جامعه و قدرت تعیین میکنند که مرگ چه کسانی فاجعه محسوب شود و مرگ چه کسانی اصلاً دیده نشود
١. از منظر جامعهشناسی، سوگواری فقط ابراز احساسات نیست؛ بلکه بازسازی پیوندهای اجتماعی است. امیل دورکیم در کتاب صور ابتدایی حیات دینی نشان داد که آیینهای سوگواری جامعه را دوباره گرد هم میآورند و نظم اخلاقی را بازسازی میکنند.
اگر این آیینها برای گروههایی ممنوع شوند، جامعه فقط عزیزی را از دست نمیدهد؛ بلکه بخشی از انسجام خود را نیز از دست میدهد.
در تراژدی یونان، حق دفن و سوگواری یکی از بنیادیترین حقوق انسانی است. آنتیگونه داستان مقاومت علیه فرمان شاه برای برخورداری از حق سوگواری است. آنتیگونه بهعنوان نماد سرپیچی و مبارزه در اندیشه سیاسی در نسبت با مردگان است؛ گویی انسان بودن در مقام حیوان سیاسی از همانجا آغاز میشود که بتوان برای مردگان احترام قائل شد و با خیالی آسوده اشک ریخت.
٢. حق سوگواری، حقِ اعلام این است که زندگیِ از دسترفته ارزش زیستن داشته است و غیبتش باید در حافظه بازماندگان باقی بماند.
یکی از ویژگیهای خشونت مدرن، آنچنان که جورجو آگامبن توضیح میدهد، محروم کردن بازماندگان از آیین سوگواری است. گورهای بینام، ناپدید کردن جسد، ممنوعیت تشییع جنازه و جلوگیری از یادبود، همگی ادامه خشونت پس از مرگاند.
حقیقت این است که همه جانها به یک اندازه «سوگوارپذیر» (grievable) نیستند. جامعه و قدرت تعیین میکنند که مرگ چه کسانی فاجعه محسوب شود و مرگ چه کسانی اصلاً دیده نشود. بنابراین، حق سوگواری پیش از آنکه حق گریستن باشد، حق بهرسمیتشناختهشدن ارزش یک زندگی است.
٣. اگر این حق را بپذیریم، مبارزه برای عدالت اجتماعی تا لحظه یوتوپیک برابری همه بازماندگان جهت برخورداری از حق عزا ادامه دارد.
✍امین بزرگیان
@hooreechannel 🌹
١. از منظر جامعهشناسی، سوگواری فقط ابراز احساسات نیست؛ بلکه بازسازی پیوندهای اجتماعی است. امیل دورکیم در کتاب صور ابتدایی حیات دینی نشان داد که آیینهای سوگواری جامعه را دوباره گرد هم میآورند و نظم اخلاقی را بازسازی میکنند.
اگر این آیینها برای گروههایی ممنوع شوند، جامعه فقط عزیزی را از دست نمیدهد؛ بلکه بخشی از انسجام خود را نیز از دست میدهد.
در تراژدی یونان، حق دفن و سوگواری یکی از بنیادیترین حقوق انسانی است. آنتیگونه داستان مقاومت علیه فرمان شاه برای برخورداری از حق سوگواری است. آنتیگونه بهعنوان نماد سرپیچی و مبارزه در اندیشه سیاسی در نسبت با مردگان است؛ گویی انسان بودن در مقام حیوان سیاسی از همانجا آغاز میشود که بتوان برای مردگان احترام قائل شد و با خیالی آسوده اشک ریخت.
٢. حق سوگواری، حقِ اعلام این است که زندگیِ از دسترفته ارزش زیستن داشته است و غیبتش باید در حافظه بازماندگان باقی بماند.
یکی از ویژگیهای خشونت مدرن، آنچنان که جورجو آگامبن توضیح میدهد، محروم کردن بازماندگان از آیین سوگواری است. گورهای بینام، ناپدید کردن جسد، ممنوعیت تشییع جنازه و جلوگیری از یادبود، همگی ادامه خشونت پس از مرگاند.
حقیقت این است که همه جانها به یک اندازه «سوگوارپذیر» (grievable) نیستند. جامعه و قدرت تعیین میکنند که مرگ چه کسانی فاجعه محسوب شود و مرگ چه کسانی اصلاً دیده نشود. بنابراین، حق سوگواری پیش از آنکه حق گریستن باشد، حق بهرسمیتشناختهشدن ارزش یک زندگی است.
٣. اگر این حق را بپذیریم، مبارزه برای عدالت اجتماعی تا لحظه یوتوپیک برابری همه بازماندگان جهت برخورداری از حق عزا ادامه دارد.
✍امین بزرگیان
@hooreechannel 🌹
👍3❤2
پدر لازم است یا مادر؟
(پدر و مادر؛ کدامیک مسئول واقعی تربیت فرزندند؟)
هر وقت خانوادهای از من میپرسد «بالاخره تربیت بچه با پدر است یا مادر؟» میفهمم مسئله، فقط یک سؤال نیست؛ نشانهی یک سوءبرداشت عمیق است. انگار تربیت، باری است که باید روی دوش یکی انداخته شود تا دیگری آسوده باشد. اما روانشناسی رشد، علوم اعصاب و تجربهی سالها نشستن پای حرف هزاران خانواده، یک پاسخ روشن دارند؛ کودک، محصول رفتار هیچکدام از والدین نیست، محصول رابطهی میان آنهاست. بچه بیشتر از آنکه از پدر یا مادر یاد بگیرد، از کیفیت ارتباط این دو با یکدیگر میآموزد. او پیش از آنکه نصیحتها را بشنود، الگوها را زندگی میکند.
مادر معمولاً نخستین پایگاه امنیت روانی کودک است. از همان ماههای ابتدایی زندگی، مغز کودک در آغوش، نگاه، لحن صدا و پاسخگویی مادر، یاد میگیرد که دنیا جای امنی هست یا نه. کودکی که احساس امنیت میکند، بعدها راحتتر یاد میگیرد، بهتر دوست میدارد و سالمتر با ناکامی کنار میآید. اما یک اشتباه بزرگ این است که تصور کنیم مادر باید همهی بار تربیت را به دوش بکشد. هیچ مادری، هرچقدر هم فداکار باشد، نمیتواند بهتنهایی همهی نیازهای رشدی یک کودک را تأمین کند. حتی بهترین مادر دنیا هم جای خالی یک پدرِ درگیر و مسئول را پر نمیکند.
پدر فقط کسی نیست که هزینههای زندگی را تأمین کند. حضور روانی پدر، یکی از مهمترین عوامل رشد هیجانی کودک است. تحقیقات نشان دادهاند کودکانی که پدرانشان در بازی، گفتوگو، تصمیمگیری و مراقبت روزمره حضور فعال دارند، اعتمادبهنفس بیشتر، خودکنترلی بهتر و اضطراب کمتری را تجربه میکنند. پدر، کودک را با دنیای چالش، قانون، جرئت، استقلال و مسئولیت آشنا میکند. البته نه با ترس، نه با خشونت و نه با دستور؛ بلکه با رابطهای گرم، مقتدر و قابل پیشبینی.
کودک، نبودن را هم تربیت میشود. وقتی مادری از نظر عاطفی غایب است، یا پدری فقط نام پدر را یدک میکشد، مغز کودک این خلأ را ثبت میکند. گاهی این خلأ سالها بعد خودش را به شکل وابستگی افراطی، ترس از رهاشدن، پرخاشگری، بیاعتمادی یا ناتوانی در ساختن رابطههای سالم نشان میدهد. مسئله فقط این نیست که چه کسی کنار کودک بوده؛ مسئله این است که کیفیت حضورش چگونه بوده است. حضور بیکیفیت، گاهی از غیبت هم آسیبزنندهتر است.
بخشی از وظایف، بله؛ اما همهی آنها نه. هر دو باید عشق، امنیت، آموزش، مراقبت و مرزبندی را به کودک بدهند، اما هرکدام با سبک و جنس متفاوتی این کار را انجام میدهند. کودک از همین تفاوتها یاد میگیرد که دنیا فقط یک شکل ندارد. او انعطاف، گفتوگو، احترام به تفاوتها و حل تعارض را از کنار هم بودن دو والد میآموزد. بنابراین مسئله برتری یکی بر دیگری نیست؛ مسئله مکمل بودن آنهاست.
اینکه یکی نقش پلیس را بازی کند و دیگری نقش ناجی را. یکی مدام سختگیری کند و دیگری همیشه جبران. یکی قانون بگذارد و دیگری همهی قانونها را بشکند. کودک خیلی زود یاد میگیرد از شکاف میان والدین استفاده کند. اما آسیب اصلی این نیست؛ آسیب اصلی این است که دیگر احساس امنیت نمیکند. امنیت برای کودک یعنی بداند پدر و مادر، با وجود تفاوتها، در اصول تربیتی کنار هم ایستادهاند.
پاسخ شاید ساده باشد، اما اجرای آن دشوار است؛ تربیت فرزند، مسئولیت مشترک پدر و مادر است، اما پیش از آن، مسئولیت دو انسان بالغ است که باید خودشان را تربیت کنند. کودکی که هر روز دعوا، تحقیر، بیاحترامی، قهر، بیتفاوتی یا خشونت میبیند، با هیچ کلاس آموزشی و هیچ کتاب تربیتی، سالم رشد نمیکند. بهترین هدیهای که والدین به فرزندشان میدهند، کامل بودن نیست؛ رابطهای محترمانه، امن، همدلانه و مسئولانه با یکدیگر است. کودک، آینده را از رفتار امروز والدینش مینویسد و هیچ میراثی ارزشمندتر از این نیست که پدر و مادر، پیش از تربیت فرزند، مراقب کیفیت انسان بودن خودشان باشند.
✍️ مصطفی سلیمانی
https://t.me/tarbiat_mind
@hooreechannel 🌹
(پدر و مادر؛ کدامیک مسئول واقعی تربیت فرزندند؟)
🔻 چرا این سؤال از اساس اشتباه است؟
هر وقت خانوادهای از من میپرسد «بالاخره تربیت بچه با پدر است یا مادر؟» میفهمم مسئله، فقط یک سؤال نیست؛ نشانهی یک سوءبرداشت عمیق است. انگار تربیت، باری است که باید روی دوش یکی انداخته شود تا دیگری آسوده باشد. اما روانشناسی رشد، علوم اعصاب و تجربهی سالها نشستن پای حرف هزاران خانواده، یک پاسخ روشن دارند؛ کودک، محصول رفتار هیچکدام از والدین نیست، محصول رابطهی میان آنهاست. بچه بیشتر از آنکه از پدر یا مادر یاد بگیرد، از کیفیت ارتباط این دو با یکدیگر میآموزد. او پیش از آنکه نصیحتها را بشنود، الگوها را زندگی میکند.
■ نقش مادر دقیقاً چیست؟
مادر معمولاً نخستین پایگاه امنیت روانی کودک است. از همان ماههای ابتدایی زندگی، مغز کودک در آغوش، نگاه، لحن صدا و پاسخگویی مادر، یاد میگیرد که دنیا جای امنی هست یا نه. کودکی که احساس امنیت میکند، بعدها راحتتر یاد میگیرد، بهتر دوست میدارد و سالمتر با ناکامی کنار میآید. اما یک اشتباه بزرگ این است که تصور کنیم مادر باید همهی بار تربیت را به دوش بکشد. هیچ مادری، هرچقدر هم فداکار باشد، نمیتواند بهتنهایی همهی نیازهای رشدی یک کودک را تأمین کند. حتی بهترین مادر دنیا هم جای خالی یک پدرِ درگیر و مسئول را پر نمیکند.
■ پس پدر چه نقشی دارد؟
پدر فقط کسی نیست که هزینههای زندگی را تأمین کند. حضور روانی پدر، یکی از مهمترین عوامل رشد هیجانی کودک است. تحقیقات نشان دادهاند کودکانی که پدرانشان در بازی، گفتوگو، تصمیمگیری و مراقبت روزمره حضور فعال دارند، اعتمادبهنفس بیشتر، خودکنترلی بهتر و اضطراب کمتری را تجربه میکنند. پدر، کودک را با دنیای چالش، قانون، جرئت، استقلال و مسئولیت آشنا میکند. البته نه با ترس، نه با خشونت و نه با دستور؛ بلکه با رابطهای گرم، مقتدر و قابل پیشبینی.
■ اگر یکی از والدین وظیفهاش را انجام ندهد چه میشود؟
کودک، نبودن را هم تربیت میشود. وقتی مادری از نظر عاطفی غایب است، یا پدری فقط نام پدر را یدک میکشد، مغز کودک این خلأ را ثبت میکند. گاهی این خلأ سالها بعد خودش را به شکل وابستگی افراطی، ترس از رهاشدن، پرخاشگری، بیاعتمادی یا ناتوانی در ساختن رابطههای سالم نشان میدهد. مسئله فقط این نیست که چه کسی کنار کودک بوده؛ مسئله این است که کیفیت حضورش چگونه بوده است. حضور بیکیفیت، گاهی از غیبت هم آسیبزنندهتر است.
■ آیا وظایف پدر و مادر قابل جایگزینیاند؟
بخشی از وظایف، بله؛ اما همهی آنها نه. هر دو باید عشق، امنیت، آموزش، مراقبت و مرزبندی را به کودک بدهند، اما هرکدام با سبک و جنس متفاوتی این کار را انجام میدهند. کودک از همین تفاوتها یاد میگیرد که دنیا فقط یک شکل ندارد. او انعطاف، گفتوگو، احترام به تفاوتها و حل تعارض را از کنار هم بودن دو والد میآموزد. بنابراین مسئله برتری یکی بر دیگری نیست؛ مسئله مکمل بودن آنهاست.
■ بزرگترین اشتباه والدین چیست؟
اینکه یکی نقش پلیس را بازی کند و دیگری نقش ناجی را. یکی مدام سختگیری کند و دیگری همیشه جبران. یکی قانون بگذارد و دیگری همهی قانونها را بشکند. کودک خیلی زود یاد میگیرد از شکاف میان والدین استفاده کند. اما آسیب اصلی این نیست؛ آسیب اصلی این است که دیگر احساس امنیت نمیکند. امنیت برای کودک یعنی بداند پدر و مادر، با وجود تفاوتها، در اصول تربیتی کنار هم ایستادهاند.
■ پس مسئول واقعی تربیت فرزند چه کسی است؟
پاسخ شاید ساده باشد، اما اجرای آن دشوار است؛ تربیت فرزند، مسئولیت مشترک پدر و مادر است، اما پیش از آن، مسئولیت دو انسان بالغ است که باید خودشان را تربیت کنند. کودکی که هر روز دعوا، تحقیر، بیاحترامی، قهر، بیتفاوتی یا خشونت میبیند، با هیچ کلاس آموزشی و هیچ کتاب تربیتی، سالم رشد نمیکند. بهترین هدیهای که والدین به فرزندشان میدهند، کامل بودن نیست؛ رابطهای محترمانه، امن، همدلانه و مسئولانه با یکدیگر است. کودک، آینده را از رفتار امروز والدینش مینویسد و هیچ میراثی ارزشمندتر از این نیست که پدر و مادر، پیش از تربیت فرزند، مراقب کیفیت انسان بودن خودشان باشند.
✍️ مصطفی سلیمانی
https://t.me/tarbiat_mind
@hooreechannel 🌹
❤3👍2
.
هیچ دارویی به اندازهی پیادهروی جادویی نیست
۲/۵ ساعت پیادهروی تند در هفته، خطر افسردگی را ۲۵٪ کاهش میدهد.
۹۰ دقیقه قدمزدن در دل طبیعت باعث کاهش افکار منفی و نشخوار ذهنی میشود.
یک ساعت پیادهروی در طبیعت فعالیت مغزی مرتبط با استرس را کاهش میدهد.
پیادهروی، هیپوکامپ مغز را ۲٪ تا ۴٪ افزایش داده و عملکرد حافظه را بهبود میبخشد.
زنانی که پس از دوران یائسگی پیادهروی منظم حداقل ۴ ساعت در هفته دارند، تا ۴۱٪ کمتر دچار شکستگی لگن میشوند.
پیادهروی سبک بعد از غذا قند خون را متعادلتر و عملکرد انسولین را کارآمدتر میکند.
پیادهروی روزانه بین ۶ تا ۹ هزار قدم، خطر بیماریهای قلبی–عروقی و مغزی را تا ۴۰٪ تا ۵۰٪ کاهش میدهد.
۱۵۰ دقیقه پیادهروی هفتگی سن بیولوژیک شما را حدود ۷/۵ سال پایین میآورد.
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
هیچ دارویی به اندازهی پیادهروی جادویی نیست
۲/۵ ساعت پیادهروی تند در هفته، خطر افسردگی را ۲۵٪ کاهش میدهد.
۹۰ دقیقه قدمزدن در دل طبیعت باعث کاهش افکار منفی و نشخوار ذهنی میشود.
یک ساعت پیادهروی در طبیعت فعالیت مغزی مرتبط با استرس را کاهش میدهد.
پیادهروی، هیپوکامپ مغز را ۲٪ تا ۴٪ افزایش داده و عملکرد حافظه را بهبود میبخشد.
زنانی که پس از دوران یائسگی پیادهروی منظم حداقل ۴ ساعت در هفته دارند، تا ۴۱٪ کمتر دچار شکستگی لگن میشوند.
پیادهروی سبک بعد از غذا قند خون را متعادلتر و عملکرد انسولین را کارآمدتر میکند.
پیادهروی روزانه بین ۶ تا ۹ هزار قدم، خطر بیماریهای قلبی–عروقی و مغزی را تا ۴۰٪ تا ۵۰٪ کاهش میدهد.
۱۵۰ دقیقه پیادهروی هفتگی سن بیولوژیک شما را حدود ۷/۵ سال پایین میآورد.
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
❤3👍1
چرا آدمها حتی وقتی ته دلشونم به قضیه شک دارن روی عقاید غلط پافشاری میکنن؟
پافشاری روی یک باور غلط معمولا از «حماقت» نمیاد، بحث چیز دیگه ایه و بیشتر از چند سازوکار طبیعی ذهن انسان سرچشمه میگیره که باهم مرور میکنیم.
1️⃣ وقتی عقیده تبدیل به بخشی از هویت میشه
خیلی وقت ها "باور" فقط یک نظر ساده نیست، تبدیل به بخشی از هویت ما میشه. اگر آن باور فرو بریزه انگار بخشی از تصویر ما از خودمون از هم پاشیده.
روانشناس معروف لئون فستینگر که نظریه «ناهمخوانی شناختی» را مطرح کرد میگفت:
وقتی باورهای ما با شواهد جدید در تضاد قرار میگیرند، انسان ها اغلب بهجای تغییر باور، شواهد را رد میکنند.
