🎥 صحبت‌های "پیر پائولو پازولینی" درباره ایران

🎯 پازولینی برای فیلمبرداری فیلم "قصه‌های هزار و یکشب" به ایران سفر کرد و قسمت‌هایی از فیلم در مسجد شاه و عالی‌قاپو فیلمبرداری شد.





@HISTOGRAPHY

شخصیت دکتر موحد در آثارش هویداست.

#حسین_معصومی_همدانی:

"استاد موحد را با کتاب سفرنامه ابن‌بطوطه شناختم. آن زمان دبستان را تمام کرده بودم. قرار شد پدرم برای من و برادرم هدایایی بخرد. برای اولین بار در یک کتابفروشی در همدان کتاب ایشان را دیدم. من کتاب مقدمه ابن‌خلدون را انتخاب کردم و برادرم سفرنامه ابن‌بطوطه را. کتاب ابن‌‌ خلدون سال‌ها در کتابخانه نخوانده ماند اما سفرنامه ابن‌بطوطه سال‌های سال هر شب بعد از شام در خانه ما خوانده می‌شد. یک شب من، شبی برادرم، شب‌های دیگر مادر و پدرم. مرتب سفرنامه را می‌خواندیم و تصورم این است که یکی از مهم‌ترین کتاب‌هایی است که در پرورش ذهن من نقش داشته است. هنوز هم فکر می‌کنم می‌تواند به عنوان یک کتاب خیال‌انگیز برای بچه‌های ۱۳، ۱۴ ساله یادگاری برای مرور روزگاری باشد که دیگر نیست.
چون شخصاً روی بحث تاریخ کار می‌کنم درباره تاریخ‌نگاری استاد موحد چند کلمه‌ای می‌گویم. در کشور ما وضعیت هیچ رشته‌ای بحرانی‌تر و بد‌تر از رشته تاریخ نیست. چند سال قبل بود که عده‌ای در مواجهه با جریانات فکری متعدد در تاریخ گفتند و تاکید کردند که تاریخ‌نگاری توصیف نیست. تاریخ باید تحلیل شود. باید در جست‌وجوی علل رخداد‌ها بود. در سال‌های اخیر هم تاریخ‌نگاری دانشگاهی رواج یافته است. متونی که با وجود اینکه پر از ارجاع به منابع مختلف است اما از فقدان تاریخ‌نگاری که خود در متن تاریخی که می‌نویسد زندگی کرده باشد رنج می‌برد.
شما تاریخ‌نگاری کسروی را در تاریخ مشروطه ببینید. آنچه تاریخ‌نگاری او را متمایز می‌کند آدمی است که پشت متن کتاب دیده می‌شود. کسروی هم با خیلی‌ها خوب بوده و با خیلی‌ها بد اما همین فرد ارزش‌هایی دارد که فدای هیچ چیز نمی‌شود و این در متن تاریخی که نوشته عیان است.

گمان من این است که دکتر موحد در "خواب آشفته نفت" کار مهمی کرده است. هرچند ایشان جزو بازیگران اصلی آن سال‌ها نبودند، به هر حال در متن این تاریخ زندگی کرده‌اند. اما در عین حال آنچه در این تاریخ دیده می‌شود شخص ایشان نیست، شخصیت ایشان است. این کتاب حاصل سال‌هایی است که دکتر موحد کمتر چیزی منتشر می‌کردند. حاصلی که منتشر شد هیچ چیز از کتاب‌هایی که بر اساس سنت تاریخ‌نگاری دانشگاهی نوشته می‌شوند کم ندارد. یک نوع خردمندی و فرزانگی در این کتاب به چشم می‌خورد. خصوصیتی که در تمامی کتبی که در حوزه تاریخ ماندگار شده، وجود دارد. از این جهت به گمان من این کتاب نه تنها در حوزه تاریخ‌نگاری بلکه به عنوان سرمایه‌ای ادبی ماندگار خواهند شد."


