#سوسن_تسلیمی

نعلبندیان تسلط بسیار زیادی داشت به ادبیات ایران و اساطیر مذهبی و اصلاً مذاهب را خیلی خوب می شناخت. کارش هم اصلاً رئالیستی نبود و کارهای غریبی میکرد. آشنایی اش با آربی هم دریچه ای بود برای این نوع تئاترها.
آدم خیلی وارسته ای بود. خیلی آرام صحبت می کرد. آدم خیلی خوبی بود. در واقع اهل خود نشان دادن و این چیزها نبود. خیلی گرم و صمیمی بود و جست وجوگر. فکر میکنم یکی از نمایشنامه نویسان بزرگ ایران بود.
بعد از انقلاب بردندش زندان، نمیدانم برای چه؟ مگر او چه کار کرده بود؟ حتی در زندان به او میگویند شما که کاری نکرده ای، میتوانی بروی!
دچار افسردگی خیلی شدیدی شده بود. آدم خیلی حساسی بود. در خودش بود. نواری از خودش ضبط کرد و بعد خودکشی کرد.

https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D9%86%D8%B9%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86

برای دفاع از جایگاه تاریخی علی شریعتی، لازم نیست شیفته او باشیم. من نه دلداده و واله شریعتی‌ام و نه دشمن او و متعلق به جریان سنتی مخالفش. نه به حلقه کیان تعلق داشته‌ام و نه جریان مصباح. با بسیاری از مبانی فکری، زبان ایدئولوژیک و نتایج سیاسی پروژه او نیز می‌توان اختلاف داشت. اما آنچه امروز در قالب حمله و اهانت به شریعتی جریان دارد، صرفاً نقد یک متفکر نیست؛ نشانه منازعه‌ای عمیق‌تر بر سر امکان و مشروعیت روشنفکری دینی در ایران است.

واکنش عبدالکریم سروش از همین منظر قابل فهم است. سروش بیش از دو دهه پیش یکی از جدی‌ترین نقدها را به شریعتی وارد کرد و با طرح نظریه «قبض و بسط تئوریک شریعت»، مسیر معرفت‌شناختی متفاوتی را در پیش گرفت. بنابراین، برآشفتن امروز او را نباید به دلبستگی شخصی یا توافق فکری با شریعتی تقلیل داد. پرسش اصلی این است: چه تغییری رخ داده که منتقد دیروز، امروز در برابر اهانت به شریعتی موضع می‌گیرد؟

پاسخ در تفاوت میان «نقد درون‌گفتمانی» و «حذف گفتمانی» نهفته است. نقد سروش به شریعتی، با وجود همه تندی‌هایش، درون یک میدان مشترک فکری صورت می‌گرفت؛ میدانی که همچنان برای اصلاح دینی، آزادی، عقلانیت، عدالت اجتماعی و بازاندیشی نسبت دین و سیاست موضوعیت قائل بود. اما حملات کنونی غالباً قصد اصلاح یا نقد این پروژه را ندارند. هدف، بی‌اعتبارکردن کلیت سنت روشنفکری دینی و تخریب شالوده‌های تاریخی آن است. شریعتی در این نزاع نه فقط یک متفکر، بلکه نماد یکی از مهم‌ترین تلاش‌های فکری برای بازسازی رابطه دین، جامعه و رهایی سیاسی در ایران معاصر است.

از این منظر، حمله به شریعتی نقش یک «بمب سنگرشکن» را ایفا می‌کند: ضربه‌ای که هدف آن عبور از اختلافات سطحی و تخریب بنیان یک سنت فکری است. این حمله نه الزاماً به سود مصباحیسم ایدئولوژیک و یا دین سنتی تمام می‌شود، نه ضرورتاً در امتداد دستگاه فکری جواد طباطبایی و ایران‌شهری قرار دارد. مسئله اصلی، ظهور نوعی ارتجاع سلطنت‌طلبانه و شبکه‌های رسانه‌ای و سیاسی است که با زبان لیبرالیسم سخن می‌گویند، اما در عمل در ائتلاف با تراستی‌ها با تکثر فکری، تجربه جمهوری‌خواهی، عدالت‌خواهی و هرگونه روایت مستقل از تاریخ معاصر ایران مسئله دارند.

فضای پس از جنگ دوازده‌روزه و امتداد آن در جنگ چهل‌روزه روایت‌ها، این منازعه را آشکارتر کرده است. اکنون رقابت فقط بر سر ارزیابی انقلاب، جمهوری اسلامی یا کارنامه روشنفکری دینی نیست؛ نزاع بر سر مالکیت گذشته و تعیین حدود اندیشه مشروع در آینده ایران است. در چنین شرایطی، حذف شریعتی مقدمه حذف یک فرد نیست؛ بخشی از پروژه‌ای گسترده‌تر برای پاک‌کردن سنت‌هایی است که می‌کوشند میان دین، آزادی، عدالت، هویت ملی و استقلال سیاسی رابطه‌ای غیرسلطنتی و سنتی برقرار کنند.

می‌توان شریعتی را نقد کرد و باید او را نقد کرد. اما میان نقد نظری و تخریب تاریخی تفاوتی اساسی وجود دارد. دفاع از حق حضور شریعتی در تاریخ اندیشه ایران، دفاع از تمام آرای او نیست؛ دفاع از امکان تکثر فکری و مقاومت در برابر بازنویسی اقتدارگرایانه تاریخ است.

