وسط این کتاب دیوار است. The Wall in the Middle of the Book
نوشته و تصویر: جان ایجی Jon Agee
ترجمه: پیام ابراهیمی
ناشر: پرتقال
گروه سنی: +۴
امتیاز کتابستان: پنج از پنج ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

وسط این کتاب یک دیوار است، دیوار چیز خوبی است چون ما را از چیزهای خطرناک آن‌طرفش حفظ می‌کند.
دیوار بین امنیت و خطر قرار می‌گیرد و دشمنی‌ها را از دوستی جدا می‌کند تا اینکه …

#مفاهیم_اصلی
دیوار، مرز، خطر، امنیت، مراقبت، آشنا، غریبه، نصیحت، ریسک، دوست/ دشمن، من/ دیگری، حرکت، تغییر.

#تکنیکهای_کاربردی
آشنایی زدایی، شاکله شکنی، خطر پذیری، مشاهده گری فعال، نقد پذیری، پرسشگری، جرات مندی.

با کتابی تصویری روبرو هستیم که تمامی اصول تربیتی محافظه کارانه سنتی را به خوبی مقابل چشمانمان ورق خواهد زد. مفهوم دوست و آشنا در مقابل دشمن و غریبه از مهمترین مفاهیمی است که وابسته به ساختار مرز گذاری برای حفظ امنیت از کودکی می‌شناسیم، مراقبت از خود و غریزه بقا ما را ملزم می‌کند در این جهان پرخطر هوشیار باشیم.
اما کم کم توصیه‌های مراقبتی و امنیت محور می‌توانند مرزهای سنگی و بلندی در ذهنمان بسان دیوار ترسیم کنند که افق گشایی و حرکت در جهان «دیگری» را با مخاطره همراه سازند.

وسواس فکری بابت امنیت، توهم توطئه و دشمن پنداری اختلالهایی هستند که ریشه در کودکی و مرزکشیهای صلب دارند. دوقطبی سازی دوست و دشمن در تربیت ارزشمدار یک اصل بنیادین است و کودکان را در خانه، مدارس و جامعه عادت می‌دهند حتا جهان زن و مرد را با مرزکشی بین محرم و نامحرم ادراک کنند.

در کتاب «وسط این کتاب یک دیوار است» دستی دراز شده از سوی غولی که نمود کلیشه‌ای شرارت و دشمنی است برای کشف جهان نو و یک گام جلوتر برای نجات.
ریسک کردن و پذیرای گذر از دیوارهای ذهنی و کلیشه‌های تربیتی شدن یک مهارت است، کاش سنگواره‌های ذهنی برای کودکان ساخته نشود که بعدها انرژی حیاتی‌شان را صرف شکستن آنها کنند.
اگر جزء والدینی هستید که می خواهید طرح‌واره‌های شناختی خردسالانتان فارغ از بت‌های اجدادی شکل گیرند خواندن و بازی نمایشی بر اساس این کتاب یک توصیه مفید است.

امتیاز من به ایده منسجم، پرداخت تصویری درخشان، ترجمه شسته رفته و ابعاد بزرگ و رنگ و کاغذ ۵ ستاره درخشان است.

سحرسلطانی
http://iranb4c.com/?p=1615
بهار ۱۴۰۱

در راه کوه Up the Mountain
نویسنده و تصویرگر: ماریان دوبوک Marianne Dubuc
ترجمه: رضی هیرمندی
نشر: بازی و اندیشه
گروه سنی: +۶
امتیاز کتابستان : ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

خانم بَجِر گورکن پیری است که هر یکشنبه به کوه پیمایی می‌رود، او در عمر بلندش چیزهای زیادی دیده و تجارب جالبی کسب کرده است، او پرندگان، جانداران و حتا قارچ‌های محله خود را به خوبی می‌شناسد، از آنها مراقبت می‌کند و هوایشان را دارد، تا اینکه گربه‌ای کوچولو به نام لئو همسفر کوه‌پیمایی‌های خانم بجر می‌شود.
حالا آنها باید از دوراهی مقابلشان مسیری را به سمت کوه انتخاب کنند، پاهای کوچک لئو زود خسته می‌شوند، خانم بجر مراقب تیم دو نفره کوهنوردی است تا اینکه …

#مفاهیم_اصلی
حرکت، تجربه، سفر، تغییر، دور/نزدیک، تنهایی، همپایی، مراقبت، اتصال، انتقال، رشد.

#تکنیکهای_کاربردی،
فرآیندسازی، جهان نگری، تیم سازی، تقسیم کار، معاشرت یادگیرانه، بلوغ تدریجی، گذار سنی.

