وزیر کشور این یکی را هم مجاز می‌داند؟


سردار احمد وحیدی وزیر کشور گفته است: "تذکر حجاب در متروی تهران تحت عنوان امر به معروف و نهی از منکر و ظاهراً توسط گروه‌های مردمی انجام می‌شود. ما مجوز خاصی برای این کار ندادیم. این کار باید با ادبیات خوب و الفاظ خوب و صرفا تذکر لسانی انجام شود. در همین حد این گروه‌ها مجاز هستند."
من گروهی از شهروندان یا به قول آقای وحیدی "گروه‎های مردمی" را می‌شناسم که مایلند برای امر به معروف و نهی از منکر مسئولان و کارمندان دولت و تذکر به آنها نسبت به سردواندن مردم، کم‌کاری، عدم حضور به موقع و هر نوع فساد اداری، در محل وزارتخانه‌ها و نهادها و اداره‌ها مستقر شوند. آنها متعهد می‌شوند که "با ادبیات خوب و الفاظ خوب و صرفاً تذکر لسانی" کارشان را انجام دهند. حال نظر وزیر کشور در مورد حضور آنان در مراکز مربوطه چیست؟ آیا آنها هم"در همین حد مجاز هستند"؟ یا اینکه به عنوان اخلالگر و شورشی و دخالت در امری که به آنان مربوط نیست، بازداشت و تحویل مراکز قضایی و امنیتی می‌شوند تا "به سزای عمل خودسرانۀ خود برسند"؟
#احمد_زیدآبادی
@ahmadzeidabad

#الف

🏷️ دقایق یک موقعیت !

🖊️ شورای سردبیری: دوستانی پیام می‌دهند که بعدش چه؟ چه خواهد شد و چه باید کرد؟ دائما هم می‌پرسند.

ما نمی‌دانیم. هیچکس نمی‌داند، و حکومت که  ما را به پشت ارابه‌اش بسته و به آینده می‌برد نیز نمی‌داند. ما در جامعه نو بر اساس قرائن پیش‌بینی‌های معمولا کوتاه مدتی می‌کنیم. آخرین بار در باره این پرسش‌ها،  از "شکستن چوب خشک" حرف زدیم. بله، ممکن است همچون چوبی خشک خرد شویم اگر روندهایی که در کشور و جهان پیرامون می‌بینیم با همین محتوا ادامه یابند.

تنها چیزی که در باره کشورمان با قطعیت می‌گوئیم اینهاست:
کشورها برای آنکه روبه زوال و حل شدن در دیگران نروند باید قوی باشند:

۱ - باید قدرت اقتصادی داشته باشند و همراه آن سهم نسبی بالا در اقتصاد جهانی که خیلی مهم است. ما از نظر اقتصادی به خاک سیاه نشسته‌ایم. حتی برای یک کشور متوسط بودن باید بیشتر از یک درصد تولید ناخالص جهان را می‌داشتیم و مهمتر از آن اقتصاد ما باید اقتصاد جهانی و منطقه را درگیر عملکرد خود میکرد. مهمترین اهرم ایران برای داشتن نقش تعیین کننده اهرمی، نفت بوده است که اکنون حضور موثر در محاسبات جهانی ندارد. در اقتصاد بیشتر تاثیر پذیر و بازیچه امیال جهانی هستیم تا تعیین کننده اجبارهایی برای کشورهایی دیگر. اقتصاد ایران توانایی تهاجمی( گروگان گیری منافع دیگران در عملکرد خود) ندارد، قدرت  دفاع از خود را ندارد، و بیشتر یک مولفه شکست در جنگ همه‌گیر قدرت است تا نقطه قوت. تکمیلی و مثالی عرض می‌کنیم که یک بخش از گیرافتادن روسیه در تله اوکراین علیرغم قدرت نظامی و سیاسی آن، ناچیز بودن اقتصادش هست. تنها اهرم اقتصادی بزرگترین کشور جهان در جنگ اوکراین خطوط نفت و گاز بود که برای گروکشی و دادن قدرت بازیگری به آن کافی نبود. سهم ۱/۳ درصدی روسیه از اقتصاد جهان آنرا در معرض فشار قرار می‌دهد و توان گروکشی و مقاومتش را هم کم می‌کند. 

۲- کشورها باید بتوانند از خود دفاع کنند تا غیر قابل حذف باشند. به همین خاطر باید قدرت دفاعی نظامی داشته باشند. این قدرت نظامی نسبی است: با یک تفنگ میتوان از یک خانه دفاع کرد، اما با ده تفنگ نمی‌توان از یک شهر دفاع کرد. با هزاران تفنگ و مسلسل هم نمی‌توان در برابر بمب افکن و کروز دفاع کرد. ما کارشناس نظامی نیستیم، اما این را می‌دانیم که "توان نسبی آتش"  هم نداریم. همین دیروز، آن آقایی که مسئول جنگ موشکی و هوا فضا است گفته که اگر درگیر شویم کشته می‌دهیم و بیست سال عقب می‌افتیم. این یک اعتراف حداقلی اما بنیادین از سوی کسی است که تا دیروز فقط رجز می‌خوانده است.

حکومت نمی‌گوید که نه تنها توان تهاجمی نداریم(که لازم هم نداریم مگر برای عمل  پیشدستانه ) بلکه حتی توان دفاعی هم نداریم. یک علت صراحت کم نظیر در کنار کشیدن از معرکه غزه، آگاهی بر این واقعیت نزد سران حکومت است.

