گشت‌ها | هومن پناهنده
898 subscribers
768 photos
583 videos
60 files
1.04K links
کانال هومن پناهنده
Download Telegram
Forwarded from نشر کرگدن
🎉🎉 در دست انتشار

هنر هشیارانه زیستن
ناتانیل برندن
ترجمهٔ کورش کامیاب
ویراستۀ هومن پناهنده
مجموعهٔ «خوب زیستن»/ دبیر: بابک عباسی
۲۷۶ صفحه/ قیمت پشت جلد: ۱۵۰۰۰۰ تومان
قیمت پس از تخفیف: ۱۲۷۵۰۰ تومان
خرید مستقیم در تلگرام با تخفیف ویژه:
@kargadanpubBot

#نشر_کرگدن
#در_دست_انتشار
#هنر_هشیارانه_زیستن
#ناتانیل_برندن
#کورش_کامیاب
#بابک_عباسی
#مجموعه_خوب_زیستن
#خودشناسی
#آگاهی
#راه‌و‌رسم_زندگی
#ذهن‌آگاهی
🔸حکومت‌های دوران ماقبل‌ صنعتی نمی‌توانستند اعتماد مردم را جلب کنند. نخست به این دلیل که خشن و زورگو بودند. این خشونت به‌ویژه در مواجهه‌ی حکومت با زارعان و مخالفان ظهور بیش‌تری می‌یافت. دومین دلیلِ بی‌اعتمادی مردم به حکومت‌های دوران قدیم را در ماهیت خودکامه‌ی این حکومت‌ها باید جست. خودکامگی این حکومت‌ها از آنجا ناشی می‌شد که قدرتی نامحدود را در اختیار حاکمانی بوالهوس می‌گذاشتند که هرچند قادر نبودند فرآیند سیاسی تحت حاکمیت‌شان را به درستی مهار و هدایت کنند، می‌توانستند به‌آسانی و با شیوه‌هایی غیرمنتظره در همه‌ی امور مداخله کنند و -مهم‌تر از همه- قادر بودند بر سرنوشت افراد تاثیر بگذارند و کسانی را که خطری برای حاکمیتشان تلقی می‌کردند تنزل مقام دهند یا به‌کلی از سر راه خود بر دارند. بیهوده نیست که در قصه‌های عامیانه پادشاهان غالباً فرمان می‌دهند که " سر از تن فلان کس جدا شود". در حقیقت، همین واقعیت که این قدرتِ به‌ظاهر مطلق آن‌گاه که به جای اشخاص معطوف به فرآیندها می‌شد اصلاً کارآیی نداشت، خود موجب تشدید تعدی لجام‌گسیخته‌ی آن می‌شد. در هزار و یک‌ شب، داستانی هست که بنا بر آن خلیفه و وزیرش با بدن مثله‌شده‌ی زن جوانی روبه‌رو می‌شوند‌ که در بشکه‌ای انداخته شده است. خلیفه که از این واقعه منقلب شده است، فریاد بر می‌آورد که حکومت باید از چنین فجایعی جلوگیری کند. تا این‌جا حسی که به ما دست می‌دهد کاملاً قابل‌ فهم است و حال و هوایی امروزی دارد، امادر ادامه‌ی داستان، خلیفه به وزیرش دستور می‌دهد فوراً قاتل را پیدا کند، وگرنه اعدام خواهد شد. یعنی خلیفه، درست برخلاف آنچه خواننده‌ی امروزی ممکن است انتظار داشته‌ باشد، به وزیر دستور نمی‌دهد برنامه‌ای برای مبارزه با جرم و جنایت تدوین کند. از نظر‌ او این مشکل حل‌ناشدنی است. خلیفه صرفاً آسان‌ترین و در دسترس‌ترین گزینه‌ی ممکن را بر می‌گزیند.‌ حاکمان دیگر نیز به همین شیوه عمل می‌کردند؛ مثلاً در مواجهه با مشکلات اقتصادی، دست به مصادره‌ی اموال و دارایی‌های شخصی توانگران می‌زدند... یا برای مقابله با بحران‌های سیاسی... افراد را بدون محاکمه زندانی می‌کردند یا دادگاه‌هایی تشکیل می‌دادند که نتیجه‌ی دادرسی‌شان پیشاپیش معلوم بود یا دست به اعدام‌های فوری می‌زدند و کارهایی از این دست.

