‍ ◀️ چرا مفسدان مالی اغلب ظاهری مذهبی دارند؟

✍خالد رسول پور

📝در رمان «قربانی» که شرح حضور «کورتزیو مالاپارته» خبرنگار ایتالیایی در جبهه‌های جنگ شوروی است، نویسنده شرح می‌دهد که چگونه یک گروهان ارتش آلمان، مردم یک دهکده‌ی شوروی را قتل عام می‌کنند. اما به محض خروج از دهکده، از پشت سر گلوله‌ای به سوی‌شان شلیک می‌شود. آلمانی‌ها برمی‌گردند و پس از کمی جستجو، پسرک ده ساله‌‌ی تفنگ به دستی را می‌یابند که تنها گلوله‌ی باقیمانده‌اش را به سوی آن‌ها شلیک کرده‌است.

پسرک را نزد فرمانده‌‌ی فاشیست آلمانی می‌برند. فرمانده که شوخ‌طبع هم تشریف دارد، به پسرک می‌گوید: «چون یک کودکی، شانسی بهت می‌دهم تا از مرگ نجات پیدا کنی». و پس از نشنیدن جوابی از پسرک، می‌گوید: «فقط یک چشم‌ من سالم است، چشم دیگرم مصنوعی است، اما با چشم سالمم مو نمی‌زند. اگر تو بگویی کدام چشمم مصنوعی است، می‌گذارم بروی!» پسرک فوراً می‌گوید: «چشم راستت مصنوعی است». افسر فاشیست که سخت تعجب کرده می‌‌گوید: «درست است. اما بگو از کجا فهمیدی؟» پسرک جواب می‌دهد: «فقط در چشم راستت کمی انسانیّت دیده‌می‌‌شود. فهمیدم که چشم خودت نیست»!
و البته پسرک را همان‌جا تیرباران می‌کنند.

نزدیک به چهار دهه است که برای استخدام و گزینش کارمندان دولتی و ارتقای اداری، علاوه بر مسایل عقیدتی و شرعی و اطلاعاتی، «ظاهر» آدم‌ها هم به شدت مورد تحقیق و بررسی قرار می‌گیرد. سیستم موجود گزینشی، معتقد است که آدم سالم و معتقد حتماً ظاهر ویژه‌ای هم باید داشته‌باشد. در این سال‌ها میلیون‌ها جوان و نوجوان به خاطر بلندبودن موی سر یا کوتاه‌بودن آستین پیراهن یا پوشیدن شلوار لی یا ناکامل‌‌بودن روسری و چادر، تنبیه و توبیخ یا از استخدام محروم شده‌اند. در هر اداره لیست بلندبالایی از ممنوعیت‌های پوششی به در و دیوار نصب کرده‌اند. و همه‌ی این‌ها برای جلوگیری از ورود افراد ناباب و نامسئول به نظام مدیریتی و اجرایی ِ کشور است.

اما این روزها که چپ و راست، اخبار دزدی‌ها و اختلاس‌های کلان موسسات و شرکت‌ها و بانک‌های «ارزشی» با نام‌های مقدس مذهبی در رسانه‌ها پیچیده، کمی دقت به قیافه‌ها و تیپ‌های دزدان و اختلاس‌گران خالی از خنده و عبرت نخواهدبود. تقریباً همه‌ی این بزرگان، قیافه‌هایی به‌شدت مورد تایید نظام دارند: ریش‌هایشان، پیشانی‌های مهرخورده‌شان، تواضع و لبخند شیرین اسلامی‌شان، پیراهن‌های ساده‌شان، یقه‌های جمع و جورشان، انگشتری‌ها‌یشان و... همه حکایت از اعتقادات عمیق مذهبی و تعهدات شرعی‌شان دارد.
این روزها در صورت‌های مسخ‌شده‌ی دزدان و اختلاس‌گران، دنبال یک چشم مصنوعی می‌گردم. اما انگار دیگر خیلی دیر شده و دیگر نشانی از انسانیّت در حدقه‌های وقیح ِ چشمان‌شان نمانده است.
@chelsalegi
📚@nasiri42

چرا تعامل راهگشاست؟

بقلم : محسن صفایی فراهانی

🔴 ارکان حکومتی ایران با سه دیدگاه متفاوت سیاست‌های استراتژیک را پیگیری می‌کنند.
یک دیدگاه، دیدگاه ایدئولوژیک است که خود را مسئول اسلام و جهان اسلام می‌داند و برای توسعه‌ی تشیع تلاش می‌کند. تلاش گسترده در جنگ بالکان، سوریه، عراق، افغانستان، یمن، و ... . بخشی دیگر در همان دهه اول انقلاب باقی مانده و دولت را متولی کل کشور می‌داند و بقیه‌ی مردم را به نوعی تحت سلطه‌ی دولت می‌بینند. گروه سومی هم هست که توسعه را به خصوص توسعه‌ی اقتصادی را مبنای پیشرفت می‌داند؛ الگوهای این گروه هم کشورهای مالزی، ترکیه، کره جنوبی و مانند این‌ها هستند. به اعتقاد گروه سوم، با توسعه‌ی اقتصادی می‌توانیم به توسعه‌ی سیاسی رسیده و در کنار آن توانایی‌های ملی کشور را ارتقا دهیم.
این سه استراتژی هیچ فصل مشترکی باهم ندارند. مثل سه دایره متحدالمرکز هستند که هر کدام برای خود حرکت می‌کند. در حالی که در شرایط امروز، امکان اداره کشور با سه استراتژی متفاوت که در بسیاری مواقع یکدیگر را خنثی می‌کنند، وجود ندارد.

