فروپاشی خاموش طبقه متوسط ایران: لایه‌های کمتر دیده‌شده


فراتر از آمار تورم و قدرت خرید، این پدیده یک سری اثرات زنجیره‌ای دارد که کمتر در تحلیل‌های رسمی مطرح می‌شوند:
۱. اقتصاد تعمیر به‌جای اقتصاد نگهداری
وقتی خانواده‌ها توان تعمیر منظم لوازم خانگی، خودرو، یا حتی دندان‌پزشکی را ندارند، هزینه‌ها به تعویق می‌افتند تا زمانی که خرابی کامل و غیرقابل‌جبران شود. یعنی هزینه نهایی چند برابر می‌شود. این یک «فقر تسریع‌شونده» است: تعویق هزینه کوچک، هزینه بزرگ‌تر آینده می‌سازد.

۲. نسل بومرنگ و بازتوزیع معکوس منابع خانوادگی
فرزندان بزرگسال به خانه والدین بازمی‌گردند، اما برخلاف تصور رایج این همیشه «حمایت والدین از فرزند» نیست. در بسیاری موارد حقوق بازنشستگی والدین، تنها منبع پایدار درآمد خانه می‌شود و مسیر حمایت معکوس می‌شود. این جهت تاریخی وابستگی بین‌نسلی را وارونه می‌کند.

۳. فرسایش سرمایه اجتماعی از طریق رسوم
کاهش رفت‌وآمد، عیدی‌دادن، مهمانی، و مراسم عروسی ساده‌تر، چیزی که به نظر جزئی می‌آید. در واقع شبکه‌های اجتماعی حمایتی غیررسمی را که خانواده‌ها در بحران به آن‌ها متکی بودند، تحلیل می‌برد.

۴. طلای زنان به‌عنوان اولین ضربه‌گیر
پیش از فروش خانه یا خودرو، معمولاً طلای زنان (که تاریخاً یک صندوق پس‌انداز زنانه مستقل بوده) اولین دارایی است که فروخته می‌شود. این یک از دست دادن خاموش استقلال مالی زنان در خانواده است، نه صرفاً یک تراکنش مالی.

۵. اتلاف مهارت (Brain Waste) داخلی
افراد تحصیل‌کرده به مشاغل غیرمرتبط و کم‌منزلت (تاکسی آنلاین، فروش اینترنتی) روی می‌آورند . نوعی مهاجرت داخلی طبقاتی که آمار بیکاری آن را نشان نمی‌دهد چون «شاغل» محسوب می‌شوند.

۶. تعویق ازدواج و تغییر ماهیت مهریه
مهریه دیگر نماد تعهد نیست، بلکه ابزار چانه‌زنی برای امنیت مالی در ازدواجی می‌شود که از پیش با عدم اطمینان اقتصادی همراه است.

۷. کاهش کمک‌های خیریه طبقه متوسط
طبقه متوسط سنتاً منبع اصلی کمک‌های غیررسمی (نذری، خیریه محلی) به اقشار فقیرتر بود. توقف این کمک‌ها فشار مضاعفی به فقیرترین اقشار وارد می‌کند که در آمار مستقیم دیده نمی‌شود.

۸. فرسایش نقش سیاسی-اجتماعی طبقه متوسط
طبقه متوسط تاریخاً نقش «ضربه‌گیر» و پایه اعتماد اجتماعی بین حاکمیت و اقشار پایین را داشت. فقیر شدن آن، این عملکرد تعدیل‌کننده را از بین می‌برد و می‌تواند به قطبی‌شدن و بی تفاوتی ناشی از ناتوانی بیشتر جامعه بینجامد.
شما چه فکر می‌کنید.

✍اعظم بهرامی
@TahlilZamane
@hooreechannel 🌹

⭕️ برقع بندری؛ جلوه‌گری هنر بر چهره زنان جنوب ایران

📌برخی برقع‌ها چنان ظریف‌اند که بیش از آنکه پوششی برای پنهان کردن صورت باشند، زینتی برای چهره‌اند

♦️برقع بندری با سوزن‌دوزی‌های قرمز، قاب‌های ظریف طلایی و شرابه‌های رقصانش، یکی از زیباترین آرایه‌های صورت زنان ساکن سواحل جنوبی ایران است. این پوشش روی چهره می‌نشیند، اما الزاما چهره را خاموش نمی‌کند، بلکه در بسیاری از نمونه‌ها، آن را به بومی کوچک برای رنگ، نقش، دوخت و تزیین تبدیل می‌کند.

تنوع رنگ، فرم، ملیله‌دوزی، منجوق‌کاری و نخ‌های طلایی به هر برقع شخصیت و هویتی ویژه می‌بخشد. زنان با انتخاب رنگ، فرم و شیوه دوخت برقع، سلیقه شخصی، موقعیت اجتماعی و گاه توان اقتصادی خود را نیز نشان می‌دهند. برخی برقع‌های نفیس به دلیل استفاده از نخ‌های زرین و تزیینات ارزشمند، افزون بر کارکرد پوششی، به اشیایی با ارزش اقتصادی و هنری تبدیل می‌شوند.

✍سارا باقری

بیشتر بخوانید...

@hooreechannel 🌹

.

اسکندر و امپراتور چین

وقتی اسکندر مقدونی به چین رسید، در محل فرماندهی لشکر، شبانه با سردارانش مشغول گفتگو پیرامون نقشه و برنامه جنگ بود که دربان آمد و گفت: 
فرستاده پادشاه چین بر در است و اجازه ورود می‌خواهد، او را به درون آوردند.
بایستاد و گفت:  چیزی که برای گفتن آن آمده‌ام برنمی‌تابد که دیگری نیز بشنود.
اسکندر حاضران را مرخص کرد و گفت:  بگو هر چه می‌خواهی.
گفت: من امپراتور چین هستم، نه فرستاده‌ او و برای گفتگو و صلح آمده‌ام.
اسکندر با تعجب گفت:  چه شد که از جان باک نداشتی و به نزد من آمدی؟
گفت: چون می‌دانم از کشتن من بهره‌ای نخواهی برد.

اسکندر دانست که مردی با خِرد است. 
پس گفت: باج سه سال چین را می‌خواهم تا بروم.
گفت: اگر بپذیرم، مردم مرا می‌کشند که چنین ثروتی به تو داده‌ام.
اسکندر گفت:  اگر باج یک ساله بستانم چه شود؟
گفت: بهتر باشد و گشایش بیشتر. پذیرفت و رفت.
بامداد که شد سپاهی گران از چینیان گرداگرد سپاه اسکندر را گرفته و محاصره کرده بود. چنان که اسکندر و سپاهش از محاصره و نابودی ترسیدند.
اسکندر به ملاقات امپراتور چین رفت و گفت:  دیشب قول دادی و امروز نیرنگ زدی؟
امپراتور گفت: نه، من بر سرِ قولم هستم! 
این سپاه را آوردم تا بدانی که اگر با تو از درِ صلح درآمدم، از ناتوانی نبود.
هراس جنگ و بیم ویرانی سرزمینم حتی در صورت پیروزی را داشتم.
اسکندر را خوش آمد و گفت:  چون تو مردی با خردی، هرگز خوار نشود و باج نپردازد.
از گرفتن باج درگذشتم و می‌روم.
امپراتوری چین گفت:  زیان نخواهی دید.
اسکندر از چین بازگشت.
امپراتور چین دو برابر آنچه گفته بود برای اسکندر فرستاد.

با تدبیر امپراتور، چین تنها سرزمینی بود که از هجوم اسکندر ویران نشد.
زیرا فرمانروای چین تا دیر نشده با آن جهانگشای مغربی وارد مذاکره شد.

#جنگ، شکستِ انسان پیش از میدان نبرد است.

وظیفه‌ی یک حاکم دانا و با لیاقت، افروختن آتش نیست؛ تدبیری است که نگذارد انسان‌ها و سرزمینش نابود شوند.

قدرت، آن‌جا معنا دارد که ویرانی با تدبیر و کیاست متوقف شود. وظیفه‌ حاکم شایسته، حفظ و آبادانی سرزمین است، نه اثباتِ قدرت و غرور.
آن‌که می‌تواند جنگ را متوقف کند و نمی‌کند، در ویرانی شریک است حتی اگر خود ویرانگر نباشد.

@hooreechannel 🌹

دو چهره از ایران ۸۷ میلیونی!

مرکز آمار ایران امروز رسماً اعلام کرد که جمعیت کشور از ۸۷ میلیون نفر عبور کرده است. شاید مهم‌تر از این عدد، کاهش بُعد خانوار ایرانی به کمتر از ۳/۲ نفر و افزایش جمعیت شهرنشین به حدود ۷۰ درصد باشد. این ارقام و مجموعه‌ای از شاخص‌های عمیق‌تر، برای فهم ایران و حتی پیش‌بینی تحولات سیاسی پیش رو حائز اهمیت‌اند.

کاهش بُعد خانوار، گسترش خانواده‌های تک‌فرزند، افزایش سن ازدواج، کاهش باروری و افزایش طلاق، در کنار تغییرات گسترده در سبک زندگی، همگی نشان می‌دهند که جامعه ایران با سرعتی چشمگیر در حال عبور از الگوی سنتی خانواده پدرسالار و حرکت به سوی الگوهای جدیدتر زندگی است.

یوسف کورباژ و امانوئل تاد در کتاب ملاقات تمدن‌ها استدلال می‌کنند که جوامع مسلمان نیز، برخلاف تصور رایج از یک شکاف ثابت و ابدی میان «اسلام» و «غرب»،  در حال تجربه نوعی همگرایی جمعیتی و اجتماعی با روندهای جهانی‌اند. کاهش باروری، افزایش سواد، به‌ویژه سواد زنان، و تغییر ساختار خانواده، از نظر آنان نشانه‌های تحولی عمیق‌تر در ساختارهای اجتماعی و مناسبات قدرت‌اند.

ایران در این میان نمونه‌ای بسیار مهم است. این کشور یکی از سریع‌ترین و عمیق‌ترین گذارهای جمعیتی در منطقه را تجربه کرده است. از کاهش باروری گرفته تا کوچک‌شدن خانواده، افزایش آموزش زنان و تغییر الگوی ازدواج. بنابراین برای فهم ایران امروز نمی‌توان تنها به سیاست رسمی، ساختار قدرت و ایدئولوژی نگاه کرد؛ باید به تحولات اجتماعی عمیقی نیز توجه کرد که گاه مستقل از اراده حکومت و حتی در برابر آن، در حال شکل‌گیری‌اند.