نتیجه بگیریم: ایران در وضعیتی از سیاست بین‌الملل قرار گرفته که فاقد دو مولفه اصلی و بنیادین قدرت ساز است. وضعیتش این است: اقتصاد به زانو در آمده، و دکترین و استراتژی دفاع ملی ناسنجیده و فقط مبتنی بر سخت‌افزار درجه دوی نظامی! چوب خشک قابل شکستن یعنی این!

پیش بینی دوباره: احتمال شروع درگیری‌هایی برای باز آرایی معادله‌های برهم خورده توزیع قدرت در منطقه وجود دارد. بیرون آمدن کم آسیب از این باز آرایی متعادل کننده قدرت کشورها (می‌توانید اسمش را جنگ برای تعیین کشورهای قدرتمند و تعیین کننده منطقه و باز تقسیم قلمروها بگذارید)  قدرت واقعی در دو مولفه توصیف شده می‌خواهد. به عقیده ما کشور فاقد آن‌ها شده است!

توضیح ضروری:  در این مطلب عامل اتکای حکومت‌ها به مردم برای داشتن توان ایستادگی، و قدرت ملی ناشی از وضعیت سیاسی دموکراتیک در افزایش توان دفاع ملی، آگاهانه در نظر گرفته نشده‌اند. فرض براین است که یک دولت برای حفط تمامیت ارضی و جایگاه جهانی یک کشور، فارغ از روابط حکومت - ملت،  در مرحله نخست به دو عناصر بنیادین در یک جنگ بیرونی  نیاز دارد.

🆔@jameeno

◾️ ✅ وصیت‌ نامه محمدعلی اسلامی ندوشن

🔻در پايان مراسم تشییع و خاکسپاری محمدعلی اسلامی ندوشن وصیت‌نامه وی توسط محمدجواد حق‌شناس به عنوان وکیل خانواده اسلامی ندوشن قرائت شد.

▪️متن وصیت‌نامه به شرح زیر است:

خواست من است که چون روز محتوم فرار رسد جنازه را از دانشگاه تهران گذرانده به نیشابور انتقال دهند و از آنجا ببرند و در دامنه کوه بینالود به خاک بسپارند. خراسان پرتاریخ‌ترین ایالت ایران است و نیشابور فراکشیده‌ترین شهر ایران. اگر فوت من در خارج از ایران صورت گرفت جنازه به ایران انتقال داده شود.

🔻آنچه از من برجای مانده کتاب‌هاست؛ امتیاز چاپ و تجدید چاپ آن را به نهاد آرامگاه فردوسی واگذار می‌کنم. عواید حاصل از آن‌ها به عنوان حق‌التالیف، صرف گل‌کاری و زیباسازی محوطه آرامگاه و جاده مشهد به توس خواهد شد. امیدوارم که این خواست‌ها به خوبی اجرا شود.

🔻از خانواده، همسر، دوستان و خوانندگانم خداحافظی می‌کنم.
بر روی گور من علاوه بر اسم، تاریخ تولد، و مرگ، این بیت حافظ نوشته خواهد شد:
اگر از پرده برون شد دل من عیب مکن/ شکر ایزد که نه در پرده پندار بماند»
مهر ۱۳۹۳

🆔 @rasadkhabar

‍ 🔴آیا مردم از اصلاح‌طلبان رویگردانند؟

این گفتگو به دعوت روزنامه شرق میان آقای مرعشی دبیرکل کارگزاران و بنده و با مدیریت آقای احمد غلامی درباره انتخابات پیش‌ رو انجام شد. کل گفتگو‌ را می‌توانید در لینک زیر ببینید. این بخش پاسخم به این پرسش است که چرا اصلاح‌طلبان نزد مردم شنیده نمی‌شوند و راه حل این مساله چیست؟

🎥مشاهده فیلم کامل از لینک زیر👇🏻
https://youtu.be/NNUGZnwDlhQ

ویدیویی از یک پدر و پسر در شبکه‌های اجتماعی توجه کاربران را به خود جلب کردە است.

🔺پسر خانوادە کە بە اروپا مهاجرت کردە، بعد از هشت سال بە خانه بر می‌گردد و پدرش را کە در مزرعه کار می‌کند، غافلگیر می‌کند.

#تحلیل_زمانه
🌍 @TahlilZamane

‍ 💥به یادِ یکی از «ماهی سیاه کوچولو»ها که امروز سالروز درگذشت اوست!
✍️ علی مرادی مراغه ای
@Ali_Moradi_maragheie

✅گوهرمراد نام مستعار غلامحسین ساعدی است، روزی در حین چرخیدن در قبرستانی، به یک سنگ قبری برمی خورد که روی آن نوشته شده بود:
«آرامگاه گوهر دختر مراد».
و همین را به عنوان نام مستعار خود برمی گزیند.