🔴 جمعیت نسبت به اول انقلاب ۴/۲ برابر شده ولی تولید ناخالص ملی به قیمت-های ثابت نزدیک ۸/۱ برابر شده است، نرخ بیکاری جوانان زیر ۲۷ سال بالای 60درصد است، پول ملی در ۱۰ سال گذشته به یک‌دهم ارزش خود رسیده، بحران بانک‌ها و صندوق‌های بازنشستگی که اکثر آن‌ها به مرز ورشکستگی رسیده‌اند، عدم توفیق تلاش‌ها برای فقرزدایی در بخش محرومان کشور، فساد گسترده، بحران آب که با بی‌برنامه عمل کردن در این دهه‌ها، عمده‌ی ذخایر از بین رفته و ... پس به جای این‌که عامل همه‌ی این بحران‌ها دولت و رفتار دولت‌ها باشد، باید به مبحثی فراتر نگاه کرد. تا وقتی که استراتژی ارکان حکومت توسعه ایدئولوژیک و انحصارات گسترده حکومتی باشد، بدیهی است مسائل اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی و ... اولویت در حد حرف خواهند داشت.

🔴 من در سال‌های ۵۳-۵۴ در خوزستان کار می‌کردم. آن موقع سد دز به بهره‌برداری رسیده بود و حدود ۳۰۰ هزار هکتار از اراضی زیر سد را با کانال‌های آبیاری تحت پوشش قرار داده بودند.. یکی از این کشت‌وصنعت‌ها، مارچوبه کاشته بودند. یک شب با مهندسان آن‌جا صحبت می-کردم. گفتم، شما خیانت می‌کنید، مردم ما مارچوبه نیاز ندارند. پاسخ داد که مارچوبه را تنی ۵۰۰۰ دلار صادر می‌کنم. آن موقع گندم تنی ۱۵۰ دلار بود. می‌گفت یک تن مارچوبه صادر کنیم و می‌توانیم بیش از ۳۰ تن گندم وارد کنیم. این می‌شد خودکفایی، نه این که بخواهیم از شیر مرغ تا جان آدمیزاد را در کشور تولید کنیم.

🔴 موقعی که شرکت مپنا را راه‌اندازی کردیم من به فرانسوی‌ها پیشنهاد دادم با مپنا شریک شوند تا در آذربایجان و سیستان و بلوچستان، ۲۰ تا ۱۵هزار مگاوات نیروگاه احداث کنیم. چون ما گاز داریم می‌توانیم برق را که ارزش افزوده بیشتری دارد تولید کرده و به پاکستان، افغانستان، ترکیه و عراق صادر کنیم. آن‌موقع فقط شرق ترکیه نزدیک ۱۰هزار مگاوات برق نیاز داشت. شما تصور کنید اگر ایران به این کشورها برق صادر می‌کرد و دادوستدش از این طرف به گرجستان و ارمنستان هم متصل می‌شد، ایران به هاب برق منطقه‌ای تبدیل می‌شد. در آن صورت حفظ امنیت ایران برای این کشورها و یاران آن‌ها جدی می‌شد.

🔴 راه برون‌رفت از این وضع واقعاً در تعامل ارکان حاکمیت است؛ یعنی ارکان حاکمیت باید توجه کنند که اگر می‌خواهند واقعاً کار موثری برای کشور انجام دهند، با این مکانیسم مطمئنا جواب نمی‌گیرند. یعنی نمی‌توانیم با استراتژی‌های تقابلی با دنیا، ادامه مسیر دهیم و توقع این باشد که آن‌ها با کشور ما همکاری کنند. برای توسعه‌ی کشور، در درجه‌ی اول باید در داخل تعامل به وجود آورد و بعد راه تعامل با دنیا را در پیش گرفت.

🔴 ویتنام بعد از ۱۹۷۵ ده سال پس از جنگ، ابتدا اقدام به ترک مخاصمه با آمریکایی‌ها کرد و بعد هم با آن‌ها قرارداد صلح امضا نمود. در حالی که آمریکایی‌ها نزدیک ۲۵ سال سنگین‌ترین حملات بعد از جنگ جهانی دوم را در جنگ با ویتنام داشتند. دولت کمونیستی ویتنام، سراغ این رفت که از پتانسیل دنیا چگونه استفاده کند؟ امروز ببینید ویتنام چقدر به خود آمریکا صادرات دارد.

🔴 تغییر سیاست‌های چین از ۱۹۸۰ به بعد و اتخاذ روش درهای باز و تعامل با دنیا در چارچوب همان دولت سوسیالیستی، امروز چین را بعد از ۳۵ سال به دومین اقتصاد دنیا تبدیل کرده است، اولین باری که رفتم شانگهای، مردم آن قدر فقیر بودند که هیچ یخچالی در خانه نداشتند. در فصل زمستان گوشت خود را از پنجره به بیرون آویزان می‌کردند. الان چین سالیانه حدود ۶۰۰ میلیارد دلار صادرات کالا به آمریکا دارد، یعنی نزدیک ۱۵ درصد صادرات چین فقط به آمریکاست.