برای فهم بهتر این پدیده، شاید بتوان به تجربه اروپای غربی پس از جنگ جهانی دوم رجوع کرد. تونی جات در کتاب پس از جنگ نشان می‌دهد که اروپای دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، علی‌رغم تداوم ارزش‌های مسیحی و ساختارهای سنتی، به‌تدریج وارد دوره‌ای از دگرگونی عمیق اجتماعی شد. رشد اقتصادی، گسترش آموزش، توسعه دولت رفاه، افزایش استقلال اقتصادی زنان و تغییر سبک زندگی، و نیز زوال اقتدار والدین ــ که نسل جدید شکست فاجعه‌بار نسل پیشین در برابر فاشیسم و جنگ را به چشم می‌دید ــ به تدریج اقتدار سنتی خانواده و کلیسا را تضعیف کرد و نسل پس از جنگ را از نسل والدین خود متمایز ساخت.

خانواده کوچک‌تر شد، ازدواج به تاخیر افتاد، نقش زنان دگرگون شد و فرزندآوری بیش از گذشته به انتخاب فردی تبدیل شد. در کنار این تحولات، اقتدار سنتی نهادهای دینی نیز کاهش یافت و فردگرایی رشد کرد. پیوند سکس و سیاست شاید آشناترین استعاره این دوران باشد.
این همان نقطه‌ای است که می‌توان میان روایت تاریخی تونی جات و تحلیل جمعیت‌شناختی تاد و کورباژ پلی برقرار کرد: تحول جمعیتی، تغییر خانواده و دگرگونی فرهنگی، سه وجه یک فرایند بزرگ‌تر اجتماعی‌اند.

به نظر می‌رسد جامعه ایران نیز، به‌ویژه از دهه‌های ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰، برخی از این روندها را با تأخیر تاریخی و البته در شرایطی کاملاً متفاوت تجربه کرده است.

در اروپای پس از جنگ، تغییرات اجتماعی و فرهنگی به‌تدریج با تغییر نهادهای سیاسی و اقتصادی همراه شد؛ اما در ایران، بخش مهمی از این دگرگونی اجتماعی در شرایطی رخ داده که ساختار سیاسی و رسمی کشور همچنان بر مجموعه‌ای از ارزش‌ها و هنجارهایی متفاوت با بخش مهمی از تحولات اجتماعی استوار است.

اینجاست که شاید بتوان بخشی از تنش‌ها و ناآرامی‌های دو دهه اخیر را بهتر فهمید.
جامعه تغییر کرده است؛ اما نهادهای سیاسی الزاماً با همان سرعت تغییر نکرده‌اند.

نسل جدید در خانواده‌های کوچک‌تر رشد کرده، زنان آموزش بیشتری دیده‌اند و استقلال بیشتری پیدا کرده‌اند، سن ازدواج بالا رفته، فرزندآوری از یک وظیفه اجتماعی به انتخابی شخصی‌تر تبدیل شده و فردیت بیش از گذشته اهمیت یافته است. در مقابل، بخش‌هایی از ساختار رسمی همچنان با بسیاری از مفروضات فرهنگی و اجتماعی نسل‌های گذشته به جامعه می‌نگرند.
این شکاف را نباید صرفاً شکاف میان «دین و دین گریزی» یا «سنت و مدرنیته» دانست. مسئله عمیق‌تر است: شکاف میان جامعه‌ای که با سرعت تغییر کرده و ساختارهایی که نتوانسته‌اند با همان سرعت خود را با آن تطبیق دهند.

از این منظر، آینده ایران را نمی‌توان فقط با اقتصاد، جنگ یا سیاست خارجی توضیح داد. گذار جمعیتی و تغییر ساختار خانواده، به همان اندازه که شاخص‌های اقتصادی و سیاسی مهم‌اند، می‌توانند در شکل دادن به آینده کشور نقش داشته باشند.

گاهی به نظر می‌آید که در سطحی کلان، منازعه میان دو ایران جریان دارد: ایرانِ مردانه و روستایی که انقلاب ۵۷ و ایدئولوژی اسلام‌گرایی را آفرید، و ایرانِ زنانه و شهری که در جنبش‌های اجتماعی سال‌های اخیر نمایان شد.

✍صلاح الدین خدیو

@hooreechannel 🌹

آیا جامعه از خشونت علیه زنان شاکی است یا از افشای آن؟

این تصور که خشونت فیزیکی علیه زنان پدیده‌ای متعلق به گذشته است، از اساس خطاست. آنچه تغییر کرده، نه اصل خشونت، بلکه شیوه‌ی ظهور، بازنمایی و انکار آن است. خشونت لزوماً کمتر نشده؛ بلکه در بسیاری زمینه‌ها خصوصی‌تر، پنهان‌تر و دشوارتر برای اثبات شده است. به بیان دیگر، جامعه‌ی امروز بیش از آنکه خشونت را از میان برده باشد، سازوکارهای پوشاندن آن را پیچیده‌تر کرده است.

آنچه بسیاری را به واکنش وادار می‌کند، خود خشونت علیه زنان نیست؛ عیان شدن خشونت است.

یکی از بنیادی‌ترین نقدهای فمینیسم به نظم مردسالار همین است که خشونت علیه زنان را تا زمانی که در «حوزه خصوصی» رخ می‌دهد، مسئله‌ای عمومی تلقی نمی‌کند. خانه، رابطه عاطفی و خانواده سال‌ها به‌عنوان قلمروهایی تعریف شده‌اند که نباید در آنها دخالت کرد. نتیجه این بوده که خشونت تا وقتی پشت درهای بسته می‌ماند، اغلب با سکوت، تردید یا بی‌تفاوتی روبه‌رو می‌شود.

✒️«امر شخصی، سیاسی است» یعنی هیچ دیوار خانه‌ای نباید مرز پایان مسئولیت جمعی ما باشد و آنچه در خانه و روابط خصوصی رخ می‌دهد، صرفاً مسئله فردی نیست؛ بازتاب مناسبات قدرت در جامعه است.

کتک خوردن زن در خانه فقط یک «اختلاف خانوادگی» نیست؛ به ساختارهایی مربوط است که به برخی مردان احساس حق بر کنترل، تنبیه یا اعمال قدرت می‌دهد و هم‌زمان موانعی برای حمایت از زنان ایجاد می‌کند.

🟡به همین دلیل است که وقتی خشونت ناگهان در معرض دید قرار می‌گیرد، بسیاری شوکه می‌شوند؛ گویی نه از خود خشونت، بلکه از شکسته شدن مرز میان «خصوصی» و «عمومی» شگفت‌زده می‌شوند!

گویا خشونت تا وقتی دیده نمی‌شد، قابل تحمل‌تر بود. اما خشونتی که ثبت می‌شود، روایت می‌شود یا به فضای عمومی راه پیدا می‌کند، دیگر نمی‌تواند به‌سادگی انکار شود.

این سازوکار پیامد دیگری هم دارد: بار اثبات خشونت بر دوش زنان می‌افتد. زن باید مدرک بیاورد، شاهد داشته باشد، فیلم ارائه کند، کبودی نشان دهد و آن‌قدر روایتش را تکرار کند تا شاید باور شود. گویی تجربه و شهادت او به‌تنهایی کافی نیست. این فقط بی‌اعتمادی به یک فرد نیست؛ بخشی از ساختاری است که اعتبار رنج زنان را کمتر از اعتبار آبروی مردان می‌داند.

مسئله فقط این نیست که خشونت رخ داده است؛ مسئله این است که جامعه تا چه اندازه به پنهان ماندن آن خو گرفته است. تا وقتی خشونت علیه زنان را تنها زمانی جدی بگیریم که به یک رسوایی عیان تبدیل شود، همچنان در همان نظمی مشارکت می‌کنیم که سال‌ها به خشونت اجازه داده در سکوت ادامه پیدا کند.

🔴خشونت علیه زنان با رؤیت شدن آغاز نمی‌شود؛ فقط با عیان شدن، انکارش دشوارتر می‌شود. «وقوع خشونت» و «رؤیت‌پذیری خشونت» را نباید با هم اشتباه گرفت.

خشونت ممکن است سال‌ها در حوزه‌ی خصوصی، پشتِ زبانِ مصلحت، شرم و انکار باقی بماند. دیده‌شدن، صرفاً آن را از وضعیت نامرئی و انکارپذیر به وضعیت قابل‌مناقشه منتقل می‌کند. بنابراین، افشا نه منشأ خشونت، بلکه گسست در سازوکار پنهان‌سازی آن است.

خشونت فیزیکی معمولاً واپسین حلقه‌ی زنجیره‌ای است که پیش از آن با کنترل، تحقیر، تهدید، محدودسازی، بی‌اعتبارسازی و ایجاد ترس آغاز شده است.

✅زن پیش از آنکه کتک بخورد، اغلب در شبکه‌ای از سلطه قرار گرفته است؛ شبکه‌ای که به او می‌آموزد مرزهایش قابل نقض‌اند، اعتراضش بی‌نتیجه است و امنیتش تضمین‌شده نیست. به این معنا، خشونت فیزیکی صرفاً یک واقعه‌ی منفرد نیست؛ تجلی فشرده‌ی یک شبکه نابرابر قدرت است.

دقیقاً به همین دلیل، پنهان‌تر شدن خشونت را نباید با کاهش آن اشتباه گرفت. خشونتی که کمتر در عرصه‌ی عمومی دیده می‌شود، بیشتر به درون خانه، رابطه‌ی عاطفی، محیط‌های بسته و فضاهای کم‌نظارت رانده شده است.

جامعه‌ای که هنوز از زن می‌پرسد «مطمئنی سوءتفاهم نشده؟»، «چرا زودتر نگفتی؟»، «حتماً دلیلی داشته»، همان جامعه‌ای است که به خشونت اجازه بقا می‌دهد.

حتی در جوامعی که به‌ظاهر نسبت به خشونت حساس‌ترند، همچنان نوعی اقتصاد انکار عمل می‌کند: از قربانی خواسته می‌شود مدرک بیشتری بیاورد، لحن درست‌تری داشته باشد، زمان‌ بهتری برای افشا انتخاب کند و رنجش را چنان روایت کند که برای افکار عمومی بیش از حد تلخ، خشم‌آور یا مطالبه‌گر نباشد. به‌عبارت دیگر، زن نه‌فقط باید از خشونت جان سالم به در ببرد، بلکه باید بتواند آن را به شکلی روایت کند که برای افکار عمومی «باورپذیر» به نظر برسد.

🌸پس مسئله فقط محکوم کردن یک مشت، یک کبودی یا یک ویدئوی تکان‌دهنده نیست. مسئله فراتر، نظمی است که پیش از وقوع مشت، به مرد حق کنترل می‌دهد و پس از وقوع آن، از زن دلیل، مدرک و روایت بی‌نقص مطالبه می‌کند؛ نظمی که خشونت را نه یک استثنا، بلکه امکانی بالقوه در روابط نابرابر قدرت می سازد

@Zane_Ruz_Channel
@hooreechannel 🌹

زندگی پشت دیوار فیلترینگ؛
از هر ۴ ایرانی، ۳ نفر از فیلترشکن استفاده می‌کنند

اگر چهار کاربر ایرانی کنار هم بنشینند، احتمال زیادی وجود دارد که سه نفر از آن‌ها برای ورود به اینترنت، ابتدا فیلترشکن خود را روشن کنند.

