای یادآوری منتشر شده است. متن یادداشت‌های مذکور را اینجا بخوانید:

پایان یک کابوس (یادداشت یلدا بیدختی‌نژاد)
بر مدار می‌چرخد (پاسخ آتش‌برآب)

#یادآوری #نقد

@kaaghaz

Remembering Mohammad Reza Shajarian
https://www.youtube.com/watch?v=-mJc5pXwhdM

🔴 روایت یک شاهد عینی از ایران «وَبازده» در۱۶۳ سال پیش:

مردم به توصیه‌ها گوش نمیدهند، آب جوی را می‌نوشند می‌گفتند مرض از طرف خدا می‌آید، اگر خواست می میریم یا زنده می مانیم مردم چنان می مردند که گویی برگ از درخت می‌ریزد.

بیش از۱/۳سکنه تهران براثر وبا مردند/انتخاب

#در_خانه_بمانیم
@newmatter

فصلنامه فرهنگی هنری نگاه آفتاب/ پاییز 1399/ ص215

معمای یک کوچ تاریخ‌ساز:
گمانه‌ای درباره علت مهاجرت خاندان مولانا از بلخ به قونیه

فریدون مجلسی

وقتی قرار شد یادداشتی درباره مولوی بنویسم، می‌دانستم از من انتظار تحلیل ادبی ندارند. عرصه وسیع ادبیات فارسی کارشناسان و تحلیلگران خود را دارد. از من انتظار می‌رود تحلیلی سیاسی و اجتماعی درباره دوران زندگی او بنویسم. تحلیل سیاسی؟ بله، وقتی به یاد آوریم که در چه دوران پرآشوبی زندگی می‌کرد. آشوبی که پدرش را به مهاجرت واداشت. ما در دوران حیات خود بارها شاهد این گونه مهاجرت‌ها بوده‌ایم. مهاجرت گروه‌هایی از ایران و عراق و جاهای دیگر که تغییر شرایط زندکی را مطابق شیوه‌های زندگی اجتماعی پیشین خودشان نمی‌یافتند، و گاهی به دلائل یا بهانه‌های سیاسی. مهاجرت‌های بزرگ از سوریه‌ از طریق ترکیه، مهاجرت بزرگ از ونزوئلا، مهاجرت‌های اقتصادی از آمریکای لاتین به کالیفرنیا یا مهاجرت‌های به دریازدگان آفریقایی از بنادر لیبی به ‌ایتالیا و اروپا، یا به ‌استرالیا. مهاجرت تصمیمی دشوار و التهاب آور است. مولانای ما نیز مهاجر بود. اما چرا؟ این چرا پاسخ روشنی دارد. هم دلیل شخصی و هم دلیل سیاسی. در واقع این مولانا نبود که مهاجرت کرد. این پدر معتبر و صاحب نام و مال او بود که تصمیم به مهاجرت گرفت که در واقع از بار التهاب مهاجران نسل اول بر روی فرزندش جلال الدین فرو می‌کاست.
تاريخ ولادت اغلب بزرگان علم و ادب ايران دقيقاً روشن نيست؛ زيرا ثبت اين‌گونه وقايع نزد مردمان عادي رايج نبوده، گرچه تاريخ وفات بسياري از آناني كه در طول زندگي خود نقش و شهرتي يافته بودند، مشخص‌تر است. اما تاريخ ولادت مولانا، 8 مهر در سال 1207میلادی مشخص است؛ زيرا از خانداني فرهنگي و پرآوازه و بود. مكان ولادتش وَخش در شمال آمودريا بخشي از ولايت بلخ بوده‌است. امروز وَخش در خاك تاجيكستان و بلخ در جنوب آمودريا در خاك افغانستان است. باز گفته مي‌شود كه در 12 يا 13 سالگي، كه حمله مغول امنيت مردمان منطقه را به مخاطره‌انداخته بود، به همراه پدر كه ظاهراً از سلطان محمد خوارزمشاه نيز آزرده‌خاطر بود، به قصد حج و هجرت ديار پدري را ترك مي‌كند. ظاهرا بهاءالدین ولد که مادرش از خویشاوندان خوارزمشاه بود انتظار داشت سلطام محمد خوارزمشاه ‌او را شیخ الاسلام کشور کند، و سلطان رقیب او امام فخر رازی را شیخ الاسلام کرده بود. اما دلیل سیاسی جدی‌تر است. تاریخ آغاز حمله چنگیز به مرزهای شرقی ایران خوارزمشاهی 1219 میلادی است که با تاریخ مهاجرت خانواده مولانا تطبق می‌کند. سلطان‌ولد پسر مولانا در مثنوي ولدنامه خود در‌باره سفر پدرش به‌اين گريز اشاره دارد و مي‌گويد:
كرد از بلخ عزم سوي حجاز / زانكه شد كارگر در او آن راز
كرد تاتار قصد آن اقلام/ منهزم گشت لشكر اسلام
بلخ را بستد و به زاري زار/ كشت از آن قوم بي‌حد و بسيار
بهاءالدین ولد با عبور از نیشابور و فارس به شام می‌رود و مدتي در حلب مي‌مانند. اما شخصیت نامداری است و به دعوت كيقباد يكم، پسر كيكاووس يكم، پادشاه سلجوقي روم در پايتخت او قونيه سكونت مي‌كنند. یکی از دلایل اصلی که بهاءالدین ولد که قونیه را بر می‌گزیند، گذشته‌از حرمت و منصب و دعوت شاه سلجوقی، زبان فارسی خراسانی، یعنی همان زبانی بود که در بلخ خودشان بدان سخن می‌گفتند. اینکه چگونه در فاصله بیش از 2000 کیلومتر از بلخ همان زبان رایج بود قطعا مشوقی بود که مولانا بتواند با آن زبان آشنا بتازاند و این چنین که هست برغنا و اعتبار آن بیفزاید.

