ثبات عقیده بهتر است یا تغییر عقیده؟

بارها با این پرسش روبه‌رو شده‌ام که آیا کسی که پس از سال‌ها به باوری پشت می‌کند، آدمی بی‌ثبات است یا شاید به شناخت تازه‌ای رسیده و نگاهش به جهان تغییر کرده باشد؟

از سوی دیگر، آیا کسی که دهه‌ها به باورهای گذشته پایبند می‌ماند، انسانی استوار و ثابت‌قدم است یا ممکن است در دام تعصب افتاده  و دیگر توان دیدن و پذیرفتن نظرهای تازه را نداشته باشد؟

از منظر فلسفی، ارزش یک باور، نه به قدیمی بودن آن است و نه به تازه بودنش. مهم این است که چه دلایل و شواهدی برای پذیرفتن آن در دست داریم؟

گاه تغییر عقیده، ثمره‌ی مواجهه با حقیقتی تازه و استدلالی نیرومندتر است. در این صورت، تغییر، نشانه‌ی تزلزل نیست، بلکه جلوه‌ای از رشد معرفتی و عقلانیت انتقادی شمرده می‌شود.
اما گاه انسان، بی‌آنکه به تأملی ژرف دست یابد، با هر نسیم فکری از سویی به سوی دیگر می‌رود. آیا چنین تغییری بیش از آنکه حاصل شناخت باشد،  صرفا پرستیژ تفکر و نشانه‌ی فقدان انسجام فکری نیست؟

البته هر تردیدی، راهی و روزنی به حقیقت نمی‌گشاید و هر بازنگری نیز نشانه‌ی بلوغ نیست.
تفکر انتقادی ربطی به شکاکیت بی‌پایان ندارد، بلکه هنرِ سنجیدن باورها با میزان اعتبار دلایل و شواهد است.

با این اوصاف، بلوغ فکری را نه در تغییر همیشگی باید جست‌وجو کنیم و نه در پایداری بی‌چون‌وچرا.
آیا بهتر نیست به جای این کارها، بلوغ فکری را در توانایی بازاندیشی، پذیرش امکان خطا و تشخیص زمان ماندن یا گذشتن بجوییم؟

اندیشه‌ی استوار آن نیست که هرگز از جای خود تکان نخورد، بلکه شاید استواری هر اندیشه‌ای مشروط به این باشد که در برابر حقیقت سر فرود آورد، حتی اگر بهای آن، وداع با باورهایی باشد که سالیان دراز، حاشیه‌ی امن اندیشیدن ما بوده‌اند...

البته اگر  دوباره کسی با غرولند یادآوری نکند که: باز هم که برگشتیم به نقطه‌ی صفر مرزیِ  پرسش از این‌که حقیقت مهم‌تر است یا امنیت روانی‌ای که باورهای آشنایمان به ما می‌دهند؟؟

✍️ عبدالحمید ضیایی

@sokhanranihaa
@hooreechannel 🌹

وقتی رضایت زن برای درمان خودش کافی شمرده نمی‌شود

📌 لیلا، ۳۳ساله، با درد شدید آپاندیس به بیمارستان مراجعه کرده بود. به روایت او، با وجود تشخیص پزشک برای جراحی فوری، آغاز عمل را به حضور و رضایت شوهرش مشروط کردند؛ انتظاری که آن‌قدر طول کشید تا از درد بی‌هوش شد.

📌 گزارش «اعتماد» با گردآوری تجربه‌های بیماران و پزشکان، به مطالبه رضایت شوهر برای برخی جراحی‌ها می‌پردازد. این روایت‌ها برای تعیین میزان رواج چنین رویه‌ای کافی نیستند، اما پرسشی جدی مطرح می‌کنند: چرا زنی که توان تصمیم‌گیری دارد، ممکن است برای درمان خود به موافقت همسر وابسته شود؟

📌 بنا بر مقررات نقل‌شده در گزارش، اصل بر کفایت رضایت آگاهانه بیمار بالغ و دارای صلاحیت تصمیم‌گیری است؛ هرچند برخی مداخلات غیردرمانی و اقدامات مرتبط با باروری، مقررات اختصاصی دارند و باید جداگانه بررسی شوند.

📌 شیرین احمدنیا، جامعه‌شناس، توضیح می‌دهد که عرف و عادت‌های اداری می‌توانند مناسبات نابرابر خانوادگی را وارد محیط درمان کنند؛ از خطاب‌کردن توضیحات پزشکی به شوهر تا کم‌رنگ‌شدن صدای خود بیمار.

📌 همراهی خانواده باید از تصمیم آگاهانه بیمار حمایت کند. حفظ حریم خصوصی، شنیدن خواست زن و جلوگیری از تأخیر در درمان، از محورهای اساسی این گزارش است.

✍🏻 فائزه فتحی‌رستمی

📰  متن کامل گزارش را در  اعتمادآنلاین بخوانید

@BashgaheZanan
@hooreechannel 🌹

💬مادران مجرد .....زیر پوست شهر چی می‌گذره .....


تا چند سال پیش بدون شناسنامه پدر اصلا برای بچه گواهی تولد هم صادر نمی کردن چه برسه به شناسنامه.
قوانین عوض شده؟

این بچه در بیست یا چهل سالگی چطور بدون عواطف پدرانه ؛ تربیت میشه و ازدواج می‌کنه ؟!

@chehel_salegi
@hooreechannel 🌹

‍ نگاهی دیگر به یک‌خبر

وقتی چند نمونه، جای جامعه می‌نشینند!

دکتر امیری:
جدیدترین چیزی که مد شده و خیلی هم زیاد شده پدیده «مادر مجرد» هست. یعنی خودخواسته از دوست پسرشون حامله میشن و بچه رو نگه میدارن. این بچه قرار نیست هیچ‌وقت پدری داشته باشه.

✍حاشیه؛

یکی از خطاهای جدی در فهم تحولات اجتماعی، تعمیم تجربه‌های محدود و پراکنده به کل جامعه است. این روزها نمونه‌اش را در موضوع «مادران مجرد» می‌بینیم.

فرض کنید پزشکی در تهران می‌گوید طی ۲۴ ساعت، چهارمین نوزادی است که از مادری متولد شده که تصمیم گرفته بدون حضور پدر، فرزندش را بزرگ کند. این اتفاق می‌تواند واقعی، قابل توجه و حتی از منظر جامعه‌شناختی مهم باشد.

اما از کجا به این نتیجه می‌رسیم که با یک پدیده فراگیر یا یک سبک زندگی پذیرفته‌شده در جامعه ایران مواجهیم؟

مسئله دقیقاً از همین‌جا شروع می‌شود. شبکه‌های اجتماعی به ما اجازه می‌دهند یک اتفاق محدود را صدها بار ببینیم.

الگوریتم‌ها نمونه‌های مشابه را پشت سر هم مقابل چشم ما قرار می‌دهند و به‌تدریج این تصور شکل می‌گیرد که همه‌جا همین خبر است و همه دارند همین کار را می‌کنند.

در واقع ما با دو پدیده متفاوت روبه‌رو هستیم. یکی تغییر واقعی در جامعه و دیگری بزرگ‌نمایی ادراکی آن تغییر به واسطه شبکه‌های اجتماعی.