🎥 گفت‌وگوی یورونیوز با ریاضی‌دان ایرانی برنده مدال آباکوس: سخت است به دولتی مالیات بدهی که روی سر مردمت بمب می‌ریزد


بیشتر بخوانید: https://l.euronews.com/HlEN

محمد طبیبیان گفته است:
«...من نیز مانند بسیاری از جوانان دههٔ چهل و پنجاه، در دوران دانشجویی آثار شریعتی، آل‌احمد و دیگر نویسندگان مشابه را با اشتیاق می‌خواندم و نوارهای سخنرانی شریعتی را گوش می‌دادم. خامیِ سن و شور جوانی باعث می‌شد این نوشته‌ها برایم جذاب باشند.
اما بعدها فهمیدم که این جریان فکری، آشفتگی ذهنی، احساسات‌زدگی، حس اضطراب عمومی و شعارگرایی را در نسل ما تقویت کرد؛ نسلی که بعدها در انقلاب و پس از آن، هزینه‌های سنگینی پرداخت.
در دههٔ شصت، روزی با خشم و دل‌زدگی، همهٔ کتاب‌های این جریان را از کتابخانهٔ خود جمع کردم و کنار باغچه سوزاندم. فرزندانم که وسواس مرا دربارهٔ کتاب می‌دانستند، حیرت کردند. گفتم:
این‌ها را باید مانند باکتری و ویروس اجتماعی دور نگه داشت.
از روشنفکر انتظار می‌رود درست‌اندیشی، عقلانیت و محاسبهٔ هزینه‌ـ‌فایدهٔ اجتماعی را آموزش دهد، نه برعکس...»
https://t.me/MohammadTabibian/3836

محمد طبیبیان:

در دههٔ شصت، روزی با خشم و دل‌زدگی، همهٔ کتاب‌های این جریان را از کتابخانهٔ خود جمع کردم و کنار باغچه سوزاندم... .

از روشنفکر انتظار می‌رود درست‌اندیشی، عقلانیت و...را آموزش دهد.

عجبا؛ سوزاندن کتاب، مصداقِ "درست‌اندیشی و عقلانیتِ" روشنفکرانه است؟

#هومن_پناهنده
@gashthaa

❗️بخشی از مستند «بار دیگر مردی که دوست می‌داشتم»
(مستندی از زندگی و زمانه‌ی نادر ابراهیمی)
▪️کارگردان: محمدحسن یادگاری
▫️نادر ابراهیمی (۱۳۸۷ـ۱۳۱۵) داستان‌نویس معاصر که علاوه بر نوشتن رمان و داستان‌کوتاه در زمینه‌های فیلم‌سازی، ترانه‌سرایی، ترجمه، و روزنامه‌نگاری نیز فعالیت کرده‌ است. ابراهیمی، همراهِ بهرام بیضایی و ابراهیم گلستان، از اندک نویسندگان ایرانی به‌شمار می‌رود که هم در سینما و هم در ادبیات کار کرده و شناخته‌شده بوده‌اند. ابراهیمی تحصیلات مقدماتی خود را در زادگاهش؛ تهران، گذراند و پس از گرفتن دیپلم ادبی از دبیرستان دارالفنون، به دانشکده حقوق وارد شد. اما این دانشکده را رها کرد و سپس در رشته زبان و ادبیات انگلیسی به درجه لیسانس رسید. نادر ابراهیمی چندین فیلم مستند و سینمایی و همچنین دو مجموعه تلویزیونی را نوشته و کارگردانی کرده، و آهنگ‌ها و ترانه‌هایی برای آن‌ها ساخته‌است. از آثار ادبی او می‌توان به این‌ها اشاره کرد:
- یک عاشقانه آرام
- بار دیگر شهری که دوست می‌داشتم
- چهل نامه کوتاه به همسرم
- آتش بدون دود
- صوفیانه‌ها و عارفانه‌ها
- تکثیر تاسف‌انگیز پدربزرگ
- مردی در تبعید ابدی

@artchanel

جنون انواع و اقسام دارد.

🔗 علی قلی‌زاده 🇮🇷🎒
(@aqolizadeh)
نوید کرمانی، روشنفکر ایرانی-آلمانی، در مراسم سوگند ارتش آلمان:

- اگر دولتی بخواهد شما را به جنگی خلاف حقوق بین‌الملل بکشاند، مانند جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، وظیفه شماست سرپیچی کنید.

- تهدید نابودی یک تمدن یا حمله به زیرساختهای غیرنظامی نقض حقوق است.

https://x.com/i/status/2083270251849134386
ویدیو همراه با زیر نویس فارسی است.‌
@BetweenDichotomies

مهری بهفر:
نوید کرمانی نویسندهٔ سرشناسِ ایرانی‌تبارِ آلمانی، در ۲۰ ژوئیه، در روزِ سوگندِ سربازان ِ تازه استخدام‌ِ نیروهای مسلح آلمان، در برنامه‌ای که به مناسبت کودتای نافرجام ۱۹۴۴ برگزار شده بود، در حضور وزیر دفاع کابینهٔ دست‌راستیِ ترامپ‌دوستِ آلمان، با شجاعت و شرافتی بی‌مانند سربازان را به سرپیچی از دستور در جنگ‌های غیر قانونی دعوت می‌کند، و نمونهٔ جنگ غیر قانونی را هم جنگی می‌شمارد که آمریکا و اسرائیل با تهاجم به ایران به راه انداخته‌اند.

نوید کرمانی تهدیدِ ترامپ به نابود ساختنِ تمدن ایران و زیرساخت‌های ایران را بی‌عدالتی‌‌ای آشکار توصیف می‌کند که مایه بی‌اعتباری آلمان و سیاستمدارانی است که در برابر آن سکوت کرده‌اند، کسی همچون صدراعظم آلمان.

در ستایش از شجاعت و شرافت نوید کرمانی و آنچه او با توصیه‌اش به سربازان در حضور وزیر دفاع آلمان صورت داد کلامم قاصر، و قلبم شاکرِ بودن و صراحتِ بیانِ اوست.

«آش رشته توی کلاهتان!»