♦️تقریباً اکثر «ماهی‌ سیاه‌ كوچولو»های‌ صمد جوانمرگ ‌شدند. از این‌ حلقه‌، معدودی چون‌ غلامحسین‌ ساعدی‌ زنده ماندند، اما او نیز بعدها مصداق‌ بارز «جوانمرگی‌ در ادبیات‌» شد!
خالق‌آثاری‌ چون‌ «عزاداران‌ بیل‌»، «ترس‌ و لرز» و «واهمه‌های‌ بی‌نام‌ ونشان‌»، پس‌ از آن‌ نمایش‌ مُضحك‌ «ندامت‌» توسط دستگاه‌ ساواك‌ و پرویز ثابتی، چنان‌ شقه‌ شقه‌ شده‌ بود كه‌ پیش‌ از آنكه‌ بمیرد مرده‌ بود!
ساعدی‌ با آن‌ خلاقیت‌ جوشانش‌ پس‌ از تحمل‌ شكنجه‌های‌ جسمی‌ و روحی‌ ساواك ‌وقتی‌ «زندان‌ آریامهر» را ترك‌ می‌گفت‌ به‌ قول‌ شاملو تنها جنازه‌ نیم‌ جانی‌ از او به‌ جای‌ مانده‌ بود و در فرجام‌ انقلاب‌ كه‌ آرمان‌هایش‌ به‌ مانند«تامارای‌ دندیل‌»اش‌ به‌ یغما رفته‌ بود، ناچار به‌ تبعیدی‌ ابدی‌ و اجباری ‌تن‌ سپرد.
كمتر نویسنده‌ای‌ به‌ مانند ساعدی‌، روزگار دوزخی‌ و تلخِ یك‌ تبعیدیِ آواره ‌را اینچنین به‌ تصویر كشیده‌ است‌:
«احساس‌ می‌كنم‌ از ریشه‌ كنده‌ شده‌ام‌. هیچ‌ چیز را واقعی ‌نمی‌بینم‌. تمام‌ ساختمان‌های‌ پاریس‌ را عین‌ دكور می‌بینم‌... از دو چیز می‌ترسم‌. یكی‌ از خوابیدن‌ و دیگری‌ از بیدار شدن‌. سعی‌ می‌كنم‌ تمام‌ شب‌ را بیدار بمانم‌ و نزدیك‌ صبح‌ بخوابم‌ و در فاصله‌ چند ساعت‌ خواب‌، مدام‌ كابوس‌ می‌بینم‌. مدام‌ به‌ فكر وطنم‌ هستم‌. مواقع‌ تنهایی‌، نام‌ كوچه‌ پس‌ كوچه‌های ‌شهرهای‌ ایران‌ را با صدای‌ بلند تكرار می‌كنم‌ كه‌ فراموش‌ نكرده ‌باشم‌... این‌ چنین‌ زندگی‌ كردن‌ برای‌ من‌ بدتر از سال‌هایی‌ بود كه ‌در سلول‌ انفرادی‌ زندان‌(شاه) به‌ سر می‌بردم»‌.

♦️نویسنده‌ خلاق‌ ایرانی كه‌ پیش‌ از گابریل‌ ماركز به‌ فضای‌ رئالیسم‌ جادویی ‌گام‌ نهاده‌ بود، اینك‌ در آپارتمانی‌ «در خارج‌ جاده‌ كمربندی‌ پاریس‌(پره‌فه‌ریك‌) در شهرك‌ مهاجرنشین‌«بانیوله‌»» كه‌ هیچ‌ شباهتی‌ به ‌تبریز، سراب‌، سبلان‌ و سرعین‌ نمی‌برد، آخرین‌ جرعه‌های‌ زهرآگین ‌زندگی‌اش‌ را سر می‌كشید؛ با سیمایی‌ عبوس‌ و اندوهگین‌ با موهای‌ انبوه‌ و پریشان‌ جو گندمی‌ وسبیلی‌ پر پشت‌ و ریشی‌ نتراشیده‌ كه‌ بسی‌ بیشتر از سن‌ و سالش‌ می‌نمود، به‌ انتظار مرگ‌ نشسته‌ بود، نزدیك‌ترین‌ یارانش ‌سال‌ها پیش‌ با سیانور و گلوله ‌برای‌ بهروزی‌ توده‌ها به‌ استقبال‌ مرگ‌ شتافته‌ بودند و اینك‌ ساعدی‌ باشیشه‌های‌ پی‌درپی‌ و مفرط‌ الكل‌ به‌ دنبال‌ مرگ‌ می‌دوید تا مرگ‌ او را در رباید!»
چه‌ تلخ‌ بود این‌ نسل‌ و چه‌ فرجام‌ تلخی‌ داشتند!

♦️وقتی‌ بر روی‌ تخت‌ بیمارستان‌ «سنت‌ آنتوان‌» آخرین‌ جرعه‌های‌ زندگی‌اش‌ را سر می‌كشید، اگرچه‌ پنجاه‌ سال‌ بیشتر نداشت‌ اما «زخم‌ِعمیق‌ِ از ساواك‌ بالای‌ لبش‌»، زخم‌ِ عمیق‌ترِ رویاهای‌ِ به‌ یغما رفته‌ در قلبش‌ و ده‌ها كتاب‌ و سوژه‌های‌ ناب‌ نانوشته‌ در ذهنش‌ او را بسی پیرتر می‌نمود...
در سردخانه، زیر نور چراغی کم سو، آرام و بی خیال خوابیده و لبخندی به لب داشت، یکی از دوستان آذربایجانی اش که برای آخرین دیدار با ساعدی به سردخانه آمده بود، بی اختیار گفته بود:
«دارد قصه تنهایی ما را می نویسد و به ریش ما میخندد»!

♦️گورستان پرلاشزِ پاریس، برای ایرانیان دربدر از وطن، نامی آشناست گورستانی با دیوار معروف کماندر (Communard که سمبل آزادیخواهی مردم فرانسه است، اگر چه ایرانیان سهم چندانی از مفاهیم مدرن غربی چون آزادی، برابری و دمکراسی...نصیب شان نگشته، اما سهم خوبی از این گورستان نصیب شان شده!
بنگرید گورهایی چون صادق هدایت، غلامحسین ساعدی، قاسملو، منیر وکیلی، عیسی بهادری، رضا دانشور...

