بررسی یافته‌های معماری قلعه الموت
۲۵آبان‌ماه ۱۳۹۵
#سمینار #قلعه #الموت #حمیده_چوبک
@Anjoman_Motaleat

سمیناری با موضوع «بررسی یافته‌های معماری #قلعه #الموت به عنوان نمونه‌ای از الگوی قلعه‌شهر» در سالن نگارخانۀ دانشکدۀ معماری دانشگاه تهران، روز سه‌شنبه ۲۵ آبان ماه ۱۳۹۵ برگزار شد.
سخنران این نشست دکتر #حمیده_چوبک رییس پژوهشکدۀ باستان‌شناسی بود. از تجارب او می‌توان به شرکت در کاوش‌های محوطه‌هایی چون ری باستان، تپه‌حصار، قلعه پرتغالی‌های جزیره هرمز و ربع رشیدی تبریز اشاره کرد. ایشان همچنین سرپرست هیأت‌های حفاری در جازموریان کرمان و مدیریت پروژه آثار فرهنگي-تاريخي الموت را برعهده داشته است. در این نشست، منظر فرهنگی الموت معرفی و سپس جایگاه آن به‌لحاظ تاریخی بررسی و در ادامه، به یافته‌های معماری قلعه‌شهر و کاخ-دژ الموت پرداخته شد.

@Anjoman_Motaleat

بررسی نقوش مسکوکات ایران پیش از اسلام
۲آذرماه۱۳۹۵
#سمینار #سکه #باستان_شناسی #امین_امینی
@Anjoman_Motaleat

از سلسله #سمینار ‌های تجارب مطالعات معماری و شهر در ایران، نشستی با موضوع «بررسی نقوش مسکوکات ایران پیش از اسلام» بود که در روز سه‌شنبه دوم آذر ماه 1395، به‌همّت گروه مطالعات معماری ایران دانشگاه تهران برگزار شد. سخنران این برنامه #امین_امینی که هرچند دانش‌آموخته‌ی مهندسی عمران است، پیگیر علاقه‌هایش شده و ضمن پژوهش در #سکه ‌های تاریخی ایران، کتاب‌هایی هم در این عرصه منتشر کرده است؛ از جمله «سکه‌های ساسانی»، «سکه‌های دوره¬ی فترت؛ دوره¬ی گذار از ساسانی به اسلامی» (با همکاری سرگئی داشکف)، «سکه‌شناسی آخرین شاهان ساسانی»، «سکه‌های ایران پیش از اسلام در موزه¬ی آستان قدس رضوی» و نیز «سکه‌های ایران قبل از اسلام در موزه¬ی میرزا محمد کاظمینی.

همچنین امینی طراح و کارشناس موزۀ موقوفۀ کاظمینی در یزد و کارشناس موزۀ مرکزی سکه آستان قدس رضوی در مشهد است.
در این سمینار، امینی سرفصل‌های زیر را مطرح کرد:
• تاریخچۀ اختراع سکه و نحوۀ ضرب آن.
• سکه‌های هخامنشی و ضرب نخستین سکه‌ها در ایران.
• سکه‌های اشکانی و شاهان محلی هم‌دوره.
• سکه‌های ساسانی و بررسی مظاهر پیوند دین و سیاست بر سکه‌ها.
• نخستین سکه‌های اسلامی برگرفته از نقوش آخرین سکه‌های ساسانی.

@Anjoman_Motaleat

نام علی دهباشی به‌لطف کتاب‌ها و مجله‌ها و برنامه‌هایش با بسیاری از جلوه‌گاه‌های فرهنگ ایران گره خورده است: سفرنامه‌های بسیاری به‌کوشش او منتشر شده؛ در قالب یادنامه، کتاب‌های بسیاری تالیف کرده‌ است؛ سردبیر مجلۀ کلک و ویراستار فصلنامۀ فرهنگستان علوم بوده؛ و اکنون نیز سال‌هاست که مجلۀ وزین بخارا به سردبیری او منتشر می‌شود. همچنین او مجری و بانی نشست‌هایی است که عنوان «شب‌های بخارا» دارند و در این سلسله نشست‌ها، به بسیاری از موضوعات مربوط به فرهنگ و هنر و تمدن ایران و جهان پرداخته است و جز شب‌های بخارا، در نشست‌های «دیدار و گفت‌وگو در کتاب‌فروشی آينده» هم، علی دهباشی با نویسندگان و پژوهشگران ایرانی و غیرایرانی گفت‌وگو می‌کند.

این بار علی دهباشی، خودْ مهمان برنامه‌ای شده است که عنوان «گفت‌وگو با علی دهباشی دربارۀ فرهنگ‌پژوهی در ایران» دارد؛ برنامه‌ای که به‌همّت انجمن علمی مطالعات معماری ایران دانشگاه تهران برگزار می‌شود.

در این جلسه با علی دهباشی دربارۀ فرهنگ و هنر ایران، درک و دریافت او از مفهوم ایران و علت‌های تداومش، خاطره‌ها و تجربه‌هایش در نشست‌وبرخاست با بزرگان فرهنگ ایران و نظراتش در باب رسالت و مسئولیت نویسنده و معمار و فرهنگ‌پژوه سخن می‌گوییم؛ سپس حاضران در جلسه پرسش‌ها و نظرات خود را با دهباشی مطرح خواهند کرد و جویای پاسخ و نظر او دربارۀ موضوعات مدنظرشان می‌شوند.

