📖 نمایشگاه مجازی کتاب تهران و پدیدهً "گرسنگی کتاب"

مجید رهبانی

نخستین نمایشگاه مجازی کتاب تهران به پایان رسید و اغلب پیش‌بینی‌ها یا پیش‌داوری‌ها را باطل ساخت. آنچه روی داد برخلاف انتظار بود و چهره دیگری از تقاضای بالقوهً کتاب در جامعهً در حال تحول ایران را به نمایش گذاشت. بی‌آن‌که هیجان‌زده شویم یا نتایج غیرواقع‌بینانه و خیال‌پردازانه بگیریم باید به پدیدهً فضای مجازی و تحقق بخشیدن به بازاری کمتر شناخته شده توجه کنیم. برخی ویژگی‌های این نمایشگاه را - که چند همکار ناشرهم آن‌ها را تایید کرده‌اند - فهرست‌وار مرور می‌کنیم:

１. فروش در پایان هشتمین روز نمایشگاه مجازی کتاب از ۵۳۷ میلیارد ریال گذشت. تراکنش مالی در آخرین نمایشگاه کتاب تهران (نمایشگاه سی‌و‌دوم، ۱۳۹۸) ۱۲۳۸ میلیارد ریال بود که به آن باید فروش نقدی ناشران و فروش از طریق کارت‌خوان‌های سیار را افزود، یعنی ارقامی که قابل دستیابی و محاسبه نیستند‌. اگر عامل تورم را نادیده بگیریم، احتمالا می‌شود گفت که فروش در نمایشگاه مجازی برابر نیمی از فروش در واپسین نمایشگاه کتاب تهران بوده است.

２. پیداست که هزینهً برگزاری نمایشگاه مجازی قابل مقایسه با نمایشگاه‌های گذشته نیست. باید منتظر بود تا برگزارکنندگان در این مورد اطلاع‌رسانی کنند. هزینه‌های ناشران در برپایی و اداره غرفهً فروش در نمایشگاه‌های متعارف نیز بیشتر از هزینه‌های پاسخگویی به سفارش‌های خریداران در نمایشگاه مجازی است.

３. اگر بشود از "فضای نمایشگاه" سخن گفت، فضای نمایشگاه مجازی کتاب تهران "فضایی دمکراتیک" بود چرا که همهً غرفه‌های مجازی یکسان دیده می‌شدند. خبری از غرفه‌سازی‌های وزارتخانه‌ای و نهادی و... نبود که از راه برپا کردن گنبد و بارگاه، ضمن جلوه‌فروشی، احتمالا سهمی از ولخرجی‌‌ از بودجه عمومی هم نصیب متصدیان امر می‌شد.

４. غرفه‌های دلالان و ناشرنماهایی هم که تنها سالی یک بار و در نمایشگاه کتاب دیده می‌شوند به چشم نمی‌آمد. آن‌ها هر سال، به یمن مناسبات خاص و زد و بند با مدیریت نمایشگاه‌ها، در غرفه‌های بزرگی در بهترین نقاط نمایشگاه، انبوه تولیدات تقلبی و کپی‌برداری شده از روی کتاب‌های موفق ناشران حرفه‌ای را عرضه می‌کردند. بسیاری از کتابخوان‌های حرفه‌ای به خاطر حضور پرشمار این جماعت از خیر بازدید از نمایشگاه کتاب می‌گذشتند و به این وضع اعتراض داشتند. در نمایشگاه مجازی اگرچه اینان حضور داشتند ولی درواقع گم‌ بودند و نمی‌توانستند خود را به بازدیدکنندگان تحمیل کنند.

５. بخش بزرگی از خریداران از شهرهای دور و نزدیک و مناطقی بودند که یا در آن‌ها کتابفروشی‌ای وجود ندارد و یا اگر هست چیزی در حد خرازی و نوشت‌افزارفروشی است. نکته جالب نمایشگاه مجازی حضور خریدارانی از مناطق روستایی است که اغلب ناشران حتی نام آن‌ها را برای اولین بار می‌دیدند.

６. کیفیت خریدهای نمایشگاه مجازی هم قابل بررسی و جالب است. اغلب خریدها از یک یا دو نسخه - و به‌ندرت بیشتر از سه چهار نسخه - از هر ناشر فراتر نمی‌رفت. اما در اکثر قریب به اتفاق خریدهای بیشتر از یک نسخه، نوعی ارتباط منطقی بین کتاب‌ها دیده می‌شد. برای مثال‌ آثار نویسنده یا مترجم واحدی خریده می‌شد یا کتاب‌ها در موضوع واحدی بود. از آنجا که در نمایشگاه مجازی "فروشنده‌"ای حضور ندارد که کتابی را معرفی کند و یا خریدن کتابی را توصیه کند، و در غرفهً مجازی هم بجز تصویر جلد و مشخصات کتاب‌شناختی دیده نمی‌شود، این‌گونه انتخاب کتاب را باید "خرید آگاهانه" به شمار آورد. یعنی خریدار با داشتن شناخت نسبی از موضوع، نویسنده/ مترجم، و ناشر کتاب، آن را سفارش می‌دهد.

７. چنان‌که گفته شد، خرید در نمایشگاه مجازی نه تصادفی، بلکه در اکثر موارد آگاهانه است. یعنی خریدار یا باید تحت نام کتاب، نویسنده یا مترجم اثری را جست‌و‌جو کند و یا مستقیم به صفحه یک ناشر خاص برود. امکان گردش در میان غرفه‌های کتاب و نظر انداختن بر میزهای پر از کتاب در نمایشگاه‌‌های متعارف، جای خود را به گشت و گذار در صفحه‌های ناشران آشنا یا مورد علاقه در نمایشگاه مجازی می‌دهد.

８. خریدن کتاب برای دیگران هم از دیگر نکات جالب این نمایشگاه بود. افراد یا از اعتبار خود برای دوستان و آشنایانشان کتاب می‌خریدند و یا به آن‌ها کتاب هدیه می‌دادند. بسیار دیده می‌شد که یک نفر چند روز بعد از خریدن یک کتاب، بار دیگر آن را خریده و به نشانی دیگری فرستاده است.

