فایده ی ادبیات از نظر آلن دو باتن(فیلسوف و نویسنده)

#هومن_پناهنده
@gashthaa

چون به خلوت می رود آن کار دیگر می کند.

#هومن_پناهنده
@gashthaa

پیشنهاد کتاب مقدماتی فلسفه: پرسیدن مهم‌تر از پاسخ‌دادن است

کتابی است مختصر در ۱۴ بخش که در هر بخش درباره یکی از موضوعات مهم فلسفه حرف می‌زند: مکان، زمان، هستی، خدا، ارزش‌ها و ... از اسم کتاب هم می‌شود فهمید که شیوه کارش این است که سوال بیشتری در ذهن خواننده ایچاد کند و نه این‌که پرسش‌هایش را پاسخ بدهد. در واقع سعی می‌کند جوانب مختلف سوال را روشن کند و توضیح دهد و خواننده را به فکر کردن بیشتر برانگیزد.
ویژگی دیگر کتاب این است که اصلا زبان فنی ندارد و برای خواندن و فهمیدن نیاز به پیش‌نیازی نیست. ضمنا با این‌که مشخصا در هر بخش مهم‌ترین استدلال‌های مربوط به آن بخش از فیلسوفان مختلف را ارائه می‌دهد اما تقریبا هیچ‌جای کتاب از فیلسوفی اسم نمی‌برد و تاکیدش فقط بر استدلال است، نه این‌که این حرف‌ها را کی گفته.
به نظرم خواندنش برای هر کسی که مطالعه فلسفی جدی نداشته جالب است، به‌خصوص برای بچه‌های دبیرستانی و اوایل دانشگاه و حتی دانشجوهای سال اول فلسفه.

https://t.me/bahmanshafafiles/243

کتاب را دنیل کلاک و ریموند مارتین نوشته‌اند و حمیده بحرینی ترجمه کرده. ویراستار کتاب هومن پناهنده است که هم ویراستار بسیار خوبی است و هم سال‌ها مباحث مربوط به تفکر انتقادی را تدریس کرده و به موضوع کتاب مسلط است. نتیجه کار این دو نفر ترجمه روان و دقیق و خوشخوانی شده. کتاب را نشر هرمس منتشر کرده، ۲۰۰ صفحه است و ۲۴ هزار تومن. قاعدتا در کتابفروشی‌ها هست ولی اگر بخواهید می‌توانید به @bahmanbooks سفارش بدهید.

این‌جا می‌توانید فهرست کتاب و مقدمه مترجمش را ببینید:

http://164.138.18.205/DataBase/bookpdf/87/87708034.pdf

این‌جا هم می‌توانید کل مقدمه ده صفحه‌ای کتاب را بشنوید (نمی‌دانم چه کسی خوانده):

https://soundcloud.com/ketaabkhaan/8br1iximvk34

🔹پابلو نرودا می گوید:
"اگر آب همه ی رودها شیرین است، دریا
شوری اش را از کجا می آورد؟"
نوشته ی زیر حکایت ِ یکی از این رودها ست :