تازه‌ترین نظرسنجی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) نشان می‌دهد ۷۴.۴ درصد کاربران اینترنت در ایران از فیلترشکن استفاده می‌کنند؛ آماری که نشان می‌دهد VPN دیگر ابزاری موقت برای دسترسی به چند شبکه اجتماعی نیست و به بخشی از عادت روزانه میلیون‌ها ایرانی تبدیل شده است.

گسترش این رفتار، بازاری گسترده نیز ایجاد کرده است. هزاران فروشنده، کانال و وب‌سایت انواع اشتراک‌های VPN را عرضه می‌کنند و برخی برآوردها ارزش این بازار را تا حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان تخمین زده‌اند؛ رقمی که به دلیل نبود آمار رسمی باید برآوردی تلقی شود.
در کنار هزینه اقتصادی، استفاده از سرویس‌های ناشناس و رایگان می‌تواند خطراتی مانند جمع‌آوری داده‌های شخصی و بدافزار را نیز افزایش دهد.

پیامدهای این وضعیت فقط اقتصادی نیست. فعال شدن VPN برای دسترسی به یک پیام‌رسان یا شبکه اجتماعی، عملاً مسیر دسترسی کاربر به بخش بسیار گسترده‌تری از اینترنت را باز می‌کند؛ مسئله‌ای که برای کودکان و نوجوانان و مدیریت دسترسی آن‌ها اهمیت بیشتری دارد.

با این حال، داده‌های ایسپا نشان می‌دهد مطالبه کاربران فقط رفع فیلترینگ نیست. ۷۲.۳ درصد کاربران از سرعت اینترنت ناراضی‌اند و ۵۶.۹ درصد افزایش سرعت و کیفیت را مهم‌ترین اولویت می‌دانند؛ در مقابل، ۲۱.۵ درصد رفع یا کاهش فیلترینگ را در اولویت قرار داده‌اند. همچنین بیش از ۶۰ درصد کاربران با ارائه اینترنت بدون محدودیت به گروه‌های خاص مخالف‌اند.

به این ترتیب، مسئله اینترنت در ایران دیگر صرفاً «باز یا بسته بودن» نیست؛ کیفیت، امنیت، عدالت در دسترسی و شیوه استفاده از اینترنت نیز به مطالبه‌های اصلی جامعه تبدیل شده‌اند.

🔹آوش
@hooreechannel 🌹

آدم‌های مهربان لزوما آدم‌های خوبی نیستند!

📌در زبان روزمره، "مهربان بودن" و "آدم خوب بودن" اغلب مترادف به نظر می‌رسند. اما پژوهش‌های روان‌شناسی شخصیت، روان‌شناسی اجتماعی و فلسفه‌ی اخلاق نشان می‌دهند که این دو مفهوم یکسان نیستند. مهربانی معمولا به رفتارهایی مانند خوش‌برخورد بودن، همدلی، کمک به دیگران و پرهیز از آزار رساندن اشاره دارد. در مقابل، "خوب بودن" یا منش اخلاقی، مفهومی گسترده‌تر است که علاوه بر مهربانی، ویژگی‌هایی مانند صداقت، عدالت، مسئولیت‌پذیری، انصاف، وفاداری و پایبندی به اصول اخلاقی را نیز در بر می‌گیرد. به بیان دیگر، مهربانی تنها یکی از اجزای شخصیت اخلاقی است، نه تمام آن.

📌در روان‌شناسی شخصیت، مهربانی عمدتا با صفت "توافق‌پذیری" (Agreeableness) مرتبط است. افراد توافق‌پذیر معمولا همدل‌تر، همکاری‌جوتر و خوش‌رفتارتر هستند. اما توافق‌پذیری، اگرچه احتمال رفتارهای نوع‌دوستانه را افزایش می‌دهد، ولی به‌تنهایی تضمین‌کننده منش اخلاقی نیست. ممکن است فردی در روابط روزمره بسیار مؤدب، خوش‌برخورد و یاری‌رسان باشد، اما در موقعیت‌هایی که پای صداقت، عدالت یا منافع شخصی در میان است، تصمیم‌هایی بگیرد که با اصول اخلاقی سازگار نباشد.

📌برخی افراد دارای ویژگی‌هایی مانند خودشیفتگی، ماکیاولیسم یا روان‌آزاری خفیف، گاهی از مهربانی به‌عنوان ابزاری برای جلب اعتماد، کسب نفوذ یا پیشبرد منافع شخصی استفاده می‌کنند. در چنین مواردی، ظاهر رفتار مهربانانه است، اما انگیزه آن الزاما اخلاقی نیست.

📌همچنین روان‌شناسان اجتماعی میان رفتار نوع‌دوستانه‌ی برخاسته از همدلی و رفتارهایی که با هدف کسب اعتبار، کاهش احساس گناه یا مدیریت تصویر اجتماعی (هدف اصلی خوب دیده شدن است، نه خوب بودن) انجام می‌شوند، تمایز قائل می‌شوند. از بیرون ممکن است هر دو یکسان به نظر برسند، اما از نظر اخلاقی تفاوت مهمی میان آن‌ها وجود دارد.

📌از سوی دیگر، ما انسان‌ها در قضاوت درباره‌ی دیگران گرفتار یک خطای شناختی به نام اثر هاله‌ای (Halo Effect) هستیم. اگر فردی خوش‌برخورد، مؤدب و مهربان باشد، ناخودآگاه تمایل داریم او را صادق، عادل و قابل اعتماد نیز بدانیم. در حالی‌که شواهد علمی نشان می‌دهد چنین استنباطی همیشه درست نیست. یک ویژگی مثبت می‌تواند ارزیابی ما از سایر ویژگی‌های فرد را نیز تحت تأثیر قرار دهد، بدون آنکه شواهد کافی برای این نتیجه‌گیری وجود داشته باشد.

📌بنابراین، جمله‌ی "آدم‌های مهربان همیشه آدم‌های خوبی نیستند" از دیدگاه علمی قابل دفاع است، البته به شرط آنکه معنای آن را درست بفهمیم. این جمله به معنای بی‌ارزش بودن مهربانی نیست؛ بلکه یادآوری می‌کند که مهربانی، اگرچه فضیلتی ارزشمند است، برای قضاوت درباره‌ی شخصیت اخلاقی افراد کافی نیست.


📌انسان خوب کسی نیست که فقط لبخند بزند، مؤدب باشد یا به دیگران کمک کند؛ بلکه کسی است که حتی زمانی که صداقت، عدالت یا مسئولیت‌پذیری با منافع شخصی او تعارض پیدا می‌کند، همچنان به اصول اخلاقی پایبند بماند. شاید به همین دلیل است که روان‌شناسان توصیه می‌کنند به‌جای قضاوت بر اساس خوش‌رفتاری‌های ظاهری، الگوی پایدار رفتار افراد، تصمیم‌های آنان در موقعیت‌های دشوار و میزان پایبندی‌شان به ارزش‌های اخلاقی را ملاک ارزیابی قرار دهیم.

📌منابع:
1. Wilmot, M. P., & Ones, D. S. (2022). Agreeableness and its Consequences: A Quantitative Review of Meta-Analytic Findings.
2. Fowers, B. J. et al. (2023). Is the Concept of Personality Capacious Enough to Incorporate Virtues?
3. Kristjánsson, K. (2023). Considerateness Differentiated: Three Types of Virtuousness.

جامعه‌ای بهتر بسازیم

@zistboommedia
@hooreechannel 🌹

عشق، فردیت و مسئولیت

🔻 بعضی رابطه‌ها از دور، سرشار از عشق به نظر می‌رسند؛ اما اگر کمی نزدیک‌تر بروی، می‌بینی هر دو نفر آرام‌آرام در حال ناپدید شدن‌اند. یکی آن‌قدر مسئول حالِ دیگری شده که دیگر خودش را فراموش کرده است؛ دیگری آن‌قدر به حضور طرف مقابل وابسته است که بدون او حتی نمی‌تواند برای زندگی‌اش تصمیم بگیرد. ما معمولاً این وضعیت را عشق می‌نامیم، در حالی که بیشتر شبیه از دست دادن مرزهای روانی است. عشق، قرار نیست دو انسان را به یک نفر تبدیل کند.

◼️ یکی از کوتاه‌ترین و در عین حال تکان‌دهنده‌ترین آیات قرآن، دقیقاً بر خلاف این تصور حرکت می‌کند. خداوند در سوره‌ی انعام، آیه‌ی ۱۶۴ می‌فرماید: «وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى»؛ هیچ‌کس بار دیگری را بر دوش نمی‌کشد. این آیه فقط درباره‌ی حساب‌وکتاب قیامت نیست؛ تصویری از انسان ارائه می‌دهد. انسانی که صاحب انتخاب خویش است، صاحب خطای خویش و صاحب مسئولیت خویش. خدا، پیش از آنکه ما را به رابطه دعوت کند، ما را به فرد بودن فرا می‌خواند.

◼️ در روان‌شناسی، بسیاری از رنج‌های رابطه‌ای از همین نقطه آغاز می‌شوند؛ جایی که مرز میان «من» و «تو» از بین می‌رود. مادری که احساس می‌کند اگر فرزندش شکست بخورد، خودش شکست خورده است. مردی که گمان می‌کند مسئول تمام احساسات همسرش است. زنی که سال‌ها بار زخم‌های کودکی همسرش را بر دوش می‌کشد و خیال می‌کند اگر به اندازه‌ی کافی دوست بدارد، گذشته را درمان خواهد کرد. این‌ها نشانه‌ی عشق نیست؛ نشانه‌ی گم شدن فردیت است.

◼️ شگفت‌آورتر آنکه حتی رابطه‌ی انسان با خدا نیز بر همین اصل بنا شده است. خداوند می‌توانست همه‌ی بارها را از دوش انسان بردارد، اما چنین نکرد. نه از روی بی‌اعتنایی، بلکه از سر احترام به کرامت انسان. او هدایت می‌کند، هشدار می‌دهد، می‌بخشد و راه بازگشت را می‌گشاید، اما هیچ‌گاه مسئولیت زیستن را از انسان سلب نمی‌کند. ایمان، قرار نیست جای انتخاب را بگیرد؛ قرار است انتخاب را آگاهانه‌تر کند.

