مصاحبه حمیدرضا جلائی‌پور با یورو نیوز فارسی

۱۳/۷/۲۰۲۳
۲۲/۴/۱۴۰۲

جامعه ایران جنبشی است و نه انقلابی

به نظر جنابعالی، جنبش مهسا عمدتا متشکل از کدام طبقات و اقشار بود و از این حیث چه تفاوت یا شباهتی با جنبش سبز و اعتراضات آبان 1398 داشت؟

عمده مشارکت کنندگان در اعتراضات مهسا جوانان دختر و پسر (۱۵ تا ۲۵ سال) از طبقه متوسط در بیش از صد شهر ایران بودند. معترضین جنبش سبز از همه‌ نسل‌های طبقه متوسط بودند و عمدتا در تهران بودند و فقط جوانان نبودند. در تهران سه میلیون نفر اعتراض کردند و گفتند رای من کو؟ ولی اعتراضات مهسا از حیث جغرافیایی گستره بود و در صد روز تداوم داشت ولی تعداد هر اعتراض ده‌ها نفره و صدها نفره بود. حتی تعداد معترضین به ده‌ها هزار نفره هم نرسید.

چرا جنبش مهسا نتوانست انبوهی از شهروندان ناراضی را به خیابان‌ها بیاورد؟

دلایل گوناگونی دارد. یکی این‌که مطالبات این جنبش را تلویزیون‌های ماهواره‌ای بالا بردند. در ابتدای اعتراضات مهسا ما شاهد یک جنبش مدنی و اعتراضی «مخالف تحمیل حجاب اجباری» بودیم بعد رسانه‌های خارج از کشور سوار این موج اعتراضی شدند و مطالبه جنبش را در «تغییر رژیم» دنبال کردند. این مطالبه بزرگ هزینه‌ها را بالا برد و جمعیت‌های انبوه هم همراهی نکردند. دوم مردم ناراضی کشور به اپوزیسیون برانداز متشکل از سازمان‌های تروریستی (مثل سازمان مخوف رجوی و یا کومله) و سلطنت‌طلبان اعتباری قائل نبودند و از آن‌ها منزجرند. سوم حکومت هم اعتراضات را کنترل می‌کرد. لذا در اعتراضات مهسا عمدتا جوانان و نوجوانان که سبکبال بودند و تجربه روبروشدن با حکومت را نداشتند، بیشتر درگیر بودند و عامه مردم درگیر نشدند.


در قیاس با آبان 1398، مردم در جنبش مهسا با خشونت بیشتری با نیروهای سرکوب درگیر شدند. دلایل رشد خشونت در اعتراضات مردمی را چه می‌دانید؟

در اعتراضات ۹۸ هم از هر دو طرف خشونت بروز کرد و جانباختگان مردم و پلیس زیاد بود. روشنه وقتی مطالبه به سرنگونی رژیم تبدیل می‌شه صحنه اعتراضات خشونت آمیز می‌شه.


دربارۀ "سازماندهی"، "ایدئولوژی" و "رهبری" در جنبش مهسا چه نظری دارید؟

از حیث سازماندهی، ایدیولوژی و رهبری اعتراضات مهسا شبیه اعتراضات بهار عربی بود. سازماندهی عمومی و شفاف نداشت و سازماندهی‌ها افقی، پراکنده و شبکه‌ای و خودجوش بود. این اعتراض مهسا ایدئولوژی هژمونیک نداشت گویی یک تقاضا برای بازپس‌گیری زندگی داشت. و در ادامه در این خیزش اعتراضی گفتارهای گوناگونی بروز کرد. این اعتراض رهبری شناخته شده و ارگانیک با بدنه معترض نداشت به اصطلاح این اعتراض بی‌سر بود. به همین دلیل عده‌ای از تحلیل‌گران از این اعتراض بعنوان «ناجنبش» یاد می‌کنند. ولی من معتقدم این اعتراض مهسا در ایران در درجه اول یک جنبش مدنی بود و الان هم مبتنی بر پیشروی آرام در سطح مخالفت با حجاب اجباری ادامه دارد.