پاتریشیا کرون، جامعه‌های ماقبل
صنعتی، ترجمه‌ی مسعود جعفری،
صفحات ۱۰۶ و ۱۰۷.

#هومن_پناهنده
@gashthaa
Forwarded from Etemadonline TV
📺 گفت‌وگوی ویدئویی اعتماد با خانواده دو جانباخته هواپیمای اوکراینی:

🔹تمام خواست خانواده‌های هواپیمای اوکراینی محاکمه آمران رده‌بالاست

🔹کیفرخواست فقط افراد نظامی را دربرمی‌گیرد در حالی که مسئولان و افراد غیرنظامی دیگری هم هستند

🔹کیفرخواستی که صادر شده کاملا غلط است و متاسفانه این عبارت را باید عرض کنم که ظالمانه است

🔹گزارش کارشناسی ایران کلا زیرسوال است؛ دروغ گفتند

🔹کارشناسان عموما وابستگی سازمانی داشته‌اند، همان سازمانی که این جنایت را انجام داده و این تعارض منافع دارد

🔹موشک دوم دقیقا به هواپیما اصابت کرده، برخلاف آنچه گزارش رسمی ایران گفته و به بدترین جای هواپیما هم خورده است

🔹هیچ امیدی به دادخواهی نداریم

🔹چاره‌ای نداریم ما سوخته‌ایم و تمام شده‌ایم

🔹بچه‌های ما از جایی کشته شدند که نه ما فکر می‌کردیم ضربه بخوریم و نه خودشان

🔹با «کیان» سوختیم و با بقیه هم همین‌طور، هر کدام‌شان انگار یک شب ۱۸ دی دیگر برای ما بود/ اعتماد

مشروح این گفت‌وگو را #اینجا_ببینیم👇

https://www.etemadonline.com/tiny/news-601425

#سیاسی

🆔 @EtemadTV 👈عضویت⭕️
Etemadonline TV
📺 گفت‌وگوی ویدئویی اعتماد با خانواده دو جانباخته هواپیمای اوکراینی: 🔹تمام خواست خانواده‌های هواپیمای اوکراینی محاکمه آمران رده‌بالاست 🔹کیفرخواست فقط افراد نظامی را دربرمی‌گیرد در حالی که مسئولان و افراد غیرنظامی دیگری هم هستند 🔹کیفرخواستی که صادر شده کاملا…
سخنانِ بسیار تلخ و، در عین حال، سنجیده و وزین ِ پدر و مادری که شاید بتوان گفت فقط باید مادر یا پدر بود تا حقیقت حالشان را دریافت.
برای توصیف احساسم پس از خواندن آنچه بر این دو بلازده‌ گذشت و می‌گذرد، فعلاً تصویری نیرومندتر از این شعر شاملو به یادم نمی‌آید :

من درد در رگانم
حسرت در استخوانم
چیزی نظیر آتش در جانم پیچید
سراسر وجود مرا گویی چیزی به هم فشرد
تا قطره‌ای به تفتگی خورشید جوشید از دو چشمم
از تلخیِ تمامی دریاها در اشک ناتوانی خود ساغری زدم

#هومن_پناهنده
@gashthaa
Forwarded from | پنجه‌نامه: تاریخ و خاطره |
✍ نصرالله پورجوادی