🔸در اتاق انتظار پزشک

✍روبرت صافاریان

مردم امروز بیش از هر زمان دیگری به دکتر می روند. شلوغی کلینیک ها، آزمایشگاه ها و بیمارستان ها گواه این امر است. به تناسب ِ مراجعه ی افزون تر مردم به پزشک،اهمیت این قشر در جامعه و همین طور درآمد آنها افزایش یافته است. در میان شغل هایی که درآمدشان از کاری شخصی به دست می آید، یعنی حاصل سرمایه گذاری نیست،پزشکان(در کنار وکیلان شاید) پر درآمدترین ها هستند. وقت آنها ارزشی پیدا می کند نامتناسب با وقت بیشتر شهروندان. این ضرب المثل که وقت طلاست درباره ی هر که صدق نکند، درباره ی پزشکان -دست کم پزشکان متخصص درجه ی یک - صدق می کند. می گویید نه؟ نگاهی به اتاق انتظار پزشکان که هر یک از ما به عنوان شهروند بارها تجربه اش کرده ایم ، گویای این مطلب است.
معمولاً شما زنگ می زنید و وقت می گیرید. معنی اش این است که اگر سر ِ وقت به مطب دکتر بروید، باید همان موقع دکتر را ملاقات کنید و دردتان را با او در میان بگذارید و درمانش را جویا شوید، اما اتفاقی که می افتد غیر از این است. برای من یک بار هم پیش نیامده که وقتی سر ِ وقت به مطب پزشک می رسم،بدون انتظار، موفق به دیدن او شوم. نیم ساعت تا یک ساعت انتظار طبیعی تلقی می شود. حتی اگر نفر اول باشید،متوجه می شوید که پزشک معمولاً نیم ساعت یا بیشتر دیر می آید ؛ یعنی وقتی که مطمئن باشد دست کم دو سه مریض در اتاق انتظار نشسته اند. به عبارت دیگر، وقت دهی طوری صورت می گیرد که وقت دکتر یک دقیقه هم تلف نشود(وقت او طلاست) و وقت بیمار هر قدر تلف بشود،شده است(وقت بیمار ارزشی ندارد). در حالی که کافی است برای هر یک از بیماران وقت استانداردی(مثلاً یک ربع ساعت) در نظر گرفته شود و اگر کار بیمار کمتر طول کشید، پزشک می تواند چند دقیقه ای استراحت کند تا با ذهن بازتر و با خستگی کمتری بیمار بعدی را ببیند یا به امور دیگرش بپردازد(یا روزنامه ای بخواند و نگاهی به تلگرامش بیندازد). به این ترتیب، هر بیمار به شرطی که سر ِ وقت به مطب برسد با پزشک ِ آماده روبرو می شود و فوری او را ملاقات می کند. اما پزشک نمی خواهد وقتش را تلف کند؛اختصاص وقت به روزنامه و مانند آن وقت تلف کردن است. اگر بیماری پنج دقیقه زودتر از اتاق دکتر بیرون آمد، بیمار بعدی باید آماده باشد.این بیمار بعدی کسی است که احتمالاً نیم ساعت زودتر آمده یا بیمار ِ "بین مریض"است. این اصطلاح ِ بدیعی است که شاید فقط ایرانی ها معنی اش را بدانند. اما معنی اش چیست؟ به مطب پزشک زنگ می زنید برای گرفتن وقت.منشی می گوید وقت خالی ندارد، اما می تواند "بین مریض" شما را بفرستد داخل و شاید لازم باشد زیاد منتظر باشید. این بیماران ذخیره هایی هستند برای این که اگر کسی از بیماران ِ وقت گرفته نیامد، جایگزین او شوند.هنر یک منشی خوب ِ پزشک این است که که طوری به بیماران وقت بدهد که پزشک یک دقیقه هم بیکار نماند و برای این کار سیستمی پیدا شده که نزد بیشتر پزشکان به کار گرفته می شود. معنای این سیستم هم کاملاً روشن است؛وقت پزشک ارزشمند است و وقت بیمار بی ارزش.
جالب اینجاست که از شهروندانی که به عنوان بیمار در اتاق انتظار نشسته اند، به ندرت کسی اعتراض می کند. آخر بیمار در موضع ضعف است ؛ یا درد دارد و یا نگران است که بیماری اش چیست. او نیاز به درمان دارد و می خواهد بداند که هزینه اش چقدر می شود. اگر هم کسی اعتراض کند، وظیف ی منشی است که به زبان خوش یا با توپ و تشر جوابش را بدهد(اگر جوابش را بدهد). راه جایگزینی که برخی از پزشکان بسیار پرطرفدار در پیش می گیرند، این است که می گویند به کلی وقت نمی دهند و بیماران باید بیایند و تا رسیدن نوبت شان ساعت ها انتظار بکشند.
زمانی که وقت آحاد یک صنف ارزشی نامتناسب پیدا می کند، این امر عوارض دیگر هم در پی دارد. خواندن یک رمان برای پزشک بسیار گران تمام می شود. اگر رمانی خواندنش به اندازه ی چند روز وقت بخواهد، این وقت گذاری برای پزشک به معنای از دست دادن میلیون ها تومان است. تماشای فیلم و گوش کردن موسیقی و وقت گذراندن با خانواده هم همین اندازه پر هزینه می شود. نپرداختن به این امور،نه فقط برای پزشک، بلکه برای کل جامعه زیان های جبران ناپذیر دارد. آخر طبیعی است که انتظار داشته باشیم کسانی که قرار است جسم مان را درمان کنند،فرهیخته، هنرشناس، با معلومات،باذوق، بصیر،حکیم و عادل باشند.