... و بسیاری نکات دیگر که قابل ذکر و البته نیازمند بررسی است.
*
👇👇👇

☝️☝️☝️
نمایشگاه کتاب تهران همواره یک بازار بزرگ فروش کتاب بوده است و بازدیدکنندگانش هم جز این انتظاری از آن نداشته‌اند. کتاب‌فروشان معمولا به برگزاری نمایشگاه و فروش با تخفیف کتاب در آن اعتراض دارند و آن را به زیان کسب و کار خود می‌دانند. اما در نمایشگاه مجازی کتاب تهران، چنان‌که گفته شد، بخشی از خریداران کتاب را شاهد بودیم که به کتاب‌فروشی‌های حرفه‌ای و روزآمد دسترسی ندارند. این تقاضای بالقوه و نسبتا چشمگیر که در گذشته در حد گمان و تصور بود امروز، به لطف فناوری پیشرفته، به طور آشکار نمایان شده است. پیداست که تقاضای کتاب در شهرهای کوچک و حتی مناطق روستایی وجود دارد ولی به میزانی نیست که تاسیس یک کتاب‌فروشی کوچک را مقرون به صرفه بسازد و بقای آن را تضمین کند. به این تقاضا در گذشته پاسخی نمی‌شد داد. امکانات ارتباطی یا اطلاع‌رسانی بسیار محدود و پرهزینه و از دسترس ناشران خارج بود. امروز گستره شبکه‌های ارتباطی، هم‌پای ضریب نفوذ اینترنت در سراسر کشور، شتابان رو به افزایش است. این عرصه‌ای است که امکان عرضهً سراسری و گستردهً کتاب و خروج از دایرهً بسته و انحصاری فروش در پایتخت و مراکز استان را برای نشر فرهنگی کشور فراهم می‌سازد.

به کیفیت برگزاری نخستین نمایشگاه مجازی کتاب انتقادهایی هم وارد شده است. اما نقاط ضعف کار در برابر توانایی برگزارکنندگان نمایشگاه - به‌ویژه مدیریت اطلاعات و داده‌پردازی آن و همچنین همکاری موثر پست کشور – رنگ می‌بازد.
*
چند سال پیش از انقلاب، یکی از استادان دانشگاه در مقاله‌ای از پدیده "گرسنگی" یا "عطش" کتاب سخن گفت. او به عدم دسترسی یا محدودیت دسترسی به کتاب در جوامع در حال توسعه توجه داشت که در آن‌ها کالاهای فرهنگی به سهولت در اختیار مردم قرار نمی‌گیرد و همین امر از موانع توسعه اجتماعی کشورها به شمار می‌رود. اینک فناوری جدید و شتابان، راه عبور از این محدودیت‌ها را می‌گشاید.

۱۰ بهمن ۱۳۹۹

🖥آیا ممکن است کامپیوترها هم جانب‌دارانه رفتار کنند؟
نگاهی به پدیده‌ی سوگیری جنسیتی در مدل‌های کامپیوتریِ پردازش تصویر و زبان طبیعی

🖊شهره حدادان، نیما نبی‌زاده

🔻درباره‌ی جانب‌داری و سوگیری (Bias) در میان انسان‌ها زیاد (هرچند نه به اندازه‌ی کافی) صحبت شده است.

🔻انسان‌ها گویا برای یافتن بهانه و دلیل برای سوگیری‌هایشان هرگز مشکلی نداشته‌اند: جنسیت، رنگ پوست، قومیّت، ملیت، مذهب، طبقه‌ی اجتماعی، و غیره برای انسان همواره کلیشه‌هایی ساخته که دیگران را با استفاده از آن‌ها پیش‌داوری کرده و نهایتا مورد تبعیض قرار داده است.

🔻در این مقاله تمرکز ما بیشتر بر روی سوگیری جنسیتی است، یکی از فراگیرترین انواع سوگیری که فارغ از جغرافیا و تاریخ همیشه و همه‌جا وجود داشته. حتی پیشرفته‌ترین و مدرن‌ترین مظاهر تمدن، از دانشگاه‌های معتبر غربی تا ابرشرکت‌های سیلیکون‌ولی هم هرگز از سوگیری‌ جنسیتی مبرا نبوده‌اند.

🔺آیا کامپیوترها هم میتوانند سوگیری داشته باشند و مثلا کلیشه‌های جنسیتی را تقویت کنند؟ این مطلب توضیح می‌دهد که چرا و چگونه چنین می‌شود.
منبع: تکانه

در میدان بخوانید:
📌https://medn.me/QytV7

سرانجام نهاد دانشگاه در ایران؛

🔻شاپور اعتماد: در سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۰ سقوط علمی کامل داریم

🔘نشست «روایت کلان صد سال تحول» از مجموعه نشست‌های «یک سده پژوهش، فناوری و نوآوری در ایران» با سخنرانی شاپور اعتماد، استاد مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه و رئیس پیشین مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و امیر ناظمی، رئیس سازمان فناوری اطلاعات سه‌شنبه هفته گذشته به همت مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور برگزار شد. آنچه در ادامه می‌خوانید گزیده‌ای از صحبت‌های اعتماد در این نشست است. او در بخش اول صحبت‌های خود به کلیاتی تاریخی درباره ارتباط اسطوره و دین و فلسفه و دو نوع انقلاب علمی پرداخت و در بخش دوم به بررسی وضعیت سیاست‌گذاری علم و نهاد دانشگاه در یک سده اخیر ایران.

در میدان بخوانید👇🏾
🔗https://medn.me/J9Ckk

✍🏼 آتنا حاتمی
متخصص بیهوشی


▫ جوان تخت يازده هم مُرد.
مثل آنهاي ديگري كه از كرونا مُردند.
جوان ٣٦ ساله، موفق، پر اميد، و بدون بيماري زمينه اي.
مثل خيلي هاي ديگر، در عرض چند ساعت بدحال شد و از دنيا رفت.
به همين سادگي ؛ به همين تلخي.
اما چيزي كه نميگذارد من لحظه اي از فكرش بيرون آيم نوشته ايست كه توي دستش مي فشرده، وقتي تنگي نفس ترس به جانش انداخته.
نامه را پزشك بيهوشي كه اين مدت بالاي سرش بوده پيدا كرده.
نامه اي كه براي خدا نوشته و درخواست كمك كرده، و قول هايي كه براي بعد از نجاتش از بيماري به او داده...