... از دیگر خاطراتِ جذّابِ دکتر زریاب آن بود که تعریف می‌کرد روزی به‌اتّفاقِ چند نفر از استادانِ دانشگاه و اعضایِ کتابخانهٔ مجلسِ سنا رفته بودیم نزدِ مرحوم سید حسن تقی‌زاده. صحبت از جاهایِ مختلف شد. یکی از همراهانِ ما گفت که در فلان مؤسسه پیشنهادی به من داده‌اند که از قضا پسندِ خاطرم هم هست، اما دارم کمی جوانب را بیشتر بررسی می‌کنم. تقی‌زاده گفت: «آقا معطّل نکنید. در این مملکت اگر روزی در خیابان دیدید دارند آشِ رشته توزیع می‌کنند، همانجا سرِ صف بایستید و سهمِ آش رشتهٔ خود را بگیرید و بریزید داخلِ کلاهتان. تا بروید منزل و ظرف بیاورید معلوم نیست چه اتّفاقی بیفتد!».


📖 خاطراتِ هرکجا
🖋 #فرهاد_طاهری
نشر اریش، چ: ۱، ۱۴۰۲ ه.ش.، ص ۲۳ و ۲۴.

@talar_ayne

✅ لذتِ اسیدپاشی به چهره‌ی عاشقان؛ درباره‌ی برخی واکنش‌ها به پست جدید «نشر نی»

✍🏻 کاوه خسروانی
 
1️⃣ چند سال است می‌خواهم درباره‌ی مشکلات، مافیابازی‌ها، و فسادهای کُشنده‌ی صنعت نشر در ایران بنویسم؛ اما همیشه آن‌قدر مسائل اورژانسی گریبان جامعه و کشور را گرفته بود که پرداختن به مسائل صنعت نشر یک جور فانتزی‌بازی به نظر می‌رسید. حالا هم وضعیت اورژانسی‌تر از همیشه است. بااین‌حال، تصمیم گرفتم حرف دلم را بزنم؛ شاید برای کسی مهم نباشد اما دست‌کم حرفم را می‌زنم و اندکی از این احساس خفه‌کننده رها می‌شوم.
2️⃣ انگیزه‌ی این نوشته، مطلبی‌ست که «نشر نی» دیروز در صفحه‌اش منتشر کرده است؛ مطلبی درباره‌ی آنچه «فروش کتاب قاچاق» نامیده شده، اما شاید نام دقیق‌ترش «فروش نسخه‌ی دزدی کتاب» باشد.
داستان از این قرار است: برخی افراد، کتاب‌هایی را که نشر نی (و ناشران دیگر) ترجمه، ویرایش، صفحه‌آرایی، طراحی جلد، و ... کرده‌اند، بدون اجازه‌ی ناشر چاپ می‌کنند. آنها در هیچ‌یک ازهزینه‌های آماده‌سازی کتاب (غیر از چاپ) سهیم نیستند و به همین دلیل کتاب را با قیمت پایین‌تری می‌فروشند (مثل هر کالای دزدی دیگر که ارزان‌تر از حالت عادی فروخته می‌شود).
اما نکته‌ی حیرت‌انگیز این است که تعداد نسبتاً زیادی از افرادِ به‌اصطلاح «اهل کتاب!» نه‌تنها با ناشر همدلی نشان نداده‌اند، بلکه با لحنی کینه‌توزانه، دزدهای دنیای کتاب را ستایش کرده‌اند. چرا؟ فقط به این دلیل که آن دزدها «کتابِ دزدیده‌شده» را با قیمت پایین‌تری به دست‌شان می‌رسانند.
3️⃣ از اینجاست که بوی تند اسید به مشام می‌رسد؛ بوی اینکه افرادِ «اهل کتاب» در این مملکت –همان افرادی که احتمالاً این‌طرف و آن‌طرف درباره‌ی دزدی‌های دیگر نوحه‌سرایی می‌کنند – سرسوزنی به دزدیده شدن حق ناشر و مؤلف و مترجم اهمیت نمی‌دهند. اهمیت نمی‌دهند که این‌گونه دزدی‌ها، درواقع دزدی از درآمد بسیار اندک مؤلف و مترجم است؛ دزدی از ناشری‌ست که برای ترجمه، ویرایش، نمونه‌خوانی، طراحی جلد، صفحه‌آرایی، و ... هزینه‌های کمرشکن متحمل شده است. اهمیت نمی‌دهند که اگر فلان دزد، کتاب را نصفه‌قیمت به آنها می‌فروشد، به این دلیل است که خودش به اندازه‌ی نصف ناشر هم برای کتاب هزینه نکرده و فقط هزینه‌ی کاغذ و چاپ آن را پرداخته است.
4️⃣ حیرت‌انگیزتر اینکه، برخی دیگر از این وکلای مدافع دزدها، ضمن دفاع قهرمانانه از آنها (و بدون اینکه از تناقض رفتارشان خجالت بکشند) وظیفه‌ی دفاع «اخلاقی!» از ناشران خارجی را هم بر عهده گرفته‌اند. خلاصه‌ی حرف‌شان این است که «چون ناشر ایرانی بابت چاپ کتاب، به ناشر خارجی پولی نمی‌دهد، پس حق ندارد به دزدیده شدن کارش اعتراض کند». این توجیه را شخصاً از دزدهای دیگری هم در عرصه‌ی کتاب شنیده‌ام (برای مثال، کسانی که فایل پی‌دی‌اف کتاب را در کانال‌هایشان به‌رایگان منتشر می‌کنند یا حتی می‌فروشند).
پاسخ: اولاً عجیب است که این حرف از دهان کسانی بیرون می‌آید که به «گرانی کتاب» معترض‌اند. ظاهراً این افراد نمی‌دانند که اگر قرار به خریدن حق نشر از ناشر خارجی باشد، قیمت کتاب باید چند برابر شود تا هزینه‌ی دلاریِ «خرید حق نشر» از ناشر خارجی جبران شود.
ثانیاً، مسئله‌ی کپی‌رایت، چیزی‌ست که باید به قانونی دقیق تبدیل شود تا «برای همه» لازم‌الاجرا باشد. چرا؟ (لطفاً دقیق بخوانید.)
فرض کنید ناشر «الف» یک کتاب دویست صفحه‌ای را بدون خرید حق انتشار، به قیمت هشتصد هزار تومان منتشر کند. حالا فرض کنید ناشر «ب» همان کتاب یا یک کتاب دویست صفحه‌ای دیگر را منتشر کند، اما (چون حق نشر آن را خریده و باید این هزینه را جبران کند) کتاب را به قیمت دو میلیون تومان بفروشد. در این شرایط، آیا مخاطب اهمیت خواهد داد که حق نشر از ناشر خارجی خریداری شده است؟! آیا با رضایت‌خاطر برای ناشر کف می‌زند و آن یک میلیون و دویست هزار تومان مابه‌التفاوت را  پرداخت می‌کند؟! در این شرایط، تنها چیزی که به چشم خواهد آمد اتهام گران‌فروشی به ناشری‌ست که حق انتشار اثر را خریداری کرده است.
ادامه‌ی مطلب

🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer

✅ لذتِ اسیدپاشی به چهره‌ی عاشقان؛ درباره‌ی برخی واکنش‌ها به پست جدید «نشر نی»، بخش دوم | بخش اول

خوب حالا «نتیجه‌ی عملی» خرید حق نشر چه می‌شود؟ خیلی ساده: تا وقتی قانون خرید حق انتشار کتاب به صورت دقیق (و برای همه‌ی ناشران) تدوین و اجرا نشود، این انتظار که ناشر حق انتشار کتاب را از ناشر خارجی بخرد عملاً به معنای تعطیلی نشر است. هیچ اغراقی در کار نیست: «تعطیلی نشر» و نه هیچ چیزی کمتر از آن.

5️⃣ وقتی کامنت‌های زیر پست «نشر نی» را خواندم، اولین احساسی که پیدا کردم احساس پشیمانی بسیار شدید از فعالیت بیست‌ساله در زمینه‌ی ترجمه و نگارش و نشر بود؛ بسیار دردناک است که با چشم خودت ببینی حتی افراد کتاب‌خوان تا این اندازه از واقعیت‌های نشر بی‌اطلاع‌اند و (بدتر از آن) از این بی‌اطلاعی خودشان بی‌خبرند و (باز هم بدتر از آن) ناشران را بابت مسائلی مثل گرانی کتاب مقصر می‌دانند و (بدتر از همه) برایشان مهم نیست که این‌گونه قضاوت‌های فله‌ای مثل اسیدپاشی به چهره‌ی آن دسته از ناشران و مؤلفان و مترجمان است که با وجود دشواریِ شرایط، از سر عشق به کار خودشان، صادقانه به مخاطب خدمت می‌کنند.
6️⃣ برخی کامنت‌گذاران هم به رفتار «نشر نی» با مترجمان و نویسندگان اشاره کرده بودند. بله مطمئناً نشر نی باید درباره‌ی برخوردش با مترجمان و نویسندگان پاسخ‌گو باشد (و راستش خود من هم گله‌هایی از نشر نی دارم)؛ اما حتی رفتار بد نشر نی با  دیگران نمی‌تواند دزدی از این انتشارات را توجیه کند.
7️⃣ کتاب دزدی ارزان نیست؛ هزینه‌اش از جیب مترجم، مؤلف، ویراستار، و ناشر دزدیده شده است.
8️⃣ کاملاً حق داریم که از شرایطی که در آن زندگی می‌کنیم خشمی تند داشته باشیم. اما خوب است اسید خشم خودمان را به اولین چهره‌ای که می‌شناسیم نپاشیم.
مطلب نشر نی و کامنت‌ها را می‌توانید اینجا بخوانید

✍🏻 کاوه خسروانی
🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer

طفلک گرفتار "درست" و "به‌درستی" شده و پیچ‌وتاب می‌خورد!

#هومن_پناهنده
@gashthaa

پروفسور ولی نصر:

«خب، اول از همه اجازه دهید بگویم که من به این تقابل "میانه‌روها در برابر تندروها" اعتقادی ندارم. من فکر می‌کنم دودستگی در واشنگتن بیشتر از تهران است. [با حضور افرادی مثل] روبیو و ونس، اختلال در تصمیم‌گیریِ واشنگتن بسیار بیشتر از تهران است. هر دولتی در نهایت بر سر سیاست‌هایش بحث و اختلاف نظر دارد، اما فکر می‌کنم در ایران یک اجماع وجود دارد که آن‌ها از این تنگه [تنگه هرمز]* دست نخواهند کشید. این اجماع وجود دارد که آن‌ها جنگ را بسیار بسیار خوب مدیریت کرده‌اند. این اجماع وجود دارد که آن‌ها ابرقدرت [آمریکا] را شکست داده‌اند یا دست‌کم آن را به موضع ضعف (عقب‌نشینی) کشانده‌اند. پس دیگر بر سر چه چیزی باید بحث کنند؟

حتی این بحثی که اکنون در واشنگتن بسیار رایج شده است - که فکر می‌کنم بخش اعظم آن واقعاً اطلاعات دروغ است - مبنی بر اینکه مجتبی [خامنه‌ای] مرده است یا واقعاً در رأس کار نیست... چه فرقی می‌کند؟ هر کسی که در رأس کار است، دارد امور را با قاطعیت و انسجام اداره می‌کند. منظورم این است که ما اینجا داریم سوال اشتباهی می‌پرسیم؛ پس چه اهمیتی دارد که او زنده است یا مرده؟ تفاوتی ایجاد نمی‌کند.

