لولو/ LOULOU
نوشته و تصویر: گرگوآر سولوتارف/Gregoire Solotareff
ترجمه: هورزاد عطاری
انتشارات: تاک/ موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودک
گروه سنی: +۵
امتیاز کتابستان: ۱ ستاره از ۵.
⭐️
روزی روزگاری خرگوشی بود که هیچ وقت گرگ ندیده بود و بچه گرگی بود که هیچ وقت خرگوش ندیده بود.
یک روز عموی گرگ تصمیم گرفت که برای نخستین بار در زندگی‌اش او را به شکار ببرد، آن روز گرگ پیر آنقدر عجله کرد که به صخره‌ای خورد، افتاد و مرد. این شد که بچه گرگ تنها ماند.
در حالی که با خودش فکر می‌کرد چه خواهد شد صدایی شنید. صدا از همان نزدیکی از سوراخی می‌آمد، که در زمین کنده شده بود.

بچه گرگ سرش را کرد در سوراخ و جانوری دید که در تختش دراز کشیده و کتاب می‌خواند، به او گفت عمویش مرده و نمی داند چه کند؟ خرگوش گفت اگر مرده باید خاکش کنی و برخواست تا کمکش کند.

خرگوش که اسمش تام بود به بچه گرگ بدون نام قصه کمک کرد تا عمویش را در کوهستان دفن کند و برای او اسم لولو را انتخاب کرد. از آن روز به بعد تام و لولو بهترین دوستهای هم شدند و هرچه بلد بودند به یکدیگر یاد دادند تا اینکه …

#مفاهیم_اصلی

دوستی، عجیب و غریب، قدرت، تغییر، تبدیل، مدارا، هویت، پذیرش، فراموشی، دوست و دشمن، غریبه و آشنا، من و ما

#تکنیکهای_کاربردی

دوست‌یابی، شباهت‌یابی، هویت فردی، هویت جمعی، سهل‌انگاری، ریسک‌پذیری، قهر و آشتی، غریبه‌پنداری، حریم شخصی

باز هم با کتابی از گرگوار سولوتارف روبرو هستیم که دست بر دوستی‌های عجیب و نامتعارف گذاشته است. این بار قرار است در خیال کودک از آشتی گرگ سیاه و خرگوش باهوش بگوییم اما در این بین مفهوم ترس از دشمن دچار دگردیسی می‌شود. سولوتارف به یک نکته مهم شناختی مغز خردسالان توجه ندارد، در عالم حیوانات رابطه بین شکارچی و شکار دوست/دشمنی است هویت آنها برساخته از این تخاصم و تعارض طبیعی است و این رابطه فاقد ارزش گذاری است. اما برای کودک انسان در دوره خردسالی روابط مبتنی بر غریبه و آشنا تعریف می شود و کودک هویت خود را از روی فاصله و نزدیکی با دیگران می سازد در این کتاب گرگ برای داشتن دوستی خرگوش حاضر است هر نوع باجی بدهد، از گله گرگها جدا بیفتد و هویت شخصی‌اش را انکار کند. او از ابتدای داستان بی‌نام و نسب است خرگوش او را لولو می‌نامد و تا پایان داستان هم در سایه خرگوش و احساسات اوست. تنها زمانی که حسی بروز می‌دهد همذات پنداری با ترس از گله گرگهاست.

این سبک داستانها کمکی به رشد شناختی کودک نمی‌کنند و حتا کودک را گیج هم می‌کنند، قهر و آشتی یک اصل مهم جذب و رهایی در دنیای کودکان است اما قرار نیست کودک باج دادن برای دوستی و نگه داشتن دیگری به هر قیمتی را تمرین و تثبیت کند در این کتاب حفظ حریم شخصی در دوستی هم بارها خدشه دار می‌شود.

امتیاز من به کیفیت فنی کتاب و ترجمه است و به ایده و پرداخت و تصویر امتیازی نمی‌دهم. یک از پنج ستاره و در رده کتابهای بدون کاربرد برای خردسالان.

http://iranb4c.com/?p=1590
سحر سلطانی

زندگی من در آکواریوم/My Life in the Fish Tank
باربارا دی /barbara Dee
ترجمه: آلاله ارجمندی
گروه سنی: +۱۳
نشر: ایران بان
امتیاز کتابستان: ۴/۵ از پنج ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️🌱

زینیا دختر سوم از خانواده شش نفره منینگ است. برادر بزرگش گابریل فرزند اول، خواهرش اسکارلت فرزند دوم و ایدن ته تغاری. خانواده‌ای شاد که به داشتن صدای بلند در استخر شهر مشهور بودند و هر سال باید بچه‌ها روی پله‌های خانه به ترتیب سن قرار می‌گرفتند تا عکس سالیانه بیندازند.

مادر دبیر ادبیات و پدر مدیر شرکت بود و همه چیز به خوبی و خوشی پیش می رفت که تلفن زنگ می‌خورد و از کالج گابریل هجده ساله خبر می‌رسد که او با سرعت زیاد ماشین هم اتاقی‌اش را کوبیده به درخت. پدر ومادر به بیمارستان می‌روند و از آن تلفن به بعد خانواده هرگز به وضعیت قبل باز نمی‌گردد. گابریل دارای اختلال ذهنی دو قطبی شیدا- افسرده است و سالها با آن دست و پنجه نرم می‌کرده بی‌آنکه کسی از درون او باخبر شود . همه گمان می کردند او یک نوجوان عجیب است و همین.

حالا تمام اعضای خانواده فرو پاشیده‌اند از طرفی گیج‌اند چون گابریل به جای کالج باید به آسایشگاه روانی رفته و درمان را شروع کند. از طرفی هیچ کس دقیقا نمی‌داند چه باید بکند.

مادر تدریس در دبیرستان را رها و خانه و بچه ها را تقریبا فراموش می‌کند پدر دیرهنگام به خانه می‌آید تا بقیه را نبیند.

حالا زینیا که او را زینی صدا می‌زنند با دوستان صمیمی‌اش دچار چالش شده ، پدر و مادر تاکید کرده‌اند ماجرای گابریل راز خانوادگی است و نباید به کسی چیزی بگویند چون حریم خصوصی برادر بزرگ است. دوستان زینی می‌خواهند از حال دوستشان، برادر و خانواده‌اش بیشتر بدانند و زینی هر روز بیشتر در لاک سکوت فرو می‌رود و به آزمایشگاه علوم پناه می‌برد تا اینکه یک روز دعوت‌نامه‌ای از راه می‌رسد.

#مفاهیم_ اصلی
راز، خانواده، ترس، تغییر، بیماری

#تکنیکهای_ کاربردی
همپایی، خودیابی، دگر مراقبتی، طلب کمک ، رازداری


در آثار ادبی و سینمایی همیشه از افراد مبتلا به اختلالات ذهنی سخن رفته، کودکان درگیر اتیسم، بیش فعالی، دیرآموزی، دوقطبی و … خیلی خوب از شرایط پیچیده والدین سخن گفته شده اما تا به حال از فشاری که بر سایر اعضای خانواده یعنی برادر و خواهرها می‌آید چیزی نخوانده و ندیده‌ام. افرادی در سایه و فراموش شده.
کودکانی با بار سنگین مصائب برادر یا خواهر درگیر با اختلال که باید مدارا کنند، بپذیرند و شکایتی نکنند.

اولین بار است که در رمانی نوجوانانه به بهترین شکل این گروه از سایه به زیر افتاب آمده‌اند تا شرح حال دردها و ترسهایشان عریان شود. باربارا دی به خوبی اختلال دو قطبی را شرح می‌دهد حس شیدایی و افسردگی و شرایط کنترل را در حد فهم نوجوانان باز می کند.

مهمترین و دلچسب‌ترین بخش این کتاب ترجمه بسیار زبردستانه آلاله ارجمندی با اصطلاحات و زبان نوجوانان امروز است کاری که قطعا از مترجمان میان سال بر نمی آمد. این کتاب نوید ورود یک مترجم زبان بلد و نوجوان‌شناس را می‌دهد که مقدمش در عرصه ترجمه مبارک است.

اما ویرایش محاوره‌ای اثر اشکالات اساسی دارد مثلا کلماتی مانند «خیله خب» که در نوشتار «خیلی خوب» است و مواردی مشابه آن که امیدوارم در چاپهای بعدی اصلاح شوند.

کتاب «زندگی من در آکواریوم» را بدون توقف و یکباره خواندم چون بیمار دوقطبی پیرامونم داشته و این شرایط برایم اشنا بود. ایده و پرداخت اثر بسیار درخشان و ترجمه روان و خوش‌خوان است. رمانها و سریالهایی که به نوجوانان اختلالات ذهنی را معرفی می‌کنند بسیار مهمند زیرا در مواجهه با دوستان و پارتنر می‌توانند شناخت دقیقی از خلقیات انسانی کسب کنند.