داستان سفر فارسی دری از بلخ به قونیه با توجه به تأثیری که در توسعه فرهنگ و ادب مولانا آفرین فارسی داشته‌است از این قرار است که سامانيان هنگامي به قدرت رسيدند كه توانمندي ادبي و فونتيك فارسي دري به ‌آن اين فرصت و امكان را ‌داده بودكه در زماني كوتاه در عصر سامانی و غزنوی مراحل بلوغ را بپیماید ، به كمال پختگي دوران عنصري و عسجدي و زبان پرنياني رودكي برسد! پس از آنکه دوران سربلندي و فرمانروايي سياسي ـ فرهنگي ساماني پس از چندي به سر آمد، نوبت به سرداران ترک غزنوي رسيد كه ‌از انوشتکین و سبکتکین و محمود سه نسل در خدمت دربار ساماني و اکنون فارسی زبان بودند. گرچه سامانيِ سياسي رفت، سامانيِ فرهنگي برجا ماند كه فردوسي نماينده و حاصل آن است. غزنوی‌ها متکی به‌ایل و طایفه نبودند، اما آنان نیز ترکان غز سلجوقی را برای خدمات جنگی به خدمت گرفتند. اینان نیز با وجود آنکه متکی به‌ایل و تباری ترک در ترکستان چین بودند، پس از چند نسل زندگی در دربار غزنوی مسلح به زبان فرهنگی و اداری فارسی دری رو به شرق نهادند و اصفهان را پایتخت خود ساختند و به ‌این ترتیب تخم سخنی که فردوسی پراکنده بود در دل و بر زبان همان غاصبان ريشه كرد و به دست نخبگان ايراني و سرداران ترك، رو به خاور و باختر نهاد و به بار نشست. مجله فروزش (زمستان 91) نوشتاري از زنده‌ياد محمد بهمن بيگي