از انتخابات ریاست جمهوری 1396 تا به حال، دست کم پنج اعتراض قابل توجه در ایران بوقوع پیوسته (دی 96، آبان 98، خوزستان 1400، خوزستان 1401، جنبش مهسا 1401). آیا ایران در حال حرکت به سمت یک انقلاب است؟

در پاسخ به سوال شما دو پاسخ وجود دارد. پاسخ اول این‌که با خیزش مهسا ایران وارد وضعیت انقلابی نشد. و جامعه ایران در شرایط «وضعیت انقلابی» نیست. زیرا: نه دولت ایران پوشالی است و از نیروی مردمی حامی برخوردار هست؛ نه ایدئولوژی انقلابی در ایران ایدئولوژی هژمون و مسلط هست؛ نه جامعه دو قطبی است بلکه جامعه چند پارچه است.

پاسخ دوم این که خیزش اعتراضی مهسا یک اپیزود (یا صفحه) از کتاب «انقلاب نوین ایران» است. لذا قائلین به این پاسخ منتظر وقوع صفحات دیگر اعتراض و انقلاب هستند.

من با پاسخ اول همراهم. جامعه ایران جامعه جنبشی است ولی انقلابی نیست.


دلایل کمرنگ‌شدن شعارهای پهلوی‌طلبانه در جنبش مهسا چه (در قیاس با دی 96 و آبان 98) بود و در کل، طرفداران خاندان پهلوی را در ایران امروز، تا چه حد مستعد کنش انقلابی می‌دانید؟

در این اعتراضات خانواده پهلوی و پسر شاه چهار خطای عمده داشت. اولا خشونت‌ناپرهیزی در اعتراضات را محکوم نکرد و با سازمان‌های تروریستی و فراخوان‌های آن‌ها همراه شد و او فرد غیرمسولی در برابر جان مردم بیگناه بود. ثانیا در حالی‌که جوانان معترض در تهران جانشان در خطر بود پسر شاه با دشمن ایران در اسرائیل (یعنی با نتانیاهو) ملاقات کرد. ثالثا سفر بعدی او به جمهوری آذربایجان که هم‌پیمان اسرائیل هست، هست. رابعا در همین مدت او با شخصیت‌های راست افراطی و ضد ایران در کشورهای غربی ملاقات کرد و از تحریم‌ها علیه ایران دفاع کرد. لذا خانواده پهلوی یک جریان ضد ملی است.

@hamidrezajalaeipour

‍ 📝📝📝 چرا انقلاب نمی‌شود؟!

✍️ مرتضی مردیها
.

✅گویا چیزی در حدود ۸۰ درصد از مردم ایران از وضعیت سیاسی کشور ناراضی‌اند ، و از این میان بخش مهمی ، بالاتر از ناراضی ، مخالفتی همراه با خشم و خروش از خود بروز می‌دهند.

✅کمتر محفلی  یا حتی گردهمایی‌های زودگذر چند نفره ، می‌توان یافت که موضوع اصلی بحث در آن ، ایراد و انتقاد و بدگویی و تمسخر و خشم‌خواری از رفتارها و گفتارهای حکومتیان نباشد. من ولی بخش عمده‌ای از آن را جدی نمی‌گیرم. بارها و بارها دوستان نزدیکی را از دست خود عصبانی کرده‌ام، برای اینکه در حالی‌که با شور و غوغا در حال ایراد و انتقاد‌ند به آنها متذکر می‌شوم که این حرف‌هایتان بی‌فایده است؛ همه آن را می‌دانند.

✅اگر کاری می‌توانید انجام بدهید، خدا قوّت، ما هم هستیم؛ ولی اگر فقط با حرف‌های تکراری قصد مجلس‌گرمی یا مشغولیت دارید، من حوصله آن را ندارم. یک دلیلش اینکه، اگر در همین محافل، که در سرتاسر کشور، هر لحظه هزاران نمونه از آن در جریان است، کسی جایی برخیزد و بگوید در مقام عمل می‌توان فلان حرکت را صورت داد، بلافاصله اکثریت گسترده‌ای رنگ به رویشان نمی‌ماند و اگر قضیه کمی جدی شود به سرعت از محل می‌گریزند. نمونه ساده‌ای بگویم. در قضایای پاییز گذشته در دانشگاه، با اساتید همکار دور هم بودیم و طبق معمول انتقادات هم بود.