توصیه می‌کنم اگر نوجوان دارید این کتاب را در سبد عیدی سال ۱۴۰۱ او بگذارید.
http://iranb4c.com/?p=1596
سحر سلطانی

#چهارشنبه‌خاتون / هدیه ای به کودکان ایران به مناسبت آغاز قرن پانزدهم خورشیدی
بازافرینی: #سحرسلطانی
از مجموعه افسانه های کهن اقوام ایرانی
گروه سنی: +۶

🔥🔥🔥🔥🔥

در روزگاران قدیم در میان جنگلهای گیلان در فصل بهار دختری زاده شد به نام «خاتون»، صبحی که خاتون به دنیا آمد، پرنده‌های جنگل آواز خواندند. وقتی مادر خاتون او را در آغوش گرفت، دید آنقدر پستانهایش پرشیر است که می تواند به نوزاد همسایه هم که مادرش را سر زایمان از دست داده بود، شیر بدهد.
پدر خاتون کشاورز بود و صبحی که دخترش به دنیا آمد چاه خانه و مزرعه شان قل‌قل جوشید و پر از آب شد.
پدر و مادر خاتون تولد دخترشان را به فال نیک گرفتند.
هرچقدر خاتون بزرگ‌تر می‌شد هر جایی که می‌رفت با خود زیبایی، شادی و برکت می‌برد.
مردم روستا او را دوست داشتند و با شنیدن صدای آواز او از دور، خستگی کار در شالیزارها را فراموش می‌کردند. ماهگیرها آنقدر صدای آواز خاتون را دوست داشتند که تور ماهیگیری از دستشان رها می‌شد و ماهی‌های صید شده به رودخانه و دریا باز می‌گشتند. شکارچی ها دام‌ها و تله‌ها را فراموش می‌کردند و به صدای خاتون گوش می دادند.
انگار که صدای خاتون برای مردم روستا امید و مهر می آورد و به زندگی آنها برکت می‌بخشید. شالی‌های برنج پر محصول و سبزی‌ها تازه و نمک‌ها در پیاله و آینه‌ها شفاف تر از هر روز می‌شدند.

خاتون هر روز کنار چاه خانه شان می‌رفت و با شانه‌ی چوبی موهای سیاهش را که تا زمین می‌رسید، شانه می‌زد و صورتش را در آب چاه تماشا می‌کرد. وقتی تصویر صورت سفید چون ماه با چشمان سیاه چون شب و لب های سرخ همچون انار او در آب می‌افتاد، پرنده‌ها و مرغ و خروس‌ها هم برای تماشای او دورش جمع می‌شدند. خاتون یک مشت گندم برای پرنده ها می‌ریخت و آواز می‌خواند.


روزی از روزها وقتی خاتون موهایش را شانه می‌زد و آواز می‌خواند کبوتری سفید از بام همسایه پرید و بر دامنش نشست. خاتون مشتی گندم برایش ریخت اما کبوتر نوک برچید و تُکی بر دانه‌ها نزد.
خاتون پرسید: کبوتر سپید آبت بدم؟ دونت بدم؟ غمت نباشه کفترم.

کبوتر بق بقویی کرد و گفت: مرد همسایه رفته به جنگ، بی‌بی خانه بس که حصیر بافته کمر درد داره و مریض احواله، تغار برنج شون خالیه، بچه ها پلو ندارند من چرا دونه بخورم؟ دل ندارم سیر بشم اونها گرسنه بمونند!

خاتون بند سفید چلواری موهایش را باز کرد یه مشت برنج ریخت توی آن و بست دور گردن کبوتر و گفت: این را بریز تو تغارشون. تا که بادی بیاد برگهای خشک تو حیاط همسایه را جمع کنه و خونه را تمیز کنه، پدر از جنگ می‌رسه و بچه‌ها غذا می‌خورند.

کبوتر پرید و رفت. بادی وزید و برگ‌ها و چوب‌های خشک خانه همسایه را جمع کرد و گوشه ای ریخت. بی بی آمد چوب خشک ها را ریخت توی تنور که آتشی درست کند و دید که تغار پر از دانه‌های سفید برنج است. برنجها را شست که پلو بپزد، بوی کته که بلند شد، در خانه را زدند و پدر از جنگ آمد…

روز بعد خاتون کنار چاه نشسته بود و آواز می‌خواند که این بار کلاغ سیاه پرید و روی دامنش نشست. خاتون یک مشت گندم برایش ریخت اما کلاغ نوک برچید و به گندم ها تُک نزد. خاتون پرسید: کلاغ سیاه آبت بدم؟ دونت بدم؟ غمت نباشه زاغکم!

کلاغ سیاه غار غاری کرد و گفت: «خانه همسایه بچه‌ای مریض داره که حکیم باشی جوابش کرده. گفته درد نشسته به جونش و درمان نداره حالش. پدر و مادرش بعد از ده سال دعا بچه‌دار شدند حالا دیگه روز و شب ندارند آخ چه کنم؟ وای چه کنم؟»

خاتون بند سفید چلواری موهایش را باز کرد یک ملاقه چوبی برداشت پر از آب چاه کرد و یک قطره اشکش را در آن چکاند و بست به گردن کلاغی. گفت: "این آب چهل چشمه‌ی امید و آرزوست. بده به بچه ی مریض و به مادرش بگو لالایی بخونه به پدرش بگو هر روز یک دونه کنجد از زیر بال مرغ حنایی بچینه و بهش بده، بهار نیومده سلامتی میاد."

کلاغی غارغاری کرد، پرید و رفت تا ملاقه‌ی آب چهل چشمه امید را ببرد برای بچه ی همسایه.

روزها گذشت و حیوانات روستا خبر از مشکلات اهالی می آوردند و با کمک خاتون به اهالی خیر و برکت می رساندند تا اینکه خبر به حاکم شهر رسید.

یک روز که برای شکار به جنگل های دیلم رفته بود، ایازِ شکارچی را دید که تیر و کمانش را به درختی آویزان کرده و با عقابش دارد نان و سبزی می خورد. حاکم رو به ایاز گفت: "مگر این جنگل پرنده و چرنده ندارد که به جای کباب، نان و سبزی می‌خوری ایاز"؟

ایاز گفت:" از وقتی خاتون با آوازی که خواند پسرم را که همیشه غم به چشم و غصه به دل داشت خنداند، دیگر پرنده‌ها را اسیر نمی‌کنم. خاتون برکت و شادی به پسرم داده منم این شادی را به جنگل می‌آورم و با عقاب، چهل گیاه جمع می کنیم و می‌فروشیم.

حاکم خندید و گفت: خاتون می‌تونه من را مَلَک سلطان کنه تا پادشاه هفت اقلیم بشم؟

ایاز گفت: "اگر به باد بگه شاید خبرش را به هفت اقلیم ببره و بتونید ملک سلطان بشید."👇

☝️☝️حاکم با سوارانش به خانه‌ی پدر خاتون رفتند و در زدند. خاتون در را باز کرد و حاکم با دیدنش یک دل نه صد دل عاشقش شد. خاتون را خواستگاری کرد تا با خودش به شهر ببرد و در دل هفت قلعه همسر خود کند.

خاتون که هر روز همراه پرنده‌ها، حیوانات و باد به کمک مردم می‌آمد و نمی‌توانست از اهالی روستا و خانواده اش دور بشود، به حاکم گفت: "من دختر جنگل، روستا و این خانه‌ام .نمی‌توانم در قلعه زندگی کنم، نمیتوانم زنت شوم." خداحافظی کرد و در را بست.

حاکم که تا آن روز از هیچ کس جواب رد نشنیده بود حسابی عصبانی شد و تصمیم گرفت هرجور شده با خاتون ازدواج کند. اول برای پدر و مادر خاتون، طلا، الماس و ابریشم فرستاد اما انها هدیه‌های حاکم را پس فرستادند و گفتند: دخترمان تو را به همسری نمی‌خواهد به زور شوهرش نمی‌دهیم.

بعد از ریش‌سفیدهای روستا خواست تا واسطه شوند و خبر بدهند اگر خاتون زنش شود دیگر از روستاییان مالیات نمی گیرد. اما ریش سفیدها و مردم روستا گفتند خاتون امید ماست و دخترمان را به زور شوهر نمی‌دهیم.

حاکم رفت سراغ رمال شهر و گفت: سحری و جادویی بکن تا خاتون را بیاورم هفت قلعه و زنم بشود.

رمال گفت: باید خاتون را سه شنبه آخر سال که همه در حال تمیز کردن خانه هایشان هستند شبانه بدزدی موهای بلندش را بچینی و بعد او را درون چاه بیندازی تا وقتی آب‌ها از آسیاب بیفتد و همه خاتون را فراموش کنند آن موقع می‌توانی او را با خود به هفت قلعه ببری.


شب چهارشنبه‌سوری وقتی همه خانه هایشان را می شستند و می‌رُفتند تا بهار بیاید و سال نو را شروع کنند، خاتون لباس سرخ به رنگ آتش‌اش را پوشید و گیس سیاهش را بافت و و رفت میان کوچه‌ها تا برای اهالی آواز بخواند. رمال پیر بدو بدو خود را به خاتون رساند و گفت: "خاتون! خاتون! چه نشسته‌ای که چهارشنبه شده و چاه خانه‌ی ما آبی ندارد تا خانه را بشوریم و بهار میهمان دعوت کنیم. مادرم پیر و مریض است و پدرم نانوا بود که موقع آتش زدن تنور افتاد و سوخت. دستم به دامنت خاتون بیا و کمک کن تا چاه خانه ما هم بجوشد و آب و شادی به خانه ما بیاورد.

