📝 عنكبوت‌های عادت
سید حسن اسلامی‌اردكانی

هر روز صبح كه به آبدارخانه دانشگاه می‌روم، می‌بینم معمولا چراغ آن روشن است و كسی در آن نیست. اولین كاری كه می‌كنم چراغ را خاموش می‌كنم. اولا برای صرفه‌جویی در انرژی و ثانیا برای آنكه كمی خودم را عادت بدهم تا در تاریكی نیز كار ساده‌ای چون برداشتن آب یا شستن لیوان را انجام دهم. گاه در این حال «دست» كسی وارد آبدارخانه می‌شود، بر دیوار می‌لغزد و در پی كلید چراغ می‌گردد و آن را روشن می‌كند. اما صاحب دست با دیدن من پا پس می‌كشد و كمی جا می‌خورد. سپس می‌پرسد چرا چراغ را روشن نمی‌كنم. این نوعی عادت است كه كمابیش داریم. یعنی آموخته‌ایم كه وارد هر جایی شدیم، اول چراغ را روشن كنیم. گرچه نور كمابیش باشد و بتوان پیش روی خود را دید.

جمله معروفی به ارسطو منسوب است كه «ما برآیند كاری هستیم كه مكرر انجام می‌دهیم. در نتیجه كمال یا فضیلت یك عمل نیست، بلكه یك عادت است.» اینجاست كه اهمیت رفتارهای خیلی ساده و عادات پیش‌‌ پاافتاده در شكل‌دهی‌‌ شخصیت ما آشكار می‌شود. ما نخست كاری را از سر ضرورت و برای رفع نیازی انجام می‌دهیم. اما آرام‌‌آرام آن كار را بدون توجه و آگاهی انجام می‌دهیم و اندك‌اندك مقصود و كاركرد آن را فراموش می‌كنیم.از سویی نیازمند تشكیل عادات خاصی هستیم تا در زمان و انرژی خود صرفه‌جویی كنیم، زیرا اگر قرار باشد برای هر كار خردی فكر و برنامه‌ریزی كنیم، عملا كل زندگی ما درگیر مسائلی از این دست خواهد شد. اما از سوی دیگر برخی عادات در درازمدت چونان تارهای عنكبوتی ضخیم و ضخیم‌تر می‌شوند و دست و پا و آزادی عمل ما را می‌گیرند.

سال‌ها پیش نوشته‌ای از آقای هومن پناهنده با این عنوان خواندم: «عنكبوت‏های عادت اگر بگذارند» (ماهنامه زنان، شماره 100، سال 12، خرداد 1382، ص174) كه در ذهنم خوش نشست. ایده اصلی این نوشته كوتاه آن بود كه روانشناسان اجتماعی به ما می‏گویند كه در امر تفكر آدمیان را از كلیشه‌ها گزیری نیست و لازمه صرفه‌جویی در اندیشیدن، بهره‌گیری از كلیشه‌هاست. پس كلیشه‌ها مفیدند و آنچه زیان‌بار است، ساده‏اندیشی ما در كاربرد آنهاست. كلیشه‌ها مثل راه‌های میانبرند كه باید مراقب باشیم باعث نقض غرض نشوند و ما را از مقصدمان دور نكنند. آنها را باید در مواقع و مواردی كه ضروری احساس می‌كنیم به طیب‌خاطر جرح و تعدیل كنیم و نگذاریم تارهای عنكبوت عادت بر گرد اندیشه‌مان چنان بتنند كه نگاه‌مان تیره و تار شود. گرچه ایشان بحث را در سیاق دیگری مطرح كرده بود، اما آنچه در اینجا بدان اشاره كردم بی‌شباهت به آن نیست.

عادت‌ها مفید هستند به شرط آنكه همواره در خدمت هدف ما باشند نه آنكه خود هدفی باشند راهبر زندگی ما. عادات ما نیز مانند زبان نیازمند خانه‌تكانی است.

ستون #در_ستایش_جزییات / صفحه آخر روزنامه اعتماد، 6 شهریور 1398

@hassan_eslami
www.hassaneslami.ir

‍ ✍️بخشی از نوشتۀ مهدی شادمانیِ عزیز

✅«اولش به من گفتند زود خوب می‌شوی اما این طور نبود. بعداً گفتند که شش ماه بیشتر زنده نیستی. حالا الان شوخی دکترها با من این شده که هر شش ماه می‌آیند و می‌گویند: تو چرا هنوز زنده‌ای؟ الان شش‌تا شش ماه است که من زنده‌ام.

✅من همیشه برای پول دویده‌ام. اما امروز، پول نجاتم نمی‌دهد. از بچگی دوست داشتم ماشین خوب و خانه خوب داشته باشم و بچه‌هایم زندگی خوبی داشته باشند. اتفاقاً به همه آنها رسیدم اما وقتی متوجه بیماری‌ام شدم، از خوم پرسیدم که تا به حال چه چیزهایی در زندگی مرا خوشحال کرده است؟ یا چطور توانسته‌ام برای دیگران خوشحالی ایجاد کنم؟

✅بیماری‌ام پیشرفت کرد و فهمیدم پول نمی‌تواند بیماری من را درست کند. اگر نمی‌تواند، پس یعنی من راه را اشتباه می‌رفته‌ام ... وقتی به این نتیجه رسیدم که پول در شرایط فعلی کمکی به من نمی‌کند، بیشتر فکر کردم و دیدم فقط لحظاتی که در آن خندیده‌ام یا خوشحالی ایجاد کرده‌ام، لحظه‌های پرافتخار زندگی‌ام بوده است.

