تفاوتِ جهل بسیط با جهل مرکب

وقتی کسی آن قدر دانا باشد که بداند کاری را نمی‌داند یا چنانکه بایسته است نمی‌داند، آن را به دست کاردان می‌سپارد. نتیجه‌اش می‌شود کاری که مدیران باشگاه الاهلی عربستان کرده‌اند و تا آنجا پیش رفته‌اند که سمت مدیر عامل باشگاه را به کسی داده‌اند که عرب نیست.
اما وقتی کسی نداند که کاری را نمی‌داند، سهل است پرمدعا هم باشد و در عین ناتوانی کاری را که از پسش بر‌نمی‌آید رها نکند ، حاصلش می‌شود مدیریت فاجعه‌باری که وزارت ورزش در طی این همه سال در دو باشگاه استقلال و پرسپولیس اعمال کرده است.

#هومن_پناهنده
@gashthaa

🔸شب یلدایتان مبارک نیست

به منزل که می‌آیم همسایه می‌گوید: "شب یلداتون مبارک". من هم متقابلا تبریک می‌گویم اگرچه به اکراه. گوشی را روشن می‌کنم. می‌بینم در همۀ کانال‌ها صحبت از جشن شب یلداست. حتی مرکزی فرهنگی اطلاعیه داده برنامه‌ای دارد "در گرامیداشت شب یلدا و آغاز زمستان".

سخن را از همین جا می‌آغازم که نه شب هرگز در فرهنگ ایرانیان باستان گرامی و لایقِ جشن بوده و نه زمستان و سرما. دست کم بگوییم یلدا مبارک و نه شب یلدا. چطور می‌توان دو عنصری را که در باور گذشتگان ما اهریمنی بوده، گرامی داشت؟ اینکه در برهان قاطع در برابر مدخل یلدا می‌خوانیم: گویند آن شب به غایت شوم و نحس و نامبارک است (ص ۲۴۴۸) محدود به زمان و مکان مؤلف این فرهنگ نبوده بلکه خبر از حقیقتی کهن و باوری گسترده می‌دهد.

در سرتاسر ادبیات فارسی به خاطر ندارم جایی شب یلدا به مبارکی یاد شده باشد. یا از جشن شب یلدا سخن رفته باشد. با این حال به حافظۀ مصدوم و نفله‌ام اعتماد نمی‌کنم و به یاری رایانه در متون کهن به جستجو می‌پردازم. این تعبیر به کلّی مستحدث است و حاصل یک سوء برداشت. شب یلدا طولانی‌ترین سلطۀ ظلمت بر نور است و صبح فردای آن آغاز پیروزی مقاومتِ نور در برابر تیرگی که تا آن روز به مدّت سه‌ماه مدام از حیات روز کاسته و بر حیات شب افزوده می‌شد، و از این پس این روشنایی است که هر روز سهمش را پس می‌گیرد و درازتر می‌شود و سهم تیرگی را کمتر و کوتاه‌تر می‌کند. نیاکان ما شب یلدا را که نامش گویای زایش و تولد است بیدار می‌ماندند و نگهبانی می‌دادند تا ظلمت غلبه نکند و بردمیدن صبح را گرامی می‌داشتند و خرم‌روز یا خوره‌روزش می‌نامیدند که روز میلاد خورشید بود. آنچه مبارک و گرامی است روز است نه شب. نور است نه ظلمت. گرماست نه سرما.

آری که آفتاب مجرّد به یک شعاع
بیخ کواکب شب یلدا برافکند (خاقانی)

همه ایّامِ داعی از عنا شب‌های یلدا شد
به از مدح تو صبحی نیست این شب‌های یلدا را (رشید وطواط)

زمستان روز دزدی کرد شاید در زمان او
که رویش را سیه کردند از دود شب یلدا (سیف اسفرنگی)

بدان خدای که در ظلمت شب یلدا
رسوم مشعله‌داری به ماهتاب دهد (نجیب جرفادقانی)

بارِ خرِ دجّالِ حوادث نکشد روح
چون مر شب یلدای ستم را سحر آمد (اسفرنگی)

باد آسایش گیتی نزند بر دل تنگ
صبح صادق ندمد تا شب یلدا نرود (سعدی)

هنوز با همه دردم امید درمان است
که آخری بود آخر شبان یلدا را (سعدی)

ای دل مسکین برآید آفتاب روز وصل
غم مخور خوش باش کاین شب‌های یلدا بگذرد (ملک‌خاتون)

صحبتِ حکّام ظلمتِ شب یلداست
نور ز خورشید خواه بو که برآید (حافظ)

قسمت من بین و روزیّ رقیب
روز عید او را، شب یلدا مرا (نزاری)

کی بشارت‌نامۀ روز آورند
وین شب یلدا به پایان کی رسد؟ (نزاری)

توحید تو از مظلمۀ کفر بتابد
همچون مه روشن ز سواد شب یلدا (آذری اسفراینی)

ما حال خویش بی‌سر و بی‌پا نوشته‌ایم
روز فراق را شب یلدا نوشته‌ایم (نظیری)