در مکتب هگل فیلسوف نامدار آلمانی حدفاصل تولد تا مرگ را «حرکت» پر می کند، در کتاب «در راه کوه» هم‌نشینی کودک با کهنسال به عنوان نمایندگان تولد تا مرگ را شاهدیم، این فاصله فقط با حرکت در مسیری به سوی قله‌ی زندگی معنادار می‌شود. قله ای که سیزیف‌وار هر هفته دیدارش تکرار خواهد شد.

ماریان دوبوک در این اثر دلنشین تصویری و روایی بار دیگر گل کاشته و صیرورت در جهان را با استعاره آشنایی در مسیر قله معنادار ساخته است، آنچه در این کتاب کمترین اهمیت را داراست افتخار قله نوردی است،دوستی با تک تک جانواران در این مسیر و دانستن نام، علایق و سبک زندگیشان مهمترین جزییاتی است که در ذهن کودک مخاطب اثر ماندگار خواهد شد، تشویق به فرآیند سازی گروهی و فلسفه یادگیری جمعی و التزام به انتقال تجربه با کمترین کلمات به بهترین شکل در قالبی غیرشعاری و زیرپوستی طرح شده است.

در نظامهای تربیتی رفتارگرا و نتیجه گرا این مولفه‌ها عموما فاقد ارزش‌اند و کودکان به رقابت بیرونی و کسب مقام قهرمانی در رسیدن به قله و دیگر هیچ تشویق می‌شوند در حالی که دوبوک در این کتاب چرخه‌ای از روزمرگی را به عنوان ارزش هستی پدیدار می‌کند. ارزش حرکت و غنی شدن با همراهی و همپایی دوستان در این حرکت.

این کتاب به مثابه یک کتاب درسی برای طرح با کودکان نوسواد و گفتگو همراه با همذات پنداری آنها توصیه می‌شود، اینکه اگر در مسیر کوه باشند تنهایی را ترجیح می‌دهند یا همراهی با افراد باتجربه؟ کشف انفرادی را می‌خواهند یا لذت اکتشاف جمعی و بهره مندی از تجارب دیگری؟ کودکان مرز بین فردیت و اجتماع و نیاز به دیگری برای حرکت و رشد را باید بشناسند تا احترام از صمیم جان به همراهی با کهنسال را درک کنند.

امتیاز من به ایده و پرداخت تصویری منحصر به فرد، ترجمه خوب، ابعاد، کیفیت خوب کاغذ و رنگ ۵ ستاره از ۵ است قیمت ۵۵ هزار تومان برای هفتاد صفحه در چاپ اول معقول است.

http://iranb4c.com/?p=1621
سحر سلطانی

به من نگو مامان! Nenn mich nicht Mama
نوشته و تصویر: ماریان دوبوک Marianne Dubuc
ترجمه: گیتا رسولی
نشر: زعفران
گروه سنی: +4
امتیاز کتابستان: 5 از 5 ستاره

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️


اتو سنجابی است که روی بلندترین درخت جنگل زندگی می‌کند، یک روز صبح وقتی از خانه خارج می‌شد مقابل در حیاط یک گلوله سبز خاردار عجیب و غریب دید که تا دیروز آنجا نبود، با اینکه کنجکاو بود اما فضولی نکرد و از روی آن پرید و رفت، شب که بازگشت باز گلوله همانجا بود باز هم از رویش پرید و رفت داخل خانه!
شب موقع خواب گلوله با صدایی شکست و از درون آن یک موجودِ سفیدِ نرمِ پشمالو با دماغی عجیب متولد شد، تا چشمش به اتو افتاد به او گفت: «مامان»! اتو هم در جواب گفت:« نه، نه، نه! به من نگو مامان! مامان واقعی‌ات الان داره دنبالت می گرده.»

ماجرای اتو و پشمالو از همین شب شروع شد و هر شب اتفاق عجیبی می‌افتاد و هر صبح اتو دنبال مامان پشمالو می گشت تا اینکه ...

#مفاهیم_اصلی
تولد، فضولی، مراقبت، پذیرش، جستجو، همدلی، همزیستی

#تکنیکهای کاربردی
مراقبت مادرانه، قاطعیت بردبارانه، حل مساله، مدارا و انطباق


از میان آثار ماریان دوبوک که به فارسی ترجمه شده‌اند و من از طرفدارانش هستم این کتاب برای کلاسهایم «کتاب صدادار» بود در همه‌ی کلاسها با هر ورقی که می‌زدیم صدای قهقهه‌ی بچه‌ها بالا می رفت.
شخصیت پشمالو با نام «بیب» آنقدر زنده و ملموس بود که گویی کودکان مخاطب می‌توانستند لمسش کنند. طنز شیرین این شخصیت کاملا نگرانی و استیصال سنجاب (اتو) را پوشش می‌داد و این از هوشمندی نویسنده است که توانسته چنین پرداخت درخشانی از ایده گم شدن و پیدا شدن یک نوزاد طرح کند بدون حس وابستگی به مادر.