دارد كه در آن آمده‌است: «من با آنكه در خانواده‌اي ترك‌زبان به ‌دنيا آمده‌ام، عاشق بي‌قرار زبان فارسي هستم. از اين لحاظ شباهت زيادي به سلطان محمود غزنوي دارم. آن مرحوم هم عاشق زبان فارسي بود و دربار باشكوهش را پر كرده بود از شاعران فارسي‌گو. [اهالي] آسياي ميانه... بلاهاي بزرگي براي ايران و همسايگان بوده‌اند... آنها با تاتار و مغول جز قتل و غارت سوغات ديگري براي مردم سرزمين ما نداشتند، ولي فهميده يا نفهميده، از عهده ‌انجام خدمت فرهنگي عظيمی هم برآمدند: كمك به رواج زبان فارسي. به همين دليل همة گناهان اين قوم و قبيله را مي‌بخشم...» ‌خواستم نمونه‌اي آورده باشم كه بهتر از من دليل ادبي فراگير شدن فارسي را نشان دهد.
طغرل سلجوقی عمو زاده‌اش قُتلمش را به حکومت قونیه گمارد. خوارزمشاهیان نیز از تبار سربازان ترک در خدمت حکومت سلجوقی بودند که مانند غزنویان فارسی زبان شده بودند و تیره و ایل و تبار خاصی نداشتند و اینان سلطنت سلجوقی را در اختیرا گرفتند اما سلجوقیان مستقر در قونیه در امان ماندند، و چنین بود که سلطنت از تبار قتلمش با آن نام خشن ترکی به کیکاووس و کیخسرو و کیقباد اول و کیخسرو دوم رسید و زبان بلخ در گردش روزگار توسط ترکان سلجوقی در قونیه فرود آمد و این کیخسرو دوم بود که بهاءالدین ولد را برای شیخ الاسلامیِ دیار خود به قونیه فرا خواند.
مغولان پس از خراسان سراسر ايران را تسخير كردند. از جمله، باقيماندة امپراتوري سلجوقي در آناتولي مستقر در قونيه را نيز بي‌نصيب نگذاشتند؛ اما چنگيز در سال 1227میلادی مرده بود و حكومت ايلخاني جانشينانش (آباقاخان) كه در سال 1244 كيخسرو دوم را كه‌از سال 1237 جانشين پدرش كيقباد يكم شده بود، شكست دادند و او را تابع و خراجگزار خود كردند. ناظر و وكيلي نيز بر كار او گماردند و به‌همين اندازه بسنده كردند. بدين‌ترتيب زندگي مولانا از لهيب سوزان حمله مغولان، خصوصاً از امواج آغازين ايران‌سوز آن مصون ماند. بهاءالدين ولد در سال 1231 میلادی در زمان كيقباد اول مرده بود و پيروانش مولاناي جوان 24 ساله را مراد خود قرار دادند. در همين شهر بود كه ماجراي ديدار مولانا با شمس تبريزي و آن دگرگوني بزرگ در احوال و افكارش پديد آمد. تحولي كه تراوشات آن بر غناي گنجينه ‌ادب فارسي و عرفان جهاني افزود. مولانا پس از مرگ كيخسرو دوم با پسرانش كيقباد دوم و كيكاووس دوم و سپس با قليچ ارسلان چهارم و سرانجام با كيقباد دوم و كيخسرو سوم (1282ـ 1265) معاصر بود، و هم در زمان او در 26 آذر ماه در سال 1273میلادی در 66 سالگي در قونيه درگذشت. و آن بزرگداشت بي‌نظير را با شركت پيروان همه‌اديان و فرقه‌هاي قونيه برپا داشتند، و بنا به سنتي كه به خواست خودش برقرار شد، آن شب را كه مولانا شب وصال و بازگشت به آغوش يار مي‌دانست، «شب عروسي» ناميدند و هر سال آن را با همين نام با جشن و سماع بزرگ مي‌دارند.