✅با خودم که فکر کردم دیدم من بزرگ شدن «آوا» دخترم را ندیدم. چون دائم در حال کار کردن بودم. البته باید کار می‌کردم چون ما به پول احتیاج داشتیم اما نه آن‌قدر که بزرگ شدن بچه خودم را نبینم. اما دربارۀ «آراد» پسرم قضیه فرق کرد. چون همزمان با حضور آراد در زندگی‌مان، بیماری‌ام زمین‌گیرم کرد. در خانه بودم؛ آراد را در بغلم می‌گرفتم و با او کارتون تماشا می‌کردم. با او حرف می‌زدم، ‌ رنگ‌ها را به او یاد می‌دادم و این به حدی لذت‌بخش بود که از خودم می‌پرسیدم خدایا من چه چیزی را از خودم دریغ می‌کردم برای اینکه چه چیزی را به دست بیاورم؟ به این نتیجه رسیدم که وقتی می‌توانم این خوشحالی‌ها را در خانه داشته باشم چرا نباید برای این فرصت شاکر باشم؟

✅این جمله را واقعاً می‌گویم که سرطان نجاتم داد. من اول آمبولی ریه کردم و بعد سرطانم مشخص شد. ممکن بود در آمبولی ریه از دنیا بروم و این فرصت را پیدا نکنم. خداوند به من یک بیماری داد و یک طول عمر دو سال و نیمه و این زمان برای من خیلی پربار بود. دردها باعث می‌شد بیشتر شکرگزار باشم ...»

🆔@MostafaTajzadeh

‍ 🔸"مسعود به اشعار سیمین بهبهانی علاقه داشت ...اغلب اوقات نا امید به خانه می آمد و می پرسید: "پری آیا فکر می کنی من جنگ را دوست دارم؟"
" آیا گمان می کنی من در روح و روانم یک جنگجو هستم؟"
"من از جنگ متنفرم، از آزار یک حیوان متنفرم چه رسد به بد رفتاری با یک انسان. تصورش را بکن گمان می کنی که روزی برسد که ما زندگی طبیعی داشته باشیم؟"

🔸(درآخرین دیدار)هنگامی که به تراس رفتم، دوربین را از دستم گرفت و از من خواست سوار الاکلنگ(اندل چو) شوم و از من فیلم گرفت، بعد از بچه ها فیلم گرفت و در آخر او بالای الکلنگ(اندل چو) رفت و من از او فیلم گرفتم. از صنوبر خواست برایمان چای بیاورد. بعد به نوبت با احمد، فاطمه، مریم، عایشه، نسرین، زهره (فرزندان مسعود) و با بچه های صنوبر فیلم گرفتیم. زیر درختان، هوا عالی بود. پایان تابستان بود و پایان زندگی او."

🔹 احمد شاه مسعود، روایت صدیقه مسعود(همسر)
گردآورندگان: شکیبا هاشمی و ماری فرانسواز کولومبانی
برگردان: افسر افشاری
تهران، نشر مرکز
امروز زادروز احمد شاه مسعود است.
@sahandiranmehr

🔸رزمنده‌ی ناگزیر
(به یاد احمد شاه مسعود)

✍هومن پناهنده

زمانی در مصاحبه‌ای، خبرنگاری از ورزشکاری ثروتمند پرسیده بود:
"شما که از فقر به غنا رسیده‌اید درباره‌ی وضعیت امروزتان چه احساسی دارید؟"
در جواب او جمله‌ای وجود داشت گویای نکته‌ای گرانبها:
"رابطه‌ی من با پول رابطه‌ای عمیق نیست."