جان آگه با #فرهیختگان
t.me/IRANIntellectuals

⭕️ خطای تایید

خطای تایید ریشه در همه‌ی تصورهای غلط ما دارد. تمایل به تفسیر اطلاعات جدید، به گونه‌ای که با تئوری‌های موجود، باورها و اعتقادات ما هماهنگ باشد. به بیان دیگر، هر داده‌ی جدیدی را که با نظرهای کنونی ما تناقض داشته باشد فیلتر می‌کنیم (شواهد متضاد). یک عادت خطرناک!

«حقایق با نادیده گرفتن شدن از هستی ساقط نمی‌شوند». این را آلدوس هاکسلی، نویسنده، گفته بود. با این حال، ما دقیقا همین کار را می‌کنیم. همان طور که وارن بافت می گوید: «آن چه بشر بهتر از هر کار دیگری انجام می‌دهد، تفسیر اطلاعات جدید به شیوه‌ای است که نتیجه‌گیری‌های قبلی دست نخورده باقی بماند».

باورهای فلسفی و دینی، زمینه‌ای عالی برای رشد خطای تائید فراهم می‌کنند. در این زمین نرم و اسفنجی، چنین چیزی به شکل خود رو و به راحتی رشد می‌کند. برای مثال، به رغم این که خدا هیچ‌گاه بی‌پرده خود را نشان نمی‌دهد، عبادت کنندگان همیشه شواهدی از تجاربی مربوط به وجود خدا پیدا می‌کنند. این اتفاق هیچ‌گاه برای انبوهی از مردم در مثلا فرانکفورت یا نیویورک نمی‌افتد. هرگونه بحث علیه آن برای معتقدان به آن پذیرفتنی نیست و این نشان دهنده‌ی قدرت خطای تائید است.

اینترنت به طور خاص برای خطای تائید، زمین حاصل خیزی است. برای مطلع ماندن سراغ سایت‌های خبری و وبلاگ‌ها می‌رویم و فراموش می‌کنیم صفحه‌های مورد علاقه ما منعکس کننده‌ی عقاید کنونی ما هستند، چه لیبرال باشند چه محافظه‌کار یا چیزی بین این دو. این باعث می‌شود نظریه‌های متفاوت و جدید به کلی از رادار ناپدید شوند. ما ناگزیر به اجتماع‌های افراد همفکر می‌رسیم که اعتقادات ما و خطای تایید را تقویت می‌کند.

ما مجبور می‌شویم راجع به دنیا، زندگی خودمان، سرمایه‌گذاری‌ها، اقتصاد، شغل‌مان و چیزهای دیگر باور به وجود بیاوریم. بیشتر اوقات با فرضیات سر و کار داریم و اینها هر چه مبهم‌تر باشند خطای تایید قوی‌تر می‌شود. در زندگی خود، چه بر این باور باشی که مردم ذاتا خوب‌اند، چه معتقد باشی مردم ذاتا بد اند، هر روز مدارکی را پیدا می‌کنی که نظر تو را تایید کند!

برای مبارزه با خطای تایید سعی کن باورهای خودت را در مورد (جهان‌بینی، سرمایه‌گذاری‌ها، ازدواج، سلامت، رژیم غذایی، و استراتژی شغلی) بنویسی و شروع کنی به پیدا کردن شواهد متناقض. خلاص شدن از شر عقایدی که مثل دوستان قدیمی آدم هستند، سخت اما ضروری است.

📕 کتاب: هنر شفاف اندیشیدن
👤 اثر: رولف دوبلی

🔷 @critical_thinking_skills 🔷

🔹'بیدار شدم و دیدم نمی‌توانم انگلیسی حرف بزنم'

🔻هانا جنکینز پس از تصادف، وقتی بیدار شد، انگلیسی یادش رفت. حرف زدن دکترها و پرستارها به انگلیسی را نمی‌فهمید. تنها زبان آلمانی یادش بود که در دوران کودکی یاد گرفته بود.

https://bbc.in/2ExkL31
@bbcpersian

۲۱ آذر زادروز احمد شاملو است که سرچشمه ی بزرگی اش شعر او است ،سطرهایی مثل این :

"زادنش به دیر خواهد انجامید -خود اگر زاده تواند شد"

آنچه در زیر می خوانید بازآفرینی نبوغ آمیز ِشعری است (سروده ی فدریکو گارسیا لورکا) در زبان فارسی به قلم شاملو.