نگاه پسینی یا آلترناتیو‌یاب ماریان دوبوک و هنر تصویرگری‌اش در ایجاز و زیبایی اثر بسیار پررنگ است.
کتاب «به من نگو مامان!» از همان روی جلد حس فضولی و نه حتا کنجکاوی خواننده را جلب می‌کند که ماجرا چیست؟!
اما تبدیل تهدید به فرصت زندگی بهترین و مهمترین اتفاق این کتاب است.
گذر از بحران با صبوری و مدارا یک مهارت است که نیاز به تمرین بسیار دارد.

حرکت مدام کودکان مخاطب بر مرز خیال و واقعیت و هم‌ذات‌پنداری سیال بین اتو و پشمالو از نکات قوت کتاب است. تمرکز بر مسیر و اشتیاق برای فهم پایان هم امتیاز خوب دیگر این کتاب است.

قطع، کاغذ و رنگ کتاب بسیار خوب است، ترجمه روان و شیرین خانم رسولی شایسته تحسین است، اثر ویرایش خوبی هم داشته که حین بلندخوانی کاملا آشکار است.
امتیاز من به همه این وجوه مثبت 5 ستاره درخشان است، چاپ اول با کیفیت برای 70 صفحه هشتادهزارتومان کمی گران است و به راحتی این کتاب خوب را در سبد خرید خانواده‌ها جا نمی‌دهد.
http://iranb4c.com/?p=1626
سحرسلطانی

شیر و پرنده The Lion and The Bird
نوشته و تصویر: ماریان دوبوک Marianne Dubuc
ترجمه: زهرا داوری گراغانی
انتشارات: علمی و فرهنگی/ کتابهای پرنده آبی
گروه سنی: +4
امتیاز کتابستان: 5 از 5 ستاره

⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

پاییز بود، شیر در باغچه‌اش کار می‌کرد که صدایی شنید، پرنده‌ای زخمی از دسته‌ی پرندگان مهاجر بر زمین افتاد و دوستانش بدون او پرواز کردند و رفتند.
شیر که نمی توانست پرنده زخمی و ناتوان را همانجا رها کند او را برداشت، زخمش را بست و در یال گرمش جا داد و به خانه برد، این آغاز همزیستی شیر و پرنده در پاییز و زمستانی سخت بود، آنها تجربه‌های جالبی داشتند و زمان به سرعت طی شد در فصل بهار که دسته دسته پرندگان مهاجر باز می‌گشتند پرنده باید تصمیم می‌گرفت با شیر دوست مهربانش بماند یا با دوستان و خانواده‌ای که دلتنگشان بود برود و او ...

#مفاهیم_اصلی
وطن، مهاجرت، زمان، تنهایی، همراهی، رفاقت، موقت، دائمی، پذیرش، فقدان، حل مساله، سکنی گزینی.

#تکنیکهای_کاربردی
همدلی، مشارکت ورزی، امن سازی، جای گیری، زمان مندی، استقلال وجودی، حضور موثر.

باز هم ماریان دوبوک سراغ یک موضوع ساده اما پرچالش و مبنایی رفته است، «ماندن یا رفتن؟» مساله این است.

مهاجرت به چه قیمتی؟ برای پرنده شسکته بال سفر ممکن نیست و جبر موقعیت او را در دامان شیری مهربان می‌اندازد که مراقبت از پرنده به زندگی روتین‌اش رنگ و بویی تازه می‌دهد.
حالا شیر و پرنده روی جدیدی از زندگی را تجربه می‌کنند که «زمان» حتا سردترین و تاریک‌ترین قسمتش در «باهم بودگی» حل می‌شود.

مفهومی که هایدگر با طرح «دازاین» در تلاش برای شناساندن ابعاد حضوری- وجودی آن است در این قصه رخ می نمایاند. وقتی خوشحالیم و لذت می‌بریم گذر زمان را متوجه نخواهیم شد سختی ها بر ما کم اثرتر می‌شوند و غنای زندگی را با حس خوشبختی می‌فهمیم. برای رسیدن به این غنا کافی است ریسک پذیر باشیم، گاهی ترمز کرده مسیر را عوض کنیم (مهاجرت) و زمانی لازم است بمانیم با همه سختی‌های وطن و مصائب شخصی بمانیم و راه نو بسازیم البته با یک هم‌پای امن و قابل اعتماد، با دوست خوب.