بنابراین نه، من فکر نمی‌کنم آن‌ها تصور کنند که دارند زیاده‌روی می‌کنند. آن‌ها فکر می‌کنند که یک پنجره فرصت محدود در اختیار دارند تا بیشترین میزان امتیاز استراتژیک را از برگرداندن ورق علیه ایالات متحده به دست آورند. غیرمنطقی خواهد بود اگر آن‌ها از این برتری خود استفاده نکنند. آن‌ها با خود فکر می‌کنند نسل‌های آینده از آن‌ها خواهند پرسید: "شما ایالات متحده را در موضع ضعف قرار داده بودید، آن زمان وقت این بود که بیشتر بخواهید." و آن‌ها خواهند گفت که ایالات متحده تاکنون دو بار ایران را محاصره کرده است و این ایالات متحده است که اول کوتاه آمده است. آن‌ها می‌توانند بیشتر از هر کس دیگری رنج بکشند؛ بعد از ۴۷ سال رنج کشیدن، باز هم می‌توانند رنج بکشند. و در نهایت فکر می‌کنند که تنها راه رسیدن به جایگاهی بهتر، از همین مسیری است که اکنون در آن قرار دارند.

من قصد ندارم در مورد اینکه آیا آن‌ها زیاده‌روی می‌کنند یا نه حدس و گمان بزنم؛ اما فکر می‌کنم کشوری که در شش ماه گذشته موفق شده از حمله دو ارتش مجهز به تسلیحات هسته‌ای - یعنی قدرت برتر جهان و پیشرفته‌ترین و مجهزترین ارتش خاورمیانه - جان سالم به در ببرد و با این حال ما هنوز داریم چنین بحثی می‌کنیم... فکر می‌کنم با فروتنی باید بپذیریم که شاید آن‌ها کارشان را درست انجام داده‌اند. و در واقع، منظورم این نیست که همه تقصیرها را گردن ترامپ بیندازیم؛ همه افراد دیگری در واشنگتن که فکر می‌کردند سیاست در قبال ایران و مسیری که طی کرده‌ایم از ابتدا درست بوده و اسرائیل درست می‌گفته... می‌دانید، بدیهی است که آن‌ها تا الان اشتباه کرده‌اند و مسیر را کاملاً اشتباه رفته‌اند.

و در نهایت، می‌دانید در مسائل اقتصادی ایران دارد رنج می‌کشد، اما همان‌طور که جان [میرشایمر] در همان ابتدا گفت، آن‌ها خواستار امتیازات اقتصادی بزرگی هستند. شما باید غرامت جنگی بپردازید، باید تا ۳۰ میلیارد دلار را آزاد کنید؛ گزارش شده است که ایران تا صد میلیارد دلار دارایی مسدود شده در سراسر جهان دارد. [آن‌ها می‌گویند] ما می‌خواهیم تجارت کنیم و می‌خواهیم نفتمان را به هر کسی که می‌خواهیم بفروشیم و شما باید از سر راه کنار بروید. و وقتی شما تحریم‌ها را بردارید، ما قادر خواهیم بود راحت‌تر عوارض [عبور کشتی‌ها را] جمع‌آوری کنیم، زیرا عملاً می‌توانیم پول دریافت کنیم. بنابراین "رنج کوتاه‌مدت، دستاورد بلندمدت"؛ این همان طرزی است که آن‌ها به قضیه نگاه می‌کنند.»

https://www.youtube.com/watch?v=oW-QcUMKmE0

مسلمانی در جستجوی ناکجا آباد: زندگینامه ی سیاسی علی شریعتی
نویسنده: علی رهنما
دکتر علی رهنما, استاد اقتصاد دانشگاه آمریکایی پاریس, با نگرشی آکادمیک زندگی‌نامه سیاسی علی شریعتی را از کودکی تا مرگ پی می‌گیرد .نویسنده ابتدا مواضع سیاسی حزب توده و احمد کسروی را بررسی می‌کند ;سپس کانون نشر حقایق اسلامی و نهضت ملی شدن نفت و خداپرستان سوسیالیست را طرح می‌کند .آن گاه سال‌های تحصیل شریعتی در مزینان و مشهد و پاریس را شرح می‌دهد .نویسنده می‌کوشد تا آبشخورهای فکری شریعتی را در ایران و جهان نشان دهد .از همین روست که به آرای 'ماسینیون', 'برک', 'گورویج', 'سارتر 'و 'فانون 'بیشتر توجه می‌کند تا از این رهگذر میزان تاثر شریعتی از آرای آنان باز شناخته شود .بخش عمده‌ای از مطالب کتاب به حسینه ارشاد و تربیت نسل انقلابی و تدوین مانیفیست اسلامی اختصاص دارد .آخرین گفتار کتاب به پرده آخر زندگی شریعتی یعنی زندان و مهاجرت و مرگ در غربت تخصیص یافته است .
این کتاب جزو معدود آثاری در رابطه با شریعتی است که متد بیطرفی علمی را در بررسی زندگی سیاسی و و افکار وی بکار گرفته است.

🔵چرا واشینگتن مدام دچار سوءبرداشت از ایران می‌شود؟
🔸آنچه تاریخ و علوم سیاسی درباره تاب‌آوری حکومت و نهادهای جمهوری اسلامی به ما می‌گویند.
✍️رؤیا ایزدی
🔻۷ اوت ۲۰۲۶
▪️گود آثوریتی
(Good Authority:Political Science Insights to Illuminate the News)

🔹سینا طوسی:
"این یکی از بهترین مقالاتی است که از زمان آغاز جنگ درباره ایران خوانده‌ام، نوشته رؤیا ایزدی. او دو خطای بنیادی آمریکا را توضیح می‌دهد: اشتباه گرفتن ایرانیان خارج از کشور (دیاسپورا) با خودِ ایران، و برخورد با جمهوری اسلامی به عنوان یک رژیم فردمحورِ شکننده، نه یک حکومت پس از انقلاب با نهادهای عمیقاً جاافتاده."

✍️رؤیا ایزدی:
جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران اکنون وارد ششمین ماه خود می‌شود. با وجود یک کارزار گسترده و مداوم برای سرنگونی و حذف رهبری سیاسی و نظامی ایران، حکومت ایران تسلیم نشده است. همچنین نیروهای مسلح ایران به حملات تلافی‌جویانه پهپادی و موشکی خود علیه نیروهای آمریکایی و متحدان منطقه‌ای آن ادامه داده‌اند.