می‌کند زلف دراز تو به دل‌های حزین
آنچه با خسته‌روانان شب یلدا نکند (صائب)

مردان نظر سیاه به دنیا نمی‌کنند
روز سفید خود شب یلدا نمی‌کنند (صائب)

هنرت چیست جز این ریش که گویی به مَثَل
شب یلدا بود از بس که دراز است و سیاه (قاآنی)

روز روشن به برم چون شب یلدا تاریک
آب شیرین به مذاقم چو می تلخ حرام (ادیب الممالک)

و بالاخره:

جشن یلدا را شب دیگر بگیر
هر شب این هنگامه را از سر بگیر (روحانی)

البته این ابیات تنها بخش کوچکی از یافته‌های رایانه‌ای است که چنانکه ملاحظه می‌فرمایید جز بیت آخر که از شاعری متأخر به نام سید غلامرضا روحانی متخلص به اجنّه است هیچ کدام نگاهی ستایش‌آمیز به شب یلدا ندارد. ملتفت باشیم که حتی اگر بنا بر افسانه‌ها یا حوادث تاریخی یا تشابه و توارد برخی معانی به تسامح با این مسأله برخورد می‌کنیم به هیچ روی ثناگوی شب و تیرگی نباشیم. با مبارک دانستن شب، صبحی در انتظار ما نیست؛ لذا همزبان می‌شویم با گویندۀ ابیات زیر که اوایل دهۀ هشتاد سرود:

شب می‌رود اما سحری نیست در اینجا
ای منتظِران، منتظَری نیست در اینجا

جان بردن ازین مهلکه ممکن نشود، آه
شمشیر بلا را سپری نیست در اینجا

تا زاهدِ پرجهل و ریا همسفرِ ماست
از جانبِ شیطان خطری نیست در اینجا

این مدّعیِ آمده از عرشِ معلّی
جز در طلب سیم و زری نیست در اینجا

شاید که بگَردیم به گِردِ دلِ سنگش
چون تیره‌تر از آن حجری نیست در اینجا

http://t.me/Anjomanara

✅ داستان روسیه
✍🏻آرش رئیسی‌نژاد


بندر ولادی‌وستوک [در گوشه‌ی جنوب‌شرق روسیه] یگانه بندر روس در کنار دریای آزاد است. پهناورترین کشور جهان، تنها یک بندر واقعی دارد که آنهم توسط [کشورهای] کره و ژاپن محدود شده [است].

یک ستون ژئوپلتیکیِ سیاست خارجی روسیه، تلاش برای دستیابی به آب‌های گرم بوده [است]. جنگ با ایرانِ قجر و ترکمنچای را این‌گونه ببینید!

ستون دوم ژئوپلتیکی به تلاش برای مهارِ خطر از دلِ اروپا بازمی‌گردد. تقریباً هر قدرت نیرومند اروپایی به کشورِ [روسیه] حمله کرده: آلمان، فرانسه، سوئد و حتی لهستان-لیتوانی!
پس حضورِ قدرتی بزرگ در اروپا برای روسیه، خطری بزرگ دیده می‌شود: حساسیتِ مسکو نسبت به حضور ناتو در غرب را اینگونه ببینید!

اهمیت این دو ستون در هجوم به اوکراین کاملاً دیده می‌شود. از یکسو، مسکو خواهان جلوگیری از حضور ناتو در اوکراین است. از سوی دیگر، پوتین سودای حل نسبی گرهِ دریای سیاه از طریق گسترش دسترسی به دریای آزاد دارد. با پیروزی در جبهه‌ی جنگ، مقصد بعدی ارتش روسیه، اودسا (یک شهر بندری در کشور اوکراین در کناره دریای سیاه) و ترانس‌نیستریا (در شرق مولداوی) خواهد بود.

ایران اما عمود ریملند (سرزمین‌های حاشیه‌ای) آسیای غربی است که دسترسی مسکو به خلیج‌فارس و سوریه را آسان می‌کند. پس اهمیتی بنیادین در امنیت جناحِ جنوبی روسیه دارد. انقلاب [۵۷] و فروپاشی [پیمان] سنتو، روسیه را از فشاری ساختاری رها کرد، ولی مخالفت ایرانِ انقلابی در افغانستان، موی دماغ شد. نتیجه، تشدید حمایتِ [شوروی] از صدام بود!

با فروپاشی امپراتوری سوسیالیستی، روسیه‌ی یلتسین به سردمداری آندری کوزیروف به سوی غرب چرخید. ولی با حمایت از ایروان در بحران قره‌باغ، سیاستِ قفقازی ایران در حمایت اولیه از باکو را زیرفشار قرار داد. پوتین اما با احیای روسیه دل‌ربایی کرد. طرحی برای ایران نیز داشت: تعمیق نفوذ در سیستم!

شکل‌گیری ایرانِ غربگرا، مهم‌ترین تهدید برای مسکو خواهد بود. حتی ایرانِ هسته‌ای هم برای روسیه خطر خواهد بود. ایرانِ اسلام‌گرای رادیکال خطر بعدی است. رویای پوتین اما برآمدن یک "ایرانِ نظامی" است. چرا که نظامی‌شدن ایران می‌تواند تنش با غرب را حفظ کرده و مانع ایجاد نگرانی از جناحِ جنوبی گردد.