تاریخ مجتهد محور
در اوایل دهه شصت که ما تازه مرکز نشر دانشگاهی را برای تهیه کتابهای دانشگاهی تاسیس کرده بودیم بعضی ها در بیرون از مرکز خیال می کردند که این مرکز تاسیس شده است تا کتاب های دانشگاهی را انقلابی و «اسلامی»، چاپ کند-- در همه زمینه ها: از مهندسی و پزشکی گرفته تا علوم اجتماعی و روانشناسی و تاریخ و ادبیات فارسی و غیره. تصور می کردند که در یک جایی، عده ای از ما بهتران نشسته اند و تصمیم میگیرند که مثلاً اقتصاد اسلامی چیست. تاریخ اسلامی چیست، ریاضیات اسلامی چیست ، روانشناسی اسلامی چیست. و بعد هم دستور صادر میکنند به مرکز نشر تا طبق آن دستورات و تصمیمات کتاب تالیف کند .
ولی من در همان موقع هم می گفتم که خدا وکیلی هیچکس از بالا دستوری به مرکز نشر نمیداد. نه رئیس جمهور و نه نخست وزیر و وزرا و نه ستاد انقلاب فرهنگی. هیچ‌کس ، حتی شیخ محمد تقی مصباح یزدی هم که بعداً بودجه کلانی گرفت تا سه عنوان کتاب در جامعه شناسی و روانشناسی و اقتصاد اسلامی بنویسند و چاپ کنند و هر سه هم سر زا رفت، تماسی با مرکز نداشت. ( شیخ اصلا دانشگاهی ها را داخل اهل علم حساب نمی کرد). البته گاهی از پایین پله های مرکز نشر جوانانی بالا می آمدند به دفتر من درطبقه پنجم و از من سوال می‌کردند که مثلاً برای اسلامی کردن کتاب ها چه کار می کنم.؟ گاهی هم پیشنهاد میدادند، پیشنهاد عجیب. و من میخواهم برای یاد آوری و معرفی ذهنیت این نوع جوانانی که از گرماگرم انقلابی گری و اسلامیت سر بر می اوردند دو خاطره برای جوانان نسل کنونی تعریف کنم.
یکی از آنها خاطره نوجوانی است که تازه ریشش سبز شده بود و آمده بود و میگفت چرا ما کتاب های ریاضی و فیزیک و شیمی و غیره را می خواهیم با فرمول هایی که در آنها الفبای فرنگی مثل x و y یا a و bو c نوشته می شود چاپ کنیم. می گفت ما انقلاب کردیم که دیگر حروف خارجی و اصلا زبانهای غیر اسلامی در کتاب های خود به کار نبریم. و شما هم نباید ببرید.
تصور نکنید که این ذهنیت فقط در یک گروه یا قشری خاص از جوانان بود. نه، این نوع تصور عمومیت داشت، منتهی به صورتهای مختلف ظهور و بروز می کرد. مثلاً همین ذهنیت در نخست وزیر بود که دستور میداد تمام کلاسهای زبانهای فرانسه و انگلیسی و آلمانی متعلق به انستیتو فرانسه و بریتیش کانسل و گوته بسته شود؛ و همین ذهنیت بود که اسم یک یک دانشگاهها را برمی میداشتند و به جای آنها می گفتند اسم کسانی را بگذارند که به اندازه یک آجر یا یک کیسه سیمان هم در بنای آن دانشگاه سهم نداشتند واصلا تحصیلات دانشگاهی که هیچ؛ دیپلم دبیرستان هم نگرفته بودند. و نیز همین ذهنیت بود که مقرر میکرد واحد‌های زبان خارجی را برای دانشجویان در دانشگاهها،در همه رشته ها، کم کنند و حد اکثر به جایش عربی بگذارند. همین ذهنیت بود که میخواستند بقبولانند که زبان علم امروز هم باید عربی باشد نه انگلیسی یا فرانسه . در واقع میخواستند به خیال خود زبان علمی را در تمام دنیا عربی کنند تا ثابت کنند که عالم و دانشمند در دنیا کسی است که در حوزه ها به عربی درس خوانده باشد و درس و علم هم برایشان همان فقه و فقه و باز هم فقه بود. و خیال نکنید که این نوع ذهنیت امروزه دیگر وجود ندارد و فقط هاشمی رفسنجانی بود که عمامه به سر ها را عالم و دانشگاهیان را عوام می خواند. این ذهنیت حتی در کسانی هم که عمامه را از سر برداشته، و قبا و لباده را تبدیل به کت و شلوار کرده اند هنوز هم هست. البته نه همه. خوب، حاصل این همه این تلاش ها برای از سکه انداختن زبان انگلیسی و فرانسه و آلمانی چه بود؟ این که رییس جمهور ما که مدعی است از یک دانشگاه اروپایی دکترا گرفته است یک احوالپرسی ساده هم نمی تواند به یک زبان اروپایی با روسای جمهور کشور های دیگر بکند، و وزیر خارجه کشورمان وقتی میخواهد با رییس جمهور ترکیه چاق سلامتی کند به زبان عربی میکند.
خاطره دیگر باز مربوط به یک نوجوان انقلابی دیگر است که قیافه اش شبیه به طلبه ها بود هرچند که عبا و عمامه نداشت. پیراهن آستین بلندی داشت که دامن آنرا روی شلوارش انداخته بود. پیشنهاد این جوان هم این بود که مرکز نشر دانشگاهی بیاید و کتاب های تاریخ را که تاکنون نوشته شده است انقلابی و اسلامی کند. چگونه؟ گفت با تغییر محور تاریخ و توضیح داد که تاریخها تاکنون همه بر محور شاهان و سلسله های شاهی مثل صفویه و زندیه و افشاریه و قاجاریه و پهلوی نوشته شده است و این نگاه به تاریخ طاغوتی است. گفت: حالا که انقلاب شده، آن هم انقلابی اسلامی، ما باید تاریخ را مجتهد محور کنیم یعنی هر دوره را بر اساس زندگی و فعالیت مجتهد زمان و فتواهای او و اتفاق‌هایی که در ارتباط با بیت او رخ داده است تدوین کنیم.
⬇️