قلبم شكست. از دعاي نامستجابِ مچاله شده در مشت،
از روياهاي پرپر شده و پيمانِ پيش از انعقاد گسسته..
از دستي كه از علم كوتاه بود و بر آسمان بلند.

قبل تر ها باور داشتم دري را كه بندگان بر ما ببندند، خداوند مي گشايد. اما ديگر مطمئن نيستم. شايد چون ديگر آن آدم دو سال پيش نيستم. آن دختر خوش خيالي كه فكر ميكرد چندوقت ديگر همه چيز بهتر مي شود.
حالا منتظر بهبود هيچ چيز نيستم. و فكر ميكنم سوت پايان بازي نواخته شده و ما تمام شده ايم. فقط هنوز رگ و پي و قلبمان با سماجت تاپ و توپي مي كنند؛ كه آن هم شبي بي خبر مثل اين جوان از كار مي ايستد.
و ديگر صداي سكوت ميماند،
و آوايي كه مدام با من ميگويد: "..واي اگر از پسِ امروز بود فردايي!..."


🆔@alipsychiatrist
https://www.instagram.com/p/CKt9iAjJGF2/?igshid=1dxmdq4cc4ge

.
روزی که فلک به ما دهد اسبِ مراد،
وآن‌روز که در زمین بتازیم چو باد،
ای "سخت به ما ستم روا کرده‌ی مست!"
بادا که تورا هیچ نیاریم به یاد...
‌
‌
#حسین_جنتی
#نوبت
@h_jannati

ای. وی. لوکاس*(۱۹۳۸-۱۸۶۸)، شاعر و نویسنده‌ی انگلیسی،در یادداشتی می‌نویسد:
"شاید اغراق نباشد اگر بگوییم شناخته‌شده‌ترین شعر انگلیسی این شعر است" :

Who ran to help me when I fell,
And would some pretty story tell,
Or kiss the place to make it well?
My Mother.

شعرِ "My Mother" از شاعره‌ی انگلیسی اَن تیلور**(۱۸۶۶-۱۷۸۲) است و برگردانِ شکسته‌بسته‌اش هم این :

وقتی زمین می‌خوردم کی به‌دو می‌آمد کمکم،
کی قصه‌ی قشنگ برام می‌گفت،
یا جایِ درد رو می‌بوسید که خوب شه؟
مادرم.

*E. V. Lucas
**Ann Taylor

#هومن_پناهنده
@gashthaa

فرد یا جامعه؟
لوفِور، مورخ فرانسوی ، در تلاش خود برای بی‌گناه جلوه دادنِ انقلاب فرانسه از بابتِ مصائب و خونریزی‌های جنگ‌های ناپلئون، آن‌ها را به "دیکتاتوری یک ژنرال ... که طبیعتش ... نمی‌توانست به صلح و اعتدال تن در دهد" منسوب می‌دارد. آلمان‌ها امروز خوشوقت می‌شوند که قضاوتِ اخلاقیِ مورخ به جای آنکه جامعه‌ای را محکوم کند که هیتلر را به وجود آورد به نکوهشِ تبه‌کاریِ فردی‌ او می‌پردازد. روس‌ها، انگلیسی‌ها، و امریکایی‌ها مشتاقانه با منتقدان هم‌آواز شده به استالین، نویل چمبرلین، یا مک‌کارتی حمله‌ی شخصی می‌کنند تا بر سوء رفتار جمعی خود سرپوش بگذارند.

منبع: تاریخ چیست؟ نوشته‌ی ای. اچ. کار، ترجمه‌ی حسن کامشاد، چاپ سوم، صص ۱۱۵-۱۱۶.

#هومن_پناهنده
@#gashthaa

«این کافر را ببین که روز تاسوعا هم عینک می‌زند»!

جمله‌ای که محمدعلی #فروغی از خلال خاطرات سال‌های جوانی‌ خود برای توصیف مقاومت جامعه ایران در قبال ورود مظاهر مدرنیته به ایران روایت می‌کند، آینه‌ای به دست می‌دهد از زمانه‌ای که او در آن زیست و از جهلی که به مصافش برخاست. روایت سال‌های زندگی محمدعلی فروغی، لیبرال تجددخواه، نماینده مجلس، وزیر عدلیه، وزیر خارجه، وزیر مالیه، نخست‌وزیر و یکی از سه معمار اصلی مدرن کردن ایران در عصر پهلوی اول، روایت یکی از پرفراز و نشیب‌ترین برهه‌های تاریخ ایران معاصر ایران است.

محمدعلی جوان، پسر محمد حسین فروغی تجددخواه سرشناس عصر قاجار، شیفته ادب #فارسی و ﷼فردوسی و #سعدی بود. اوقات فراغت را گاه با زدن سه‌تار پر‌ می‌کرد، با این حال بخش قابل توجهی از وقت خود را به نوشتن و ترجمه و بحث پیرامون نظرات فلاسفه غربی می‌گذراند. با آنکه از نظر مالی در مضیقه بود، عشقی بی‌پایان به خرید کتاب داشت چنان که به گفته خود خرید کتاب او را «خانه‌خراب» کرده بود. سیگار نمی‌کشید چرا که گمانش این بود «ملاحظه مردم واجب است». مشروب نمی‌خورد، قمار نمی‌کرد و این شیوه زندگی را مدیون تربیت توأم با آزادی خود می‌دانست که چون او را منع نکرده بودند، حریص نشد. چون همسر خود را در جوانی از دست داد، دیگر همسر اختیار نکرد. به لحاظ فکری به نظریه تکامل #داروین معتقد بود، و اگرچه خود را از نظر اعتقادی (دست‌کم در برهه جوانی) ندانم‌گرا می‌دانست، با این حال دست به کفرگویی و استهزاء پیغمبران نیز نمی‌زد چرا که این کارها را «تضییع عمر»‌ می‌دانست.