(منبع: روزنامه ی همشهری،پنجشنبه ۱۱ آبان ۹۶)

#هومن_پناهنده
@gashthaa

🔴در فقدان يك سرمايه انسانی
«بهمن كشاورز»

🔺منتشر شده در اعتماد ۷ اردیبهشت ۹۸

🔘بهمن كشاورز، وكيل، حقوق‌دان و نويسنده ارزشمند بي‌خبر و بي‌هيچ زمينه‌اي دار فاني را ترك گفت. اتفاقي كه دير يا زود و نه فقط براي آقاي كشاورز كه براي هر كسي رخ خواهد داد، ولي حداقل در مورد ایشان انتظار اين را نداشتيم. خبرش باور نكردني بود. او كه از خانواده‌اي فرهيخته و با فرهنگ و اصيل بود، انصافاً الگوي كاملي براي يك چهره معيار حقوقي در تراز بالا محسوب مي‌شد.

🔘مردم او را بيشتر از خلال دفاعیاتش در دادگاه آقاي كرباسچي مي‌شناسند. دادگاهي كه اگر الگويي براي دادگاه‌هاي مشابه شود، و وكلايي چون آقاي كشاورز عهده‌دار دفاع از هر متهمي شوند، در اين صورت دانش و نگاه و بینش حقوقی جامعه چندين پله ارتقا خواهد يافت.

🔘صداوسيما به جاي برنامه‌هاي سرگرم‌كننده و مسابقات لاتاري مي‌تواند چنين دادگاه‌هايي را به نمايش در آورد، البته به شرطي كه اساساً دادگاه‌هايي در این سطح تشكيل شود. شايد موقعيت آقاي كرباسچي موجب شد كه دادگاهي با ضوابط کامل تشكيل و وكلاي مجربي چون مرحوم كشاورز نيز عهده‌دار دفاع از متهم شوند.

🔘اگرچه مردم آقاي كشاورز را از خلال دفاعياتش در اين دادگاه به خاطر مي‌آورند ولي براي امثال بنده يادداشت‌هاي حقوقي و ديدگاه حقوقي را كه ایشان ترويج مي‌كرد ميراث ماندگار او است. هنگامي كه از زاويه حقوقي به يك پديده و موضوع نگاه شود نوعي همگرايي و فهم مشترك را ايجاد خواهد كرد زيرا حقوق چارچوبي به نسبت روشن (فارغ از درستي يا نادرستي یک‌ماده قانونی آن) دارد كه داوری و فهم مسائل در این چارچوب کمتر تحت تأثير سليقه‌ها قرار مي‌گيرد. حقوق مهم‌ترين هنجاري است كه همراه با ضمانت اجراست، بنابراين ركن اصلي نظم اجتماعي است. در نتیجه ضرورت دارد که در ذیل این نگاه نیز به داوری و تحلیل مسائل پرداخت.

🔘متأسفانه در جامعه ما نگاه حقوقي در حاشيه است. حتي مقامات حقوقي و قضايي نيز كمتر از ادبيات و اين نگاه سود مي‌جويند. آنان نيز ترجيح مي‌دهند از ادبيات سياسي ـ اخلاقي و كلامي و حتي تهديد استفاده كنند. در حالي كه براي جا افتادن حقوق به عنوان فصل‌الخطاب همه نگاه‌ها، لازم است كه ادبيات و نگاه حقوقي ترويج شود.