این که آن مرد راست گفت یا نه در اینجا موضوع مهمی نیست، اما مهم این است که اساساً این امکان هست - گرچه به شکلی استثنایی- که کسی با چیزی دایم سر و کار داشته باشد، ولی به رغم این ارتباط ِ مستمر،دلسپرده و آلوده‌ی آن نباشد. باید پذیرفت که ،بنا بر قاعده، بسیار دشوار است که آدمی با چیزی بسیار در تماس باشد و ،نه با آن، بلکه با چیزی بهتر از آن "رابطه‌ی عمیق" برقرار کند. معمولاً در چنین شرایطی،ایجاد فاصله‌ی عاطفی مشکل وچه بسا محال می‌شود. به طور معمول ، ثروتمندان با ثروت،قدرتمندان با قدرت و... جنگاوران با جنگ "رابطه‌ی عمیق" برقرار می‌کنند و معنای زندگی‌شان را به ترتیب در ثروت و قدرت و جنگ می‌یابند.کمتر کسی است که همچون سلیمان، باهمه حشمت،حتی به موری بی‌زور به احترام نظر کند و جمال معنوی‌اش بر آن همه جلال دنیوی‌اش بچربد. انسان‌های دارای توان معمولی همان بهتر که هوای مُلک سلیمان و هوس راه رفتن بر لبه‌ی تیغ به سراغ‌شان نیاید. این آرزوی غرقه گشتن در آب و آغشته نشدن به آب است که موقعیت تناقض‌آمیزی است و غالباً عاقبتش جز شکست نیست. این است که عقل حکم می‌کند آدمیان تا می‌توانند با طمع خام توفیق، پا در این راه پر خار و خارا و آکنده از تناقض نگذارند و بگذارند تنها آشنایان ره عشق در این بحر عمیق غوطه بخورند.آن که پا در چنین راهی می‌نهد هم در آغاز دارای مایه و گوهری برتر است و هم در جریان کشاکش،وجودش جلایی افزون‌تر می‌یابد و اصلاً گویا چهره‌ی انسان‌ها در گیر‌ و دار همین موقعیت‌های تناقض‌آمیز است که تابناک و تابناک‌تر می‌شود.
جنگاوری را در نظر بگیرید که در بیرون با رشادت می‌جنگد، اما با تمام وجود دلسپرده‌ی صلح است، پس گرچه به جدّ ،اما با اکراه، می‌جنگد. موقعیت تناقض‌آمیز او موقعیت کسی است که به حکم تقدیر نقشی را ماهرانه اما ناخواسته و به‌ناچار ایفا می‌کند و بنابراین به‌رغم آن مهارت،کل موقعیت را ناروا و سزاوار نفرین می‌شمرد.ایفای نقش ماهرانه‌اش در آن صحنه‌ی شوم سبب نمی‌شود که خودآگاه یا ناخودآگاه در بُن ضمیرش دوستدار آن موقعیت مرگزا باشد. به‌ گمان من،همین دوگانگی ِ تراژیک،چهره‌ی رزمنده‌ی راستین ِ راه صلح را از جنگنده‌ی عادی متمایز می‌کند.جنگنده‌ی عادی که طبعاً به‌وفور هم یافت می‌شود در نقش جنگاوری‌اش خوش می‌نشیند و بدان دلخوش است،با آن خو می‌گیرد و "رابطه‌ی عمیق" لذت‌جویانه و زیباشناختی با کشتن و کشته‌شدن برقرار می‌کند و همین رابطه‌ی عاشقانه چه بسا پایان جنگ را به آغاز ملالت‌ها و کسالت‌های او بدل کند،اما رزمنده‌ی راه صلح،چریک ناگزیر و دلچرکینی است که از بودن در وضعیت جنگی،دستخوش درد و دریغ است،چرا که این موقعیت او را وا می‌دارد با کسانی نامهربان باشد،بر سر ِ کسانی فریاد بکشد، و در بدترین حالت کسانی را به دیار عدم بفرستد و او این همه را نمی‌خواهد. سخن ِ برشت زبان حال اوست:

فریاد بر ضد بیداد صدا را خشن می‌کند
دریغا ما که می‌خواستیم جهان را مهربان کنیم
خود نتوانستیم مهربان باشیم

او مشتاق و منتظر روزی است که هیاهوی کودکان شاد جای نعره‌ی جنگ، و میلاد جای مرگ بنشیند ، گیرم در صلح ِ چنان روزی، او خود که خبره‌ی جنگ بوده دیگر چندان به کار صلح نیاید،اما شادی و نشاط ِ زندگی را بهای مناسبی برای بیکارگی خود می‌یابد.

ولی آنچه تا اینجا گفته آمد ربطش با احمد شاه مسعود چیست؟ حقیقت این است که این‌ها تماماً مربوط به او و به یاد او بود*. از سال‌ها پیش ، من هم مثل بسیاری از ایرانیان کمابیش در جریان تحولات افغانستان بوده‌ام.از همان ایام از میان آدم‌های ریز و درشتی که در معرکه‌ی آن دیار نابختیار درگیر نبرد بودند چهره‌ی یک تن توجهم را جلب کرده بود و او کسی نبود جز احمد شاه مسعود.می‌دیدم که این یکی گویا از جنس دیگری است؛ با ثبات ِ قدم، در طی دورانی طولانی،از هنگام حضور ارتش سرخ تا بعد و بعدها با پایداری به وظیفه‌ای که فلک غدّار بر دوشش نهاده بی‌صدا و بی‌ادا عمل می‌کند ؛ رفتار سیاسی‌اش دستخوش نوسان غیر اصولی نیست؛ هنگام مصاحبه متین و آرام و شمرده و آن هم درباره‌ی "صلح " سخن می‌گوید و اهل ناسزا گفتن به این و آن هم نیست.به این ترتیب، آرام آرام طرحی از سیمای این فرمانده ِ جنگ در ذهنم پرداخته شد و به دلم نشست.بعدها هر وقت فرصتی دست می‌داد تا درستی یا نادرستی طرحم را وارسی کنم هر چه شنیدم و دیدم موید گمان اولیه‌ام درباره‌ی شایستگی او بود.

(ادامه در فرسته‌ی بعدی👇👇👇)

(ادامه‌ی فرسته‌ی قبل👆👆👆)