غایب از نظر
نه گاو نرت باز می شناسد نه انجیربُن
نه اسبان نه مورچگان خانه ات.
نه کودک بازت می شناسد نه شب
چرا که تو دیگر مرده ای.
نه صُلب ِ سنگ بازت می شناسد
نه اطلس سیاهی که در آن تجزیه می شوی.
حتی خاطره ی خاموش تو نیز دیگر بازت نمی شناسد
چرا که تو دیگر مرده ای.
پاییز خواهد آمد، با لیسَک ها
با خوشه های ابر و قله های درهمش
اما هیچ کس را سر ِ آن نخواهد بود که در چشمان ِتو بنگرد
چرا که تو دیگر مرده ای.
چرا که تو دیگر مرده ای
همچون تمامی مردگان زمین.
همچون همه ی آن مردگان که فراموش می شوند
زیر پشته یی از آتش زنه های خاموش.
هیچ کس بازت نمی شناسد ، نه . اما من تو را می سرایم
برای بعدها می سرایم چهره ی تو را و لطف تو را
کمال پختگی ِ معرفتت را
اشتهای تو را به مرگ و طعم دهان مرگ را
و اندوهی را که در ژرفای شادخویی ِ تو بود.
زادنش به دیر خواهد انجامید -خود اگر زاده تواند شد-
آندلسی مردی چنین صافی ، چنین سرشار از حوادث.
نجابتت را خواهم سرود با کلماتی که می موید
و نسیمی اندوهگین را که به زیتون زاران می گذرد به خاطر می آورم.

#هومن_پناهنده

با خواندن اطلاعیه ی زیر که ظاهراً به زبان فارسی نوشته شده باید بار دیگر به جدّ از خودمان بپرسیم که نهادهای آموزشی رسمی کشورمان(=مدارس و مراکز آموزش عالی) چقدر در انتقال سنت زبان فارسی (و به طور کلی در انتقال فرهنگ ایران) به فرزندان این آب و خاک موفق بوده اند و اگر نبوده اند ،چرا نبوده اند و برای حل این مشکل چه باید کرد ؟