جلسۀ «گفت‌وگو با علی دهباشی دربارۀ فرهنگ‌پژوهی در ایران»، یکشنبه ۱۴ آذرماه ۱۳۹۵ از ساعت ۱۰ تا ۱۲ در نگارخانۀ دانشکدۀ معماری پردیس هنرهای زیبا برگزار می‌شود.

گفت‌وگو با علی دهباشی دربارۀ فرهنگ‌پژوهی در ایران (۱۴آذر۱۳۹۵)

عکس از مریم اسلوبی

شیرین حجازی (مجری برنامه) و علی دهباشی

متنِ کامل گفت‌وگو با علی دهباشی به‌گزارش یاسمین نعمت‌اللهی

دیوارهای تاریخی جلگۀ گرگان
۱۶آذرماه۱۳۹۵
#سمینار #باستان_شناسی #ساسانی #دیوار_گرگان #دریای_کاسپی #جبرئیل_نوکنده
@Anjoman_Motaleat

#سمینار ««فرهنگ و هنر #ساسانی در حاشیۀ جنوب‌شرقی #دریای_کاسپی؛ دیوارهای تاریخی جلگۀ گرگان» در ۱۶آذرماه ۱۳۹۵ برگزار شد و محصول همکاری گروه مرمت و مطالعات معماری ایران دانشگاه با موزۀ ملی ایران بود. سخنران این سمینار، مدیر موزۀ ایران باستان، دکتر #جبرئیل_نوکنده بود.

جبرئیل نوکنده باستان‌شناس است و دانش‌آموختۀ کار‌شناسی و کار‌شناسی‌ارشد دانشگاه تهران و دکتری #باستان_شناسی موسسه خاورنزدیک برلین آلمان است. تخصص وی باستان‌شناسی دوره‌های نوسنگی و مس و سنگی است و رسالۀ دکتری خود را دربارۀ تپه سیلک کاشان نوشته است. نوکنده در نقاط مختلف ایران کاوش کرده است که از آن کاوش‌ها می‌شود به بررسی‌های باستان‌شناسی دشت مهران استان ایلام، جلگۀ گرگان (از جمله آق‌تپه درهمکاری با دکتر صادق ملک شهمیرزادی)، #دیوار_گرگان و نیز پژوهش‌های میدانی در استان گیلان اشاره کرد. از ایشان بیش از ده مقاله در مجله‌های تخصصی خارجی و بیش از سی مقاله در نشریه‌های تخصصی ایران و سه کتاب به فارسی و انگلیسی و آلمانی منتشر شده است. جبرئیل نوکنده از سال ۱۳۷۷ به استخدام سازمان میراث فرهنگی درآمده، از سال ۱۳۸۲ عضو هیأت علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی شده و از اردیبهشت ۱۳۹۴ تاکنون، مدیر موزۀ ملی ایران است.

سخنرانی دکتر نوکنده معطوف به دیوار گرگان بود. دیوار گرگان در دوران ساسانی به این دلیل ساخته شد که بتواند تهاجمات قوم مهاجم خزر از شمال را دفع کند. طول دیوار حدود 200 کیلومتر و عرض آن تقریباً 5/2 متر بوده است. تأسیسات وابستۀ فراوانی نیز در طول آن ساختند. بنابراین دریایی که امروز در ایران معمولاً با عنوان «خزر» می‌شناسند، دریایی خواهد بود که نام یکی از اقوام مهاجم به سرزمین ایران را یدک می‌کشد؛ به همان اندازه که «خلیج فارس» عنوانی صحیح است، «دریای خزر» نیز غلط است. این دریا در مجامع علمی دنیا، «دریای کاسپی» نام دارد.

@Anjoman_Motaleat

بخشی از سخنرانی دکتر نوکنده:

در دورۀ ساسانی دو نیروی خارجی مهم، قلمرو حکمرانی ساسانیان را تهدید می‌کردند. یکی از جانب غرب که تمدن رم بوده است و دیگری از سوی شمال، قومی که به نام خزر خوانده می‌شود. اگر نگوییم که خزرها قومی وحشی و بی‌تمدن بوده‌اند، لااقل به زبانی ساده‌تر می‌توان گفت در طول تاریخ چشم طمع به حوزه‌های جنوبیِ خود، که شامل ایران می‌شد، داشته‌اند. این به دلیل شکوه تمدن و آبادانی شهرهای ایران و نیز مطلوب بودن شرایط جغرافیایی برای زیست در ایران بوده ‎است. به‌هرحال، دیوار گرگان به این دلیل ساخته شد که بتواند تهاجم‌های این قوم مهاجم را دفع کند و خاک ایران را در امان بدارد. درواقع خزرها همان‌هایی بودند که ما برای مقابله با آنان، دیوار گرگان را ساخته‌ایم. با این منطق دریایی که امروزه در ایران معمولاً با عنوان «خزر» می‌شناسند، دریایی خواهد بود که نام یکی از اقوام مهاجم به سرزمین ایران را یدک می‌کشد. به همان اندازه که «خلیج فارس» عنوانی صحیح است، «دریای خزر» غلط است. نام این دریا، دریای کاسپی است. یعنی دریایی که یادآور قوم متمدن کاسپی در ایران است. همچنین ایرانیان در نامیدن این دریا از لفظ «کاسپین» نیز استفاده می‌کنند که این هم اشتباه هست؛ چون لفظ کاسپین برآمده از دستور زبان انگلیسی است و از جانب غیر ایرانی‌ها صحیح می‌نماید (مانند Iran که می‌شود Iranian). ولی برای ما صحیح آن است که از کلمۀ «کاسپی» استفاده کنیم. (دکتر جبرئیل نوکنده؛ مدیر موزۀ ایران باستان)

@Anjoman_Motaleat