به یاد مادرم ، وبه یاد ِهمه مادرانِ رنج کشیده گمنام ایران

اشاره
در ساعت 30/8 شب 29 دی ماه 1387 مادرم(متولد 15اسفند 1315) بدون هیچ سابقه بیماری، وبدون اظهارکم ترین گله ای ازجزئی ترین درد جسمی، ناگاه وشتابزده در تاکستان راهی دیارخاموشان شد . سفرش آن قدر به تعجیل بود که حتی زنده یاد پدرم ، که در چند متری او درازکشیده بود ، شاید ساعتی بعد از ماجرا ، متوجه هجرت غمناک او شد . آن روز من در وزارت دفاع ( درلویزان ) با شماری ازمهندسان ومدیران ارشد این وزارتخانه کلاس آیین نگاش وگزارش نویسی داشتم . بعد ازکلاس هم قرار بود راننده مرا ،طبق عادت هفتگی ، به محل کارم ( مرکزدایره المعارف بزرگ اسلامی ) برساند . ازکلاس که در آمدم احساس کردم که اصلا حال وحوصله سرکاررفتن ندارم . به راننده گفتم مرا به منزل برساند . به خانه که رسیدم احساس خواب عجیبی داشتم . به خوابی عمیق فروشدم . ساعتی بعداز بیدارشدنم ، خبررسید وسراپا درخودمانده خود شدم . حیرتی که هنوز هم همچنان در من مانده است . در سیاهی شب به بدرقه مسافری می رفتم که به چشم خویشتن می دیدم گویی که جانم می رود ....
من در سوگ مادرم، در بهار 1388 مقاله ای نوشتم که در مجله نقد وبررسی کتاب ( شماره 26/27، پاییز 1388 ، ص 199- 201) به لطف دوست عزیزم دکتر هرمزهمایون پور، سردبیرومدیرمسئول مجله ، منتشرشد . اینک در سالروز درگذشت مادرم آن مقاله را اینجا نقل می کنم .

نه لب گشایدم ازگل ، نه دل کشد به نبید
چه بی نشاط بهاری که بی رخ تورسید
نشان داغ دل ماست لاله ای که شکفت
به سوگواری زلف تو این بنفشه دمید
.....خبرتلخ تر از آن بود که بتوان زخم های پارگی دل را به گرمی اشکی التیام بخشید . حیرت بی نهایت بود که در امتداد آن شب ِسردِ بی انتها ، بردیده ودل رنجیده پنجه افکنده بود .راهی که به خانه می رفت چقدر بی پایان بود وبی پایان !شاید دشوارترین پرسش ازهرکس آن باشد که نخستین خاطره خود را از تصویرمادر بازگوید که اول بار کی وکجا اورا دیده است ؟وقتی به پاسخ این پرسش می اندیشم ، حیاط خانه ای قدیمی با درختان تنومند گردو وحوض پراز آبی در آن ، به خاطرم می آید که ناگاه به لغزشی احساس کردم دنیا را آب فراگرفت ؛ در لحظه ای دست کسی که زندگی ام ازاو بود مرا دوباره به زندگی بازگرداند ، دستی که تا لحظه شنیدن خبرنمی دانستم بعد ازگذشت بیش از30سال هنوز گرمی حضورش همچنان در وجودم بوده است . به خانه که رسیدم رفته بود . اما می شد ازمحزونی اطاق وتخت خالی ، صدای قدمهای مرگ را شنید که چه تندوبی خبر آمده واورا باخود برده بود . همسایگی بامرگ ، تجربه بسیارتلخی است که تا اتفاق نیفتد درک آن به هیچ روی امکان پذیرنیست ؛ حتی اگراوصاف آن را در تعالیم اسلام یا در آیین زردشتی واساطیرایرانی به خوبی خوانده باشی . ازاین گذشته ، سنگینی سوگ عزیزان ، آن هم مادر ، را نمی شود به بیان آورد . غم که ازحد بگذرد به وصف نمی آید . در غمهای تحمل پذیرمی توان گریست یا نوشت یا سرود .
فردای آن شب ، چهره آرام واندک متبسم مادر بود که برسکوی غسالخانه به من می گفت : ازرفتن چندان هم نادلخوش نیستم . رنگ رخساره ودستان گره کرده هم می گفتند : دیگر تن خسته ازرنج زیستن رها شد . به آرامش او ، من هم کمی آرام تر شدم . لحظه ای بعد ، هزاران مشت خاک او را با جامه سپید آخرتش برای همیشه ازدیده ها پنهان کرد ؛ گویی بی همره وتنها ازگذرگاه تنگ مغاک به سفری دراز در دل زمین رفت ....
این پایان حکایت زندگی اوبود وپایان داستان زندگی هزاران مادر گمنام دیگری چون اوست که درهرگوشه این دیاربه دنیا می آیند ، رنج می کشند ، ومی روند . یاد این مادران ، پاس خاطرخون دلهایی که ازدست زمانه وزمان خورده اند وسهم بسیارپراهمیت آنان در پروراندن نخبگان جامعه ، درغیرازچند سطربی روح وتکراری اعلامیه مجالس ترحیم ، معمولا درهیچ کجادیده نمی شود . من هربار که به شیوه زندگی وتفکرزنان هم نسل مادرم ، یا نسلهای پیش ازاو ، اندیشیده ام ودر پاسخ این پرسش درمانده ام که چرا اینان ، درعین عوامی وبی بهرگی ازخواندن ونوشتن وناآگاهی ازآنچه درپیرامونشان می گذشته است ، دررساندن باروظایف خود به سرمنزل مقصود آن گونه موفق بوده اند به یاد تحلیل آیزایا برلین ازشعر "خارپشت وروباه" اثرآرخیلوخوس افتاده ام .
در اشعارپراکنده آرخیلوخوس آمده است :" روباه بسیارچیزها می داند اما خارپشت یک چیزبزرگ ". آیزایابرلین درکتاب متفکران روس ( که برگردان خوشخوان فارسی آن به قلم نجف دریابندری است ) درباره این شعر گفته است : " شاید معنای این سطر جزاین نباشد که روباه با همه حیله هایش دربرابریگانه دفاع خارپشت شکست می خورد . اما اگراین جمله را به طورمجازی تعبیرکنیم ، می توان معنایی ازآن بیرون کشید که تفاوت نویسندگان ومتفکران ، وشاید هم افراد بشررا ، به طورکلی نشان می دهد .