درحالی‌که افتخار می‌کرد هرگز مقید و مجبور به تقدس نبوده، آرزو می‌کرد دولت بتواند سرانجام جلوی قمه‌زنی را بگیرد؛ امری که یکبار #امیرکبیر برای انجام آن دورخیز کرد، اما توفیقی نیافت. در دستنوشته‌ها از «عشق مردم به جعل اکاذیب» می‌نالید، از فساد اخلاقی شاهان قاجار و جامعه‌ ایرانی به سختی گله می‌کرد و دزدی و گدایی و غارتگری را شاخصه‌ای همه‌گیر در دوره قاجار می‌دانست. از #عوام‌_فریبی می‌گفت و اینکه «در مملکت ما حرف‌های مُهمل، زود مؤثر می‌شود و نتیجه می‌دهد،اما حرف‌های حسابی به خرج هیچ‌کس نمی‌رود». شکوه از وضع سخت زنان در عصر ظلمت ایرانی نیز در نوشته‌جات او به چشم می‌خورد. ضمن خاطره‌ای می‌نویسد: «زنی که خوب می‌خواند آنجا آمد، قدری خواند. چقدر صدای خوبی دارد. افسوس خوردم از اینکه مملکت ما استعداد ضایع‌کن است. اگر در فرنگ بود این استعداد پرورش می‌یافت و این زن در تئاترها و مجامع عالیه آواز می‌خواند و شخصی محترم بود و حال آنکه حالا ضعیفه‌ای است در به در و بیچاره و دستخوش هوی و هوس مردم رذل».

عینک بر چهره فروغی جوان که ابزار تمسخرش را فراهم می‌آورد، نشانه تجدد او نبود. تجدد حقیقی چیزی بود که وی در ذهن بدان می‌اندیشید.

#تجدد
#فلسفه_غرب
#مدرنیته
#تاریخ_حکمت_اروپا
#رنسانس
#عصرروشنگری
#لیبرالیسم


https://t.me/mghlte

دوستی درباره‌ی فرسته‌ی مربوط به محمد علی فروغی سوالی و نکته‌ای مطرح کرده است، از این قرار:

"سلام
آقا این مطلب عینک در روز تاسوعا موثق است؟
عینک از دوره‌ی صفویه در ایران استفاده می‌شده و در زمان فروغی در تهران عینک‌سازی وجود داشته."

و من در جواب نوشتم که اگر خطا نکنم احمد کسروی در زندگی‌نامه‌ی خودنوشتش سخنی می‌گوید که شاید بر قیاس آن بتوان گفت سخنِ فروغی بی‌پایه نیست. کسروی درباره‌ی روحانی شدنش و مناسب نبودن شخصی چون او برای این شغل می‌نویسد:

"کوتاه سخن آنکه مرا با زور و فشار ملّا گردانیده بودند.... از آن سوی، من خود به شیوه‌ی ملّایان رفتار نمی‌کردم. چنان‌که گفتم عمامه‌ی سترگِ شول و ویل [=شل و ول] به سر نمی‌گذاردم، کفش زرد یا سبز به پا نمی‌کردم، شلوار سپید نمی‌پوشیدم، ریش فرو نمی‌هلیدم. کفش‌های پاشنه‌دار و جوراب‌های بافتِ ماشین به پا می‌کردم، شالِ کمرم را سفت می‌بستم. این‌ها به جای خود که چون چشم‌هایم ناتوان گردیده بود با دستور پزشک آیینک(عینک) به‌ چشم می‌زدم، و این عینک زدن دلیل دیگری به "فرنگی مآبیِ"‌ من شمرده می‌شد. این‌ها با "عدالت" که شرط پیشنمازی و ملّایی می‌بود نمی‌ساخت."
زندگانی من، احمد کسروی،چاپ ۲۵۳۵،صص ۴۱-۴۲.

#هومن_پناهنده
@gashthaa

✍️ اردشیرمنصوری

🖊 آه از این شامگاه بی‌تکبیر❗️
(به یاد همۀ شورآفرینان آن بهمن: ۵۷)


یاد آن روزهای خوب به‌خیر
آه از آن خواب‌های بی‌تعبیر
حیف از بهمنی چنین بی‌شور
آه از این شامگاه بی‌تکبیر
ساعت ۹ است، شامگاه ۲۱ بهمن. ۱۳۹۹. فردا یوم‌الله بود، به شکرانه باید آن نام متعالی طنین می‌انداخت. اما در این نُهِ شب از بام‌ها نوایی برنمی‌خیزد تا آن نام متعالی از گلوها طنین‌انداز گردد! چه حال افتاده است حلقوم‌ها را از پس چهار دهه؟ کجا رفته‌اند آن فریادها. چه‌ها باید رخ می‌داد که نداد؟ و چه‌ها نمی‌بایست اما شد؟
@sokhanranihaa
▫️از مقتضیات جمهوریت درگذریم؛ از آزادی‌، دموکراسی، برابری! از امور ایجابیِ متناسب با عدالت اسلامی درگذریم؛ از مقتضیات حکومت عدل علوی! اما چه فهرستی می‌توان ساخت از آنچه نه با فهم درست از نصّ اسلامی باید رخ می‌داد و نه به اقتضای جمهوریت؛ اما در «جمهوریِ اسلامی» رخ داد و شد این که شد:

▪️فهرستی از آنچه هست و قرار نبود باشد:
۱- محرومیت بسیار کسان، (نه فقط بهائیان، مارکسیست‌ها، دگراندیشان مسلمان، بلکه حتی برخی فرزندانِ انقلاب) از ورود به جایگاه‌هایی همچون نمایندگی مجلس و شوراها، به دلیل ناهمسویی با جریان سیاسی غالب، و مصادرۀ جایگاه قانون‌گذاری ملی، با برچسب «مجلس انقلابی» (اینک نه حذف فرخ نگهدار، یا سحابی و بازرگان، بلکه حتی مطهری و محمود صادقی)؛
۲- ممنوعیت مطلق کاندیداتوری زنان برای کسب مناصب عالی (ریاست جمهوری/ قضاوت)؛
۳- حجاب اجباری، حتی برای غیرمؤمنات؛
۴- کراهت و ممنوعیت سوارکاری (دوچرخه‌سواری) بانوان؛
۵- ممنوعیت خروج بانوان متأهل از مرز کشور، بدون اجازۀ همسر؛
۶- انحصاری شدن جایگاه وعظ دینی در عبادتگاه‌ها و خلأ حضور روحانی غیرحکومتی و مورد وثوق مردم در مساجد؛
۷- ممنوعیتِ نمایشِ ساز موسیقی در رسانۀ همگانی (صدای ساز مباح، اما سیمایش ممنوع)؛
۸- ممنوعیت چاپ کتاب، به دلیل شمول بر واژگان خاص، از جمله اعضایی از بدن؛
۹- محرومیت متعلمان از معلمان و استادان خبره، در مراکز علمی، به دلیل عدم تأیید استادان به‌وسیلۀ مراجع حکومتی؛
۱۰- محرومیت از آزادی بیان و بحث علمی در مراکز آموزشی و پژوهشی؛
۱۱- جرم‌انگاریِ استفاده از آنتن ماهواره‌ای در خانۀ شخصی- توسل پاسبانان حکومتی به دروغ (مأمور آب خواندن خود) برای ورود به خانۀ مردم و روز روشن به سرقت بردن دیش و متعلقات آن، بدون تشریفات قانونی؛
۱۲- محرومیت از استفادۀ بی‌دردسر از شبکه‌های اجتماعی، حتی در یک گوشی شخصی؛
۱۳- محرومیت از تجمع برای اعتراض به حقوق ضایع شده (تحصن‌های سیاسی و حتی صنفی)؛
۱۴- جرم‌انگاریِ افشای برخی فسادها در عرصه‌های مختلف: سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و حتی زیست‌محیطی، و حصر و حبس افشاکنندگان و معترضان، با برچسب جاسوسی و بدون محاکمۀ علنی؛
۱۵- محرومیت از دادخواهی، هنگام که متعدیان حقوق اساسی از وابستگان به جریان سیاسی غالب‌اند (ماجرای کوی دانشگاه، قتل‌های زنجیره‌ای، کهریزکِ اعتراض‌های 1388، اسیدپاشی به زنان، ماجرای ترور سعید حجاریان، مرگ‌های مشکوک در بازداشتگاه و زندان: زهرا کاظمی، کاووس سیدامامی، حتی همسر سعید امامی...)
۱۶- بلاتکلیفی بسیاری اموال و املاک مصادره‌ای در کوران انقلاب از پسِ چهار دهه؛
۱۷- بلاتکلیفی وضعیت اعدام‌های شتابزده، در کوران انقلاب و پس از آن؛
۱۸- حتی محرومیت مردم از دارو (واکسنِ) مورد تأیید مراجع علمی بین‌المللی به دلایل سیاسی؛
۱۹ - و حتی خط قرمز در انتخاب نام برای اشخاص، خیابان‌ها، مؤسسه‌ها؛
۲۰- با هزار تأسف این فهرست قابل افزودن است.
▫️یادآوری: اینها که فهرست شد، نه با معاییر آن نصّ مقدس قابل توجیه است و نه با مفاد این منشور ملی که «قانون اساسی» نام دارد. با آن که ممکن است آن متون از نقد و ایراد مبری نباشند، اما با مقداری اجتناب از کج‌سلیقگی در فهم و تفسیر مناسب، می‌توانست در دایرۀ قسمت اوضاع چنین نباشد.
آه از این شامگاه بی‌تکبیر!
شامگاه ۲۱ بهمن ۱۳۹۹

.
🆑کانال سخنرانی ها
🆔 @sokhanranihaa
🆔 @ardeshirmansouri
🌹

🔹داعش،باستان شناس82ساله سوری را دار زد

🔸رسانه‌های دولتی در سوریه از پیدا شدن جسد خالد اسعد، باستان شناس مشهور سوری خبر دادند.

🔸او که سرپرست گروه مراقبت از آثار تاریخی شهر باستانی پالمیرا بود شش سال پیش به دست داعش گردن زده شد.

🔸شش سال پیش این باستانشناس ۸۲ ساله حاضر نشد محل مخفی کردن آثار ارزشمند موزه پالمیرا را به نیروهای موسوم به دولت اسلامی داعش بگوید و آنها او را گردن زدند و به گفته خانواده‌اش جسدش را در میدان اصلی پالمیرا به دار آویختند./بی بی سی

http://t.me/Qarne_no
.
https://t.me/joinchat/Ri3wfC939rwEl__t
.

‍ یک‌ویدئو، چهار برداشت
✍️سهند ایرانمهر

از امروز تا انتخابات این ویدیوها، بیشتر و بیشتر می‌شوند. درک شرایط پیچیده امروز ایران از تنوع تفسیرهایی آشکار می‌شود که بر چنین ویدیوهایی می‌توان قائل شد.

🔸برداشت اول، جوانان موسوم به ارزشی- انقلابی که این‌بار با خیال راحت‌تری به انتظار خرداد و‌انتخابات ریاست جمهوری‌اند. اگرچه راه‌های دستیابی به قدرت برای این عده لزوما محدود به ریاست‌جمهوری نبوده است اما با وجود گذشت چهار دهه از انقلاب و حتی برآمدن افرادی چون‌محمود احمدی‌نژاد، همچنان خود را قربانی زدوبند گروه‌هایی می‌دانند که هر دوره با یکی از عناوین: «لیبرال، منحرف و نفوذی» مانع از دستیابی اینان به قدرت شده‌اند. حالا آنها بیش از هر زمان دیگری چشم به پیروزی دارند. پیروزی یک نظامی در انتخابات در کنار مجلس انقلابی و دستگاه قضای همسو: نور‌علی‌نور. سپهر سیاسی یکدستی که تاکنون سابقه نداشته است و اگر داشته ردپای کسی از اهل سیاست ولو اصولگرا، چشیدن حلاوت قدرت را زهر کرده است.

🔸برداشت‌دوم، برداشت جریان اصلاح‌طلب. آنها با این ویدیو از ضرورت دست نشستن از تنها حق باقی مانده یعنی:« رای دادن» می‌گویند و چون می‌دانند که مخاطبین پیام‌شان از آنها نتیجه حضور قبلی‌شان را می‌پرسند، احتمالا فرمول ‌آشنای« بد و‌بدتر» را از آستین بیرون می‌آورند و نسبت به قدرت گرفتن نظامیان اعلام خطر می‌کنند و به استناد چنین ویدیوهایی بر ضرورت مشارکت ولو عاریتی یا نیابتی تاکید می‌کنند.