2️⃣ تعلق به گروه
خیلی از باورها نشانه تعلق به یک گروه خاصن : خانواده، دوستان، یا یک جریان فکری. اینطوری تغییر عقیده یه وقتایی یعنی فاصله گرفتن از آن جمع.
جامعه شناس هنری تاجفل که نظریه هویت اجتماعی را مطرح کرد نشان داد که آدمها معمولا باورهایی را حفظ میکنن که عضویتشون در گروه را تقویت کنه.
به زبان ساده:
گاهی حفظ یک عقیده یعنی حفظ «حس تعلق».
3️⃣ سوگیری تایید، ذهن دنبال تأیید خودش میگردد
ذهن ما ناخودآگاه دنبال اطلاعاتی میگرده که باورهای قبلی ما را تأیید کنه و اطلاعات مخالف را راحتتر کنار میذاره.
دنیل کانمن (برنده نوبل اقتصاد رفتاری) در کتاب Thinking, Fast and Slow مینویسه:
انسانها بیشتر دنبال تایید باورهایشان هستند تا آزمودن آنها
برای همین اگر کسی به چیزی معتقد باشه معمولا اخبار و آدمهایی را دنبال میکنه که همان حرف را میزنن.
4️⃣ غرور و سختی اعتراف به اشتباه
اعتراف به اشتباه از نظر روانی کار سادهای نیست. فیلسوف انگلیسی برتراند راسل جمله معروفی داره:
چطور می توان به تاول های پا گفت که تمام مسیر طی شده اشتباه بوده؟
خیلی وقتها آدمها برای حفظ غرور یا آبرو، حتی وقتی شک دارن، باز هم از عقیدشونن دفاع میکنن.
5️⃣ سرمایهگذاری قبلی روی یک باور
در اقتصاد رفتاری مفهومی هست به نام «هزینه غرقشده» (Sunk Cost). یعنی وقتی روی چیزی زیاد سرمایهگذاری کردیم، رها کردنش سخت میشه.
ریچارد تیلر (برندهی نوبل اقتصاد) میگه :
انسانها فقط به آینده نگاه نمیکنن، به این هم نگاه میکنن که قبلا چقدر برای این مسیر هزینه دادن.
در مورد باورها هم همین اتفاق میفته، اگر سالها برای یک عقیده جنگیده باشیم عقبنشینی خیلی سخت میشه.
6️⃣ احساسات قوی، منطق را کنار میزنند
عصبشناس معروف آنتونیو داماسیو در کتاب Descartes’ Error نشان میده که تصمیمهای انسان فقط از منطق نمیان، احساسات نقش بزرگی دارن.
وقتی یک باور با ترس، خشم یا امید قوی گره خورده باشه، دفاع از آن بیشتر احساسی میشود تا منطقی.
به همین دلیله که آدمها گاهی حتی وقتی ته دلشون شک دارن، بازم با تعصب از باورشون دفاع میکنن.
شاید بهترین رویکرد همان چیزی باشه که کارل پوپر، فیلسوف علم، پیشنهاد میکرد:
دانش با حدسها شروع میشود و با اصلاح خطاها پیش میرود.
یعنی عوض کردن نظر وقتی شواهد بهتر میاد، نشانه ضعف نیست، بخشی از فرایند فهمیدن دنیاست.
@Ravcast
@hooreechannel 🌹
پافشاری روی یک باور غلط معمولا از «حماقت» نمیاد، بحث چیز دیگه ایه و بیشتر از چند سازوکار طبیعی ذهن انسان سرچشمه میگیره که باهم مرور میکنیم.
1️⃣ وقتی عقیده تبدیل به بخشی از هویت میشه
خیلی وقت ها "باور" فقط یک نظر ساده نیست، تبدیل به بخشی از هویت ما میشه. اگر آن باور فرو بریزه انگار بخشی از تصویر ما از خودمون از هم پاشیده.
روانشناس معروف لئون فستینگر که نظریه «ناهمخوانی شناختی» را مطرح کرد میگفت:
وقتی باورهای ما با شواهد جدید در تضاد قرار میگیرند، انسان ها اغلب بهجای تغییر باور، شواهد را رد میکنند.
2️⃣ تعلق به گروه
خیلی از باورها نشانه تعلق به یک گروه خاصن : خانواده، دوستان، یا یک جریان فکری. اینطوری تغییر عقیده یه وقتایی یعنی فاصله گرفتن از آن جمع.
جامعه شناس هنری تاجفل که نظریه هویت اجتماعی را مطرح کرد نشان داد که آدمها معمولا باورهایی را حفظ میکنن که عضویتشون در گروه را تقویت کنه.
به زبان ساده:
گاهی حفظ یک عقیده یعنی حفظ «حس تعلق».
3️⃣ سوگیری تایید، ذهن دنبال تأیید خودش میگردد
ذهن ما ناخودآگاه دنبال اطلاعاتی میگرده که باورهای قبلی ما را تأیید کنه و اطلاعات مخالف را راحتتر کنار میذاره.
دنیل کانمن (برنده نوبل اقتصاد رفتاری) در کتاب Thinking, Fast and Slow مینویسه:
انسانها بیشتر دنبال تایید باورهایشان هستند تا آزمودن آنها
برای همین اگر کسی به چیزی معتقد باشه معمولا اخبار و آدمهایی را دنبال میکنه که همان حرف را میزنن.
4️⃣ غرور و سختی اعتراف به اشتباه
اعتراف به اشتباه از نظر روانی کار سادهای نیست. فیلسوف انگلیسی برتراند راسل جمله معروفی داره:
چطور می توان به تاول های پا گفت که تمام مسیر طی شده اشتباه بوده؟
خیلی وقتها آدمها برای حفظ غرور یا آبرو، حتی وقتی شک دارن، باز هم از عقیدشونن دفاع میکنن.
5️⃣ سرمایهگذاری قبلی روی یک باور
در اقتصاد رفتاری مفهومی هست به نام «هزینه غرقشده» (Sunk Cost). یعنی وقتی روی چیزی زیاد سرمایهگذاری کردیم، رها کردنش سخت میشه.
ریچارد تیلر (برندهی نوبل اقتصاد) میگه :
انسانها فقط به آینده نگاه نمیکنن، به این هم نگاه میکنن که قبلا چقدر برای این مسیر هزینه دادن.
در مورد باورها هم همین اتفاق میفته، اگر سالها برای یک عقیده جنگیده باشیم عقبنشینی خیلی سخت میشه.
6️⃣ احساسات قوی، منطق را کنار میزنند
عصبشناس معروف آنتونیو داماسیو در کتاب Descartes’ Error نشان میده که تصمیمهای انسان فقط از منطق نمیان، احساسات نقش بزرگی دارن.
وقتی یک باور با ترس، خشم یا امید قوی گره خورده باشه، دفاع از آن بیشتر احساسی میشود تا منطقی.
به همین دلیله که آدمها گاهی حتی وقتی ته دلشون شک دارن، بازم با تعصب از باورشون دفاع میکنن.
شاید بهترین رویکرد همان چیزی باشه که کارل پوپر، فیلسوف علم، پیشنهاد میکرد:
دانش با حدسها شروع میشود و با اصلاح خطاها پیش میرود.
یعنی عوض کردن نظر وقتی شواهد بهتر میاد، نشانه ضعف نیست، بخشی از فرایند فهمیدن دنیاست.
@Ravcast
@hooreechannel 🌹
❤3👍1👌1
.
🕷 رابطه میل و تابو در لاکان
ما با یک مصداق از انحرافات جنسی دیدگاه ژاک لاکان را به زبان ساده تحلیل میکنیم.
قانون و ممنوعیتها، میل جنسی را تشدید میکنند و انحرافات جنسی هم راهی هوشمندانه برای زنده نگه داشتن این میل هستند.
بیشتر و پیشتر موجز تئوری را بیان میکنیم: لاکان میگوید قانون و تابوها مثل یک دیوار عمل میکنند. وقتی چیزی را ممنوع میکنند، آن چیز را خیلی جذاب و درخشان میکنند. بدون این ممنوعیت، میل واقعی به وجود نمیآید. میل انسان مثل نیاز ساده غذا خوردن نیست؛ میل از حس کمبود و ممنوع بودن به وجود میآید. اگر تابو کاملاً برداشته شود، انسان ممکن است در لذت بیش از حد و خطرناک غرق شود و همه چیز را از دست بدهد. انحرافات جنسی در این نقطه وارد میشوند. فرد منحرف تابو را نه کاملاً رد میکند و نه تسلیم آن میشود. او آن را به شکل یک آیینی خاص درمیآورد، آن را به صحنه میآورد و با بازی کردن با آن، لذت میگیرد. این کار به او کمک میکند به چیزی که خیلی میخواهد نزدیک شود، اما کامل به دستش نیاورد. این فاصله باعث میشود میلش زنده بماند و نابود نشود.
در مازوخیسم، فرد از تحقیر شدن، درد کشیدن یا قرار گرفتن در موقعیت برده و مطیع لذت میبرد. به زبان ساده، قانون و تابوهای اجتماعی که میگویند «نباید ضعیف باشی، نباید درد بکشی، نباید کنترلت را از دست بدهی»، دقیقاً همان چیزهایی هستند که میل او را شعلهور میکنند. قانون نمادین اینجا هم میل به تخطی را ایجاد کرده است. فرد مازوخیست تابو را به شکل آیینی درمیآورد. او صحنههایی را طراحی میکند که در آن عمداً تحقیر میشود، کتک میخورد، بسته میشود یا دستورهایی تحقیرآمیز دریافت میکند. این کار به او اجازه میدهد به ابژه گمشده نزدیک شود بدون اینکه کاملاً آن را تصاحب کند. درد و تحقیر مثل یک مرز عمل میکنند؛ مرزهایی که میل را زنده نگه میدارند و از غرق شدن در لذت بیمرز و ویرانگر جلوگیری میکنند.
تصور کنید زنی جوان در جلسات بالینی که روایت میکند در زندگی روزمره فردی مستقل و قوی است، اما در روابط جنسی فقط وقتی احساس امنیت و لذت میکند که شریکش او را کاملاً کنترل کند، تحقیر لفظی کند یا حتی درد فیزیکی ملایمی به او وارد کند. این الگو ریشه در دوران کودکی دارد؛ جایی که قانون پدر یا مادر بسیار سختگیر بوده و هرگونه ابراز وجود یا خواستن مستقل را ممنوع کرده است. حالا او با تکرار آیینی این تابو، هم قانون را نقض میکند (چون درد و تحقیر را به لذت تبدیل کرده) و هم آن را حفظ میکند (چون بدون این چارچوب آیینی، میل جنسیاش فعال نمیشود). این دقیقاً همان دیالکتیک لاکانی است: تابو میل را میسازد و مازوخیست با بازی هوشمندانه با آن، میل را حفظ میکند.
از نظر درمانی، رویکرد لاکانی بسیار متفاوت از درمانهای معمولی است. درمانگر به جای اینکه سریع بخواهد این رفتار را «اصلاح» کند و آن را حذف نماید، اول به بیمار کمک میکند تا ساختار میل خودش را بشناسد. هدف این است که بیمار بفهمد این مازوخیسم چگونه برای او کار میکند و چه نقشی در زنده نگه داشتن میلش دارد. اگر درمانگر با فشار زیاد بخواهد این عادت را بردارد، خطر بزرگی وجود دارد که بیمار میل جنسیاش را کاملاً از دست بدهد، دچار افسردگی شدید شود یا حتی به سمت لذتهای خطرناکتر و بدون مرز کشیده شود. در عوض، درمان خوب به بیمار کمک میکند تا وفادارتر به میل واقعی خودش باشد؛ یعنی رابطهاش با فقدان و کمبود را بهتر بشناسد و شاید راههای جدید و کمخطرتری برای تجربه این میل پیدا کند. درمان در اینجا بیشتر گوش دادن، تفسیر دقیق و همراهی با بیمار است تا او خودش راه خروج از موقعیت تراژیک خود را پیدا کند.
به طور خلاصه، چه در فتیشسیم و چه در مازوخیسم و سادیسم، انحرافات جنسی راههای خلاقانه انسان برای زندگی کردن با قانون و تابو هستند. لاکان اینها را نه بیماری ساده، بلکه بخشی از سرشت انسانی میبیند که در آن ممنوعیت و خواستن همیشه به هم گره خوردهاند. این دیدگاه به ما کمک میکند بدون قضاوت، این پدیدهها را بهتر درک کنیم و در درمان نیز با احترام به ساختار میل فرد پیش برویم.
✍مجتبی روستا
🕷https://t.me/ravn100
@hooreechannel 🌹
🕷 رابطه میل و تابو در لاکان
ما با یک مصداق از انحرافات جنسی دیدگاه ژاک لاکان را به زبان ساده تحلیل میکنیم.
قانون و ممنوعیتها، میل جنسی را تشدید میکنند و انحرافات جنسی هم راهی هوشمندانه برای زنده نگه داشتن این میل هستند.
بیشتر و پیشتر موجز تئوری را بیان میکنیم: لاکان میگوید قانون و تابوها مثل یک دیوار عمل میکنند. وقتی چیزی را ممنوع میکنند، آن چیز را خیلی جذاب و درخشان میکنند. بدون این ممنوعیت، میل واقعی به وجود نمیآید. میل انسان مثل نیاز ساده غذا خوردن نیست؛ میل از حس کمبود و ممنوع بودن به وجود میآید. اگر تابو کاملاً برداشته شود، انسان ممکن است در لذت بیش از حد و خطرناک غرق شود و همه چیز را از دست بدهد. انحرافات جنسی در این نقطه وارد میشوند. فرد منحرف تابو را نه کاملاً رد میکند و نه تسلیم آن میشود. او آن را به شکل یک آیینی خاص درمیآورد، آن را به صحنه میآورد و با بازی کردن با آن، لذت میگیرد. این کار به او کمک میکند به چیزی که خیلی میخواهد نزدیک شود، اما کامل به دستش نیاورد. این فاصله باعث میشود میلش زنده بماند و نابود نشود.
در مازوخیسم، فرد از تحقیر شدن، درد کشیدن یا قرار گرفتن در موقعیت برده و مطیع لذت میبرد. به زبان ساده، قانون و تابوهای اجتماعی که میگویند «نباید ضعیف باشی، نباید درد بکشی، نباید کنترلت را از دست بدهی»، دقیقاً همان چیزهایی هستند که میل او را شعلهور میکنند. قانون نمادین اینجا هم میل به تخطی را ایجاد کرده است. فرد مازوخیست تابو را به شکل آیینی درمیآورد. او صحنههایی را طراحی میکند که در آن عمداً تحقیر میشود، کتک میخورد، بسته میشود یا دستورهایی تحقیرآمیز دریافت میکند. این کار به او اجازه میدهد به ابژه گمشده نزدیک شود بدون اینکه کاملاً آن را تصاحب کند. درد و تحقیر مثل یک مرز عمل میکنند؛ مرزهایی که میل را زنده نگه میدارند و از غرق شدن در لذت بیمرز و ویرانگر جلوگیری میکنند.
تصور کنید زنی جوان در جلسات بالینی که روایت میکند در زندگی روزمره فردی مستقل و قوی است، اما در روابط جنسی فقط وقتی احساس امنیت و لذت میکند که شریکش او را کاملاً کنترل کند، تحقیر لفظی کند یا حتی درد فیزیکی ملایمی به او وارد کند. این الگو ریشه در دوران کودکی دارد؛ جایی که قانون پدر یا مادر بسیار سختگیر بوده و هرگونه ابراز وجود یا خواستن مستقل را ممنوع کرده است. حالا او با تکرار آیینی این تابو، هم قانون را نقض میکند (چون درد و تحقیر را به لذت تبدیل کرده) و هم آن را حفظ میکند (چون بدون این چارچوب آیینی، میل جنسیاش فعال نمیشود). این دقیقاً همان دیالکتیک لاکانی است: تابو میل را میسازد و مازوخیست با بازی هوشمندانه با آن، میل را حفظ میکند.
از نظر درمانی، رویکرد لاکانی بسیار متفاوت از درمانهای معمولی است. درمانگر به جای اینکه سریع بخواهد این رفتار را «اصلاح» کند و آن را حذف نماید، اول به بیمار کمک میکند تا ساختار میل خودش را بشناسد. هدف این است که بیمار بفهمد این مازوخیسم چگونه برای او کار میکند و چه نقشی در زنده نگه داشتن میلش دارد. اگر درمانگر با فشار زیاد بخواهد این عادت را بردارد، خطر بزرگی وجود دارد که بیمار میل جنسیاش را کاملاً از دست بدهد، دچار افسردگی شدید شود یا حتی به سمت لذتهای خطرناکتر و بدون مرز کشیده شود. در عوض، درمان خوب به بیمار کمک میکند تا وفادارتر به میل واقعی خودش باشد؛ یعنی رابطهاش با فقدان و کمبود را بهتر بشناسد و شاید راههای جدید و کمخطرتری برای تجربه این میل پیدا کند. درمان در اینجا بیشتر گوش دادن، تفسیر دقیق و همراهی با بیمار است تا او خودش راه خروج از موقعیت تراژیک خود را پیدا کند.
به طور خلاصه، چه در فتیشسیم و چه در مازوخیسم و سادیسم، انحرافات جنسی راههای خلاقانه انسان برای زندگی کردن با قانون و تابو هستند. لاکان اینها را نه بیماری ساده، بلکه بخشی از سرشت انسانی میبیند که در آن ممنوعیت و خواستن همیشه به هم گره خوردهاند. این دیدگاه به ما کمک میکند بدون قضاوت، این پدیدهها را بهتر درک کنیم و در درمان نیز با احترام به ساختار میل فرد پیش برویم.
✍مجتبی روستا
🕷https://t.me/ravn100
@hooreechannel 🌹
👍2❤1
.
چند کاری که بهتر است هرگز در حق خودتان انجام ندهید.
۱_ خودتان را با دیگران مقایسه نکنید. هر کسی مسیر، زمان و داستان خودش را دارد. موفقیت دیگران چیزی از ارزش شما کم نمیکند. روی رشد خودتان تمرکز کنید، نه روی زندگی دیگران.
۲_ برای جلب رضایت همه تلاش نکنید. هرچقدر هم خوب باشید، باز هم کسی پیدا میشود که از شما خوشش نیاید. زندگیتان را بر اساس خواستههای دیگران نسازید.
۳_ احساساتتان را نادیده نگیرید. غم، خشم، ترس و نگرانی دشمن شما نیستند. آنها پیامهایی هستند که باید شنیده شوند، نه اینکه سرکوب شوند.
۴_ خودتان را دستکم نگیرید. گاهی بزرگترین مانع موفقیت، صدایی است که در ذهنمان مدام میگوید «تو نمیتوانی». به خودتان همانقدر فرصت بدهید که به دیگران میدهید.