زیرافرق بزرگی است ازیک طرف ، میان کسانی که همه چیزرا به یک بینش اصلی ، یا یک دستگاه فکری کم وبیش منسجم ومعین مربوط می سازند وبرحسب مفاهیم آن می فهمند واحساس می کنند یعنی یک اصل سازمان دهنده کلی که فقط برحسب مفاهیم آن است که آنچه می کنند ومی گویند معنی می دهد وازطرف دیگر ، کسانی که هدفهای فراوانی را دنبال می کنند که غالبا با یکدیگر مربوط نیستند یا حتی تناقض دارند ، واگر اصولا ارتباطی باهم داشته باشند این ارتباط بالفعل وبه علل روان شناختی است و هیچ اصل معنوی یا جمال شناسی آنها را به یکدیگر پیوند نمی دهد . این دسته اخیر، در زندگی واندیشه بیشترمیل به پراکندگی دارند تا تراکم ، فکرشان پریشان است وبرسطوح مختلف حرکت می کنند وبه جوهرانواع فراوانی ازتجارب واشیاء به موجب ماهیت آنها می چسبند ، بی آنکه به طورهشیاریا ناهشیاربخواهند در بینش درونی واحدی که تغیرناپذیروفراگیروگاه ناقص ومتناقض وحتی تعصب آمیزاست آنها را بگنجانند ( متفکران روس ، ص 45- 46) .
این تحلیل آیزایابرلین ، تبیین کننده واقعیتی مغفول ازشیوه زندگانی زنان سنتی وروستایی وزنان تجددگرا وشهرنشین ایران است . زنان سنتی ، دردوره نوجوانی وجوانی ومیانسالی خود ، تنها به معیشت خانواده یا تربیت فرزندان می اندیشیده وازعهده آن هم به خوبی برمی آمده وازپریشان کاری وذهن پریشی – که ازویژگیهای ناگزیرهرجامعه تجدد گراست – به دوربوده اند . غیرازاین ، بی آنکه خود بدانند ، با حفظ گویشهای محلی وبافعالیتهای اقتصادی در منزل ، که استمرارحیات صنایع دستی وسنتی وبومی را موجب می شده است ، بهترین متولیان فرهنگ اصیل ایرانی نیزبوده اند . در کناراین فعالیت ناخود آگاه فرهنگی، موفق ترین حافظان بهداشت روانی وسلامت روحی فرزندان خود بوده ودرمواقع بسیاربنابرغریزه ، وظیفه پناهگاهی فرزندان را از خشم های گاه وبیگاه ، بحق یا نابه حق پدران یا سرپرستان خانواده ها را به خوبی به دوش کشیده وبهترین میانجی و مشاورخانواده ها در حفظ آرامش نهاد خانواده شده اند . در برابراین زنان سنتی ، عملکرد زنان متجدد وامروزی را باید پیش چشم آورد . این زنان ( ازبعضی استثناها مانند اندک شمارزنان متجدد عصرقاجاروپهلوی که بگذریم ) ازهمه چیز، کم وبیش اطلاع دارند ، همزمان به چندین کارفرهنگی واقتصادی وورزشی ( ازآموزش زبان وهنرورانندگی وآرایشگری گرفته تا کلاس یوگا وبدن سازی وکاردرادارات واظهارنظردر مسائل سیاسی و...) مشغول اند ، ودر عین حال در همه کارناتمام وغیرمتخصص ونابلد . ما در مدارس ودانشگاههای خود به دختران ( وهمین طوربه به پسران ) همه چیزمی آموزیم ؛ بدون آنکه در سیاستهای آموزشی خود ، به بهانه "اشراف وتنوع "، کمترین توجهی هم به مقوله" تخصص وعمق "بکنیم . نتیجه هم ، آن است که امروز می بینیم وبی نیاز به گفت وگو ست .
در تحقیقات تاریخی یا مطالعات اجتماعی هم وقتی خواسته ایم سهم زنان را یادآورشویم ، بیشترین سهم را از آن زنان تجدد گرادانسته ایم وتنها حضوروکارآنانی را به یاد آورده ایم که دربیرون ازنهاد خانواده تلاشهای فرهنگی یا سیاسی کرده اند ؛ مثلا حزب یا جنبشی به راه انداخته ، روزنامه ای منتشرکرده ، یا شعری سروده اند. من براستی نمی دانم چگونه باید سپاسگزارزنان سنتی وبی سوادی بود که درعین ناآگاهی ازمسائل فرهنگی، از عهده تربیت فرهیختگان ودانشمندان بزرگ روزگارما برآمده اند ؟ یاسهم ویاد آنها را چگونه ودر کجای تاریخ ایران باید لحاظ کرد ؟ اما اگر آن مادران در تربیت فرزندان خود ، که نام آوران سرزمین ما شدند واکنون نیزهستند ،گذشت وعمق فکر وتدبیرلازم را نمی داشتند یارفتاری غیرآنچه کردند می کردند آیا وضع به همین قراربود؟ من گمان نمی کنم .
وقتی می خواستم برای اعلامیه مجلس ترحیم مادرم شعری برگزینم دیدم که هیچ شعری نمی تواند گویاتراز این شعر" ای وای مادرم " سروده شهریار حال مرا بازگوید :
اما ندای قلب به گوشم همیشه گفت
این حرفها برای تو مادرنمی شود
هرکنج خانه صحنه ای ازداستان اوست
....واکنون می اندیشم که هرگوشه ایران ، صحنه ای ازداستان مادرانی است که به یادشان نبوده ویادی ازآنان نکرده ایم ....