در اوایل این جنگ، مقامات واشینگتن و اورشلیم (بیت‌المقدس) انتظار داشتند شاهد فروپاشی حکومت ایران باشند، به‌ویژه پس از آنکه حملات آمریکا و اسرائیل به کشته شدن دو شخصیت کلیدی ایران انجامید. محاسبات ظاهری بر این فرض استوار بود که حکومت ایران پایگاه حمایتی چندانی در داخل کشور ندارد و اعتراضات ضد حکومتی کار را تمام کرده و جمهوری اسلامیِ تقریباً ۵۰ ساله را سرنگون خواهد کرد.

پژوهش‌های علوم سیاسی نشان می‌دهد که مقامات آمریکایی و اسرائیلی مرتکب دو اشتباه بنیادی شدند:
۱. آن‌ها ایرانیان خارج از کشور (دیاسپورا) حامی جنگ در خیابان‌های تورنتو، لس‌آنجلس یا مونیخ را به اشتباه خودِ ایران فرض کردند.
۲. آن‌ها ایران پس از انقلاب را رژیمی شبیه به عراقِ صدام حسین یا لیبیِ معمر قذافی دیدند؛ جایی که با حذف رهبر، خود رژیم نیز فرو می‌پاشد.
و اکنون پس از گذشت چندین ماه، همان فرضیات نادرست همچنان مباحثات سیاست‌گذاری را شکل می‌دهند.

🔹ایران یک رژیم اقتدارگرای رقابتی پس از انقلاب است

چگونه می‌توان ایرانِ امروز را تحلیل کرد؟ جمهوری اسلامی از دل یکی از پراهمیت‌ترین انقلاب‌های مردمی قرن بیستم متولد شد. برخلاف بسیاری از حکومت‌های اقتدارگرا در منطقه و جهان که محصول کودتاهای نظامی بودند، جمهوری اسلامی از یک جنبش مردمی و انقلابی سربرآورد که میلیون‌ها ایرانی از پیشینه‌های اجتماعی گوناگون را بسیج کرد.

حکومت‌های انقلابی تفاوت‌های بنیادی با رژیم‌های حاصل از کودتا دارند. آن‌ها سازمان‌ها، شبکه‌ها و تعهدات ایدئولوژیکی را به ارث می‌برند که در طول مبارزات انقلابی شکل گرفته‌اند. از این رو، این حکومت‌ها از سطحی از نفوذ اجتماعی و انسجام نهادی برخوردارند — نمونه‌های دیگر آن چین، کوبا و ویتنام هستند. رژیم‌های انقلابی اغلب با وجود عملکرد ضعیف اقتصادی و فشارهای خصمانه نیروهای خارجی، یکی از باثبات‌ترین و مقاوم‌ترین انواع رژیم‌ها به‌شمار می‌روند.

با این نگاه، تحلیل ایران با همان ملاک‌هایی که برای رژیم‌های اقتدارگرای حاصل از کودتا به‌کار می‌رود، گمراه‌کننده است. آن رژیم‌ها بسیار شکننده هستند، زیرا حول محور تصاحب نظامی قدرت شکل گرفته‌اند و به‌شدت به یک ائتلاف حاکمِ محدود متکی هستند.

در مقابل، نظم سیاسی پس از سال ۱۳۵۷ (۱۹۷۹) در ایران از طریق یک فرآیند انقلابی ساخته شد که نهادهای حکومت و رابطه رهبری جدید با جامعه را به‌طور بنیادی دگرگون کرد. درک این تمایز برای فهم اینکه چرا استراتژی‌های موثر در برابر رژیم‌های اقتدارگرا در لیبی یا عراق بعید است در ایران به همان نتیجه برسد، بسیار حیاتی است.

🔹چرا ایران می‌تواند حامیان حکومت را به سرعت بسیج کند؟

یکی از نقاط قوت جمهوری اسلامی، ظرفیت سازمانی آن است. طی چهار دهه، حکومت زیرساخت‌های گسترده‌ای را ساخته که قادر به بسیج حامیان در سراسر کشور است. جمهوری اسلامی صرفاً با سرکوب و اجبار حکومت نمی‌کند؛ بلکه از شبکه‌های تعبیه‌شده در اماکن مذهبی، دانشگاه‌ها و بوروکراسی دولتی برای سازماندهی راهپیمایی‌ها، مراسم‌ها و دیگر رویدادهای عمومی استفاده می‌کند.

این سازمان‌ها به حکومت این امکان را می‌دهند که هر زمان احساس تهدید سیاسی یا خارجی کند — از جمله اعتراضات ضد حکومتی — اعداد بزرگی از حامیان خود را به سرعت بسیج کند. به عنوان مثال، پس از مقاطع مهم اعتراضات ضد حکومتی در سال‌های ۱۹۹۹ (۱۳۷۸)، ۲۰۰۹ (۱۳۸۸)، ۲۰۱۸ (۱۳۹۶)، ۲۰۱۹ (۱۳۹۸)، ۲۰۲۲ (۱۴۰۱) و اخیراً در ژانویه ۲۰۲۶، راهپیمایی‌های بزرگ حامیان حکومت در سراسر کشور برگزار شد. این راهپیمایی‌ها نشانه‌های مشهودی از حمایت عمومی از حکومت در زمان‌های بحران هستند.

تحلیلگران و سیاست‌گذاران خارج از ایران معمولاً این ظرفیت سازمانی را نادیده می‌گیرند. همچنین صدای مخالفان حکومت در میان جامعه ایرانیان خارج از کشور اغلب بر فضای عمومی گفتگوها درباره سیاست ایران غلبه دارد. این امر باعث می‌شود ناظران به این نتیجه برسند که مردم در ایران یکپارچه مخالف جمهوری اسلامی هستند. البته این بدین معنا نیست که جمهوری اسلامی از حمایت اکثریتی برخوردار است — اما بدین معنا هم نیست که فاقد پایگاه قابل توجه است.