تنها نقص کتاب از نظر من بی‌نام بودن شیر و پرنده در داستان بود. من برای شیر نام «جان» و برای پرنده «نیکی» را انتخاب کردم تا همذات پنداری با حفظ فاصله‌ی ناظر توسط بچه‌ها به خوبی اتفاق بیفتد.

امتیاز من به ایده معمولی اما پرداخت عمیق، ترجمه خوب، کیفیت بسیار خوب کاغذ و رنگ و صحافی و قیمت مناسب (50 هزار تومان برای چاپ اول) 5 ستاره درخشان است.

http://iranb4c.com/?p=1629
سحرسلطانی

آدم بزرگها هیچ وقت این کارها را نمی کنند…
نوشته: دیوید کالی
تصویر: بنجامین چاد
ترجمه: رضی هیرمندی
نشر: افق/ کتابهای فندق
گروه سنی : +۵
امتیاز کتابستان: ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

تربیت «بچه ها» کار «آدم بزرگها»ست، چون آنها بلدند چه کاری باید انجام داد و چه کارهایی ممنوع است. قوانین را بلدند و «همیشه» کارها را درست انجام می‌دهند! خرابکاری، اشتباه، مزاحمت و غرغر هم که کار آدم کوچکها و بچه هاست! واقعا؟

#مفاهیم_اصلی
تضاد، خوب/بد، اشتباه/ درست، حق ، کودک/ بزرگسال، لذت، ممنوع، تقصیر، تماشا

#تکنیکهای_کاربردی
جای گیری، نقادی، قدسیت شکنی، مصداق یابی، پذیرش و انعطاف، نسبی نگری

وقتی پای کلماتی مانند «همیشه، هیچ وقت، اصلا و ابدا و …» به جملات باز شد باید پاهای ما برای قبول ماجراها بلرزد.

دیوید کالی طناز سراغ یک مناقشه بزرگ تاریخ انسانی رفته است، دعوای بین والدین و بچه ها درباره‌ی «بکن- نکن» هایی که از سوی بزرگترها به بچه ها گفته می‌شود در حالی که خودشان رعایت نمی کنند.
مثلا بچه‌ها نباید با هم دعوا کنند و باید با «گفتگو و صلح» بازی کنند اما همین والدین در اتوبان به راننده بی‌مبالات فحش می‌دهند، در فروشگاه هنگام حراج یا کمبود ناشی از پاندمی کرونا بدون هیچ انصافی کالاها را بر می‌دارند تا به بقیه نرسد و ...
خب چرا والدین کارهایی که دستور می‌دهند را خودشان انجام نمی‌دهند؟

در کتاب «آدم بزرگها هیچ وقت این کارها را نمی‌کنند…» با لیستی مصور و جامع از تمام «نکن» های رایج روبرو هستیم که قرار است بچه ها انجام ندهند ولی آدم بزرگها خودشان به راحتی انجام می‌دهند.

طنز تصویری قدرتمند و جملات کوتاه و موکد ابتدا باعث قهقهه‌ی خنده بچه‌ها خواهد شد اما وقتی کتاب را می‌بندیم سوالات جدی و اساسی کودکان شروع می‌شود. چرا آدم بزرگها این کارها را می‌کنند؟
تحلیل شرایط و تدقیق دلایل ارمغان این کتاب است.

دیوید کالی با این اثر درخشان سعی دارد با تکنیک معکوس سازی رندانه و طنازانه به بچه ها نشان بدهد باید و نبایدهای روزمره بزرگ و کوچک ندارد و اخلاق و رعایت مرزها ربطی به سن ندارد. اگر بزرگسالی قانون‌شکنی و بی‌اخلاقی کند اشتباه است، نمی تواند از نگاه تیز بچه ها قسر در برود و در سایه بزرگسالی برای خود حق ویژه قائل شود.

اگر والد و مربی رودربایسی‌داری هستید که گاهی عالم بی‌عمل بوده‌اید حتما از این کتاب به عنوان محرک گفتگو درباره اخلاق، اشتباه و جبران استفاده کنید، طنز تصاویر و جملات نیش زهرآگین خطاها را می‌گیرد و اجازه گفتگوی عمیق می‌دهد.

