20101009123340-از بهر خدا مخوان.pdf

🔶🔵🔶 «ای کاش در این کشور متولد نشده بودم»
▪
✍️ محمدمهدی اردبیلی
@philosophicalhalt


🌀اگر انسان را محصول و معلول شرایط و عواملی بدانیم که او را برساخته‌اند، چه این شرایط به محیط زیست او بازگرداند (اعم از شرایط سیاسی و اجتماعی)، چه به عوامل فیزیکی پیش از تولد او (عوامل ژنتیکی و فطری)، در هر حال، فرد، در مقام یک اتحاد موقت، فی‌نفسه، چیزی از آن خود ندارد و برساخته است. من، به این دلیل «من»، یعنی همین فرد خاص، هستم که در این مکان و زمان خاص و تحت این شرایط مشخص، تولد یافته و زیست می‌کنم. اگر «من» در مکانی دیگر یا زمانی دیگر می‌زیستم، محصول و معلول شرایط دیگری بودم و در نتیجه، دیگر «من» نبودم و «دیگری» بودم.

🌀این جمله را بارها شنیده‌ایم که «ایکاش من در فلان کشور به دنیا آمده بودم». بیان چنین عباراتی، صرفاً ناشی از نوعی جهل فلسفی نسبت به ماهیت خود من است. من به واسطۀ عدم شناخت خود و شرایط برسازنده‌ام، برای فرار از مواجهه با شرایط و ریشه‌های هویتی‌ام، به نوعی ارضای خیالی و موهوم پناه می‌برم، و «من»ای را تصور می‌کنم که مثلا در فلان خانواده مرفه یا بهمان کشور پیشرفته به دنیا آمده است، و لابد خود را بدبخت می‌یابم و "تف و لعنتی" هم حوالۀ "این سرنوشت" می‌کنم. این مقایسه اساساً غلط است. یک دلیل آن، اینکه «من» اگر در اینجا متولد نشده بودم، دیگر «من» نبودم، بلکه «دیگری» بودم. دیگری‌ای که از قضا همین الان مشغول زیستن در آنجاست. او جهان را از منظر خودش می‌بیند و واجد «من»ای از آنِ خویش است. هر شکلی از مقایسۀ من با دیگری، باید این حقیقت بدیهی را مدنظر قرار دهد که دیگری از آن رو زندگی دیگری دارد که برای من، دیگری است. اگر من جای دیگری بودم، دیگر من نبودم، بلکه دیگری بودم، چنانکه اکنون دیگری در حال زیستن به جای خودش است.

🌀افراد با این مقایسه‌ی موهوم، عملاً به جای شناختِ انتقادیِ خود و وضعیتشان، و نیز تلاش برای تغییر خلاقانه و درونزای خود و جامعه‌شان، به واسطه‌ی تصورات منفعلانه و موهومی مانند «جبر جغرافیایی»، از مواجهه با اصل مسئله می‌گریزند و هرچند به خوبی غُر می‌زنند اما تغییری در خود وضعیت ایجاد نمی‌کنند. این "جبر جغرافیایی" عمدتاً غیرتاریخی، متصلب و دسترس‌ناپذیر تصور می‌شود، و درست به همین اعتبار، سوژه را در مقام عنصری مداخله‌گر، فعال و تعیین‌کننده کنار می‌گذارد. تاریخ خیالی در این سیاق صرفاً روایتی رُمانتیک است از همان قسم تخیلاتی که به عناوین مختلف در قالب‌های رنگارنگ خلقیات‌نویسی و خاطره‌گویی ایرانیان به چشم می‌خورد و هر دم این گمان را متورم‌تر می‌کند که هرآنچه نکبت و نخوت و انحطاط است در این سرزمین نفرین‌شده باریده است (جالب اینجاست که کل این انحطاط‌باوریِ وطن‌ستیزانه، نقابی تصنعی از نوعی ذات تاریخیِ ساختگیِ آرمانی به چهره می‌زند و خود را پشت ویترینی از ناسیونالیسم پنهان می‌کند).