این بزرگ‌نمایی فقط یک خطای آماری نیست. می‌تواند به تولید فشار هنجاری منجر شود. وقتی یک رفتار بارها و بارها به‌عنوان یک اتفاق رایج، مد روز یا نشانه تغییر نسل‌ها بازنمایی می‌شود، مخاطب ممکن است تصور کند با یک هنجار تازه روبه‌روست.

یعنی رفتاری که شاید هنوز در بخش بزرگی از جامعه پذیرفته نشده، در فضای رسانه‌ای چنان بازنمایی می‌شود که انگار به امری عادی و فراگیر تبدیل شده است.

نمونه تاریخی جالبی هم وجود دارد. در دهه ۱۹۲۰ آمریکا، شرکت‌های دخانیات با استفاده از تبلیغات هدفمند و کمپین‌هایی مثل «مشعل‌های آزادی»، تلاش کردند سیگار کشیدن زنان را به نمادی از استقلال و رهایی تبدیل کنند. قرار نبود صرفاً یک رفتار موجود را گزارش کنند. قرار بود با برجسته‌سازی و تکرار تصاویر زنان سیگاری، این رفتار را عادی و مطلوب جلوه دهند.

البته آن کمپین به‌تنهایی باعث رواج سیگار در میان زنان آمریکا نشد، اما نمونه روشنی از تلاش برای تغییر هنجارهای اجتماعی از مسیر بازنمایی رسانه‌ای بود.

حالا مسئله مخالفت با تغییر سبک زندگی یا انکار تحولات اجتماعی نیست. جامعه تغییر می‌کند، الگوهای خانواده تغییر می‌کنند و پدیده‌های تازه‌ای ظهور می‌کنند. اتفاقاً باید این تحولات را دید و درباره‌شان حرف زد.

اما باید مراقب باشیم که چند نمونه را به جای جامعه ننشانیم. چهار مورد در یک بیمارستان، ده مورد در یک شهر یا حتی صد مورد در یک شبکه اجتماعی، لزوماً نشانه یک تغییر فراگیر اجتماعی نیست.

گاهی آنچه در شبکه‌های اجتماعی مد شده، نه خود یک رفتار، بلکه تصور فراگیر بودن آن رفتار است. و این تصور، به‌تدریج می‌تواند خودش به نیرویی برای تغییر رفتار جامعه تبدیل شود!
@kherad_jensi
@hooreechannel 🌹

🪽در حضور فرشتگان؛
تعمیم اجبار و تسرّی اعتراض

١. در نگرش ادیان ابراهیمی، پوشش سر برای زنان نمادی از خشوع آیینی و مرزبندی میان ساحت ماده و ملکوت بوده است. در کتاب مقدس مسیحی، پولُس رسول در نامه‌ی اول به کُرِنتیان، هنگام سخن گفتن از آداب دعا و حضور در پیشگاه خداوند، پوشش سر را از آن‌رو لازم می‌شمارد که موجب حضور فرشتگان می‌شود؛ گویی موی پوشیده، نشانه‌ای از وقار حضور در ساحت امر قدسی باشد.

٢. همین سنت در تاریخ کلیسای کاتولیک در قالب توری یا روسری‌ای به نام «مانتیلا» قرن‌ها برای ورود به حریم کلیسا الزامی بود. هرچند از دهه‌ی ۱۹۷۰ به این‌سو و پس از بازنگری‌های کلیسایی، این الزام در بخشی از کلیساهای غربی به حاشیه رفت و کم‌رنگ شد، اما به عنوان یک عرف دینی و احترامی معنوی هم‌چنان زنده است. نمونه‌ی بارز آن نیز در دیدار ملانیا ترامپ با پاپ فرانسیس در واتیکان مورد بحث قرار گرفت.

٣. جالب است که نظیر این انگاره را می‌توان در سنت کهن اسلامی نیز ردیابی کرد. در گزارش‌های مرتبط با آغاز وحی آمده که خدیجه برای اطمینان‌بخشی به پیامبر، زمانی که وی حضور فرشته را احساس کرد، پوشش سر خود را کنار برد. ناپدید شدن فرشته، حقانیت تجربه‌ی وحیانی پیامبر را اثبات کرد زیرا این درک وجود داشت که فرشتگان به حرمت موی ناپوشیده‌ی زنان، در آن مکان حضور نمی‌یابند.

۴. با چنین پیشینه‌ای، تصاویر مراسم ختم زنده‌یاد حمید علیدوستی برای ناظری که از منظر سنت دینی به ماجرا می‌نگرد، غریب و پرسش‌برانگیز است. در این مراسم که در مسجد جامع شهرک غرب برگزار شد، بسیاری از زنان بدون پوشش سر حضور یافتند. بنا بر معمول، این موضوع در چارچوب نزاع‌های سال‌های اخیر پیرامون مسئله‌ی حجاب در ایران تحلیل می‌شود. مدافعان قانون الزام حجاب از هنجارشکنی یا بی‌احترامی به قوانین رسمی و شرعی انتقاد می‌کنند و مخالفان آن، این‌که اعتراض به این قانون نمود علنی‌تری یافته را مورد استقبال قرار می‌دهند. عده‌ای هم از تناقض سینماگران می‌گویند که برای پروژه‌های سینمایی حجاب می‌گذارند اما در زیست عادی خود به این قانون پایبند نیستند. در برابر برخی مسئله‌ی حجاب را به سبک زندگی و یک انتخاب شخصی فرومی‌کاهند و منتقد تحلیل‌های کلان سیاسی – فرهنگی از این موضوع هستند.

۵. از منظر جامعه‌شناختی و فرهنگی، تغییر انگاره‌ی زن ایرانی از حجاب قابل تامل است. حتی در عرف کشورهای سکولاری چون ترکیه، زنان بدون حجاب در لحظه‌ی تلاوت قرآن یا مراسم خاکسپاری شالی بر سر می‌اندازند زیرا پوشش سر هم‌چنان یک کنش آیینی برای ادای احترام به جنبه‌ی قدسی مکان یا زمان تلقی می‌شود. اما چرا زنان ایرانی چنین رفتاری نشان نمی‌دهند؟ احتمالاً باید این رفتار را واکنشی به تاریخی از مداخله‌ در پوشش دانست.

۶. بیش از چهار دهه، حجاب به‌عنوان یک نماد آیینی در تمام ساحات حضور عمومی زنان الزامی بوده است و احتمالاً این انتظار وجود داشته که بار معنایی قدسی خود را حفظ کند. اما ساختار سیاسی و قانونی کشور بدون آن‌که بخواهد، پوشش را از ساحت ایمانی خارج کرد و آن را به همه‌جا تسری داد - به خیابان، دانشگاه، اداره و مترو.  در نتیجه، کنش امروز این زنان نیز آینه‌وار عمل می‌کند. در چنین وضعیتی، هرگونه تن دادن به پوشش—حتی در مسجد—در ذهن سوژه‌ی معترض به عنوان پذیرش نمادین الزام گذشته بازنمایی می‌شود.