◼️ شاید ترسناک‌ترین واژه‌ی این آیه، «هیچ‌کس» باشد. هیچ‌کس جای تو زندگی نمی‌کند. هیچ‌کس جای تو تصمیم نمی‌گیرد. هیچ‌کس پاسخ‌گوی انتخاب‌های تو نخواهد بود. حتی نزدیک‌ترین آدم‌های زندگی‌ات هم نمی‌توانند بار وجودی تو را بر دوش بکشند. این حقیقت، در نگاه اول سنگین است، اما درست از همین نقطه، آزادی آغاز می‌شود؛ آزادی از سرزنش دیگران، آزادی از قربانی بودن و آزادی از نجات‌دهنده بودن.

◼️ رابطه‌ی سالم، جایی نیست که دو نفر در هم حل شوند؛ جایی است که هر دو، خودِ مستقلشان را حفظ کنند و با همین استقلال، یکدیگر را انتخاب کنند. شاید به همین دلیل است که قرآن، پیش از آنکه از حقوق انسان‌ها نسبت به هم سخن بگوید، مسئولیت هر انسان را به خودش بازمی‌گرداند. کسی که بار خودش را می‌شناسد، کمتر بار دیگران را تصاحب می‌کند و کمتر اجازه می‌دهد دیگران بار او را به دوش بکشند. شاید راز عشقِ بالغ همین باشد؛ دو انسانِ مستقل که کنار هم راه می‌روند، نه دو انسانی که در سایه‌ی یکدیگر ناپدید می‌شوند.

✍️ مصطفی سلیمانی

https://t.me/elahiyateravan
@hooreechannel 🌹

امام حسین اساطیری

امروز می‌خواهم بحث «حسین اساطیری» را ادامه بدهم و مهم‌ترین هدفم این است که میان «حسین واقعی» و «حسینی که در طول تاریخ به یک اسطوره تبدیل شده» تفاوت قائل شویم. بسیاری از اهانت‌هایی که امروز در فضای مجازی به امام حسین می‌شود، در حقیقت متوجه آن شخصیت اسطوره‌ای است، نه حسین تاریخی و واقعی. اگر این دو را از هم تفکیک نکنیم، نه شخصیت امام حسین را درست می‌شناسیم و نه پیام عاشورا را.

حسین بن علی پیش از هر چیز یک انسان تاریخی بود؛ فرزند علی بن ابی‌طالب، نوه پیامبر اسلام و شخصیتی که به دلیل همین نسبت خانوادگی وارد بزرگ‌ترین منازعه سیاسی زمان خود شد. به اعتقاد من، سه عامل باعث شد که او به تدریج به یک اسطوره تبدیل شود. نخست، جایگاه مقدس خانوادگی او؛ دوم، مظلومیت و بی‌گناهی‌اش که از او تصویر «قهرمان قربانی» ساخت؛ و سوم، شیوه شهادتش که در طول تاریخ با انواع اغراق‌ها، روایت‌ها و داستان‌های احساسی همراه شد.

اسطوره‌ها معمولاً قهرمانانی هستند که قربانی می‌شوند. انسان‌ها رنج‌ها، ناکامی‌ها و احساس مظلومیت خود را بر این شخصیت‌ها فرافکنی می‌کنند و با همدلی با آنان، برای مدتی از فشارهای روحی خود فاصله می‌گیرند. به همین دلیل است که شخصیت‌هایی مانند سیاوش، حلاج، سهراب و امام حسین در فرهنگ‌های مختلف به نماد رنج و مظلومیت تبدیل شده‌اند.

از نظر تاریخی، شکل امروزی عزاداری از همان روز عاشورا آغاز نشد. سوگواری طبیعی وجود داشت، اما دسته‌روی‌ها، عزاداری‌های خیابانی و مراسم سازمان‌یافته نخستین بار در دوره آل‌بویه شکل گرفت. حکومت آل‌بویه از این مراسم برای تثبیت هویت شیعی و رقابت سیاسی با خلافت عباسی استفاده کرد و بعدها این سنت در دوره‌های مغول، صفوی و قاجار گسترش یافت. بنابراین بخش مهمی از آنچه امروز به عنوان آیین عزاداری می‌شناسیم، محصول تحولات تاریخی پس از عاشوراست.

مشکل اصلی از جایی آغاز شد که شخصیت تاریخی امام حسین به تدریج به موجودی فراانسانی تبدیل شد. صفاتی به او نسبت داده شد که او را از دسترس انسان‌های عادی خارج کرد. وقتی از حسین شخصیتی بسازیم که هیچ انسانی توان شبیه شدن به او را ندارد، دیگر او الگوی عملی زندگی نخواهد بود. در حالی که ارزش واقعی امام حسین دقیقاً در این است که یک انسان بزرگ بود و می‌توان از منش، شجاعت و آزادگی او درس گرفت.

در طول تاریخ، درباره انگیزه قیام امام حسین نظریه‌های مختلفی مطرح شده است. برخی گفته‌اند خدا می‌خواست او شهید شود، برخی گفته‌اند برای نجات گناهکاران قربانی شد، بعضی هدف او را تشکیل حکومت اسلامی دانسته‌اند و گروهی نیز قیام او را صرفاً برای امر به معروف و نهی از منکر تفسیر کرده‌اند. به نظر من، هیچ‌یک از این تحلیل‌ها به طور کامل با واقعیت تاریخی سازگار نیست.

برداشت من این است که از همان لحظه‌ای که امام حسین حاضر به بیعت با یزید نشد، حکم قتل او صادر شد. او دیگر امنیتی برای زندگی نداشت و هر جا می‌رفت، خطر مرگ همراهش بود. بنابراین حرکت او بیش از آنکه برنامه‌ای برای تشکیل حکومت باشد، نتیجه ایستادگی در برابر بیعت اجباری و نپذیرفتن سلطه بود.

به همین دلیل، این تصور که امام حسین با گروهی اندک قصد سرنگونی بزرگ‌ترین حکومت زمان را داشته، از نظر تاریخی و عقلی قابل دفاع نیست. او به دنبال قدرت نبود؛ بلکه حاضر نشد برای حفظ جان خود، عزت و کرامتش را معامله کند.

در طول تاریخ، حکومت‌ها نیز از نام امام حسین بهره‌برداری سیاسی کرده‌اند. عزاداری به تدریج به ابزاری برای مشروعیت‌بخشی حکومت‌ها، جلب احساسات مردم و حتی کسب منافع اقتصادی تبدیل شد. در این مسیر، بسیاری از روایت‌های ضعیف، داستان‌های ساختگی و اغراق‌های فراوان نیز وارد فرهنگ عاشورا شد و فاصله میان حسین واقعی و حسین اسطوره‌ای هر روز بیشتر شد.

به اعتقاد من، بزرگ‌ترین آسیبی که اسطوره‌سازی ایجاد کرده این است که مردم به جای پیروی از منش امام حسین، بیشتر درگیر ظواهر، آیین‌ها و احساسات شده‌اند. در حالی که پیام اصلی عاشورا بسیار روشن است؛ انسان نباید در برابر ظلم، زور و تحقیر سر تسلیم فرود آورد.

اگر بخواهیم امروز از امام حسین الگو بگیریم، لازم نیست به دنبال معجزه، کرامت یا ویژگی‌های فراانسانی او باشیم. کافی است آزادگی، شجاعت، صداقت، کرامت و مقاومت او در برابر ظلم را سرمشق زندگی خود قرار دهیم. عاشورا زمانی برای ما معنا پیدا می‌کند که این پیام را در زندگی امروز خود اجرا کنیم، نه آنکه تنها به برگزاری مراسم و تکرار روایت‌های احساسی بسنده کنیم.

🔹بخشی از سخنرانی استاد سیدمجتبی رکاوندی

@hooreechannel 🌹

ظهور یک نابرابری جدید
بگو چقدر پول داری تا بگویم چقدر می‌توانی سواد داشته باشی!

🔴 آنقدر تحقیقات در این زمینه پرشمارند که حالا دیگر می‌توان با اطمینان گفت، «متوسط سواد انسان‌ها رو به کاهش است». مثلاً در بیشتر کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی، نمرات سوادآموزی بزرگسالان طی دههٔ گذشته ثابت مانده یا افت کرده است. تواناییِ خواندن و نوشتن در مدارس ابتدایی رو به کاهش است و اختلال کم‌توجهی-بیش‌فعالی در میان دانش‌آموزان به‌شکلی بی‌سابقه افزایش پیدا کرده. اما یک چیز کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد: بیشترین نشانه‌های کاهش سواد و توانایی‌های ذهنی در میان فقیرترین گروه‌ها دیده می‌شود.

🔴 آنچه جان‌برن-مرداک، روزنامه‌نگار فایننشال‌تایمز، «فرهنگ پسامتنی» می‌خواند، یعنی جایگزینی خواندن با مصرفِ تصاویر و ویدئوهای کوتاه در شبکه‌های اجتماعی، می‌تواند نوعی نابرابری جدید ایجاد کند.

🔴 اتفاقی که شباهت بسیاری با مصرف خوراکی‌های ناسالم دارد. هرچه تنقلاتِ ‌فرآوری‌شده دسترس‌پذیرتر و اعتیادآورتر شده‌اند، فاصله میان کسانی که امکانات لازم را برای سبک زندگی سالم دارند و کسانی که در برابر فرهنگ غذاییِ چاق‌کننده آسیب‌پذیرند بیشتر شده است. این شکاف آشکارا رنگ‌وبوی طبقاتی دارد؛ در سراسر غرب، چاقی با فقر پیوندی قوی دارد. بعید نیست در سال‌های آینده اختلال تمرکز، عملکرد نامناسب در مدرسه و کم‌سوادی هم پیوندی قدرتمند با سطح فقر پیدا کند.

🔴 ماریان وُلف، پژوهشگر و نویسندۀ کتاب «آهسته بشتاب» نشان داده است که پرورش توانایی خواندنِ متن‌های بلند واقعاً ذهن را دگرگون می‌کند: دایرۀ واژگان را بیشتر و فعالیت ذهنی را به نیمکرهٔ چپ که تحلیلی‌تر است می‌برد و توان تمرکز، استدلال و تفکر عمیق را بیشتر می‌کند.

🔴 اما توانایی خواندنِ متن‌های بلند، مهارتی ذاتی نیست و باید آموخته شود. در تاریخ مدرن، آموزشِ این مهارتِ بنیادین یکی از وظایف اصلی مدرسه بوده، اما محیط دیجیتال چنانکه کال نیوپورت در کتاب خود، کار عمیق، نشان می‌دهد، اساساً برای حواس‌پرتی ساخته شده: اعلان‌ها برای جلب توجه رقابت می‌کنند، شبکه‌های اجتماعی عمداً اعتیادآور طراحی شده‌اند و انبوه محتوا ما را به جابه‌جا شدنِ سریع کانونِ توجه عادت می‌دهد. این الگوریتم ذهن را به سرسری‌خوانی، یافتن الگوهای تکراری و پریدن بی‌وقفه از متنی به متن دیگر خو می‌دهند.