مسکو با درگیری ایران در جنگ اوکراین، سطح تنش غرب و ایران را بالا نگه‌داشت؛ همانگونه که برجام را تضعیف کرده بود تا مانعِ غیرامنیتی‌شدن ایران شود.

سياست روسيه در برابر رابطه غرب و ايران سیاست دو ستونیِ "نه جنگ، نه صلح" است:
غرب به ايران حمله نكند؛
رابطه ايران و غرب نیز نرمال نشود!

حمایت روسیه از ادعای نادرستِ امارات و ناتوانی ایران در پاسخ مؤثر، نمایانگر قالب رفتاری ایران است: استیصال.

ورای نوع رفتار با ایران (حتی با رای به شش قطعنامه‌ی شورای امنیت و تشدید تحریم‌ها علیه ایران)، مسکو مطمئن ‌است که تهران از او ‌ دنباله‌روی ‌کرده یا مجبور است که این کار را کند.

همچنین، مسکو بر این باور است که نیاز تهران به همکاری با آن از سر اضطرار است و به محضِ برآمدن فرصتی تاریخی در رابطه با غرب، ایران، بی‌درنگ، روسیه را دور می‌زند. از این رو، سیاست نگاه به شرقِ ایران ریشه در استیصال ایران و شرایط اضطرار دارد که هر دو نیز درهم‌تنیده با آمریکاستیزی است.

فرمانروای خردمندِ ایرانی، باید درک کند که روسیه و چین متحد ایران نیستند، همان‌گونه که پیش از این آمریکا اتحاد استراتژیکی با ایران نداشت. قدرت‌های بزرگ در بزنگاه‌های تاریخی ایران را همواره تنها گذاشته و خواهند گذاشت. پس باید به یگانه متحد تاریخی تکیه کند: ملت شریف ولی مظلوم ایران.


#تحلیل_زمانه
🌍 @TahlilZamane

🔴‏مارلون براندو وقتی برنده اسکار شدنه تنهااز دریافت جایزه استنکاف کرد،بلکه یک زن سرخپوست را به جشنواره فرستاد تاعلیه سیاستهای آمریکا درباره رنگین پوستها،بیانیه بخواند
✏️Mahdi

🆔 @Cinema_Twitter_farsi

مارلون براندو

۱۵ مرداد ۶۴:

دو شب است که تلويزيون خراب شده است. سياه سفيد است و مال عهد بوق. ۱٨ سال است کار می‌کند يک بار لامپ سوخته و ... دو شب است که تصوير نمی‌دهد. ديشب سارک داشت تو اتاق مطالعه می‌کرد. لامپ خود به خود سوخت. لامپ نداشتيم که عوضش کنيم. بلند شد و رفت تلويزيون را روشن کرد به اين اميد که شايد درست شده باشد!! تصوير نداشت. گفت اينهم از تلويزيون!
خوب. مفهوم حرفش اين است که همه چيز زندگی‌مان خراب است. حرفش درست است. اين بود که شنيدم و زيرسبيلی رد کردم. شش هفت سال بيکاري بعد از انقلاب و جلوگيری از چاپ کتابهايم نتيجه‌ای بهتر از اين ندارد آن هم با خرج سنگين زندگی، خدا عاقبتش را به خير کند.

۱۶ مرداد ۶۴:

نمی دانم به خودم تلقين کرده‌ام که وقتی سيگار تير می‌کشم سرم درد می‌گيرد يا واقعا خاصيت سيگار تير اين است. به هر جهت شيراز می‌کشم. چند ماه قبل هم زمزمه‌اش شروع شد که سيگار تير بد است و حرف‌هايی از اين دست و اغلب کسانی که سيگاری بودند از کشيدن سيگار تير امتناع کردند. سيگار هم که در بازار آزاد چندين برابر قيمت دارد. بقال سرمحل به عنوان سهميه روزهای دوشنبه و پنجشنبه سيگار می‌دهد. ٢ بسته سيگار شيراز و چهار بسته سيگار تير. به عبارت ديگر هفته‌ای ۴ بسته شيراز و ٨ بسته تير و مجبور هستيم که سيگار تير را هم بگيريم چرا اگر نگيريم شيراز هم نمی‌دهد. حتی‌ به جای تير، اشنو هم نمی‌دهد.