🔸قائلین به برداشت سوم، نه شادمانند نه نگران. آنها اگرچه دل در گرو‌ دموکراسی دارند اما از پراکندگی و‌تفرق و‌تعدد محافل و جزیره‌ای شدن قدرت‌و‌نیروهایی که یکدیگر را خنثی می‌کنند خسته‌اند و خوشبینانه در این ویدیو نشانگان برآمدن اقتدارگرایی معطوف به عمل را می‌بینند. روزهایی که دیگر نمی‌توان ناکارآمدی‌ها را احاله به فلان قوه یا حاکمیت دوگانه داد یا وقتی کشور دچار فقر و رکود است رییس قوه مجریه را بسان سپربلا، جلو انداخت و سوار برموتور آرزومند مرگش شد. در این‌نگاه، اتفاقا خوب است که قدرت پنهان، تن به لباس پشمین شبانی در روزگار خشکی و قحطی بدهد تا دستکم‌،واقعیتها، حضور خود را بر آرمان‌های پرهزینه تحمیل کند.

🔸دسته چهارم اما با دیدن این ویدیو لبخند می‌زند. ایشان از خود می‌پرسند اگر این جماعت شادمان بازهم به « تکراری‌اصلاحطلبانه» و‌مانند آن، ناکام شود، رییس‌جمهور بعدی چگونه فردی است؟ هاشمی،خاتمی، روحانی؟ و بعد بلافاصله می‌پرسد: ماحصل کار همه یا هرکدام از اینها چه بوده است و اکنون کجاییم؟! مشارکت ما در دوره‌های پیشین چه خروجی داشته است که به استناد آن، قانع شویم که باید مانع تحقق آرزوی آدم‌های‌ شاد این ویدیو شویم؟! پس ما گول وحشت کاذبی که می‌خواهند با این‌ویدیو در دل‌مان بیاندازند را نمی‌خوریم و نتیجه هرچه باشد عملا به حال ما فرقی نمی‌کند.

🔸این چهار دسته، چهار برداشت حال حاضر ایرانیان از این ویدیوست، تعدد و‌تفرقی حیرت‌انگیز در عصر تردید در همه‌چیز و‌یاس از جهت‌دادن مسیر سرنوشت از طریق انتخابات.

🔸اگر از من بپرسند می‌گویم درست یا غلط، بیشتر کسانی که در کوی و‌برزن‌ دیده‌ام، قائلین به برداشت چهارم بوده‌اند. مهم نیست برای حاکمیت چقدر این دغدغه‌ها یا برداشت‌ها مهم است، ظرفیت کشور و چگالی حاکمیت یکدست چقدر می‌تواند بیشتر شود یا حتی ضریب تاب‌آوری جامعه چقدر است؟ اما قدر متیقن پیروزی که در فردای آن، دولتِ در خفا( تعبیر آرنت) باید رخ از پرده مستوری برون‌اندازد و دولت نمادینی نیست که با سخاوت پذیرای همه فرافکنی‌ها و حملات دولت در خفا باشد، و‌ روزهایی که همه ذخیره‌ انقلابی‌گری و‌ارزشی و مقتدر و جهادی بودن در برابر سیل مطالبات معیشتی، همچون ذخیره« تکرار» اصلاح‌طلبان ته کشیده است، اینقدرها هم که در ویدیو نشان داده می‌شود، جایی برای شادمانی ندارد.
@sahandiranmehr

خاطره‌ای از شب‌های کشیک من در بیمارستان لاهیجان.

✍دکتر بهمن مشفقی(پزشک )

بمناسبت پنجاهمین سال واقعه ی سیاهکل

شبهای واقعه‌ی سیاهکل، شادروان دکتر حسین پردیس و من کشیک شب بیمارستان لاهیجان بودیم. هنوز آن شب‌های بحرانی و حوادثی که در حاشیه‌ی واقعه‌ی سیاهکل شاهد بودم از یادم نرفته است. اولین گروه مقتولین و مجروحین پاسگاه سیاهکل که به بیمارستان آورده شده بودند، مرکب بود از چند ژاندارم و چند نفر از اعضای خانواده‌ای که چریکهای فدایی در «گمل» به خانه‌ی آن‌ها پناه برده بودند و بی‌تدبیری‌شان سبب شده بود آن‌ها را در همان شب دستگیر کنند.

بدین معنی که آن‌ها کوله‌پشتی محتوی سلاح‌ها را در ایوان گذاشته بودند و در اتاق، در حالی که از حاضرین درباره‌ی اوضاع زندگی آن‌ها و دیگر مسایل مورد علاقه صحبت می‌کردند، به صرف شام مشغول شدند. در این لحظه یکی از روستاییان به کوله‌پشتی آن‌ها شک می‌کند و آن را جستجو می‌کند و می‌بیند تویش اسلحه و نارنجک است. از طرف دیگر در اغلب دهات آن منطقه دولت به کدخداها و دیگر عوامل خود دستور داده بود که هر حرکت مشکوکی را موظف‌اند به آن‌ها فوراً گزارش کنند. لذا بلافاصله به سپاهی دانش منطقه خبر حضور آن‌ها را دادند و در ضمن خودشان هم تصمیم می‌گیرند در هنگام صرف شام روی چریک‌ها بیافتند! و آن‌ها را با طناب ببندند و تحویل مامورین ژاندارمری که می‌دانستند سر خواهند رسید، بدهند.
این کار در یک چشم بر هم زدن انجام شد و اعضای خانواده حتی با «فرو کردن سیخ» به بدن آن‌ها، از جمله هوشنگ نیری، مقاومت آن‌ها را در هم می‌شکنند و وقتی مامورین می‌رسند، به آن‌ها تحویل می‌دهند.
تنها مجروح اعضای آن خانواده یک زن جوان بود و نیز از مجروحین پاسگاه سیاهکل در میان‌شان شخصی بود به نام وحدتی که می‌گفتند رییس خانه‌ی انصاف سیاهکل بود و در لحظه‌ی حمله‌ی گروه چریکی در اتاق رییس پاسگاه سیاهکل مشغول صحبت با رییس پاسگاه بود. شادروان دکتر امیر مظفری جراح بیمارستان را خبر کردم و او بلافاصله بر بالین آقای وحدتی حاضر شد. وحدتی فقط ناله می‌کرد و هر چه از او می‌پرسیدیم که چه اتفاقی افتاده است؟ او در پاسخ فقط می‌گفت: «چی بگم از این مملکت!… چی بگم از این مملکت؟!» بلافاصله او را به اتاق عمل بردیم و من هم در اتاق عمل بودم و باز هر چه راجع به چگونگی اتفاقی که برایش افتاده بود سوال می‌کردیم، باز او می‌گفت: «چی بگم از این مملکت… چی بگم از این مملکت!؟» و در همان اتاق عمل فوت کرد.