🔘ادبيات آقاي كشاورز نه فقط حقوقي و متين و دلنشين بود، بلكه به نسبت خالص نيز بود. يعني در متون و يادداشت‌هاي حقوقي‌اش از صنایع ادبي سوءاستفاده نمي‌كرد و اجازه نمی‌داد که مضمون حقوقی نوشته تحت تاثیر مفاهیم حاشیه‌ای قرار گیرد. كاري كه بسياري ديگر كم و زياد انجام مي‌دهند.

🔘يادداشت‌هاي آقاي كشاورز از يك چارچوب منطقي كامل تبعيت مي‌كردند. و يكي از الگوهاي خوب براي يادداشت‌نويسي محسوب مي‌شوند. نه تنها واجد يك منطق خالي از تناقض بود بلكه نه مختصر بود و نه مطول. احساس مي‌كردي كه مطلب را به اندازه مناسب تدوين و در اختيار خواننده قرار داده است. براي خواننده و فهم و شعور او، احترام قايل بود و حس نمي‌كردي كه در جايي از نوشته خودش قصد فريب يا پوشاندن حقيقتي را دارد. ترفندی كه در يادداشت‌نويسي وجود دارد.

🔘آرامش رفتاري آقاي كشاورز در يادداشت‌هايش و نوشته‌هايش و حتي در دفاعيه‌اش بازتاب داشت. به صفت حرفه يك وكيل بود و به صفت تعهد اجتماعی‌اش روزنامه‌نگار نیز بود. او به خوبي مرز ميان تایید و رد يك مفهوم را با تحلیل حقوقي رعايت مي‌كرد. اگر جايي قانون چيزي را مي‌گفت و او آن را قبول نداشت، اين مرز را به روشني رعايت مي‌كرد. و البته يكي از مهم‌ترين ويژگي‌هاي ايشان تفاسيري بود كه از مواد قانوني به عمل مي‌آورد تا دادرس و جامعه را در داوري حقوقي به عدالت نزديك‌تر كند. به همين دليل تناقضات حقوقي را كه در مجموعه حقوقي ما كم نيست به خوبي تشريح مي‌كرد و راه‌هایی برای برون‌رفت از ان ارائه می‌کرد.
يادش و راهش گرامي باشد.

(نویسنده:عباس عبدی)

#هومن_پناهنده
@gashthaa

دو هفته‌ پیش همکارم برای ناهار یک غذای پر از سیر و پیاز و گوشت آورده بود سر کار. نصفش را خورده بود و باقی‌اش را گذاشته بود ته یخچال، آن‌هم توی یک ظرف بدون در. هفته‌ی پیش یخچال، بوی گند گرفته بود و درش را که باز می‌کردیم انگار نبش قبر کرده‌ایم. منشی‌مان افتاد به تقلا تا راهی پیدا کند و قبل از این‌که بوی تعفن تلفات بگیرد، آن را از بین ببرد. آخر سر هم رفت از بقالی آن‌ور خیابان دو تا بوگیر خوب خرید و انداخت ته یخچال. امروز بعد از یک هفته با خیال راحت می‌توانیم در یخچال را باز کنیم و هم‌زمان نفس هم بکشیم. هیچ بویی نمی‌دهد. مدیون بوگیر یخچالیم. افشینِ خواننده، یک آهنگ وزین و معروف داشت به اسم "دیگه ازت بدم می‌آد". توی مصرع چهارم می‌گفت: "عطر نبودنت رو، رو لحظه‌هام بپاشم". هر بار که به این‌جای آهنگ می‌رسیدم، مغزم قفل می‌کرد. با خودم فکر می‌کردم اصولا بودن، با خودش عطر می‌آورد و ترکیبِ "عطرِ بودن" کاملا منطقی است. اما هیچ وقت نمی‌فهمیدم که عطرِ نبودن یعنی چی. چطور می‌شود که نبودن چیزی، عطر داشته باشد. اما حالا می‌دانم. دقیقا همین بوگیرها، مصداق جاری کردن حسِ عطر نبودن هستند. تمام تلاشم را کردم که نیچه‌طور این موضوع را تراش فلسفی بدهم. اما نشد. فقط می‌توانم بگویم که عطر نبودن ترکیب صحیحی است. همان چیزی که انگلیسی‌ها می‌گویند: no news is good news. چیز‌های خوب، عطر بودن دارند و چیزهای متعفن با نبودشان، عطر نبودن می‌دهند. ما به عطر نبودن هم راضی هستیم.