@HistoryandMemory
⬆️
وقتی دید من با حیرت به او نگاه میکنم فکر کرد من درست حرف او را نفهمیده ام. لذا شروع کرد به توضیح دادن و من اعتراف می کنم که هم اکنون هیچ چیز از آن توضیحات را به یاد نمی آورم. ولی یادم هست که من نمی‌توانستم حتی تصور بکنم که تاریخ آخوند محور یا مجتهد محور چگونه باید نوشته شود، لذا به جای تکذیب یا تصدیق سخن او فقط می‌توانستم مات و مبهوت به او نگاه کنم.
‌ نسل امروز ما مسلما خیلی چیزها در باره این نیم قرن گذشته خوانده و شنیده و عکس و فیلم هم از آن روزگاران زیاد دیده است. ولی شنیدن خبر و دیدن عکس کجا و بودن در وسط معرکه کجا. نسل امروز هزاری هم که کتاب و مجله خوانده و در اینترنت انواع فیلمها در باره زندگی کردن در بیابان خشک و بی آب و علف مشاهده کرده باشد معادل یک روز زندگی کردن در بیابان برهوت نیست. کسانی که مثل من نیم قرن گذشته را در این آب و خاک زیسته اند همه از این نوع جوانان، با ذهنیتی که گوشه ای از آنرا سعی کردم نشان دهم ، دیده اند و میفهمند که من چه میگویم. این دو جوان که به دفتر من در مرکز نشر آمدند آدمهای استثنایی و عقب افتاده ذهنی نبودند. این ذهنیت در آن روزگار نرمال بود . اگر در مرکز نشر کسی بود که حرف و پیشنهاد آنها را تحویل نمیگرفت در صدا و سیما یا آموزش و پرورش و سازمان کتابهای درسی که برای همین جوانان امروزی کتاب درسی مینوشتند بودند کسانی که آنها را با روی باز تحویل میگرفتند. اصلا خود اینها و همفکران آنها بودند که تمام تشکیلات آموزش و پرورش را در اختیار گرفتند و تاریخ را هر جور که خواستند نوشتند. تاریخ برای ایران نوشتند ولی خود ایران را سعی کردند در سایه شکوه و عظمت فرهنگ و زبان عربی محو کنند، حتی تارخ ایران پیش از اسلام را. و عجبا که حاصل این کتابها چیزی نبود که جوانان انقلابی دیروز در سر می پروراندند. مغز شویی ممکن است در مورد گروهی یا عده ای که تحت عملیات شست و شو هستند موثر واقع شود ولی انقلاب اسلامی نشان داد که شست و شوی مغزی در مورد یک نسل یا یک ملت کارگر نمی افتد. در تربیت نسلهای آینده ما باید عقلانیت و حقیقت یا راستی را معیار آموزشهای خود قرار دهیم نه اعتقاداتی را که گروهی خاص، که از قضا قدرت را به دست گرفته اند، از روی عادت بدانها پای بندند. و فراموش نکنیم که قدرت همیشه ملازم راستی نیست.