📌 *تعرض جامعه به خودش*
✍ *مصطفی مهرآیین*

۱. واتسلاو هاول در کتاب "قدرت بی قدرتان" در وصف حکومت های توتالیتر معتقد است این حکومتها چون در همان آغاز همه نیروهای سیاسی مخالف را از بین می برند مجبورند در مرحله بعد به زندگی روزمره مردم تجاوز کنند و با در اختیار گرفتن ابعاد متفاوت زندگی روزمره مردم بر آنها اعمال قدرت کنند. هاول معتقد است در اینجا سیاست تبدیل به منازعه میان دو برداشت مختلف از زندگی می شود : زندگی در دایره حقیقت یا زندگی در دایره ریا و دروغ و سکوت. به باور هاول، رژیم های توتالیتر زندگی روزمره مردم را تبدیل به زندگی در ریا و دروغ و سکوت می کنند.

۲. از اینرو، هاول معتقد است قدرت اصلی یک نظام توتالیتر سربازان و اسلحه ها و باتوم های آن رژیم نیستند. برعکس، قدرت اصلی این نظام های سیاسی مردمی هستند که به زندگی در دایره ریا و دروغ ادامه می دهند. به باور هاول، قدرت واقعی یک نظام سیاسی توتالیتر ریشه در جامعه ای دارد که از اخلاق دل بریده است و در دایره ریا و دروغ زندگی می کنند و به جامعه خود تعرض و تجاوز می کنند.

۳.به باور هاول، در این وضعیت مهمترین خطری که نظام توتالیتر از آن می ترسد مردمانی هستند که به دفاع از حقیقت می پردازند و با صداقت و شجاعت از دروغ فاصله می گیرند. از این رو، هاول معتقد است یگانه نقطه شروع برای رسیدن به یک سرنوشت محترمانه تر خود انسان ها هستند. انسانهای صادقی که نشان می دهند پادشاه لخت است!

۴. واتسلاو هاول چنین نتیجه می‌گیرد: «حالا که کار سیاسی و ریختن به خیابان‌ها هزینه دارد و شاید ناممکن باشد، قدم به عرصه پیشا_سیاسی بگذارید و با زیستن در دایره حقیقت، رژیم را از قدرتمندترین سلاحش، دروغ، محروم بکنید. رژیم در واقع بنایی است ساخته شده بر ستون‌های دروغ، و این بنا تا زمانی دوام خواهد آورد که مردم حاضر باشند زیر سقف دروغ زندگی کنند. من اصلا اعتقاد ندارم که فقط کسانی که فعال سیاسی‌اند و علیه رژیم و ساختارهای سیاسی‌اش می‌جنگند شایسته ستایش ما هستند. من برای این افراد ارزش بسیاری قایلم اما کسان دیگری هم هستند که شایسته ستایشند.این‌ها کسانی هستند که تصمیم گرفته‌اند از این پس در هیچ حرکتی که در آن رگه‌ای از دروغ و ناراستی باشد شرکت نکنند. من از شما که از کار سیاسی پرمخاطره بیمناکید فقط یک درخواست دارم: قد راست کنید و به فردیت خودتان عزت و کرامت بیشتری ببخشید و به حقیقت خدمت کنید تا رژیم دروغ فرو ریزد.»

گفت‌وگو با دکتر فتح‌الله مجتبائی به مناسبت زادروز دکتر حسین معصومی همدانی

🎥 نسخۀ کامل ویدئو را در وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر ببینید:
🌐 https://apll.ir/?p=14138

✍ هومن پناهنده

استاد دکتر حسین معصومی همدانی از نوادرِ ایرانیانِ روزگار ما است که همانندش شاید به شمارِ انگشتانِ یک دست نباشد. هوشِ حیرت‌انگیز، نکته‌سنجیِ بسیار، دانشِ گسترده در حیطه‌های گونه‌گون، نیروی نظریه‌سازی، و پیشینه‌ی درخشان در زمینه‌های مختلف (پژوهش، تالیف، ترجمه، ویرایش) سبب می‌شود که در این زمانه‌ی "قحطِ معنی در میانِ نام‌ها" کاربردِ عنوان‌هایی همچون "استاد" و "دکتر" در موردِ او نه فقط با مسمّا و معنی‌دار باشد، بلکه از این رهگذر شاید برای این عنوان‌های دستمالی‌شده حیثیتی نیز کسب شود. استاد معصومی، به رغمِ کمالاتِ برشمرده، درست به‌ یُمنِ همان هوشِ سرشار، از فضیلت استثناییِ گریز از مرامِ مریدپروری نیز برخوردار است، مرامی که بسی "مشاهیر" را (که برخی‌شان صاحب دانش و قریحه‌ای هم بوده‌اند) به هاویه‌ی ابتذال و انحطاط و تیره‌رایی فروافکنده است.
دکتر معصومی در این سخنرانیِ آموزنده که در نهم آبان ۱۳۹۸ در بابل ایراد شده در پاسخ به این پرسش که چرا ایرانیانِ دورانِ ما به غزلیات حافظ بیش از غزل‌های سعدی اقبال می‌کنند حدسی درخورِ تامل می‌زند.