٧. با وجود تمام این ریشه‌یابی‌ها، «اما»ی بزرگی وجود دارد که نمی‌توان از کنار آن گذشت: آیا پاسخ به‌حق به یک نزاع سیاسی، باید به بهای زدودن معنای پدیده‌ها تمام شود؟
در سکولارترین جوامع جهان، هم‌چنان تفکیکی ظریف میان فضای مدنی روزمره و ساحت آیینی و قدسی  وجود دارد. چندی پیش پوشش آنا دِ آرماس، هنرپیشه‌ی مشهور آمریکایی در مسجدی در ابوظبی در فضای مجازی پربازدید شد. روشن است که وقتی گردشگر غربی به معبدی هندو یا مسجد می‌رود، از سر تعصب یا تحمیل قانون نیست که کفش از پا درمی‌آورد یا شالی بر سر می‌گذارد؛ این رفتار بخشی از قرارداد نانوشته‌ی احترام به باورهای متکثر بشری و بازشناسی ساحت مکان است.

٨. این‌که چه کسی مقصر این وضعیت است و الزام حجاب چه‌قدر در تغییر معنای آن نقش داشته، بحث دیگری می‌طلبد. اما اگر ادعا بر این است که باید به نظمی برسیم که در آن به انتخاب پوشش افراد احترام گذاشته شود، شایسته است که این بلوغ در تفکیک فضاها نیز شکل بگیرد. انتظار می‌رود حتی در اوج تعارض فکری با نظم سیاسی، میان نهاد قدرت و سنت عبادت مرز روشنی وجود داشته باشد تا دچار معنازدایی ناآگاهانه نشویم.

✍ روح الله طالبی توتی

@tadaeeat
@hooreechannel 🌹

💬چه خاطره و متن پر از امیدی !

هفت سالم بود که اون زمستون اومد. روستای نقاش، نزدیک آوَج. برفی بارید که پیرهای روستا هم یادشون نمی‌اومد مثلش رو دیده باشن. سه روز و سه شب بارید. روز چهارم که آسمون باز شد، جادهٔ روستا به آوَج زیر برف گم شده بود. سیم برق هم پاره شده بود و از اون بدتر رادیوی بابا فقط خش‌خش می‌کرد.

روز اول برای ما بچه‌ها عید بود. روز دوم کمتر. روز پنجم، آرد نانوایی تموم شد. روز هفتم، نفت چراغ‌ها رو به تمومی بود و مادرها دیگه بلند حرف نمی‌زدن....یادمه شب هشتم بود. دور کرسی نشسته بودیم و عمو حیدر که مرد ساکتی بود، یهو گفت: هیچ‌کس نمی‌آد. شهر ما رو فراموش کرده.هیچ‌کس جوابش رو نداد. همون سکوت از هر برفی سردتر بود. من خیلی ترسیده بودم ... نه از برف، از چشم‌های بزرگ‌ترها.

فردا صبحش به سختی رفتم خونهٔ مش رحیم. پیرترین مرد روستا بود و باغ گردوی ته روستا مال اون بود. تو حیاط برف رو کنار می‌زد و زیر لب شعر می‌خوند. بعد از سلام و احوال پرسی گفتم: مش رحیم، عمو حیدر می‌گه ما رو فراموش کردن...دست از کار کشید. یه نگاه به جادهٔ گم‌شده کرد و گفت: بیا با من.....رفتیم ته باغ، کنار گردوی بزرگ. برف رو از پای درخت کنار زد. خاک سیاه بیرون اومد. گفت: دست بزن. دست زدم. خاک گرم بود. تو اون سرما، گرم بود.

مش رحیم گفت: این درخت سه ماهه نه برگ داره، نه میوه، نه سایه. از بیرون مرده. هیچ پرنده‌ای روش نمیشینه. هیچ رهگذری نگاش نمی‌کنه. اما زیر زمین، ریشه بیداره.
همونطور که دست می‌کشید به زمین گفت: می‌دونی پسر؟ درخت تو زمستون یه کار داره و اونم اینه که ریشه رو زنده نگه داره. همین... نه شکوفه بده، نه میوه. فقط ریشه رو نگه داره. درختی که این کار رو بکنه، بهار رو می‌بینه. درختی که بگه چون کسی من رو نمی‌بینه ، پس تموم شدم، بهار هم بیاد دیگه به کارش نمی‌آد.

بعد گفت: حالا برو به عمو حیدرت بگو مش رحیم گفت تنور خونهٔ ما روشنه. هر کی یه مشت آرد داره بیاره، امشب همه نون داریم.

اون شب چند خانواده دور تنور مش رحیم جمع شدن. نون کم بود، اما سکوت شکست. ننه‌جان برای بچه‌ها قصه گفت. عمو حیدر برای اولین بار بعد از هشت روز خندید. فرداش مردها بیل برداشتن و رفتن سر جاده. نه برای اینکه می‌تونستن تا آوَج رو باز کنن؛ نه نمی‌تونستن. فقط صد متر رو باز کردن. اما شب که برگشتن، دیگه مردهای شب هشتم نبودن....راه بیست و دو روز بعد باز شد. جالب اینجاست که بدونی نه فقط با بیل بزرگتر‌ها ، بلکه با کمک آفتاب. وقتی اولین ماشین از آوَج رسید، راننده گفت: تموم این مدت تو شهر حرف روستای ما بوده. می‌دونستن! نگران بودن... فقط نمی‌تونستن برسن...
سال‌ها بعد فهمیدم مش رحیم اون روز دو چیز به من یاد داد، نه یکی.اول اینکه فراموش‌شدگی یه حسه، نه یه حقیقت. دنیا ما رو فراموش نکرده بود. فقط دستش نمی‌رسید چون هیچ درختی تو تاریخ بی نگاه رهگذر خشک نشده...دوم اینکه تو زمستون کسی از تو نمی‌خواد بهار بیاری. از تو یه کار می‌خوان: ریشه رو زنده نگه داری. یه تنور روشن، یه مشت آرد، یه قصه برای بچه‌ها، صد متر راه که به هیچ جا نمی‌رسه ... اما آدم رو زنده نگه می‌داره.

امروز ایران تو زمستونیه که راهش بسته‌ست. سیم‌ها رو بریدن، رادیو خش‌خش می‌کنه، نانوایی آرد نداره و هر شب یکی تو یه خونه‌ای می‌گه «ما رو فراموش کردن». من اون سکوت رو می‌شناسم. از هر برفی سردتره.
اما ریشه زنده‌ست. دست بزن، گرمه. هر معلمی که هنوز درس می‌ده، هر مادری که هنوز قصه می‌گه، هر همسایه‌ای که هنوز در می‌زنه و می‌پرسه «چیزی لازم نداری؟»، ریشه‌ست. از بیرون دیده نمی‌شه. اما درخت با همین زنده‌ست.
راه باز می‌شه. همیشه باز شده. سؤال این نیست که کی. سؤال اینه که روزی که باز شد، ما چه حالی داریم؛ درختی با ریشهٔ گرم، یا چوبی خشک که منتظر نگاه رهگذر موند.
هموطنم، عزیزم، رفیقم و پارهٔ تنم،
امشب یه مشت آرد بردار و در خونهٔ همسایه رو بزن. بهار از همون‌جا شروع می‌شه.