یک بار از مردی افغان شنیدم که فرمانده مسعود خودش همیشه در مهلکه‌های جنگ حاضر است و پنجه در پنجه‌ی مرگ می‌افکند و چنان نیست که فارغ‌البال، دور از هنگامه‌ی آتش و خون و همچون عقل کل، دیگران را فقط به صدور فرمان مفتخر کند. یکی دو باری هم کسانی از دلبستگی او به مرحوم شریعتی و به‌ویژه کتاب کویرش برایم صحبت کردند.باری این‌ها همه از حضور مردی دیگرگونه در صحنه‌ی نظامی و سیاسی افغانستان خبر می‌داد.
بی‌گمان به گواهی شواهد و قرائن احمد شاه مسعود آرزومند بود صلح را در افغانستان و افغانستان را در صلح ببیند. او دوستدار زندگی بود، اما تقدیر برایش چنین رقم زده بود که به عشق زندگی، از نزدیک -بسیار نزدیک- چشم در چشم مرگ بدوزد و حتی برای زندگی بمیرد. در مراسم تدفین ِ مسعود در دره‌ی پنجشیر(که قسمت کوتاهی از آن از تلویزیون پخش شد) پسر سیزده ساله‌ی او از جمله گفت: " من می‌خواهم راه پدرم را ادامه دهم." من تردید ندارم که احمد شاه مسعود در نوازش‌های پدرانه‌اش،در گوش فرزند دلبندش، همواره راه صلح‌ و صفا -و نه جنگ و مرگ- را با محبت تبلیغ می‌کرد.
نمی‌دانم،شاید شکل ِ رفتن او از جهان فانی معنایی نمادین داشته باشد. آیا لازم بود پرواز این چریک ِ دلچرکین ِ آتش به جان،از خاک به افلاک،پروازی آتشین باشد؟نمی‌دانم. اما شعری می‌دانم از شاعری افغان. این شعر را سالیانی بس دور خوانده بودم و بیتی از آن هرگز از یادم نرفت. وقتی با خبر شدم که فرمانده مسعود از میان ما رفت باز هم آن بیت از باب تسلی بخشیدن به خاطری خسته به سراغم آمد که این است:
آتشی کاندر نهاد ما فتاد
گرچه ما را سوخت اما زنده باد


*طرح "رزمنده‌ی ناگزیر" کسان دیگری را هم به یادم می‌آورد، از جمله:مرحوم مصطفی چمران.

(منتشر شده در روزنامه‌ی "نوروز" ، دوشنبه ۲ مهر ۱۳۸۰)

#هومن_پناهنده
@gashthaa

🔴عزاداری های نامشروع

🔻نوشتۀ:سید محسن الأمین العاملی
🔻 ترجمۀ: جلال آل احمد
✍️مقدمه:
🔻مرحوم سید محسن امین در کتاب خویش به نام «التنزیه لاعمال الشیبه» -که در تاریخ 18 محرم سال 1346 قمری( برابر با 1306 خورشیدی) در بیروت به رشته تحریر در آمد و ترجمه فارسیِ آن از سوی جلال آل احمد در 17 آذر 1322 خورشیدی به همت« انجمن اصلاح » در تهران انتشار یافت- با استدلال و برهان ثابت می‌کند که قمه‌زنی و برخی دیگر از خرافات رایج در عزاداری امام حسین(ع) نه تنها ثوابی ندارد بلکه از نظر شرع مقدّس حرام و از کار‌های شیطان است.

🔻در پی انتشار این اثر، که با هدف پاکسازی گردهمایی‌های‌ مذهبی از بدعت‌ها و گمراهی‌ها انجام شد، مردم ناآگاه چنان در برابرش موضع گرفتند، که برخی از دوستانش خطر «انقلاب عوام» را به وی گوشزد کردند. ایشان در این‌باره می‌گوید: « در برابر این رساله، برخی از مردم برخاسته، هیاهو برپا ساختند و ناآگاهان را به هیجان آوردند... آنها در میان بخش گسترده ناآگاه جامعه چنین پخش کردند که فلانی (سید محسن امین) برپا داشتن عزای امام حسین((ع را حرام کرده وعلاوه بر این مرا به خروج از دین متهم ساختند.»
ادامه دارد👇
@Drmahmoudi7

🔴 ادامۀ عزاداری های نامشروع

🔻تبلیغات فراگیر دربارة دانشمند مصلح دمشق چنان مؤثر افتاد که حتی گروهی از گویندگان مذهبی در مسجدها به بیان گمراهی‌هایش پرداختند و برخی از مردم با گرو نهادن خانة خود و به دست آوردن اندکی پول، در جهاد نامقدّس ضد سید محسن امین شرکت جستند. ولی از آنجا که حق با سید بود، بالاخره پیروز و سربلند شد. تا آنجا که پس از اندک زمانی، آیت الله العظمی سید ابوالحسن اصفهانی(که در آن زمان مقام ریاست تامه و مرجعیت عامه را داشتند) به طرفداری از امین عاملی وکتاب بیداری بخش او فتوا صادر کرد و با صراحت گفت:« إنَّ استعمالَ السّیوف و السلاسل و الطُبُول و الأبواق و ما یَجری الیومَ أمثالُهُ فی مَواکِبِ العَزاء بیوم عاشورا إنَّما هو مُحرم و هو غیر شرعی». یعنی:« به کاربردن شمشیرها(= قمه‌زنی) و زنجیرها و طبل‌ها و بوق‌ها و کارهایى مانند این امور که امروزه در دسته‌هاى عزادارى و در روز عاشورا معمول است، همه حرام و غیرشرعى است.» (قمه زنی سنت یا بدعت، ص86).