✅در آن زمان رییس دانشگاه از اساتید هر دانشکده دعوت کرده بود با هیات رییسه دیداری داشته باشند. نوبت دانشکده ما بود.رو به همکاران گفتم حدس قوی من این است که منظور از این جلسه، درخواست کمک از ما برای ساکت کردن دانشجویان است! پیشنهاد من این است که هیچکس در این جلسه شرکت نکند. پیشنهاد خطرناک و پرهزینه‌ای نبود، با این حال سیبک گلوی همکاران را می‌دیدم که بالا و پایین می‌رود و با نگاه سرد و خیره‌شان هماهنگ است.

✅یکی از منصف‌ترین‌شان‌ گفت "آقا ما به اندازه شما آزاده نیستیم".اشتباه نکنید! کسی را به خاطر ترسش تحقیر نمی‌کنم. ترس شاید مهم‌ترین غریزه در هدایت رفتار بنی‌بشر است. قصدم فقط گفتن این بود که لبالب بودن جامعه از اعتراض و انتقاد ما را نفریبد.

#در_کرانه_روز

🔸اشاره دائم به موضوع اشغال یا تصاحب خیابان از سوی دو طرف کشمکش، جدی، تعیین کننده و نشانه بارزی از این است که هر دوطرف دعوا به این نتیجه رسیده‌اند که  روند تحول رابطه جامعه -حکومت به سمت  یک رویارویی آخرالزمانی می‌رود: شورش محور، خونین، بی‌قاعده، شوم ، و منتهی به خلأ قدرت. بدترین سناریویی که می‌توان برای یک کشور متصور شد... و مشکل این است که انگارهیچ کس نمی‌تواند این روند را تغییر دهد!

🆔 @jameeno

در عکس‌ِ خوب همیشه یک جای خالی هست.
جذابیتِ یک عکس فقط به آن‌چه نشان می‌دهد، نیست؛ به آن‌چه از قاب بیرون می‌گذارد هم هست.
باید تصمیم گرفت:
تو بیرون باش،
تو درون،
و تو جایی میان درون و بیرون.
@AnSoo
✍🏼 ابراهیم سلطانی
📷 امید اردهالی

پارکها

هراس من از نیمکتهاست
که یاسها روی آنها می‌ریزند

هراس من از پیش از ظهرهاست
و بادها که در پیش از ظهرها می‌وزند
و یاسهای سپید را روی نیمکتها می‌ریزند
و
هراس من از پارکهاست
که بادها پیش از ظهرها در آنها می‌وزند
و یاسهای سپید را روی نیمکتها می‌ریزند
خدایا
مرا به نیمکتهای پیش از ظهر پارکها مرسان

ضیاء موحد


#هومن_پناهنده
@gashthaa

شعری از زنده یاد "اسماعيل خویی"
با آواز ایرج بسطامی و آهنگسازی کیوان ساکت / آلبوم: فسانه

دل را خراب کرد و
به گنجِ هنر رسید ...
عشقِ خرابکا‌رِ تو
آبادی آوَرَد ...

کانال: @makhfigah_channel

دیدگاه یک حیوان فاسد

" کنت از عهد نوجوانی، استعدادِ تکریمِ زن را از دست داده بود و به زن، فقط از دیدگاه یک حیوان فاسد می‌نگریست؛ خطاب به من آهسته گفت:
-‌ چقدر جوان و چه اندامی!
یادم می‌آید که در آن لحظه احساس خوبی در سینه‌ام جان گرفت. آخر من هنوز شاعر بودم و زن را در جمع درخت‌ها و شب بهاری و ستاره‌ی نو دمیده، فقط از دریچه‌ی چشم یک شاعر می‌توانستم تماشا کنم. به دختر سرخپوش با همان عزت و احترام چشم دوخته بودم که عادت داشتم به جنگل‌ها و کوه‌ها و آسمان لاجوردی نگاه کنم. آن روزها هنوز هم یک ذره از رقت قلب و حساسیتی که از مادر آلمانی‌ام به ارث برده بودم، در وجودم باقی مانده بود." *

* مجموعه‌ی آثار چخوف، ترجمه‌ی سروژ استپانیان، ج ۲، ص ۳۹ و ۴۰.