منبع: صفحه فیس‌بوک نویسنده
@HistoryandMemory
نشر کرگدن
هنر هشیارانه زیستن ناتانیل برندن ترجمهٔ کورش کامیاب ویراستۀ هومن پناهنده مجموعهٔ «خوب زیستن»/ دبیر: بابک عباسی ۲۷۶ صفحه/ قیمت پشت جلد: ۱۵۰۰۰۰ تومان قیمت پس از تخفیف: ۱۲۷۵۰۰ تومان خرید مستقیم در تلگرام با تخفیف ویژه: @kargadanpubBot هنر هشیارانه زیستن دعوتی…
دوستی از من پرسید: نظر خودت درباره‌ی این کتاب چیست؟
گفتم: اگر ویرایشش به من پیشنهاد نمی‌شد، احتمال کمی داشت که هرگز آن را بخوانم، چون نه از محتوای آن چیزی می‌دانستم، نه نویسنده‌اش را می‌شناختم، و حیف بود که آن را نخوانم.

#هومن_پناهنده
@gashthaa
Forwarded from سهام نیوز
✅محبوب‌ترین اسامی نوزادان تهرانی در ۱۴۰۱ چه بود؟

محبوب‌ترین نام‌های ایرانی در بین پسران و دختران متولد شده در تهران تا ابتدای زمستان ۱۴۰۱ نشان می‌دهد که نورا و امیرعلی محبوب‌ترین اسامی نوزادان تهرانی در سال ۱۴۰۱ بوده است.

بر اساس اعلام سازمان ثبت احوال استان تهران فراوانی نام‌های نوزادان در تهران در ۹ ماهه اول سال ۱۴۰۱ براین اساس است: نورا، ماهلین، فاطمه، هانا و رستا و امیرعلی، آراد، شاهان، علی و آیهان ۵ اسم دخترانه و پسرانه‌ای هستند که در یک سال اخیر بیشترین فراوانی را در بین متولدین تهرانی داشتند.
@Sahamnewsorg
بهاری دیگر آمده است
آری
اما برای آن زمستان‌ها که گذشت
نامی نیست
نامی نیست.
ا. شاملو

#هومن_پناهنده
@gashthaa
#اختصاصی

🔰
جلایی پور: ایران در سال ۱۴۰۲ مستعد ظهور وضعیت‌هایی است که انتظار آن‌را نداریم

🔺
استاد دانشگاه و جامعه شناس در گفت وگو با صبح ما به وقایع اعتراضی سال گذشته اشاره کرده است که متن کامل آن در ادامه می آید:

🔺آقای دکتر، سال سخت و تلخ و دلهره اور ۱۴۰۱ پایان یافت؛ اکنون سوال اینجاست چه کنیم که روزهای سخت ۱۴۰۱ در سال ۱۴۰۲ تکرار نشود؟

🔸کاش اراده‌گرایانه می‌شد به این سوال پاسخ داد. بدین سان که حکومتیان و شهروندان در جامعه مدنی اراده می‌کردند تا کارهای خوب انجام دهند تا اوضاع خوب شود مثلا تورم درمان شود و تولید ارتقا یابد یا جامعه از وضعیت اعتراضی خارج شود.

🔸متاسفانه جامعه ایران دچار وضعیتی شده که در مدیریت جریان امور کشور نقش «اراده‌ها» و حتی نقش «نهادهای اصلی» نقش تعیین کننده و تمام کننده ندارند. همه شاهد بودیم در سال گذشته «حکومت» شش ماه ناخواسته در معرض بزرگترین خیزش اعتراضی بعد از انقلاب قرار گرفت، پانصد جانباخته و بیست‌هزار دستگیری داشت. و در مقابل در جامعه، جوانان معترض هم نتوانستند انقلاب کنند و تغییرات ساختاری را به حکومت تحمیل کنند. این جوانان بیش از صد روز از جمعیت خاکستری دعوت به پیوستن به اعتراضات کردند ولی نپیوستند. متاسفانه ایران آینده هم در ۱۴۰۲ مستعد ظهور وضعیت‌هایی است که انتظار آن‌را نداریم.