امتیاز من به ایده، پرداخت طنازانه، تصویرگری درخشان و ترجمه خوب و کیفیت فنی کتاب ۵ ستاره درخشان است.

http://iranb4c.com/?p=1636
سحرسلطانی

پسر ته کلاس The Boy at the back of the class
نوشته: آنجالی ک. رئوف Onjalli Q. Rauf
ترجمه: محبوبه نجف‌خانی
گروه سنی: +۱۲
نشر: فاطمی/ کتاب طوطی
امتیاز کتابستان: پنج از پنج ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

جمعی چهار نفره از کلاس سومی‌های نه ساله که با هم دوستانی صمیمی هستند با ورود «احمت» و نشستن روی صندلی ته کلاس برای اولین‌بار در زندگی با مفهوم «پناهجو» آشنا می‌شوند.
کودکانی که قبلا جنگ را در درسهای تاریخ مدرسه، موزه، تلوزیون و بازی‌ها دیده بودند حالا پسری را روی صندلی ته کلاس دارند که انگلیسی نمی‌داند اما چشمانی مثل شیر دارد و مثل دونده‌ها می‌دود از کوه‌ها گذشته و با قایقی چوبی خود را به لندن رسانده است.
یک پسر که جنگ و موشک باران واقعی را دیده و خوب می‌داند فرار یعنی چه؟

این جمع چهارنفره عزمش را جزم می‌کند نه تنها با احمت دوست شود که او را از شر قلدرهای مدرسه که پناهجوها را بو گندو و دزد می‌دانند هم نجات دهد، در این حین خبر می‌رسد انگلستان به زودی مرزهایش را به روی پناهجویان جدید جنگ سوریه خواهد بست، پس والدین احمت چه خواهند شد؟
دیگر چاره‌ای نمی‌ماند جز کشیدن یک نقشه با عالی‌ترین فکر دنیا برای پیدا کردن خانواده احمت.

#مفاهیم_اصلی
دوست/ دشمن، خانه/ وطن، غریبه، قلدر، جنگ، فرار، پناهجو، شفقت، مهاجرت، یاری، وحدت

#تکنیکهای_کاربردی
مساله یابی، تحلیل فرآیند، جامعه پذیری، مدارا و همدلی عاری از ترحم، حل مشارکتی مساله، تبارشناسی جنگها.

آنجالی رئوف یکی از میلیونها انسانی است که صبح دوم سپتامبر ۲۰۱۵ وقتی تصاویر کودک سوری دو ساله آیلان کوردی را در ساحل ترکیه دید از خود پرسید: «چه باید بکنم؟» و از معدود تماشاگرانی که زندگی‌اش بعد از دیدن تصویر جنازه غرق شده آیلان کوردی به قبل و بعدش تقسیم شد. او راهی اردوگاه های پناهجویان بریتانیا شد تا از وضعیت کودکان و نوجوانان پناهجو و آواره در کمپها باخبر شود و مبتنی بر تجارب احیای زندگی این کودکان در لندن رمان «پسر ته کلاس» را برای نوجوانان نگاشت.
نویسنده در کمال واقع گرایی از بی‌عدالتی در دنیایی می‌گوید که والدین تلاش می‌کنند سویه‌های تیز و کثیف آن را از چشم کودکان خود دور نگاه دارند، اما با قلمی شیرین و روایتی به غایت انسانی.
احمت پسری کُرد از سوریه است که خواهر و گربه‌اش را در دریا از دست داده و به دنبال پدر و مادرش است، جنگ خیلی زود کودکی او را بلعیده و از او یک انسان پر از زخم و درد ساخته، حالا در مدرسه‌ای است که چهار همکلاسی‌اش می‌خواهند با او دوست باشند و دنیا را برایش جایی امن‌تر کنند ، همدلی بدون ترحم که در منتها الیه شفقت است مهارتی است که در راس هرم مازلو می تواند منجر به خودشکوفایی فردی هم بشود. نویسنده در تلاش است تا با بیان احساسات درونی کودکان و طرح مفهوم جنگ همبسته با مفاهیمی مانند قدرت طلبی، قلدری، عدم عطوفت و خودخواهی از مدرسه تا ابعاد جهانی؛ کودکان را با این مفهوم صلب و عریان و زهرآگین جنگها اشنا سازد و به خوبی از پس آن برآمده و اینکه انتظار معجزتی جز خود از دنیا نداشته باشیم، اینکه در برابر قلدران باید جنگیدن را بلد باشیم، اینکه جهان پر از ظلم است اما نور ستاره‌ی دوستی هنوز بر تارک آسمان شب می‌درخشد.