محسن زمانی:
«متخصصِ شلوارک‌پوش یا غیرمتخصصِ شلوار‌پوش

سربسته بگم که دانشگاهی در ایران درخواستٍ استخدامِ کسی را رد کرده که از یکی از ده دانشگاهِ برترِ جهان دکتریِ فلسفه دارد و موضوعِ پژوهش‌‌اش هم اکیداً با گروهِ موردِ نظر مربوط است. چرا؟ چون در شبکه‌ای اجتماعی عکسی با شلوارک داشته.»
.

تعابیر مختلف از :
" To be, or not to be, that is the question."

#هومن_پناهنده
@gashthaa

نتیجۀ نفرت‌پراکنی!

سید احمد علم‌الهدی امام جمعۀ مشهد از ضرورت "اظهار نفرت از زنان بی‌حجاب توسط مردم" سخن گفته و آن را "تکلیف الهی" شمرده است.
منظور او از "مردم" قاعدتاً همان افراد مذهبی قائل به "حجاب اجباری" هستند که خودشان نیز به آن پایبندند.
در حقیقت از ابتدای انقلاب تا هم‌اکنون "اظهار نفرت" مورد نظرِ آقای علم‌الهدی از طرفِ مذهبی‌هایی که آنها را "مردم" خطاب کرده، نسبت به خانم‌های اصطلاحاً "بدحجاب" جریان داشته و دارد، اما این کار چه نتیجه‌ای در پی داشته است؟
نتیجه‌اش این شده است که نه فقط بسیاری از افراد جامعه به حجاب مورد نظر امثال آقای علم‌الهدی بدبین شده‌اند، بلکه آشکارا از آن ابراز نفرت می‌کنند. در واقع آن نفرتی که امام جمعۀ مشهد خواهان پراکندن آن در سطح جامعه است، نه فقط به طور وسیعی پراکنده شده، بلکه به صورتی متقابل، جانبِ خودِ "محجبه"ها را هم گرفته است.
از آن دسته از خانم‌هایی که منتقد و حتی مخالف نظام هستند؛ اما بنا به اعتقاد شخصی یا سنت خانوادگی، همچنان چادر به سر می‌کنند، بارها شنیده‌ام که در کوچه و خیابان و بازار، با نگاه سرزنش‌آمیز و سرشار از نفرت‌ عابران عادی مواجه شده‌اند؛ زیرا عابران آنها را به عنوانِ متنفرانِ از بقیۀ مردم، نمایندۀ ایدئولوژی حکومت و مسبب مشکلات زندگی خود فرض می‌کرده‌اند!
خب، این هم نتیجۀ علاقۀ امثال علم‌الهدی به نفرت‌پراکنی، پدیده‌ای که تار و پود جامعه را فرا گرفته و همبستگی اجتماعی و ملی ایرانیان را با تهدیدی تاریخی مواجه کرده است.
کسانی که باید در تریبون‌های عمومی، مروج همزیستی و مدارای اجتماعی و تحمل جلوه‌های گوناگون شیوۀ زندگی از سوی اقشار مختلف جامعه باشند، بدبختانه کارشان دامن زدن به شکاف‌های فرهنگی جامعه و نفرت‌پراکنی بین طبقات اجتماعی شده است. با این اوضاع خدا به همۀ ما رحم کند!
#احمد_زیدآبادی
#حجاب
#بی_حجابی
#علم_الهدی
#نفرت_پراکنی
@ahmadzeidabad
https://instagram.com/ahmadzeidabadiii

‍ 📝📝📝زوال سیاست

🎙محمد جواد غلامرضا کاشی در گفت‌وگو با سیمافکر: به دوره زوال حیات سیاسی ایران رسیده‌ایم.

✅محمدجواد غلامرضا کاشی در گفت‌وگوی تفصیلی با سیمافکر گفت: ما در دوران زوال امر سیاسی به سر می‌بریم و گویی همه منتظر ظهور فصلی جدید در مناسبات سیاسی ایران هستند.
استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی تصریح کرد: در سرآغاز تاسیس رژیم‌های پس از انقلاب، سؤال اساسی این است که آیا قرار است مردم حکومت کنند یا نخبگان و ایدئولوگ‌های انقلاب جریان امور را در دست بگیرند؟ در انقلاب خودمان، آقای طالقانی در آخرین خطبه نماز جمعه به‌صراحت اعلام می‌کند که زمام امور باید به مردم سپرده شود. اما به نظر می‌رسد از همان اوایل انقلاب دو صدا داریم: صدایی که معتقد است بعد از انقلاب کار باید به مردم سپرده شود و نگاهی که می‌گوید نخبگان انقلاب باید کار را در دست بگیرند.