🔺چه عواملی باعث حوادث و اتفاقات سال ۱۴۰۱ شد؟

🔸عوامل زیادی هست و همه به آن‌ها اشاره کرد‌ه‌اند. ما در ایران مشکل شناخت وضعیت نداریم بلکه مشکل عمل از سوی حکومت داریم. به نظر من مهمترین عامل ایجادکننده چنین وضعیتی «حکومت متوهم با سیاست‌های غلط داخلی و خارجی» در یک دوره طولانی است. چهل و پنج سال پیش بنیان‌گذار ج.ا «حکومت اسلامی» تشکیل نداد چون نمیشد تشکیل داد. مگر می‌شود بر جامعه متکثر ایران یک «امارت اسلامی» غیرانتخاباتی تحمیل کرد. ولی دو دهه هست که حاکمان ایران ج.ا را از جمهوریت (با نظارت استصوابی) دور کردند و حکومتی یک‌دست، با کسری مشروعیت و ناکارامد درست کردند که حتی بیست در صد جامعه را هم نمایندگی نمی‌کند. بوروکراسی ایران را به تدریج از شایستگان خالی کردند. ایران را از حرکت در مسیر توسعه پایدار، همه جانبه، عادلانه و مشارکتی محروم کردند.

🔺مهم ترین نقاط ضعف و قوت در سال ۱۴۰۱ چه بود؟

🔸مهمترین نقطه قوت جامعه ایران در شرایط کنونی این است که جمعیت خاکستری (بین پنجاه تا هفتاد در صد) از حکومت ناراضی‌اند اما تاکنون دنبال انجام «انقلابی دیگر» نبودند. البته این وضعیت تضمین شده و فیکس نیست.

🔸دو نقطه ضعف مهم هم داریم. نقطه ضعف اول این‌که حاکمان فعلی کشور می‌دانند اوضاع خراب است، اما چون کارهایی که کرده‌اند را جزو «هویت و هستی خود» می‌دانند (مثل حجاب اجباری و آمریکاستیزی) لذا قادر نیستند در مسیر تغییرات و اصلاحات حرکت کنند. تا دقیقه نود حتی تا وقت اضافی در برابر تغییرات مقاومت می‌کنند. در حالی‌که راه نجات کشور حرکت از «حکومت هدایتی» و انتصابی فعلی به طرف «حکومت رضایتی» و انتخابی است. البته اگر دیر نشده باشد.

🔸نقطه ضعف دوم این‌که نیروهای جامعه مدنی قادر نیستند که معترضین را از «رویکرد انقلابی» دور کنند. رویکرد انقلابی یعنی این‌که پیش شرط هر تغییری ابتدا تغییر رژیم است. به بیان دیگر دو دهه در ایران رویکرد تغییر، تغییرات خشونت‌پرهیز، تدریجی، جنبشی و صنفی و سمنی بود، و حکومت قدر ندانست، اما هم اکنون نیروهای جامعه مدنی جرئت ندارند که در فضای فجازی از تغییرات تدریجی و اصلاحی دفاع کنند. همه دیدیم که شش ماه ایران در اعتراض بود، جمعیت خاکستری و جامعه مدنی به انقلاب نپیوست ولی ایستاد و تماشا کرد. چنین عارضه‌ای (یعنی دوری از تغییرات تدریجی) در ایران پس از انتخابات ۱۴۰۰ در ایران اوج گرفت. وقتی حاکمان «متوهمانه» دست به مهندسی انتخابات زدند و حکومت را بی‌پناه کردند و دولت یک دست هم دستشان را نگرفت و ایران را با بزرگترین اعتراض روبرو کردند. اما حکومت همچنان آن را «اغتشاش» می‌داند!