(نویسنده :فهیم عطار)

#هومن_پناهنده
@gashthaa

دوستان گرامی
چندی پیش در "گشت ها" نوشته ای با عنوان "موفق ترین رییس جمهور ایران" آمد و پس از مدتی حذف شد.بعضی از دوستان علت حذف آن را از من پرسیده اند.
آن نوشته حذف شد ،چون فقراتی در آن بود که در منبعی که برایش ذکر شده بود وجود نداشت . این نکته را دوستی بر من منّت گذاشت و تذکر داد.
من معمولاً تلاش می کنم در نقل قول امانتدار باشم و این از موارد استثنایی بود که ،به دلیلی، لازم ندیده بودم منبعم را وارسی کنم . باری، درس عبرتی شد، و
هر چند آدمی جایزالخطاست ، با این حال عذرخواهم.

#هومن_پناهنده
@gashthaa

https://bit.ly/2UROfw0

#هومن_پناهنده
@gashthaa

#هومن_پناهنده
@gashthaa

بحران دقیقاً عبارت است از این وضعیت که کهنه در حال مرگ است و نو ناتوان از زاده شدن ؛ در این دوران ِ فَترت ، نشانه های بیمارگون،فراوان و گونه گون، پدیدار می شوند.

(آنتونیو گرامشی، یادداشت های زندان)


#هومن_پناهنده
@gashthaa

🔸 #ساسی_مانکن در جامعه ی دچار کشمکش🔻

🖊سهند ایرانمهر

🔸در روزهای اخیر دو تصویر دو نحله ی فکری و رفتاری را درجامعه ی مجازی و بالتَبَع جامعه نمایندگی می کنند. تصویر نخست ، تصویر کودکانی که به تقلید از یک مداح، در حال انجام یک مناسک آیینی مذهبی اند و تصویر یا تصاویر دیگر، کودکانی که در حال تقلید از یک خواننده ی آن ور آبی و ترانه ی " جنتلمن" هستند.

🔸هر دو تصویر متشکل از حرکات موزون و جملات طنین دار و قافیه دارند. پس تا اینجای کار، این دو تفاوتی با هم ندارند. آنچه این دو را از منظر "قرائت رسمی قدرت" ازهم تفکیک میکند مضمون و خالق اثر است. ترانه ی جنجالی ای که خواندن آن در مدارس به شکل اپیدمی درآمده از آن ساسی مانکن است.منتقدان، آن را دلیلی دیگر بر اثبات مخالفت با سند "بیست سی" می دانند، علی مطهری خواستار برخورد با عوامل پخش کلیپ "جنتلمن" ساسی مانکن در مدارس شده است و وزیر آموزش و پرورش هم تمسک به قرآن و برگزاری نماز را راه حل ماجرا میداند. اما چرا یک ترانه این گونه مورد اقبال قرار میگیرد و چرا دستگاه رسمی حکومت این چنین به آن واکنش نشان می دهد و آن را هم به عرصه ی دیگری از تقابل تبدیل میکند؟