رئوف به خوبی در این اثر مفهوم «پناهجو» را به عنوان یک «دیگری» آن سوی جهان به درون جهان بینی و ساحت شناختی کودکان وارد نموده تا بتوانند احساسات پناهجویان را در مصادیق تجارب فردی خود بازیابی کنند.

خانم محبوبه نجف‌خانی با انتخاب و ترجمه این اثر نقطه عطفی هم در کارنامه ادبی خود و هم رسالت صلح‌طلبانه‌اش بر جای گذارده، رمانی برای نوجوانان که بارها اشک خواننده را جاری می‌سازد اما توان کنار گذاشتن کتاب را ندارد.

امتیاز من به ایده، پرداخت ادبی فاخر، ترجمه و ویرایش بسیار خوب و کیفیت فنی کتاب پنج ستاره درخشان است.

http://iranb4c.com/?p=1642
سحر سلطانی

انیمیشن جعبه بسیار به زندگی احمت در رمان «پسر ته کلاس» نزدیک است.

چرا به نمایشگاه کتاب تهران نمی‌روم؟

@iranb4c

تاریخ تمام و کمال جهان (نوشته ساموئل استئوارت نه ساله) The Complete and Utter History of the World according to samuel

نوشته: سارا بارتن Sarah Burton
ترجمه: رضی هیرمندی
گروه سنی : +۱۲
ناشر: چشمه
امتیاز کتابستان: ۳ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️


ساموئل ۹ ساله به عنوان شاگرد کلاس پنجمی خانم نانسی کوپر برای تکلیف مدرسه روی تاریخ جهان و البته بیشتر بریتانیا کار می‌کند و جایزه تاریخ بچه های زیر ده سال را دریافت می‌دارد.
او در این پروژه، تاریخ را از مصر باستان آغاز نموده و نقش ابداع خط در شکل گیری تاریخ نگاری را نقطه آغاز پژوهش خود قرار داده، اثار و شخصیتهای معروف مصری را با زبانی طنازانه معرفی می‌کند و سراغ یونان، روم و بریتانیای باستان و ادوار مختلف تاریخی آن می‌رود.
مهمترین ویژگی تاریخ‌نگاری ساموئل برداشت نوجوانانه‌ی او با زبان طنازانه و درک کودکانه و غلط املایی‌های جالب است، این تاریخ‌نگاری تا دهه‌ی اول قرن ۲۱ ادامه دارد.

#مفاهیم_اصلی: تاریخ، تمدن، تغییر، اثر، شکست، پیروزی، پنهان، آشکار، پادشاهی، حکومت، اعتراض، انفعال، حق و دموکراسی

#تکنیکهای_کاربردی: سفر در زمان، تاریخ گردی، پرسشگری تبارشناسانه، باستان شناسی، گذار و مشاهده‌گری.

کتاب طنازانه «تاریخ تمام و کمال جهان» به روایت نوجوانی انگلیسی است با قلم خانم سارا بارتن که برای جامعه‌ی هدف نوجوانان نگاشته شده تا آنها را به تاریخ علاقمند سازد.
نگاه کاریکاتوری و انتخاب زبان طنز مطلوب نوجوانان مهمترین رکن این اثر است اما در ترجمه فارسی باید تمام امتیاز اثر را به مترجم آقای رضی هیرمندی داد که می توان بعد از مطالعه کتاب مدعی شد ایشان کتاب را به زبان و درک خواننده‌ی فارسی زبان با تلاش برای وفاداری به فرم و محتوا بازنگاری کرده است.

اما سوالی که بعد از خواندن کتاب از خود پرسیدم این بود که اگر تاریخ یک ابزار است تا نوجوان خواننده بتواند درک روشنی از مساله‌های فرد در برابر جهان داشته باشد ایا این کتاب که با تاکید و تمرکز روی تاریخ انگلیس نگاشته شده چنین پتانسیلی دارد؟

پاسخ من با شناختی که از نوجوانان فارسی زبان دارم «خیر» است. نوجوانی که تجریه زیسته زندگی در انگلیس، شناخت ضرب‌المثل ها، جوکها، کنایه‌های روزمره را ندارد این کتاب پر از معما و رمزگذاری است که برای من بزرگسال تا حدی آشنا با ادبیات و هنرهای نمایشی انگلیس و فلسفه یونان هم رجوع به پاورقی‌های خوب و غنی مترجم را الزامی کرده بود.

زحمتی که مترجم برای ترجمه فاخر اثر کشیده است و زبان طنازانه آن در تمام خطوط کتاب هویداست اما جامعه مخاطب آن بزرگسالان علاقمند به طنز هستند نه طبق هدف گذاری نویسنده انگلیسی اثر، نوجوان‌ها.