🔺پیش بینی از سال جدید چیست؟

🔸هر چه حکومت دست به تغییرات بزند ممکن است اوضاع بدتر نشود. اگر تغییرات در سیاست خارجی ادامه پیدا کند و در ادامه گشایش با کشورهای عربی نوعی برجام با کشورهای غربی سروسامان یابد، سایه شر تحریم‌ها از اقتصاد ایران کم شود و وضعیت اقتصادی بهبود پیدا کند ممکن است «جامعه ناراضی» ایران دوباره «جامعه اعتراضی» نشود. اما اگر تندروها در مسیر تغییر سیاست‌ها باز اخلال ایجاد کنند ممکن است اعتراضات بعدی ایران با جرقه وضعیت بد اقتصادی دوباره شعله‌ور شود. ضمن این‌که از توطئه اسرائیلی‌ها (و فرافکنی نتانیاهو که با بحران داخلی روبرو است) در ایجاد ناامنی هم نباید غافل بود.

🔰در لینک زیر بخوانید:
https://sobhema.news/?p=22917

#صبح_ما
@sobhema_ir

@hamidrezajalaeipour
Forwarded from آینده
چرا دوران علم اصول واجتهاد فقهی سپری شده است؟

دکتر محمد مجتهد شبستری:

۱_ در دوران حیات پیامبر اسلام همه ضوابط و احکام زندگی آیینی و اجتماعی پیروان او با امضاء و یا تأسیس او معین می‌شد، اما پس از رحلت او جماعتی از علمای امت که بعداً فقیهان نامیده شدند، به اجتهاد فقهی پرداختند تا در سه قلمرو «عبادات»، «معاملات»، و «سیاسات» ضوابط و حکم‌هایی جدید از کتاب و سنت استنباط کنند.

۲_ این جماعت که به تدریج بر تعداد آن‌ها اضافه می‌شد، در قرون آغازین اسلام تقریباً در همه قلمروهای زندگی آیینی و یا «اجتماعی»، «سیاسی» و «اقتصادی» مسلمانان تکلیف همه مسائل را روشن می‌کردند. همواره، گسترۀ فتواهای فقهی آنان تقریبا به اندازۀ گسترۀ زندگی فردی و اجتماعی مسلمانان در آن قرن‌ها و متناظر با آنها بود.

۳_ شما وقتی یک کتاب توضیح المسائل را باز می‌کنید با حدود پنج هزار مسئله فرعی روبرو می‌شوید که حدود دو هزار عدد از آنها به عبادات اختصاص یافته است و حدود سه هزار مسئله فرعی دیگر به احکام معاملات…در واقع ظرفیت اصلی علم فقه همان است که در کتب فقه و توضیح المسائل‌ها و آن موارد جدید و مانند آنها دیده می‌شود و نه چیزی بیشتر از آن.

۴_ در عصر حاضر ما مسلمانان برای ادامه حیات در جهان حاضر راهی جز این در پیش نداریم که تکلیف هزاران افعال خود را که سرنوشت اکنون و آینده ما را رقم می‌زنند با استفاده از افکار و ایده‌ها و علوم و فلسفه‌های تمدن جدید و تجربه‌های بشری معاصر که پیشرفته و کارامد اند مشخص کنیم و برای معین کردن تکلیف آن افعال هر گونه مراجعه به کتاب و سنت بی ثمر و عقیم و عملی لغو است (چون کتاب و سنت هیچ سخنی درباره آن‌ها ندارد)

۵_ این مدعا که مقتضای علم و حکمت و قدرت خداوند این است که برای همه افعال بندگان در همه عصرها و همه زمان‌ها (الی یوم القیامه) احکام جعل فرماید و او چنین کرده و آنها را باید از طریق کتاب و سنت جستجو کرد و روش آن جستجو هم استفاده از علم اصول و اجتهاد فقهی است کاملا بی اعتبار و سراسر غیر قابل قبول به نظر نمی‌رسد؟!

۶_ وقتی چون روز روشن تجربه می‌کنیم که در جامعه کنونی خودمان برای تعیین تکلیف سرنوشت سازترین افعال و تصمیم گیری‌ها هیچ حکمی نمی‌توان از کتاب وسنت به دست آورد. چگونه می‌توانیم خود را به نادانی بزنیم و باز هم از اعتبار آن تئوری کلامی ـ فلسفی سخن بگوئیم؟!


*منبع: قسمتی از یادداشت: چرا دوران علم اصول واجتهاد فقهی سپری شده است؟ از استاد #محمد_مجتهد_شبستری

@A_pajhohi