علم هرگز بی‌طرف نیست منتهی وقتی در برابر وضع موجود می ایستد انگ سیاسی و ایدئولوژیک بودن می‌گیرد.
مقاله زیر به مستندسازی نسل‌کشی اقلیت روهینگیا در میانمار می‌پردازد
https://conflictandhealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13031-019-0226-9

پزشکان حقوق‌بشر در گزارش تحقیقی زیر تبعات بهداشتی استفاده از سلاح‌های کنترل جمعیت را در کشورهای کنیا، مصر، مجارستان، کانادا، آفریقای جنوبی، امریکا مستند کرده‌اند
https://phr.org/wp-content/uploads/2018/09/lethal-in-disguise.pdf

مقاله زیر هم به اثرات استفاده از گلوله‌های پلاستیکی در تظاهرات « جان سیاهان اهمیت دارد» در آمریکا می‌پردازد
https://storymaps.arcgis.com/stories/29cbf2e87b914dbaabdec2f3d350839e

نشریات علمی "جریان غالب" جایی برای این توایدات علمی ندارند.
از طرف دیگر چندین "دانشمند" در کشورهای میانمار، کانادا، آمریکا مشغول تهیه‌ی گزارش‌های تحقیقاتی دولتی‌ای هستند که موارد مذکور در گزارش‌های بالا را انکار می‌کنند. این دسته دوم البته قدر می‌بییند و بر صدر می‌نشینند و کسی هم نمی‌گوید سیاسی‌اند.

بنگاه‌های صدور مدرک قلابی چگونه و با حمایت‌چه‌ کسانی عمل می‌کنند و‌متقاضیان مدارک جعلی چه کسانی هستند؟
@sahandiranmehr

شان کانری درگذشت.

شان(یا با تلفظ دوران کودکی و جوانی نسل من: شون)کانری اولین جیمز باند تاریخ سینما بود و بعد از او کسان دیگری هم این نقش را ایفا کردند(راجر مور و دیگران)، اما برای من و شاید دیگر هم‌نسلانم جیمز باندِ اصلی و اصلِ جیمز باند او بود. شان کانری، حتی در ایامِ سالمندی‌، هنرپیشه‌‌ای محبوب و موردِ تقاضا برای بازی در فیلم‌ها بود و جذّابیتش را در دورانِ پیری هم حفظ کرده بود،البته به گونه‌ای پیرانه و پدرانه (هم‌چنان که در عکس سمت راست پیداست). شنیدنِ خبر درگذشتِ شان کانری، که چهره‌‌‌اش با ایام خوشِ خیال‌پردازی‌های کودکانه‌‌‌ی بسیاری کسان پیوند خورده ،طبعاً سبب دلتنگی‌شان می‌شود.

#هومن_پناهنده
@gashthaa

حوادث فرانسه یکی از فرسته‌های پیشین را به یادم آورد که در زیر می‌آورم.

جاناتان سویفت، طنزنویس بزرگ ایرلندی و خالقِ سفرنامه‌ی گالیور(که شاهکاری است درطنز) مردی روحانی بود و از زیر و بم ِ دیانت آگاه؛ او درباره‌ی دین‌داری این نکته‌ی نغز را می‌گوید:

دین‌داری ِ ما صرفاً به قدری است که
ما را از هم متنفر کند، نه آن قدر که
سبب شود یکدیگر را دوست بداریم.*

دین‌داری نیز مانند بسیاری چیزهای دیگر مراتب دارد و چه بسا کار ِ آدم ِ دین‌دار در مراتب نازل ِ دین‌داری به خون‌آشامی بکشد. بر این اساس، بعضی چیزها،حتی اگر بپذیریم که در مراتب بالا واجدِ خیرند،در مراتب پایین،منشا‌ء شرّ و فاجعه‌بارند و طبعاً عدم‌شان به زِ وجود.


* We have just enough religion to
make us hate , but not enough
to make us love one another.