#هومن_پناهنده
@gashthaa

⭕️ گامی برای خنثی‌سازی یک بمب اقتصادی

🔹 فیلم مستندی ‌که ‌در مورد وضعیت صندوق‌های بازنشستگی در دولت روحانی ساختیم، نامش «بمب ساعتی» بود.

ورشکستگی صندوق‌های بازنشستگی مانند ورشکستگی بانک‌ها یک بمب بزرگ است که
فقط خود را نابود نمی­‌کند، بلکه همه بخش­های اقتصادی و به دنبال آن نظام اجتماعی را تخریب خواهد کرد.

اگر یک کارخانه خودرو سازی ورشکست شود، فقط آن کارخانه و صنایع مرتبط با آن تعطیل می‌شوند یا آسیب می­‌بینند، اما اگر نیروگاه برق تعطیل شود همه شهر خاموش می­‌شود. 

بانک و صندوق­‌های بازنشستگی مانند نیروگاه برق هستند.  ضریب تکاثرِ ورشکستگی بانک­‌ها و صندوق­های بازنشستگی وحشتناک است. 

یادداشت کامل را این‌جا بخوانید.  

@payamema
@meidari

‍ 🩸دختر کشی

دو سال پیش یک آپارتمان کوچک خریدم که دفتر کارم بشود؛ اما جناب بنگاهی بدون هماهنگی با من برای آپارتمان مستاجری پیدا کرد و قرار دادی بست.
به بنگاهی اعتراض کردم که من اصلا مستاجر نمی خواستم و چرا بی اجازه چنین کردی!

با مستاجر قرار گذاشتم که قرار داد را فسخ کنم؛ اما دیدم مستاجر خانم جوان فرهیخته سی ساله ای است که مدرس تاریخ است و پسر شش ساله ای دارد و دو روز در تهران تدریس می کند و دو روز در شهرستان.
از ملاقاتش خوشحال شدم و گفتم شما همین جا باش ولی خیلی مراقبت کن از همه چیز چون اینجا دفتر انتشارات من است و بعد از یکسال به آن احتیاج دارم و نمی توانم قرارداد را تمدید کنم.
دختر هم قبول کرد و ماجرا ختم به خیر شد.

پنج ماه بعد دختر پیش پدرم آمد که همسر سابقم که پسر دایی ام است مرا اذیت و آزار می کند و من می ترسم و می خواهم خانه را عوض کنم یا بروم شهرستان پیش پدرم.
پدرم می گوید باشد من اول با شوهر سابقت صحبت می کنم و اتمام حجت می کنم اما اگر فایده نداشت پول تو آماده است، شاید صلاح این باشد که به خانواده ات پناه ببری.

چند روز گذشت و دیگر از دختر خبری نشد تا اینکه پلیس با پدرم تماس گرفت و گفت که مستاجرتان را کشته اند و معلوم نیست قاتل کیست.

اینکه بر سر شاعری که از نَفَس فرشته ها ملول می شود و از مرگ پروانه ای بیمار، با چنین فاجعه ای چه آمد؛ بگذریم.
اما آپارتمان پلمپ شد و ما یقین داشتیم که زن جوان را شوهر سابقش کشته است تا اینکه بعدها معلوم شد پدر و برادرش با اسلحه‌ او را جلوی چشم پسر کوچکش کشته اند و جرمش این بوده که چرا درس خوانده، چرا به تهران آمده، چرا تدریس می کرده و چرا از پسر عمه معتادش جدا شده است.
پدری که قاتل بود از ما شکایت کرد و افراد قبیله به آپارتمانم حمله کردند و پلمپ را شکستند وسایل مقتول را بردند. دیوارها را تخریب کردند و هنوز که هنوز است ما در گیر دادگاه قاتلانیم و همچنان ما را تهدید می کنند و آزار می دهند.
روزی مادرم به پدر دختر مقتول گفت: این دختر چند قرن برای شما زود بود شما لیاقت چنان دختری را نداشتید، او را کشتید تا دیگر نبینیدش تا نفهمید چقدر متعصب و جاهل و بی لیاقتید.

نه آن پدر هرگز مجازات شد نه آن برادر نه آن شوهر سابق.
نه می دانم قبر آن دختر کجاست و نه می دانم روی سنگ قبرش چه نوشته اند.

دختر هم استاد تاریخ بود و هم قربانی تاریخ سرزمینش.
من هر روز به مظلومیت چشم های آن پسرک معصوم فکر می کنم که به دیوار اتاقم تکیه داده بود؛ من از او پرسیدم اسمت چیه و کلاس چندمی؟
گفت: اسمم سروش است و سال دیگر به کلاس اول می روم.
آن روز او نمی دانست که اسم خودش مظلوم است اسم مادرش مقتول و اسم پدر و پدربزرگ و دایی اش قاتل...
پسر بچه را به روستا بردند؛ او هرگز به کلاس اول نرفت.