۵_ بیش از حد به گذشته فکر نکنید. گذشته برای درس گرفتن است، نه برای زندگی کردن. هر روزی که صرف حسرت دیروز میشود، از امروزتان کم میکند.
۶_ از نه گفتن نترسید. قرار نیست همیشه در دسترس همه باشید. گاهی «نه» گفتن به دیگران، یعنی «بله» گفتن به آرامش خودتان.
۷_ خودتان را به خاطر همه چیز مقصر ندانید. همه اتفاقات زندگی نتیجه اشتباهات شما نیست. بعضی چیزها خارج از کنترل شما هستند و باید پذیرفته شوند.
۸_ روی زخمهایی که هنوز خوب نشدهاند، سرپوش نگذارید. نادیده گرفتن درد، آن را از بین نمیبرد. برای التیام یافتن، باید اول با حقیقت روبهرو شوید.
۹_ ارزش خودتان را به نظر دیگران گره نزنید. اگر خوشحالیتان وابسته به تأیید دیگران باشد، آرامش واقعی را پیدا نخواهید کرد.
۱۰_ از رویاهایتان صرفنظر نکنید. ممکن است مسیر طولانیتر از چیزی باشد که فکر میکردید، اما دیر رسیدن بهتر از هرگز نرسیدن است.
۱۱_ مراقبت از خودتان را به تعویق نیندازید. سلامتی، آرامش و حال خوب شما یک تجمل نیست؛ یک ضرورت است.
۱۲_ از شروع دوباره نترسید. گاهی پایان یک مسیر، آغاز بهترین فصل زندگی است.
۱۳_ کینهها را برای مدت طولانی با خودتان حمل نکنید. کینه بیشتر از هر کس دیگری، صاحبش را خسته میکند.
۱۴_ برای اشتباهاتتان خودتان را نبخشیده رها نکنید. همه انسانها اشتباه میکنند. رشد کردن یعنی یاد گرفتن، نه مجازات کردن همیشگی خود.
۱۵_ فراموش نکنید که مهمترین رابطه زندگیتان، رابطهای است که با خودتان دارید. اگر با خودتان مهربان باشید، زندگی هم مهربانتر به نظر خواهد رسید.
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
چند کاری که بهتر است هرگز در حق خودتان انجام ندهید.
۱_ خودتان را با دیگران مقایسه نکنید. هر کسی مسیر، زمان و داستان خودش را دارد. موفقیت دیگران چیزی از ارزش شما کم نمیکند. روی رشد خودتان تمرکز کنید، نه روی زندگی دیگران.
۲_ برای جلب رضایت همه تلاش نکنید. هرچقدر هم خوب باشید، باز هم کسی پیدا میشود که از شما خوشش نیاید. زندگیتان را بر اساس خواستههای دیگران نسازید.
۳_ احساساتتان را نادیده نگیرید. غم، خشم، ترس و نگرانی دشمن شما نیستند. آنها پیامهایی هستند که باید شنیده شوند، نه اینکه سرکوب شوند.
۴_ خودتان را دستکم نگیرید. گاهی بزرگترین مانع موفقیت، صدایی است که در ذهنمان مدام میگوید «تو نمیتوانی». به خودتان همانقدر فرصت بدهید که به دیگران میدهید.
۵_ بیش از حد به گذشته فکر نکنید. گذشته برای درس گرفتن است، نه برای زندگی کردن. هر روزی که صرف حسرت دیروز میشود، از امروزتان کم میکند.
۶_ از نه گفتن نترسید. قرار نیست همیشه در دسترس همه باشید. گاهی «نه» گفتن به دیگران، یعنی «بله» گفتن به آرامش خودتان.
۷_ خودتان را به خاطر همه چیز مقصر ندانید. همه اتفاقات زندگی نتیجه اشتباهات شما نیست. بعضی چیزها خارج از کنترل شما هستند و باید پذیرفته شوند.
۸_ روی زخمهایی که هنوز خوب نشدهاند، سرپوش نگذارید. نادیده گرفتن درد، آن را از بین نمیبرد. برای التیام یافتن، باید اول با حقیقت روبهرو شوید.
۹_ ارزش خودتان را به نظر دیگران گره نزنید. اگر خوشحالیتان وابسته به تأیید دیگران باشد، آرامش واقعی را پیدا نخواهید کرد.
۱۰_ از رویاهایتان صرفنظر نکنید. ممکن است مسیر طولانیتر از چیزی باشد که فکر میکردید، اما دیر رسیدن بهتر از هرگز نرسیدن است.
۱۱_ مراقبت از خودتان را به تعویق نیندازید. سلامتی، آرامش و حال خوب شما یک تجمل نیست؛ یک ضرورت است.
۱۲_ از شروع دوباره نترسید. گاهی پایان یک مسیر، آغاز بهترین فصل زندگی است.
۱۳_ کینهها را برای مدت طولانی با خودتان حمل نکنید. کینه بیشتر از هر کس دیگری، صاحبش را خسته میکند.
۱۴_ برای اشتباهاتتان خودتان را نبخشیده رها نکنید. همه انسانها اشتباه میکنند. رشد کردن یعنی یاد گرفتن، نه مجازات کردن همیشگی خود.
۱۵_ فراموش نکنید که مهمترین رابطه زندگیتان، رابطهای است که با خودتان دارید. اگر با خودتان مهربان باشید، زندگی هم مهربانتر به نظر خواهد رسید.
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
❤5👍1
در این سرزمین، گاه سکوت از هر فریادی رساتر است!
«بگذارید مردگان، مردگانِ خود را دفن کنند!»
[انجیل لوقا، باب ۹: آیهی ۶۰]
جمله، کوتاه است؛ اما گویی قرنی از سکوت را بر دوش میکشد.
برخی مرگها، هرگز گور نمیخواهند. بر شانهی آدمی مینشینند، در زبانش خانه میکنند، در نگاهش لانه میسازند و سالها، بیآنکه خاکی بر آنان ریخته شود، شهر را با خود میگردانند.
مرده، همیشه آن نیست که چشم بسته است؛ گاه آن است که دیگر رویا نمیبیند و هر صبحی، تنها برای آن برمیخیزد که غروب را تکرار کند.
شهرهای ما، این روزها، بوی خاک نمیدهند؛ بوی خاطرههای نیمهتمام میدهند. انگار کسی سالها پیش، پنجرهها را نبسته، تنها افق را از پشت شیشه برداشته است. درختان هنوز ایستادهاند، اما سایههاشان کوتاهتر از خستگی مردم است. رودها هنوز نام دارند، اما آب، دیگر نشانی خانه را به ماهیها نمیدهد.
در این سرزمین، گاه سکوت از هر فریادی رساتر است. کلمات، پیش از آنکه بر زبان بیایند، پیر میشوند. لبخندها، پیش از آنکه شکوفه کنند، حسابِ فصل را میکنند و حقیقت، همچون چراغی که در باد حمل میشود، همیشه با دو دست محافظت میشود؛ نه از طوفان، که از تماشاگران!
عجیب نیست اگر مردگان، مردگان خود را دفن کنند. عجیب آن است که زندگان نیز بیل بر دوش گرفته؛ هر روز، تکهای از حیرت خویش را به خاک میسپارند، اندکی از اعتمادشان را، اندکی از جوانیشان را، اندکی از آن کودکِ سمجی را که هنوز باور داشت صبح، بهناچار روشنتر از شب است.
سالهاست که در کوچهها، فصلها عوض میشوند، اما تقویم نه... برگها میریزند، اما نه برای آنکه بهاری در راه باشد؛ برای آنکه درخت، سبکتر بارِ انتظار را تحمل کند و مردم، بیش از آنکه زندگی کنند، به نگهداریِ خاطراتی مشغولاند که دیگر حتی صاحبانشان نیز به یادشان نمیآیند.
اما تاریخ، همیشه گوشهای تاریک دارد که در آن، دانهای خاموش جوانه میزند. هیچ زمستانی نتوانسته است ریشه را متقاعد کند که بهار، افسانهای بیش نیست. زیر سنگینترین خاکها نیز، چیزی آرام و بیصدا، مشغول آموختنِ شکفتن است.
شاید آن دعوتِ کهن، دعوت به بیمهری نبود؛ دعوت به انتخاب بود.
اینکه آدمی، همهی عمر، متولیِ گورستانِ دیروز نماند. اینکه روزی، بیل را زمین بگذارد، گردِ خاک را از آستین بتکاند و رو به افقی برود که هنوز هیچ پرندهای نامش را نمیداند. زیرا سهمِ زندگی، پاسبانی از مرگ نیست.
و شاید بزرگترین معجزه، نه برخاستنِ مردگان، که بیدار شدنِ زندگانی باشد که سالها، با چشمانی باز، خواب دیدهاند.
✍مازیار اعتمادی
@hooreechannel 🌹
«بگذارید مردگان، مردگانِ خود را دفن کنند!»
[انجیل لوقا، باب ۹: آیهی ۶۰]
جمله، کوتاه است؛ اما گویی قرنی از سکوت را بر دوش میکشد.
برخی مرگها، هرگز گور نمیخواهند. بر شانهی آدمی مینشینند، در زبانش خانه میکنند، در نگاهش لانه میسازند و سالها، بیآنکه خاکی بر آنان ریخته شود، شهر را با خود میگردانند.
مرده، همیشه آن نیست که چشم بسته است؛ گاه آن است که دیگر رویا نمیبیند و هر صبحی، تنها برای آن برمیخیزد که غروب را تکرار کند.
شهرهای ما، این روزها، بوی خاک نمیدهند؛ بوی خاطرههای نیمهتمام میدهند. انگار کسی سالها پیش، پنجرهها را نبسته، تنها افق را از پشت شیشه برداشته است. درختان هنوز ایستادهاند، اما سایههاشان کوتاهتر از خستگی مردم است. رودها هنوز نام دارند، اما آب، دیگر نشانی خانه را به ماهیها نمیدهد.
در این سرزمین، گاه سکوت از هر فریادی رساتر است. کلمات، پیش از آنکه بر زبان بیایند، پیر میشوند. لبخندها، پیش از آنکه شکوفه کنند، حسابِ فصل را میکنند و حقیقت، همچون چراغی که در باد حمل میشود، همیشه با دو دست محافظت میشود؛ نه از طوفان، که از تماشاگران!
عجیب نیست اگر مردگان، مردگان خود را دفن کنند. عجیب آن است که زندگان نیز بیل بر دوش گرفته؛ هر روز، تکهای از حیرت خویش را به خاک میسپارند، اندکی از اعتمادشان را، اندکی از جوانیشان را، اندکی از آن کودکِ سمجی را که هنوز باور داشت صبح، بهناچار روشنتر از شب است.
سالهاست که در کوچهها، فصلها عوض میشوند، اما تقویم نه... برگها میریزند، اما نه برای آنکه بهاری در راه باشد؛ برای آنکه درخت، سبکتر بارِ انتظار را تحمل کند و مردم، بیش از آنکه زندگی کنند، به نگهداریِ خاطراتی مشغولاند که دیگر حتی صاحبانشان نیز به یادشان نمیآیند.
اما تاریخ، همیشه گوشهای تاریک دارد که در آن، دانهای خاموش جوانه میزند. هیچ زمستانی نتوانسته است ریشه را متقاعد کند که بهار، افسانهای بیش نیست. زیر سنگینترین خاکها نیز، چیزی آرام و بیصدا، مشغول آموختنِ شکفتن است.
شاید آن دعوتِ کهن، دعوت به بیمهری نبود؛ دعوت به انتخاب بود.
اینکه آدمی، همهی عمر، متولیِ گورستانِ دیروز نماند. اینکه روزی، بیل را زمین بگذارد، گردِ خاک را از آستین بتکاند و رو به افقی برود که هنوز هیچ پرندهای نامش را نمیداند. زیرا سهمِ زندگی، پاسبانی از مرگ نیست.
و شاید بزرگترین معجزه، نه برخاستنِ مردگان، که بیدار شدنِ زندگانی باشد که سالها، با چشمانی باز، خواب دیدهاند.
✍مازیار اعتمادی
@hooreechannel 🌹
❤3👍1
دو ایران!
قسمت اول: ایرانِ نگرشها
اگر بخواهیم یکی از مهمترین تحولات جامعۀ شهریِ ایران طی سالهای اخیر را فقط در یک جمله خلاصه کنیم شاید بتوان گفت: جامعه از نهادهایش جلو زده است، به این معنا که تحول نگرشها از تحول نهادها پیشی گرفته است.
برای فهم این ادعا باید عرصهای را کاوید که کمتر دیده میشود: زندگی روزمره و روابط خانوادگی و نگرشهایی که آرامآرام دگرگون میشوند بیآنکه نهادهای رسمی بهموازاتشان تغییر کنند.
مدتهاست که تصویر رایج از جامعۀ ایران بر دوگانهای ساده استوار است: از یک سو، جامعهای سنتی با الگوهای مردسالار و، از سوی دیگر، گروهی از طبقات متوسط شهری که نگرشهای جدید را نمایندگی میکنند.
اما دادههای پژوهشی که دربارۀ نقشۀ نگرشی طبقات اجتماعی جامعۀ شهریِ ایرانِ ۱۴۰۲ به عمل آوردهام روایت دیگری پیشاروی ما میگذارند. این دادهها نشان میدهند که تحول نگرشی اکنون دیگر محدود به گروهی خاص نیست بلکه در لایههای مختلف جامعه رسوخ کرده و به یکی از ویژگیهای مشترک جامعۀ شهریِ ایرانِ امروز تبدیل شده است.
در پژوهش دربارۀ «اقتدار روزمره» کوشیدهام مجموعهای از نگرشهای طبقات اجتماعی گوناگون دربارۀ رابطۀ زن و مرد و اقتدار در خانواده و استقلال فردی را بررسی کنم. نتیجهها جالب است. تقریباً در همۀ طبقات اجتماعی با کاهش مشروعیت الگوی سنتی اقتدار خانوادگی مواجهایم.
حمایت از آزادی بیشتر برای دختران و زنان در انتخاب سبک زندگی، پذیرش معاشرت دختر و پسر پیش از ازدواج، مخالفت با محدودسازی نقش زنان به خانهداری، حمایت از حق طلاق و ارثِ برابر برای زنان و پذیرش امکان پیشرفتشان، جملگی، دیگر به طبقۀ متوسط مدرن محدود نیست و در لایههای مختلفِ جامعۀ شهری گسترش یافته است.
تفاوت طبقات اجتماعی نه بر سر اصل این نگرشها که بر سر شدت پذیرششان است.
این نباید موهمِ چنین تصوری باشد که همۀ طبقات به یک اندازه تغییر کردهاند. اکثریت اعضای طبقۀ متوسط مدرن و طبقۀ سرمایهدار کماکان پیشگام این تحولاند و بیش از سایر طبقات از استقلال فردی و برابری جنسیتی و بازتعریف روابط خانوادگی دفاع میکنند.
اما اهمیت واقعی یافتهها در جای دیگری است: در میان تهیدستان شهری و طبقۀ کارگر نیز از الگوی سنتی اقتدار بهشدت فاصله گرفته شده، حتی میان گروه مقامها و مدیران حکومتی و خانوادههایشان نیز.
شکاف اصلی اکنون دیگر نه میان طبقات اجتماعی بلکه میان گروههایی است که این تحول را با سرعتها و شدتهای متفاوت تجربه کردهاند.
الگوی سنتی اقتدار خانوادگی اکنون دیگر مقبولیت اجتماعی گذشته را ندارد. اکثریت جامعه پذیرفتهاند که زنان باید خودشان دربارۀ زندگیشان تصمیم بگیرند و در روابط خانوادگی از حق انتخاب برخوردار باشند و نقششان به خانهداری محدود نشود. این تحول نهچندان در قوانین یا نهادهای رسمی بلکه در ذهنیت مردم رخ داده است.
با قاطعیت میتوان گفت جامعۀ شهریِ ایران در سطح ارزشها و نگرشها بهشدت دگرگون شده و نهادها دیر یا زود ناگزیر خواهند بود خود را با چنین تحولی تطبیق دهند.
این یافتهای است مهم. خیلی از تحلیلها دگرگونی فرهنگی را بازتاب مستقیم دگرگونی اقتصادی میدانند، گویی ابتدا باید ساختار اقتصادی تغییر کند تا نگرشها نیز دگرگون شوند. اما تجربۀ ایرانِ امروز نشان میدهد که این رابطه همواره یکسویه و همزمان نیست.
تحول نگرشی در برخی حوزهها، بیآنکه از بستر مادیاش جدا افتاده باشد، زودتر و آشکارتر از تحول نهادی بروز یافته است.
ارزشها و نگرشهای جدید در روابط خانوادگی و زندگی روزمره جا باز کردهاند اما بازار کار و نظام اشتغال و سیاستهای رفاهی و حتی بسیاری از قواعد رسمی کماکان بر مبنای الگوهای گذشته عمل میکنند.
امروز همین ناهمزمانی به یک معضل اساسی در جامعۀ ایران تبدیل شده. نسلی که استقلال فردی را حق خود میداند با نهادهایی روبهروست که هنوز فرصتهای متناسب با این توقع را فراهم نکردهاند.
زنانی که حضور در عرصۀ عمومی را طبیعی میدانند کماکان با ساختارهایی مواجهاند که استقلال اقتصادیشان را محدود میکند. مسئله صرفاً تعارض میان سنت و تجدد نیست بلکه شکاف میان سیالیّتِ ذهنیِ جامعه و صلبیّتِ عینیِ نهادها است.
این شکاف در عرصههای مختلف تجلی مییابد اما شاید هیچجا به اندازۀ بازار کار آشکار نباشد.
اگر جامعۀ ایران واقعاً در سطح نگرشها تا این اندازه دگرگون شده است، باید انتظار داشت این تحول در اشتغال و مشارکت اقتصادی و فرصتهای برابر برای زنان نیز بالنسبه بازتاب یابد. آیا چنین شده است؟ پاسخ را باید در نهاد بازار کار جست.
درست در همینجاست که تصویر امیدوارکنندۀ تحول فرهنگی با واقعیتی سخت و نگرانکننده روبهرو میشود، واقعیتی که نشان میدهد نهادهای اقتصادی هنوز از جامعه عقبتر حرکت میکنند.
✍محمد مالجو
@hooreechannel 🌹
قسمت اول: ایرانِ نگرشها
اگر بخواهیم یکی از مهمترین تحولات جامعۀ شهریِ ایران طی سالهای اخیر را فقط در یک جمله خلاصه کنیم شاید بتوان گفت: جامعه از نهادهایش جلو زده است، به این معنا که تحول نگرشها از تحول نهادها پیشی گرفته است.