🔻پیش از انقلاب، گویا دوستان آل احمد امکان تجدید چاپ و نشر آن را نیافتند و در ضمن مجموعه آثار آن زنده یاد، آن را منتشر نساختند و پس از پیروزی انقلاب اسلامی هم ترجمه این رساله، فقط یک بار از روی نسخه خطی - رونوشت - موجود در نزد شمس آل احمد، برادر جلال آل احمد، توسط آقای «سید قاسم یاحسینی» در بندر بوشهر چاپ شد که به طور طبیعی از توزیع محدودی برخوردار بود. متن مورد بحث ، سپس یه همت آقای سید هادی خسرو شاهی، نویسنده و پژوهشگر معاصر، به چاپ رسید.
اکنون ترجمه متن کامل « عزاداری های نامشروع» منعکس می شود: 👇

@Drmahmoudi7

🔴 متن کامل کتاب عزاداری های نامشروع
@Drmahmoudi7

یک کسی عاشورا را از دست ما نجات دهد
این روزها، به وفور شاهد تحلیل های اجتماعی سیاسی متفاوت از عاشورا هستیم و می دانیم، سالهاست، هر کسی با استناد به جمله ای از امام حسین (ع) یا رفتاری از آن حضرت، یک تفسیر سیاسی خاصی ارائه می کند. این در حالی است که غالب این عبارات یا گزارشها، هنوز از نظر تاریخی، نقادی نشده است. اما صرف نظر از آن، هیچ گاه رویه فقها این نبوده است که این چنین به گزارش های تاریخی برای استفاده در گزاره های حقوقی استناد کنند و از آن نتایج فقهی بگیرند. این کارها، از زمانی هم که باب شده، اغلب کار منبری ها بوده و الا زیر تیغ فقیهان استخوان دار و اصیل، این قبیل کارها، محل اعتنا نبوده است.
نکته ای که در باره تحلیل های عاشورایی این چنینی محل توجه است، این است که ما تا چه وقت و با چه دامنه و اصولی حق داریم، در هر دوره، تفسیری متفاوت از عاشورا داشته باشیم؟ آیا بر این باوریم که از این رویداد، می شود تفسیرهای متفاوت ارائه داد و هر روز یک اصل حقوقی از آن استخراج کرد، یا این که محدودیت وجود دارد و مثلا ما قواعدی داریم که در استنباط فقهی از تاریخ، باید تابع آنها باشیم؟
اگر یک نگاهی به منابع عاشورایی در این صد سال بیندازید، خواهید دید، تفسیرهای حماسه ای که در این قرن باب شده، در متون کهن جایی نداشته و برای مثال، کتابهای قاجاری که همه روی اشک و آه بنا شده است. کدام یک از این دو نگاه، درست است؟ اگر نگاهی در روزگار ما غلبه دارد، معنایش این است که اگر هزار سال هم به آن توجه نشده، حتما درست است؟ با چه اصولی؟ مورد دیگر این است که در دوره اخیر، در باره امر به معروف و نهی از منکر از عاشورا، برداشت های زیادی می شود، در حالی که در هیچ کتاب فقهی قدیمی، دست کم تا اواسط دوره قاجاری، چنین رویه مطرح نبوده، و به عکس در باره این نکند عاشورا مصداق «ولاتلقوا بایدیکم الی التهلکه» باشد، بحث کرده اند.
سوال این است: کدام معیارها وجود دارد که دست ما را از تفسیرهای من درآوری با عبارت پردازی های عجیب و غریب و تحلیل های ذهنی و منبعث از شرایط سیاسی ایران و شیعه در قرن اخیر، نجات دهد و به ما بیاموزد که ما یک تفسیر معمول و معقول مبتنی بر نصوص تاریخی و اخبار امامتی، آن مقدار که صحیح است و داستانی و اسرائیلی نیست، داشته باشیم؟
تنها در طول یک دهه از سال 47 تا 57 دهها کتاب در باره امام حسین علیه الصلاة و السلام نوشته شد که هر کدام یک سمت و سویی داشت. صالحی نجف آبادی یک طرف، شریعتی طرف دیگر، و هاشمی نژآد هم و دیگران... تازه، آنها، سعی می کرد ند با دادن ارجاعات تاریخی، مبتنی بر برخی از متون تاریخی و حدیثی باشند، اما به هر حال، شیفته اوضاع سیاسی روز و غرق در آن بودند.
در یکی دو دهه اخیر هم، فلسفه عاشورایی که از زبان مداحان می شنویم ، و به تازگی یاد گرفته اند که عبارات عربی را هم در آن بیاورند تا مردم مطمئن شودند که راست می گویند! و با نقل شعری از این و آن در متن روضه، و یا آوردن اسم شیخ جعفر شوشتری و کمپانی و امثال آن، مخاطبان را شیفته برداشت های شگفت شبه عرفانی خود کنند و جوانان را مسحور عبارات مبهم و لفاظی های همراه با موسیقی عجیب و من درآوردی سازند. البته که این فضا، دیگر فضای حماسه سازی از کربلا نیست، چنان که «مصیبت» گرایی قاجاری هم نیست، خودش یک سبک جدید در کنار عرفان های تازه است.
همین که شاهدیم، هر وقت اوضاع سیاسی کشور در هم پیچیده می شود، و فشارها بیشتر، و نیاز هست که ما در جایی، نشانی از ایثار و فداکاری داشته باشیم، بلافاصله به تحلیل های حماسی از عاشورا روی می آوریم، خودش در این که ما چطور با این رویداد، به طور دلخواه رفتار می کنیم، شاهدی استوار است.
برخی هم تلاش می کنند، از عاشورا، دمکراسی استخراج کنند و آن را حرکتی علیه حکومت های استبدادی تفسیر نمایند. معلوم است که امام با ظلم در افتاده، اما تفسیر اینها بسیار متفاوت است. می توان احتمال داد که این چند روز از جنبش مبارزه با فساد در نهضت عاشورا هم سخن گفته شود.
سوال فقیر این است: دامنه این استنباطهای مذهبی و سیاسی از یک رویداد تاریخی تا کجاست و ما چه اندازه حق داریم از این جنبش الهی این همه برداشت های سیاسی و اجتماعی و عرفانی ساختگی داشته باشم؟ یک کسی باید عاشورا را از دست ما نجات دهد، و اجازه ندهد عظمت حسین بن علی علیه السلام، زیر سایه این تفسیرهای غلط قرار گیرد.