خاتون همراه رمال به سمت خانه‌ای در دل جنگل رفت. خانه‌ای تاریک و قدیمی. نه نوری، نه سویی و نه صدایی.
وقتی خاتون رسید سر چاه ، حاکم از پشت درختی خشکیده آمد بیرون و گیسهای خاتون را برید و خاتون را با ریسمان بست و انداخت توی چاه و در سنگی چاه را گذاشت.

خاتون وقتی در چاه تاریک به هوش آمد، خواست آوازی بخواند تا اهالی روستا صدایش را بشنوند و به کمکش بیایند. اما دید صدایی که از گلویش در می‌آید صدای ناله‌ی شبگیر است نه آواز بهار.
با خود فکر کرد باید راهی پیدا کند و خودش را از دل سیاه چاه نجات بدهد.

راهش را گرفت و رفت تا ببیند انتهای چاه خشک خانه‌ی رمال به کجا می‌رسد؟
رفت و رفت تا به یک چاه سفید رسید که کنار آسیابی بود. مرد جوان گندم و برنج را آرد می‌کرد تا مردم برای عید آرد داشته باشند نان شیرمال بپزند.

وقتی رفت کنار چاه تا یک سطل آب بردارد و دست و روی آردی‌اش را بشوید، صورت چون ماه خاتون را دید. طنابی انداخت و او را بیرون کشید.

خاتون ماجرای رمال و حاکم را برای مرد جوان تعریف کرد و گفت اگر حاکم بیاید دنبالش و رد او را بگیرد و به اینجا برسد آسیابان را اسیر می‌کند، باید نقشه‌ای بکشند و اهالی را جمع کنند تا بتوانند حاکم را شکست بدهند.

خاتون برای مرد جوان گفت که وقتی حاکم گیس سیاهش را بریده دیگر جز ناله‌ی شبگیر نمی تواند آوازی بخواند و باید دوباره به درون چاه برگردد تا برای او دردسری نسازد.

مرد آسیابان فکری کرد و گفت، باید لشکر داشته باشیم که جنگنجویانش نان می خواهند تیر و کمان می‌خواهند. باید قبل از آمدن بهار اهالی را با نان و تیر و کمان به جنگ حاکم بفرستیم. تو در چاه بمان، من امشب باید کیسه‌های آرد را به روستا ببرم، می‌روم، سر و گوشی آب می دهم و می‌آیم.

آسیابان کیسه‌ها را روی گاری گذاشت و با اسب سفیدش به روستا رفت. پدر و مادر خاتون فانوس به دست دنبالش می گشتند. مردم هم در کوچه‌ها و کنار رودخانه و جنگل دنبال خاتون بودند.

آسیابان جوان رفت خانه ایاز شکارچی و کیسه آردش را گذاشت روی پله و گفت: اگر خاتون را دزدیده باشند که برکت و بهار روستا را ببرند چکار می‌کنی؟ تیر و کمان‌ات را بر می‌داری به جنگ دزدها بروی؟
ایاز گفت: تیر و کمانم را می‌آورم.
آسیابان گفت: گوش به گوش، دهان به دهان به اهالی خبر برسان هر کسی می تواند نان و تیر و کمان بردارد. یک مجمع نان ، نمک، اسفند و سرمه بگذارد روی پله ی خانه‌اش.

خبر سینه به سینه، گوش به گوش بین اهالی روستا پیچید.
وقتی ماه بالای طاق آسمان رسید روی هر ایوان یک مجمع نان و نمک و اسفند و سرمه بود.👇👇

☝️☝️☝️ صبح قبل ازطلوع آفتاب ایاز با اهالی روستا پشت در قلعه‌ی حاکم جمع شدند
اسفندها را دود کردند و همه جا را دود برداشت، صورت‌هایشان را با سرمه سیاه کردند و تیر و کمان‌شان را برداشتند.
پیش از غروب قلعه را فتح کردند. حاکم از قلعه فراری شد و رمال خودش را از ترس از بالای برج نگهبانی به پایین پرت کرد و مرد.

در اتاق حاکم، گیس سیاه خاتون را که درون گنجه پنهان کرده بود، پیدا کردند و گمان کردند خاتون در قلعه است همه جا را گشتند اما اثری از خاتون نبود.

ایاز با کمک تعدادی از جوانان روستا در قلعه ماندند تا امورات شهر را سرانجام بدهند و اهالی به روستا و خانه‌هایشان برگشتند.

خبر فرار حاکم که به آسیابان رسید سراغ چاه رفت و در چاه را برداشت تا خاتون بیرون بیاید، اما هرچه صدا کرد از خاتون خبری نبود.

با طنابی به درون چاه رفت و یک ملاقه چوبی و یک نوار چلواری سفید دید. خاتون از راهی که آمده بود به میان سرزمین چاه‌ها برگشته بود، شاید گم شده بود شاید هم پیدا …

هر سال چهارشنبه‌سوری که می‌شود مردم یک مجمع کنار چاه‌ها می‌گذارند نان و سبزی و نمک و اسفند و شانه و سرمه… تا از خاتون برکت بگیرند.

مردانی که عاشق خاتون بودند نیمه شب چهارشنبه‌سوری بر سر چاه می‌روند و نام او را صدا می‌زنند تا خاتون آنها را به مراد دلشان برساند اما وقتی چاه قل‌قل مهیبی می‌کند قبل از بیرون آمدن چهارشنبه خاتون از ترس بیهوش می‌شوند، خاتون برای به هوش آوردن آنها به صورتشان یک سیلی می‌زند اما بعد از بیداری چیزی به یادشان نمی‌ماند.

خاتون هرجا که می رود با خودش امید، برکت و زندگی می‌برد اما هنوز درون چاه ها زندگی می‌کند و سالی یک شب قبل از آمدن بهار در چهارشنبه سوری به خانه‌ها سر می‌زند، کمی از نان و نمک و خوراکی های درون مجمع می‌چشد. موهایش را شانه می‌زند و بابت میهمان نوازی و مهربانی صاحبان خانه بهار را به خانه آنها می‌آورد.


🌱مفاهیم کلیدی افسانه: مفهوم یاری، وحدت، حل مساله و مقابله با زورگویی.

+ تصویر از عروسک چهارشنبه خاتون در موزه عروسکهای تهران



http://iranb4c.com/?p=1602

.
مگان رید نویسنده آمریکایی زندگی‌نامه مریم میرزاخانی را برای کودکان نوشته و عالیه جلیل تصویرگری نموده، انتشارات کتاب بهار هم با ترجمه نرگس اخلاق‌نیا با قیمت ۵۴هزار تومان وارد بازار نموده است.
به تصویر روی جلد این کتاب در آمریکا و ایران نگاه کنید.
وزارت ارشاد جمهوری اسلامی به خود حق داده انتخاب این زن بالغ و ریاضیدان جهانی را با کشیدن روسری روی سرش تحریف کند، به چه حقی چنین تحریف و دروغی مجاز است؟ حتا بعد از مرگ‌ یک زن؟
چرا وزارت فخیمه فرهنگ و ارشاد نمی داند چون حق کپی رایت را نپذیرفته حق تغییر جلد و انتخاب عالیه جلیل و ناشر امریکایی را ندارد؟
چرا تجاوز به حقوق وحریم معنوی دیگران به نام تطابق فرهنگی اینقدر برای ناشران عادی شده؟

توصیه می‌کنم این کتاب را به زبان اصلی بخرید، سفارش بدهید مسافر برایتان بیاورد، با خرید کتابهای تحریف شده ناشران را گستاخ‌تر و مصمم‌تر نکنیم.

#جادوی_مریم
#مریم_میرزاخانی
#سانسور
#تحریف
#کپی_رایت
#نه‌به‌طالبانیسم‌فرهنگی

راهنمای اسپوتنیک برای نجات کره‌ی زمین / Sputnik’s Guide to Life on Earth
نویسنده: فرانک کاترل بویس/Frank Cottrell Boyce
ترجمه: بیتا ابراهیمی
انتشارات افق
گروه سنی: +۱۰
امتیاز کتابستان : پنج از پنج ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

پرز ملوز پسر هشت، نه ساله‌ای است، که برای تعطیلات تابستان به استارمودی نزد خانواده بلیث فرستاده شده است.
از کجا؟ اقامت‌گاه موقت کودکان یا همان پرورشگاه.
در تمام دنیا فقط یک پدربزرگ دریانورد دارد که گم شده است. هم حافظه‌اش گم شده و هم خودش توسط پلیس به جایی برده شده که پرز نمی‌داند کجاست. پدربزرگ مدتهاست او و بقیه افراد را نمی شناسد و فراموشی‌اش باعث اتفاقاتی شد که پلیس او را برد و پرز را هم به اقامتگاه موقت فرستادند.
از وقتی وارد استارمودی و خانواده شلوغ و پر‌حرف بلیث شد همه می دانستند پرز یک کلمه هم حرف نمی‌زند و فقط گوش می‌دهد، اما ماجرای حضور او با آمدن سگی عجیب و غریب به نام اسپوتنیک (در زبان روسی به معنای همراه) دگرگون شد.