🔴 صریح باشیم: انتخاب شناختیِ سالم آسان نیست. در فرهنگی سرشار از سرگرمی‌های فوری، توانایی خواندن متن‌های بلند شاید به‌زودی به قلمرو خرده‌فرهنگ‌های نخبگان محدود شود.

🔴 اگر چنین اتفاقی بیفتد، چه می‌شود؟ نوجوانانی که توان اندیشیدن بلندمدت را از دست داده‌اند قبیله‌ای‌تر و غیرعقلانی‌تر می‌شوند؛ به واقعیت‌ها و حتی رویدادهای تاریخی بی‌اعتنایی می‌کنند، به «وایب» اهمیت می‌دهند تا استدلال، و آمادهٔ پذیرش نظریه‌های توطئه‌اند. اگر این توصیف آشناست، شاید نشانه‌ای است از آنکه تا چه اندازه در این مسیر پیش رفته‌ایم. این وضعیت فرصت تازه‌ای برای فساد در سیاست می‌سازد، چون مردم را مستعد فریب‌خوردن و ساده‌بینی می‌کند و همیشه سیاست‌مدارانی پیدا می‌شوند که از چنین مردمی سوءاستفاده کنند.


📌 آنچه خواندید برگرفته از گزارش «تفکر دارد به کالایی لوکس بدل می‌شود»، نوشتۀ مری هرینگتون است.

@tarjomaanweb
@hooreechannel 🌹

.

گاهی فقط بغلم کن...
(آیین غر زدن!)

دیشب، دختر  خردسالم به من گفت:
«بابا، من می‌خواهم بعضی شب‌ها بیایم پیشت غر بزنم.

تو هم باید قول بدهی فقط بغلم کنی و چیزی نگویی...»
گفتم: «قول می‌دهم.»

بعد با تعجب پرسیدم: «حالا باید چه کار کنم؟»
گفت: «آماده‌ای؟»
گفتم: «آماده‌ام.»

چراغ‌ها را خاموش کرد. آرام آمد، روی پاهایم چمباتمه زد و خودش را در آغوشم جا داد.

بعد شروع کرد...
گفت: «بابا، می‌دانی چقدر ناراحتم که دوست‌هایم از ساختمان ما رفتند؟ می‌دانی فردا امتحان زبان دارم و می‌ترسم نمره خوبی نگیرم؟ می‌دانی خاله رفته شمال و من دوست داشتم با او بروم...»
همین‌طور که غر می‌زد، صورتش پر از اشک شد.
من هم از فرصت استفاده کردم و به آیین او پیوستم.

او از ترک شدن‌ها، از دل‌تنگی‌ها، از ترس‌ها و از همه احساساتی می‌گفت که از اختیارش بیرون بود.

ناگهان دیدم خودم هم در همان آغوش، به همه چیزهایی فکر می‌کنم که این روزها دلم را سنگین کرده‌اند؛ به رفتن عزیزانم، به نگرانی‌های این روزها، به اندوه‌هایی که هیچ اراده‌ای نمی‌تواند یک‌شبه آن از میان بردارد

من هم پا‌به‌پای او گریه کردم.
دلبندم...
از تو ممنونم.
تو به من یاد دادی که گاهی انسان فقط به آغوشی امن نیاز دارد؛ آغوشی که در آن بتواند از همه چیزهایی که از اختیارش بیرون است، غر بزند، گریه کند و خالی شود.

او غر زد... غر زد... غر زد...
و در آغوشم آرام گرفت و خوابید.
اما من تا دیر وقت بیدار ماندم.
به این فکر می‌کردم که شاید ما بزرگ‌ترها، بیش از آنکه به نصیحت نیاز داشته باشیم، به آغوشی نیاز داریم که در آن، بی‌آنکه قضاوت شویم، از همه چیزهایی که در اراده‌مان نیست، بگوییم.

شاید گاهی درمان، پاسخ نیست؛ حضور است.

و چه قدر این روزها، آغوش‌های بی‌قضاوت برای غر زدن، ناب و نایاب‌اند.

✍سهیل رضایی

https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹

همیشه شکل مهاجرت ناشی از جنگ هجوم به مرزها نیست!

یکی از ادعاهای پرتکرار اینروزهای فضای مجازی این است که؛ با وجود جنگ و برخلاف آن انتظار دشمنان، در ایران از بابت شرایط جنگی هجوم و مهاحرت هجوم گسترده‌ای به مرزها و خارج از کشور صورت نگرفت!

در اینکه ایرانیان، به تجربه تاریخی، پای کشور و ملت خود وفادار بوده و هستند، شکی نیست. ولی این نتیجه‌گیری سطحی نبایستی جدی نگریسته و مبنای تصمیم‌گیری و تاییدی برای پافشاری بر ادامه جنگ باشد، زیرا:

۱. آن صحنه دردناک هجوم به مرزها برای خروج، بیشتر در شرایط جنگ داخلی سخت، بسان سوریه یا نابودی گسترده زیرساخت‌ها چون عراق یا اشغال کامل چون مورد افغانستان توسط آمریکا یا طالبان و... شدنی هست که در آن شرایط جان و بقای مردم در خطر جدی بوده است و خوب شکر خدا فعلا ایران به این وضعیت گرفتار نشده است تا این معیار سنجیده و نتیجه‌گیری شود.

۲. در اینکه مهاجرت اجباری گسترده و دسته‌جمعی، بسان صحنه های دردناک جنوب لبنان و غزه بسیار تلخ و مخرب است، شکی نیست، ولی دردناکترین و تاثیرگذارترین نوع مهاجرت بدون شک فرار نخبگان و جوانان از کشور است که سال‌هاست در ایران صورت پذیرفته و در شرایط جنگی امروز نیز بسیار تشدید شده است.

۳. مهاجرت قرار نیست فقط جابه‌جایی فیزیکی انسان در زمین باشد. گاهی مهاجرت انسانی می‌تواند ذهنی بوده و از میل به ازدواج و فرزندآوری به عدم ازدواج و فرزندآوری تغییر رویه دهد! نشان به آن نشان که با مقایسه آمارهای تولد در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۴۰۳، ارقام نشان از کاهش ۹۰ هزار نفری تولد در ایران دارد که به نظر کارشناسان، بخش مهمی از این کاهش سریع مربوط به ماه های آخر زمستان سال قبل است که ۹ ماه بعد از جنگ ۱۲ روزه می‌باشد!

چکیده کلام: شرایط بلاتکلیف و بی‌چشم‌‌اندازی جنگ و امتداد آن، منجر به ناامیدی و نگرانی‌های روحی و روانی شدید شده که تنش و استرس ناشی از آن باعث می‌شود، برخی ترجیح بدهند به جای مهاجرت و زندگی، تمام شوند و چون خودی با این میراث برای آینده تولید نکرده و باقی نگذارند!

✍ حبیب رمضانخانی
@hooreechannel 🌹

چرا بعضی آدم‌ها در جمع و خانه دو تصویر از خود را به نمایش می‌گذارند؟


✔️احتمالا برای خیلی از ما پیش آمده که درباره یک نفر دو روایت متفاوت بشنویم. عده‌ای او را فردی خوش‌برخورد، منطقی، شوخ‌طبع و حتی کاریزماتیک بدانند‌؛ اما برخی که زندگی نزدیک‌تری با او دارند، گاهی تجربه‌ای متفاوت داشته باشند؛ فردی کم‌حوصله‌تر، زودرنج‌تر یا سخت‌گیرتر.

📌به‌نظرتان کدام تصویر واقعی‌تر است؟

پاسخ روان‌شناسی و جامعه‌شناسی این است که لزوما هیچ‌کدام.انسان‌ها موجوداتی چند لایه‌اند‌ و در موقعیت‌های مختلف، بخش‌های متفاوتی از شخصیت خود را نشان می‌دهند. تفاوت میان رفتار ما در جمع و خانه همیشه به معنای تظاهر یا دورویی نیست؛ گاهی نتیجه طبیعی تفاوت نقش‌ها، شرایط و نوع رابطه است.

📌اما چرا چنین تفاوتی ایجاد می‌شود؟

➕۱. مدیریت تصویری که از خود ارائه می‌دهیم.
گافمن؛ جامعه‌شناس معروف، می‌گوید انسان‌ها در تعاملات اجتماعی تلاش می‌کنند برداشت دیگران از خود را مدیریت کنند. در جمع، معمولا بیشتر مراقب حرف‌ها، لحن و واکنش‌های خود هستیم؛ اما در روابط صمیمی، به دلیل احساس امنیت بیشتر، ممکن است این کنترل کاهش پیدا کند و جنبه‌هایی از رفتار ما آشکار شود که در محیط‌های اجتماعی کمتر دیده می‌شود.

➕۲. نزدیکان، نسخه کامل‌تری از ما را می‌بینند.
دوستان، همکاران یا آشنایان معمولا ما را در شرایط محدودتری تجربه می‌کنند؛ زمانی که حالمان خوب است، آماده تعامل هستیم و نقش اجتماعی مشخصی داریم؛ اما کسانی که با ما زندگی می‌کنند، ما را در روزهای خستگی، فشار روانی، شکست، نگرانی و اختلاف نظر هم می‌بینند. آن‌ها فقط رفتارهای اجتماعی ما را نمی‌بینند، بلکه واکنش‌های ما را در شرایط دشوار هم تجربه می‌کنند.

➕۳. در روابط نزدیک انتظارات بیشتر است.
در یک جمع، خوش‌صحبتی، شوخ‌طبعی و توانایی برقراری ارتباط ممکن است کافی باشد؛اما در روابط نزدیک، ویژگی‌های دیگری اهمیت پیدا می‌کند مثلا توانایی شنیدن، همدلی، مسئولیت‌پذیری، برطرف‌کردن نیازهای عاطفی و توانایی حل اختلاف.

➕۴. محدودیت خودکنترلی
تنظیم هیجان و رفتار نیازمند صرف انرژی روانی است. گاهی افراد پس از ساعت‌ها تلاش برای حفظ آرامش، رعایت ادب و کنترل واکنش‌ها در محیط بیرون، در فضای امن خانه ظرفیت کمتری برای کنترل خود دارند. البته این موضوع می‌تواند توضیحی برای برخی رفتارهای ما باشد، ولی نباید بهانه‌ای برای رفتار آسیب‌زا یا بی‌احترامی به نزدیکان باشد.

➕۵. تفاوت در میزان و فاصله‌ی مشاهده
کسی که ما را چند ساعت در هفته می‌بیند، تنها بخش کوچکی از شخصیت ما را تجربه می‌کند؛ اما کسی که هر روز کنار ماست، الگوهای رفتاری بیشتری می‌بیند. اینکه هنگام عصبانیت چگونه واکنش نشان می‌دهیم، با اشتباه آن‌ها چگونه برخورد می‌کنیم و در شرایط فشار چه تغییری می‌کنیم.