برای فهم این ادعا باید عرصهای را کاوید که کمتر دیده میشود: زندگی روزمره و روابط خانوادگی و نگرشهایی که آرامآرام دگرگون میشوند بیآنکه نهادهای رسمی بهموازاتشان تغییر کنند.
مدتهاست که تصویر رایج از جامعۀ ایران بر دوگانهای ساده استوار است: از یک سو، جامعهای سنتی با الگوهای مردسالار و، از سوی دیگر، گروهی از طبقات متوسط شهری که نگرشهای جدید را نمایندگی میکنند.
اما دادههای پژوهشی که دربارۀ نقشۀ نگرشی طبقات اجتماعی جامعۀ شهریِ ایرانِ ۱۴۰۲ به عمل آوردهام روایت دیگری پیشاروی ما میگذارند. این دادهها نشان میدهند که تحول نگرشی اکنون دیگر محدود به گروهی خاص نیست بلکه در لایههای مختلف جامعه رسوخ کرده و به یکی از ویژگیهای مشترک جامعۀ شهریِ ایرانِ امروز تبدیل شده است.
در پژوهش دربارۀ «اقتدار روزمره» کوشیدهام مجموعهای از نگرشهای طبقات اجتماعی گوناگون دربارۀ رابطۀ زن و مرد و اقتدار در خانواده و استقلال فردی را بررسی کنم. نتیجهها جالب است. تقریباً در همۀ طبقات اجتماعی با کاهش مشروعیت الگوی سنتی اقتدار خانوادگی مواجهایم.
حمایت از آزادی بیشتر برای دختران و زنان در انتخاب سبک زندگی، پذیرش معاشرت دختر و پسر پیش از ازدواج، مخالفت با محدودسازی نقش زنان به خانهداری، حمایت از حق طلاق و ارثِ برابر برای زنان و پذیرش امکان پیشرفتشان، جملگی، دیگر به طبقۀ متوسط مدرن محدود نیست و در لایههای مختلفِ جامعۀ شهری گسترش یافته است.
تفاوت طبقات اجتماعی نه بر سر اصل این نگرشها که بر سر شدت پذیرششان است.
این نباید موهمِ چنین تصوری باشد که همۀ طبقات به یک اندازه تغییر کردهاند. اکثریت اعضای طبقۀ متوسط مدرن و طبقۀ سرمایهدار کماکان پیشگام این تحولاند و بیش از سایر طبقات از استقلال فردی و برابری جنسیتی و بازتعریف روابط خانوادگی دفاع میکنند.
اما اهمیت واقعی یافتهها در جای دیگری است: در میان تهیدستان شهری و طبقۀ کارگر نیز از الگوی سنتی اقتدار بهشدت فاصله گرفته شده، حتی میان گروه مقامها و مدیران حکومتی و خانوادههایشان نیز.
شکاف اصلی اکنون دیگر نه میان طبقات اجتماعی بلکه میان گروههایی است که این تحول را با سرعتها و شدتهای متفاوت تجربه کردهاند.
الگوی سنتی اقتدار خانوادگی اکنون دیگر مقبولیت اجتماعی گذشته را ندارد. اکثریت جامعه پذیرفتهاند که زنان باید خودشان دربارۀ زندگیشان تصمیم بگیرند و در روابط خانوادگی از حق انتخاب برخوردار باشند و نقششان به خانهداری محدود نشود. این تحول نهچندان در قوانین یا نهادهای رسمی بلکه در ذهنیت مردم رخ داده است.
با قاطعیت میتوان گفت جامعۀ شهریِ ایران در سطح ارزشها و نگرشها بهشدت دگرگون شده و نهادها دیر یا زود ناگزیر خواهند بود خود را با چنین تحولی تطبیق دهند.
این یافتهای است مهم. خیلی از تحلیلها دگرگونی فرهنگی را بازتاب مستقیم دگرگونی اقتصادی میدانند، گویی ابتدا باید ساختار اقتصادی تغییر کند تا نگرشها نیز دگرگون شوند. اما تجربۀ ایرانِ امروز نشان میدهد که این رابطه همواره یکسویه و همزمان نیست.
تحول نگرشی در برخی حوزهها، بیآنکه از بستر مادیاش جدا افتاده باشد، زودتر و آشکارتر از تحول نهادی بروز یافته است.
ارزشها و نگرشهای جدید در روابط خانوادگی و زندگی روزمره جا باز کردهاند اما بازار کار و نظام اشتغال و سیاستهای رفاهی و حتی بسیاری از قواعد رسمی کماکان بر مبنای الگوهای گذشته عمل میکنند.
امروز همین ناهمزمانی به یک معضل اساسی در جامعۀ ایران تبدیل شده. نسلی که استقلال فردی را حق خود میداند با نهادهایی روبهروست که هنوز فرصتهای متناسب با این توقع را فراهم نکردهاند.
زنانی که حضور در عرصۀ عمومی را طبیعی میدانند کماکان با ساختارهایی مواجهاند که استقلال اقتصادیشان را محدود میکند. مسئله صرفاً تعارض میان سنت و تجدد نیست بلکه شکاف میان سیالیّتِ ذهنیِ جامعه و صلبیّتِ عینیِ نهادها است.
این شکاف در عرصههای مختلف تجلی مییابد اما شاید هیچجا به اندازۀ بازار کار آشکار نباشد.
اگر جامعۀ ایران واقعاً در سطح نگرشها تا این اندازه دگرگون شده است، باید انتظار داشت این تحول در اشتغال و مشارکت اقتصادی و فرصتهای برابر برای زنان نیز بالنسبه بازتاب یابد. آیا چنین شده است؟ پاسخ را باید در نهاد بازار کار جست.
درست در همینجاست که تصویر امیدوارکنندۀ تحول فرهنگی با واقعیتی سخت و نگرانکننده روبهرو میشود، واقعیتی که نشان میدهد نهادهای اقتصادی هنوز از جامعه عقبتر حرکت میکنند.
✍محمد مالجو
@hooreechannel 🌹
❤2👍1👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نه
ساخته هوش مصنوعی است
و نه صداگذاری...
آدمی است،
تهی از خردمندی
خالی از اندیشمندی
سرکوفتهی ایمانی پلشت
سجده آورده بر "گاو"؛
و نه فقط هندوها،
بلکه پیامبرزادگانی نیز
پرستیدند
عِجْلࣰا جَسَدࣰا لَّهُ خُوَارࣱ
پیکرهی گوسالهای که صدای گاو داشت!
@hooreechannel 🌹
ساخته هوش مصنوعی است
و نه صداگذاری...
آدمی است،
تهی از خردمندی
خالی از اندیشمندی
سرکوفتهی ایمانی پلشت
سجده آورده بر "گاو"؛
و نه فقط هندوها،
بلکه پیامبرزادگانی نیز
پرستیدند
عِجْلࣰا جَسَدࣰا لَّهُ خُوَارࣱ
پیکرهی گوسالهای که صدای گاو داشت!
@hooreechannel 🌹
✅ پایان تلخ یا تلخیِ بیپایان
(نکتهای دربارۀ روابط سمّی)
یکی از واقعیتهای مهم در روابط انسانی این است که گاه ما در کنار افرادی قرار میگیریم که به شدت حساس و زودرنج و بدگمان هستند. آنها آن قدر حساسند که هر چیزی به پر قبایشان برمیخورد و فوراً احساس خطر میکنند. در کنار چنین کسانی ما باید مراقب کوچکترین سخنان و جزئیترین رفتارهایمان باشیم، وگرنه ممکن است از ما برنجند. گاهی هم شخص زودرنج و حساس نیست، ولی متعصب است و بر اساس باورهای بسیار سفت و سخت خود به قضاوت دربارۀ دیگران میپردازد. او تاب کوچکترین تفاوت یا اختلافِ نظری را ندارد و همین باعث میشود حفظ کردن رابطه با او کار دشواری باشد.
حال پرسش اصلی این است که بهترین شیوۀ مواجهه با چنین کسانی چیست؟ آیا ما باید دائماً اندیشهها و احساساتِ خودمان را سانسور کنیم و برای رعایت حال آنها از عواطف و خواستههای خودمان بگذریم، یا این که ما باید بدون هیچ ملاحظهای خودمان را آن گونه که هستیم، نشان دهیم و نگران واکنشهای آنها نباشیم؟ در پاسخ میتوان گفت که اگر پنهان کردنِ اندیشهها و احساساتِ خودمان آگاهانه و مقتدرانه انجام گیرد و علتی جز شفقت و مهر نداشته باشد، البته این کار پسندیده است؛ به این معنا که ما این توانایی را داریم که اندیشهها و باورهای خودمان را آشکارا بیان کنیم و ترسی هم از واکنشهای دیگران نداریم، اما برای رعایت حال آنها و به جهت این که باعث بدحالیشان نشویم، انتخاب میکنیم که احساسات و افکارمان را نزد خود نگاه داریم. چنین واکنشی پذیرفتنی است.
اما اگر پنهان کردن اندیشهها و احساسات و افکارمان از سر ترس و نگرانی و وابستگی انجام شود، درست نیست. ما نباید برای حفظ دیگری خود را نادیده بگیریم و مدتی طولانی با ترس و لرز زندگی کنیم. این کار به تدریج ما را به وادی دروغگویی و پنهانکاری و تزویر سوق میدهد و به ما آسیب میزند. بهتر این است که ما صادقانه و شجاعانه افکار و خواستههای خود را ابراز کنیم و از بابت واکنشهای طرف مقابل نگران نباشیم. اگر طرف مقابل واقعاً ما را دوست دارد و برای دوستی با ما احترام قائل است، به هر حال در کنار ما میماند، اما اگر ما آن قدر برای او بیارزشیم که با یک اظهار عقیدۀ کوچک جایگاه خود را در نزد او از دست میدهیم، بهتر است این اتفاق زودتر بیفتد. چنین کسی دیر یا زود از ما میرنجد و ما را رها میکند، پس دلیلی ندارد که ما با پنهانکاریهای خود زمان بیشتری را در ابهام و ترس و تردید بگذرانیم.
مشاهدات روزمره نشان میدهند که افراد متعصب یا اشخاص زودرنج و حساس، هر قدر هم که ما سعی در جلب دوستی آنها داشته باشیم، بالاخره دلیل یا بهانهای برای رنجیدن از ما پیدا میکنند و ما را تنها میگذارند. حال که چنین است، بهتر است که با پنهانکاریهای بیحاصل و نمایشهای بیهوده این حادثه را به عقب نیندازیم. چنین روابطی میتوانند سرمایههای ما را به غارت ببرند و رنج زیادی را بر ما تحمیل کنند؛ بنابراین هر چه زودتر تمام شوند، به سود ماست. ما برای این که زودتر از چنین رابطههای سمّی و ویرانگری بیرون بیاییم، میتوانیم عمداً برخلاف میل چنین کسانی سخنی بگوییم یا کاری انجام دهیم. اگر دوستی ما برای چنین کسانی ارزشمند باشد، در کنار ما میمانند، وگرنه زودتر رابطه پایان مییابد و به این ترتیب میتوانیم خود را از آسیبهای آنها در امان نگاه بداریم.
البته پایان یافتن چنین رابطههایی، به ویژه اگر با وابستگی عاطفی همراه باشند، بسیار دردناک است، ولی تحمل این پایان دردناک، به مراتب بهتر از تحمل دردِ بیپایانی است که ادامۀ چنین روابطی بر ما تحمیل میکند. به قول استاد اصغر فرهادی: «یک پایان تلخ بهتر از یک تلخیِ بیپایان است». ادامۀ رابطه با افراد حساس، زودرنج، بدگمان و متعصب حقیقتاً ما را گرفتار یک تلخی بیپایان میکند. پس بهتر است که با پنهانکاری و نمایش بازی کردن به این تلخی بیپایان دامن نزنیم و هر چه زودتر تکلیف خود را با آنها روشن کنیم. از چنین چشماندازی است که مولانا به ما بگوید برای قطع شدن برخی از رابطهها نه تنها نباید ناراحت نباشیم، بلکه باید خدا را شکر کنیم و شکرانه بدهیم:
اين دم ار يارانْت با تو ضد شوند
وز تو برگردند و در خَصمى روند،
هين، بگو: «نَك روزِ من پيروز شد
آنچه فردا خواست شد، امروز شد ...
پيش از آن كه روزگارِ خود بَرَم
عمر با ايشان به پايان آورم
كالة مَعيوب بخريده بُدَم
شُكر كز عيبش پگه واقف شدم
پيش از آن كز دست سرمايه شدى
عاقبت مَعيوب بيرون آمدى».
يار تو چون دشمنى پيدا كند
گَرِّ حِقد و رشكِ او بيرون زند،
تو از آن اِعراضِ او افغان مكن!
خويشتن را ابله و نادان مكن!
بلكه شُكْرِ حق كن و نان بخش كن!
كه نگشتى در جوالِ او كهُن
(مثنوی، د ۵/ ۱۵۱۶ - ۱۵۰۳)
✍ایرج شهبازی
۱۵ تیرماه ۱۴۰۵
@irajshahbazi
@hooreechannel 🌹
(نکتهای دربارۀ روابط سمّی)
یکی از واقعیتهای مهم در روابط انسانی این است که گاه ما در کنار افرادی قرار میگیریم که به شدت حساس و زودرنج و بدگمان هستند. آنها آن قدر حساسند که هر چیزی به پر قبایشان برمیخورد و فوراً احساس خطر میکنند. در کنار چنین کسانی ما باید مراقب کوچکترین سخنان و جزئیترین رفتارهایمان باشیم، وگرنه ممکن است از ما برنجند. گاهی هم شخص زودرنج و حساس نیست، ولی متعصب است و بر اساس باورهای بسیار سفت و سخت خود به قضاوت دربارۀ دیگران میپردازد. او تاب کوچکترین تفاوت یا اختلافِ نظری را ندارد و همین باعث میشود حفظ کردن رابطه با او کار دشواری باشد.
حال پرسش اصلی این است که بهترین شیوۀ مواجهه با چنین کسانی چیست؟ آیا ما باید دائماً اندیشهها و احساساتِ خودمان را سانسور کنیم و برای رعایت حال آنها از عواطف و خواستههای خودمان بگذریم، یا این که ما باید بدون هیچ ملاحظهای خودمان را آن گونه که هستیم، نشان دهیم و نگران واکنشهای آنها نباشیم؟ در پاسخ میتوان گفت که اگر پنهان کردنِ اندیشهها و احساساتِ خودمان آگاهانه و مقتدرانه انجام گیرد و علتی جز شفقت و مهر نداشته باشد، البته این کار پسندیده است؛ به این معنا که ما این توانایی را داریم که اندیشهها و باورهای خودمان را آشکارا بیان کنیم و ترسی هم از واکنشهای دیگران نداریم، اما برای رعایت حال آنها و به جهت این که باعث بدحالیشان نشویم، انتخاب میکنیم که احساسات و افکارمان را نزد خود نگاه داریم. چنین واکنشی پذیرفتنی است.
اما اگر پنهان کردن اندیشهها و احساسات و افکارمان از سر ترس و نگرانی و وابستگی انجام شود، درست نیست. ما نباید برای حفظ دیگری خود را نادیده بگیریم و مدتی طولانی با ترس و لرز زندگی کنیم. این کار به تدریج ما را به وادی دروغگویی و پنهانکاری و تزویر سوق میدهد و به ما آسیب میزند. بهتر این است که ما صادقانه و شجاعانه افکار و خواستههای خود را ابراز کنیم و از بابت واکنشهای طرف مقابل نگران نباشیم. اگر طرف مقابل واقعاً ما را دوست دارد و برای دوستی با ما احترام قائل است، به هر حال در کنار ما میماند، اما اگر ما آن قدر برای او بیارزشیم که با یک اظهار عقیدۀ کوچک جایگاه خود را در نزد او از دست میدهیم، بهتر است این اتفاق زودتر بیفتد. چنین کسی دیر یا زود از ما میرنجد و ما را رها میکند، پس دلیلی ندارد که ما با پنهانکاریهای خود زمان بیشتری را در ابهام و ترس و تردید بگذرانیم.
مشاهدات روزمره نشان میدهند که افراد متعصب یا اشخاص زودرنج و حساس، هر قدر هم که ما سعی در جلب دوستی آنها داشته باشیم، بالاخره دلیل یا بهانهای برای رنجیدن از ما پیدا میکنند و ما را تنها میگذارند. حال که چنین است، بهتر است که با پنهانکاریهای بیحاصل و نمایشهای بیهوده این حادثه را به عقب نیندازیم. چنین روابطی میتوانند سرمایههای ما را به غارت ببرند و رنج زیادی را بر ما تحمیل کنند؛ بنابراین هر چه زودتر تمام شوند، به سود ماست. ما برای این که زودتر از چنین رابطههای سمّی و ویرانگری بیرون بیاییم، میتوانیم عمداً برخلاف میل چنین کسانی سخنی بگوییم یا کاری انجام دهیم. اگر دوستی ما برای چنین کسانی ارزشمند باشد، در کنار ما میمانند، وگرنه زودتر رابطه پایان مییابد و به این ترتیب میتوانیم خود را از آسیبهای آنها در امان نگاه بداریم.
البته پایان یافتن چنین رابطههایی، به ویژه اگر با وابستگی عاطفی همراه باشند، بسیار دردناک است، ولی تحمل این پایان دردناک، به مراتب بهتر از تحمل دردِ بیپایانی است که ادامۀ چنین روابطی بر ما تحمیل میکند. به قول استاد اصغر فرهادی: «یک پایان تلخ بهتر از یک تلخیِ بیپایان است». ادامۀ رابطه با افراد حساس، زودرنج، بدگمان و متعصب حقیقتاً ما را گرفتار یک تلخی بیپایان میکند. پس بهتر است که با پنهانکاری و نمایش بازی کردن به این تلخی بیپایان دامن نزنیم و هر چه زودتر تکلیف خود را با آنها روشن کنیم. از چنین چشماندازی است که مولانا به ما بگوید برای قطع شدن برخی از رابطهها نه تنها نباید ناراحت نباشیم، بلکه باید خدا را شکر کنیم و شکرانه بدهیم:
اين دم ار يارانْت با تو ضد شوند
وز تو برگردند و در خَصمى روند،
هين، بگو: «نَك روزِ من پيروز شد
آنچه فردا خواست شد، امروز شد ...
پيش از آن كه روزگارِ خود بَرَم
عمر با ايشان به پايان آورم
كالة مَعيوب بخريده بُدَم
شُكر كز عيبش پگه واقف شدم
پيش از آن كز دست سرمايه شدى
عاقبت مَعيوب بيرون آمدى».
يار تو چون دشمنى پيدا كند
گَرِّ حِقد و رشكِ او بيرون زند،
تو از آن اِعراضِ او افغان مكن!
خويشتن را ابله و نادان مكن!