ایرانمون هزاران ساله که تکیه بر ریشه و فرهنگ مردمی کرده که این خاک رو زنده نگه داشتن. که ایرانی بودن رو معنا کردن...پس تو گرمای امید این خاک باش ...

https://ble.ir/khalass
@hooreechannel 🌹

اسلام به عنوان یک دین دچار بحران است

من اگر تعبیر می‏‌کنم که در حال حاضر اسلام به عنوان یک دین دچار بحران است، شما استبعاد نکنید، این اظهارات را امری منافی با ایمان تلقی نکنید.
#دینی که نتواند خودش را درست در دنیا عرضه کند دچار بحران است. آن علمای دین که نمی‏‌توانند این دین را آنچنان در دنیا معرفی‌کنند که این زشتی‌ها که امروز به این دین چسبیده از آن پاک شود، تفکر آن عالمان دچار بحران است، بیمار است. تفکر علمای یک دین اگر دچار بحران شود، آن دین دچار بحران می‏ شود.

دین در نظر مردم منهای آنچه علمای دین می‏‌گویند چیزی در هوا و فضا نیست. دین برای عامه مردم همان است که آن‌ها می‏‌گویند. آنها می‏‌گویند آقایان خدا چنین خواسته، خدا چنین گفته، خدا چنین امر کرده، خدا چنین نهی کرده. از این مدعیات است که دین درست می‌شود.

اما الان نوبت این رسیده که از آن‌ها سوال شود که خدا چنین می‌گوید یعنی چی؟ خدا سخن می‏‌گوید یعنی چه؟ خدا امر می‏کند و نهی می‏ کند یعنی چی؟

سده‌های متمادی است که در کشورهای مسلمان هرچه گفته‏‌اند و هر چه کرده‌اند همه را به حساب خدا گذاشته‌اند. حالا روز حساب پس دادن است. باید حساب پس بدهند. ما در این مرحله هستیم. اینکه بنشینیم و تنها به گذشتگانمان افتخار کنیم و بگوییم ما چنین شخصیت‏ هایی داشته‏‌ایم، چنین بزرگانی داشته‌ایم این بالیدن‌ها دردی را دوا نمی‏‌کند، مشکلی را حل نمی‏‌کند.

هر جوانی که به من مراجعه می‌کند و از من دربارۀ گذشتگان می‏‌پرسد می‏گویم باید بیاندیشیم و ببینیم آنها چه گفته ‌‏اند؟ حرف درستشان در کجاست؟ حرف نادرستشان در کجاست؟

ما در مرحله‌ای هستیم که دیگر آنچه در این 6 دهۀ گذشته به ما گفته شده کفاف زندگی مسلمانی ما را در این دنیای مدرن نمی‏دهد. آنها دیگر کافی نیست؛ چه طالقانی گفته باشد، چه طباطبائی گفته باشد، چه رهبر فقید انقلاب گفته باشد یا هر کس در هر کجای جهان اسلام گفته باشد آن‌ها دیگر کافی نیست.

اندیشه‏‌های نوینی لازم داریم تا بتوانیم به عنوان مسلمان در این دنیای پر از تهدید و پرتلاطم و در بطن کلاف‌های سردرهم پیچیده سیاسی و اجتماعی و فرهنگی زندگی کنیم.

دنیای ما بسیار بسیار پیچیده شده است. من گاهی فکر می‏کنم واقعا مثلاً در ٣٠ سال پیش، می‏‌فهمیدم تقریبا در چه جور دنیایی دارم زندگی می‏کنم. اما در حال حاضر نمی‌فهمم در چه دنیایی دارم زندگی می‏کنم.

ویتگن اشتاین، فیلسوف بزرگ عصر حاضر می‏‌گوید: مشکل انسانی من این است که در عصر حاضر دیگر خودم را نمی‏‌توانم باز بشناسم که کی هستم و چی هستم و کجا هستم.

بسیاری از ملت‌ها و اشخاص در حال حاضر همین وضعیت را دارند و ما مسلمان‌ها هم پس از رویاروئی با جهان جدید به شدت دچار همین سرگیجه‌ها شده‌ایم.

✍استاد محمد مجتهد شبستری

https://t.me/beshnofekrkon/1006
@hooreechannel 🌹

‍ وقتی طرف مقابل وسط بحث سکوت می‌کند چه باید کرد؟

♦️ آنجلا هاوپت، تایم — گاهی وسط بحث، بهتر است به‌جای ادامۀ مشاجره، کمی به خودمان فرصت بدهیم تا از تنش فاصله بگیریم. در چنین مواقعی، اگر به طرف مقابل بگوییم به کمی زمان نیاز داریم و مشخص کنیم چه وقت به گفت‌وگو برمی‌گردیم، می‌توانیم از آسیب‌دیدن رابطه‌مان جلوگیری کنیم. اما سکوت‌کردن نتیجۀ عکس دارد. وقتی کسی مشخص نمی‌کند چه زمانی حاضر است دوباره به گفت‌وگو برگردد، زمینه‌ساز سوءتفاهم و اختلافی تازه می‌شود، و طرف مقابل نمی‌فهمد چه اتفاقی افتاده و چه اشتباهی از او سر زده.

♦️بااین‌حال، هر سکوتی به این معنا نیست که فرد می‌خواهد طرف مقابلش را آزار دهد. بعضی‌ها وقتی از نظر عاطفی تحت فشار قرار می‌گیرند، در خودشان فرو می‌روند و واقعاً نمی‌توانند گفت‌وگویی سازنده داشته باشند. از متخصصان پرسیده‌ام چطور می‌توان تشخیص داد که پشت این سکوت چه چیزی نهفته است و وقتی کسی دیگر با ما حرف نمی‌زند، چه واکنشی باید نشان دهیم. در ادامه، توصیه‌های آن‌ها را می‌خوانید.

♦️اولین گام این است که ببینید با چه نوع سکوتی روبه‌رو هستید. به گفتۀ ریچل نیدل، روان‌شناس، از بیرون ممکن است فاصله‌گرفتن از بحث برای آرام‌شدن، هیچ تفاوتی با سکوتی که برای تنبیه طرف مقابل به کار می‌رود نداشته باشد. آنچه معنای این سکوت را مشخص می‌کند این است که آیا فرد توضیح می‌دهد چه اتفاقی برایش افتاده و به طرف مقابل اطمینان می‌دهد که گفت‌وگو هنوز تمام نشده یا نه.

♦️اِنید ویلسون، درمانگر حوزۀ ازدواج و خانواده، می‌گوید وقتی به طرف مقابل توضیح می‌دهید که برای آرام‌شدن به کمی زمان نیاز دارید، پیام مهمی به او می‌رسانید؛ درواقع دارید می‌گویید «این رابطه هنوز برام مهمه. فقط فعلاً گفت‌وگو را متوقف می‌کنم، چون باید کمی تمرکز کنم». بهتر است در این حالت، مشخص کنید که چه زمانی دوباره صحبت خواهید کرد.