➕۶. نقاط کور شخصیتی
ما همیشه خودمان را همان‌گونه که دیگران تجربه می‌کنند، نمی‌بینیم. ممکن است فردی رفتار خودش را "صراحت" بداند، اما دیگری آن را "تندی" تلقی کند. ممکن است کسی فکر کند "شوخی می‌کند"، اما طرف مقابل آن را بی‌احترامی برداشت کند.

➕۷. کیفیت رابطه اهمیت دارد
جان گاتمن نشان داد که مشکلات روابط نزدیک همیشه ناشی از "بد بودن شخصیت" نیست؛ گاهی انتقاد مداوم، حالت دفاعی، نادیده گرفتن احساسات طرف مقابل یا ناتوانی در گفت‌وگوی سازنده، به مرور رابطه را فرسوده می‌کنند.

آیا این مطلب شما را به یاد کسی؛ خودتان، همسرتان یا برخی از دوستانتان نمی‌اندازد؟
آیا دیگران تجربه‌ای از شما دارند که خودتان متوجه آن نباشید؟

آیا از نزدیکانتان درباره این مطلب و رفتارهایی که ممکن است خودتان نبینید، سؤال می‌کنید؟
و در آخر آیا این مطلب به‌قدر کافی آگاهی‌بخشی داشت که به تعدیل عواطف، احساسات و خواسته‌های شما در مواجهه با این افراد کمک کرد؟

📌منابع:
1. Goffman, E. (1959). The Presentation of Self in Everyday Life.
2. Baumeister, R. F. et al. (2007). The Strength Model of Self-Control.
3, Gottman, J. M., Levenson, R. W. (1992). Marital Processes Predictive of Later Dissolution: Behavior, Physiology, and Health.

جامعه‌ای بهتر بسازیم

@zistboommedia
@hooreechannel 🌹

صدور فرمان مشروطیت؛ صدوبیست‌سال
و نقش زنان

نمی‌دانم چه زمینه‌هایی برای زنان ایرانی فراهم بود که باعث شد در جریان مشروطه این چنین فعال شوند. هرچه بوده، وقتی امکانی برای سخن گفتن یافتند، چنان سکوت را شکستند که تا امروز برای ما شگفت‌انگیز است.  در جامعه‌ای که گفته شده زنان آن در مقایسه با زنان کشورهای مشابه، شرایط نامساعدتری داشته‌اند و فرودستی‌شان، متناسب با هر طبقه اجتماعی، چنان در تاروپود فرهنگ بافته شده بود که هر تغییری در وضعیت آن‌ها نیازمند «انقلاب» بود نه «اصلاح».

تاپیش از دوران مدرن زنان به‌طور رسمی امکان سوادآموزی بسیار محدودی داشتند، ولی به نحو اسرارآمیزی زنان باسواد در همه دوره‌ها و فرهنگ وجود داشتند و وجود موثری هم داشتند.

زنان تحول‌خواه ایرانی با هیجان وقایع مشروطه را دنبال می‌کردند. «در روز فیروزی مشروطه طلبان مسرور و خوشوقت می‌شدیم و در هنگام بدبختی و فلاکت گریه می‌نمودیم، در هیچ مجلس و محفلی ما را راه نمی‌دادند».

گروه‌هایی از زنان در این دوره  فعال شدند و عمدتا در پایتخت شروع به تاسیس مدرسه برای دختران و تشکیل انجمن‌های زنانه کردند و روزنامه‌هایی هم خارج و داخل کشور توسط زنان برای زنان منتشر شد.

آرزوهای زنان مشروطه‌خواه بلند بود و دور:

پس کو قانون شما؟ پس چه شد مجلس سنای شما؟ کو عدلیه شما؟ گویا تمام را مصالحه کرده‌اند ...بدون قانون امکان ندارد احدی اطاعت امر شماها را بکند. در مملکت دو چیز لازم است، یا استبداد یا قانون. ما که نقداً هیچکدام را نداریم...اگرچه زن هستم و بقول آقایان ناقص عقل و ردیف بشر محسوب نمیشویم، از مرحمت پدران‌مان هم که فضل و کمالی نداریم، ولی نادان در هر طبقه هست...امروز بر احدی پوشیده نیست که هر بیوه زنی باین مجلس دارالشورای ملی حق دارد و ما امروز حقوق خودمان را میخواهیم...امروز یک پسر برای ما یک مغز دارد و ما باید قدر او را بدانیم، شاه یک مغز دارد، بنده هم که نماینده اتحادیه نسوانم یکی...حالا دیگر تکلیف ما این است که فشار به وکلا بیاوریم. وکلا خود دانند با وزرا و ورزا با شاه. ما با شاه و وزرا کاری نداریم زیراکه آنها همه وقت بودند. اگر وکلای محترم ما توانستند یا میتوانند تا سلخ(پایان) رمضان قانون را تمام کرده و در سایر کارها ترتیبی دهند که آسایش خلق فراهم شود, زهی شرف و سعادت. و الا اگر در خود چنین پیشرفت نمیبینند و میخواهند باز هم به ترتیب سابق پیش بروند، ما بتوسط همین عریضه خبر میدهیم که همه استعفا از کار خود بدهند و رسما بتوسط روزنامه ندای وطن به ماها خبر داده، چهل روزی هم کار را بدست ما زنها واگذارند و بشرط آنکه عار نداشته باشند، زیراکه وجود ما بسته به وجود یکدیگراست. اگر ما نباشیم شماها نیستید. اگر شماها نباشید ماها نیستیم. خلاصه ما وکلا انتخاب میکنیم، وزرا انتخاب میکنیم... قانون صحیح میکنیم. نظمیه را محکم میکنیم. حکام تعیین میکنیم. دستور العمل ولایات میفرستیم. ریشه ظلم واستبداد را از بیخ میکنیم. ظالمین را قتل میکنیم. انبارهای جو و گندم متمولین را میشکنیم. کمپانی برای نان قرار میدهیم. خزانه‌های وزراء را که از خون خلق جمع و در سرداب ها کرو کرده اند بیرون میآوریم. بانک ملی برپا میکنیم. عثمانی را عقب مینشانیم. اسرای قوچان را عودت بخانه‌های خود میدهیم. قوانین شهری را صحیح میکنیم و اب سالم به مردم میخورانیم. کوچه و خیابان‌ها را تنظیف میکنیم. کمپانی برای شهر معین میکنیم و بعد از تمام این کارها تا سلخ رمضان کارها منظم شده و ماها از خدمت خود استعفا کرده رسماً اعلان و اعلام میکنیم که بقیه را دیگران اصلاح کنند. و الا اگر تا سلخ رمضان خودتان اسباب اسایش حال عموم فراهم نکردید و به ما هم واگذار نکردید ...همینقدر عرض میکنم، زنها میتوانند آنچه را که میخواهند. بیشتر از این عرضی ندارم.

اتحادیه غیبی نسوان

(ندای وطن، ۱۲۸۶ خورشیدی، شماره ۷۰)

✍مریم نصر
@neocritic
@hooreechannel 🌹

.

لطفا هر طور راحتید، ننویسید!

چند روز قبل با چند نفر از همکاران درباره سبک نگارش در ورقه¬های امتحانی صحبت می¬کردیم. همه اشتراک نظر داشتیم که هر سال وضع نگارش عجیب¬تر می شود. از معلمان دبیرستان هم این موضوع را شنیده بودم . اینکه زبانِ نوشتن؛ محاوره¬ای، و غلط¬های املایی هم بسیار زیاد شده است.

نکته جالب آن که یکی از معلمان دبیرستان تعریف می¬کرد که وقتی به دانش آموز می¬گویم به جای¬" اصلا" یا " اصلن" ننویس " اسن" ، پاسخ او آن بود که همه جا این طور می نویسند. وقتی می¬پرسم منظورت از همه جا کجاست؟

می گوید: تلگرام! دوست دیگری تعریف می¬کرد که چون عمل نوشتن در این روزها فقط به تلگرام محدود شده است چند روز قبل در یک نامه اداری دچار تردید شده بود که بین " لطفا"، " لتفن"  کدام یک درست است؟

واقعیت آن است اگر همین طور پیش برویم در چند سال آینده زبان فارسی نابود خواهد شد. به این کلمات توجه کنید: "عحسن"، "کصافط"، "جک"، "این ب اون در"، "مصلا"، "عمانت" . می بینید که هیچ قاعده مشخصی در به کارگیری این کلمات وجود ندارد

. مثلا "خواهش" به " خاهش" تبدیل می شود و " جوک" به " جک"!  می توان نوشتن " اینقد" به جای اینقدر یا "فک کنم" به جای فکر کنم را درک کرد ولی عحسن به جای احسن را نه.

یک مطالعه نشان می دهد که برخی از اعضاء شبکه¬های اجتماعی چون حوصله استفاده از نشانگرهای تصویری(استیکرها) را ندارند سعی می کنند لوندی، شیطنت، بامزه¬گی، شوخ¬طبعی و طنازی خود را با دست بردن در نحوه نگارش کلمات نشان دهند. کاش بتوانیم دقت کنیم و این کار را نکنیم.

مسأله؛ به کار بردن کلمات بیگانه یا غیر بیگانه، نگارش فارسی یا فینگلیش نیست. مسأله رشته رشته کردن شاهنامه فردوسی و آتش زدن آن و پریدن از روی آن است!

✍دکتر فردین علیخواه

https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹

کتاب خوندن: کم‌هزینه‌ترین راه تغییر مغز


تا حالا دقت کردی وقتی یه رمان خوب می‌خونی، بعد از چند صفحه، دیگه صدای اطرافت رو کمتر می‌شنوی؟ انگار مغزت از اتاق بیرون می‌ره و می‌ره یه جای دیگه؛ توی یه شهر دیگه، یه زمان دیگه، یا حتی توی ذهن یه آدم دیگه.

حالا یه سؤال: واقعاً موقع کتاب خوندن فقط داری اطلاعات می‌گیری؟ یا یه اتفاق عمیق‌تر داره توی مغزت می‌افته؟

فالک هوتیگ، پژوهشگر مؤسسه‌ی ماکس پلانک، توی کتاب جدیدش The Perks of Being a Bookworm می‌گه ما سال‌ها اثر واقعی کتاب خوندن رو دست‌کم گرفتیم. کتاب فقط یه وسیله برای یاد گرفتن نیست؛ یکی از قوی‌ترین ابزارهاییه که می‌تونه مغز انسان رو تغییر بده.

توی جامعه امورز اگر از آدم‌ها بپرسی برای تقویت مغز چی کار می‌کنن، جواب‌های آشنایی می‌شنوی؛ خواب بهتر، ورزش، مدیتیشن، مکمل، قهوه، نوروفیدبک، یا حتی دستگاه‌هایی که با جریان الکتریکی ضعیف مغز رو تحریک می‌کنن.