٢ آذر ۶۴:

امروز بار ديگر تنگدستی را احساس کردم. بار ديگر احساس کردم که اين غول دارد جوانه می‌زند. زنم گفت پول آب را بايد بدهيم. گفتم تا کی مهلت داريم، گفت ششم. گفتم حالا بماند. چهار روز ديگر فرصت هست. زنم احساس کرد که ٣۴٨ تومان ندارم بدهم. دلم نمی‌خواست فکر کند پول ندارم و دلش توی هول و ولا افتد. صداش کردم و گفتم کی پول آب را می‌برد و می‌دهد. گفت خودم. گفت دارم می‌روم به طرف بانک گفتم پول آب را هم بدهم. هزار تومن بهش دادم. هزار تومانی را گرفت و گفت خيال کردم نداری. در واقع نداشتم. چند هزار تومانی گذاشته‌ام کنار که اگر مريض شديم دم در بيمارستان نميريم. چون تا پول نگيرند کسی را به بيمارستان راه نمی‌دهند و چه بسا آدم که به همين بهانه تلف شده‌اند. دل زدم به دريا و يکی از هزار تومانی‌ها را دادم. معلوم نيست چه وقت کتاب‌هايم اجازه انتشار خواهند يافت. خواهد گذشت. بايد تحمل داشت و خوشبختانه همه‌مان آدم‌های قانع و سازگاری هستيم.
داستان يک شهر را سال ۱٣۵٨ تمام کردم و آماده چاپ شد. انتشاراتی اميرکبير با مشکلاتی مواجه شد،‌ بعد مصادره شد. نسخه همسايه‌ها تمام شد. رضا جعفری هنوز توی اميرکبير کار می‌کرد. داستان يک شهر را چاپ کرد (۱۱ هزار نسخه) فروش رفت اما حالا اميرکبير به دست دولت افتاده بود. روی خوش با تجديد چاپ کارهايم نشان نمی‌داد. رضا جعفری نشر نو را تاسيس کرد. همسايه‌ها و داستان يک شهر را از اميرکبير گرفتم. قرارداد را فسخ کردم و کتاب ها را در اختيار نشر نو گذاشتم. داستان يک شهر را چاپ کرد. (۱۱ هزار نسخه). زمين سوخته را آماده کردم چاپ کرد (۱۱ هزار نسخه). يک ماه بعد چاپ دوم را در ٢٢ هزار نسخه چاپ کرد. آمد همسایه‌ها را چاپ کند که از چاپ و تجديد چاپ کارهايم جلوگيری به عمل آمد. پس از چاپ دوم داستان يک شهر و زمين سوخته ديگر چيزي چاپ نشد. اما همسايه‌ها باز هم به طور قاچاق افست شد. به وزارت ارشاد گفتيم که بابا، شما می‌گوييد همسايه‌ها نبايد چاپ شود اما بازار پر است از نسخه‌های تقلبی که به عنوان کمياب ۴ تا ۵ برابر قيمت رو جلد می‌فروشند. گفت جمعش می‌کنيم اما نکرده‌اند.

خوب، ‌حالا دستی می‌ماند که به نوشتن برود؟




از میان دست‌نوشته‌های احمد محمود

@adabyatedigar

فرهیختگان:

چهارشنبه هفته گذشته سردار رمضان شریف، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در نشست خبری خود اشاره‌ای به عملیات «طوفان الاقصی» داشت و آن را «یکی از انتقام‌های محور مقاومت از صهیونیست‌ها برای شهادت شهید سلیمانی» خواند.
او ناخواسته هزینه سنگینی را به ایران و محور مقاومت تحمیل و جنبش حماس را ناچار کرد تا بلافاصله در بیانیه‌ای «اعتبار» اظهارات سردار شریف را زیر سوال ببرد و تاکید کند که ‌انگیزه و دلیل طوفان الاقصی در درجه اول خطرهایی است که مسجد الاقصی را تهدید می‌کند.
با وجود هزینه‌های غیرقابل‌محاسبه اظهارنظر سخنگوی سپاه پاسداران، متاسفانه وی حاضر به پذیرش اشتباه خود در بیان مواضع یک ارگان نظامی نشد و از سوی سپاه پاسداران نیز بیانیه‌ای مبنی‌بر اینکه این اظهارنظر موضع شخصی سردار شریف بوده است، منتشر نشد تا این دومین اظهارنظر پرهزینه مقام‌های نظامی برای کشور و محور مقاومت در هفته اخیر باشد.
تداوم این خطاهای کلامی از سوی فرماندهان عالی‌رتبه نظامی، یک خلأ بزرگ را نشان می‌دهد که اگر برای آن تدبیری اندیشیده نشود، در بحران‌ها دامنگیر کشور خواهد شد. سخنگوی سپاه پاسداران و سایر مقام‌های دیگر نظامی درواقع حلقه واسط بین فرماندهان میدانی و افکار عمومی هستند.

با این حساب، باز رحمت به "پیکان".

ملیکا محمدی، فوتبالیستی که در سانحه‌ی رانندگی کشته شد، سرنشین خودروِ تیبا بود.