♦️در این مواقع باید یک پیام صریح بفرستید و بعد دیگر پیگیر نشوید. اول، بدون عصبانیت چیزی را که فهمیده‌اید بگویید: «متوجه شدم که سکوت کردی. دوست دارم بدونم چه اتفاقی افتاده. اما اگه الان حوصلۀ حرف‌زدن نداری، نمی‌خوام بهت فشار بیارم. می‌تونیم یه زمانی رو مشخص کنیم و با هم حرف بزنیم؟». به‌این‌ترتیب، به طرف مقابل فرصت می‌دهید که هر وقت آماده بود پاسخ بدهد، اما درعین‌حال نشان می‌دهید که نمی‌توانید با غیب‌شدن‌های او کنار بیایید.

♦️وقتی اوضاع آرام است، دربارۀ نحوۀ برخورد با چنین موقعیت‌هایی در آینده صحبت کنید. به‌گفتۀ نیدل مثلاً می‌توانید بگویید «میشه بگی اون موقع که خواستی از بحث فاصله بگیری، چی توی ذهنت می‌گذشت؟». پس از اینکه به حرف‌های او گوش دادید، بدون اینکه دربارۀ نیت او قضاوت کنید، توضیح دهید که رفتارش چه تأثیری روی شما گذاشته و چقدر از این موضوع ناراحت بوده‌اید. در پایان، با یکدیگر توافق کنید اگر دفعۀ بعد یکی از شما وسط بحث به فرصتی برای آرام‌شدن نیاز داشت، چطور این کار را انجام دهید.

@tarjomaanweb
@hooreechannel 🌹

وقتی کسی پشت سر یه نفر حرف خوبی می‌زنه، حتماً به گوشش برسونید.

آدما معمولاً حرفای بد رو با سرعت به هم می‌رسونن، اما حرفای خوب خیلی وقتا همون‌جایی که گفته شدن، باقی می‌مونن.

اگه رئیستون توی یه جلسه از همکارتون تعریف کرد و اون حضور نداشت، بعداً بهش بگید. اگه یکی از آشناها گفت دوستتون چقدر بهش کمک کرده، حتماً این حرف رو به دوستتون برسونید.

تعریفی که پشت سر آدم می‌شه، یه ارزش دیگه داره. چون می‌دونی کسی که اون حرف رو زده، قصد نداشته با تعریف کردن دل تو رو به دست بیاره. واقعاً از ته دلش گفته.

شاید گفتن اون چند جمله برای شما هیچ زحمتی نداشته باشه، اما می‌تونه یه نفر رو برای تمام روز خوشحال کنه.

همون‌قدر که حرفای بد رو به گوش هم می‌رسونیم، کاش یاد بگیریم پیام‌رسان حرفای خوب هم باشیم.

https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹

بردگان تعصب

انسانی که تفنگ در دست دارد و در اندیشه کشتن آدم‌هاست،‌خطرناک است اما خطرناک‌تر از او کسی است که تعصب در سر دارد و خود را حق مطلق می‌داند. تعصب می‌تواند دست انسان را به خون آلوده کند و بعد، همان خون را به نام دین، شرف، وطن، سیاست یا غیرت توجیه کند.

تعصب، یکی از دردناک‌ترین بیماری‌های جامعه ماست. بیماری‌ای که گاهی آن‌قدر عادی و پذیرفته شده که دیگر حتی آن را بیماری نمی‌بینیم. ما به تعصب افتخار می‌کنیم؛ به تعصب مذهبی، سیاسی، قومی و ورزشی. برای باور خود می‌جنگیم، اما کمتر حاضر می‌شویم آن را به پرسش بکشیم. از حقیقت حرف می‌زنیم، اما اغلب تنها حقیقتی را می‌پذیریم که با باورهای ما هماهنگ باشد.

در تعصب مذهبی، گاهی انسان‌ها به نام خدا، انسان‌های دیگر را قضاوت و حذف می‌کنند. در تعصب سیاسی، یک چهره یا جریان آن‌قدر مقدس می‌شود که هیچ خطایی در آن دیده نمی‌شود و هر منتقدی به دشمن تبدیل می‌شود. در تعصب ورزشی، یک بازی ساده به میدان جنگ بدل می‌شود؛ جایی که شکست رقیب، مهم‌تر از انسان بودن اوست.

وقتی مردی به بهانه «غیرت» برای زندگی و انتخاب یک زن تصمیم می‌گیرد، مرز میان محبت و مالکیت از بین می‌رود. و وقتی این نگاه به خشونت و گرفتن جان یک انسان می‌رسد، دیگر هیچ نام محترمی نمی‌تواند حقیقت را تغییر دهد. سر بریدن یک دختر به بهانه حفظ آبرو، غیرت نیست بلکه قتل است، آنهم یک قتل فجیع که قاتل آن بویی از انسانیت نبرده است.

تعصب اما همیشه با چهره‌ای خشن ظاهر نمی‌شود. گاهی پشت کلماتی زیبا پنهان می‌شود، دین، وطن، شرف و اعتقاد. به همین دلیل، تشخیص آن دشوار است. انسان متعصب اغلب تصور می‌کند در حال دفاع از ارزش‌هاست، بی‌آنکه ببیند چگونه همان ارزش‌ها را قربانی می‌کند.

جامعه‌ای که در آن پرسیدن جرم باشد، تعصب رشد می‌کند. جامعه‌ای که در آن مخالفت خیانت تلقی شود، تعصب ریشه می‌دواند. و جامعه‌ای که در آن انسان‌ها به خاطر متفاوت بودن تحقیر، تهدید یا حذف شوند، دیر یا زود هزینه سنگین این بیماری را خواهد پرداخت.
برای مقابله و جنگ با تعصب راهکارهایی هم وجود دارد. به طور مثال سعی کنیم پیش از قضاوت، گوش کنیم، پیش از توهین، سؤال کنیم  و مهم‌تر از همه، حاضر باشیم خطای کسانی را که دوستشان داریم یا با آن‌ها همفکریم، ببینیم. یادمان نرود جامعه‌ای که هر کس فقط خطای دیگران را ببیند، راهی برای اصلاح ندارد.

شاید نتوانیم همه متعصبان را تغییر دهیم، اما می‌توانیم سهم خودمان را کم کنیم. باورهایمان را گاه‌به‌گاه به پرسش بکشیم، حق متفاوت بودن را برای دیگران به رسمیت بشناسیم و در برابر خشونتی که با نام‌های زیبا توجیه می‌شود، سکوت نکنیم و شاید این ساده‌ترین، اما سخت‌ترین انتخابی باشد که یک جامعه برای نجات خود باید انجام دهد.

✍️ مصطفی داننده
@mostafadanandeh
@hooreechannel 🌹

💬اگه همسرم بفهمه !