#هومن_پناهنده
@gashthaa

توهین به مقدسات و نوع واکنش پیروان ادیان ابراهیمی

چند سال پیش در یک کشور اروپایی - به گمانم بریتانیا - نمایشی روی صحنه رفت که ماجرای خیانت یهودای اسخریوطی به عیسی مسیح را روایت می‌کرد. این روایت به خلاف متون انجیلی، خیانت یهودا را معرفی و شناساندنِ مسیح به فریسیان و کاهنان یهودی برای دستگیری او نمی‌دانست، بلکه خیانت اسخریوطی را "تجاوز جنسی" به عیسای ناصری قلمداد می‌کرد و گویا در صحنۀ تئاتر به اجرا می‌گذاشت!
شماری معدود از کلیساها به این نمایش اعتراض خفیفی کردند، اما اعتراض اصلی از جانب برخی از جماعت‌های مسلمان بود که پس از سر و صدایی معمول فرونشست.
در واقع ارباب کلیسا و جمعیت‌هایی مسیحی سالیان درازی است که با این نوع توهین‌ها نسبت به دیانت و پیامبر خود که او را تجسم خدا هم می‌دانند، کنار آمده‌اند و معمولاً حساسیتی در این باره نشان نمی‌دهند.
مجامع یهودی نیز هر توهین و ناسزایی را نسبت به دیانت خود به شرطی که جنبۀ نژادپرستانه به خود نگیرد و به نفی هولوکاست نینجامد، چندان وقعی نمی‌نهند و حتی بسیاری از خودِ آنها، در تمسخر متون دینی یهود از برخی ملحدان چیزی کم نمی‌گذارند. برای نمونه عزر وایزمن، رئیس جمهور سابق اسرائیل گفته بود که بخش‌های بسیار زیادی از کتاب مقدس - تورات - مزخرف است و ارزش یک بار خواندن را هم ندارد! این نوع اظهارات و بسیار تندتر از آن، از سوی رهبران احزاب یهودی سکولار در اسرائیل بسیار تکرار می‌شود.
جماعت‌های مسلمان اما با توهین به پیامبر و دیانت خود همچنان سختگیرانه برخورد می‌کنند. مادامی که این سختگیری جنبۀ انتقادی و محکومیت لفظی داشته باشد، مشکلی به وجود نمی‌آید اما هنگامی که واکنش‌ها در قالب تهدید و ارعاب و قتل و کشتار، صورت عملی به خود می‌گیرد، خشم افکار عمومی بخصوص در جوامع غربی را برمی‌انگیزد و حتی جوامع میانه رو مسلمان را با خطر اتهام تروریسم و نارواداری مذهبی روبرو می‌کند.
این در حالی است که جوامع مسلمان هنوز در مورد "اصل توهین" و میزان رواداری آن پیشنهاد روشنی ارائه نکرده‌اند. به عبارت دیگر آنها مشخص نمی‌کنند که آیا هرگونه توهین به رهبران ادیان، مکاتب و ایدئولوژی‌های گوناگون قبیح و ممنوع است و یا اینکه فقط خواهان ممنوعیت توهین به پیامبران ابراهیمی هستند؟
اگر مورد دوم منظورشان باشد، در یک جهان سکولار این استثناء مورد قبول قرار نمی‌گیرد چرا که از نگاه جوامع دیگر، ادیان ابراهیمی هیچ تفاوتی با دیگر ادیان یا مکاتب ندارند! اما اگر منظور ممنوعیت توهین علیه رهبران تمام ادیان و آیین‌ها و مکاتب و ایدئولوژی‌ها باشد، در آن صورت آیا شامل بودا و کنفسیوس و زرتشت و لائوتزو و خدایان هندو و رهبران بهایی از یک طرف و کسانی چون مارکس و انگلس و لنین و مائو و پاپ و روسو و ولتر و منتسکیو و هزاران نفر دیگر از این قبیل هم می‌شود؟
اگر پاسخ به این پرسش مثبت باشد، در آن صورت جوامع مسلمان بیش از دیگران تحت فشار و ممنوعیت قرار می‌گیرند چرا که توهین به این گونه افراد امری عادی در میان آنهاست!
متأسفانه بسیاری از مسلمانان هنوزاین اصل طلایی را نیاموخته‌اند که آنچه را بر خود نمی‌پسندی بر دیگران هم مپسند! این دسته از مسلمانان توهین به رهبران مکاتب دیگر را "حق" مشروع خود می‌پندارند و اما هرگونه توهینی علیه مقدسات خود را با تهدید و قتل پاسخ می‌دهند. این نکته‌ای است که مردم جوامع دیگر نه فقط درک نمی‌کنند بلکه تعبیرهای تندی در بارۀ آن به کار می‌برند.
این در حالی است که برخی مسلمانان حتی در مورد اختلاف‌های فرقه‌ای درون دینی خود نیز هیچ حد و مرزی را رعایت نمی‌کنند. برای نمونه در برخی کتب عهد صفوی، اهانت نسبت به عمربن الخطاب خلیفۀ دوم مسلمین، از مرز شناعت هم گذشته به طوری که عرق شرم بر جبین می‌‌نشاند و پشت آدم را می‌لرزاند!
آخر وقتی برخی مسلمانان رعایت حال هم‌کیشان خود را هم نمی‌کنند، چگونه انتظار دارند مردمان خداناباور و لائیک و ملحد رعایت حال پیامبر اسلام را کنند؟
به هر حال، مسئلۀ توهین عملاً به معضلی فرهنگی تبدیل شده است که جستجوی راهی منطقی و قابل قبول برای تمام اطراف قضیه، مورد نیاز است. اما یافتن چنین راهی با تعصب و خامی از یک طرف و تهدید و ارعاب از طرف دیگر نه فقط میسر نیست، بلکه به جنگ 72 ملت در جهان دامن می‌زند!
#احمد_زیدآبادی
#مسلمانان
#مسیحیان
#یهودیان
#توهین_به_مقدسات
@ahmadzeidabad
https://instagram.com/ahmadzeidabadiii