بلكه شُكْرِ حق كن و نان بخش كن!
كه نگشتى در جوالِ او كهُن
(مثنوی، د ۵/ ۱۵۱۶ - ۱۵۰۳)
✍ایرج شهبازی
۱۵ تیرماه ۱۴۰۵
@irajshahbazi
@hooreechannel 🌹
❤2👍2
دو ایران
قسمت دوم: ایرانِ نهادها
اگر در دو ایران، قسمت اول: ایرانِ نگرشها از تحول نگرشها سخن گفتم، اکنون باید پرسید این تحول در زندگی واقعی زنان چه جایگاهی یافته؟ آیا نهادهای اقتصادی توانستهاند استقلال نگرشیِ زنان را به استقلال اقتصادی تبدیل کنند؟ چکیدۀ نتایج طرح آمارگیری نیروی کار سال ۱۴۰۴ قاطعانه پاسخ میدهد: نه.
جامعۀ شهریِ ایران، بیش از گذشته، حضور زنان در عرصۀ عمومی و استقلالشان در تصمیمگیری و برابری در روابط خانوادگی را به رسمیت میشناسد، اما بازار کار نه. شکاف میان این دو هنگامی عیان میشود که نقشۀ نگرشی جامعه و نهادِ بازار کار را همزمان در قابی واحد ببینیم.
ابتدا به نرخ مشارکت اقتصادی بنگریم که نشان میدهد چه سهمی از جمعیتِ در سن کار یا شاغلند یا در جستوجوی شغل. در سال ۱۴۰۴ نرخ مشارکت اقتصادی مردان ۶۷.۹ درصد بود اما این رقم برای زنان فقط ۱۳.۴ درصد، یعنی از هر ۱۰۰ زنِ در سن کار فقط ۱۳ نفر وارد بازار کار میشوند و ۸۷ نفر در شمار جمعیت فعال اقتصادی قرار نمیگیرند.
این نشان میدهد دروازههای مهمترین نهاد تولیدکنندۀ استقلال اقتصادی یعنی بازار کار، هنوز به روی اکثریت زنان گشوده نشدهاند.
اگر فقط همین شاخص را میدیدیم میشد ویژگی تاریخی بازار کار ایران تلقیاش کرد. اما روند یکسالۀ بین ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ تصویر نگرانکنندهتری ارائه میدهد. جمعیت زنان ۱۵ساله و بالاتر در این فاصله بیش از ۴۱۵هزار نفر افزایش یافته است. انتظار میرود بخشی از این جمعیتِ تازهوارد به نیروی کار کشور بپیوندد. اما نه. تعداد زنان فعال اقتصادی حتی حدود ۱۹۰هزار نفر نیز کاهش یافته. همزمان، جمعیت غیرفعال زنان بیش از ۶۰۵هزار نفر اضافه شده.
این یعنی جامعۀ ما زنان بیشتری در سن کار دارد اما نهاد بازار کار نهفقط جذبشان نکرده بلکه اکثرشان را بیرون از عرصۀ فعالیت اقتصادی نگه داشته است.
وضعیت اشتغال نیز همین است. در سال ۱۴۰۴ تعداد زنان شاغل حدود ۱۹۴هزار نفر کمتر از سال قبل است. نتیجتاً کاهش نرخ بیکاری که لابد باید امیدبخش تلقی شود دربارۀ زنان صدق نمیکند. نرخ بیکاری زنان از ۱۴.۳ درصد به ۱۵ درصد رسیده. زنان جوان البته وضع دشوارتری دارند. نرخ بیکاری زنان ۱۵ تا ۲۴ساله به ۳۳.۲ درصد رسیده، یعنی از هر سه زن جوانی که وارد بازار کار شده یک نفر شغلی نیافته.
این نسل از قضا همان نسلی است که نگرشهای جدید را بیش از دیگران پذیرفته و با شوق بیشتری خواهانِ حضور مستقل در جامعه است، اما نخستین برخوردش با بازار کار از تجربۀ بنبست و محرومیت حکایت میکند.
مشکل فقط کمبود شغل نیست. مسئله عبارت است از ناهمزمانی تحول فرهنگی و تحول نهادی. جامعۀ شهریِ ایران از نظر نگرشی، بیش از گذشته، حضور مستقل زنان را مشروع میداند اما نهادهایی که باید این مشروعیت را به فرصت تبدیل کنند از این تحول عقب ماندهاند. نتیجتاً زنان با تناقضی مواجهاند که نسلهای قبلیشان کمتر تجربه کرده بودند: از جامعه میشنوند که میتوانی مستقل باشی اما اقتصاد پاسخشان میدهد که هنوز نه.
این شکاف در همۀ طبقات اجتماعی دیده میشود اما نه با پیآمدهایی یکسان. برای زنان طبقات فرودست غالباً محرومیت از اشتغال به معنای استمرار وابستگی اقتصادی و تحدید امکان تحرک اجتماعی است. برای زنان طبقۀ متوسط غالباً این شکاف به صورت ناکامی در تبدیل مهارتهایشان به موقعیت شغلی ظاهر میشود.
اگرچه تجربههای طبقاتی متفاوتند اما حس فراطبقاتیِ مشترکی شکل میگیرد: نهادهای اقتصادی با جامعۀ جدید همگام نشدهاند.
پیآمدها پرشمارند.
از نظر اقتصادی، کشور بخشی از نیروی انسانیاش را بلااستفاده رها کرده. از نظر اجتماعی، فاصله میان انتظارات و امکانات افزایش یافته.
از نظر فرهنگی، استقلال نگرشی بدون پشتوانۀ استقلال اقتصادی به تنشی پایدار در روابط خانوادگی و اجتماعی تبدیل شده.
از نظر سیاسی نیز جامعه با نسلی مواجه شده که نگرشهای جدید را پذیرفته اما نهادهای رسمی را عاجز از پاسخگویی به مطالباتش میبیند.
به همین دلیل نیز مسئلۀ اصلی ایرانِ امروز نهفقط پایینبودن نرخ اشتغال بلکه عظمتِ شکاف میان جامعۀ واقعی و نهادهای رسمی است.
جامعه پیشتر مسیر خود را تغییر داده اما بازار کار و سیاستهای اشتغال هنوز با منطق گذشته عمل میکنند. هر چه این شکاف عریضتر شود، فشار برای بازتنظیم نهادها نیز بیشتر خواهد شد.
این همان گسلی است که در آتیه تعمیق خواهد یافت. نمیدانیم آیا نهادها خود را با جامعۀ جدید همآهنگ خواهند کرد یا جامعه راههای دیگری برای عبور از محدودیتهای نهادی خواهد یافت.
اما یک چیز روشن است: آیندۀ ایران را نهفقط تغییر نگرشها و عملکرد اقتصاد بلکه توان حکومت در همگامشدن با جامعۀ جدید رقم خواهد زد. هر چه ناهمگامی فعلی پایدارتر بماند، مدیریت سیاسی کشور نیز دشوارتر خواهد شد. اگر جنگ بازگردد، این همگامی شاید دیگر هرگز میسر نشود.
✍محمد مالجو
@hooreechannel 🌹
قسمت دوم: ایرانِ نهادها
اگر در دو ایران، قسمت اول: ایرانِ نگرشها از تحول نگرشها سخن گفتم، اکنون باید پرسید این تحول در زندگی واقعی زنان چه جایگاهی یافته؟ آیا نهادهای اقتصادی توانستهاند استقلال نگرشیِ زنان را به استقلال اقتصادی تبدیل کنند؟ چکیدۀ نتایج طرح آمارگیری نیروی کار سال ۱۴۰۴ قاطعانه پاسخ میدهد: نه.
جامعۀ شهریِ ایران، بیش از گذشته، حضور زنان در عرصۀ عمومی و استقلالشان در تصمیمگیری و برابری در روابط خانوادگی را به رسمیت میشناسد، اما بازار کار نه. شکاف میان این دو هنگامی عیان میشود که نقشۀ نگرشی جامعه و نهادِ بازار کار را همزمان در قابی واحد ببینیم.
ابتدا به نرخ مشارکت اقتصادی بنگریم که نشان میدهد چه سهمی از جمعیتِ در سن کار یا شاغلند یا در جستوجوی شغل. در سال ۱۴۰۴ نرخ مشارکت اقتصادی مردان ۶۷.۹ درصد بود اما این رقم برای زنان فقط ۱۳.۴ درصد، یعنی از هر ۱۰۰ زنِ در سن کار فقط ۱۳ نفر وارد بازار کار میشوند و ۸۷ نفر در شمار جمعیت فعال اقتصادی قرار نمیگیرند.
این نشان میدهد دروازههای مهمترین نهاد تولیدکنندۀ استقلال اقتصادی یعنی بازار کار، هنوز به روی اکثریت زنان گشوده نشدهاند.
اگر فقط همین شاخص را میدیدیم میشد ویژگی تاریخی بازار کار ایران تلقیاش کرد. اما روند یکسالۀ بین ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ تصویر نگرانکنندهتری ارائه میدهد. جمعیت زنان ۱۵ساله و بالاتر در این فاصله بیش از ۴۱۵هزار نفر افزایش یافته است. انتظار میرود بخشی از این جمعیتِ تازهوارد به نیروی کار کشور بپیوندد. اما نه. تعداد زنان فعال اقتصادی حتی حدود ۱۹۰هزار نفر نیز کاهش یافته. همزمان، جمعیت غیرفعال زنان بیش از ۶۰۵هزار نفر اضافه شده.
این یعنی جامعۀ ما زنان بیشتری در سن کار دارد اما نهاد بازار کار نهفقط جذبشان نکرده بلکه اکثرشان را بیرون از عرصۀ فعالیت اقتصادی نگه داشته است.
وضعیت اشتغال نیز همین است. در سال ۱۴۰۴ تعداد زنان شاغل حدود ۱۹۴هزار نفر کمتر از سال قبل است. نتیجتاً کاهش نرخ بیکاری که لابد باید امیدبخش تلقی شود دربارۀ زنان صدق نمیکند. نرخ بیکاری زنان از ۱۴.۳ درصد به ۱۵ درصد رسیده. زنان جوان البته وضع دشوارتری دارند. نرخ بیکاری زنان ۱۵ تا ۲۴ساله به ۳۳.۲ درصد رسیده، یعنی از هر سه زن جوانی که وارد بازار کار شده یک نفر شغلی نیافته.
این نسل از قضا همان نسلی است که نگرشهای جدید را بیش از دیگران پذیرفته و با شوق بیشتری خواهانِ حضور مستقل در جامعه است، اما نخستین برخوردش با بازار کار از تجربۀ بنبست و محرومیت حکایت میکند.
مشکل فقط کمبود شغل نیست. مسئله عبارت است از ناهمزمانی تحول فرهنگی و تحول نهادی. جامعۀ شهریِ ایران از نظر نگرشی، بیش از گذشته، حضور مستقل زنان را مشروع میداند اما نهادهایی که باید این مشروعیت را به فرصت تبدیل کنند از این تحول عقب ماندهاند. نتیجتاً زنان با تناقضی مواجهاند که نسلهای قبلیشان کمتر تجربه کرده بودند: از جامعه میشنوند که میتوانی مستقل باشی اما اقتصاد پاسخشان میدهد که هنوز نه.
این شکاف در همۀ طبقات اجتماعی دیده میشود اما نه با پیآمدهایی یکسان. برای زنان طبقات فرودست غالباً محرومیت از اشتغال به معنای استمرار وابستگی اقتصادی و تحدید امکان تحرک اجتماعی است. برای زنان طبقۀ متوسط غالباً این شکاف به صورت ناکامی در تبدیل مهارتهایشان به موقعیت شغلی ظاهر میشود.
اگرچه تجربههای طبقاتی متفاوتند اما حس فراطبقاتیِ مشترکی شکل میگیرد: نهادهای اقتصادی با جامعۀ جدید همگام نشدهاند.
پیآمدها پرشمارند.
از نظر اقتصادی، کشور بخشی از نیروی انسانیاش را بلااستفاده رها کرده. از نظر اجتماعی، فاصله میان انتظارات و امکانات افزایش یافته.
از نظر فرهنگی، استقلال نگرشی بدون پشتوانۀ استقلال اقتصادی به تنشی پایدار در روابط خانوادگی و اجتماعی تبدیل شده.
از نظر سیاسی نیز جامعه با نسلی مواجه شده که نگرشهای جدید را پذیرفته اما نهادهای رسمی را عاجز از پاسخگویی به مطالباتش میبیند.
به همین دلیل نیز مسئلۀ اصلی ایرانِ امروز نهفقط پایینبودن نرخ اشتغال بلکه عظمتِ شکاف میان جامعۀ واقعی و نهادهای رسمی است.
جامعه پیشتر مسیر خود را تغییر داده اما بازار کار و سیاستهای اشتغال هنوز با منطق گذشته عمل میکنند. هر چه این شکاف عریضتر شود، فشار برای بازتنظیم نهادها نیز بیشتر خواهد شد.
این همان گسلی است که در آتیه تعمیق خواهد یافت. نمیدانیم آیا نهادها خود را با جامعۀ جدید همآهنگ خواهند کرد یا جامعه راههای دیگری برای عبور از محدودیتهای نهادی خواهد یافت.
اما یک چیز روشن است: آیندۀ ایران را نهفقط تغییر نگرشها و عملکرد اقتصاد بلکه توان حکومت در همگامشدن با جامعۀ جدید رقم خواهد زد. هر چه ناهمگامی فعلی پایدارتر بماند، مدیریت سیاسی کشور نیز دشوارتر خواهد شد. اگر جنگ بازگردد، این همگامی شاید دیگر هرگز میسر نشود.
✍محمد مالجو
@hooreechannel 🌹
👎1
روانت رو مثل یه شیشه تصور کن.
اگه این شیشه نازک باشه، با هر حرف، هر بیاحترامی، هر قضاوت و هر اتفاق کوچیکی ترک برمیداره.
اما راهش این نیست که دنیا رو عوض کنی یا منتظر باشی همه باهات خوب رفتار کنن. راهش اینه که خودت رو از درون قویتر کنی؛ شیشهی دو میلی رو تبدیل کنی به شیشهی بیست میلی.
این قدرت از بیرون نمیاد، از کارهای کوچیکی ساخته میشه که هر روز برای خودت انجام میدی.
🔹صدای درمان
کمتر خودت رو با بقیه مقایسه کن.
نه گفتن رو یاد بگیر.
برای همه توضیح نده و دنبال تأیید همه نباش.
از آدمهایی که فقط انرژی منفی وارد زندگیت میکنن فاصله بگیر.
به خودت استراحت بده، ورزش کن، کتاب بخون و ذهنت رو با چیزهای خوب پر کن.
اشتباهاتت رو ببخش و هر بار که زمین میخوری، دوباره بلند شو.
کمکم متوجه میشی اتفاقها همون اتفاقهای قبلیان، اما دیگه تو رو مثل قبل به هم نمیریزن.
آدمی که از درون قویه، با هر باد کوچیکی نمیشکنه؛ فقط کمی تکون میخوره و دوباره محکم سر جاش میایسته.
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
اگه این شیشه نازک باشه، با هر حرف، هر بیاحترامی، هر قضاوت و هر اتفاق کوچیکی ترک برمیداره.
اما راهش این نیست که دنیا رو عوض کنی یا منتظر باشی همه باهات خوب رفتار کنن. راهش اینه که خودت رو از درون قویتر کنی؛ شیشهی دو میلی رو تبدیل کنی به شیشهی بیست میلی.
این قدرت از بیرون نمیاد، از کارهای کوچیکی ساخته میشه که هر روز برای خودت انجام میدی.
🔹صدای درمان
کمتر خودت رو با بقیه مقایسه کن.
نه گفتن رو یاد بگیر.
برای همه توضیح نده و دنبال تأیید همه نباش.
از آدمهایی که فقط انرژی منفی وارد زندگیت میکنن فاصله بگیر.
به خودت استراحت بده، ورزش کن، کتاب بخون و ذهنت رو با چیزهای خوب پر کن.
اشتباهاتت رو ببخش و هر بار که زمین میخوری، دوباره بلند شو.
کمکم متوجه میشی اتفاقها همون اتفاقهای قبلیان، اما دیگه تو رو مثل قبل به هم نمیریزن.
آدمی که از درون قویه، با هر باد کوچیکی نمیشکنه؛ فقط کمی تکون میخوره و دوباره محکم سر جاش میایسته.
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
❤4👍2🔥1
غذا به مثابه امری سیاسی
مشاهدات میدانیام در حوزهی غذا و سبک غذایی گروههایی در کلانشهر تهران، طی یک سال اخیر بهویژه سال ۱۴۰۵، توصیف فروپاشی هابیتوس طبقه متوسط و تغییرات اجباری در تمایزِ اجتماعی جامعه است:
۱- وجود تغییرات منوی واحدهای غذایی با عنوان: غذای نیمپرس، غذای اقتصادی، مینی پرس، مینی ساندویچ ، خورش بدون گوشت
۲- وجود دکههای فراوان غذای خیابانی با عرضه سیبزمینی و تخم مرغ آبپز در مناطقی از تهران( ۶، ۹، ۱۱، ۱۲، ۱۸ )
۳- حذف تنوع غذایی منوی کافهها
۴- تقاضا و عرضهی آب کله پاچه به دلیل ارزان بودن بجای مغز، زبان، گوشت، بناگوش
۵- کاهش حجم غذاهایی چون آش، هلیم، سالاد، سیبزمینی سرخکرده
۶- احیا و رونق غذاهای فراموش شده طبقات فرودست بدون گوشت و چاشنی؛ مانند دمپختک، دمی گوجه، کله جوش، آب دوغ خیار
️ این تغییرات در سطوح خرد سبک زندگی و مصرفی بخشهایی از جامعه، نشانههایی از دگرگونی یکی از بزرگترین میدانهای زیست روزمره یعنیغذاست.
غذا میدان گسترده اقتصادی و شغلی مردم دنیا با تولید، فرآوری، تهیه مواد غذایی و ارائهی آن به متقاضیان و دوستداران غذاست.
تأمین امنیت غذایی پایدار جوامع نیز از سیاستهای راهبردی و مهم نظامهای حکمرانی و دولتهاست.
ازجمله عوامل برهمزنندهی این امنیت عبارتند از:
۱- جنگ
۲- رخدادهای طبیعی زلزله، سیل، خشکسالی، طوفان
۳- رکود اقتصادی
۴- ناترازی حکمرانی
۵- شکاف طبقاتی ساختاری
در این شرایط غذا از کارکرد تغذیه، سلامت، تفریح، شادی، اجتماعساز و آیینی؛ خارج شده و به مثابه یک امر سیاسی عمل میکند.