✅وی اضافه کرد: پاک‌ترین و صادق‌ترین انقلابیون، از روزی که بر صندلی قدرت می‌نشینند، ارتباط خود با منطق زندگی روزمره را از دست می‌دهند و هرچه بیشتر صادق و دل‌سپرده ارزش‌ها باشند، بیشتر از این منطق دور می‌شوند. مردم اما برخلاف حاکمان، با منطق زندگی سروکار دارند، متکثر و متنوع هستند و تعهد تام به یکسری آرمان‌ها ندارند.

✅نویسنده کتاب «نظم و روند تحول گفتار دموکراسی در ایران» خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، شکاف بین آرمان‌های انقلابی از منطق زندگی مردم روز‌به‌روز بیشتر می‌شود و امکان دیالوگ و تبادل‌نظر بین مردم و گروه حاکم کمتر و کمتر می‌شود.

✅دکتر کاشی در ادامه گفت‌وگو با بیان اینکه این تناقض در همان سال‌های اول استقرار جمهوری اسلامی شکل گرفت، افزود: در نتیجه این تناقض، دو جریان مقابل هم قرار گرفتند: جریانی که بر ارزش‌ها پافشاری می‌کند و مردمی که تأکید بر منطق زندگی روزمره دارند؛ اما هر دو نگاه معیوب است. نگاه ارزشی، ارتباط خود با زندگی روزمره را از دست می‌دهد و در معنای دقیق سیاسی «فضیلت‌مند» نیست. منطق زندگی روزمره هم با جداشدن از آرمان‌ها، تبدیل به نوعی خودخواهی و فردگرایی ضداجتماعی شده و از فضیلت تهی می‌شود. جامعه‌ای هم که از فضیلت تهی شود، حتماً از اخلاق تهی خواهد شد.

✅این فعال سیاسی اصلاح‌طلب تصریح کرد: نتیجه چنین مناسباتی، شکل گیری نوع نظم سرکوبگرانه است که در آن، ارزش‌ها در عین متعالی‌بودن، روح خود را از دست می‌دهند و ضدجامعه می‌شوند و حاکمان هم با جامعه بیگانه می‌شوند. جامعه هم احساس بی‌پناهی می‌کند و هر روز بی‌قدرت‌تر و بی‌سامان‌تر می‌شود و حس فلاکت گریبانش را می‌گیرد. این مسئله خود را در میل شدید به مهاجرت نشان می‌دهد.

✅وی افزود: واقعیت این است که سیاست به پایان رسیده و میدانی برای بازی‌کردن باقی نمانده است. در چنین شرایطی، حلقه‌های وصل بین متن زندگی و قدرت سیاسی گسیخته می‌شوند و تنها چیزی که در عرصه سیاسی ظهور می‌کند، اشکال مختلف فساد است.

✅عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی تاکید کرد: در چنین وضعیتی، نظام سیاسی نمی‌تواند به مسائل اساسی مردم بیندیشد و اگر بیندیشد قدرت درمانش را ندارد و هیچ کار بزرگی نمی‌تواند بکند؛ در نتیجه سیاست نمایش و وعده را در پیش می‌گیرد.

✅دکتر کاشی با بیان اینکه شکل‌گیری میدان‌های گفتگو و کنشگری عملی و احیای حیات سیاسی، راه برون‌رفت از این بحران است، گفت: تمام میدان‌های اجتماعی در ٢٠ سال اخیر ضعیف شده‌اند و تنها نهادهایی امکان کنشگری دارند که در ساختار رسمی قدرت بازی کنند.

📌فیلم کامل گفت‌وگوی دکتر کاشی با «سیمافکر؛ ویدئو رسانه فرهنگ و سیاست ایران» را می‌توانید در آدرس simafekr.com تماشا کنید.

@MostafaTajzadeh

آقای کاشی، در این مصاحبه‌ی مفید👆، به سیاست در ایرانِ امروز از زاویه‌ای می‌پردازد که متفاوت است با زاویه‌ی دیدِ مبتذل و رایج در میان عوامِ درس‌نخوانده و درس‌خوانده و نیز در میانِ غالب دسته‌ها و گروه‌های سیاسی‌ که گرچه در مقابل هم قرار گرفته‌اند اما متاسفانه از لحاظ نگاه و رفتار سیاسی چندان فرقی با هم و با عوام ندارند و محصولِ مشترک‌ِ همگی‌شان فلاکت فعلی است.

#هومن_پناهنده
@gashthaa

🔴استقلال نهاد دانشگاه

🔺اعتماد ۴ بهمن ۱۴۰۰

✍️عباس عبدی

🔘طی روزهای گذشته سه تن از استادان دانشگاه اخراج شده‌اند. دکتر فاضلی، دکتر امیدی و دکتر آرش اباذری از دانشگاه‌های شهید بهشتی، تهران و شریف. بنده دو نفر اول را به صفت حوزه مطالعاتی و روابط شخصی می‌شناسم ولی آقای اباذری را از توصیف همکارانشان مختصری شناخته‌ام.

🔘می‌گویند اینها اخراج نشده‌اند. بلکه از اساس پذیرفته نشده‌اند!! این توجیه ناروایی است. هنگامی که یک نفر به طور موقت به عنوان عضو هیات علمی پذیرفته می‌شود تا مدتی آزمایشی کار می‌کند. دانشگاه حق عدم تمدید قرارداد را دارد ولی این عدم تمدید باید مبتنی بر فقدان صلاحیت‌های حرفه‌ای و آموزشی باشد و نه ویژگی‌های سیاسی.