افراد خانواده بلیث، اسپوتنیک را یک سگ بامزه می‌دیدند اما پرز نه.
او موجودی عجیب با کوله پشتی، عینک خلبانی و دامن اسکاتلندی بود که سوت هم می‌زد! اسپوتنیک می‌توانست از طرق ذهن‌خوانی با پرز حرف بزند و به او خبر مهمی رساند: قرار است زمین نابود شود و پرز باید کمک کند تا با تهیه لیستی ده موردی از مزایای حفظ زمین به نجات خانه اش بپردازد.
تابستان شگفت‌انگیز پرز با سگی به نام اسپوتنیک و ماموریت نجات زمین در سکوت آغاز شد.

#مفاهیم_اصلی
تنهایی، سکوت، نجات، خانه، لیست، امتیاز، انتخاب، نقش،وظیفه، دارایی

#تکنیکهای_کاربردی
خیال پردازی، رهایی‌بخشی، مسئولیت فردی، نسبت‌یابی، نگرش جز به کل، جای‌گیری.

در رمان نوجوانان «راهنمای اسپوتنیک برای نجات کره‌ی زمین» با مقوله هویت ساز «خانه» روبرو می‌شویم. اگر به تعبیر کانت از دو مقوله مهم شناخت شناسی یعنی «زمان و مکان» بخواهیم کمک بگیریم با اثری فانتزی برای درک معنای «جای‌گیری» خود در جهان روبرو هستیم. خانه یعنی تمامیت «حضور». هرکجای جهان باشیم به سوی خانه در حرکتیم. خانه یکی از مهمترین ارکان هویت‌ساز نوجوانان است. خانه، وطن، زمین…

«تو وسط بی نهایتی، پس هر جا هستی مرکز جهان است!» این جمله تمام بار موضوعی اثر را به دوش دارد. پسربچه ای تنها و ساکت با رفتارهای شبه اوتستیک در میان هیاهوی جهان پیرامون باید خودش را بیابد. او تمام لنگرگاه‌های اصلی‌اش را از دست داده، والدین، پدر بزرگ و حتا خانه‌اش را و حالا باید خودیابی کند، به تعبیر دقیق‌تر خودش را در نسبت با جهان بازیابی کند.

پرز از دو ابزار توانمند استفاده می‌کند، «اعتماد به دوست» و « تهیه لیست» . اسپوتنیک همان سگ عجیب و غریبی است که خواننده را مدام به یاد لایکا اولین موجود زنده‌ای که توسط روسها با فضاپیما به آسمان فرستاده شد می اندازد در جای‌جای کتاب به پرز یادآوری می‌کند برای حل هر مشکلی به سراغ «دفترچه راهنمای» آن چیز برود، وقتی پرز می‌گوید انسانها دفترچه راهنما ندارند یکی از نقاط عطف قصه برملا می شود زیرا توجه به «دیگری»، علایق و نیازهایش یک اصل مهم زندگی پرز در سکوت می‌شود.

در این رمان موقعیت‌های واقع گرایانه، متضاد و روزمره چنان کنار هم چیده می شوند که یک داستان فانتزی و خیال پردازانه شیرین از دل آن بیرون می‌آید و توانمندی نویسنده ایستادن بر مرز خیال و واقعیت است، اهمیت لیست کردن اتفاقات با کلید واژه‌ها آنقدر خوب پرداخته شده که به نوجوانان توصیه می کند برای رهایی از پرش فکری حتما از این تکنیک برای توجه به جزییات و یافتن جهان‌بینی شخصی خود از دل آنها استفاده کنند.

پرز ساکت و تنها را همه خوب می شناسیم حتا اسپوتنیک سگ عجیب و کارهای محیرالعقولش هم برایمان آشناست، توانمندی نویسنده در ساختن این دو شخصیت بسیار آشنا مبتنی بر آرزوی پرواز، شناخت کهکشانها ،سیارات و سفر به انتهای جهان، آفرین دارد. ترجمه خانم بیتا ابراهیمی بسیار روان و ویرایش خوب خانم کلهر کتابی تمیز و ماندگار بر جا گذاشته است.

امتیاز من به ایده، پرداخت، ترجمه و کیفیت فنی چاپ پنج ستاره درخشان است.

سحر سلطانی

هفتم فروردین ۱۴۰۱

http://iranb4c.com/?p=1608

وسط این کتاب دیوار است. The Wall in the Middle of the Book
نوشته و تصویر: جان ایجی Jon Agee
ترجمه: پیام ابراهیمی
ناشر: پرتقال
گروه سنی: +۴
امتیاز کتابستان: پنج از پنج ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

وسط این کتاب یک دیوار است، دیوار چیز خوبی است چون ما را از چیزهای خطرناک آن‌طرفش حفظ می‌کند.
دیوار بین امنیت و خطر قرار می‌گیرد و دشمنی‌ها را از دوستی جدا می‌کند تا اینکه …

#مفاهیم_اصلی
دیوار، مرز، خطر، امنیت، مراقبت، آشنا، غریبه، نصیحت، ریسک، دوست/ دشمن، من/ دیگری، حرکت، تغییر.

#تکنیکهای_کاربردی
آشنایی زدایی، شاکله شکنی، خطر پذیری، مشاهده گری فعال، نقد پذیری، پرسشگری، جرات مندی.

با کتابی تصویری روبرو هستیم که تمامی اصول تربیتی محافظه کارانه سنتی را به خوبی مقابل چشمانمان ورق خواهد زد. مفهوم دوست و آشنا در مقابل دشمن و غریبه از مهمترین مفاهیمی است که وابسته به ساختار مرز گذاری برای حفظ امنیت از کودکی می‌شناسیم، مراقبت از خود و غریزه بقا ما را ملزم می‌کند در این جهان پرخطر هوشیار باشیم.
اما کم کم توصیه‌های مراقبتی و امنیت محور می‌توانند مرزهای سنگی و بلندی در ذهنمان بسان دیوار ترسیم کنند که افق گشایی و حرکت در جهان «دیگری» را با مخاطره همراه سازند.

وسواس فکری بابت امنیت، توهم توطئه و دشمن پنداری اختلالهایی هستند که ریشه در کودکی و مرزکشیهای صلب دارند. دوقطبی سازی دوست و دشمن در تربیت ارزشمدار یک اصل بنیادین است و کودکان را در خانه، مدارس و جامعه عادت می‌دهند حتا جهان زن و مرد را با مرزکشی بین محرم و نامحرم ادراک کنند.

در کتاب «وسط این کتاب یک دیوار است» دستی دراز شده از سوی غولی که نمود کلیشه‌ای شرارت و دشمنی است برای کشف جهان نو و یک گام جلوتر برای نجات.
ریسک کردن و پذیرای گذر از دیوارهای ذهنی و کلیشه‌های تربیتی شدن یک مهارت است، کاش سنگواره‌های ذهنی برای کودکان ساخته نشود که بعدها انرژی حیاتی‌شان را صرف شکستن آنها کنند.
اگر جزء والدینی هستید که می خواهید طرح‌واره‌های شناختی خردسالانتان فارغ از بت‌های اجدادی شکل گیرند خواندن و بازی نمایشی بر اساس این کتاب یک توصیه مفید است.

امتیاز من به ایده منسجم، پرداخت تصویری درخشان، ترجمه شسته رفته و ابعاد بزرگ و رنگ و کاغذ ۵ ستاره درخشان است.

سحرسلطانی
http://iranb4c.com/?p=1615
بهار ۱۴۰۱

در راه کوه Up the Mountain
نویسنده و تصویرگر: ماریان دوبوک Marianne Dubuc
ترجمه: رضی هیرمندی
نشر: بازی و اندیشه
گروه سنی: +۶
امتیاز کتابستان : ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

خانم بَجِر گورکن پیری است که هر یکشنبه به کوه پیمایی می‌رود، او در عمر بلندش چیزهای زیادی دیده و تجارب جالبی کسب کرده است، او پرندگان، جانداران و حتا قارچ‌های محله خود را به خوبی می‌شناسد، از آنها مراقبت می‌کند و هوایشان را دارد، تا اینکه گربه‌ای کوچولو به نام لئو همسفر کوه‌پیمایی‌های خانم بجر می‌شود.
حالا آنها باید از دوراهی مقابلشان مسیری را به سمت کوه انتخاب کنند، پاهای کوچک لئو زود خسته می‌شوند، خانم بجر مراقب تیم دو نفره کوهنوردی است تا اینکه …

#مفاهیم_اصلی
حرکت، تجربه، سفر، تغییر، دور/نزدیک، تنهایی، همپایی، مراقبت، اتصال، انتقال، رشد.

#تکنیکهای_کاربردی،
فرآیندسازی، جهان نگری، تیم سازی، تقسیم کار، معاشرت یادگیرانه، بلوغ تدریجی، گذار سنی.