در این مدت با زنانی آشنا شده‌ام که شعر می‌گویند؛ زنانی با کانال‌های کوچک، بیست‌وچند عضو، و جهان‌هایی بزرگ که از ژرفای زن بودنشان می‌نویسند. زنانی که کلمات را نه برای شهرت، نه برای دیده‌شدن، که برای تاب آوردنِ خویشتن به رشته‌ی واژه می‌کشند. تلاششان را دوست دارم؛ این سماجت آرام را که در خلوت، چراغی روشن نگه می‌دارند.
به یکی از آن‌ها گفتم: چرا کانالت را گسترش نمی‌دهی؟ بگذار دیگران هم سهمی از این همه زیبایی داشته باشند. گفت: «وای نه! اگر همسرم بفهمد، کتکم می‌زند.»
از بانویی دیگر که دکلمه‌هایش جانِ کلمات را به صدا درمی‌آورد پرسیدم: شما چرا صدایتان را با دیگران قسمت نمی‌کنید؟ گفت: «وای نه! اگر همسرم بفهمد، می‌گوید صدایت را نباید نامحرم‌ها بشنوند.»
و من ماندم با اندوهی که دیگر به اندازه‌ی یک کانال کوچک نبود.حالا دلم برای این پناهگاه‌های بی‌نام و نشان گرفته است؛ برای این اتاق‌های مجازی که در خفا بنا شده‌اند و مأمن زنانی شده‌اند که حتی برای شعر گفتن باید حواسشان به صدای قدم‌های کسی در راهرو باشد. زنانی که می‌نویسند، اما پیش از انتشار، کلماتشان را از صافی ترس عبور می‌دهند؛ می‌خوانند، اما صدایشان را پشت دیوارهای خانه جا می‌گذارند.

و مدام فکر می‌کنم چه شعرهایی در سینه‌ی زنان سرزمینم، پیش از آن‌که مجال تولد پیدا کنند، خاموش شده‌اند؛ چه استعاره‌هایی در گلو مانده‌اند، چه دفترهایی نانوشته بسته شده‌اند و چه صداهایی به جرم شنیده‌شدن، از حنجره‌ی صاحبشان پس گرفته شده‌اند. نه از کمبود استعداد، که از هراس قضاوت، از بیم خشونت، از اجازه‌ای که باید برای ساده‌ترین شکلِ بودن گرفت.

گمان می‌کنم درون هر زنی، فروغی نفس می‌کشد؛ زنی که می‌خواهد جهان را با زبان خودش صدا بزند، پنجره‌ای باز کند و از آن سوی سکوت، نام خودش را بلند بگوید. اما گاهی همین آرزوی ساده، چه رؤیای دوردستی می‌شود.

چه بسیار زنانی که می‌توانستند شعرشان را به خیابان بسپارند، صدایشان را به باد بدهند و جهان را از زاویه‌ی چشم‌های خودشان روایت کنند، اما هنوز در کنج آشپزخانه، ابری را با خودشان این‌سو و آن‌سو می‌برند؛ چای دم می‌کنند، عطر زعفران را به ظهر می‌رسانند، سفره می‌اندازند و در فاصله‌ی میان جوشیدن کتری و دم‌کشیدن چای، چند سطر از زندگیِ نزیسته‌شان را در دل مرور می‌کنند.
و چه غم‌انگیز است زنی که دست‌هایش بوی نان و زعفران می‌دهد، اما صدایش باید بوی پنهان‌کاری بگیرد.
با این همه، در حوالی دلش هنوز زنی ایستاده است؛ زنی که دفترش را نبسته، شعرش را پس نگرفته و رؤیای فروغ شدن را از یاد نبرده است.من به احترام همین زنان می‌نویسم؛به احترام شعرهایی که هنوز در خفا نفس می‌کشند.به احترام صداهایی که حق دارند شنیده شوند.و به احترام زنانی که جهانشان بسیار بزرگ‌تر از دیوارهایی‌ست که برایشان کشیده‌اند....هیچ شعری نباید پیش از تولد، از ترس بمیرد.

✍فرشته خالدیان

https://ble.ir/khalass
@hooreechannel 🌹

خاموش شدن چراغ امید در خانه های مردم ایران !

🌐 داستایفسکی نویسنده بزرگ روس مدت چهار سال از زندگی خودش را در زندان‌های سیبری گذراند. او در مواجهه با رنج‌ ؛ تحقیر و محرومیت به حقیقت تلخی از وجود انسان پی برد که آدمی حتی می‌تواند به شرایطی خو بگیرد که تصورش نیز شکنجه‌ آور است. اما این عادت کردن لزوماً نشانه قدرت و سازگاری نیست که گاهی نشانه فرسودگی روح ؛ خاموش شدن امید و تسلیم تدریجی انسان در برابر شرایطی ست که نباید هرگز به آن تن می‌داد. از زندانهای سیبری برگردیم به کوچه پس کوچه های ایران. از خودمان بپرسیم چه اتفاقی برای جامعه‌ ی ما افتاده که به گرانی عادت کرده ایم. به سفره‌های کوچک‌ شده ؛ به شرمندگی پدران در برابر فرزندان ؛ به بیکاری جوانان ؛ به فاصله عمیق طبقاتی ؛ به بی‌ عدالتی ؛ به تبعیض و به این همه ظلم و ستم و جنایت.

🌐 چه اتفاقی افتاده که دیدن فقر دیگر بسیاری را متعجب نمی‌کند. خبر اختلاس ؛ قاچاق ؛ فساد و تضییع حقوق مردم به‌ جای این که خشم عمومی را برانگیزاند فقط یک واکنش کوتاه و چند جمله در فضای مجازی به دنبال دارد. حتی مرگ آدمها هم دیگر برایمان مهم نیست. این همه کشتار در دی ؛ اعدام ها ؛ جنایت های خاموش ؛ اختلاس های نجومی. این جاست که در می یابیم جامعه‌ ی ایران به محرومیت و حتی محدودیت عادت کرده. به فقر تن داده و تحقیر را پذیرفته. حتی رفته رفته دارد مطالبه‌ گری را هم فراموش می کند. البته نباید فراموش کرد که مردم در بسیاری از مواقع از سر رضایت سکوت نمی‌کنند که گاهی آن‌ قدر زیر بار مشکلات اقتصادی ؛ فشارهای روانی و نگرانی‌های روزمره کمر خم کرده اند که دیگر توان اعتراض و پیگیری ندارند. ما نباید به رنج عادت کنیم. نباید فقر را سرنوشت محتوم بدانیم و نباید فساد را امری اجتناب‌ ناپذیر تلقی کنیم و از همه مهمتر نباید از کنار تحقیر انسان‌ها بی‌ تفاوت رد شویم.

🌐 ما برای زندگی کردن آفریده شده ایم نه دوام آوردن. و شاید تلخ‌ترین پرسش همین باشد که اگر روزی به جایی برسیم که دیگر از دیدن رنج یکدیگر ناراحت نشویم ؛ اگر فقر همسایه برایمان عادی شود و اگر بی‌ عدالتی را بخشی جدایی‌ ناپذیر از زندگی بدانیم و در برابر مرگ دیگران بی اهمیت باشیم ؛ آیا هنوز جامعه‌ای زنده هستیم یا فقط به ادامه دادن در میان انبوهی از رنج‌ها عادت کرده‌ایم. گاهی باید بیش از آنکه از شدت رنج بترسیم از عادت کردن به آن هراس داشته باشیم.‌ چون رنجی که احساس می‌شود ؛ هنوز امکان اعتراض دارد. و هنوز می شود بابت همان رنج فریاد زد و دیر یا زود حق را به هر طریقی گرفت. اما رنجی که عادی شده دیگر قدرت فریاد زدن را هم از انسان می گیرد. فقر انسان را به جایی می رساند که هر خفتی را هر اندازه بزرگ و غیر قابل تحمل می پذیرد و در برابر آن به ناچار سکوت می کند.