🌀مسئله اینجاست که باید در عینِ تاکید بر ماهیت برساخته‌ی سوژه، از دچار شدن به نوعی جبرگرایی شرورانه و امتناع‌باور اجتناب کرد. تاریخ دقیقاً باید در تیررس سوژه باشد. هر شکلی از تاریخی کردن، عملاً باید شکلی از به چنگ آوردن تاریخ باشد نه عکس آن. سوژه باید بتواند همواره خود را در مقام عاملی ببیند که هرچند خود محصول تاریخ است، اما در پیشبردِ مسیر تاریخ، اگر نه تماماً، بلکه به سهمِ ‌خود، تعیین‌کننده است. تصور جغرافیایی نفرین‌شده در ناکجاآبادِ تاریخ، تصور موجودیتی اثیری و هیولایی است که جز گریز از آن چاره‌ای در میان نیست. جبرِ جغرافیایی نام دیگر فریب بزرگی است که استعمارگران و استبدادطلبان همدستانه بدان دامن زده‌اند. هیچ جغرافیایی تماماً و جبراً در تاریخِ استبداد فرونغلتیده است. سوژه باید بتواند خود را در این جغرافیا، موقعیت‌یابی کند و در برابر عواملِ تمدیدِ این جبر، شجاعانه و جسورانه بایستد، نه اینکه به اعتبارِ تصور رُمانتیک از تاریخ-جغرافیا، مقدمات تمدید آن چیزی را فراهم کند که ظاهراً علیه‌اش وراجی می‌کند.

🌀افزایش خیره‌کنندۀ آمار مهاجرت از ایران را نیز می‌توان در پرتو همین رویکرد ارزیابی کرد. افراد دچار این تصورند که می‌توانند با تغییر زیستگاه، از به‌اصطلاح "جبر جغرافیاییِ"خود بگریزند و به جای «دیگرانی» زندگی کنند که لابد جبراً خوشبخت‌اند. اما آنها فراموش می‌کنند که در این انتقالِ مکانی باید «منِ» خودشان را، یعنی کل عناصر فرهنگی، فیزیکی و اجتماعیِ برسازندۀ هویتشان را ، همچون صلیبی ناگسستنی، بر دوش خودشان حمل کنند. ایرانیانِ مهاجر (یا ژانر حتی عظیم‌ترِ "ایرانیانِ درفکر مهاجرت" که به واسطه‌ی شکاف دولت/ملت و ریزش سرمایه اجتماعی، روزبه‌روز بر تعدادشان افزوده می‌شود) هر جای دنیا هم که باشند، باز در ایران‌اند. اگر جبری هم در کار باشد، همین است.

"سیاحت نامه ابراهیم بیگ " (نوشته ی حاج زین العابدین مراغه ای )که جلد اول آن در ۱۸۹۵ در قاهره انتشار یافته داستان شخصی است که در ایران به دنیا آمده و در مصر پرورش یافته و در نیمه ی دوم قرن نوزدهم به ایران سفر می کند.
به نظر محمد علی سپانلو ( در مقدمه ی چاپ ۱۳۶۴ این کتاب) : " از نظر نفوذ اجتماعی ، ارزش سیاحت نامه (ی ابراهیم بیگ) در انقلاب مشروطه ی ایران ، نظیر کتاب قرارداد اجتماعی ، اثر ژان ژاک روسو ، در انقلاب کبیر فرانسه است."

بخشی که در زیر از این کتاب می آورم مربوط به دیدار اوست از قصبه ای که مردمش دچار آبله شده اند و او در پاسخ به کسی که مرگ کودکان را ناشی از مشیّت الهی می داند چنین می گوید :👇

"دولت آلمان امروزه دارای صد کرور رعیت است. در تمامی ممالک آلمان در ظرف سال دوازده ماه ، ششصد تن از اطفال ِ آن مملکت از صدمه ی مرض آبله فوت نمی شود. اما شما از غایت تنبلی و کاهلی و عدم علم و آگاهی در ظرف یک ماه هفتصد طفل معصوم را که از نخستین وسایل تکثر ِ جمعیت ملیّه بودند در این قصبه ی کوچک مسافر ِ دیار ِ عدم کرده اید ، و این را هم بی باکانه به مشیّت خداوندی نسبت می دهید. " (سیاحتنامه ی ابراهیم بیک، نشر اسفار،ص ۱۵۰)

🔴داوري اخلاقي كار ساده‌اي نيست

🔺منتشر شده در اعتماد دوم دی ماه ۱۳۹۷

🔘در يك مسابقه فوتبال باشگاهي در آلمان هنگامي كه يك بازيكن تيم وردربرمن پا به توپ وارد محوطه جريمه حريف مي‌شود در عبور از بازيكن حريف نقش بر زمين مي‌شود و داور نيز به نشانه خطا نقطه پنالتي را نشان مي‌دهد. بازيكن حريف معترض است و بازيكنان تيم وردربرمن نيز به نشانه درخواست اعلام خطاي رخ داده دست‌هاي خود را با حالت اعتراض بالا برده‌اند كه در اين لحظه بازيكني كه نقش بر زمين شده بلند مي‌شود و به داور مي‌گويد كه بر روي او خطايي صورت نگرفته است و داور نيز از تصميم خود مبني بر اعلام پنالتي صرف نظر مي‌كند.