امر سیاسی در تعریفی ساده و روان، هر فضا، موقعیت یا مسئلهای است که در آن جامعه دچار خطکشی، تضاد منافع یا بحث بر سر قدرت و عدالت میشود. موضوعی که جامعه را به قطبهای مختلف تقسیم میکند. مانند حجاب اجباری، تداوم جنگ، صلح، آزادی، برابری، رفاه. در همهی این موارد ما وارد قلمروی امر سیاسی شدهایم.
غذا از یک نیاز ساده زیستشناختی فراتر رفته و در کانون امر سیاسی نشسته؛ یعنی همان میدان پرتنشی که در آن قدرت اعمال میشود، نابرابریها شکل میگیرند و بقای گروههای اجتماعی به چالش کشیده میشود.
در شرایط کنونی ایران، #ورم فزاینده و گرانی مواد خوراکی، غذا را به ابزارِ نابرابری تبدیل کرده.
نوع تغذیه دیگر نشاندهنده سلیقه و سبک زندگی جامعه نیست، بلکه مرزهای خشونت طردِ اجتماعی را برای کارگران، سالمندان، کودکان، معلولان، و سایر گروههای به حاشیه رانده شده ترسیم میکند. کوچک شدن پیاپی سفرهها، تابآوری اجتماعی آنان را بلعیده و فاصله طبقاتی را به شکلی روزمره نمایش میدهد.
وقتی دسترسی به غذا یک امر سیاسی میشود، واکنش جامعه به آن نیز ماهیتی سیاسی پیدا میکند. اعتراضات معیشتی، تلاش برای حفظ بقا و حتی تاکتیکهای پنهان روزمره خانوادهها برای مدیریت گرسنگی یا سوءتغذیه، همگی فرمهایی از رویارویی فرودستان با ساختارهای کلان قدرت است.
در زمان بحران، سفرهی خالی افراد، محرک اصلی اعتراضات و کنشگریهای اجتماعی است.
دولتها و نهادهای قدرت، از طریق سیاستگذاریهای کلان اقتصادی بر بدن شهروندان؛ چیره شده و مفهوم زیستسیاست را جامهی عمل میپوشانند.
اینکه چه کسی توانایی تأمین پروتئین دارد و چه کسی ناچار به سمت مصرف کالریهای ارزان و بیکیفیت میرود تا فقط زنده بماند؛ یک مسئله کاملاً سیاسی و مرتبط با توزیع قدرت است.
در مقیاس جهانی نیز مسئله غذا پیوندی ناگسستنی با هژمونی سیاسی دارد. استفاده از مواد غذایی به عنوان سلاح و اهرم فشار در جنگها و تحریمها تا سلطه شرکتهای قدرت مدار بر بذرها، زمینهای کشاورزی و منابع آب؛ نشان میدهند که شکم انسانها به میدان بازی قدرتهای بزرگ تبدیل شده است!
مسئله ایران امروز بیش از آنکه قحطی باشد، افت دسترسی اقتصادی به غذا است.
در شاخص جهانی امنیت غذایی اکونومیست، کشورهای فنلاند، ایرلند، نروژ، فرانسه در صدر قرار دارند و این شاخص غذا را از زاویه توان خرید، دسترسی، کیفیت و ایمنی، و پایداری بررسی میکند.
این گزارش تأکید کرده که افت توان خرید، یکی از مهمترین عوامل تضعیف امنیت غذایی جهان بوده.
این همان نقطهای است که وضعیت ایران را نگرانکننده میکند. جهش قیمت خوراکیها میتواند لایهای تازه از ناامنی غذایی بسازد؛ نه الزاماً به شکل گرسنگی آشکار، بلکه به شکل حذف گوشت، کاهش لبنیات، جایگزینی و وابستگی بیشتر به غذای ارزان، حجیم و کم ارزشتر( نواندیش، خرداد ۱۴۰۵).
✍فریبا نظری
@hooreechannel 🌹
مشاهدات میدانیام در حوزهی غذا و سبک غذایی گروههایی در کلانشهر تهران، طی یک سال اخیر بهویژه سال ۱۴۰۵، توصیف فروپاشی هابیتوس طبقه متوسط و تغییرات اجباری در تمایزِ اجتماعی جامعه است:
۱- وجود تغییرات منوی واحدهای غذایی با عنوان: غذای نیمپرس، غذای اقتصادی، مینی پرس، مینی ساندویچ ، خورش بدون گوشت
۲- وجود دکههای فراوان غذای خیابانی با عرضه سیبزمینی و تخم مرغ آبپز در مناطقی از تهران( ۶، ۹، ۱۱، ۱۲، ۱۸ )
۳- حذف تنوع غذایی منوی کافهها
۴- تقاضا و عرضهی آب کله پاچه به دلیل ارزان بودن بجای مغز، زبان، گوشت، بناگوش
۵- کاهش حجم غذاهایی چون آش، هلیم، سالاد، سیبزمینی سرخکرده
۶- احیا و رونق غذاهای فراموش شده طبقات فرودست بدون گوشت و چاشنی؛ مانند دمپختک، دمی گوجه، کله جوش، آب دوغ خیار
️ این تغییرات در سطوح خرد سبک زندگی و مصرفی بخشهایی از جامعه، نشانههایی از دگرگونی یکی از بزرگترین میدانهای زیست روزمره یعنیغذاست.
غذا میدان گسترده اقتصادی و شغلی مردم دنیا با تولید، فرآوری، تهیه مواد غذایی و ارائهی آن به متقاضیان و دوستداران غذاست.
تأمین امنیت غذایی پایدار جوامع نیز از سیاستهای راهبردی و مهم نظامهای حکمرانی و دولتهاست.
ازجمله عوامل برهمزنندهی این امنیت عبارتند از:
۱- جنگ
۲- رخدادهای طبیعی زلزله، سیل، خشکسالی، طوفان
۳- رکود اقتصادی
۴- ناترازی حکمرانی
۵- شکاف طبقاتی ساختاری
در این شرایط غذا از کارکرد تغذیه، سلامت، تفریح، شادی، اجتماعساز و آیینی؛ خارج شده و به مثابه یک امر سیاسی عمل میکند.
امر سیاسی در تعریفی ساده و روان، هر فضا، موقعیت یا مسئلهای است که در آن جامعه دچار خطکشی، تضاد منافع یا بحث بر سر قدرت و عدالت میشود. موضوعی که جامعه را به قطبهای مختلف تقسیم میکند. مانند حجاب اجباری، تداوم جنگ، صلح، آزادی، برابری، رفاه. در همهی این موارد ما وارد قلمروی امر سیاسی شدهایم.
غذا از یک نیاز ساده زیستشناختی فراتر رفته و در کانون امر سیاسی نشسته؛ یعنی همان میدان پرتنشی که در آن قدرت اعمال میشود، نابرابریها شکل میگیرند و بقای گروههای اجتماعی به چالش کشیده میشود.
در شرایط کنونی ایران، #ورم فزاینده و گرانی مواد خوراکی، غذا را به ابزارِ نابرابری تبدیل کرده.
نوع تغذیه دیگر نشاندهنده سلیقه و سبک زندگی جامعه نیست، بلکه مرزهای خشونت طردِ اجتماعی را برای کارگران، سالمندان، کودکان، معلولان، و سایر گروههای به حاشیه رانده شده ترسیم میکند. کوچک شدن پیاپی سفرهها، تابآوری اجتماعی آنان را بلعیده و فاصله طبقاتی را به شکلی روزمره نمایش میدهد.
وقتی دسترسی به غذا یک امر سیاسی میشود، واکنش جامعه به آن نیز ماهیتی سیاسی پیدا میکند. اعتراضات معیشتی، تلاش برای حفظ بقا و حتی تاکتیکهای پنهان روزمره خانوادهها برای مدیریت گرسنگی یا سوءتغذیه، همگی فرمهایی از رویارویی فرودستان با ساختارهای کلان قدرت است.
در زمان بحران، سفرهی خالی افراد، محرک اصلی اعتراضات و کنشگریهای اجتماعی است.
دولتها و نهادهای قدرت، از طریق سیاستگذاریهای کلان اقتصادی بر بدن شهروندان؛ چیره شده و مفهوم زیستسیاست را جامهی عمل میپوشانند.
اینکه چه کسی توانایی تأمین پروتئین دارد و چه کسی ناچار به سمت مصرف کالریهای ارزان و بیکیفیت میرود تا فقط زنده بماند؛ یک مسئله کاملاً سیاسی و مرتبط با توزیع قدرت است.
در مقیاس جهانی نیز مسئله غذا پیوندی ناگسستنی با هژمونی سیاسی دارد. استفاده از مواد غذایی به عنوان سلاح و اهرم فشار در جنگها و تحریمها تا سلطه شرکتهای قدرت مدار بر بذرها، زمینهای کشاورزی و منابع آب؛ نشان میدهند که شکم انسانها به میدان بازی قدرتهای بزرگ تبدیل شده است!
مسئله ایران امروز بیش از آنکه قحطی باشد، افت دسترسی اقتصادی به غذا است.
در شاخص جهانی امنیت غذایی اکونومیست، کشورهای فنلاند، ایرلند، نروژ، فرانسه در صدر قرار دارند و این شاخص غذا را از زاویه توان خرید، دسترسی، کیفیت و ایمنی، و پایداری بررسی میکند.
این گزارش تأکید کرده که افت توان خرید، یکی از مهمترین عوامل تضعیف امنیت غذایی جهان بوده.
این همان نقطهای است که وضعیت ایران را نگرانکننده میکند. جهش قیمت خوراکیها میتواند لایهای تازه از ناامنی غذایی بسازد؛ نه الزاماً به شکل گرسنگی آشکار، بلکه به شکل حذف گوشت، کاهش لبنیات، جایگزینی و وابستگی بیشتر به غذای ارزان، حجیم و کم ارزشتر( نواندیش، خرداد ۱۴۰۵).
این کوچ اجباری به کالریهای ارزان و کم ارزش، تنها یک بحران تغذیهای نیست؛ بلکه بازتولید خاموش نابرابری و خشونت در جامعه است و هشداری بر اینکه وقتی غذا سیاسی میشود، تلاش برای دستیابی بدان نیز دیر یا زود چهرهی سیاسی خود را نشان میدهد.✍فریبا نظری
@hooreechannel 🌹
👍4👏4😢1
.
چهار راهکار برای اینکه دعوا نکنید و دوباره دوست هم باشید
خشم یک هیجان عمیقِ بدنی است
که میتواند قضاوت را مختل کند و شریک زندگی را از «همتیمی» به «دشمن» تبدیل کند.
آرام کردن بدن، اغلب سریعترین راه برای آرام کردن دعواست.
کنجکاوی و درک هیجانی، راهبردهای ذهنیای هستند که سرزنش را کم میکنند و صمیمیت را افزایش میدهند.
«خشم هیچوقت بیدلیل نیست، اما بهندرت دلیل خوبی دارد.»
— بنجامین فرانکلین
چه چیزی در خشم وجود دارد که آدمهای منطقی را به کودکانی عصبی و فریادزن تبدیل میکند؟
چطور یک هیجان پایه میتواند به دعواهای آشپزخانهای، خشم در رانندگی و حتی طلاق ختم شود؟
عاشقهایی که یک لحظه حاضرند برای هم بمیرند، در لحظهی بعدِ خشم ممکن است به هم آسیب بزنند.
حتی در پروندههای قتل، پلیس معمولاً اول سراغ همسر میرود
این نشان میدهد خشم چه قدرتی در روابط دارد.
خشم یکی از قویترین هیجانهای ماست.
وقتی فعال میشود، دنیا را متفاوت میبینیم. بخشهایی از مغز روشن میشوند و بخشهایی خاموش.
آدم شبیه خلبانی میشود که وسط طوفان پرواز میکند:
دید محدود، آژیرهای ذهنی فعال، و سیستمهای خودکار کنترل روشن.
در این حالت، آدمها «میبینند که همهچیز قرمز است» و معمولاً بیشواکنشی نشان میدهند.
بهجای فهمیدن موقعیت، تلاش میکنند آن را کنترل کنند.
خشم یک تجربهی تمامبدنی، قوی و غیرمنطقی است و خیلی وقتها به کارهای احمقانه ختم میشود.
رفتارهایی که با خشم شروع میشوند، اغلب با پشیمانی تمام میشوند.
پس دفعهی بعد که در رابطهتان دارید تند میروید، چه کار میتوانید بکنید؟
۱. تایماوتِ توافقشده بگیرید
یکی از مطمئنترین راهها برای بازگشت عقلانیت، «تایماوت توافقشده» است.
این نه قهر کردن است و نه ول کردن بحث؛ بلکه یک مکث از پیشتوافقشده است که زوجها قبل از داغ شدن دعوا روی آن به توافق میرسند.
در پژوهشهای من دربارهی خشونت خانگی، استفاده از این روش نتایج جالبی داشت.
یکی از زوجها میگفت: «وقتی یکیمان حس میکند بحث دارد از مسیرش خارج میشود، با یک کلمهی رمز تایماوت میگیریم.»
زوجی دیگر مثال میزد:
«باید یک بدهی قدیمی حدود ۵۰۰ دلار را میدادم. همسرم عصبی شد، نفسش تند شد. نگاش کردم و گفتم: عزیزم؟ و او علامت تایماوت را داد.»
آن علامت، بخشی از توافق قبلیشان بود: کمی فاصله برای آرام شدن، و بعد تصمیم برای ادامهی بحث، موکول کردنش، یا رها کردنش.
این مکث معنادار، آدم را دوباره به قضاوت سالم وصل میکند و جلوی اشتباههای عصبی را میگیرد.
۲. آلارم بدنتان را پایین بیاورید
خشم همیشه از فکر شروع نمیشود؛ اغلب از بدن شروع میشود. با یک محرک، بدن وارد حالت جنگ یا فرار میشود و دیگران خطرناکتر یا آزاردهندهتر از واقعیت به نظر میرسند.
یاد گرفتن اینکه در این لحظات بدنتان را آرام کنید، حیاتی است.
حتی اگر تایماوت کامل نگیرید، میتوانید نفستان را آهسته کنید، کمی راه بروید یا حواستان را به چیز خنثیای بدهید.
زوجهایی که سریع شعلهور میشوند و دیر آرام میگیرند، بیشتر در معرض طلاق و رفتارهای آسیبزنندهاند.
۳. از سرزنش به کنجکاوی بروید
سرزنش، بنزینِ خشم است.
وقتی باور میکنید «مشکل تویی»، مغز از حقیقتیابی دست میکشد و وارد حالت حمله یا دفاع میشود.
کنجکاوی این وضعیت را نرم میکند. پرسیدن سؤالهایی مثل:
«میتونی کمکم کنی بفهمم اون لحظه چه حسی داشتی؟»
«تو از حرف من چی شنیدی؟»
این سؤالها جریان سرزنش را قطع میکنند و فضا را برای گفتگو باز میکنند.
۴. به احساسی که زیر خشم پنهان شده توجه کنید
شناخت این احساسات عمیقتر، معمولاً شدت اتهام و حمله را کم میکند. به همین دلیل در درمان از «پیامهای من» استفاده میکنیم؛ مثلاً:
«احساس نادیده گرفته شدن داشتم»
بهجای:
«تو اصلاً گوش نمیدی»
نامگذاری احساسات کمک میکند زوجها به ریشهی مسئله بپردازند، نه اینکه درگیر دعواهای سطحی شوند.
خشم میتواند عقل را بدزدد و شریک عاطفی را به دشمن تبدیل کند.
پشت خشم، معمولاً احساسات عمیقتری مثل ترس یا شرم پنهان است.
تمرکز روی احساسات واقعی، رابطه را از دعوا به اتصال میبرد.
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
چهار راهکار برای اینکه دعوا نکنید و دوباره دوست هم باشید
خشم یک هیجان عمیقِ بدنی است
که میتواند قضاوت را مختل کند و شریک زندگی را از «همتیمی» به «دشمن» تبدیل کند.
آرام کردن بدن، اغلب سریعترین راه برای آرام کردن دعواست.
کنجکاوی و درک هیجانی، راهبردهای ذهنیای هستند که سرزنش را کم میکنند و صمیمیت را افزایش میدهند.
«خشم هیچوقت بیدلیل نیست، اما بهندرت دلیل خوبی دارد.»
— بنجامین فرانکلین
چه چیزی در خشم وجود دارد که آدمهای منطقی را به کودکانی عصبی و فریادزن تبدیل میکند؟
چطور یک هیجان پایه میتواند به دعواهای آشپزخانهای، خشم در رانندگی و حتی طلاق ختم شود؟
عاشقهایی که یک لحظه حاضرند برای هم بمیرند، در لحظهی بعدِ خشم ممکن است به هم آسیب بزنند.
حتی در پروندههای قتل، پلیس معمولاً اول سراغ همسر میرود
این نشان میدهد خشم چه قدرتی در روابط دارد.
خشم یکی از قویترین هیجانهای ماست.
وقتی فعال میشود، دنیا را متفاوت میبینیم. بخشهایی از مغز روشن میشوند و بخشهایی خاموش.
آدم شبیه خلبانی میشود که وسط طوفان پرواز میکند:
دید محدود، آژیرهای ذهنی فعال، و سیستمهای خودکار کنترل روشن.
در این حالت، آدمها «میبینند که همهچیز قرمز است» و معمولاً بیشواکنشی نشان میدهند.
بهجای فهمیدن موقعیت، تلاش میکنند آن را کنترل کنند.
خشم یک تجربهی تمامبدنی، قوی و غیرمنطقی است و خیلی وقتها به کارهای احمقانه ختم میشود.
رفتارهایی که با خشم شروع میشوند، اغلب با پشیمانی تمام میشوند.
پس دفعهی بعد که در رابطهتان دارید تند میروید، چه کار میتوانید بکنید؟
۱. تایماوتِ توافقشده بگیرید
یکی از مطمئنترین راهها برای بازگشت عقلانیت، «تایماوت توافقشده» است.
این نه قهر کردن است و نه ول کردن بحث؛ بلکه یک مکث از پیشتوافقشده است که زوجها قبل از داغ شدن دعوا روی آن به توافق میرسند.
در پژوهشهای من دربارهی خشونت خانگی، استفاده از این روش نتایج جالبی داشت.
یکی از زوجها میگفت: «وقتی یکیمان حس میکند بحث دارد از مسیرش خارج میشود، با یک کلمهی رمز تایماوت میگیریم.»
زوجی دیگر مثال میزد:
«باید یک بدهی قدیمی حدود ۵۰۰ دلار را میدادم. همسرم عصبی شد، نفسش تند شد. نگاش کردم و گفتم: عزیزم؟ و او علامت تایماوت را داد.»
آن علامت، بخشی از توافق قبلیشان بود: کمی فاصله برای آرام شدن، و بعد تصمیم برای ادامهی بحث، موکول کردنش، یا رها کردنش.