✍️#عرفان_نظرآهاری
@erfannazarahari🩸

🔲⭕️برای دختری که هم استاد تاریخ بود و هم قربانی تاریخ!
مجتبی لشکربلوکی

دو سال پیش یک آپارتمان کوچک خریدم که دفتر کارم بشود؛ اما جناب بنگاهی بدون هماهنگی با من برای آپارتمان مستاجری پیدا کرد و قراردادی بست. به بنگاهی اعتراض کردم که من اصلا مستاجر نمی خواستم و چرا بی اجازه چنین کردی!
با مستاجر قرار گذاشتم که قرار داد را فسخ کنم؛ اما دیدم مستاجر خانم جوان فرهیخته سی ساله ای است که مدرس تاریخ است و پسر شش ساله ای دارد و دو روز در تهران تدریس می کند و دو روز در شهرستان. از ملاقاتش خوشحال شدم و گفتم شما همین جا باش ولی خیلی مراقبت کن از همه چیز چون اینجا دفتر انتشارات من است و بعد از یکسال به آن احتیاج دارم و نمی توانم قرارداد را تمدید کنم. دختر هم قبول کرد و ماجرا ختم به خیر شد.
پنج ماه بعد دختر پیش پدرم آمد که همسر سابقم مرا اذیت و آزار می کند و من می ترسم و می خواهم خانه را عوض کنم یا بروم شهرستان پیش پدرم. پدرم می گوید باشد من اول با شوهر سابقت صحبت می کنم و اتمام حجت می کنم اما اگر فایده نداشت پول تو آماده است، شاید صلاح این باشد که به خانواده ات پناه ببری. چند روز گذشت و دیگر از دختر خبری نشد تا اینکه پلیس با پدرم تماس گرفت و گفت که مستاجرتان را کشته اند و معلوم نیست قاتل کیست.
آپارتمان پلمپ شد و ما یقین داشتیم که زن جوان را شوهر سابقش کشته است تا اینکه بعدها معلوم شد پدر و برادرش با اسلحه‌ او را جلوی چشم پسر کوچکش کشته اند و جرمش این بوده که چرا درس خوانده، چرا به تهران آمده، چرا تدریس می کرده و چرا از شوهر معتادش جدا شده است.
پدری که قاتل بود از ما شکایت کرد و افراد قبیله به آپارتمانم حمله کردند و پلمپ را شکستند وسایل مقتول را بردند. دیوارها را تخریب کردند و هنوز که هنوز است ما در گیر دادگاه قاتلانیم و همچنان ما را تهدید می کنند و آزار می دهند.
روزی مادرم به پدر دختر گفت: این دختر چند قرن برای شما زود بود شما لیاقت چنان دختری را نداشتید، او را کشتید تا دیگر نبینیدش تا نفهمید چقدر متعصب و جاهل و بی لیاقتید. نه آن پدر هرگز مجازات شد نه آن برادر نه آن شوهر سابق.
نه می دانم قبر آن دختر کجاست و نه می دانم روی سنگ قبرش چه نوشته اند.
دختر هم استاد تاریخ بود و هم قربانی تاریخ سرزمینش. من هر روز به مظلومیت چشم های آن پسرک معصوم فکر می کنم که به دیوار اتاقم تکیه داده بود؛ من از او پرسیدم اسمت چیه و کلاس چندمی؟ گفت: اسمم [...] است و سال دیگر به کلاس اول می روم. آن روز او نمی دانست که اسم خودش مظلوم است اسم مادرش مقتول و اسم پدر و پدربزرگ و دایی اش قاتل. پسر بچه را به روستا بردند؛ او هرگز به کلاس اول نرفت (بر اساس روایتی واقعی از عرفان نظرآهاری؛ نویسنده و شاعره معاصر)

☑️⭕️تحلیل و تجویز راهبردی
این فاجعه نه اولین بار است که رخ می دهد و نه آخرین بار. آیا بدان معناست که تمام مسوولیت این عمل زشت بر عهده پدر و برداران مقتول است؟ قطعا نه! همه ما مسوولیم. مسوولیم و باید کاری کنیم. اخلاقی زیستن فقط به معنای دروغ نگفتن و دزدی نکردن نیست (اخلاق منفی گریز). بلکه اخلاقی زیستن یعنی آگاهی بخشی، مبارزه، روشن کردن و روشن نگاه داشتن چراغ های عقلانیت، عاطفه، امید و آگاهی در جان خویشتن و سپس دیگران (اخلاق مثبت گرا).
از امروز به بعد هر دختری که از حق خود محروم می شود، هر زنی که مورد سوء‌نیت و سوء‌رفتار قرار می گیرد، هر بانویی که در زندان بی شعوری مردان زندانی می‌شود، من و شما مسوولیم. ما مسوولیم که بنوییسم، بگوییم، فریاد بزنیم، آگاهی ببخشیم، نجات بدهیم، پشتیبانی کنیم. و اگر ننویسیم، نگوییم، فریاد نزنیم، آگاهی نبخشیم، نجات ندهیم و پشتیبانی نکنیم پاسخی در برابر وجدان و جامعه و جهان و خدا نخواهیم داشت. و قطعا اینگونه زندگی هیچگاه اخلاقی نخواهد بود حتی اگر یک دروغ در طول زندگی نگفته باشیم. صرفا با اخلاقی منفی گریز نمی توان اخلاقی زیست.

اصلا بگذارید از منظری دیگر نگاه کنیم: توسعه وابسته است به جمع عملکرد ما انسان ها. عملکرد ما انسان ها در دو ساحت بیرونی خود را نشان می دهد: رفتار و گفتار. این دو ساحت کاملا وابسته است به سه ساحت درونی: باورها، احساسات و تمایلات. اگر توسعه می خواهیم باید گذر کنیم از باورهای نادرست، احساسات نابالغ و تمایلات نامطلوب و این مبارزه می خواهد. صرفا با «زندگی پاکیزه شخصی» نمی توان به توسعه دست یافت. توسعه یعنی یادگیری عمیق جمعی. باید باورهای درست، احساسات بجا و تمایلات عقلایی را ترویج و تمرین و گفتگو کنیم. اینجاست که توسعه، مسوولیت اجتماعی و اخلاق مثبت گرا کنار هم قرار می گیرند.