🔘فيلم اين رخداد كه ظاهراً مربوط به چند سال پيش است اخیراً در يك گروه علاقه‌مند به فوتبال منتشر شده است. اين دو نظر در زير آن نوشته شده است.

▪️نظر اول: "اشتباه داوری قسمتی از بازی فوتبال است و فوتبال یک بازی گروهی است، بنابراین یک بازیکن حق ندارد به تنهایی (بدون هماهنگی با دیگر بازیکنان) دنبال حق باشد. شما تصور کنید در همین بازی داور به اشتباه یک پنالتی بسود تیم حریف بگیرد و آنها هم هیچ اعتراضی نکنند!"

▪️نظر دوم:"زندگي هم مانند فوتبال يك فرايند گروهي هست. ايا اگر مجموعه اي به نا حق و يا به اشتباه صاحب منفعت شد، همه به خاطر اينكه جزئي از گروهند بايد سكوت كنند و تن به ناحق بدهند؟ اساسا هيچ كس نميتواند نداي حق طلبي را در وجود حق طلبان به هيچ دليل و بهانه اي سركوب و نكوهش كند. امروز اگر فيفا با استفاده از سيستم ويديو چك سعي ميكند اشتباهات را كم كند و حق را به حق دار بدهد، به خاطر اين هست كه امثال اين بازيكن در فوتبال كم هستند و بر عكس تعداد بازيكناني كه ناجوانمردانه و با فريب به دنبال كسب منفعت‌ هستند زیاداند."

https://telegra.ph/%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%DB%8C-12-23

این 👇همان مسابقه ای است که در نوشته ی بالا از آن یاد می شود.

‍ 🔴داوري اخلاقي كار ساده‌اي نيست

🔺منتشر شده در اعتماد دوم دی ماه ۱۳۹۷

🔘در يك مسابقه فوتبال باشگاهي در آلمان هنگامي كه يك بازيكن تيم وردربرمن پا به توپ وارد محوطه جريمه حريف مي‌شود در عبور از بازيكن حريف نقش بر زمين مي‌شود و داور نيز به نشانه خطا نقطه پنالتي را نشان مي‌دهد. بازيكن حريف معترض است و بازيكنان تيم وردربرمن نيز به نشانه درخواست اعلام خطاي رخ داده دست‌هاي خود را با حالت اعتراض بالا برده‌اند كه در اين لحظه بازيكني كه نقش بر زمين شده بلند مي‌شود و به داور مي‌گويد كه بر روي او خطايي صورت نگرفته است و داور نيز از تصميم خود مبني بر اعلام پنالتي صرف نظر مي‌كند.

🔘فيلم اين رخداد كه ظاهراً مربوط به چند سال پيش است اخیراً در يك گروه علاقه‌مند به فوتبال منتشر شده است. اين دو نظر در زير آن نوشته شده است.

▪️نظر اول: "اشتباه داوری قسمتی از بازی فوتبال است و فوتبال یک بازی گروهی است، بنابراین یک بازیکن حق ندارد به تنهایی (بدون هماهنگی با دیگر بازیکنان) دنبال حق باشد. شما تصور کنید در همین بازی داور به اشتباه یک پنالتی بسود تیم حریف بگیرد و آنها هم هیچ اعتراضی نکنند!"

▪️نظر دوم:"زندگي هم مانند فوتبال يك فرايند گروهي هست. ايا اگر مجموعه اي به نا حق و يا به اشتباه صاحب منفعت شد، همه به خاطر اينكه جزئي از گروهند بايد سكوت كنند و تن به ناحق بدهند؟ اساسا هيچ كس نميتواند نداي حق طلبي را در وجود حق طلبان به هيچ دليل و بهانه اي سركوب و نكوهش كند. امروز اگر فيفا با استفاده از سيستم ويديو چك سعي ميكند اشتباهات را كم كند و حق را به حق دار بدهد، به خاطر اين هست كه امثال اين بازيكن در فوتبال كم هستند و بر عكس تعداد بازيكناني كه ناجوانمردانه و با فريب به دنبال كسب منفعت‌ هستند زیاداند."