✍جعفر بخشی بی نیاز

@hooreechannel 🌹

🔴 خشونت علیه زنان؛ فاصله مخالفت در حرف تا تغییر در رفتار

📌 مردان درباره خشونت علیه زنان چه فکر می‌کنند؟ گزارش میدانی «روایت‌هایی مردانه از رنج زنان» این پرسش را با چند مرد در میان گذاشته است؛ از کسانی که تجربه خشونت پدر علیه مادر را به یاد دارند تا مردانی که از ضرورت برابری می‌گویند، اما به فاصله میان باور و رفتار خود نیز اعتراف می‌کنند.

📌 بیشتر مصاحبه‌شوندگان با خشونت مخالف‌اند و به نقش تربیت خانوادگی، نابرابری قدرت و هنجارهای اجتماعی اشاره می‌کنند. بااین‌حال، در بعضی پاسخ‌ها همچنان نگاه‌هایی دیده می‌شود که زنان را ضعیف یا نیازمند تصمیم‌گیری و حمایت مردان می‌داند. این گفت‌وگوها بیانگر دیدگاه همین افراد است و نمی‌توان آن را به همه مردان تعمیم داد.

📌 گزارش یادآوری می‌کند که خشونت فقط ضرب‌وشتم نیست؛ تحقیر، تهدید، کنترل‌گری و محدودکردن آزادی‌های فردی و اقتصادی نیز در این بحث جای می‌گیرند. نقش مردان هم به اعمال مستقیم خشونت محدود نمی‌شود؛ سکوت، توجیه یا عادی جلوه‌دادن رفتار آزارگرانه می‌تواند به تداوم آن کمک کند.

📌 مخالفت با خشونت زمانی اثرگذار می‌شود که در رفتار روزمره، احترام به حق انتخاب و حریم شخصی زنان و حمایت بدون قضاوت از افراد آزاردیده دیده شود. مسئولیت خشونت با فرد خشونت‌ورز است؛ مقابله با آن، مسئولیتی اجتماعی و مشترک.

🔗 متن کامل گزارش را در اعتماد بخوانید

@BashgaheZanan
@hooreechannel 🌹

هوش عاطفی خود را ارزیابی کنید.

اگر ویژگی های زیر را در خود می بینید، شما دارای هوش عاطفی(هیجانی)بالایی هستید:

۱-احساسات و هیجانات خود را درک کرده و آنها را انکار نمی کنید. می دانید که چه محرکهای درونی و بیرونی باعث می شوند حالتان بد باشد و احساساتی مثل غم، خشم و ... را تجربه کنید.

۲-متوجه احساسات اطرافیان خود هستید و در این باره کنجکاوید. به نشانه های ناراحتی و خوشحالی در ظاهر و کلام افراد خانواده توجه و آن را درک می کنید.

۳- انسانها برایتان مهم هستند و نسبت به ناراحتی اطرافیان بی تفاوت نیستید. در زمان ناراحتی می توانید با آنها همدلی کنید و احساس بد آنها را تسکین دهید.

۳-انعطاف پذیرید و  با تغییرات زندگی کنار می آیید. به جای نگرانی یا بزرگ نمایی پیامدهای تغییرات خواسته یا ناخواسته در زندگی، به راه حل های سازگار شدن با شرایط پیش آمده فکر می کنید.

۴. شناخت واقع بینانه ای نسبت به خود دارید. نقاط ضعف و قوت خود را می‌شناسید و می دانید در چه کاری توانا و خوب هستید و برای انجام چه کاری مناسب و توانمندنیستید.

۵- در حل مشکلات بین فردی توانمند هستید. اختلافاتی که بین شما و دیگران پیش می آید را نادیده نمی گیرید  و به دنبال پیدا کردن راهی برای حل و فصل آن هستید.

https://t.me/Hrman11
@hooreechannel 🌹

خدای فقه نمی‌تواند از آدمی دلربایی کند!

مدل ارباب و برده در فهم دین و شریعت و تنظیم رابطه انسان‌ و خدا [بر اساس آن] تأثیر عمیق و گسترده‌ای برجای نهاده است.
این پارادایم اسلام آوردن در سایه شمشیر را مُجاز و مقبول می‌داند و به فقیهان اجازه می‌دهد که فقه را جایگزینِ اخلاقِ فردی و اجتماعی کنند.

براساس مدلِ ارباب و برده، محرکِ آدمی در اطاعت از دستورات ارباب ترس از مجازات و گریز از عذاب و مصون ماندن از شکنجه و عقاب است.
بدین ترتیب، می‌توان نتیجه گرفت که پشتوانه فقه سنّتی ”اخلاق بردگان“، یعنی اخلاق مبتنی بر ترس، است.

در چارچوب این اخلاق، برده برای اینکه یقین پیدا کند که از عذاب و شکنجه ارباب در امان خواهد ماند، باید یقین پیدا کند که وظیفه خود را به گونه‌ای انجام داده که ظاهر کلام ارباب بر آن دلالت می‌کند.

لذا انتخاب این مدل در فهم احکام شرعی، از یک سو، به ”وسواس“ و ”احتیاط“ و، از سوی دیگر، به گریز از تکلیف با تمسک به حیله‌های فقهی و حقوقی و نیز اکتفا به ظاهر الفاظ و صورت اعمال و غفلت از باطن و هدف و فلسفه احکام شرعی می‌انجامد.

به عنوان مثال، در بسیاری از رساله‌های عملیه آمده که اگر سر مو یا سر سوزنی از دست و صورت در وضو یا بدن در غسل شسته نشود، غسل و وضوی شخص و، به تبع آن، نماز و روزه او باطل است.
همچنین در وضو شستنِ داخل بینی و چشم لازم نیست، اما مُکلّف برای اینکه ”یقین“ کند که چهره خود را به طور کامل شسته باید مقداری از داخل بینی و چشم خود را نیز بشوید.

همچنین در رساله‌ها آمده که اگر شخصی نتواند جهت قبله را تشخیص دهد باید به چهار طرف نماز بخواند یا در شک بین دو و سه و چهار در نمازهای چهاررکعتی باید دو رکعت نشسته به جا آورد و دوباره نماز خود را اعاده کند. یعنی شخص باید هشت رکعت نماز بخواند تا شک خود نسبت به نخواندن دو رکعت نماز را برطرف کند و این همه برای این است که مُکلّف یقین کند که وظیفه خود را انجام داده است.

مبنای فتواهایی از این دست همان اصل احتیاط و مدل ارباب و برده است. در حالی که احتیاط در عبادات بی‌معنا، بی‌مورد و مذموم است و با فلسفه عبادت ناسازگاری دارد، زیرا توجه آدمی را از باطن عمل منصرف و به ظاهر آن معطوف می‌کند.

عبادت یا پرستش یعنی عشق ورزیدن با خدا و راز و نیاز با معشوق ازلی، اما توجه افراطی به ظاهر و صورت عمل و دقت و وسواس در مراعات آداب و شرایط ظاهریِ عبادت آدمی را از توجه به معشوق و حضور قلب و عمارت باطن و روح عمل و توجه به معانی سمبلیک نهفته در رفتارهای عبادی بازمی‌دارد و او را از یاد خداوند غافل و از او دور می‌کند.