برای نمونه، پژوهش‌های پیمایشی نشان می‌دهند که حکومت ایران پایگاه اجتماعی قابل توجهی دارد. در یک نظرسنجی ملی نماینده که من در سال ۲۰۲۴ در ایران انجام دادم، تنها ۳۰ درصد از پاسخ‌دهندگان از تغییر رژیم حمایت کردند (۵۷ درصد اصلاحات تدریجی را ترجیح دادند و ۱۳ درصد وضع موجود را خواستار بودند). اخیراً، دانیل تاوانا، دانشمند علوم سیاسی و همکارانش یک نظرسنجی ملی با استفاده از روش «آزمایش لیست نهفته» انجام دادند — روشی که برای کاهش انگیزه پاسخ‌دهندگان در پنهان‌کردن آرای حساس سیاسی طراحی شده است.

آن‌ها دریافتند که ۵۷ درصد از پاسخ‌دهندگان هنگام پرسش مستقیم حمایت خود را از جمهوری اسلامی ابراز کردند، اما تحت ناشناس‌بودنِ ارائه شده توسط آزمایش لیست، حمایت تخمینی به ۴۷ درصد کاهش یافت. به عبارت دیگر، حتی پس از در نظر گرفتن پنهان‌کاری نظرات، همچنان نزدیک به نصف پاسخ‌دهندگان حمایت خود را از حکومت ابراز کردند.

🔹انتخابات و اعتراضات چه چیزی به ما می‌گویند؟

نتایج انتخاباتی نیز نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی بخش قابل توجهی از بدنه حامیان را حفظ کرده است. برای مثال، در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۱ (۱۴۰۰)، حدود ۲۳.۹ میلیون ایرانی — ۴۸ درصد واجدین شرایط — به سه کاندیدای اصلی رای دادند و بیش از ۲۲ میلیون نفر کاندیداهای غیراصلاح‌طلب را انتخاب کردند. البته برجسته‌ترین کاندیداهای اصلاح‌طلب رد صلاحیت شده بودند و رای دادن در انتخابات لزوماً به معنای حمایت کامل از حکومت نیست.

این حمایت تا چه حد عمق دارد؟ در سال‌های اخیر، مشکلات اقتصادی و واکنش‌ها به قوانین سخت‌گیرانه پوشش زنان به سلسله‌ای از اعتراضات علیه حکومت ایران انجامیده است. اما اعتراضات لزوماً به معنای حمایت از تغییر رژیم نیست و هیچ تضمینی وجود ندارد که ایرانیان در جریان یک مداخله نظامی خارجی دست به قیام بزنند و خودشان کار را تمام کنند. پژوهش‌های گسترده در علوم سیاسی نشان می‌دهد که تهدیدات خارجی پدیده «انسجام حول پرچم» (rally around the flag) را ایجاد می‌کند، حتی در رژیم‌های اقتدارگرا. در واقع، تحریم‌های آمریکا علیه ایران دقیقاً همین اثر را به همراه داشت. این پویایی‌های سیاسی توضیح می‌دهند که چرا پیش‌بینی‌های مربوط به فروپاشی قریب‌الوقوع رژیم محقق نشده‌اند.

🔹جمهوری اسلامی از ساختار نهادی به‌شدت محکمی برخوردار است

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهاتی که ناظران بیرونی مرتکب می‌شوند، این است که ایران را رژیمی کاملاً فردمحور و تحت کنترل انحصاری رهبر می‌دانند. اگرچه رهبر بالاترین مقام سیاسی و مذهبی کشور و فرمانده کل نیروهای مسلح است، اما اداره جمهوری اسلامی از طریق شبکه‌ای پیچیده از نهادهای رسمی و غیررسمی صورت می‌گیرد. تصمیم‌گیری‌ها همچنین توسط نهادهای انتخابی، نهادهای نظارتی، جناح‌های سیاسی رقیب، بدنه امنیتی، نخبگان حوزوی و بوروکراسی گسترده شکل می‌گیرند. در طول تاریخ جمهوری اسلامی، رهبران بارها مجبور شده‌اند با جناح‌های رقیب و واقعیت‌های سیاسی کنار بیایند.

انتخابات ریاست‌جمهوری نه کاملاً آزاد است و نه کاملاً عادلانه — شورای نگهبان کاندیداها را پیش از ورود به رقابت احراز صلاحیت می‌کند. با این حال، انتخابات در ایران رقابتی و با معناست. به‌ویژه انتخابات مجلس به حوزه های انتخابیه این امکان را می‌دهد تا نمایندگان را بر اساس عملکردشان در توزیع منابع، خدمات عمومی و توسعه محلی تشویق یا تنبیه کنند.

دانشمندان علوم سیاسی از ایران به عنوان یک «رژیم اقتدارگرای رقابتی» با کانون‌های متعدد قدرت یاد می‌کنند. این پیچیدگی نهادی پیامدهای مهمی برای تاب‌آوری رژیم دارد.

🔻به جهت‌ ادامه مطالعه ترجمه فارسی متن‌ کامل نوشته لطفا بر دکمه Instant View و یا لینک زیر فشار دهید.
https://telegra.ph/Why-Washington-keeps-misreading-Iran-08-15

🔻درباره نویسنده:
رؤیا ایزدی استادیار علوم سیاسی در دانشگاه رود آیلند و همکار پژوهشی «گود آثوریتی» (Good Authority) در سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷ است. او مدیریت آزمایشگاه نیروهای امنیتی، حقوق و جامعه (SFRS) را بر عهده دارد و به عنوان معاون مرکز مطالعات منع خشونت و صلح فعالیت می‌کند. پژوهش‌های او بر روابط غیرنظامی-نظامی، به‌ویژه نقش ارتش‌ها خارج از میدان جنگ و در عرصه داخلی متمرکز است تا چگونگی بازشکل‌دهی سیاست، اقتصاد و جامعه توسط قدرت نظامی را بهتر درک کند.