#هومن_پناهنده
@gashthaa

✍ هومن پناهنده

ویدیوی بالا* بخشی از گزارش تلویزیون فرانسه در سال ۱۳۵۷ درباره‌ی انقلاب اسلامی ایران و تظاهرات مردم است.
مصاحبه‌کننده‌ که خونسردتر و دور‌اندیش‌تر از انبوه ایرانیانی بود که به روزهای پس از ماه‌ عسل انقلاب‌ها کمتر می‌اندیشیدند، از زن جوان پرسشی سنجیده می‌کند و او هم پاسخی ساده‌دلانه می‌دهد، اما پاسخ‌دهنده و بسیاری مانند او لابد بعدها فهمیدند کسی که آن پرسشِ زیرکانه را به میان آورده بود بسیار بیش از آن‌ها از ماهیت جنبش‌های انقلابی آگاه‌ بود و در خشت خام، آن می‌‌دید که ذوق‌زدگانِ آسان‌گیر، در آینه نمی‌دیدند.
خیل عظیمی از ایرانیان به سبب بیزاریِ به‌حق از خودکامگی نظام سلطنتی و بی‌تجربگی سیاسیِ ناشی از زندگی در جامعه‌ای استبدادی، این دست پرسش‌ها را بیجا و مخرب، مایه‌ی تفرقه‌ و مانع رسیدن به بهشت‌ِ دنیا و آخرت قلمداد می‌کردند. باری، آن‌ها از پرداختن به چنین سوال‌هایی خوش‌بینانه دوری می‌کردند و پرسنده را تفرقه‌افکن می‌شمردند، اما سرانجام با یک دنیا دریغ دانستند که در دل چنین جنبش‌هایی چه‌ها نهفته است و جیک‌جیک‌ِ مستان را چه زمستان‌هایی در پی است.

* منبع ویدیو: کانال جوش دریا

#هومن_پناهنده
@gashthaa

🔸گریستم

سر بُرده‌ام فرو به گریبان، گریستم
بسیار بود کُشته، فراوان گریستم

دیروز لحظه‌ای سپری شد به طیبتی
امروز بی‌حساب به تاوان گریستم

دردی ازین بزرگتر امّا به سینه نیست
بود آشکار این غم و پنهان گریستم

در گیرودار خشم و جنون و عناد و جهل
دشوار بود خنده، پس آسان گریستم

رغمِ بهای ارز و طلا در تنزّل است
بر نرخِ خون و قیمتِ انسان گریستم

جغرافیای کشورِ شیرانِ شرزه را
در امتدادِ کوه و بیابان گریستم

تاریخِ سرزمینِ زنانِ نژاده را
همراهِ قطره قطرۀ باران گریستم

از فکرِ زنده‌رودِ صفاهان دلم گرفت
با یادِ آسمانِ خراسان گریستم

تا نیمه‌شب ز غصّۀ تهران قدم زدم
تا صبح بر مصیبتِ کرمان گریستم

بر خونِ گرمِ بسته‌شده روی آسفالت-
از سردیِ هوای زمستان، گریستم

بر تلخیِ کسادیِ بازارِ معرفت
بر قحطیِ مروّت و ایمان گریستم

تورات را به حُرمتِ احمد ورق زدم
انجیل را به دعوتِ قرآن گریستم

بر کُشتۀ حسین، نصارا گداختم
بر پیکرِ مسیح، مسلمان گریستم

بر نعشِ طفلِ بی‌گنهِ شیعه سوختم
بر ایزدیِّ کُرد دوچندان گریستم

با آن عزیزِ رفته به تبعید در فرنگ
با آن جوانِ خسته به زندان گریستم

اشکی نریختم به گرانجانیِ فقیه
چون جانِ کودکان شده ارزان، گریستم

خصمِ عبوس تا بُنِ دندان مسلّح است
ناچار من هم از بُنِ دندان گریستم

بر رنجِ عُمرکاهِ رعایای بی‌نوا
بر غَفلت و سفاهتِ سلطان گریستم

خندیدم از تعدّدِ قومِ حجاب‌بان
وز قِلّتِ قبیلۀ جان‌بان گریستم

در مصرعی خلاصه کنم این چکامه را
اندر عزای حضرتِ ایران گریستم


https://t.me/rezamousavitabari

❗️سوگ مادر بر نعش فرزند!
▪️سکانسی غریب و تلخ از فیلم «سالواتوره جولیانو» ساخته‌ی فرانچسکو رزی!

@artchanel

از رئیس قوۀ قضائیه می‌پرسم!