اصولاً خدای فقه نمی‌تواند محبوب آدمی واقع شود و از او دلربایی کند. عبادت‌ها سرشار از معانی رمزی و سمبلیک‌اند و گذر از ظاهر آنها و توجه به معانی رمزی مورد اشاره آنهاست، که در واقع غرض شارع از تشریع عبادت‌ها را برآورده می‌کند.

توجه افراطی فقیهان به ظاهر اعمال و غفلت از باطن آنها و چسبیدن به ظاهر احکام و غفلت از فلسفه آنها نیز یکی دیگر از پیامدهای اندیشیدن در قالب پارادیمِ ارباب و برده است.

✍ابوالقاسم فنایی، اخلاق دین‌شناسی

@hooreechannel 🌹

‍ ‍ 🔷 کتاب «زنان زرخرید،بررسی وضعیت کنیزان در ایران از طاهریان تا مغول - فریبا کاظم‌نیا »

در ایران تا اواخر دوران قاجار برده‌داری رواج داشت. تنها در سال ۱۳۰۷ شمسی بر اساس قانون «منع خرید و فروش برده در خاک ایران و آزادی بردگان هنگام ورود به ایران» مبادله غلام و کنیز منسوخ شد.
متاسفانه، سنت طولانی برده‌داری در ایران کمتر مورد بررسی قرار گرفته است و داده‌های تاریخی در مورد بردگان و بخصوص کنیزان به عنوان فرودست‌ترین افراد جامعه بسیار محدود است.

این کتاب با رویکردی جامعه‌شناختی، تلاشی‌ست برای بررسی فرایند کنیز شدن زنان در ایران و فروش‌شان در بازارهای برده‌فروشان و تلاش شد تا جزییات زندگی بردگان -کنیزان- در خانه‌های مالکان و از دست دادن هرگونه هویت فردی‌شان من‌جمله نام و تبدیل آنان به موجوداتی منفعل در جهت کامجویی مردان را بررسی کند. 

کتاب ابتدا نگاهی کوتاه به پیشینه تاریخی کنیزان دارد و سپس راه‌های تحصیل کنیزان مانند جنگ‌های برون مرزی و داخلی، غارت، دزدی و راهزنی، مصادره اموال، اسارت دختران به ازای مالیات و فروش فرزندان را توضیح می‌دهد.

کنیزان کالا بودند و به عنوان کالا در بازارها به فروش می‌رسیدند، هنگام فروش روی و موی کنیزان را می‌گشودند و حتی خریدار مجاز به دیدن اندام آنان نیز بود، آنان نه نامی داشتند و نه اختیاری در مورد خوراک، پوشاک و نوع کاری که باید انجام می‌دادند. فرمانبرداری محض از مالک جزیی از ذات برده تصور می‌شد.

کنیزان پس از فروش، آموزش هم می‌دیدند؛ آموزش کنیزان نه برای آماده سازی آنان برای زندگی اجتماعی، که بر اساس بهره‌گیری بیشتر از کالای خریداری شده بود تا سود بیشتری نصیب مالک خود کنند. پیشه‌های کنیزان متفاوت بود؛ پیشه‌های خانگی یعنی خدمتکاری آشپزی، دایگی و البته مشاطگی و پیشه‌های بزمی و رامشگری.

اما اصولا کنیزان وسیله‌ای برای کامجویی بودند. مالک حق بهره‌گیری جنسی از کنیزان را بر اساس آیات و احکام اسلامی که مباشرت مردان مسلمان را به همسران و کنیزانشان محدود می‌کرد داشت.
این امر نه فقط در مورد کنیزانی که برای بهره‌گیری جنسی خریداری می‌شدند صدق می‌کرد بلکه برای کلیه کنیزان چه در آشپزخانه یا موقعیت خدمتکاری.
زیرا به گفته عنصرالمعالی در قابوس‌نامه « از بهر شهوت از بازار کنیزکی توان خرید که چندین رنج و خرج نباشد» از طرف دیگر به فحشا واداشتن کنیزان در روسپی‌خانه‌ها نیز در شهرهای متعدد دیده شده است.

نکته مهمی که در کتاب به آن پرداخته شده در مورد تاثیر شرایط زندگی فرودستانه کنیزان بر زندگی زنان آزاده و ایجاد هنجارهایی مشابه برای آنان است.
کنیزان بیش از غلامان تحت ستم بودند که ناشی از موقعیت فرودستی زنان در جامعه بود. وجود کنیزان فرمانبردار و مطیع که هیچ‌گونه حقی در زندگی برای خود نداشتند و تنها برای لذت‌جویی مردان در خانه‌ها و دربار در کنار سایر زنان آزاده زندگی می‌کردند به وجود ایده «زن/همسر/کنیز» کمک کرد، به نوعی که حتی زنان آزاده نیز خود را به عنوان کنیز شوهر در نظر می‌گرفتند.
کنیزی که ویژگی‌های اطاعت و انفعال او از لحاظ احکام دین و جامعه مقبول بود؛ الگویی از زن که هنوز هر چند با واژگانی دیگر زن موردپسند جامعه را تعریف می‌کند.

البته کتاب تنها به بررسی دوران گذشته (طاهریان تا مغول ) پرداخته و وضعیت کنیزان در دوره جدید بخصوص دوران قاجار را در خود ندارد.

✍🏻دکتر شهلا اعزازی، عضو گروه مطالعات زنان-۱۴۰۱

@hijabandtruth
@hooreechannel 🌹

‍
💬گناه من : خرید یک ساز در چهل سال پیش!

همین که آقاجان از دهان لق خواهر کوچکم شنید که من با فروختن گوشواره ام  یک ساز خریده ام، کمربندش را برداشت و توی حیاط دنبالم افتاد.... که : گیس بریده کدام عاقلی طلا را می‌دهد و  دادار دودور می خرد؟
'ننه جان هم پشت آقام درآمد و همین طور که چنگ می انداخت به صورتش گفت:به جای این غلطی که کردی می رفتی کلاس احکامی، صوتی، چیزی... نه این که مطرب بشوی که فردا توی محل اسمت بپیچد و هیچ احمقی در این خانه را نزند.

آقاجان که اهل این حرف‌ها نبود، تخس شد و گفت حالا لازم نیست همه آخوند و بانو مجلسی بشوند،جای این تکه چوب می رفتی کلاس خیاطی، که فردا بلد باشی جوراب شوهرت را بدوزی...
زورم که به آن ها نرسید زدم زیر گریه،دست آخر هم یک سیلی از آقاجان خوردم و توی اتاق حبس شدم....
صبح فردا خواهر کوچکم آمد و گفت که ننه جان سازت را داد سمساری و عوضش آینه شمعدان خرید، بیا ببین چقدر خوشگل است..

حالا سال ها از آن روزگار می‌گذرد...ازدواج کرده ام و بلدم جوراب شوهرم را بدوزم...از احکام هم حسابی سرم می شود... اهل نماز و مسجد و جلسه هم شده ام ..
اما....
اما.......به آینه ام که نگاه می‌کنم دختری را می‌بینم که در دوردست ها ساز می‌زند.. .

✍نسرین قنواتی

@chehel_salegi
@hooreechannel 🌹