🔘هر سه استاد از نظر حرفه‌ای در کار خود بنابه شهادت دانشجویان و همکاران واجد صلاحیت لازم و حتی بالا هستند، بنابراین رد آنها به لحاظ سیاسی و گرایشی هیچ فرقی با اخراج ندارد. اگر کسی منکر صلاحیت حرفه‌ای آنان است، آن را بیان کند. همین که یک استاد بازنشسته و اصول‌گرای دانشگاه در مورد آقای اباذری می‌گوید تا من هستم اجازه نمی‌دهم اباذری به دانشگاه برگردد، نشان دهنده وجود پشت پرده سیاسی است. در این یادداشت می‌کوشم که نقدی بر این سیاست ارایه کنم.

🔘باید پرسید که؛ چرا اقدام به حذف استادان از منظر غیرعلمی می‌شود؟ نه فقط در دانشگاه بلکه در حوزه‌های دیگر نیز فرآیند حذف وجود دارد. بخشی از این ماجرا ناشی از خواست استادان کم‌بضاعت است. استادانی که می‌بینند با وجود استاد باسواد، دست بی‌سوادی آنان رو می‌شود، لذا در صدد حذف استادان باسواد برمی‌آیند.

🔘می‌بینند که دانشجویان با استادان باسواد درس می‌گیرند، یا داوطلبانه سر کلاس آنها می‌روند، در انتخاب استادان راهنما و مشاور به آنان رجوع می‌کنند. همه اینها نوعی حسادت را در استادان کم یا بی‌سواد دامن می‌زند، و منافع آنان را نیز به خطر می‌اندازد لذا به تخریب استادان باسوادتر مشغول می‌شوند.

🔘متأسفانه حسادت در میان بخشی از اعضای هیأت‌های علمی رواج دارد. بنابر این دولت و وزارت علوم باید متوجه این انگیزه باشند و اجازه ندهند که بدنامی اخراج این استادان به نام دولت ولی به کام استادان بی‌بضاعت شود.

🔘این اخراج‌ها وجه مهم‌تری هم دارند، و ‌آن هنگامی است که به یک رویه حکومتی تبدیل می‌شوند. تا هنگامی که این اخراج‌ها رویه فردی است، چنانچه که در فوق اشاره شد، سود آن را افراد کم‌سواد می‌برند و زیانش نصیب جامعه و حکومت می‌شود، ولی هنگامی که حکومت‌ها این رویه را انتخاب می‌کنند، عوارض آن بدتر می‌شود.

🔘حکومت‌ها حساسیتی منفی به سطح سواد ندارند، بلکه به محتوای علمی و رویکرد عملی استاد حساس هستند، و گمان می‌کنند که با اخراج آنان، دچار تبعات نظرات این استادان نمی‌شوند. ولی نتیجه جز این است.

🔘اول به این علت که صاحبان اندیشه، بیش از دانشگاه در عرصه عمومی است که نفوذ دارند، بنابراین اخراج آنان از دانشگاه موجب حذف آنان از عرصه عمومی نمی‌شود. اتفاقاً نتیجه عکس دارد، زیرا اخراج به نوعی موجب حقانیت دادن به تفکرات آنان نیز هست.

🔘کدام یک از صاحب‌نظران بوده‌اند که فقط از طریق دانشگاه بر عرصه عمومی نفوذ داشته‌اند؟ استادان باسوادی هستند که علاقه‌ای به حضور در عرصه عمومی ندارند و اثرگذاری آنان اندک و محدود به دانشگاه است، ولی استادانی که دنبال حضور عمومی باشند، با اخراج از دانشگاه بیش از پیش فعال می‌شوند، نمونه مهم آن دکتر شریعتی است. اخراج نوعی حقانیت و پشتوانه اخلاقی نیز برای آنان ایجاد می‌کند که آن را به اعتبار اندیشه‌های خود اضافه می‌کنند.

🔘مشکل دیگر این است که با حذف استادان باسواد و باانگیزه، رقابت «درون دانشگاهی» از میان می‌رود و چشمه‌های جوشان علم که باید به کمک دولت‌ها بیایند، خشک می‌شوند. این بزرگ‌ترین زیانی است که متوجه نهاد دانشگاه می‌شود. سرنوشت سیاست‌گذاری در حکومتی که براساس چنین ساختاری تصمیم بگیرد، پیشاپیش معلوم است. استادان همسو با حکومت در چنین وضعیتی میدان‌دار می‌شوند. ولی مصداق؛ خود گویی و خود خندی/ عجب مرد هنرمندی، می‌شوند.

🔘دخالت قدرت سیاسی و اداری در روابط و ضوابط علمی، در ابتدا نهاد علم را تخریب می‌کند، سپس نهاد سیاست و قدرت به دلیل بی‌بهره شدن از نهاد علم، تضعیف و ناکارآمد می‌شود. اینکه فلان استاد با اتکا به قدرت سیاسی بگوید اجازه نمی‌دهد که فلان شخص به دانشگاه برگردد، چیزی جز حقارت علمی خود را نشان نداده است.