مازیار طاطایی وکیل رؤیا حشمتی درباره پرونده تشکیل شده در شعبه ۱۰۹۱ مجتمع قضائی ارشاد برای موکلش گفته است: «این دادگاه مجموعا خانم رؤیا حشمتی را به ۱۳ سال و ۹ حبس محکوم کرده بود. این شعبه، بابت اتهام حضور در معابر بدون حجاب شرعی، خانم حشمتی را به پرداخت یک میلیون و ۲۵۰ هزارتومان جزای نقدی، بابت اتهام تشویق به فساد و فحشا به تحمل تحمل ۱۲ سال و ۶ ماه حبس، بابت اتهام جریحه‌دار کردن عفت عمومی به تحمل ۷۴ ضربه شلاق تعزیری و بابت اتهام ساخت و انتشار آثاری که عفت عمومی را جریحه‌دار می‌کند، به تحمل یک سال و ۳ ماه حبس تعزیری، ۷۴ ضربه شلاق و ۱۰۰ میلیون ریال جزای نقدی محکوم کرد. ما به حکم صادره اعتراض کردیم.»
با این قوانین گل و شاد و تعریف نشده و غیر منطبق با شرایط زمان و مکان، در واقع می‌توان به دلیل بیرون ماندن یک لاخ مو از روسری، حکم اعدام هم برای خانم‌ها صادر کرد. می‌پرسید چگونه؟ اینطور:
از نظر یک قاضی متشرعِ متعصب، پوشاندن موی سر زن به طور کامل، از واجبات تخطی‌ناپذیر است. اینکه خانمی با پیشینۀ مسلمانی یک لاخ موی سرش را بدون پوشش بگذارد یا تمام موهایش را، از جهت شرعی تفاوتی نمی‌کند. حال اگر خانمی بگوید که به چنین حکمی بی‌باور است، از نظر قاضی متعصب، منکر یکی از "ضروریات دین" شده و در نتیجه مرتد است. ممکن است خانم در دفاع از خود بگوید که اصلاً مسلمان نیست که حکم ارتداد در مورد او صادق باشد. در آن صورت اگر تغییر دین داده باشد "مرتد ملی" به حساب می‌آید و حکمش اعدام است. اما اگر از همان ابتدای بلوغ مسلمان نبوده اما در خانواده‌ای مسلمان به دنیا آمده باشد، در این صورت هم "مرتد فطری" است و مجازاتش اعدام است.
حال ممکن است گفته شود، چنین چیزی در قوانین جزایی جاری، نیامده است. واقعیت اما این است که یک قاضی متعصب، می‌تواند اصل "قانونی بودن جرم و مجازات" را زیر پا بگذارد و با استفتاء از یک فقیه هم‌سلک خود، حکم ارتداد و در نتیجه اعدام متهم را از او بگیرد.
مگر حکم اعدام اولیۀ حسن یوسفی اشکوری و دکتر هاشم آغاجری و پرونده‌های مربوط به جامعۀ بهائیان به همین وسیله صادر نشد؟
در سایر موارد نیز چنین رفتارهایی ممکن است. مثلاً فردی به دلیل نوع اظهارنظرش به"تبلیغ علیه نظام" با مجازات یک سال زندان، متهم می‌شود اما یک ضابط یا بازپرس یا قاضی می‌تواند او را به دلیل همان اظهار نظر، علاوه بر تبلیغ علیه نظام به "اجتماع و تبانی برضد امنیت ملی" با مجازات پنج سال حبس نیز متهم کند، چرا که او برای اینکه تبلغی علیه نظام کرده باشد لابد با "افراد" دیگری هم در تماس بوده است!
حالا از آقای محسنی اژه‌ای می‌پرسم: با این نوع قضات و قوانین چطور می‌شود در دستگاه قضایی تحول و اصلاح به وجود آورد و اعتماد عموم را نسبت به "اجرای عدالت" توسط آن جلب کرد؟
#احمد_زیدآبادی
@ahmadzeidabad

در این که آیا تختی خودکشی کرده بود یا نه ، ظاهراً هنوز مناقشه هست.اما در این که "قلبش" شکسته بود اجماع وجود دارد . به هرحال ، ماجرای او این غزل ِ محمد سعید میرزایی را به یادم آورد :

لبخند زد به ساعت روی جلیقه اش
فرقی نداشت ساعت و روز و دقیقه اش
مو شانه کرد، ریش تراشید،عطر زد
این بار،هیچ حرف ندارد سلیقه اش
بر صندلی نشست، و کبریت زد به پیپ
دستی کشید روی تفنگ عتیقه اش
همراه این، چقدر پدر قوچ و میش کشت
خود را ولی نه - مثل زن ِ بدسلیقه اش...
در لوله ی تفنگ گلوله گذاشت، گفت
آدم چه فرق دارد، "قلب" و شقیقه اش؟

شلیک! گمب!... بعد گلی مخملی شکفت
بر دکمه های تنبل ِ روی جلیقه اش

#هومن_پناهنده

🔴تزریق امید! کدام امید؟

🔺اعتماد ۲۰ دی ۱۴۰۲

✍️عباس عبدی

🔘میان طرفداران وضع موجود با مخالفان و یا منتقدان نوعی اتفاق نظر نسبی وجود دارد که امید مردم نسبت به بهبود امور کم شده و یا در واقع ناامید شده‌اند. نسبت کسانی که معتقدند وضع اقتصادی کشور در دو سه سال آینده نسبت به امروز بدتر خواهد بود، حدود ۵ برابر کسانی است که امیدوارند و یا معتقدند که بهتر خواهد شد. البته بیش از این ارقام نیز نسبت به توانایی گروه اقتصادی دولت در حل مسایل ناامیدند.

🔘مدیر یک مرکز پژوهشی دولتی نیز اعلام کرده که مسأله اصلی در مهاجرت از کشور، ناامیدی نسبت به آینده است. مجموعه این شواهد و قرائن منجر به این شده است که دست‌اندرکاران امور از رسانه‌ها بخواهند که فعالیت‌های دولت را منعکس کرده و در مردم امید ایجاد کنند.