عباس عبدی

‍ #به_زندان
قطعه‌ای است در شوشتری که #ابوالحسن_صبا برای ویولن نوشته و نشان‌دهنده فضایی است که در آن عده‌ای زندانی که دست‌هایشان با غل و زنجیر به‌هم بسته شده است، توسط ماموران به مکانی نامعلوم برده می‌شوند و در تمامی مدت، زندانیان نگران عاقبتشان هستند و این نگرانی باعث شده از ماموران سوال کنند که "ما را کجا می‌برید؟" یا "مگر ما چه کردیم؟".
این قطعه توسط #حسین_دهلوی برای ویولن و ارکستر تنظیم و بازسازی شده و فضای اجرای قطعه نسبت به آثار قبلی، گرایش بیشتری به موسیقی غربی دارد و سازهای مضرابی نقش چندانی در همراهی ملودی اصلی ایفا نمی‌کنند و صرفا در مواقعی که نیاز است سرضرب بعضی میزان‌ها با شدت بالایی اجرا شود از سازهای مضرابی استفاده شده است.
به زندان در مجموعه آثار حسین دهلوی منتشر شده و تکنوازی ویولن آن را #ارسلان_کامکار به‌عهده گرفته است. البته قبل از این ضبط ، به زندان توسط #رحمت_الله_بدیعی و #شجاع_الدین_لشکرلو و در این اواخر بوسیله ی #مازیار_ظهیرالدینی ، #آریا_صهبایی و ... اجرا شده است.


قطعه "به زندان"
ساخته #ابوالحسن_صبا
تنظیم: #حسین_دهلوی

#طربستان‌ اینجاست 👇🍀🌸
🎼 @tarabesstaan 🎼

فیلم کوتاه "دور باطل" ساخته ی Michael Marczevski :
"همه چیز را می شکنی ، اما باز همه چیز و باز و باز و ..."
#هومن_پناهنده 👇

و باز بخشی از "سیاحت نامه ابراهیم بیک" که ، چنانکه پیشتر گفتم، در ۱۸۹۵ انتشار یافت :

"انصاف باید کرد، امروز به غیر از ایران هیچ ملکی نیست که یک نفر تاجر ِ معتبر هدف استخفاف یک فراش بی شرم گشته در دست او گرفتار باشد. در هر جا حقی و حسابی هست، وظیفه و تکلیف حاکم و محکوم معین است، مگر ایران. در هر مملکتی مالیات دولت به مساوات تقسیم شده، الّا در ایران. رعیت هر دولتی ،مالیات معین خود را به وقت و هنگام برده در دستگاه حکومت به التماس تحویل می دهد، مگر ما. در هر مملکتی دولت و ملت در حفظ وطن مشترک رفتار می نمایند، الّا در ایران. در هیچ گوشه ی دنیا روسای روحانی به امور سیاسی مداخله ندارند، مگر در ایران. در هیچ نقطه ی روی زمین مقامات متبرکه و خانه های علما و آخورهای بزرگان مامن و ملجا مردمان دزد و دغل و خونی نیست، مگر در ایران. پس چاره ی رفع این همه نا ملایمت را پیش از آنکه فرصت فوت شود باید کرد. اینها که گفته شد افسانه و خواب وخیال نیست مطالبی است که همه روزه همه کس می بیند. دوستان از دیدن این اوضاع ناهموار اندوهناک و دشمنان شاد می شوند. ونام بلند ملت قدیم و نجیبی را به تمسخر یاد نموده در تیاترها و تماشاخانه ها شبیه این اوضاع را می آورند. آیا رواست که این همه مذلت را بر خود روا داریم و قدمی به سوی ترقی و تمدن برنداریم و به اصلاح این ناملایمات نپردازیم؟ (صص ۱۹۰-۱۹۱)

#هومن_پناهنده

کاظم برگ نیسی ، محقق و مترجم ، در ۱۳۸۹ ، در سانحه ای بی معنی ، از میان ما رفت.
یادداشت زیر را بدان مناسبت نوشته بودم.
و حکایت همچنان باقی.