#هومن_پناهنده
@gashthaa

🎥 دزدی نماینده پارلمان نروژ از یک فروشگاه که منجر به استعفای او شد

✅ @akhbare_fouri

آفتابه‌دزد است. تازه بعد هم استعفا کرده. به این هم می‌گویند رجل سیاسی؟!

❗️جزئیات تکان‌دهنده از رانت کنکور

📢 رتبه ۱۷۵ هزار دارد پزشکی می‌خواند ؛ قبولی پزشکی با کارنامه مردود

◀️ علی امرایی، عضو کمیسیون آموزش دیده‌بان عدالت و شفافیت جزئیات جدیدی درباره رانت کنکور افشا کرد.

◀️ وی گفت: کسی که میانگین نمراتش در دروس اختصاصی ۸ درصد بوده الان دارد پزشکی می‌خواند، این‌ها با امضای چه کسانی وارد دانشگاه شدند؟
چه‌کسانی پای آن مصوبه را امضا کردند؟
که الان رتبه ۱۷۵ هزار دارد پزشکی می‌خواند، درحالی‌که سایر داوطلبان باید برای آن جنگ کنند که رتبه‌شان زیر ۵ هزار شوند./خبرآنلاین

@A_pajhohi

سمپوزیوم «دکترفتحی مسکینی» فیلسوف تونسی و مترجمِ عربیِ آثار مهمی از کانت،نیچه و هایدگر در دانشگاه تونس...
👇👇

☝️☝️☝️

«دکتر فتحی مسکینی» در این سمپوزیوم جمله‌ای می‌گوید که خلاصه‌ی قرن‌ها انحطاط سنت ماست:
نحن بضاعة ميتافيزيقيه و اجتماعية لسردِية منهكة لم تعد تسطيع ان تعدنا بشئ.
يعنى ما کالایی متافیزیکی و اجتماعی از یک «روایتِ متلاشی و فرسوده»ایم که دیگر تواناییِ اینکه آورده‌ای برای ما داشته باشد را از دست داده است.
مجری برنامه اضافه می‌کند:(فقدت بریقها)یعنی این روایت، درخشش خودش را هم از دست داده و‌ مسکینی ادامه می‌دهد: یعنی صلاحیت بهره‌وری و استفاده از آن ناممکن شده به طوری که بتوانیم آن را در حد یک پیشنهاد و بدیل به نسل جدید خود ارائه دهیم.
مراکشی‌ها مثلی دارند:
كَمَنْ يريدُ إيصالَ ميِّتٍ إلى الأورجازم!
به این معنا که(روزآمدکردنِ فرسودگیِ چنین روایتی)به تلاش کسی می‌ماند که می‌خواهد مُرده‌ای را به ارگاسم برساند.
اما چرا؟
مسکینی در پاسخ می‌گوید:
بدین دلیل که ما تنها فرهنگی هستیم که قرون وسطای خود را تا به امروز ادامه داده‌ایم.
مسکینی حرف قلندرانه‌ی دیگری هم دارد که سخت وحشتناک است می‌گوید:
اگر به همین روش ادامه دهیم و به زودی به دنبال تغییر نباشیم،فرزندان ما نه تنها برای رهایی از فقر و جنگ، سوار بر قایق‌های مرگ خواهند شد بلکه اینجا را در جستجوی انسان ترک خواهند کرد چرا که اقلیم‌شان به زودی به منطقه‌ای وحشی بدل خواهد شد.
چرا که به باورِ مسکینی که به دنبال پروژه‌ای است که از ایمان،تقریری انقلابی و آزادانه به دست دهد: ایمان و اندیشه‌ای که ما در دست داریم نمی‌تواند زمین قابل سکونتی برای فرزندان‌مان فراهم کند و متاسفانه هستند کسانی که هنوز برای این آموزه‌های غیر قابل سکونت در زمین، جان خود را از دست می‌دهند؛ زیرا هرچقدر زندگی در گذشته هویت‌خواهانه بوده امروزه زیست‌مندانه است.