#هومن_پناهنده

چرا برخی افراد در قیاس با دیگران نوعدوست تر هستند ؟

گناه داود

عهد عتیق، داود را پادشاه یهود معرفی می‌کند پادشاهی که مرتکب گناه می‌شود و توبه می‌کند و خدا او را می‌بخشد. گناهی که عهد عتیق به داود نسبت می‌دهد بی‌نهایت شنیع و منزجر کننده است. داستانِ آن را در ابتدای کتاب‌ام با نام "دین و دولت در اسرائیل" نقل کرده‌ام و در اینجا نیاز به تکرار آن نیست.
قرآن اما روایتی کاملاً متفاوت از گناه داود به دست می‌دهد. از نظرگاه قرآن، ماجرا بدین قرار است:
دو برادر بر داود وارد می‌شوند تا او بین‌شان داوری کند. یکی از دو برادر با اشاره به دیگری، خطاب به داود می‌گوید: این برادرِ من صاحب 99 گوسفند است و من فقط یک گوسفند دارم. با این حال او یک گوسفند مرا هم طلب می‌کند و در بحث بر من چیره شده است.
داود در پاسخ او می‌گوید؛ برادرت با درخواست آن یک گوسفند به تو ستم می‌کند و بسیاری از شریکان بر یکدیگر ستم روا می‌دارند.
داود بلافاصله پس از این داوری متوجه می‌شود که بدون شنیدن سخنان برادر دیگر، قضاوت کرده و مرتکب گناه شده است. او از کردۀ خود سخت پشیمان می‌شود، به رو در می‌افتد و توبه می ‌کند و خدا او را می‌بخشد.
بر همین اساس، در بسیاری از دعاها خداوند با عبارت "یا غافر ذنب داود" خطاب می‌شود.
با نقل این داستان روشن است که چه می‌خواهم بگویم. داوری شتاب زده و بدون شنیدن توضیحات هر دو طرف دعوا، حتی در اختلاف بی اهمیتی در حد مالکیت یک گوسفند، خطا و گناهی است که "ذنب داود" را بر سر زبان‌ها انداخت. بخش جالب‌تر و مهمتر داستان اما این است که داود از قضا جانب طرفِ ضعیف‌تر را گرفت و علیه طرف قوی‌تر قضاوت کرد! این بدان معناست که از نظرگاه نظام اخلاقی قرآن، در داوری نباید موقعیتِ طرف های نزاع را - چه ضعیف و چه قوی - در نظر گرفت و صرفاً با شنیدن سخنان و ادلۀ هر دو طرف، بیطرفانه بین‌شان قضاوت کرد.
برخی از افراد سطحی و مسلمانان بنیادگرا تصورشان بر این است که در هر مناقشه‌ای همین که جانب طرف ضعیف‌تر را بگیرند، منصفانه قضاوت کرده‌اند و اصولاً نیازی به شنیدن سخن و منطق طرف قوی‌تر نیست! این نگاه با نظام اخلاقی مورد نظر قرآن مغایرت تام و تمام دارد.
منظور اینکه، بخشی از جامعۀ ما به علت نارضایتی از شرایط موجود، چنان عصبی و پرخشم شده است که برای داوری، نیازی به هیچگونه تحقیق و شنیدن سخنان دو طرف دعوا نمی‌بیند و با دیدن یک ویدئو یا شنیدن نقل قولی، بلافاصله موجی از داوری منفی علیه یک فرد به راه می‌اندازد. این موج‌ها گاه چندان پر قدرت عمل می‌کنند که اگر هم کسی در مقابل آن دعوت به احتیاط کند، آبرو و اعتبارش به خطر می‌افتد!
خدا رحمت کند احمد شاملو را که به درستی گفت؛ روزگار غریبی است نازنین! دهانت را می بویند تا نگفته باشی "انصاف هم بدک چیزی نیست!"
#احمد_زیدآبادی
@ahmadzeidabad

این روزها در کشور ما بحث مشق شب مطرح است . نوشته ی زیر نگاهی نقادانه دارد به مشق شب ، اما علاوه بر پرداختن به موضوع مهم ِ "تکلیف مدرسه" ،به طور کلی حاوی نکاتی آموزنده در زمینه ی تفکر نقادانه نیز هست . مثلاً توجه کنید به قولی که از نوام چامسکی در (متن کامل ِ) مقاله آمده و او ، در آن ، از شگردی سخن می گوید که به درد "منحرف کردن اذهان از مسئله ی اصلی" می خورد ، شگردی که طبعاً کاربردی وسیع دارد.

#هومن_پناهنده

🍁 چرا با وجود آنکه می‌دانیم مشق شب بیهوده است نمی‌توانیم از آن دست بکشیم؟
✍️ آلفی کوهن

🔅 شاید شما هم شگفت‌زده شوید، درست همانطور که خود من شگفت‌زده شدم وقتی فهمیدم هیچ پژوهشی تا به امروز نشان نداده‌ است که کوچکترین ارتباطی بین موفقیت‌های دانشگاهی و تکلیف منزل در سال‌های قبل از دبیرستان وجود دارد. در واقع، حتی در سال‌های دبیرستان هم، ربط میان تکلیف منزل و موفقیت اندک است، و هیچ داده‌ای نشان نمی‌دهد که انجام تکلیف منزل دلیلِ موفقیت‌های بعدی باشد (همبستگی به معنای رابطۀ علت و معلولی نیست).

🔅 و در نهایت، شواهد حتی ذره‌ای از باورهای عقل سلیمی ما مبنی بر اینکه تکلیف منزل فوایدی غیرآموزشی دارد را نیز تأیید نمی‌کند، در هیچ سنی. برای مثال، این باور که مشق شب شخصیت بچه‌ها را می‌سازد، برایشان نظم شخصی ایجاد می‌کند، یا عادت‌های کاری خوب یادشان می‌دهد. اما همۀ ما با آن نیمۀ تاریک مشق شب آشناییم: سرخوردگی و فرسودگی، تنش‌های خانوادگی، وقت‌نداشتن برای انجام فعالیت‌های دیگر، و افت محتمل علاقۀ بچه به آموزش. اعتقاد قرص‌و‌محکم به اینکه همۀ این مشکلات می‌ارزد و در نهایت، سود مشق شب بیشتر از ضررش است، بیش از آنکه بر شواهد تکیه داشته باشد، به باورهای ما برمی‌گردد.
پس چرا هنوز مشق شب تعیین می‌کنیم و آن را می‌پذیریم؟