این مکث معنادار، آدم را دوباره به قضاوت سالم وصل میکند و جلوی اشتباههای عصبی را میگیرد.
۲. آلارم بدنتان را پایین بیاورید
خشم همیشه از فکر شروع نمیشود؛ اغلب از بدن شروع میشود. با یک محرک، بدن وارد حالت جنگ یا فرار میشود و دیگران خطرناکتر یا آزاردهندهتر از واقعیت به نظر میرسند.
یاد گرفتن اینکه در این لحظات بدنتان را آرام کنید، حیاتی است.
حتی اگر تایماوت کامل نگیرید، میتوانید نفستان را آهسته کنید، کمی راه بروید یا حواستان را به چیز خنثیای بدهید.
زوجهایی که سریع شعلهور میشوند و دیر آرام میگیرند، بیشتر در معرض طلاق و رفتارهای آسیبزنندهاند.
۳. از سرزنش به کنجکاوی بروید
سرزنش، بنزینِ خشم است.
وقتی باور میکنید «مشکل تویی»، مغز از حقیقتیابی دست میکشد و وارد حالت حمله یا دفاع میشود.
کنجکاوی این وضعیت را نرم میکند. پرسیدن سؤالهایی مثل:
«میتونی کمکم کنی بفهمم اون لحظه چه حسی داشتی؟»
«تو از حرف من چی شنیدی؟»
این سؤالها جریان سرزنش را قطع میکنند و فضا را برای گفتگو باز میکنند.
۴. به احساسی که زیر خشم پنهان شده توجه کنید
شناخت این احساسات عمیقتر، معمولاً شدت اتهام و حمله را کم میکند. به همین دلیل در درمان از «پیامهای من» استفاده میکنیم؛ مثلاً:
«احساس نادیده گرفته شدن داشتم»
بهجای:
«تو اصلاً گوش نمیدی»
نامگذاری احساسات کمک میکند زوجها به ریشهی مسئله بپردازند، نه اینکه درگیر دعواهای سطحی شوند.
خشم میتواند عقل را بدزدد و شریک عاطفی را به دشمن تبدیل کند.
پشت خشم، معمولاً احساسات عمیقتری مثل ترس یا شرم پنهان است.
تمرکز روی احساسات واقعی، رابطه را از دعوا به اتصال میبرد.
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
❤4🙏1👌1
هنگام عبور از یکی از ورودیهای متروی تهران، با صحنهای مواجه شدم که نمیتوان آن را صرفاً یک بینظمی ساده یا بیتوجهی گذرا دانست؛ بلکه بازتابی از مسئلهای عمیقتر در حوزه فرهنگ شهروندی و مسئولیتپذیری اجتماعی بود.
گروهی از مسافرانی که برای حضور در مراسم به تهران آمده بودند، در کنار ورودی مترو نشسته و مشغول صرف غذا بودند.
فضای اطراف آنان با ظروف یکبارمصرف، زبالهها و پسماندهایی پوشیده شده بود که بدون کوچکترین احساس مسئولیتی رها شده بودند؛ گویی فضای عمومی نه سرمایهای مشترک، بلکه مکانی بیصاحب است که پاکسازی آن بر عهده دیگران است.
لحظهای ایستادم و چهرهها را از نظر گذراندم. در میان آن همه رفتوآمد و هیاهو، آنچه کمتر به چشم میآمد، همان مؤلفههایی بود که پایههای یک جامعه سالم را شکل میدهد: فرهنگ، مسئولیتپذیری و احترام به حقوق دیگران.
تلخ آنجاست که افراد گاهی چنان درگیر ظواهر، تشریفات و نمایشهای بیرونی میشوند که از جوهره واقعی فرهنگ فاصله میگیرند.
فرهنگ، پیش از آنکه در سخن و ظاهر نمایان شود، در رفتارهای ساده و روزمره آشکار میشود؛ در نحوه مواجهه با شهر، طبیعت و فضای مشترک زندگی.
جامعهای که برای ظواهر هزینههای فراوان میپردازد، اما در پرورش مسئولیت اجتماعی و اخلاق شهروندی کوتاهی میکند، ناگزیر با تناقضی عمیق روبهرو خواهد شد.
توسعه واقعی از جایی آغاز میشود که انسانها بیاموزند رفتارشان چه اثری بر دیگران دارد و مسئولیت پیامدهای آن را بپذیرند.
آنچه بر زمین باقی مانده بود، تنها چند ظرف یکبارمصرف و مقداری زباله نبود؛ بلکه تصویری روشن از فاصله میان آنچه درباره فرهنگ مطرح می شود و آنچه در عمل دیده می شود .
جامعهای به بلوغ فرهنگی میرسد که احترام به شهر، محیط زیست و حقوق دیگران، نه یک نمایش اجتماعی، بلکه بخشی از شخصیت و عادت روزمره انسانها باشد.
✍کریمی
@hooreechannel 🌹
هنگام عبور از یکی از ورودیهای متروی تهران، با صحنهای مواجه شدم که نمیتوان آن را صرفاً یک بینظمی ساده یا بیتوجهی گذرا دانست؛ بلکه بازتابی از مسئلهای عمیقتر در حوزه فرهنگ شهروندی و مسئولیتپذیری اجتماعی بود.
گروهی از مسافرانی که برای حضور در مراسم به تهران آمده بودند، در کنار ورودی مترو نشسته و مشغول صرف غذا بودند.
فضای اطراف آنان با ظروف یکبارمصرف، زبالهها و پسماندهایی پوشیده شده بود که بدون کوچکترین احساس مسئولیتی رها شده بودند؛ گویی فضای عمومی نه سرمایهای مشترک، بلکه مکانی بیصاحب است که پاکسازی آن بر عهده دیگران است.
لحظهای ایستادم و چهرهها را از نظر گذراندم. در میان آن همه رفتوآمد و هیاهو، آنچه کمتر به چشم میآمد، همان مؤلفههایی بود که پایههای یک جامعه سالم را شکل میدهد: فرهنگ، مسئولیتپذیری و احترام به حقوق دیگران.
تلخ آنجاست که افراد گاهی چنان درگیر ظواهر، تشریفات و نمایشهای بیرونی میشوند که از جوهره واقعی فرهنگ فاصله میگیرند.
فرهنگ، پیش از آنکه در سخن و ظاهر نمایان شود، در رفتارهای ساده و روزمره آشکار میشود؛ در نحوه مواجهه با شهر، طبیعت و فضای مشترک زندگی.
جامعهای که برای ظواهر هزینههای فراوان میپردازد، اما در پرورش مسئولیت اجتماعی و اخلاق شهروندی کوتاهی میکند، ناگزیر با تناقضی عمیق روبهرو خواهد شد.
توسعه واقعی از جایی آغاز میشود که انسانها بیاموزند رفتارشان چه اثری بر دیگران دارد و مسئولیت پیامدهای آن را بپذیرند.
آنچه بر زمین باقی مانده بود، تنها چند ظرف یکبارمصرف و مقداری زباله نبود؛ بلکه تصویری روشن از فاصله میان آنچه درباره فرهنگ مطرح می شود و آنچه در عمل دیده می شود .
جامعهای به بلوغ فرهنگی میرسد که احترام به شهر، محیط زیست و حقوق دیگران، نه یک نمایش اجتماعی، بلکه بخشی از شخصیت و عادت روزمره انسانها باشد.
✍کریمی
@hooreechannel 🌹
👍13
نیایشی برای همگان
حال که میدانم جامعه ما به این زودیها به دموکراسی دست نخواهد یافت، و با آگاهی از اینکه ذهنیت، رفتارها و آداب و عادات ما ــ که در طی قرنها، در مسیر تلاش برای بقا و مقابله با ظلم و بیعدالتی در زیر سلطهی پادشاهان و رهبران جبار و دیکتاتور شکل گرفتهاند ــ امروز خود به یکی از بزرگترین موانع این مسیر بدل شدهاند، بر آن شدم که از خود آغاز کنم؛ ویژگیهای غیردموکراتیکم را در زندگی روزمره، در خانواده و جامعه، بشناسم و در ترک آنها بکوشم.
این متن نیایشی است برای همگان؛
نه خطاب به خدا،
بلکه خطاب به خودمان،
برای تمرین دموکراسی در رفتار،
پیش از آنکه در قانون نوشته شود.
از خود میخواهم که
در برابر قدرت، شیفته و مرعوب نشوم،
و در برابر ضعف، تحقیرکننده و طلبکار نباشم.
از خود میخواهم که
اطاعت کورکورانه را فضیلت ندانم
و سرپیچی آگاهانه را گناه نشمارم.
از خود میخواهم که
در خانواده، بهجای تهدید و خشونت،
بهجای ترساندن همسر و فرزندان،
کوشش کنم بفهمم، بشنوم،
و به گفتوگو تن بدهم،
حتی آنگاه که فهمیدن سخت است
و شنیدن به غرورم آسیب میزند.
از خود میخواهم که
اگر با نظر کسی مخالف بودم،
او را دشمن ننامم،
به او برچسب نزنم،
و نخواهم با حذف او،
ضعف استدلال خود را پنهان کنم.
از خود میخواهم که
در نقد دیگران،
حسادتهای پنهانم را شناسایی کنم،
و نگذارم ناکامیهای شخصیام
در لباس «دغدغهی اجتماعی» سخن بگویند.
از خود میخواهم که
قدرت را، هرجا که هست ــ
در مقام پدر، مادر، معلم، مدیر، روشنفکر،
یا حتی در جمعی کوچک از دوستان ــ
مطلق نکنم
و خود را شایستهی پرسش بدانم، نه معاف از آن.
از خود میخواهم که
خودم را برتر از دیگران نبینم؛
نه بهخاطر جنسیت،
نه سن،
نه تحصیلات،
نه تجربه،
نه رنجهایی که کشیدهام
و نه دانشی که گمان میکنم دارم.
از خود میخواهم که
انسانها را برابر ببینم،
نه در حرف،
بلکه در رفتار روزمره،
در لحن،
در تصمیم،
در قضاوتهای سریع و ناعادلانهام.
از خود میخواهم که
مسئولیت اشتباهاتم را بپذیرم
و همهچیز را به گردن تاریخ، حکومت، دشمن،
یا «شرایط» نیندازم.
و هر روز به خود یادآوری کنم که
اگرچه شاید نتوانم جامعهام را بهسرعت تغییر دهم،
اما میتوانم
انسانی باشم
که استبداد در او خانه ندارد.
و همین،
شاید کوچک،
اما صادقانه،
سهم من در آیندهای انسانیتر باشد.
✍طاهره شیخ الاسلام
@hooreechannel 🌹
حال که میدانم جامعه ما به این زودیها به دموکراسی دست نخواهد یافت، و با آگاهی از اینکه ذهنیت، رفتارها و آداب و عادات ما ــ که در طی قرنها، در مسیر تلاش برای بقا و مقابله با ظلم و بیعدالتی در زیر سلطهی پادشاهان و رهبران جبار و دیکتاتور شکل گرفتهاند ــ امروز خود به یکی از بزرگترین موانع این مسیر بدل شدهاند، بر آن شدم که از خود آغاز کنم؛ ویژگیهای غیردموکراتیکم را در زندگی روزمره، در خانواده و جامعه، بشناسم و در ترک آنها بکوشم.
این متن نیایشی است برای همگان؛
نه خطاب به خدا،
بلکه خطاب به خودمان،
برای تمرین دموکراسی در رفتار،
پیش از آنکه در قانون نوشته شود.
از خود میخواهم که
در برابر قدرت، شیفته و مرعوب نشوم،
و در برابر ضعف، تحقیرکننده و طلبکار نباشم.
از خود میخواهم که
اطاعت کورکورانه را فضیلت ندانم
و سرپیچی آگاهانه را گناه نشمارم.
از خود میخواهم که
در خانواده، بهجای تهدید و خشونت،
بهجای ترساندن همسر و فرزندان،
کوشش کنم بفهمم، بشنوم،
و به گفتوگو تن بدهم،
حتی آنگاه که فهمیدن سخت است
و شنیدن به غرورم آسیب میزند.
از خود میخواهم که
اگر با نظر کسی مخالف بودم،
او را دشمن ننامم،
به او برچسب نزنم،
و نخواهم با حذف او،
ضعف استدلال خود را پنهان کنم.
از خود میخواهم که
در نقد دیگران،
حسادتهای پنهانم را شناسایی کنم،
و نگذارم ناکامیهای شخصیام
در لباس «دغدغهی اجتماعی» سخن بگویند.
از خود میخواهم که
قدرت را، هرجا که هست ــ
در مقام پدر، مادر، معلم، مدیر، روشنفکر،
یا حتی در جمعی کوچک از دوستان ــ
مطلق نکنم
و خود را شایستهی پرسش بدانم، نه معاف از آن.
از خود میخواهم که
خودم را برتر از دیگران نبینم؛
نه بهخاطر جنسیت،
نه سن،
نه تحصیلات،
نه تجربه،
نه رنجهایی که کشیدهام
و نه دانشی که گمان میکنم دارم.
از خود میخواهم که
انسانها را برابر ببینم،
نه در حرف،
بلکه در رفتار روزمره،
در لحن،
در تصمیم،
در قضاوتهای سریع و ناعادلانهام.
از خود میخواهم که
مسئولیت اشتباهاتم را بپذیرم
و همهچیز را به گردن تاریخ، حکومت، دشمن،
یا «شرایط» نیندازم.
و هر روز به خود یادآوری کنم که
اگرچه شاید نتوانم جامعهام را بهسرعت تغییر دهم،
اما میتوانم
انسانی باشم
که استبداد در او خانه ندارد.
و همین،
شاید کوچک،
اما صادقانه،
سهم من در آیندهای انسانیتر باشد.
✍طاهره شیخ الاسلام
@hooreechannel 🌹
❤4👏4👍3
📍نظریه پاپکورن
(اگر زندگیِ دیگری زودتر شکوفه داد، یعنی زندگیِ تو دیر شده است؟)
🔻 صدای ترکیدن دانههای ذرت را که شنیدهای؟ هیچ دانهای همزمان با دیگری باز نمیشود. یکی در همان ثانیههای اول میشکفد، یکی چند لحظه بعد و یکی آنقدر دیر که آدم گمان میکند دیگر هرگز اتفاقی نخواهد افتاد. اما آن دانهی آخر، نه خرابتر است، نه کمارزشتر؛ فقط زمانِ خودش را دارد. با این حال، انسان از آشپزخانه که بیرون میآید، این قانون ساده را فراموش میکند و زندگی را با ساعتی میسنجد که برای همه یک زمان را تعیین کرده است.
◼️ رنج، اغلب از عقب بودن آغاز نمیشود؛ از این باور آغاز میشود که «باید تا حالا میرسیدم.» ذهن، زندگی را به صفی از اتفاقها تبدیل میکند؛ درس، کار، عشق، ازدواج، موفقیت. بعد هر کس را که زودتر به یکی از این ایستگاهها برسد، برنده اعلام میکند. در این مسابقهی خیالی، کسی نمیپرسد مقصد یکی کوه بوده و مقصد دیگری دریا. فقط به زمان نگاه میکنند؛ انگار عقربههای ساعت، صلاحیت قضاوت دربارهی سرنوشت آدمها را دارند.
◼️ روانشناسان این خطای ذهن را خوب میشناسند. ما نتیجهی زندگی دیگران را با مسیر ناتمام خودمان مقایسه میکنیم. از پنجره، چراغ روشن خانهی همسایه را میبینیم، اما شبهایی را که در تاریکی گذرانده، نه. همین تصویر ناقص، کافی است تا ذهن، علیه خودمان کیفرخواست بنویسد. درد اصلی، فاصله نیست؛ معنایی است که به فاصله میدهیم.
◼️ نظریهی پاپکورن، اگرچه استعارهای ساده به نظر میرسد، یادآوری مهمی دارد: زمانِ شکفتن، معیار ارزش نیست. بعضی آدمها زودتر به مقصدی میرسند که چند سال بعد از آن دلزده میشوند. بعضی دیگر دیرتر راهشان را پیدا میکنند، اما وقتی میرسند، دیگر نیازی به اثبات خودشان ندارند. تأخیر، همیشه نشانهی گمشدن نیست؛ گاهی بهای پختهشدن است.
◼️ شاید بالغترین تصمیم زندگی، کنار گذاشتن ساعتِ دیگران باشد. تا وقتی زمانبندی دیگران را معیار قضاوت خودمان قرار میدهیم، حتی موفقیت هم آراممان نمیکند؛ چون همیشه کسی پیدا میشود که زودتر رسیده باشد. آرامش، از جلو زدن به دست نمیآید؛ از آشتی کردن با ریتمی به دست میآید که زندگی برای هر انسان، جداگانه نوشته است.
◼️ شاید امروز هنوز صدایی از شکفتنِ تو به گوش نرسیده باشد؛ اما این، دلیل خاموش بودنِ زندگی نیست. بعضی دانهها دیرتر میشکفند، چون گرمای بیشتری لازم دارند. و گاهی همان دانهای که همه خیال میکردند سوخته است، آخر از همه باز میشود و تازه آن وقت میفهمی که دیر شکفتن، با هرگز شکفتن، یکی نیست. گاهی زندگی فقط از تو میخواهد صبر داشته باشی؛ نه برای رسیدن به دیگران، برای رسیدن به خودت.
✍️ مصطفی سلیمانی
https://t.me/filsofak
@hooreechannel 🌹
(اگر زندگیِ دیگری زودتر شکوفه داد، یعنی زندگیِ تو دیر شده است؟)
🔻 صدای ترکیدن دانههای ذرت را که شنیدهای؟ هیچ دانهای همزمان با دیگری باز نمیشود. یکی در همان ثانیههای اول میشکفد، یکی چند لحظه بعد و یکی آنقدر دیر که آدم گمان میکند دیگر هرگز اتفاقی نخواهد افتاد. اما آن دانهی آخر، نه خرابتر است، نه کمارزشتر؛ فقط زمانِ خودش را دارد. با این حال، انسان از آشپزخانه که بیرون میآید، این قانون ساده را فراموش میکند و زندگی را با ساعتی میسنجد که برای همه یک زمان را تعیین کرده است.
◼️ رنج، اغلب از عقب بودن آغاز نمیشود؛ از این باور آغاز میشود که «باید تا حالا میرسیدم.» ذهن، زندگی را به صفی از اتفاقها تبدیل میکند؛ درس، کار، عشق، ازدواج، موفقیت. بعد هر کس را که زودتر به یکی از این ایستگاهها برسد، برنده اعلام میکند. در این مسابقهی خیالی، کسی نمیپرسد مقصد یکی کوه بوده و مقصد دیگری دریا. فقط به زمان نگاه میکنند؛ انگار عقربههای ساعت، صلاحیت قضاوت دربارهی سرنوشت آدمها را دارند.