من شب‌ها کشیک داشتم و طبق وظیفه‌ی پزشک به عیادت مجروحین می‌رفتم و در عین‌حال می‌خواستم اطلاعاتی هم به‌دست بیاورم. اعضای مجروح آن خانواده به‌خصوص آن دختر که چند شب بعد او را به تلویزیون آورده بودند، با ابراز پشیمانی از اینکه چریک‌ها را تحویل مقامات دولتی داده‌اند، خیلی ناراحتی می‌کردند و به‌خصوص من از دهان همان دختر شنیدم که می‌گفت: «آقای دکتر جون !نودونی او جوونون امه ره چقد مینت گودن که ایشان آزادا کنیم. اوشون امه واسی زحمت کشدرن، ولی امه اوشون آه ناله گوش نودیم و اوشون جون مین سخ فرو بودیم!» (آقای دکتر جان! نمی‌دانید که آن جوان‌ها چه‌قدر از ما خواهش و التماس می‌کردند که آزادشان کنیم. با این‌که آن‌ها برای ما تلاش می‌کردند، بعد ما بدون توجه به آه و ناله‌شان، در تن‌شان سیخ فرو می‌کردیم!)

روز بعد که فرمانده‌های نظامی مختلف استان به عیادت مجروحین اعضای آن خانواده آمدند و به هر کدام سکه‌ی طلا دادند و فیلمبرداری هم کردند، شما نمی‌دانید این‌ها که آن‌همه از کارشان پشیمان بودند، پس از گرفتن سکه‌ها از شهامت و شجاعتی که در دستگیری چریکها به‌خرج دادند چه حرف‌هایی که نراندند! حتماً فیلم آن در آرشیوها هست.
تاریخ ایران از این مردم که به‌قول معروف فقط به منافع‌شان فکر میکنند، بارها شاهد بوده است.
در مورد واقعه‌ی سیاهکل حرف و حدیث‌های فراوانی است. به‌هیچ‌وجه نمی‌خواهم در این‌جا به آن بپردازم. تنها نکته‌ای که لازم می‌بینم به آن اشاره کنم، این است که من هیچ‌گاه به گروه‌های چریکی و مسلح اعتقادی نداشتم و در عین‌حال بعضی از بهترین دوستان من از هواداران آن عقیده بودند و تا آخر عمرشان هم همچنان دوستی ما برقرار بود. از جمله نازنین و شریف‌ترین انسان‌هایی که من به عمرم دیدم، شادروان حسن ضیاءظریفی را می‌توانم نام ببرم.

لاهیجان- نوزدهم بهمن ماه سال 1399شمسی- دکتر بهمن مشفقی.

@Saeed_Maadani

https://www.instagram.com/p/CGzut5_pQIq/?igshid=riucesujvuhe
معرفی کتاب خود‌شیفته‌ای که می‌شناسی

📝📝📝«بازی تقلید»

✍حمید وحید دستجردی

✅در سال ۱۳۵۴-۵۵ یکی از دو گروه چریکی که با حکومت پهلوی در حال مبارزه بود، یعنی سازمان مجاهدین خلق، دست به انتشار سند مهمی زد، «بیانیه اعلام مواضع ایدئولوژیک»، که برای بسیار از سمپات‌های متدین این سازمان باورکردنی نبود. در این بیانیه مجاهدین اسلام‌گرایی را کنار گذاشته و مارکسیسم را بعنوان ایدئولوژی رسمی خود برگزیدند. این تغییر به جهت ماهوی نه بخاطر دخالت یک شخص یا اشخاص خاص بلکه بدنبال سالها تنش فکری در درون سازمان بوقوع پیوست. ریشه‌های این تنش به هدفی باز میگشت که مجاهدین و رقبای همرزم آنها، فدائیان خلق، در پی تحقق آن بودند یعنی تشکیل جامعهای آرمانی که اختلافات طبقاتی در آن جایی نداشت.

✅برای حصول این هدف، مجاهدین به ایدئولوژیی نیاز داشتند که بتواند ابزار لازم مفهومی را برای تحلیل و تحقق این هدف در اختیارشان بگذارد، هدفی که کلمات کلیدی آن شامل مفاهیمی از قبیل «عدالت»، «جامعه بی‌طبقه»، «انقلاب کارگری»، «دترمینیسم تاریخی»، «نفی مالکیت» و... میگشت. برخلاف مارکسیسم، این کلمات کلیدی با اسلام، بعنوان تئوریی برای انقلاب، بیگانه مینمودند. بنابراین مجاهدین دست به کاری زدند که میتوان آنرا «بازی تقلید» خواند. یعنی تلاش برای استخراج مفاهیم یاد شده از ترمینولوژی سنتی اسلامی. به این ترتیب، بعنوان مثال، جامعه ایده‌آل اسلامی تبدیل شد به جامعه «بی‌طبقه توحید»؛ ظهور امام غائب دلالتی شد به دترمینیسم تاریخی که منجر به چنین جامعهای می‌شد؛ «انفال» در قرآن بعنوان نفی «مالکیت» تعبیر شده و الخ. یکی از کسانی که در رشد این فرایند نقش بسزایی داشت دکتر شریعتی بود که تعبیرهای مدرن او از ترمینولوژی سنتی اسلامی بعضا متاثر از دکترین‌های مارکسیستی بود.