در مکتب هگل فیلسوف نامدار آلمانی حدفاصل تولد تا مرگ را «حرکت» پر می کند، در کتاب «در راه کوه» هم‌نشینی کودک با کهنسال به عنوان نمایندگان تولد تا مرگ را شاهدیم، این فاصله فقط با حرکت در مسیری به سوی قله‌ی زندگی معنادار می‌شود. قله ای که سیزیف‌وار هر هفته دیدارش تکرار خواهد شد.

ماریان دوبوک در این اثر دلنشین تصویری و روایی بار دیگر گل کاشته و صیرورت در جهان را با استعاره آشنایی در مسیر قله معنادار ساخته است، آنچه در این کتاب کمترین اهمیت را داراست افتخار قله نوردی است،دوستی با تک تک جانواران در این مسیر و دانستن نام، علایق و سبک زندگیشان مهمترین جزییاتی است که در ذهن کودک مخاطب اثر ماندگار خواهد شد، تشویق به فرآیند سازی گروهی و فلسفه یادگیری جمعی و التزام به انتقال تجربه با کمترین کلمات به بهترین شکل در قالبی غیرشعاری و زیرپوستی طرح شده است.

در نظامهای تربیتی رفتارگرا و نتیجه گرا این مولفه‌ها عموما فاقد ارزش‌اند و کودکان به رقابت بیرونی و کسب مقام قهرمانی در رسیدن به قله و دیگر هیچ تشویق می‌شوند در حالی که دوبوک در این کتاب چرخه‌ای از روزمرگی را به عنوان ارزش هستی پدیدار می‌کند. ارزش حرکت و غنی شدن با همراهی و همپایی دوستان در این حرکت.

این کتاب به مثابه یک کتاب درسی برای طرح با کودکان نوسواد و گفتگو همراه با همذات پنداری آنها توصیه می‌شود، اینکه اگر در مسیر کوه باشند تنهایی را ترجیح می‌دهند یا همراهی با افراد باتجربه؟ کشف انفرادی را می‌خواهند یا لذت اکتشاف جمعی و بهره مندی از تجارب دیگری؟ کودکان مرز بین فردیت و اجتماع و نیاز به دیگری برای حرکت و رشد را باید بشناسند تا احترام از صمیم جان به همراهی با کهنسال را درک کنند.

امتیاز من به ایده و پرداخت تصویری منحصر به فرد، ترجمه خوب، ابعاد، کیفیت خوب کاغذ و رنگ ۵ ستاره از ۵ است قیمت ۵۵ هزار تومان برای هفتاد صفحه در چاپ اول معقول است.

http://iranb4c.com/?p=1621
سحر سلطانی

به من نگو مامان! Nenn mich nicht Mama
نوشته و تصویر: ماریان دوبوک Marianne Dubuc
ترجمه: گیتا رسولی
نشر: زعفران
گروه سنی: +4
امتیاز کتابستان: 5 از 5 ستاره

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️


اتو سنجابی است که روی بلندترین درخت جنگل زندگی می‌کند، یک روز صبح وقتی از خانه خارج می‌شد مقابل در حیاط یک گلوله سبز خاردار عجیب و غریب دید که تا دیروز آنجا نبود، با اینکه کنجکاو بود اما فضولی نکرد و از روی آن پرید و رفت، شب که بازگشت باز گلوله همانجا بود باز هم از رویش پرید و رفت داخل خانه!
شب موقع خواب گلوله با صدایی شکست و از درون آن یک موجودِ سفیدِ نرمِ پشمالو با دماغی عجیب متولد شد، تا چشمش به اتو افتاد به او گفت: «مامان»! اتو هم در جواب گفت:« نه، نه، نه! به من نگو مامان! مامان واقعی‌ات الان داره دنبالت می گرده.»

ماجرای اتو و پشمالو از همین شب شروع شد و هر شب اتفاق عجیبی می‌افتاد و هر صبح اتو دنبال مامان پشمالو می گشت تا اینکه ...

#مفاهیم_اصلی
تولد، فضولی، مراقبت، پذیرش، جستجو، همدلی، همزیستی

#تکنیکهای کاربردی
مراقبت مادرانه، قاطعیت بردبارانه، حل مساله، مدارا و انطباق


از میان آثار ماریان دوبوک که به فارسی ترجمه شده‌اند و من از طرفدارانش هستم این کتاب برای کلاسهایم «کتاب صدادار» بود در همه‌ی کلاسها با هر ورقی که می‌زدیم صدای قهقهه‌ی بچه‌ها بالا می رفت.
شخصیت پشمالو با نام «بیب» آنقدر زنده و ملموس بود که گویی کودکان مخاطب می‌توانستند لمسش کنند. طنز شیرین این شخصیت کاملا نگرانی و استیصال سنجاب (اتو) را پوشش می‌داد و این از هوشمندی نویسنده است که توانسته چنین پرداخت درخشانی از ایده گم شدن و پیدا شدن یک نوزاد طرح کند بدون حس وابستگی به مادر.

نگاه پسینی یا آلترناتیو‌یاب ماریان دوبوک و هنر تصویرگری‌اش در ایجاز و زیبایی اثر بسیار پررنگ است.
کتاب «به من نگو مامان!» از همان روی جلد حس فضولی و نه حتا کنجکاوی خواننده را جلب می‌کند که ماجرا چیست؟!
اما تبدیل تهدید به فرصت زندگی بهترین و مهمترین اتفاق این کتاب است.
گذر از بحران با صبوری و مدارا یک مهارت است که نیاز به تمرین بسیار دارد.

حرکت مدام کودکان مخاطب بر مرز خیال و واقعیت و هم‌ذات‌پنداری سیال بین اتو و پشمالو از نکات قوت کتاب است. تمرکز بر مسیر و اشتیاق برای فهم پایان هم امتیاز خوب دیگر این کتاب است.

قطع، کاغذ و رنگ کتاب بسیار خوب است، ترجمه روان و شیرین خانم رسولی شایسته تحسین است، اثر ویرایش خوبی هم داشته که حین بلندخوانی کاملا آشکار است.
امتیاز من به همه این وجوه مثبت 5 ستاره درخشان است، چاپ اول با کیفیت برای 70 صفحه هشتادهزارتومان کمی گران است و به راحتی این کتاب خوب را در سبد خرید خانواده‌ها جا نمی‌دهد.
http://iranb4c.com/?p=1626
سحرسلطانی

شیر و پرنده The Lion and The Bird
نوشته و تصویر: ماریان دوبوک Marianne Dubuc
ترجمه: زهرا داوری گراغانی
انتشارات: علمی و فرهنگی/ کتابهای پرنده آبی
گروه سنی: +4
امتیاز کتابستان: 5 از 5 ستاره

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

پاییز بود، شیر در باغچه‌اش کار می‌کرد که صدایی شنید، پرنده‌ای زخمی از دسته‌ی پرندگان مهاجر بر زمین افتاد و دوستانش بدون او پرواز کردند و رفتند.
شیر که نمی توانست پرنده زخمی و ناتوان را همانجا رها کند او را برداشت، زخمش را بست و در یال گرمش جا داد و به خانه برد، این آغاز همزیستی شیر و پرنده در پاییز و زمستانی سخت بود، آنها تجربه‌های جالبی داشتند و زمان به سرعت طی شد در فصل بهار که دسته دسته پرندگان مهاجر باز می‌گشتند پرنده باید تصمیم می‌گرفت با شیر دوست مهربانش بماند یا با دوستان و خانواده‌ای که دلتنگشان بود برود و او ...

#مفاهیم_اصلی
وطن، مهاجرت، زمان، تنهایی، همراهی، رفاقت، موقت، دائمی، پذیرش، فقدان، حل مساله، سکنی گزینی.

#تکنیکهای_کاربردی
همدلی، مشارکت ورزی، امن سازی، جای گیری، زمان مندی، استقلال وجودی، حضور موثر.

باز هم ماریان دوبوک سراغ یک موضوع ساده اما پرچالش و مبنایی رفته است، «ماندن یا رفتن؟» مساله این است.

مهاجرت به چه قیمتی؟ برای پرنده شسکته بال سفر ممکن نیست و جبر موقعیت او را در دامان شیری مهربان می‌اندازد که مراقبت از پرنده به زندگی روتین‌اش رنگ و بویی تازه می‌دهد.
حالا شیر و پرنده روی جدیدی از زندگی را تجربه می‌کنند که «زمان» حتا سردترین و تاریک‌ترین قسمتش در «باهم بودگی» حل می‌شود.

مفهومی که هایدگر با طرح «دازاین» در تلاش برای شناساندن ابعاد حضوری- وجودی آن است در این قصه رخ می نمایاند. وقتی خوشحالیم و لذت می‌بریم گذر زمان را متوجه نخواهیم شد سختی ها بر ما کم اثرتر می‌شوند و غنای زندگی را با حس خوشبختی می‌فهمیم. برای رسیدن به این غنا کافی است ریسک پذیر باشیم، گاهی ترمز کرده مسیر را عوض کنیم (مهاجرت) و زمانی لازم است بمانیم با همه سختی‌های وطن و مصائب شخصی بمانیم و راه نو بسازیم البته با یک هم‌پای امن و قابل اعتماد، با دوست خوب.