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/QjFGq
🌾 @Sedanet | @tarjomaanweb

مقاله ی مفید زیر درباره ی "ترجمه ی متون ریاضی و تاثیر آن بر زبان فارسی " به قلم استاد حسین معصومی همدانی است.

#هومن_پناهنده

🔵 از بهر خدا مخوان

متن زیر بازنشر مقاله‌ای قدیمی از هومن پناهنده، مترجم و ویراستار متون فلسفی، در شماره‌ی ۵۰ نشریه‌ی کیان است. پناهنده در این مقاله به نقد ترجمه‌ی چهار کتاب پرداخته است:

۱. پویایی ایمان، پل تیلیش، ترجمه‌ی حسین نوروزی

۲. فلسفه‌ی دین، نرمن گیسلر، ترجمه‌ی حمیدرضا آیت‌اللهی

۳. تجربه‌ی دینی، وین پراودفوت، ترجمه‌ی عباس یزدانی

۴. درآمدی به فلسفه‌ی دین، براین دیویس، ترجمه‌ی ملیحه صابری (البته چند سال پس از انتشار این نقد، انتشارات سمت ویراست جدیدی از ترجمه‌ی این کتاب را، همراه با اضافاتی، منتشر کرد).

20101009123340-از بهر خدا مخوان.pdf

🔶🔵🔶 «ای کاش در این کشور متولد نشده بودم»
▪
✍️ محمدمهدی اردبیلی
@philosophicalhalt


🌀اگر انسان را محصول و معلول شرایط و عواملی بدانیم که او را برساخته‌اند، چه این شرایط به محیط زیست او بازگرداند (اعم از شرایط سیاسی و اجتماعی)، چه به عوامل فیزیکی پیش از تولد او (عوامل ژنتیکی و فطری)، در هر حال، فرد، در مقام یک اتحاد موقت، فی‌نفسه، چیزی از آن خود ندارد و برساخته است. من، به این دلیل «من»، یعنی همین فرد خاص، هستم که در این مکان و زمان خاص و تحت این شرایط مشخص، تولد یافته و زیست می‌کنم. اگر «من» در مکانی دیگر یا زمانی دیگر می‌زیستم، محصول و معلول شرایط دیگری بودم و در نتیجه، دیگر «من» نبودم و «دیگری» بودم.

🌀این جمله را بارها شنیده‌ایم که «ایکاش من در فلان کشور به دنیا آمده بودم». بیان چنین عباراتی، صرفاً ناشی از نوعی جهل فلسفی نسبت به ماهیت خود من است. من به واسطۀ عدم شناخت خود و شرایط برسازنده‌ام، برای فرار از مواجهه با شرایط و ریشه‌های هویتی‌ام، به نوعی ارضای خیالی و موهوم پناه می‌برم، و «من»ای را تصور می‌کنم که مثلا در فلان خانواده مرفه یا بهمان کشور پیشرفته به دنیا آمده است، و لابد خود را بدبخت می‌یابم و "تف و لعنتی" هم حوالۀ "این سرنوشت" می‌کنم. این مقایسه اساساً غلط است. یک دلیل آن، اینکه «من» اگر در اینجا متولد نشده بودم، دیگر «من» نبودم، بلکه «دیگری» بودم. دیگری‌ای که از قضا همین الان مشغول زیستن در آنجاست. او جهان را از منظر خودش می‌بیند و واجد «من»ای از آنِ خویش است. هر شکلی از مقایسۀ من با دیگری، باید این حقیقت بدیهی را مدنظر قرار دهد که دیگری از آن رو زندگی دیگری دارد که برای من، دیگری است. اگر من جای دیگری بودم، دیگر من نبودم، بلکه دیگری بودم، چنانکه اکنون دیگری در حال زیستن به جای خودش است.