🔻پیوند به اصل مقاله:
https://goodauthority.org/news/why-washington-keeps-misreading-iran/

🔻پیوند به این فرسته در X:
https://x.com/FGhoddoussi/status/2088581944741130619?s=20X:
@BetweenDichotomies

🔹@ps_ilove_me:
قابل‌پیش‌بینی‌ترین شیء در علم فیزیک، درست از همان لحظه‌ای که یک مفصل دوم به آن اضافه می‌کنید، به‌طور کامل غیرقابل‌پیش‌بینی می‌شود.

به آن «آونگ دوگانه» (یا پاندول دوگانه) می‌گویند.

به همین دلیل است که دانشمندان هنوز نمی‌توانند رفتار آونگ دوگانه را دقیقاً پیش‌بینی کنند.

آونگ دوگانه‌ای که شرایط اولیه آن حتی تا یک‌تریلیونُمِ درجه اندازه‌گیری شده باشد، باز هم ظرف مدت ده ثانیه کاملاً غیرقابل‌پیش‌بینی خواهد شد.

کمی درباره معنای واقعی این جمله فکر کنید.

ما معادلات کامل آن را در اختیار داریم.
نیوتون آن‌ها را نوشت.
لاگرانژ آن‌ها را به‌روز و دقیق‌تر کرد.

هر دانشجوی کارشناسی فیزیک می‌تواند آن‌ها را روی یک دستمال‌سفره اثبات و استخراج کند.

هیچ بخش ناگفته یا گمشده‌ای در فیزیکِ آن وجود ندارد، هیچ متغیر پنهانی در کار نیست، و هیچ عجیب‌وغریبیِ کوانتومی هم مطرح نیست.

فقط دو میله، دو مفصل، و گرانش. همین و بس.

و با این حال، این سیستم پیش‌بینی را به تمسخر می‌گیرد.

دلیل این اتفاق در چیزی به نام «نمای لیاپونوف» نهفته است؛ عددی که سرعت واگرایی و فاصله گرفتنِ دو موقعیت شروعِ تقریباً یکسان را در طول زمان اندازه‌گیری می‌کند.

برای یک آونگ دوگانه، این نما در حدود ۳ تا ۵ در ثانیه است و در برخی آزمایش‌ها حتی به ۷٫۹ هم می‌رسد.

به زبان ساده: «هرگونه عدم‌قطعیت ناچیز در زاویه اولیه شما، تقریباً هر یک‌پنجمِ ثانیه دو برابر می‌شود.

پس از یک ثانیه، خطای شما هزاران برابر شده است. پس از پنج ثانیه، میلیاردها برابر؛ و پس از ده ثانیه، دو آونگ هیچ وجه مشترکی جز قوانینی که از آن پیروی می‌کنند، نخواهند داشت.»

دامِ عمیق‌تر، ماهیتی فلسفی دارد.

مکانیک کلاسیک قرار بود معبد «جبرگرایی» (Determinism) باشد.

لاپلاس به زیبایی مدعی شده بود که یک هوش به اندازه کافی قدرتمند که موقعیت و سرعت تمام ذرات را بداند، می‌تواند کل آینده جهان را پیش‌بینی کند.

آونگ دوگانه تنها با استفاده از دو چوب و یک لولا، این رؤیا را بی‌صدا نابود می‌کند.

جبرگرایی در تئوری برقرار است، اما پیش‌بینی‌پذیری شکست می‌خورد، چرا که اندازه‌گیری‌ها هرگز دقیقِ مطلق نیستند.

شما نمی‌توانید یک زاویه را تا بی‌نهایت رقم اعشار بدانید؛ جهان این ارقام را در اختیار شما قرار نمی‌دهد.

بنابراین، حتی در یک سیستم کاملاً جبرگرا، درست از لحظه‌ای که حساسیت به شرایط اولیه از دقتِ اندازه‌گیری شما پیشی می‌گیرد، آینده عملاً غیرقابل‌شناخت می‌شود.

به همین دلیل است که پیش‌بینی‌های هواشناسی برای بیش از دو هفته با شکست مواجه می‌شوند؛ به همین دلیل است که آریتمی‌های قلبی در برابر پیش‌بینی مقاومت می‌کنند؛ و به همین دلیل است که مدل‌های مالیِ بناشده بر منحنی‌های هموار، توسط واقعیت تکه‌تکه می‌شوند.

آونگ دوگانه، چهره صادقانه بیشتر سیستم‌های پیچیده در طبیعت است.

پیش‌بینی‌پذیریِ هموار، یک استثناست.

آشوب (Chaos)، تنظیمات پیش‌فرضِ هر چیزی است که از اجزای غیرخطیِ کوپل‌شده (به‌هم‌پیوسته) تشکیل شده باشد.

https://x.com/i/status/2087893961189085376
@BetweenDichotomies

پیش‌بینی آنچه در قلمرو طبیعت رخ می‌دهد، چنان‌که پیدا است، بسی دشوار است، اما نکته این است که رابطه‌ی پدیده‌ها در طبیعت، با همه‌ی پیچیدگی، به پیچیدگی و درهم‌تنیدگی روابط در اجتماعات بشری نیست. با این حال، کسانی درباره‌ی رویدادهای اجتماعی (از قبیل فرجامِ جنبشی یا عاقبتِ اعتراضی اجتماعی یا سرانجامِ جنگی) با بی‌پروایی و قاطعیتی شگرف دست به داوری و پیش‌بینی می‌زنند و گاه با این کار، از سر بی‌مسئولیتی، فجایعی جبران‌ناپذیر (همچون فرستادن بسیاری جان‌های نازنین به کام مرگ) به بار می‌آورند.
سرچشمه‌ی این قاطعیت و بی‌پروایی، اگر ضعفی اخلاقی ( همچون سودای کسب یا حفظ قدرت به هر قیمتی) نباشد، دست کم جهل مرکب، یعنی ندانستنِ ندانستن، است، و یا شاید هر دو.

✍#هومن_پناهنده
@gashthaa