🔶مرگ ِ "برگ نیسی" ، نشانی از سبک زندگی پر خطر
ایرانیان

🔴هومن پناهنده

بنابر آمار رسمی، هر سال در ایران هزاران نفر در اثر حوادث رانندگی کشته و مجروح می شوند. گاهی به طور رسمی یا غیر رسمی می شنویم که در نتیجه ی سهل انگاری در معالجه یا نگهداری بیماران در بیمارستان ها ، خانواده هایی داغدار شده اند ، و حالا چند سالی است که به برکت وجود موتورسیکلت ها پیاده رو خیابان ها هم دیگر جای امنی نیست. هر کسی که فرزند خردسالی دارد می داند که دیگر با خیال راحت نمی تواند دست بچه اش را ول کند و بگذارد او در پیاده رو ، در عالم بچگی اش، جست و خیز و بازی کند یا زیگزاگ راه برود، چون هر لحظه ممکن است موتوری مثل گراز به فرزندش حمله کند. کودک که سهل است، بزرگ ترها هم در پیاده رو از این خطر در امان نیستند.
شنیده ایم و دیده ایم برای خارجی هایی که به ایران می آیند یا ایرانیانی که سال ها در خارج زندگی کرده اند، به دلیل بی توجهی رانندگان خودروها، عبور ازعرض خیابان کاری مخوف است. این از وضع خیابان.سقف خانه هم پناهگاه چندان مستحکمی نیست؛بی اعتنایی به نکات ایمنی ِ مربوط به ساخت و ساز، خانه ها را هم تبدیل به جایی ناایمن کرده است. هنوز هم شاهدیم بعضی ها وقتی سوار ماشین و موتور می شوند با اکراه از کمربند و کلاه ایمنی استفاده می کنند و این تازه بخشی از ماجراست و خطرهای دیگری نیز در کمین است. در یک کلام، زندگی ما ایرانیان گویی بیش از حد خطرناک است.
اما درباره "کاظم برگ نیسی" و خاموشی جانگدازش. برگ نیسی مدتی پیش به شهرستانی نزدیک تهران نقل مکان کرده بود و پس از سال ها به این آرزویش رسیده بود که دیگر در کارتن های مقوایی دنبال کتاب هایش نگردد،بلکه آنها را از قفسه کتابخانه اش بردارد. او می خواست در این فراغت نسبی به ترجمه قرآن مجید بپردازد؛ کاری که مدت ها برایش نقشه کشیده بود و ذهنش را مشغول آن کرده بود (و با توجه به سال ها دانش اندوزی و احاطه کم نظیرش بر ادبیات قدیم و جدید عرب چه بسا از این رهگذر محصولی طرفه نصیب فرهنگ ایران می کرد). اما آنچه نباید می شد، شد.
از قرار معلوم، چند روز پیش ، او به قصد ترک دفتر کارش، می رود که سوار آسانسور ساختمان شود. برگ نیسی در طبقه ششم است. آسانسور خراب است، اما در ِ آسانسور قفل نیست و اتاقک آسانسور در طبقه اول منتظر اوست. برگ نیسی در را باز می کند و لحظه ای بعد سقوط می کند و جامی که عقل آفرین می زندش به همین سادگی به زمین می خورد و می شکند. او را به تهران می آورند و بیمارستان مجهزی در شمال شهر از پذیرشش سر باز می زند، ظاهراً با این عذر که مرگ احتمالی او مایه بدنامی آن بیمارستان خواهد شد.ناچار او را به بیمارستانی با کیفیت پایین تر منتقل می کنند و سرانجام پس از چند روز طومار یک زندگی درهم پیچیده می شود.شگفت اینکه بلای بی دقتی و کوتاهی در انجام وظیفه ، پس از مرگ هم دامن قربانی اش را رها نمی کند و در گواهی فوت و روی پلاک سردخانه به جای برگ نیسی می نویسند : "بزرگ نیسی" و همین باعث تاخیر در تحویل جنازه می شود.
ظاهراً در درجه اول سهل انگاری تعمیرکار ِ آسانسور و بعد عدم احساس مسوولیت کسانی که در ساعات حیاتی پس از حادثه او را به بیمارستان شان راه ندادند و در مرحله سوم کیفیت پایین درمان در بیمارستان ِ بعدی علت این فاجعه بوده، اما نکته این است که وقتی به تابلوی زندگی خودمان در مقیاسی وسیع نگاه می کنیم و مواردی را که به عنوان مشتی نمونه خروار، در ابتدای این نوشته آمد به خاطر می آوریم،می بینیم قضیه ریشه دارتر از این حرف هاست و سهل انگاری و ضعف اخلاقی ِ این یا آن آدم ،صرفاً علت قریب ِ فاجعه است ، و علت بعید، همان سبک زندگی ماست که آمیخته به سهل انگاری، بی خیالی، بی دقتی و بی باکی ِ نابجاست. و این دیگر مسئله فرهنگی کلان است و صرفاً به ضعف این یا آن آدم خاص مربوط نمی شود.
اگر برگ نیسی،که متولد ۱۳۳۵ بود، دچار این حادثه نمی شد احتمالاً سال های بسیار فرصت داشت ک میوه های خوش عطر و بو نصیب فرهنگ سرزمینش کند و حیف که چنین نشد.
اما حیف تر، نفس ِ از دست رفتن یک انسان است و لرزیدن چهار ستون ِ خانه ی همسر و فرزندانش. باری جنبه ای از فرهنگ ایران چنین فرزندی را در دامن خود پروراند، اما جنبه دیگر همین فرهنگ جان او را گرفت.ما ایرانیان سخت نیازمند دقت بیشتر، احتیاط و انضباط بیشتر و حس مسئولیت بیشتریم.بد نیست مقصودم را از دقت،حس مسئولیت و... با مثالی روشن کنم.دوستی تعریف می کرد که در کارخانه ای در آلمان کارگری ایرانی بنا بود با همکار آلمانی اش تعدادی میل چدنی را از جایی به جای دیگر منتقل کنند.یکی از میله های کارگر ایرانی به زمین می افتد، اما ظاهراً آسیبی نمی بیند. با این حال،مرد آلمانی به او می گوید گزارش این اتفاق رابه سرکارگر بدهد و وقتی کارگر ایرانی موضوع را بی اهمیت می شمرد، طرف آلمانی به او تذکر می دهد که شاید قرار باشد از آن میله در جا