▪️درباره‌ی آن خودسوزی▪️

✍هومن پناهنده

مولانا در جایی از فیه ما فیه یکی از بصیرت‌های قدما را در انسان‌شناسی با ما در میان می‌گذارد که چکیده‌اش این است:
اگر مردم را از چیزی منع کنی،
رغبت‌شان را به آن می‌افزایی.
باری، او پس از چند سطر توضیح و تمثیل در این باب، می‌رسد به این جا:

هرچند که زن را امر کنی که:"پنهان شو!"
وَرا(=وی را) دغدغه‌ی خود را نمودن
بیشتر شود و خلق را از نهان شدنِ او
رغبت به آن زن بیشتر گردد. پس تو
نشسته‌ای و رغبت را در دو طرف زیادت
می‌کنی و می‌پنداری که اصلاح می‌کنی!
آن خود عین فساد است! اگر او را گوهری
باشد که نخواهد که فعلِ بد کند، اگر منع
کنی و اگر نکنی، او بر آن طبعِ نیک خود
و سرشتِ پاک خود خواهد رفتن. فارغ
باش و تشویش مخور ؛ و اگر به عکس ِ
این باشد ، باز همچنان بر طریق خود
خواهد رفتن. منع جز رغبت را افزون
نمی‌کند عَلَی‌الحَقیقَه.*

آزموده را آزمودن و نادیده گرفتنِ آنچه ثمره‌ی خردورزی ِ اعصار است گاه جز فاجعه فرجامی نخواهد داشت.ناصر خسرو گوید:
جهان را نو به نو چند آزمایی
همان است او که دیدستیش صد بار


* فیه ما فیه، با شرح کریم زمانی،چاپ پنجم،ص ۲۵۴ .

#هومن_پناهنده
@gashthaa

‍ پژمان رهبر ورزشی نویس در صفحه اینستاگرام خود نوشت:

تصور از دست رفتن جان یک کودک در محدوده یک بازی فوتبال آنقدری تلخ هست که آدم را بی خواب و بی تاب کند. کودکی که می توانست دور از جان عزیزترین و پاره تن هر یک از ما باشد که میله متصل به دکل برق در ورزشگاه آزادی و در مسیر گیت ها می توانسته سر راه هر کس دیگری هم باشد و صورت نازنین هر آدم دیگری به آن برخورد کند و تمام .
این فاجعه بزرگ حالا به گردن پیمانکار بی دقتی گذاشته خواهد شد که در آن قطعا مقصر است اما قبل تر،مسئولیت متوجه دستگاه عریض و طویلی است که همین چندماه پیش میلیاردها تومان هزینه را برای فینال آسیا بلعید اما دوباره برای فروش الکترونیکی بلیت رقابتهای فوتبال عملیات عمرانی تازه ای را آغاز کرد و البته اصرار داشت که خود مجری و طراح باشد.

آدم دوست ندارد به کسی اتهام بزند اما خطوط را که به هم وصل می کنید،به جایی می رسید که ریشه همه بدبختی های ماست.فساد.فساد سیستم درب و داغان و زهوار دررفته ای که دیگر قادر به انجام کاری نیست الا قربانی کردن بچه ای که دوست داشت در تابستان شش سالگی در کنار غرفه پدر در ورزشگاه آزادی سری هم به مسابقه فوتبالی بزند که کاش هزار هفته دیگر عقب می افتاد اما زنده می ماند.

خسته شدیم از این مرگ های مفت.از این افسوس ها که می شد نشود.کاش آن نشدن توی جایی بود که دست ما نیست و شامل موجودیت شماست که جان آدمها برایتان اینچنین است:مثل پروانه ای در مشت.
@sahandiranmehr

تصویری از عماد، قربانی فوتبال ایران که دیشب به دلیل برق‌گرفتگی بر اثر تماس با داربست‌های متصل به گیت‌های بلیت‌فروشی در ورزشگاه آزادی جان باخت/ایسنا @sahandiranmehr

پدر کودک‌جان باخته در استادیوم آزادی: از همه مسئولان استادیوم آزادی شکایت کرده ام/خانه پدری ام را میفروشم تا خرج شکایت کنم/نمیگذارم خون پسرم پایمال شود

پدر عماد صفی‌یاری:
🔹عماد داشت کنار غرفه بازی می‌کرد. حواسم به او بود و مدام می‌گفتم که مراقب باشد. مشغول فروش وسایل شدم و بعد از پایان کار متوجه شدم که از عماد خبری نیست. نگاه کردم بین دو نرده داربست ایستاده بود. صدایش کردم جواب نداد. به طرفش رفتم و دیدم که برق او را خشک کرده است.