@Dr_Lashkarbolouki

.
داریوش: زبان ما زبانِ اسلحه نبود؛ زبانِ اعتراضِ با عشق بود!

خاطره جالب بهروز وثوقی و داریوش اقبالی از ترفندهای ساواک برای از میان‌بدر کردنِ دگراندیشان و حتا انذار هنرمندانِ معترض.

@tahlilvarasad

🔍 یک نکته از این معنی گفتیم و همین باشد
✍️عباس کاظمی

🔸اگر آدمی موجودی است که در شبکه زیست‌ می‌کند، آن‌وقت خودش نیز بخشی از آن نیروی شبکه‌ساز جامعه خواهد بود. بااین‌حساب، برای فردی که مهاجرت می‌کند، دو پدیدۀ هم‌زمان رخ خواهد داد:
اول اینکه، در کشور جدید، با مبرم‌ترین مشکل خود یعنی ایجاد شبکۀ جدید یا درافکندن خود درون شبکه‌هایی ازپیش‌موجود برای گریز از انزوا مواجه می‌شود.
دوم اینکه، فرد مهاجر، فقط شبکۀ ازپیش‌موجودش را از دست نمی‌دهد، بلکه تکه‌ای از شبکۀ موجود در جامعه را پشت سر خود پاره می‌کند.

🔸اگر هر شبکه را چونان توری فرض کنیم، با سرعت‌گرفتن جریان مهاجرت، ما با تورهایی پاره‌‌شده‌ مواجه می‌شویم که تعاملات ما انسان‌ها در آن گسسته شده است؛ پس مهاجر فقط خود نیست که در مقصد سرگردان می‌شود، بلکه آدمیان جامعۀ مبدأ نیز از پی او به سرگردانی دچار می‌شوند.
👌چه بسیار از ما که در کشور ماندیم، با مهاجرت دوستان و همکاران و همکلاسی‌های خود، دچار تنهایی و انزوای بیشتر شده‌ایم؛ بدین‌طریق، بسیاری از حلقه‌های ارتباطی‌مان تخریب شده‌اند و اگر این تورهای تخریب‌شده به جمعیت میان‌سال برگردند، تا اندازۀ زیادی ترمیم‌ناپذیر باقی می‌مانند
(این روزها جمعیت میان‌سالان و جمعیت در سن شغل، بیشترین جمعیت مهاجر را تشکیل می‌دهند؛ پس بخشی از نارضایتی، درون جمعیت برجای‌مانده در همین بازۀ سنی تولید می‌شود).

🔹وقتی‌که به ۱۵ سال قبل خود برمی‌گردم، کنار خود دوستانی داشتم که تعاملاتم را غنی می‌کردند (در فراغت، مهمانی، ورزش، سفر و در محل کار). اکنون اغلب آن دوستان هریک از روی اجبار یا ناامیدی به کشوری سفر کردند (و من بر این مؤلفۀ اجبار یا ناامیدی تأکید می‌کنم). با رفتن هریک از آنها، شبکۀ تعاملات قوی من نیز بیشتر ویران شده‌است و علی‌رغم تعاملات گسترده‌ام (به‌دلیل شغل معلمی‌ام) به‌شدت بخشی از تعاملات زندگی‌ام غیرقابل ترمیم شده‌است؛ برای‌آنکه شبکه‌های تعاملی‌مان، فقط ما را به هم وصل نمی‌کنند، بلکه پشت سرخود تاریخی را شکل می‌دهند که با تخریب آنها، بازماند‌گان را نیز با حسی مستمر از غریبگی و تنهایی روبرو می‌سازند.
تا همین چندی پیش فکر می‌کردم که رفتن یعنی گسستن از شبکۀ نیرومند تاریخ‌سازمان، حالا فکر می‌کنم رفتن هریک از آدم‌ها یعنی تخریب شبکه‌های بازماندگان؛ بدین‌شکل، با حسی از تنهایی در هر دو سو روبرو می‌شویم‌.

✅ اما آنانی از طبقۀ حاکم که می‌گویند اگر از ما یا نظاممان خوشتان نمی‌آید آزادید که بروید، نه‌تنها بر مهاجران، بلکه با برجای‌ماندگان نیز جفا می‌کنند. چرا‌که این «باقی‌ماندگان» در نهایت، چیزی جز «پسماند (left-over)» از شبکه‌‌ای ویران نخواهند بود.

✅ مهاجرت فقط گسستن از شبکۀ خود نیست، بلکه «شبکه‌گسستن» نیز است. اگر این‌طور باشد، نیروهایی که به تسریع مهاجرت و محوکردن افق‌های امید، و واپس‌روی بیشتر کشور دامن می‌زنند، درواقع مسئول ویرانی جامعه‌اند. آنها که با سرخوشی و تبختر، رفتن مردم را به جشن می‌نشینند، روزگاری در مقابل خود، به‌جای تورهای برسازندۀ جامعه، با رسن‌ها و دام‌های ویرانگر و کشنده‌ روبرو خواهند شد. پیامد جامعۀ گسسته، لرزش‌ها‌ی بیشتر و زلزله‌های ویرانگرتر خواهد بود.