تنها نقص کتاب از نظر من بی‌نام بودن شیر و پرنده در داستان بود. من برای شیر نام «جان» و برای پرنده «نیکی» را انتخاب کردم تا همذات پنداری با حفظ فاصله‌ی ناظر توسط بچه‌ها به خوبی اتفاق بیفتد.

امتیاز من به ایده معمولی اما پرداخت عمیق، ترجمه خوب، کیفیت بسیار خوب کاغذ و رنگ و صحافی و قیمت مناسب (50 هزار تومان برای چاپ اول) 5 ستاره درخشان است.

http://iranb4c.com/?p=1629
سحرسلطانی

آدم بزرگها هیچ وقت این کارها را نمی کنند…
نوشته: دیوید کالی
تصویر: بنجامین چاد
ترجمه: رضی هیرمندی
نشر: افق/ کتابهای فندق
گروه سنی : +۵
امتیاز کتابستان: ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

تربیت «بچه ها» کار «آدم بزرگها»ست، چون آنها بلدند چه کاری باید انجام داد و چه کارهایی ممنوع است. قوانین را بلدند و «همیشه» کارها را درست انجام می‌دهند! خرابکاری، اشتباه، مزاحمت و غرغر هم که کار آدم کوچکها و بچه هاست! واقعا؟

#مفاهیم_اصلی
تضاد، خوب/بد، اشتباه/ درست، حق ، کودک/ بزرگسال، لذت، ممنوع، تقصیر، تماشا

#تکنیکهای_کاربردی
جای گیری، نقادی، قدسیت شکنی، مصداق یابی، پذیرش و انعطاف، نسبی نگری

وقتی پای کلماتی مانند «همیشه، هیچ وقت، اصلا و ابدا و …» به جملات باز شد باید پاهای ما برای قبول ماجراها بلرزد.

دیوید کالی طناز سراغ یک مناقشه بزرگ تاریخ انسانی رفته است، دعوای بین والدین و بچه ها درباره‌ی «بکن- نکن» هایی که از سوی بزرگترها به بچه ها گفته می‌شود در حالی که خودشان رعایت نمی کنند.
مثلا بچه‌ها نباید با هم دعوا کنند و باید با «گفتگو و صلح» بازی کنند اما همین والدین در اتوبان به راننده بی‌مبالات فحش می‌دهند، در فروشگاه هنگام حراج یا کمبود ناشی از پاندمی کرونا بدون هیچ انصافی کالاها را بر می‌دارند تا به بقیه نرسد و ...
خب چرا والدین کارهایی که دستور می‌دهند را خودشان انجام نمی‌دهند؟

در کتاب «آدم بزرگها هیچ وقت این کارها را نمی‌کنند…» با لیستی مصور و جامع از تمام «نکن» های رایج روبرو هستیم که قرار است بچه ها انجام ندهند ولی آدم بزرگها خودشان به راحتی انجام می‌دهند.

طنز تصویری قدرتمند و جملات کوتاه و موکد ابتدا باعث قهقهه‌ی خنده بچه‌ها خواهد شد اما وقتی کتاب را می‌بندیم سوالات جدی و اساسی کودکان شروع می‌شود. چرا آدم بزرگها این کارها را می‌کنند؟
تحلیل شرایط و تدقیق دلایل ارمغان این کتاب است.

دیوید کالی با این اثر درخشان سعی دارد با تکنیک معکوس سازی رندانه و طنازانه به بچه ها نشان بدهد باید و نبایدهای روزمره بزرگ و کوچک ندارد و اخلاق و رعایت مرزها ربطی به سن ندارد. اگر بزرگسالی قانون‌شکنی و بی‌اخلاقی کند اشتباه است، نمی تواند از نگاه تیز بچه ها قسر در برود و در سایه بزرگسالی برای خود حق ویژه قائل شود.

اگر والد و مربی رودربایسی‌داری هستید که گاهی عالم بی‌عمل بوده‌اید حتما از این کتاب به عنوان محرک گفتگو درباره اخلاق، اشتباه و جبران استفاده کنید، طنز تصاویر و جملات نیش زهرآگین خطاها را می‌گیرد و اجازه گفتگوی عمیق می‌دهد.

امتیاز من به ایده، پرداخت طنازانه، تصویرگری درخشان و ترجمه خوب و کیفیت فنی کتاب ۵ ستاره درخشان است.

http://iranb4c.com/?p=1636
سحرسلطانی

پسر ته کلاس The Boy at the back of the class
نوشته: آنجالی ک. رئوف Onjalli Q. Rauf
ترجمه: محبوبه نجف‌خانی
گروه سنی: +۱۲
نشر: فاطمی/ کتاب طوطی
امتیاز کتابستان: پنج از پنج ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

جمعی چهار نفره از کلاس سومی‌های نه ساله که با هم دوستانی صمیمی هستند با ورود «احمت» و نشستن روی صندلی ته کلاس برای اولین‌بار در زندگی با مفهوم «پناهجو» آشنا می‌شوند.
کودکانی که قبلا جنگ را در درسهای تاریخ مدرسه، موزه، تلوزیون و بازی‌ها دیده بودند حالا پسری را روی صندلی ته کلاس دارند که انگلیسی نمی‌داند اما چشمانی مثل شیر دارد و مثل دونده‌ها می‌دود از کوه‌ها گذشته و با قایقی چوبی خود را به لندن رسانده است.
یک پسر که جنگ و موشک باران واقعی را دیده و خوب می‌داند فرار یعنی چه؟

این جمع چهارنفره عزمش را جزم می‌کند نه تنها با احمت دوست شود که او را از شر قلدرهای مدرسه که پناهجوها را بو گندو و دزد می‌دانند هم نجات دهد، در این حین خبر می‌رسد انگلستان به زودی مرزهایش را به روی پناهجویان جدید جنگ سوریه خواهد بست، پس والدین احمت چه خواهند شد؟
دیگر چاره‌ای نمی‌ماند جز کشیدن یک نقشه با عالی‌ترین فکر دنیا برای پیدا کردن خانواده احمت.

#مفاهیم_اصلی
دوست/ دشمن، خانه/ وطن، غریبه، قلدر، جنگ، فرار، پناهجو، شفقت، مهاجرت، یاری، وحدت

#تکنیکهای_کاربردی
مساله یابی، تحلیل فرآیند، جامعه پذیری، مدارا و همدلی عاری از ترحم، حل مشارکتی مساله، تبارشناسی جنگها.

آنجالی رئوف یکی از میلیونها انسانی است که صبح دوم سپتامبر ۲۰۱۵ وقتی تصاویر کودک سوری دو ساله آیلان کوردی را در ساحل ترکیه دید از خود پرسید: «چه باید بکنم؟» و از معدود تماشاگرانی که زندگی‌اش بعد از دیدن تصویر جنازه غرق شده آیلان کوردی به قبل و بعدش تقسیم شد. او راهی اردوگاه های پناهجویان بریتانیا شد تا از وضعیت کودکان و نوجوانان پناهجو و آواره در کمپها باخبر شود و مبتنی بر تجارب احیای زندگی این کودکان در لندن رمان «پسر ته کلاس» را برای نوجوانان نگاشت.
نویسنده در کمال واقع گرایی از بی‌عدالتی در دنیایی می‌گوید که والدین تلاش می‌کنند سویه‌های تیز و کثیف آن را از چشم کودکان خود دور نگاه دارند، اما با قلمی شیرین و روایتی به غایت انسانی.
احمت پسری کُرد از سوریه است که خواهر و گربه‌اش را در دریا از دست داده و به دنبال پدر و مادرش است، جنگ خیلی زود کودکی او را بلعیده و از او یک انسان پر از زخم و درد ساخته، حالا در مدرسه‌ای است که چهار همکلاسی‌اش می‌خواهند با او دوست باشند و دنیا را برایش جایی امن‌تر کنند ، همدلی بدون ترحم که در منتها الیه شفقت است مهارتی است که در راس هرم مازلو می تواند منجر به خودشکوفایی فردی هم بشود. نویسنده در تلاش است تا با بیان احساسات درونی کودکان و طرح مفهوم جنگ همبسته با مفاهیمی مانند قدرت طلبی، قلدری، عدم عطوفت و خودخواهی از مدرسه تا ابعاد جهانی؛ کودکان را با این مفهوم صلب و عریان و زهرآگین جنگها اشنا سازد و به خوبی از پس آن برآمده و اینکه انتظار معجزتی جز خود از دنیا نداشته باشیم، اینکه در برابر قلدران باید جنگیدن را بلد باشیم، اینکه جهان پر از ظلم است اما نور ستاره‌ی دوستی هنوز بر تارک آسمان شب می‌درخشد.

رئوف به خوبی در این اثر مفهوم «پناهجو» را به عنوان یک «دیگری» آن سوی جهان به درون جهان بینی و ساحت شناختی کودکان وارد نموده تا بتوانند احساسات پناهجویان را در مصادیق تجارب فردی خود بازیابی کنند.