🔘تا زمانی که نهاد دانشگاه استقلال خود را به دست نیاورد نمی‌تواند در خدمت توسعه کشور باشد. همان گونه که نهاد قضایی باید مستقل باشد نهاد علم نیز باید استقلال نسبی از قدرت داشته باشد. با رویکردهای سیاسی و مبتنی بر قدرت نمی‌توان مشکلات نهاد علم را حل کرد، بلکه آنها را بیش‌تر می‌کند.

به مادرم
شعر: محمود درویش
ترجمه: حسین متّقی

دل‌تنگ نان‌های مادرم هستم
قهوه‌هایش
و آن‌گونه که مرا لمس می‌کرد…

هر روز که می‌گذرد
کودکی در من بزرگ می‌شود
من زندگی را دوست دارم
چرا که اگر بمیرم
از اشک‌های مادرم شرمنده خواهم شد!

اگر روزی بازگشتم،
مرا بگیر
و از من نقابی برای مژگان‌ت بساز
استخوان‌هایم را با علف بپوشان
و با طهارت قدم‌های پاک‌ت تعمیدم ده
و پیوندی بزن میان من
با گره گیسوانت
با ریسمانی که از پشت پیراهن‌ت رها است…

شاید که خدایی گشتم
خدایی می‌گردم
آنک که قلب‌ت را لمس می‌کنم…

اگر بازگشتم
از من چوبی بساز برای آتش تنورت…
بندِ رختی بر بالای خانه‌ات
که من بی‌نماز ظهرت
نای ایستادن ندارم.

پیر شده‌ام!
ستاره‌های کودکی‌ام را بازگردان
تا به راهنماییِ گنجشک‌های کوچک
راه بازگشت به آشیانه‌ی انتظارت را پیدا کنم…

این را بنویسم و بروم ردِ کارم. بیست سال پیش دمِ عید سوار قطار شدم که بروم اهواز. چهار نفر بودیم توی کوپه. قطار از تهران خارج نشده بود که دو نفر از ما چهار نفر، دعوای‌شان شد. دعوا از میزان مرغوبیت ماست شهرشان شروع شد. بعد هم کار کشیده شد به فرهنگ و زبان و پشت بازو. بعد هم چهار تا چک و لگد رد و بدل کردند و همدیگر را مثل نمد مالاندند. رئیس قطار آمد و با پس گردنی گذاشت‌شان توی دو کوپه جداگانه و به جایشان دو تا پیرمرد آورد که تا صبح مثل تراکتور خروپف کردند. دعوا سر هیچ.

امروز صبح یک پاراگراف نوشتم در باب سالگرد زدن هواپیما. نقل قول کردم از اسماعیلیون که هنوز توان این را ندارد که اشتراک ماهانه مجله‌ی دخترش را کنسل کند و آن را تحویل می‌گیرد و می‌گذارد پشت در اتاقش. گفته بود: «هنوز جرات ندارد وارد اتاقش بشود». بعد من نوشته بودم این فاجعه را فراموش نمی‌کنیم حتی اگر فراموشی بگیریم. چرا که درد تا وقتی که هست، فراموش نمی‌شود. خاطره خودِ درد است. همین یک پاراگراف با خودش سِیلی از مخالفت‌های عجیب و غریب آورد که باورش سخت بود.

چند ماه پیش سر انتخابات آمریکا، هزار دسته شدیم در حالی که این کشور خودش دو جناح اصلی بیشتر ندارد. اگر میزان پرخاش ما به همدیگر را وارد معادلات سیاسی آمریکا می‌کردیم، احتمالا جنگ داخلی راه می‌افتاد. اصولا کسی هم دلیل و مدرکی برای حرفش نمی‌آورد. صرفا چشم‌ها بسته و دهان‌ها باز.

هم‌سویی دیگر یک جوک لوس و بی‌معنی شده است. هزار دسته شدیم. داخل و خارج کشور. همه‌مان یک کوله‌پشتی پر از دینامیت گذاشته‌ایم پشت کمرمان و آماده‌ی انفجاریم. موضوع انفجار دیگر مهم نیست. فقط می‌خواهیم انتحار کنیم. سیاست. مهران مدیری. مزه‌ی خرمالو. شجریان. لوگوی موزه هنرهای معاصر. قیمت نفت دریای برنت. مرغوبیت ماست.

نظر مخالف و مباحثه، نیروی محرکه‌ی هر پیشرفتی است. اما آداب خودش را دارد. پشت هر نظری باید فکری خوابیده باشد و نه منفعتی. اما اینجا شده میدان جنگ. تقسیم شدیم به هزاران گردان کوچک و بی‌اثر. نگران تجزیه خاک کشوریم؟ خاک چه ارزشی دارد وقتی آدم‌های روی آن تجزیه شده‌اند؟ دسته دسته شدیم. آدم‌های مهاجر و غیر مهاجر. مسلمان و غیرمسلمان. باحجاب و بی‌حجاب. بی‌سواد و باسواد. روی گردان‌های کوچک برچسب‌ می‌زنیم و جدا می‌شویم. هزاران گردان بی‌اثر که دیگر توان جابجا کردن یک گونی سیب‌زمینی را هم در این دنیای بزرگ نداریم.

من هم مشمول همین فاجعه‌ام. من هم نظر مخالف را درک نمی‌کنم، کوله‌پشتی پر از دینامیت را پشت خودم بستم و فقط می‌خواهم آدم‌های گردان دیگر را بپکانم. بی‌مطالعه و بی‌تفکر. چه کسی بهتر از من برای تجزیه شدن.
#فهیم_عطار
@fahimattar