#مهاجرت #یادداشت

۱۱ آذر ۱۴۰۲

https://t.me/Varijkazemi

"هدیه‌ی استاد غلامحسینِ یوسفی به چوبک"

چوبک داستان‌نویس شاخصی است. براهنی قصه‌نویسی‌اش را برپایه‌ی تحلیل آثارِ او نوشته. البته چوبک نیز هم‌چون اغلبِ داستان‌نویسان ایرانی، آغازی درخشان‌تر داشته. چراغِ آخر و روزِ اول قبرِ او، گرچه قابلِ قبول اند اما هرگز ستایش‌برانگیز نیستند.

تنگسیرِ چوبک، قصه‌ی عصیانِ شیرمحمد علیهِ نظامِ سرکوب‌گرانه‌ی حاکم بر جامعه‌ی ایرانی (در اواخرِ عهد قاجار و سیطره‌ی انگلیس بر جنوب ایران) است. قصه‌ی مردی دچارِ فقر و فاقه‌ و دستخوشِ ناملایمات و بی‌عدالتی‌ها؛ کسی که بازاریِ فرصت‌طلبی داروندارش را بالاکشیده. پیگیری‌ها واصرارهایش (و نه التماس‌هایش) کارگر نمی‌افتد. او اما نه‌تنها مقابلِ نیرنگ و تزویر و زر و زور، زانونمی‌زند، که حتی حاضر نیست حق‌اش را از مجاریِ قانونی پیگیری‌کند. سر به عصیان‌می‌زند، کینه‌می‌کشد تا آرام بگیرد.

واکنش‌ها علیهِ این داستانِ واقع‌گرایانه و قهرمان‌پرورانه متفاوت بوده. اغلب، به‌خصوص در سنجشِ با خیمه‌شب‌بازی و انتری که لوطی‌اش مرده‌بود، آن را اثری شکست‌خورده یا دست‌کم عقبگردی درکارِ چوبک ارزیابی‌کرده‌اند. اندک‌شمار اند کسانی هم‌چون نجف دریابندری (شاید در تقابلِ با بوف کور) که داستان را ستوده‌اند.
تنگسیر قصه‌ای است که طرح‌واره‌ای از آن را پیش‌تر رسولِ پرویزی نیز منتشرکرده‌بود. چندی بعد، امیرِ نادری از روی قصه‌ی چوبک، فیلم نیز ساخت.

استاد غلامحسینِ یوسفی از معدود استادانِ ادبیات بودند که درکنارِ شعرِ فارسی، به نثرِ دیروز و امروز نیز توجهی جدی داشتند. در کتاب برگ‌هایی در آغوش باد (مجموعه مقالات، منتشرشده در سال۲۵۳۶) استاد یوسفی تنگسیر را نیز نقد و بررسی‌کرده‌اند. نگاه ایشان به اثر ستایش‌آمیز است. ایشان چوبک را "نویسنده‌ی نامدار و چیره‌دستِ معاصر" خوانده‌اند. شخصیت‌پردازی بیرونی و درونیِ آدم‌ها، فضاسازی و جزیی‌نگری واقع‌گرایانه‌ی اثر را ستوده‌اند. وجوهِ نمادپردازانه و اشاراتِ آن را نیز موفق‌آمیز ارزیابی‌‌کرده‌اند. در نگاه ایشان تنگسیر اثری است که هیچ‌چیز، اعم از وقایع و گفتگوها در آن زائد نیست. طنزها و شیرینی‌های پیدا و پنهانِ داستان نیز بجا و بسنده است. دنباله‌ی نوشته‌ی استاد یوسفی نیز تحلیلِ درخششِ نثر داستان و بهره‌گیری نویسنده از زبانِ محاوره و بومی است.
در پایان نیز آورده‌اند:
"نویسنده‌ی این سطور کتاب تنگسیر را از آثار ارجمند ادب فارسیِ معاصر می‌شمارد" (انتشارات توس، ۲۵۳۶، ج اول، صص ۴۱۵_۴۰۵).

صدرالدین الهی گزارشی از دیدارِ خود را با چوبک در هفتادوهفت سالگی‌ِ او منتشرکرده‌است. جایی از استاد غلامحسینِ یوسفی نیز سخن به‌میان‌می‌آید. طبیعی است که چوبک ایشان را بستاید و نقدشان را "جالب‌ترین و کامل‌ترین نقدها بر تنگسیر" بداند؛ اما جالب آن‌ است که چوبک خلق و خوی ایشان را نیز می‌ستاید و به ماجرایی خصوصی از دیدارشان نیز اشاره‌می‌کند.
ماجرا از زبان صدرالدین الهی:
"با همه‌ی ورع و زهدِ واقعی، چون به دیدنِ چوبک آمده، مشروب گران‌قیمتی برایش آورده که نویسنده به یاد او هرگز آن را نگشوده و چون یادگاری نگه‌داشته‌است. و به‌یادمی‌آورد که دکتر یوسفی تمام شب بی‌آن‌که شریکِ جامِ او باشد در مجلسِ وی نشسته و مستمعِ نقطه‌نظرهای خاص چوبک درباره‌ی مذهب و دین بوده و با بزرگواری گوش‌داده و گذشته است" (یاد صادق چوبک، به کوشش علی دهباشی، نشر ثالث، ۱۳۷۱، ص ۱۲۱).

@azgozashtevaaknoon

یکی از دوستان، موردی از خطای نویسنده‌ی یادداشت بالا را به من یادآوری کرده است:
نجف دریابندری تنگسیر را از آثار دوران انحطاط نویسندگی صادق چوبک می‌داند.👇👇👇

در عین حال (مجموعه مقالات)، نجف دریابندری، صفحه‌ی ۹۶، چاپ ۱۳۶۷.