✅اما، همچنان که معلوم آمد، بدلیل نبودن انسجام پایدار درونی، تکمیل چنین فرایندی ممکن نبود. مجاهدین زود دریافتند که رو بنای اسلامی که بر این زیرساخت دگرگون شده نهاده بودند هیچ کارکردی از خود نداشته و کاملاً زاید و بیکار می‌نماید. آنها به این نتیجه رسیدند که اگر قرار است به تقلیدی نیمه کاره از یک چارچوب اصیل(مارکسیسم) بسنده کنند، معقول‌تر این خواهد بود که به خود چارچوب رجوع کنند و کپی را به کناری بگذارند.

✅امروز ، حدود 50 سال بعد از این ماجرا، ما بار دیگر شاهد شروع (یا پایان؟) یک دگردیسی دیگر، البته در مقیاسی بسیار بزرگتر، هستیم. بجای ایدئولوژی مارکسیسم، ما اکنون با تئوریها و دکترینهای سوسیال دموکراسی با کلمات کلیدی آن از قبیل «لیبرالیسم»، «مدارا»، «حقوق بشر»، «بازار آزاد» روبرو هستیم. از یک طرف «روشنفکران سکولار» جای مارکسیستهای انقلابی را گرفته‌اند و از طرف دیگر مجاهدین جای خود را به «روشنفکران دینی» داده‌اند. هدف هر دو گروه نیز تحقق جامعه‌ای آزاد و پررونق است که حقوق افراد (اعم از عقیدتی و غیره) به هر قیمتی به رسمیت شناخته شود. اما یکبار دیگر ما شاهد هستیم که تحقق این هدف چگونه سبب شده است که یک گروه، روشنفکران دینی، دوباره وارد بازی تقلید شوند تا بلکه بتوانند ترمینولوژی سنتی اسلامی را با ملاک‌ها و استانداردهای لیبرالیسم سکولار هماهنگ کنند.

✅من مایلم که کارهای چند ساله اخیر دکتر سروش را در قالب «بیانیه اعلام مواضع ایدئولوژیک» دیگری در مورد امکان شرکت در این بازی تقلید جدید ببینم. تحولات اخیر آراء او، یا حداقل اعلام اخیر آنها، دلالت بر این دارد که بازی تقلید بردی بدنبال نخواهد داشت. اگر ما قرار است با تفسیرهایی جدید ترمینولوژی سنتی اسلامی را با مفاهیم لیبرالیستی-سکولار هماهنگ کنیم، چرا، مانند مجاهدین، از همان ابتدا به چارچوب اصیل لیبرالیسم تمسک نکنیم و کپی را به کناری ننهیم؟ سالها قبل من همین نکته را درباره شکل اولیه نظریه دکتر سروش، «قبض و بسط تئوریک شریعت»، مطرح کردم: «اگر تفکر غالب عصری قرار است میان تفسیرهای قابل قبول از شریعت قضاوت کند، چرا از همان ابتدا به آن تفکر غالب اتکا نکنیم؟ چه لزومی دارد بدانیم نظر اسلام در مورد فلان موضوع خاص چیست اگر قرار است مقبولیت این نظر بدلیل مسانخت آن با تفکر غالب عصری باشد؟»

✅من انگیزه‌ها و دلایل روشنفکران دینی برای شرکت در بازی تقلید را رد نمیکنم و حتی مشروعیت آنرا تحت شرایطی میپذیرم. اما، بیش از هر چیز، این تلاشهای مکرر برای اختراع دوباره چرخ مرا به این فکر وا میدارد که شاید ما در جستجوی خود برای یافتن جایگاه مناسبی برای اسلام در جهان معاصر «پرسش»های درست را مطرح نکرده‌ایم. بنابراین نباید تعجب کنیم که چرا این پرسشها ما را وارد بازی‌ای کرده‌اند که بردن در آن، حداقل برای دینداران، قابل تصور نیست.
🆔@MostafaTajzadeh

🔺محسن صفایی‌فراهانی تشریح کرد:
فرار مغزها، نتیجه عدم سرمایه‌گذاری در داخل کشور است

🔹ایران با همه سابقه تاریخی خود کجای‌ داستان است؟

🔹جوان ایرانی چرا باید از ایران مهاجرت کند؟ و گوگل از آن طرف دنیا در هند سرمایه‌گذاری کند که جوان هندی نرم‌افزار تولید کند!

🔹آیا کسی اصلا نگران آینده جوانان این کشور هست؟ وقتی سرمایه‌گذاری صنعتی کشور 10 سال است که رشد منفی دارد، یعنی چه؟ ‌

🔹 آیا سیاست‌های اتخاذ‌شده، کشور را در همین مسیر قرار داده است؟

🔹آیا این شرایط موجود جزء نگرانی‌های مقامات ارشد کشور هست؟

🔹 آیا آنها در تصویب استراتژی‌ها به این می‌اندیشند که نتیجه سیاست‌گذاری‌ها مردم کشور را در چه شرایطی قرار داده است؟

🔹🔹محسن صفایی فراهانی به تصویر شرق پاسخ می‌دهد

🔹🔹این ویدیو را در صفحه اختصاصی «تصویر شرق» در آپارات می‌توانید ببینید

https://www.aparat.com/v/OGWQK

@sharghdaily

🔺محسن‌صفایی فراهانی تشریح کرد: سیاست‌های ما باعث عقب افتادن کشور می‌شود-بخش دوم

🔹اختیارات قوه مجریه در ایران چقدر است ؟

🔹آیا ارکان حکومت با دولت‌ها همسو بودند و هستند؟
چرا اتوبان تهران - شمال بعد از 4 دولت همچنان ساخته نشده است؟

🔹ما در مقایسه با دنیا با چه سرعتی جلو می‌رویم؟

🔹چین امروز نه آمریکاست و نه کشور توسعه‌یافته اروپایی، پس چطور به‌عنوان یک کشور جهان‌سومی این‌طور جلو می‌رود؟

🔹ایران کجای این برنامه‌ریزی دنیاست؟

🔹🔹محسن صفایی فراهانی به تصویر شرق پاسخ می‌دهد

🔹🔹این ویدیو را در صفحه اختصاصی «تصویر شرق» در آپارات می‌توانید ببینید

https://www.aparat.com/v/23yti

@sharghdaily