خانم محبوبه نجف‌خانی با انتخاب و ترجمه این اثر نقطه عطفی هم در کارنامه ادبی خود و هم رسالت صلح‌طلبانه‌اش بر جای گذارده، رمانی برای نوجوانان که بارها اشک خواننده را جاری می‌سازد اما توان کنار گذاشتن کتاب را ندارد.

امتیاز من به ایده، پرداخت ادبی فاخر، ترجمه و ویرایش بسیار خوب و کیفیت فنی کتاب پنج ستاره درخشان است.

http://iranb4c.com/?p=1642
سحر سلطانی

انیمیشن جعبه بسیار به زندگی احمت در رمان «پسر ته کلاس» نزدیک است.

چرا به نمایشگاه کتاب تهران نمی‌روم؟

@iranb4c

تاریخ تمام و کمال جهان (نوشته ساموئل استئوارت نه ساله) The Complete and Utter History of the World according to samuel

نوشته: سارا بارتن Sarah Burton
ترجمه: رضی هیرمندی
گروه سنی : +۱۲
ناشر: چشمه
امتیاز کتابستان: ۳ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️


ساموئل ۹ ساله به عنوان شاگرد کلاس پنجمی خانم نانسی کوپر برای تکلیف مدرسه روی تاریخ جهان و البته بیشتر بریتانیا کار می‌کند و جایزه تاریخ بچه های زیر ده سال را دریافت می‌دارد.
او در این پروژه، تاریخ را از مصر باستان آغاز نموده و نقش ابداع خط در شکل گیری تاریخ نگاری را نقطه آغاز پژوهش خود قرار داده، اثار و شخصیتهای معروف مصری را با زبانی طنازانه معرفی می‌کند و سراغ یونان، روم و بریتانیای باستان و ادوار مختلف تاریخی آن می‌رود.
مهمترین ویژگی تاریخ‌نگاری ساموئل برداشت نوجوانانه‌ی او با زبان طنازانه و درک کودکانه و غلط املایی‌های جالب است، این تاریخ‌نگاری تا دهه‌ی اول قرن ۲۱ ادامه دارد.

#مفاهیم_اصلی: تاریخ، تمدن، تغییر، اثر، شکست، پیروزی، پنهان، آشکار، پادشاهی، حکومت، اعتراض، انفعال، حق و دموکراسی

#تکنیکهای_کاربردی: سفر در زمان، تاریخ گردی، پرسشگری تبارشناسانه، باستان شناسی، گذار و مشاهده‌گری.

کتاب طنازانه «تاریخ تمام و کمال جهان» به روایت نوجوانی انگلیسی است با قلم خانم سارا بارتن که برای جامعه‌ی هدف نوجوانان نگاشته شده تا آنها را به تاریخ علاقمند سازد.
نگاه کاریکاتوری و انتخاب زبان طنز مطلوب نوجوانان مهمترین رکن این اثر است اما در ترجمه فارسی باید تمام امتیاز اثر را به مترجم آقای رضی هیرمندی داد که می توان بعد از مطالعه کتاب مدعی شد ایشان کتاب را به زبان و درک خواننده‌ی فارسی زبان با تلاش برای وفاداری به فرم و محتوا بازنگاری کرده است.

اما سوالی که بعد از خواندن کتاب از خود پرسیدم این بود که اگر تاریخ یک ابزار است تا نوجوان خواننده بتواند درک روشنی از مساله‌های فرد در برابر جهان داشته باشد ایا این کتاب که با تاکید و تمرکز روی تاریخ انگلیس نگاشته شده چنین پتانسیلی دارد؟

پاسخ من با شناختی که از نوجوانان فارسی زبان دارم «خیر» است. نوجوانی که تجریه زیسته زندگی در انگلیس، شناخت ضرب‌المثل ها، جوکها، کنایه‌های روزمره را ندارد این کتاب پر از معما و رمزگذاری است که برای من بزرگسال تا حدی آشنا با ادبیات و هنرهای نمایشی انگلیس و فلسفه یونان هم رجوع به پاورقی‌های خوب و غنی مترجم را الزامی کرده بود.

زحمتی که مترجم برای ترجمه فاخر اثر کشیده است و زبان طنازانه آن در تمام خطوط کتاب هویداست اما جامعه مخاطب آن بزرگسالان علاقمند به طنز هستند نه طبق هدف گذاری نویسنده انگلیسی اثر، نوجوان‌ها.

طرح بحرانهای تاریخی و سیاسی انگلستان در ادوار تاریخ برای کودکان و نوجوانان بحران زی ایرانی به زبان طنز نه جاذبه روایی دارد و نه انگیزه شناخت برای درک معضلات ایران، مایلم بازخورد نوجوانان بعد از مطالعه چنین اثاری را بدانم اما کتابی نیست که خودم بدانها پیشنهاد کنم تا بخرند.

امتیاز من به ایده، پرداخت و ترجمه بسیار خوب اثر ۳ از ۵ است اما برای کارایی و از منظر شناختی توسعه‌گری و ایجاد دید تازه برای نوجوان ایرانی که گوگل و ویکی پدیا را خوب می شناسد امتیازی ندارم.

سحرسلطانی

http://iranb4c.com/?p=1648

سیمون دوبوار (زنان کوچک، رویاهای دور و دراز) Simone de Beauvoir

نوشته: ام.ایزابل سانچز وگاراMaria Isabel Sanchez Vegara
تصویر: کریستین راسی
ترجمه: حمیده جمالی هنجنی
نشر: شهر قلم
گروه سنی: +۶
امتیاز کتابستان: ۴ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️

در سال ۱۹۱۱ دختری به نام سیمون در خانواده‌ای ثروتمند از اهالی پاریس زاده شد که بعدها تاثیر مهمی بر دنیا گذارد.

کمی بعد از جنگ جهانی اول خانواده‌ی سیمون ثروت خود را از دست دادند تا جایی که نمی توانستند برای دخترشان جهیزیه‌ای تهیه کنند تا ازدواج کند پس سیمون تحصیل در رشته محبوبش فلسفه در دانشگاه را به جای ازدواج سنتی برگزید.
او از کودکی اهل مطالعه و پرسشهای بزرگ فلسفی بود و در این راه با مردی جوان و همفکر به نام ژان پل سارتر آشنا شد و تا پایان عمر با او هم‌اندیشی و هم‌افزایی داشت.

سیمون دوبوار در ایام ویرانی پاریس بر اثر جنگ جهانی دوم کتابی درباره‌ی زنان نوشت که غوغایی در جهان برپا نمود. ایده او در این کتاب اینگونه طرح می شد: «ما زن به دنیا نمی‌آییم، بلکه زن می شویم.» کودکان در طی جامعه پذیری جنسیت را با تکرار کلیشه‌های جنسیت زده خانواده و جامعه می‌پذیرند، در حالیکه زنها آزاد متولد شده‌اند.

سیمون به عنوان پایه‌گذار جنبش فمنیسم و برابرخواهی زنان با مردان یکی از مهمترین فلاسفه تاریخ است که در تدوین اعلامیه جهانی حقوق بشر نقش مهمی داشت.

#مفاهیم_اصلی: برابرخواهی، تبعیض، فلسفه، جنسیت، حق، زن/مرد، انسانیت، آزادی

#تکنیکهای_کاربردی: فمنیسم، انسان نگری، جهان بینی آزاداندیشانه، کنشگری فعال

معرفی فلاسفه بزرگ تاریخ تفکر و شناخت پرسشهای بنیادی آنها و نقشی که در تاریخ تمدن داشته‌اند یک اصل مهم برای ایجاد جهان بینی شخصی و تاملی نوجوانان است.
مجموعه های مصور و اتوبیوگرافی‌های خوبی در ادبیات جهان تولید شده که مجموعه «زنان کوچک، رویاهای دورو دراز» یکی از نمونه‌های فاخر است.

کتاب سیمون دوبوار از این مجموعه با طرح کلیدواژه‌های مهم برای شناخت او و تصویرگری حرفه‌ای یک نمونه خوب برای شناخت و آغاز بحث درباره جنسیت و برابری انسانی در ساحت خانواده و‌جامعه است.

امتیاز من به ایده، پرداخت، ترجمه، کیفیت فنی چاپ و نشر چهار ستاره از پنج است.

سحر سلطانی
http://iranb4c.com/?p=1654

پسر، موش کور، روباه و اسب The boy, the mole, the fox and the horse

نوشته: چارلی مکسیCharlie Mackesy
ترجمه: سید وحید کریمیان
گروه سنی : +۶
نشر: میلکان
امتیاز کتابستان: ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

و در آغاز کلمه بود و این کلمه «سلام» بود که بین پسر و موش‌کور آغازگر راهی می‌شود که پر از احساسات و ادراکات متفاوت، متغیر و متناقض است، در ادامه روباه و اسب هم با آنها همراه می‌شوند.

شاید با جملات آغازین و دیدن تصاویر کتاب «شازده کوچولو» آنتوان دوسنت اگزوپری را به یاد بیاوریم اما کوتاه‌گویه‌ها و گفتگوها تفاوت معناداری بین این دو اثر را نشانمان خواهند داد.