🔹از مدیریت استادیوم، نصاب داربست، برقکار و پیمانکار شکایت کردم. همه باید جواب مرا بدهند. من برای اینکه خون پسرم پایمال نشود حتی حاضرم خانه پدری‌ام را بفروشم و خرج شکایت کنم. نمی‌گذارم حق بچه‌ام پایمال شود. باید جوابگوی خون بچه‌ام باشند. هیچکسی در مراسم خاکسپاری بچه‌ام شرکت نکرد./ایران

Fararu.com
@fararunews

⭕️ نظام دموکراتیک در ایران جواب نمی‌دهد
t.me/GRasad_org/2326
👤 پروانه سلحشوری، عضو فراکسیون امید مجلس در نشست «صلح و ضرورت دموکراسی»:
🔹بحث پایه جنگ و صلح، بحث خشونت در خانواده‌هاست که همچنان خصوصا در جوامع شرقی موجود است. ما از یک طرف بحث از سازگاری ایرانی می‌کنیم، از طرف دیگر از خشونت سخن بر زبان می‌آوریم که خشونت در خانواده، مدارس یا خیابان‌ها نظایر آن است.
🔹متاسفانه ما در فرهنگ عمومی کشور، نسبت به یکدیگر، تاب‌آوری نداریم. وقتی بحث از دموکراسی می‌شود خود جامعه باید اول تحمل این را داشته باشد که در طرح مدنی دموکراتیک باشد.
🔹تاکید من بر سطح فرهنگ و اجتماع است تا حوزه سیاسی. خود ما چقدر قائل به شنیدن حرف‌های دیگران هستیم، چقدر قائل به احترام‌گذاردن به یکدیگر هستیم؟
🔹اما موضوع دیگر آن است که کشورهای حامی دموکراسی برای ورود به جنگ، اقناع‌سازی افکار عمومی‌شان را بسیار مهم می‌دانند، چون می‌دانند باید به مردم پاسخ‌گو باشند. امروز هم می‌خواهند افکار عمومی جهان را به خاطر مسائل سیاسی علیه ایران قانع کنند. ما زیاد شنیده‌ایم که در ایران می‌گویند کشور به یک رضاشاه نیاز دارد؛ یا مثلا در مدارس می‌بینید که یک معلم مستبد موفق‌تر است. این نشان می‌دهد که نظام دموکراتیک در ایران جواب نمی‌دهد. در واقع خود ما خیلی آماده تجربه و پذیرش دموکراسی نیستیم.
🔹من به شدت دغدغه فروپاشی اجتماعی و اخلاقی جامعه را دارم. ما داریم جامعه‌ای را به جوانان‌مان تحویل می‌دهیم که فوق‌العاده بی‌اخلاق است و در آن، اخلاق برای جاهای دیگر ذبح می‌شود.
🔹هیچ نهادی نمی‌تواند جامعه را نجات دهد. این خود مردم هستند که با اخلاق، مهربانی و صلح‌جو بودن می‌توانند راه سعادت خود را پیش ببرند. وجود صلح، دموکراسی را فراهم خواهد کرد و اگر دموکراسی وجود داشته باشد آنقدر حاکمان پاسخ‌‎گو خواهند بود که نگذارند مردم در ورطه جنگ بیفتند./ همدلی
@Rasad_tahlil

👈 عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور ایران مدعی است «بر اساس آمارهای موجود» بیش از ۹۰ درصد زنان ایران حجاب مناسب دارند و جمعیت «بدحجاب‌» کمتر از ۷ درصد است. منبع این گفته مشخص نیست، همچنین معلوم نیست منظور از واژه‌های «بدحجاب» و «با حجاب» چیست، اما آنچه مسلم است اعداد و ارقام گفته شده با گزارش‌های رسمی هم‌خوانی ندارد.

🔹 طبق پژوهش‌های رسمی که داده‌های آن در گزارش سال ۱۳۹۷ مرکز پژوهش‌های مجلس منتشر شده، تا ۷ سال پیش چیزی بین ۶۰ تا ۷۰ درصد زنان ایران در گروه بدحجاب دسته بندی می‌شوند که از این میان ۱۱ درصد «بدحجاب هنجار شکن» معرفی شده‌اند. طبق این گزارش‌ها جمعیت زنان باحجاب در ایران تا حدود ۷ سال پیش بین ۳۰ تا ۴۰ درصد بوده است. این گزارش‌ها همه حکایت از آن دارند که در فاصله سال‌های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۱، حدود ۱۰ واحد درصد به جمعیت زنان بدحجاب اضافه شده است.

🔹 با توجه به نبود پژوهش جامع و مستقل در زمینه حجاب، نمی‌توان با اطمینان درباره وضعیت حجاب در ایران اظهار نظر کرد، اما با قطعیت می‌توان گفت که ادعای مطرح‌شده در تضاد با آمارهایی است که از سوی نهادهایی مانند سازمان تبلیغات اسلامی، یا شورای فرهنگ عمومی ارائه شده‌اند.

🖍 به همین دلیل فکت‌نامه صحت ادعای وزیر کشور را رد می‌کند و به این گفته آقای رحمانی فضلی که ««تنها ٦ تا ٧ درصد بانوان جامعه بدحجاب‌ هستند. بیش از ٩٠ درصد زنان جامعه حجاب مناسب دارند و مراعات می‌کنند» نشان نادرست می‌دهد.