🔘اخیراً در جلسه رسمی رییس‌جمهور با فعالان سیاسی و رسانه‌ای ضمن تهاجم شدید به رسانه‌های مستقل از حکومت، خواسته‌اند که فعالیت‌های مثبت دولت بازتاب داده شود. مشابه همین در جلسه‌ای سطح بالای دیگر با اصحاب رسانه تکرار شده است.

https://telegra.ph/تزریق-امید-کدام-امید-01-09

🍁ضرورتِ دقت در سخن

محمدرضا باطنی در ضرورتِ دقت در سخن می‌گوید.

©️از: کانال جرعه

از علل بیگانگی‌مان با کتاب


موجب این بیگانگی با کتاب و کتاب‌خوانی چیست؟
در باب بی‌علاقگی‌مان به کتاب‌خوانی بسیار نوشته و سخن گفته‌اند و قصد ما البته تکرار آن مطالب که علل این آفت فرهنگی را باز می‌نمایند؛ از قبیل گرانی کتاب، غلبهٔ فرهنگ شنیداری به سبب کثرت بی‌سوادان در طول تاریخ و اختصاص یافتن فرهنگ نوشتاری به نخبگان و پایداری آن خوی و خصلت به صورت نوعی تنبلی ذهنی، به رغم افزایش نسبی باسوادان، لنگ زدن نقد، کوتاهی تلویزیون و غیره، نیست. بلکه می‌خواهم علاوه بر آن‌چه گفته شده، به نکتهٔ دیگری نیز اشاره کنم. به گمان من مشکل اساسی این است که «لزوم و فایدهٔ» کتاب‌خوانی در جامعهٔ ما هنوز محرز و مشخص نیست و به بیانی دیگر برخورداری از فرهنگ عمومی، مِن‌جُمله فرهنگ مکتوب، هنوز به صورت معیار و ضابطه‌ای قابل سنجش برای ارتقا در سلسله مراتب اجتماعی در نیامده است. مثلاً معلوم نیست که کتاب‌خوانی و میزان دانسته‌ها و آموخته‌ها، چه نقشی فی‌المثل در اشتغال به امر مهم تدریس و استادی و یا احراز مقامی اداری دارد و برعکس آیا غلط‌خوانی شعر و یا تلفظ نادرست نام‌های بیگانه، به توبیخ گوینده می‌انجامد یا دوغ و دوشاب یکی است؟! به بیانی دیگر کتاب‌خوانی هنوز چون نیازی مُبرَم احساس نمی‌شود، آن‌گونه که به‌عنوان مثال هنر گرافیک برای معرفی کالا و صدورش لازم و ضرور تشخیص داده شده و لاجرم پیشرفت کرده است. اما در مورد کتاب‌خوانی چنین نیست. گویی آن‌که کتاب نمی‌خواند با خود می‌گوید: چرا کتاب بخوانم، مگر چه فایده‌ای دارد؟!
از این رو نیاز به کتاب‌خوانی نخست باید صورتی عینی و ملموس و سودمند یا سودگرا داشته باشد و پس از آن است که درونی‌شده، عادتی ذهنی می‌گردد که ترکش موجب مرض است.
آن‌چه باید کَرد کتاب‌خوان کردن کسانی است که کتاب نمی‌خوانند، نه فقط تشویق کتاب‌خوانان به بیشتر خواندن. اما چنین پیداست که در حال حاضر کتاب‌خوانی غالباً یا به سائقهٔ ذوق شخصی و فردی است؛ یعنی بیشتر در جمع کتاب‌خوانان، منتهی افزونتر از گذشته، رواج دارد، که بی‌گمان امر بسیار پسندیده‌ای‌ست، اما در حوزهٔ احوال شخصيه می‌گنجد و بدین گونه شمارِ نسبتاً قليل کتاب‌خوانان، بیشتر و کتاب‌خوان‌تر می‌شود، ولی هم‌چنان در اقلیت می‌ماند؛ گرچه اقلیّتی پرشمارتر؛ و یا کتاب‌خوانی برای وقت‌گذرانی و سرگرمی است که از مقوله فرهنگ‌اندوزی بیرون است؛ چون فرهنگ‌آموزی، بی‌سعی و مجاهدت و گزینش، حاصل نمی‌آید و اگر چنین نباشد، به مثابهٔ حباب بر آب است... .

در بی‌دولتی فرهنگ، جلال ستّاری، ص۱۵۱



#فرهیختگان راهی به رهایی

مهندسی مقدس: میل به تصرف و لذت

رضا بهشتی معز
فیسبوک نگارنده

برای ما که سالهاست از وطن دوریم اغلب دو نوع خبر از شرایط زیستی هموطنان گزارش می‌شود: خبری تلخ و سیاه که حکایت از رنج زیستن و تلاش نومیدانه برای بقا با مرارت و مشقت و تهدید است، و خبری سپید و شاد زندگی مردمانی را روایت می‌کند که هرچند با کاستی هم‌عنان است اما سرشار از امید و شادی و نعمت و لذت است. من از هردو دسته فراوان پرسیده و با ایشان گفتگو کرده‌ام.