◼️ روانشناسان این خطای ذهن را خوب میشناسند. ما نتیجهی زندگی دیگران را با مسیر ناتمام خودمان مقایسه میکنیم. از پنجره، چراغ روشن خانهی همسایه را میبینیم، اما شبهایی را که در تاریکی گذرانده، نه. همین تصویر ناقص، کافی است تا ذهن، علیه خودمان کیفرخواست بنویسد. درد اصلی، فاصله نیست؛ معنایی است که به فاصله میدهیم.
◼️ نظریهی پاپکورن، اگرچه استعارهای ساده به نظر میرسد، یادآوری مهمی دارد: زمانِ شکفتن، معیار ارزش نیست. بعضی آدمها زودتر به مقصدی میرسند که چند سال بعد از آن دلزده میشوند. بعضی دیگر دیرتر راهشان را پیدا میکنند، اما وقتی میرسند، دیگر نیازی به اثبات خودشان ندارند. تأخیر، همیشه نشانهی گمشدن نیست؛ گاهی بهای پختهشدن است.
◼️ شاید بالغترین تصمیم زندگی، کنار گذاشتن ساعتِ دیگران باشد. تا وقتی زمانبندی دیگران را معیار قضاوت خودمان قرار میدهیم، حتی موفقیت هم آراممان نمیکند؛ چون همیشه کسی پیدا میشود که زودتر رسیده باشد. آرامش، از جلو زدن به دست نمیآید؛ از آشتی کردن با ریتمی به دست میآید که زندگی برای هر انسان، جداگانه نوشته است.
◼️ شاید امروز هنوز صدایی از شکفتنِ تو به گوش نرسیده باشد؛ اما این، دلیل خاموش بودنِ زندگی نیست. بعضی دانهها دیرتر میشکفند، چون گرمای بیشتری لازم دارند. و گاهی همان دانهای که همه خیال میکردند سوخته است، آخر از همه باز میشود و تازه آن وقت میفهمی که دیر شکفتن، با هرگز شکفتن، یکی نیست. گاهی زندگی فقط از تو میخواهد صبر داشته باشی؛ نه برای رسیدن به دیگران، برای رسیدن به خودت.
✍️ مصطفی سلیمانی
https://t.me/filsofak
@hooreechannel 🌹
❤4👍2
چنگیز خطاب به سلطان محمد خوارزمشاه؛ شما جنگ را انتخاب کردید
چنگیزخان مغول پس از یکپارچه کردن اقوام مغول و تارومار کردن تاتارها، قلمرو خود را تا مرزهای خوارزمشاهیان «ایران» گسترش داد.
با اینکه ایران هدف جذابی برای تصرف و کسب غنائم فراوان بود، اما چنگیزخان پیشتر نمیرود و دست از جنگ میکِشد! چرا که او کار جدیدی آموخته است!
چنگیزخان کشف کرده بود که سرزمینش در مسیر جاده ابریشم قرار گرفته و او میتواند زندگی مردمش را بدون خونریزی و با تجارت، دگرگون کند!
چنگیز تصمیم میگیرد تعدادی سفیر نزد همسایه خود سلطان محمد خوارزمشاه بفرستد. ۱۵۰۰ شتر به همراه بیش از ۴۰۰ بازرگان و سه نفر فرستاده مخصوص با هدایای ویژه، در قالب یک کاروان بزرگ به سمت ایران حرکت میکنند.
ابن اثیر مینویسد؛ «کاروان در نظر غایرخان، حاکم محلی و طماع شهر اُترار (یکی از شهرهای مرزی خوارزمشاهیان در شمال شرقی ایران) چنان باشکوه و پُرزرق و برق بود که او نتوانست از آن چشمپوشی کند و اقدام به توقیف کاروان کرد.»
غایرخان به سلطان محمد مینویسد؛ «کاروانی از بازرگانان مغول، قصد ورود به قلمرو شاهنشاهی دارند، با آنها چه کنم؟»
سلطان با کمخردی پاسخ میدهد؛ «فرض کن این فرستادگان مغول، جاسوس هستند! جز قتل عام کردن میتوان حکمی در مورد جاسوسان صادر کرد؟!»
غایرخان که منتظر چنین پاسخی بود تا اموال کاروان را تصاحب کند، بلافاصله تمامی بازرگانان و سفرای مغول را قتل عام و اموال آنان را با حکومت مرکزی تقسیم میکند.
خبر به چنگیزخان میرسد. او خود را کنترل میکند و این قتل عام را یک حادثه به سبب عدم شناخت دو همسایه از یکدیگر میخواند. چنگیز کاروان دوم را همراه با پیام دوستی نزد دولت خوارزمشاهیان میفرستد.
بازرگانان، از ترسِ خود برای رفتن به ایران به چنگیزخان میگویند. چنگیز به آنان اطمینان داده و از آنان میخواهد باکی به دل راه ندهند.
اما کاروان دوم نیز توقیف شد و بازرگانان مغول کشته و هدایا و اموال بازرگانان غارت میشود. علاوه بر اینها غایرخان به جهت تحقیر سفرای چنگیز، فرمان میدهد، سبیل سفیران را تراشیده و آنان را برهنه از شهر بیرون کنند!
چنگیز خشمگین شده و آخرین پیام را توسط پیکی به سلطان محمد میفرستد که بسیار ساده ولی ترسناک بود. او مینویسد: «شما جنگ را انتخاب کردید»
بیتدبیری سلطان محمد خوارزمشاه در برخورد با همسایهای که قصد فعالیت آزاد تجاری داشت، فاجعه مغول را به بار آورد. فاجعهای که بگفته مورخ روسی ولادیمیر بارتولد؛ "چشمی باز نماند تا برای مُردگان گریه کند.
@TahlilZamane
@hooreechannel 🌹
چنگیز خطاب به سلطان محمد خوارزمشاه؛ شما جنگ را انتخاب کردید
چنگیزخان مغول پس از یکپارچه کردن اقوام مغول و تارومار کردن تاتارها، قلمرو خود را تا مرزهای خوارزمشاهیان «ایران» گسترش داد.
با اینکه ایران هدف جذابی برای تصرف و کسب غنائم فراوان بود، اما چنگیزخان پیشتر نمیرود و دست از جنگ میکِشد! چرا که او کار جدیدی آموخته است!
چنگیزخان کشف کرده بود که سرزمینش در مسیر جاده ابریشم قرار گرفته و او میتواند زندگی مردمش را بدون خونریزی و با تجارت، دگرگون کند!
چنگیز تصمیم میگیرد تعدادی سفیر نزد همسایه خود سلطان محمد خوارزمشاه بفرستد. ۱۵۰۰ شتر به همراه بیش از ۴۰۰ بازرگان و سه نفر فرستاده مخصوص با هدایای ویژه، در قالب یک کاروان بزرگ به سمت ایران حرکت میکنند.
ابن اثیر مینویسد؛ «کاروان در نظر غایرخان، حاکم محلی و طماع شهر اُترار (یکی از شهرهای مرزی خوارزمشاهیان در شمال شرقی ایران) چنان باشکوه و پُرزرق و برق بود که او نتوانست از آن چشمپوشی کند و اقدام به توقیف کاروان کرد.»
غایرخان به سلطان محمد مینویسد؛ «کاروانی از بازرگانان مغول، قصد ورود به قلمرو شاهنشاهی دارند، با آنها چه کنم؟»
سلطان با کمخردی پاسخ میدهد؛ «فرض کن این فرستادگان مغول، جاسوس هستند! جز قتل عام کردن میتوان حکمی در مورد جاسوسان صادر کرد؟!»
غایرخان که منتظر چنین پاسخی بود تا اموال کاروان را تصاحب کند، بلافاصله تمامی بازرگانان و سفرای مغول را قتل عام و اموال آنان را با حکومت مرکزی تقسیم میکند.
خبر به چنگیزخان میرسد. او خود را کنترل میکند و این قتل عام را یک حادثه به سبب عدم شناخت دو همسایه از یکدیگر میخواند. چنگیز کاروان دوم را همراه با پیام دوستی نزد دولت خوارزمشاهیان میفرستد.
بازرگانان، از ترسِ خود برای رفتن به ایران به چنگیزخان میگویند. چنگیز به آنان اطمینان داده و از آنان میخواهد باکی به دل راه ندهند.
اما کاروان دوم نیز توقیف شد و بازرگانان مغول کشته و هدایا و اموال بازرگانان غارت میشود. علاوه بر اینها غایرخان به جهت تحقیر سفرای چنگیز، فرمان میدهد، سبیل سفیران را تراشیده و آنان را برهنه از شهر بیرون کنند!
چنگیز خشمگین شده و آخرین پیام را توسط پیکی به سلطان محمد میفرستد که بسیار ساده ولی ترسناک بود. او مینویسد: «شما جنگ را انتخاب کردید»
بیتدبیری سلطان محمد خوارزمشاه در برخورد با همسایهای که قصد فعالیت آزاد تجاری داشت، فاجعه مغول را به بار آورد. فاجعهای که بگفته مورخ روسی ولادیمیر بارتولد؛ "چشمی باز نماند تا برای مُردگان گریه کند.
@TahlilZamane
@hooreechannel 🌹
👍10
عذرخواهی کنم؟!
چرا بعضی آدمها هیچوقت عذرخواهی نمیکنند؟
✔️عذرخواهی نکردن معمولا ناشی از یک علت واحد نیست. در بیشتر موارد، این رفتار حاصل برهمکنش چند عامل است:
- تهدید شدن تصویر فرد از خودش
- سازوکارهای دفاعی
- سوگیریهای شناختی
- کاهش همدلی
- احساس اندک گناه
- برخی ویژگیهای شخصیتی (بهویژه خودشیفتگی خصمانه)
- هنجارهای فرهنگی یا خانوادگی
✔️بیشتر انسانها خود را "آدم خوبی" میدانند. اعتراف به خطا این تصویر را تهدید میکند و نوعی ناهماهنگی شناختی ایجاد میشود. در نتیجه، ذهن بهجای پذیرش اشتباه، شروع به توجیه، کوچکنمایی یا مقصر دانستن دیگران میکند.
✔️البته گاهی عذرخواهی نکردن، برای خودِ فرد پاداش روانشناختی دارد. در برخی آزمایشها، افرادی که از عذرخواهی خودداری کردند، بلافاصله احساس قدرت، کنترل و عزتنفس بیشتری گزارش کردند. این پاداش کوتاهمدت میتواند رفتار را تقویت کند، هرچند معمولا در بلندمدت به روابط آسیب میزند.
✔️فرهنگ نیز بیتأثیر نیست. در بعضی خانوادهها یا محیطهای کاری، عذرخواهی با ضعف، تحقیر یا از دست دادن اقتدار برابر دانسته میشود. افرادی که در چنین محیطهایی رشد کردهاند ممکن است بدون آنکه اختلال شخصیتی داشته باشند، یاد نگرفته باشند چگونه مسئولیت خطا را بپذیرند.
✔️کسانی که هرگز عذرخواهی نمیکنند، معمولا نه به این دلیل که "اشتباه را نمیفهمند"، بلکه چون پذیرش اشتباه برای هویت و تصویر ذهنیشان بسیار پرهزینه است. ذهن برای محافظت از این تصویر، از انکار، توجیه، مقصر دانستن دیگران یا کوچک جلوه دادن خطا استفاده میکند. هرچه فرد همدلی بیشتر، احساس گناه سالمتر و عزتنفس باثباتتری داشته باشد، احتمال عذرخواهی صادقانه نیز بیشتر خواهد بود؛ و برعکس، هرچه دفاع از "منِ بینقص" مهمتر شود، عذرخواهی دشوارتر خواهد شد.
➕منابع:
1. Leunissen, J. M., et al. (2019). How, when, and why transgressors' narcissism affects motivation to apologize.
2. Schumann, K., et al. (2011). The disposition to apologize.
3. Okimoto, T. G. et al. (2013). Refusing to apologize can have psychological benefits.
جامعهای بهتر بسازیم
@Zistboommedia
@hooreechannel. 🌹
چرا بعضی آدمها هیچوقت عذرخواهی نمیکنند؟
✔️عذرخواهی نکردن معمولا ناشی از یک علت واحد نیست. در بیشتر موارد، این رفتار حاصل برهمکنش چند عامل است:
- تهدید شدن تصویر فرد از خودش
- سازوکارهای دفاعی
- سوگیریهای شناختی
- کاهش همدلی
- احساس اندک گناه
- برخی ویژگیهای شخصیتی (بهویژه خودشیفتگی خصمانه)
- هنجارهای فرهنگی یا خانوادگی
✔️بیشتر انسانها خود را "آدم خوبی" میدانند. اعتراف به خطا این تصویر را تهدید میکند و نوعی ناهماهنگی شناختی ایجاد میشود. در نتیجه، ذهن بهجای پذیرش اشتباه، شروع به توجیه، کوچکنمایی یا مقصر دانستن دیگران میکند.
✔️البته گاهی عذرخواهی نکردن، برای خودِ فرد پاداش روانشناختی دارد. در برخی آزمایشها، افرادی که از عذرخواهی خودداری کردند، بلافاصله احساس قدرت، کنترل و عزتنفس بیشتری گزارش کردند. این پاداش کوتاهمدت میتواند رفتار را تقویت کند، هرچند معمولا در بلندمدت به روابط آسیب میزند.
✔️فرهنگ نیز بیتأثیر نیست. در بعضی خانوادهها یا محیطهای کاری، عذرخواهی با ضعف، تحقیر یا از دست دادن اقتدار برابر دانسته میشود. افرادی که در چنین محیطهایی رشد کردهاند ممکن است بدون آنکه اختلال شخصیتی داشته باشند، یاد نگرفته باشند چگونه مسئولیت خطا را بپذیرند.
✔️کسانی که هرگز عذرخواهی نمیکنند، معمولا نه به این دلیل که "اشتباه را نمیفهمند"، بلکه چون پذیرش اشتباه برای هویت و تصویر ذهنیشان بسیار پرهزینه است. ذهن برای محافظت از این تصویر، از انکار، توجیه، مقصر دانستن دیگران یا کوچک جلوه دادن خطا استفاده میکند. هرچه فرد همدلی بیشتر، احساس گناه سالمتر و عزتنفس باثباتتری داشته باشد، احتمال عذرخواهی صادقانه نیز بیشتر خواهد بود؛ و برعکس، هرچه دفاع از "منِ بینقص" مهمتر شود، عذرخواهی دشوارتر خواهد شد.
➕منابع:
1. Leunissen, J. M., et al. (2019). How, when, and why transgressors' narcissism affects motivation to apologize.
2. Schumann, K., et al. (2011). The disposition to apologize.
3. Okimoto, T. G. et al. (2013). Refusing to apologize can have psychological benefits.
جامعهای بهتر بسازیم
@Zistboommedia
@hooreechannel. 🌹
👍3❤1
.
جدایی ناگهانی نیست؛ این اتفاقها از مدتها قبل شروع میشوند
خیلی از آدمها بعد از تمام شدن یک رابطه میگویند: «همهچیز یکشبه خراب شد.» اما واقعیت این است که بیشتر جداییها ناگهانی اتفاق نمیافتند؛ فقط نشانههایشان آنقدر آرام و تدریجی ظاهر میشوند که کمتر کسی متوجه آنها میشود.
فاصله گرفتن معمولاً از جاهای کوچکی شروع میشود؛ از گفتوگوهایی که به تعویق میافتند، دلخوریهایی که هیچوقت بیان نمیشوند، توجههایی که کمکم از بین میروند و سکوتهایی که جای صمیمیت را میگیرند. هر بار که یکی از دو نفر احساساتش را نادیده میگیرد یا فکر میکند «حالا بعداً دربارهاش حرف میزنیم»، یک آجر دیگر از دیوار رابطه برداشته میشود.
از نگاه روانشناسی، پایان یک رابطه بیشتر شبیه خاموش شدن تدریجی یک چراغ است تا قطع شدن ناگهانی برق. اعتماد، احترام، امنیت و احساس دیده شدن، اگر هر روز کمی آسیب ببینند، در نهایت رابطه را به نقطهای میرسانند که دیگر ترمیمش سخت میشود.
خبر خوب این است که اگر این نشانهها زود دیده شوند، همیشه جدایی تنها پایان ممکن نیست. گفتوگوی صادقانه، شنیدن بدون قضاوت، پذیرش اشتباهها و تلاش مشترک برای حل مشکلات، میتواند جلوی بزرگ شدن بسیاری از فاصلهها را بگیرد.
رابطهها معمولاً در یک روز از هم نمیپاشند؛ آنها در روزهایی آسیب میبینند که فکر میکنیم یک بیتوجهی کوچک، یک سکوت کوتاه یا یک دلخوری حلنشده اهمیت چندانی ندارد.
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
جدایی ناگهانی نیست؛ این اتفاقها از مدتها قبل شروع میشوند
خیلی از آدمها بعد از تمام شدن یک رابطه میگویند: «همهچیز یکشبه خراب شد.» اما واقعیت این است که بیشتر جداییها ناگهانی اتفاق نمیافتند؛ فقط نشانههایشان آنقدر آرام و تدریجی ظاهر میشوند که کمتر کسی متوجه آنها میشود.
فاصله گرفتن معمولاً از جاهای کوچکی شروع میشود؛ از گفتوگوهایی که به تعویق میافتند، دلخوریهایی که هیچوقت بیان نمیشوند، توجههایی که کمکم از بین میروند و سکوتهایی که جای صمیمیت را میگیرند. هر بار که یکی از دو نفر احساساتش را نادیده میگیرد یا فکر میکند «حالا بعداً دربارهاش حرف میزنیم»، یک آجر دیگر از دیوار رابطه برداشته میشود.
از نگاه روانشناسی، پایان یک رابطه بیشتر شبیه خاموش شدن تدریجی یک چراغ است تا قطع شدن ناگهانی برق. اعتماد، احترام، امنیت و احساس دیده شدن، اگر هر روز کمی آسیب ببینند، در نهایت رابطه را به نقطهای میرسانند که دیگر ترمیمش سخت میشود.
خبر خوب این است که اگر این نشانهها زود دیده شوند، همیشه جدایی تنها پایان ممکن نیست. گفتوگوی صادقانه، شنیدن بدون قضاوت، پذیرش اشتباهها و تلاش مشترک برای حل مشکلات، میتواند جلوی بزرگ شدن بسیاری از فاصلهها را بگیرد.
رابطهها معمولاً در یک روز از هم نمیپاشند؛ آنها در روزهایی آسیب میبینند که فکر میکنیم یک بیتوجهی کوچک، یک سکوت کوتاه یا یک دلخوری حلنشده اهمیت چندانی ندارد.
https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹
👍5