#مفاهیم_اصلی
تنهایی، دوستی، مسیر، همراهی، همدلی، همسفر، هم اندیشی، همگرایی، تغییر، نسبیت، دوام، روزمره، انتخاب

#تکنیکهای_کاربردی
انتخابگری، مسئولیت پذیری، کمال طلبی، مشارکت جویی، اصلاح گری، ریسک پذیری، تاب آوری و فرآیند محوری

پسر در این کتاب «کودکی» بشر است که مانند اجدادش با رجوع به طبیعت و زبان ناطق حیوانات به دنبال فهم خود و جهان می‌گردد، مرشد او اتفاقا موش کوری است که هم کوچک است و هم نابینا و جهان را از ورای عشقش به «کیک» تفسیر می‌کند، بدون هیچ خجالتی از این دلبستگی کوچک اما عظیم.

روباه کم سخن می‌گوید و بیشتر می‌شنود، اسب رویاپردازی می‌کند و خیال پرواز دارد.
هرچهار نفر مسافرند در راهی به سوی؟ هرکدام پایان خودشان را دارند. یکی رسیدن به خانه، یکی خوردن کیک و دیگری…
آنچه در این اثر برای کودک و نوجوان به روشنی طرح شده ساختن مسیر و جرات پیمودن راه به سوی ناشناخته‌هاست.

این کتاب برخلاف شازده کوچولو که تلاش دارد هدفی والا به نام زندگی را به کودکانه‌ترین شکل ممکن به یاد مخاطب بزرگسال بیاورد درصدد است که تطور معنا و درک از «زندگی» را به مخاطب نشان دهد.
همانطور که هیچ دو انسانی اثر انگشت یکسانی ندارند هیچ دو ذهنی هم درک ثابتی از مفاهیم پایه‌ی زندگی مانند عشق، دوستی، تنهایی، دشمنی، ترس و … ندارند و چارلی مکسی با کمترین تلاش به بهترین شکل نشان می‌دهد هر یک از ما خودمان معنای زندگی را می‌سازیم. منحصر به فرد و یگانه. نمی توان معنا و مسیر را با تقلید به سرانجام رساند.

تک‌تک جملات کتاب را با کودکان باسواد خواندیم و به چالش کشیدیم، کودکان بدون آنکه نیاز به همذات‌پنداری داشته باشند در این مسیر با ذهنی مستقل و جای‌گیری واقع‌گرایانه همراه این چهار عنصر شدند. پسری که مانند خاک سخت است، موش‌کوری که مانند آتش روشن است و روباهی که همچون آب در سکوت است و اسبی که همچون باد می‌وزد.

امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویر، ترجمه و کیفیت فنی کتاب ۵ ستاره درخشان است و توصیه می‌کنم در مجموعه‌ی «کتب مقدس» کودکان کنار و مکمل شازده کوچولو در کتابخانه فرزندانمان حضور داشته باشد.
سحر سلطانی

http://iranb4c.com/?p=1666

یک گرگ، یک اردک، یک موش
The wolf, the duck and the mouse
نوشته: مک بارنت Mac Barnett
تصویر: جان کلاسن
ترجمه: آناهیتا حضرتی
نشر: پرتقال
گروه سنی: +4
امتیاز کتابستان: 5 از 5 ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

«یک روز صبح زود موشی، گرگی دید و گرگ فوری او را یک لقمه ی چپ کرد. ...»

جلد کتاب و عنوان داستان را به کودکان نشان دادم و از آنها خواستم یک «حدس نزدیک» و یک «حدس دور» بزنند که داستان در کجا اتفاق می‌افتد؟
حدس نزدیک «جنگل» بود و حدس دور هم از فضا و مریخ و منزل مادربزرگه تا درون کمد و بشقاب.

اما قصه در جای جالبتری ادامه می‌یابد: «شکم‌گرگ» !

البته موش درون شکم گرگ تنها نیست و قبلا اردکی هم گذرش به آنجا خورده و برای خود خانه و زندگی ساخته است. حالا اردک و موش درون شکم دشمن دیرین خود خانه ساخته و در کمال آرامش زندگی می‌کنند تا اینکه ...

#مفاهیم_اصلی
آشنا/ غریبه، خانه، امن/ ناامن، دوست/ دشمن، مراقبت، جنگ و صلح.

#تکنیکهای_کاربردی
آشنایی زدایی، واقع گرایی، کلیشه زدایی، مساله یابی، نگاه آلترناتیو، مشارکت جویی، تاب آوری، اتحاد مصلحتی، تفکر سیستمی و انتخابگری.

موش و اردک دنیای جدید و امنی درون دشمن قدیمی خود می‌سازند و حالا باید از آن در مقابل دشمن بزرگتری (شکارچی) مراقبت کنند.
سوال مهمی که بچه‌های کلاس را درگیر خودش نمود این بود: آیا مفاهیم هم نسبی اند؟ دوست و دشمن؟ عشق و نفرت؟ خیانت و وفاداری؟

قرار نیست ما به کودکان پاسخ نهایی را بدهیم(البته اگر خودمان بدانیم!) اما این کتاب مقدمات درک نسبی و وابسته به موقعیت‌ها را برای کودکان میسر می‌کند، اینکه خط قرمزهای زندگی هرچقدر مهم باشند منعطفند و اگر مطلق فرض شوند خیلی زود شکسته می‌شوند و آسیبهای جبران ناپذیر فردی و اجتماعی به بار می آورند.

درک نسبیت در شناخت اخلاقی در سنین زیر شانزده سال به خوبی اتفاق می‌افتد. اینکه قضاوت اخلاقی و ارزش گذاری بدون درک موقعیت و بافت ماجراها حبابی بیش نیست.
مرزها قراردادند و چه بسا برای بقا اتحاد با دشمن بهتر از تمرکز روی دوست باشد.

امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویر و ترجمه و کیفیت فنی کتاب پنج ستاره درخشان است.

http://iranb4c.com/?p=1673
سحرسلطانی

.
چرا با لیست‌کتاب نویسی مخالفم؟

الف. سالهاست موسسات، نهادها، افرادی مانند شورای کتاب کودک، لاک‌پست پرنده یا مروجان کتاب اقدام به تهیه لیست سالیانه، فصلی و‌ موضوعی کتاب کودک و نوجوان نموده‌اند که با تعیین ستاره و لاک پشت وامتیازدهی برای عناوینی مانند صلح، طبیعت، سوگ، طلاق، خلاقیت و... یکباره لیستی آماده از کتب موضوعی به والدین و‌مربیان پیشنهاد می‌دهند تا جایی که در تجدیدچاپ آن کتابها این امتیازها روی جلد قید می‌شوند.
زمانی توجه‌ام بیشتر یه این‌ لیست‌نویسی جلب شد که در گروه‌های مختلف مرتبط با کودک و‌ نوجوان دست به دست شدن و‌ پیشنهاد دادن این لیستهای‌ مشخص را می‌دیدم و نگران همسان سازی شناختی و زیبایی شناسی کودکان بابت آبشخورهای یکسان شدم.
گلچینی از مباحث خاص موضوع گفتگوهای تکراری خردسالان و کودکان، کتابخانه‌های مشابه و عدم تنوع محتوا برای گفتگو و امانت دهی.

ب. وقتی بیشتر به لیستها، داوری‌ها و امتیازها دقت کردم تکرار نام نویسندگان، مترجمان و‌ناشران محدود و‌معدود شک بیشتری به ذهنم بخشید.
درست حدس زدید «مافیای داوری» و «رفیق بازی تشویقی»، «نان قرض دادن‌ها»، «تبلیغات و‌فروش بیشتر» کتبی مشخص هر بار بیشتر از قبل توسط اهالی فرهنگ به چشمم آمد.

ج. ماجرا وقتی دردناک شد که شروع به تحلیل و‌بررسی کتابهای کودک و‌نوجوان کرده و می‌دیدم چه بسیار کتب باکیفیت ازمنظر محتوا ، پرداخت و چاپ که مهجور مانده و‌دیده نمی‌شوند و چه بسیار کتب تکراری، گل‌درشت و ناهمسان با فرهنگ ایران که یک شبه ره صد ساله شهرت و فروش طی می‌کنند.

د. چاره چیست؟
به عنوان والد و تسهیلگر و‌ مربی تک‌تک کتب مورد نظر را شخصا بررسی کنیم، وقت و حوصله بگذاریم، با گودریدز و سایتهای جهانی معرفی و نقد کتاب آشنا باشیم و‌تحلیل‌ها را بخوانیم. همراه کودک در کتاب فروشی کتابها را ورق بزنیم و حتا اگر کتاب بی‌کیفیت گرفتیم ان را به مثابه تجربه‌ای نو که نیاز بود سلیقه و‌شناخت خود را محک‌ بزنیم در نظر بگیریم.

🌱قیمت کتابهای کودک گران‌اند و امکان ریسک کم می‌شود پس نویسنده، تصویرگر و مترجم هر اثر را از قبل سرچ کنیم و خلاصه کتابها را بخوانیم، با لیست شخصی سراغ خرید برویم.

سحر سلطانی