اما هوتیگ می‌گه: یکی از مؤثرترین تقویت‌کننده‌های مغز، سال‌هاست جلوی چشممون بوده و کمتر کسی درباره‌ش حرف زده؛ کتاب خوندن.

پژوهش‌ها نشون می‌دن یاد گرفتنِ خواندن، شبکه‌هایی رو که مسئول حافظه، توجه، استدلال، پردازش زبان و حتی ادراک دیداری هستن، دوباره سازمان‌دهی می‌کنه. یعنی مغز، بعد از باسواد شدن، همون مغز قبلی نیست.

جذاب‌ترین بخش ماجرا، یه کشفیه که حتی برای عصب‌شناس‌ها هم غافلگیرکننده بوده. سال‌ها یه نظریه‌ی معروف وجود داشت؛ از اون‌جایی که خواندن توی تاریخ تکامل انسان پدیده‌ی تازه‌ایه، مغز شبکه‌ی اختصاصی براش نداره. پس مجبور می‌شه بخشی از مدارهایی رو که قبلاً کار دیگه‌ای انجام می‌دادن، تصاحب کنه. یکی از این مدارها، مسئول تشخیص چهره‌هاست. یعنی بعضی دانشمندها فکر می‌کردن هرچه در خواندن ماهرتر بشیم، شاید کمی از توانایی تشخیص چهره‌هامون کم بشه؛ چون مغز داره از یه فضای محدود برای دو کار مختلف استفاده می‌کنه.

اما وقتی هوتیگ و همکاراش در هند، عملکرد افراد باسواد و بی‌سواد رو با هم مقایسه کردن، نتیجه دقیقاً برعکس بود. افراد باسواد، چهره‌ها رو بهتر تشخیص می‌دادن. انگار مغز به جای اینکه یه اتاق رو از یکی بگیره و به یکی دیگه بده، به‌جاش کل خونه رو بازسازی می‌کرده.

یه باور اشتباه دیگه هم اینه که فکر می‌کنیم باسواد شدن یه خط پایانه. اما نویسنده می‌گه خواندن یه کلید روشن و خاموش نیست؛ یه طیفه. هر کتابی که می‌خونی، مغزت یه کم کارآمدتر می‌شه. بعضی فرایندها خودکارتر می‌شن، بعضی ارتباط‌های عصبی قوی‌تر و بعضی مهارت‌های فکری دقیق‌تر. برای همین، آدمی که سال‌ها با متن‌های جدی، رمان، مقاله یا کتاب‌های پیچیده سروکار داشته، فقط اطلاعات بیشتری نداره؛ دنیا رو هم جور دیگه‌ای می‌بینه.

البته همه‌ی خواندن‌ها شبیه هم نیستن، هوتیگ می‌گه مهم نیست فقط بخونی؛ مهمه اینه چی بخونی. اگر همیشه متن‌های کوتاه اینستاگرامی، ساده و سطحی بخونیم، مغز هم همون‌قدر تمرین می‌کنه. اما متن‌های عمیق، واژه‌های ناآشنا، جمله‌های پیچیده و استدلال‌های چندلایه، مغز رو وادار می‌کنن بیشتر کار کنه.

قطعاً از بین شما عزیزانی که مشغول مطالعه این متن هستید این سوال به ذهنتون خطور کرده که: پس تکلیف کتاب الکترونیکی و کتاب صوتی چی می‌شه؟

پژوهش‌ها می‌گن معمولاً درک مطلب روی کاغذ کمی بهتر از صفحه‌ی نمایشگره، اما دلیلش احتمالاً خودِ کاغذ نیست. ما ناخودآگاه وقتی کتاب کاغذی دستمون می‌گیریم، جدی‌تر می‌خونیم. کمتر حواسمون پرت می‌شه و انرژی ذهنی بیشتری صرف فهمیدن متن می‌کنیم. یعنی شاید مشکل از نمایشگر نباشه؛ از عادتی باشه که با نمایشگر پیدا کردیم. کتاب صوتی هم بی‌فایده نیست. اتفاقاً می‌تونه دایره‌ی واژگان، ساختارهای زبانی و روایت‌های پیچیده رو وارد ذهنمون کنه. اما به گفته‌ی هوتیگ، همه‌ی مزایای عصبیِ خواندن، فقط وقتی فعال می‌شن که خودت کلمه‌ها رو از روی متن پردازش کنی. بنابراین گوش دادن و خواندن، شبیه هم هستن؛ ولی یکی نیستن.

📌 دفعه‌ی بعد که خواستی بین دیدن ده تا ویدئوی یک‌دقیقه‌ای و خوندن چند صفحه کتاب یکی رو انتخاب کنی، بد نباشه این سؤال رو از خودت بپرسی: من فقط دنبال وقت گذروندنم، یا دارم مغزم رو هم تمرین می‌دم؟ شاید جواب این سؤال، بیشتر از چیزی که فکر می‌کنیم، آینده‌ی ذهنمون رو شکل بده.

📌 گاهی همون کتابی که قبلاً خوندیم، اگر دوباره دستمون بگیریمش، چیزهای تازه‌ای بهمون نشون می‌ده. چون ما دفعه‌ی قبل همون آدم نبودیم.  ذهن تغییر می‌کنه، تجربه‌هامون بیشتر می‌شن، و زاویه‌ی دیدمون عوض می‌شه. برای همین، یه کتاب می‌تونه هر بار که برمی‌گردیم سراغش، یه لایه‌ی جدید از خودش رو رو کنه.

@hooreechannel 🌹

Ⓜ️ اکثر دعواهای زن و شوهری بازپردازی این چند سواله که «آیا حواست به من هست!، آیا به من اهمیت میدی!، آیا وقتی صدات کنم یا به تو نیاز داشته باشم کمک من میایی؟!»


✔️ دکتر سوزان جانسون معتقده؛ اکثر دعواهای زن و شوهری بازپردازی این چند سواله که «آیا حواست به من هست!، آیا به من اهمیت میدی!، آیا وقتی صدات کنم یا به تو نیاز داشته باشم کمک من میایی؟!». ایشون معتقده حرکات کوچک و منظمی که حامل پیام “تو برایم مهمی‌ان”، نقش مهمی تو حفظ سلامت یه رابطه دارن و گوش دادن واسه فهمیدن و درک کردن طرف مقابل، یکی از اون پیام‌های زیبای تو "برایم مهمی" هستش. واسه همینه که وقتی کسی ما رو گوش نمیده به هم می‌ریزیم و احساس می‌کنیم که حتما براش مهم نیستم دیگه و همین سرمنشا بروز خشم میشه…

dr.amaniiii

@zistboommedia
@hooreechannel 🌹

✅انحطاط بی دلیل نیست

گرگ وقتی می‌خواد زندگی کردن را به بچه‌هاش یاد بده، اول گوسفندها را نشان میدهد و میگه گوشت اینا خیلی خوشمزه است،

بعد چوپان را نشان میدهد و میگه: چوب اینا هم خیلی درد داره!

بعد نوبت می‌رسه به سگ چوپان، بچه گرگ میگه بابا این که شبیه ماست، گرگ میگه اینو هر وقت دیدی فرار کن، ما هر چی ضربه خوردیم از کسانی بود که شبیه ما بودن ولی از ما نبودن...

🔻تفاوت نگرش:

*در قرن شانزده ملکه انگلستان و ملکه هندوستان هر دو از یک بیماری فوت کردند!*

*هر دو پادشاه عاشق همسران خود بودند.*

*پادشاه هند دستور داد که به یادبود همسر محبوبش، بنای بسیار زیبای تاج‌محل را بسازند!*

*اما پادشاه انگلستان دستور داد تا یک دانشگاه پزشکی بسازند تا کس دیگری از آن بیماری نمیرد!*

*این تفاوت نگرش‌هاست که تفاوت‌های بین ملت‌ها را بوجود می‌آورد.*

*وزیر آموزش آلمان:*
*((مدارس باید دانش‌آموزان را برای گردش‌های فضایی و زندگی آینده در فضا آماده کنند. ))*

*وزیر آموزش چین:*
*((مدارس باید دانش‌آموزان را برای زندگی با هوش مصنوعی و جهان فوق هوشمندی آماده کنند. ))*

*وزیر آموزش سوئد:*
*(( آموزش توانمندی‌های فوق دیجیتال و زندگی در شهرهای فول تاچ باید در مدارس الزامی شود.))*

*زاکانی شهردار تهران:*
*(( بهشت‌‌زهرا باید قطب فرهنگی کشور شود، مدارس دانش‌آموزان ‌را برای گردش به بهشت‌‌زهرا بیاورند و تورهای بهشت‌‌زهراگردی برگزار کنند.))*😳

*انحطاط بی‌دلیل نیست،*
*پیشرفت هم بی‌دلیل نیست.*.‌.

@TahlilZamane
@hooreechannel 🌹

فشار بی‌پولی چه بلایی سر مغز می‌آورد؟


➕استرس مزمن می‌تواند باعث التهاب شود و بخشی از ظرفیت شناختی مغز را که باید صرف پردازش‌ موارد دیگر شود، درگیر کند.نتایج پژوهشی تازه نشان می دهد، استرس ناشی از فقر می‌تواند آسیب‌هایی بلندمدت به مغز وارد کند.در این پژوهش که نتایج آن هفته گذشته منتشر شد، دانشمندان بریتانیایی گروهی متشکل از بیش از دو هزار و ۷۰۰ نفر را بررسی کردند که همگی در مارس ۱۹۴۶ متولد شده‌اند و اکنون ۸۰ سال دارند. این افراد پذیرفته بودند که وضعیت سلامتی و شرایط اجتماعی‌شان طی سال‌های متمادی پیگیری شود.

محققان دریافتند افرادی که از اواسط دهه ۲۰ تا اوایل دهه ۵۰ زندگی خود، جزو ۲۰ درصد کم‌درآمد این گروه قرار داشتند، در میانسالی آزمون‌های شناختی را با سرعت کمتری انجام می‌دادند و در آزمون‌های حافظه نیز امتیازهای پایین‌تری می‌گرفتند.

همچنین افرادی که در اواخر دهه ۳۰ یا در دهه ۴۰ زندگی خود دست‌کم دو بار به پژوهشگران گفته بودند در پرداخت صورت‌حساب‌هایشان مشکل دارند، در سال‌های بعد عملکرد ضعیف‌تری از خود نشان دادند.

در این مقاله‌ که در نشریه علمی نوآوری در سالمندی (Innovation in Aging) منتشر شد، آمده است که آثار منفی بر سلامتی مغز حتی وقتی پژوهشگران کوشیدند عواملی چون محرومیت‌های دوران کودکی و تفاوت‌های مربوط به میزان تحصیلات و توانایی‌های شناختی افراد در کودکی را کنترل کنند، نیز در داده‌ها مشاهده می‌شد که نشان می‌دهد فشار مالی انباشته‌شده در دوران بزرگسالی عامل ایجاد تغییرات مغزی بوده است.