طرح بحرانهای تاریخی و سیاسی انگلستان در ادوار تاریخ برای کودکان و نوجوانان بحران زی ایرانی به زبان طنز نه جاذبه روایی دارد و نه انگیزه شناخت برای درک معضلات ایران، مایلم بازخورد نوجوانان بعد از مطالعه چنین اثاری را بدانم اما کتابی نیست که خودم بدانها پیشنهاد کنم تا بخرند.

امتیاز من به ایده، پرداخت و ترجمه بسیار خوب اثر ۳ از ۵ است اما برای کارایی و از منظر شناختی توسعه‌گری و ایجاد دید تازه برای نوجوان ایرانی که گوگل و ویکی پدیا را خوب می شناسد امتیازی ندارم.

سحرسلطانی

http://iranb4c.com/?p=1648

سیمون دوبوار (زنان کوچک، رویاهای دور و دراز) Simone de Beauvoir

نوشته: ام.ایزابل سانچز وگاراMaria Isabel Sanchez Vegara
تصویر: کریستین راسی
ترجمه: حمیده جمالی هنجنی
نشر: شهر قلم
گروه سنی: +۶
امتیاز کتابستان: ۴ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️

در سال ۱۹۱۱ دختری به نام سیمون در خانواده‌ای ثروتمند از اهالی پاریس زاده شد که بعدها تاثیر مهمی بر دنیا گذارد.

کمی بعد از جنگ جهانی اول خانواده‌ی سیمون ثروت خود را از دست دادند تا جایی که نمی توانستند برای دخترشان جهیزیه‌ای تهیه کنند تا ازدواج کند پس سیمون تحصیل در رشته محبوبش فلسفه در دانشگاه را به جای ازدواج سنتی برگزید.
او از کودکی اهل مطالعه و پرسشهای بزرگ فلسفی بود و در این راه با مردی جوان و همفکر به نام ژان پل سارتر آشنا شد و تا پایان عمر با او هم‌اندیشی و هم‌افزایی داشت.

سیمون دوبوار در ایام ویرانی پاریس بر اثر جنگ جهانی دوم کتابی درباره‌ی زنان نوشت که غوغایی در جهان برپا نمود. ایده او در این کتاب اینگونه طرح می شد: «ما زن به دنیا نمی‌آییم، بلکه زن می شویم.» کودکان در طی جامعه پذیری جنسیت را با تکرار کلیشه‌های جنسیت زده خانواده و جامعه می‌پذیرند، در حالیکه زنها آزاد متولد شده‌اند.

سیمون به عنوان پایه‌گذار جنبش فمنیسم و برابرخواهی زنان با مردان یکی از مهمترین فلاسفه تاریخ است که در تدوین اعلامیه جهانی حقوق بشر نقش مهمی داشت.

#مفاهیم_اصلی: برابرخواهی، تبعیض، فلسفه، جنسیت، حق، زن/مرد، انسانیت، آزادی

#تکنیکهای_کاربردی: فمنیسم، انسان نگری، جهان بینی آزاداندیشانه، کنشگری فعال

معرفی فلاسفه بزرگ تاریخ تفکر و شناخت پرسشهای بنیادی آنها و نقشی که در تاریخ تمدن داشته‌اند یک اصل مهم برای ایجاد جهان بینی شخصی و تاملی نوجوانان است.
مجموعه های مصور و اتوبیوگرافی‌های خوبی در ادبیات جهان تولید شده که مجموعه «زنان کوچک، رویاهای دورو دراز» یکی از نمونه‌های فاخر است.

کتاب سیمون دوبوار از این مجموعه با طرح کلیدواژه‌های مهم برای شناخت او و تصویرگری حرفه‌ای یک نمونه خوب برای شناخت و آغاز بحث درباره جنسیت و برابری انسانی در ساحت خانواده و‌جامعه است.

امتیاز من به ایده، پرداخت، ترجمه، کیفیت فنی چاپ و نشر چهار ستاره از پنج است.

سحر سلطانی
http://iranb4c.com/?p=1654

پسر، موش کور، روباه و اسب The boy, the mole, the fox and the horse

نوشته: چارلی مکسیCharlie Mackesy
ترجمه: سید وحید کریمیان
گروه سنی : +۶
نشر: میلکان
امتیاز کتابستان: ۵ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

و در آغاز کلمه بود و این کلمه «سلام» بود که بین پسر و موش‌کور آغازگر راهی می‌شود که پر از احساسات و ادراکات متفاوت، متغیر و متناقض است، در ادامه روباه و اسب هم با آنها همراه می‌شوند.