‍ بنز تختی و گردنبند علی دایی، خبر از دگرگونی ما می دهند!؟

@KhiyabooneFaree

« تختی يک ماشين بنز ۱۷۰ داشت. هميشه برای تعمير به تعمیرگاه نادر می‌آمد که مالکانش دو شريک بودند، علی و آوانس. مردمی که گرفتاری داشتند برای تختی نامه می نوشتند و به صاحبان این تعمیرگاه می دادند تا به دست تختی برسد.
يک روز در اين تعمیرگاه نشسته بوديم که تختی بدون ماشین آمد. گفتيم ماشين کو؟ آقا تختی گفت: ديشب ماشين را دزديدند.

يک هفته بعد، در تعمیرگاه نادر بوديم که چند نامه به تختی دادند. پهلوان در حالی که یکی از نامه ها را ميخواند، يک دفعه خنده‌ بلندی کرد و گفت:
نامه آقا دزده است! نوشته ماشينت مقابل شير پاستوريزه پارک شده و شرمنده ام که ماشینت رو دزدیدم.
به همراه تختی به محلی که سارق گفته بود رفتيم. ماشین آنجا بود، تختی دور ماشين چرخيد و گفت: لاستيک‌ها، تودوزی، ‌ضبط و همه چيز ماشین نو شده!

سارق بعد از اینکه فهمیده بود ماشین جهان پهلوان تختی رو دزدیده از کارش پشیمون شده و برای عذرخواهی همه چیز ماشین رو نو کرده بود. بعد که سوار ماشین شدیم، تختی گفت: عمو حيدر! بيا مبلغی که برای ماشين من خرج شده را به خيريه بدهيم.»

خاطره علی اکبر حيدری، دوست جهان پهلوان تختی و دارنده نشان برنز المپيک ۱۹۶۴ توکيو


.

🔺بهره‌برداری از خانه-موزه #اخوان‌ثالث و رونمایی از تندیس او

🔹در دیدار و گفتگوی پیروز حناچی با اعضای فرهنگستان هنر، خانه-موزه مهدی اخوان‌ثالث بهره‌برداری و تندیس این شاعر معاصر رونمایی شد.

✅ اهل قلم و فرهنگ:
👉🆔 @ahleghalamvafarhang