🌀افراد با این مقایسه‌ی موهوم، عملاً به جای شناختِ انتقادیِ خود و وضعیتشان، و نیز تلاش برای تغییر خلاقانه و درونزای خود و جامعه‌شان، به واسطه‌ی تصورات منفعلانه و موهومی مانند «جبر جغرافیایی»، از مواجهه با اصل مسئله می‌گریزند و هرچند به خوبی غُر می‌زنند اما تغییری در خود وضعیت ایجاد نمی‌کنند. این "جبر جغرافیایی" عمدتاً غیرتاریخی، متصلب و دسترس‌ناپذیر تصور می‌شود، و درست به همین اعتبار، سوژه را در مقام عنصری مداخله‌گر، فعال و تعیین‌کننده کنار می‌گذارد. تاریخ خیالی در این سیاق صرفاً روایتی رُمانتیک است از همان قسم تخیلاتی که به عناوین مختلف در قالب‌های رنگارنگ خلقیات‌نویسی و خاطره‌گویی ایرانیان به چشم می‌خورد و هر دم این گمان را متورم‌تر می‌کند که هرآنچه نکبت و نخوت و انحطاط است در این سرزمین نفرین‌شده باریده است (جالب اینجاست که کل این انحطاط‌باوریِ وطن‌ستیزانه، نقابی تصنعی از نوعی ذات تاریخیِ ساختگیِ آرمانی به چهره می‌زند و خود را پشت ویترینی از ناسیونالیسم پنهان می‌کند).

🌀مسئله اینجاست که باید در عینِ تاکید بر ماهیت برساخته‌ی سوژه، از دچار شدن به نوعی جبرگرایی شرورانه و امتناع‌باور اجتناب کرد. تاریخ دقیقاً باید در تیررس سوژه باشد. هر شکلی از تاریخی کردن، عملاً باید شکلی از به چنگ آوردن تاریخ باشد نه عکس آن. سوژه باید بتواند همواره خود را در مقام عاملی ببیند که هرچند خود محصول تاریخ است، اما در پیشبردِ مسیر تاریخ، اگر نه تماماً، بلکه به سهمِ ‌خود، تعیین‌کننده است. تصور جغرافیایی نفرین‌شده در ناکجاآبادِ تاریخ، تصور موجودیتی اثیری و هیولایی است که جز گریز از آن چاره‌ای در میان نیست. جبرِ جغرافیایی نام دیگر فریب بزرگی است که استعمارگران و استبدادطلبان همدستانه بدان دامن زده‌اند. هیچ جغرافیایی تماماً و جبراً در تاریخِ استبداد فرونغلتیده است. سوژه باید بتواند خود را در این جغرافیا، موقعیت‌یابی کند و در برابر عواملِ تمدیدِ این جبر، شجاعانه و جسورانه بایستد، نه اینکه به اعتبارِ تصور رُمانتیک از تاریخ-جغرافیا، مقدمات تمدید آن چیزی را فراهم کند که ظاهراً علیه‌اش وراجی می‌کند.

🌀افزایش خیره‌کنندۀ آمار مهاجرت از ایران را نیز می‌توان در پرتو همین رویکرد ارزیابی کرد. افراد دچار این تصورند که می‌توانند با تغییر زیستگاه، از به‌اصطلاح "جبر جغرافیاییِ"خود بگریزند و به جای «دیگرانی» زندگی کنند که لابد جبراً خوشبخت‌اند. اما آنها فراموش می‌کنند که در این انتقالِ مکانی باید «منِ» خودشان را، یعنی کل عناصر فرهنگی، فیزیکی و اجتماعیِ برسازندۀ هویتشان را ، همچون صلیبی ناگسستنی، بر دوش خودشان حمل کنند. ایرانیانِ مهاجر (یا ژانر حتی عظیم‌ترِ "ایرانیانِ درفکر مهاجرت" که به واسطه‌ی شکاف دولت/ملت و ریزش سرمایه اجتماعی، روزبه‌روز بر تعدادشان افزوده می‌شود) هر جای دنیا هم که باشند، باز در ایران‌اند. اگر جبری هم در کار باشد، همین است.