یی استفاده شود که حتی به اندازه یک مو هم نباید ترک خوردگی داشته باشد.
باری، در مورد خودمان اولاً باید ببینیم این حالت باری به هر جهت و بی خیالی از کجا آب می خورد و ثانیاً باید فکری به حال خودمان بکنیم.آموزش رسمی و غیررسمی ما باید کاری بکند که فرزند ِ آن تعمیرکار ِ سهل انگار، آن ساختمان ساز ِ بی خیال، آن موتورسوار بی باک و آن پزشک بی تعهد ، سال ها بعد پا جای پای پدرش نگذارد.

🔶منتشر شده در روزنامه شرق،هفتم مرداد ۱۳۸۹ .

#هومن_پناهنده

بشنوید گزیده‌ای از شعرهای رودکی؛
با صدای منوچهر انور و پری‌خوانیِ پری زنگنه و موسیقیِ فریدون شهبازیان.
(طرح جلد کار از فرشید مثقالی و خط از مصطفی اوجی)

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان- ۱۳۵۲
***
@manaravanbod

🅾 کودکان؛ قربانیان مافیای پسماند
#مهرورزی
آنها بیش از ۱۲ ساعت در روز در مراکز غیرقانونی تفکیک پسماند کار می‌کنند.
@GeraaMedia

@FarazTed

موسسۀ پویا واژه با همکاری سایت آثار برتر برگزار می کند:

خوانش و فهم متون فلسفی

روان خوانی، بررسی واژگان و دستور زبان، ترجمه و نقد ترجمه، تحلیل محتوا و گام هایی در جاده خرد

https://atharebartar.com/category/workshop/thinking-philosophically/

سال ۵۴، شاه به هشدارهای جامعه‌شناسی دلسوز و پیر که از جانب «علم‌الاجتماع» در جلسه‌ی سازمان برنامه سخن می‌گفت گوش داد و بعد لختی سکوت گفت: «گُه خورده‌اند عالمان علم‌الاجتماع» زیر این نقاب، در این عکس شاهکار عباس عطار، صورت پنهان امر اجتماعی‌ست که جواب شاه مستبد و متوهم را می‌دهد.
@manaravanbod

در یکی از فرسته های بالا نوشته ی عباس عبدی با عنوان "داوری اخلاقی کار ساده ای نیست" آمد. نوشته ی زیر ، نقدی بر نظر او است.