🔸روزنامه ی اعتماد ملی در خرداد هشتادو هشت شمسی در یادداشتی با عنوان «چه کسی از ساسی مانکن می‌ترسد؟»در باره ی آثار او می نویسد:" قافیه‌پردازی‌های به شدت امروزی با درون‌مایه و واژگانی بسیار روزآمد که گاه به جز نسل جوان به سختی آن را می‌فهمد".
آنچه ساسی مانکن را و ترانه ی او را تا این حد با اقبال نسل جوان و بلکه نوجوان روبرو می کند ریشه در همین عنصر تازگی،سادگی، ساختار شکنی موسیقایی، امروزی بودن و از همه مهم تر شور و تحرک بالای نهفته در آن دارد . امری که در جامعه ی گرفتار در گفتمان و مضمون فرهنگی خمود، به شدت سنتی ، محافظه کار و ملال آور، با استقبال نسل جوان روبرو می شود. بیراه نیست که ساسی مانکن در پیام اینستاگرامی خود حتا علی مطهری را هم به چالش گوش دادن ترانه ی اخیرش دعوت کرده و با اطمینان میگوید:" خودت هم با شنیدنش رقص ات میگیرد" و بیراه نیست که ده آهنگ آخر ساسی مانکن فقط در رادیوجوان 165میلیون بار شنیده شده است و این روند بعد از انتقادات اخیر سیر صعودی یافته است!

🔸حقیقت آن است که اقبال به این ترانه ها هیچ ارتباطی با همسویی یا تقابل با دین ندارد و اتفاقا برخی روحانیون نیز با درک این مساله تلاش نافرجامی کرده اند تا با آموزش و تمرین نمایش های موزیکال و شاد سهمی از دلربایی از نسل جدید داشته باشند(ویدیوی منتشر شده ی اخیر از تمرین ترانه های شاد توسط روحانیون ناظر به این تلاش است). ترانه ی پر تحرک ساسی مانکن و حتا مداحی های پر جست و خیزو ساختارشکنانه با ریتم های غیرمتعارف(در مقایسه با مداحی های سنتی)که به شدت مورد اقبال است، هردو مرهون همین عنصر تحرک و هیجانی هستند که نسل جوان به شدت کمبود آن را احساس می کند. قدرت رسمی اما از صورت مذهبی آن حمایت میکند و از صورت غیر مذهبی آن آزرده است. این آزردگی نه بخاطر تحرک یا حتا کلمات عریان عاشقانه که بیشتر به خاطر آن است که متولیان آن را خارج از کنترل خود می بیند.

🔸اما چرا قدرت و مردم حتا بر سر یک ترانه دچار چنین مواجهه ای می شوند و جامعه بر سر این ماجرا دو قطبی می شود؟
برخلاف آن دسته از جامعه شناسانی -همچون پارسونز- که به شکل محافظه کارانه،تلاش میکنند همه چیز جامعه را بر اساس کارکرد ساختاری آن ببینند و برای همه ی عناصر و نهادهای موجود درجامعه کارکردی مشخص و ناگزیر را نشان دهند و وفاق اجتماعی را حاصل آن بدانند، جامعه شناسانی چون "رالف داندورف" نیز هستند که معتقدند تغییرات اجتماعی و تضادهای جامعه را هم باید دید. جامعه موجودی ایستا نیست و اگر "زور " و "قهر" به گفتمان مسلط آن تبدیل شود خیلی زود عنصر "کشمکش" به عنوان بارزترین وجه جامعه رخ می نمایاند.

🔸 در واقع وضعیت کنونی جامعه ی ایران نشانگر تفاوت عمده در نگاه مردم و حاکمیت است. در حالی که حاکمیت جامعه را با نگاهی "کارکردگرایانه " می نگرد و زور و اجبار را عامل اصلی در استمرار این وضعیت میداند . نگاه مردم بیشتر بر عنصر کشمکش استوار است. اگر نگاهتان نگاه کارکردگرایانه باشد، جامعه را ایستا و یا دست کم در حالت توازن ِ متغیر می بینید و دستگاه ها را موظف به حفظ این حالت ولو به قهر و غلبه خواهید دید. این همان مضمونی است که در سخن بسیاری از مقامات و چهره های دینی کشور می شنوید.
ادامه در پایین🔻