البته سرعت افت توانایی‌های شناختی افراد گرفتار فشار مالی در سال‌های پایانی زندگی کمتر از همسالان برخوردارترشان بود. با این‌ حال، پژوهشگران احتمال دادند که دلیلش این باشد که آسیب اصلی پیش‌تر وارد شده بود و دیگر ظرفیت چندانی برای ازدست‌رفتن باقی نمانده است.

به گفته ژاک ولز، یکی از نویسندگان این مقاله، آنچه این پژوهش را از مطالعات دیگری که آسیب‌های شناختی ناشی از فشار مالی را نشان داده‌اند، متمایز می‌کند، دسترسی به اطلاعات چندین دهه از زندگی شرکت‌کنندگان است، نه صرفا اطلاعات مقطعی خاص.

ولز، جامعه‌شناس و پژوهشگر داده‌های اجتماعی دردانشگاه کالج لندن، در مصاحبه‌ای گفت این پژوهش نتوانست به‌طور دقیق مشخص کند چه میزان از آسیب واردشده به مغز افراد فقیر مستقیم ناشی از فشار مالی بود که می‌تواند التهاب زیان‌بار ایجاد کند و بخشی از ظرفیت ذهنی را که در حالت عادی صرف فرایندهای دیگر می‌شود، به خود اختصاص دهد.

همچنین مشخص نیست چه میزان از این آسیب‌ها ناشی از رفتارهایی مانند سیگار کشیدن و نوشیدن الکل بود که احتمال بروز آن‌ها در میان افراد فقیر بیشتر است.با این‌ حال گفت نتایج قویا نشان می‌دهند که این فقر بوده که بر مغز اثر گذاشته است، نه اینکه مشکلات مغزی افراد را به فقر کشانده باشد، زیرا تغییرات مغزی تا پیش از ورود شرکت‌کنندگان به دهه ۵۰ زندگی آشکار نشده بود.

ولز گفت: «کاری که توانستیم انجام دهیم، اثبات وجود رابطه‌ای علی و معلولی میان فشار مالی و سلامتی مغز بود. ما شاخص‌هایی از سلامتی مغز مانند سرعت خواندن، سرعت محاسبه و اسکن‌های مغزی را در اختیار داریم. این‌ها نشانه‌های زیستی روشنی‌اند که نشان می‌دهند در طول زندگی اتفاقی رخ داده است.»

او گفت این پژوهش به‌روشنی نشان نمی‌دهد افرادی که با فقر دست‌وپنجه نرم می‌کنند، برای محافظت از مغز خود چه اقدام‌هایی می‌توانند انجام دهند. با این‌ حال، به اعتقاد او این یافته‌ها به تصمیم‌گیرندگان سیاسی پیام می‌دهند که کاهش فقر می‌تواند به کاستن از مشکلاتی مانند زوال عقل در سال‌های بعد نیز کمک کند، زیرا فشار مالی فضای بسیار زیادی از ذهن را اشغال می‌کند.

با این حال آرلین جرونیموس، استاد دانشگاه میشیگان که در این پژوهش مشارکت نداشت، پس از مطالعه نتایج، این پرسش را مطرح کرد که آیا ممکن است افرادی که به شدیدترین عوارض جسمی ناشی از استرس مانند بیماری‌های قلبی و سرطان، مبتلا شده بودند، پیش‌تر و در دهه ۵۰ یا ۶۰ زندگی خود جان باخته باشند؟

جرونیموس که تحقیقاتش بر تاثیر فرسایشی تبعیض بر بدن انسان متمرکز است، معتقد است ارتباطی که این پژوهش میان فشار مالی و توانایی‌های شناختی ترسیم می‌کند، بیش از اندازه ساده‌سازی شده است. او گفت: «نباید تصور کنیم که مسئله صرفا به پول مربوط می‌شود. این پژوهش در واقع به نابرابری‌های اجتماعی‌ اشاره دارد که به سلامتی مغز آسیب می‌زنند.»

@ScientificDialectics
@hooreechannel 🌹

آمار نگران کننده مجردهای بالای ۴۵ سال

یک جامعه شناس و پژوهشگر اجتماعی در اصفهان بر این باور است تجرد قطعی در حال تبدیل شدن به نوعی از سبک زندگی است و بخشی از جامعه به مجردماندن تمایل بیشتری دارد.

آمار‌های رسمی از وجود بیش از ۱۸ میلیون نفر مجرد قطعی بالای ۴۵ سال و بیش از ۲۴ میلیون مجرد به علت طلاق یا فوت همسر در پهنه جغرافیایی کشور حکایت دارد.

تجرد قطعی بر اساس برخی تعریف‌های جمعیت شناختی، برای افرادی به کار می‌رود که بدون حتی یک بار ازدواج، وارد سن ۴۰ سالگی شده‌اند. بر اساس دیگر تعریف‌ها و البته به خاطر تغییر سن ازدواج، برخی ورود به سن ۵۰ سالگی که احتمال ازدواج را بطور تقریبی به صفر نزدیک می‌کند مترادف با تجرد قطعی می‌دانند.

در همین پیوند امان الله باطنی روز جمعه در گفت‌و‌گو با ایرنا اظهار داشت: برای بخش‌های قابل تاملی از جامعه میل به تجرد تبدیل به سبک زندگی شده است که در برخی موارد حتی والدین نیز از آن حمایت می‌کنند.

این پژوهشگر اجتماعی افزود: برخی طبقات خاص جامعه حتی پا را فراتر نهاده‌اند به طوریکه برطرف کردن نیاز‌های عاطفی و حتی جنسی را به صورت منظم در سبک زندگی خود گنجانده‌اند، اما تعهد در قالب ازدواج رسمی در روابط آن‌ها جایگاهی ندارد.

باطنی با بیان اینکه تجرد قطعی در جامعه ایرانی نه یک انتخاب و نه یک اجبار بلکه بیشتر یک انتخاب اجباری است؛ بیان کرد: حقیقت این است که در این پدیده فرد علاقه به ازدواج دارد، از قرار گرفتن در موقعیت ازدواج بدش نمی‌آید، اما شرایط اجتماعی اجازه ازدواج به او نمی‌دهد و یا مسوولیت اجتماعی ازدواج را نمی‌خواهد قبول کند که برای همین می‌توان آن را یک انتخاب اجباری تلقی کرد.

وی با مروری بر آسیب‌های این مقوله گفت: تجرد قطعی برای دختران به طور معمول با برچسب‌های اجتماعی بیشتر و چالش‌های مهم‌تر همراه است.

این پژوهشگر اجتماعی اضافه کرد: پیامد‌های تجرد قطعی در سطح فردی افسردگی و خلاء عاطفی و در سطح اجتماعی پدیدارشدن بحران سالمندان مجرد و خودکشی‌های تقدیر گرایانه ناشی از خستگی خواهد بود.

باطنی توضیح داد: تجرد قطعی در مکتب۷ فکری جامعه شناسی کارکردگرا؛ ناشی از کژکارکرد نهاد‌های اجتماعی بخصوص خانواده است که در آن والدین هلیکوپتری مقصرند.

وی بیان کرد: والدین هلیکوپتری آن دسته از والدینی هستند که به جای توانمند سازی فرزندان همیشه به آن‌ها خدمت رسانی کرده و مانند یک هلیکوپتر بالای سر بچه‌ها به پرواز در می‌آیند تا از آن‌ها مراقبت کنند.

باطنی افزود: فرزندان این والدین خود را ملزم به استقلال و ازدواج نمی‌بینند و فرآیند بلوغ اجتماعی آن‌ها و پذیرش مسوولیت ازدواج شان درست پیش نمی‌رود، به همین دلیل میل به تجرد در میان آنها بسیار بالاست.

این پژوهشگر اجتماعی با اشاره به طلاق به عنوان یکی دیگر از کژکارکرد‌های نهاد خانواده تصریح کرد: پژوهش‌ها نشان می‌دهد بسیاری از فرزندان طلاق یا فرزندان طلاق عاطفی نسبت به ازدواج نوعی مقاومت نشان می‌دهند که این موضوع متاثر از تجربه زیسته تلخ آنان از طلاق یا طلاق عاطفی پدر و مادرشان است که به میل به تجرد آن‌ها دامن می‌زند.

وی با بیان اینکه در جامعه شناسی کارکردگرا، تجرد قطعی و میل به تجرد را می‌توان ناشی از کژکارکرد نهاد حاکمیت نیز دانست، گفت: بحران اقتصادی کنترل نشده و تورم فزاینده جامعه را دچار هنجار پریشی می‌کند؛ یعنی بسیاری از هنجار‌های اجتماعی مثل ازدواج کردن به عنوان یک قاعده اجتماعی کمرنگ می‌شود، زیرا برای بسیاری افراد جامعه امکان پذیر نیست.

باطنی ادامه داد: میل به تجرد در مکتب فکری جامعه شناسی تعارض گرا ناشی از تعارض‌های اجتماعی بخصوص شکاف فرهنگی بین نسل‌هاست.

این پژوهشگر اجتماعی اظهار داشت: نسل‌های جدید، ارزش‌های متفاوتی نسبت به نسل‌های قبلی دارند و واقعیت این است که ازدواج کردن برای آن‌ها چندان دارای معنا و ارزش نیست.

وی بیان کرد: تجرد قطعی در جامعه شناسی تعامل گرا به دلیل تغییر محتوا و فرم تعامل اجتماعی دختران و پسران نسبت به دهه‌های قبل (مانند عشق رمانتیک و ازدواج سفید) و نیز تغییر معنای ازدواج در ذهن آن هاست.

باطنی تاکید کرد: بنابراین هنجارپریشی به واسطه بحران اقتصادی، کمرنگ شدن قواعد اجتماعی و احساس تعلیق و فرار از مسوولیت ازدواج به واسطه حمایت‌های بی انتهای والدین مهم‌ترین دلایل فزونی این پدیده اجتماعی است.

بر اساس آمار هفت میلیون و ۲۳۹ هزار و ۱۹۰ زن کمتر از ۴۰ سال و هفت میلیون و ۶۹۵ هزار و ۹۸۷ زن کمتر از ۴۵ سال هرگز ازدواج نکرده در کشور داریم.

همچنین ۹ میلیون و ۳۳۸ هزار و ۴۷۳ مرد کمتر از ۴۰ سال و ۹ میلیون و ۸۱۲ هزار و ۲۸۱ مرد کمتر از ۴۵ سال در کشور تاکنون ازدواج نکرده‌اند.

مجموع مجردین هرگز ازدواج نکرده کشور را ۱۸ میلیون و ۷۷۵ هزار و ۴۵۲ نفر اعلام کرده است.

منبع: نور نیوز
https://www.khabarfarda.com/fa/tiny/news-16604
@hooreechannelو🌹