گزارشگران هم اغلب یا شهروندان مقیم ایران و یا مسافرانی‌ند که در آمدوشدی مرتب، ادعای تصویری نزدیک دارند. آنچه به دریافت غالب ما نزدیک است اخبار نوع اول است چون با گزارش‌های مستند (حتی دولتی) از خرابی و خیانت به ایران می‌خواند. اما اخبار نوع دوم، هم مایه حیرتست و هم ظاهرا با گزارشهای پرشمار و مالوف و مستند نمی‌خواند، اما غیرواقعی نیست.
بی‌آنکه به حجم و میزان جامعه آماری ورود کنم بگویم که نه راویان دسته اول همه از طبقات فرودست جامعه‌اند و نه راویان دسته دوم همه از لایه برخوردار و مرفه جامعه. نگاه روایت دسته اول بیشتر ملی و به دغدغه آرمانی و توسعه پایدار نزدیک است و نگاه دسته دوم اغلب شخصی و از جنس نقد حال و غنیمتِ عمر و صرفه نفس و مال است.
هردو روایت اما برآنند که مشکلات روزانه و حیاتی نتوانسته شادی و خوشی و بهره‌مندی هموطنان را سد کند (شادی‌هایی که گاه حتی در بین هموطنان مقیم خارج هم یا اغلب نادر است یا اصلا نیست). نظام مقدس هم همین داعیه را دارد یعنی: "مردم برخوردارند، شادند، لذت می‌برند و اگر مشکلی هست در همه‌ جای جهان هست و اگر اپوزیسیون مزاحم یا ناقدان حسود بگذارند مردم جز برخی ناکامی‌های اقتصادی ناشی از تحریم (که کار دشمن است)، مشکل دیگری ندارند".
تصویرکردن این وضعیت، پیچیده‌تر و مفصل‌تر از این مختصریست که من آوردم اما دستکم تا اینجا بنظرم یک نتیجه گرفتنی است و آن اینکه نظام توانسته به عنف یا به رضا (و هردو با تخریب اخلاق ملی، انتشار فساد و شراکت عمومی در فساد و بهره نامشروع) یک مهندسی عمیق در مفهوم "سعادت" و "فضیلت" صورت دهد. آنچه امروز مایه شادی مردمانست نه نسبتی با مفهوم کلاسیک سعادت دارد و نه با مفهوم مدرن آن.
خوشبختی در اقلیم ایران هم دیگر نه در قید فضیلت بمعنای عام و جهانی آن است و نه معطوف به معنای اقلیمی و منطقه‌ای آن. کاری که هسته اصلی نظام کرده است قالب‌کردن ماهرانه و تدریجی "شهوت مالکیت یا تصرف" و "فضیلت لذت" بجای آن دو مفهوم استاندارد به مردمان است و می‌توان بی‌ملاحظه اعتراف کرد که سخت کامیاب بوده است.
بنظرم ما امروز با دو اصل مسلط و مهندسی‌شده Plaisir libidinal (لذت تنانی) و Désir de possession (میل تصرف) در جامعه ایرانی روبروییم. تفصیل این هردو بماند اما شهروند ایرانی خیال می‌کند که چون از حکومت ناراضی است با همین مایه نارضایتی می‌توان تکلیف رژیم سیاسی را هم یکسره کرد اما بنظر می‌رسد"مهندسی مقدس" عمیق‌تر از این خیالات عمومی تاثیر خود را گذشته است. عموم شهروندان ایران و آنها که راضی‌تر و سازگارترند بیشتر، گرفتاران و مبتلایان این بازی حساب‌شده و پیچیده‌اند.
عنصر زور هم نسبت این دو گرایش را میان مردمان مهار و عوارض نامطلوب آن را بسود حاکمیت تصرف و بازمهندسی می‌کند. حاکمیت خود در مقام تولید و فراوری، دسترسی مردم به هردو اصل مسلط را آماده و میسر می‌کند و با تنظیم سازوکارهای مناسب نظارتی و توزیعی، مکانیسم شرطی‌بودن مردم را برای نیل به "میل و تصرف" تامین می‌سازد. آحاد مردم در این چرخه مصرفی تنها به محرکات تولیدی حاکمیت واکنش مناسب و بموقع نشان داده و البته حیات این چرخه شوم را که نوعی اسارت همراه با رضایت و برخورداری کنترل‌شده است، تضمین می‌کنند. مردم در این چرخه می‌توانند به تهدید یکدیگر بدل شده (تا حدودی اتفاق افتاده) و برای تامین میل و تصرف بیشتر درصدد حذف هم برآیند اما برای حاکمیت خطری مهم تلقی نخواهند شد. (نمونه‌ها بسیار است)
با این تصویر اجمالی من هرگونه تغییر کوتاه‌مدت در مناسبات قدرت یا وزن‌کشی موثر میان حاکمیت و مردم را دور می‌بینم مگر با یک انقلاب اخلاقی و روحی فراگیر که بتواند میان مردم و آن دو اصل مسلط فاصله اندازد. کاری که بدلیل پیوند آن دو اصل با محرکات غریزی و وارونگی عادات عمومی و نیز دشواری کار فرهنگی و تربیتی فراگیر تقریبا محال بنظر میرسد.




#فرهیختگان راهی به رهایی