درستی‌سنجی کامل فکت‌نامه در لینک زیر👇
https://factnameh.com/fact-checks/2019-09-17-hijab-statistic.html

✅ @Factnameh

حفاظت از خود یا نابودی دیگران؟

روز جمعه بسیاری از امامان جمعه و مقام‌های نظامی و سیاسی کشور در واکنش به خبرهای غیررسمی مربوط به احتمال حملۀ نظامی آمریکا به ایران، تهدید به هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکا در سرتاسر منطقه و نابودی اسرائیل و عربستان کردند.
این نوع حرف‌ها که در شرایط بحرانی در هر کشوری معمولاً به قصد بازدارندگی بیان می‌شود، اگر بر آتش نزاع نفت نریزد طبعاً کمکی به خاموش کردن آن هم نمی‌کند.
پیش از این، مسئولان جمهوری اسلامی به مردم وعده داده‌اند که جنگی اتفاق نخواهد افتاد. انتظار عمومی این است که آنها در جهت تحقق همین وعده تلاش کنند و گرنه به فرض، چنانچه نابود کردن اسرائیل و عربستان و هر کشور دیگری، نابودی ایران را در پی داشته باشد، چه سود یا حسنی دارد؟
وظیفۀ اولیه و حیاتی همۀ دولت‌های جهان، حفاظت از کشور خود است، اگر این حفاظت به هر دلیلی صورت نگیرد، دیگر به فرض آنکه قادر به نابودی نیمی از کرۀ زمین و یا حتی تمام آن هم باشند، به کار چه کسی می‌آید؟
#احمد_زیدآبادی
@ahmadzeidabad

به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژنده‌ی خود را؟

توییت بالا، چنانکه می‌بینید، از نویسنده‌‌ی کمابیش مشهوری است. نویسندگان توانا معمولاً کلمات را تا با ترازوی زرگری نسنجند ، به کار نمی‌برند ، چون در قبال تفاوت‌های معنایی بسیار ظریف میان واژه‌ها حسّاس اند. اما از توانمندان که بگذریم ، در مورد هر قلم‌به‌دست ِ دیگری نیز می‌توان این حداقل انتظار را داشت که اگر دستگاه ادراکی‌اش در فهم تفاوت‌های معنایی دقیق و ریز کارآیی ندارد، دست‌کم تفاوت ِ معنایی کلان بین کلماتی مثل "همیشه" ، "غالباً" و "گاهی" را دریابد.

#هومن_پناهنده
@gashthaa

دوستی ویدیوی بالا👆را فرستاد و درباره‌‌ی استدلالی که در آن به سود حجابِ اجباری شده است نظرم را خواست. من هم،گذشته از این که خودم کدام نوع پوشش را برتر می‌دانم، کوشیدم از رهگذر ابزارهای تفکر نقادانه ،یا همان منطق کاربردی، صرفاً این استدلال خاص را ارزیابی کنم که حاصلش این است 👇

اشکال بنیادین ِ استدلال‌ این است که مبتنی بر تمثیل یا تشبیه‌ بیجایی است. بین کارکرد کلاه‌ ایمنی از طرفی و چادر و روسری از طرف دیگر، شباهت ویژه‌ای نیست تا حکم واحدی درباره‌شان صدق کند.

چند تا از تفاوت‌ها :

کلاه ایمنی ،به احتمال قوی، مانع مرگ یا مانع آسیب ِ جسمی می‌شود، در حالی‌که چادر و روسری مانع هیچ‌یک از‌این دو نمی‌شوند.

درباره‌ی ضرورت استفاده از کلاه ایمنی در عرف ِ جامعه و در میانِ عُقَلا اجماع هست ، در حالی که اشخاص عاقل ِ بسیاری هستند که با این شکل حجاب که ،دست‌کم، روسری جزء لازمش است مخالف‌اند.

درباره‌ی زیان‌های اجتماعی‌ ِ اجباری نبودن حجاب هم،به گمانم، مبالغه شده، چون موضوع قابل بحثی است و برخلاف ِ توافق دو طرف درباره‌ی زیان ِ استفاده‌نکردن از کلاه ایمنی، در مورد حجاب بین طرفین توافق نیست.

از آن طرف، درباره‌ی زیان‌های جسمی‌ ِ محتمل ِ چادر و روسری هم سکوت شده.مقصودم تاثیری است که احتمالاً چادر و روسری از طریق عرق پوست سر روی ریشه‌ی مو و... می‌گذارد. روسری و چادر با کلاه ایمنی این تفاوت را هم دارند.
به نظرم کلاه ایمنی، دست‌کم از لحاظ کارکرد، به کلاهخود شبیه‌تر است تا به چادر و روسری.

اگر بیشتر فکر کنیم، چه بسا تفاوت‌های دیگری هم پیدا کنیم. البته چیزهای دیگری هم می‌شود گفت که می‌ماند برای وقتی دیگر. اما یکی را می‌گویم: من از آمار و تحقیقی تجربی-علمی اطلاع ندارم که نشان دهد در جاهای دیگری که استفاده از این نوع کلاه‌ ایمنی ِ "دینی" ضروری نیست وضع امنیت روحی و کیفیت ِ معنوی جوامع‌شان بدتر از جاهایی است که این نوع پوشش در آنها ضرورت دارد. به‌عکس ،حداقل این را می‌دانیم که خشونت و تنشی که خاصه در سال‌های اخیر ، نتیجه‌ی حجاب اجباری در جامعه‌ی ما بوده در جاهایی که اجباری در کار نیست وجود ندارد.


به تشبیهاتی از نوع تشبیه چادر و روسری به کلاه ایمنی "قیاس مع‌الفارق" می‌گویند که آشکارا مغالطه است.

برای دفاع از این نوع پوشش شاید بتوان استدلال قوی‌تری پیدا کرد ، اما به نظرم با این استدلال راهی به دهی نمی‌بریم.

#هومن_پناهنده
@gashthaa