✅ اسکیزوفرنی فرهنگی

✍مصطفی ملکیان

🔹در ما آدمیان، اسکیزوفرنی فرهنگی یعنی چند پارگی فرهنگی وجود دارد. مثلا من در روز جمعه گذشته در همین قم در جلسه ای سخنرانی داشتم حضار جلسه برخی از دوستان سال های قبل من بودند. همین که جلسه تمام شد رفقا می خواستند بروند و من هم بلند شدم بروم تهران .نزدیک شب شده بود .یکی از رفقایی که خیلی با هم صمیمی هستیم و سالهاست که با هم دوستیم  گفت :آقای ملکیان !!بگذار اینها بروند. ما می خواهیم برگردیم به همان آقای ملکیان عاطفی ای که با هم شعر و غزل و اینها می خواندیم! تا حالا رُل عقلانی بودنت را بازی کردی؛ این نصیب تو بود و این هم نصیب این آقایان بود؛ بس است دیگر! بنشین تا بقیه بروند؛ دیگر می خواهیم بزنیم در عالم شعر و این جور چیزها.

🔹من به نظرم می آید که این اسکیزوفرنی فرهنگی است؛ واقعا یک نوع انشقاق و چند پارگی شخصیت است؛ یعنی آدم مثل اینکه هنوز واقعا یک دله نشده است.

🔹دوستی را می شناسم که نه خدا را قبول دارد و نه پیغمبر را اصلا هیچ چیزی را قبول ندارد ولی می گفت: آقای فلانی! روزهای عاشورا نمی توانم توی خانه بنشینم؛ حتی یکی دو سال هم سعی کردم تلویزیون را روشن کنم تا خودم را با آن سرگرم کنم اما دیدم فایده ندارد باید بروم داخل جمعیت روی دوشم می نشیند، یک اشکی از چشمم جاری می شود بعد برمی گردم می آیم خانه و راحت می نشینم.

🔹من به نظرم می آید در ما یک نوع اسکیزوفرنی فرهنگی وجود دارد. بنده واقعا به شخصه در مورد شخص خودم این را اعتراف می کنم. به نظر خودم در من یک نوع انشقاق شخصیت –به معنای دقیق کلمه– وجود دارد.

➖مصطفی ملکیان،جزوه ایمان و تعقل

@mostafamalekian

⭕️کاری به دبیر ستاد امر به معروف ندارم که درک او همین اندازه است. آن پزشکی که مدیر دولتی است و آن وزارتخانه‌ای که تن به چنین تخلفی ضد انسانی می‌دهد و دولتی که سکوت می‌کند باید پاسخگو باشند.


نمی‌فهمیدم این شصت هزار نفری که در این شهر ساکن بودند چگونه فکر می‌کردند؟
برای چه انجیل می‌خواندند؟
چرا دعا می‌کردند؟
برای چه روزنامه و کتاب می‌خواندند؟
از گفته‌ها و نوشته‌هایی که تا آن روز به آن‌ها رسیده بود چه استفاده‌ای می‌بردند؟
هنوز همان تیره‌گی‌های دماغی و همان دشمنی با آزادی که سیصد سال پیش دیده می‌شده است، در آن‌ها وجود داشت.

📕 زندگی من
👤 #آنتوان_چخوف

#تیکه_کتاب

@Roshanfkrane

♦️محمدعلی امیرمعزی درباره پیدایشِ اسلام از دیدِ تجدیدنظرطلبان سخن می‌گوید🔺

مشاهده در یوتیوب

@joreah_journal

www.instagram.com/joreah_journal