شاید با جملات آغازین و دیدن تصاویر کتاب «شازده کوچولو» آنتوان دوسنت اگزوپری را به یاد بیاوریم اما کوتاه‌گویه‌ها و گفتگوها تفاوت معناداری بین این دو اثر را نشانمان خواهند داد.

#مفاهیم_اصلی
تنهایی، دوستی، مسیر، همراهی، همدلی، همسفر، هم اندیشی، همگرایی، تغییر، نسبیت، دوام، روزمره، انتخاب

#تکنیکهای_کاربردی
انتخابگری، مسئولیت پذیری، کمال طلبی، مشارکت جویی، اصلاح گری، ریسک پذیری، تاب آوری و فرآیند محوری

پسر در این کتاب «کودکی» بشر است که مانند اجدادش با رجوع به طبیعت و زبان ناطق حیوانات به دنبال فهم خود و جهان می‌گردد، مرشد او اتفاقا موش کوری است که هم کوچک است و هم نابینا و جهان را از ورای عشقش به «کیک» تفسیر می‌کند، بدون هیچ خجالتی از این دلبستگی کوچک اما عظیم.

روباه کم سخن می‌گوید و بیشتر می‌شنود، اسب رویاپردازی می‌کند و خیال پرواز دارد.
هرچهار نفر مسافرند در راهی به سوی؟ هرکدام پایان خودشان را دارند. یکی رسیدن به خانه، یکی خوردن کیک و دیگری…
آنچه در این اثر برای کودک و نوجوان به روشنی طرح شده ساختن مسیر و جرات پیمودن راه به سوی ناشناخته‌هاست.

این کتاب برخلاف شازده کوچولو که تلاش دارد هدفی والا به نام زندگی را به کودکانه‌ترین شکل ممکن به یاد مخاطب بزرگسال بیاورد درصدد است که تطور معنا و درک از «زندگی» را به مخاطب نشان دهد.
همانطور که هیچ دو انسانی اثر انگشت یکسانی ندارند هیچ دو ذهنی هم درک ثابتی از مفاهیم پایه‌ی زندگی مانند عشق، دوستی، تنهایی، دشمنی، ترس و … ندارند و چارلی مکسی با کمترین تلاش به بهترین شکل نشان می‌دهد هر یک از ما خودمان معنای زندگی را می‌سازیم. منحصر به فرد و یگانه. نمی توان معنا و مسیر را با تقلید به سرانجام رساند.

تک‌تک جملات کتاب را با کودکان باسواد خواندیم و به چالش کشیدیم، کودکان بدون آنکه نیاز به همذات‌پنداری داشته باشند در این مسیر با ذهنی مستقل و جای‌گیری واقع‌گرایانه همراه این چهار عنصر شدند. پسری که مانند خاک سخت است، موش‌کوری که مانند آتش روشن است و روباهی که همچون آب در سکوت است و اسبی که همچون باد می‌وزد.

امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویر، ترجمه و کیفیت فنی کتاب ۵ ستاره درخشان است و توصیه می‌کنم در مجموعه‌ی «کتب مقدس» کودکان کنار و مکمل شازده کوچولو در کتابخانه فرزندانمان حضور داشته باشد.
سحر سلطانی

http://iranb4c.com/?p=1666

یک گرگ، یک اردک، یک موش
The wolf, the duck and the mouse
نوشته: مک بارنت Mac Barnett
تصویر: جان کلاسن
ترجمه: آناهیتا حضرتی
نشر: پرتقال
گروه سنی: +4
امتیاز کتابستان: 5 از 5 ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

«یک روز صبح زود موشی، گرگی دید و گرگ فوری او را یک لقمه ی چپ کرد. ...»

جلد کتاب و عنوان داستان را به کودکان نشان دادم و از آنها خواستم یک «حدس نزدیک» و یک «حدس دور» بزنند که داستان در کجا اتفاق می‌افتد؟
حدس نزدیک «جنگل» بود و حدس دور هم از فضا و مریخ و منزل مادربزرگه تا درون کمد و بشقاب.

اما قصه در جای جالبتری ادامه می‌یابد: «شکم‌گرگ» !

البته موش درون شکم گرگ تنها نیست و قبلا اردکی هم گذرش به آنجا خورده و برای خود خانه و زندگی ساخته است. حالا اردک و موش درون شکم دشمن دیرین خود خانه ساخته و در کمال آرامش زندگی می‌کنند تا اینکه ...

#مفاهیم_اصلی
آشنا/ غریبه، خانه، امن/ ناامن، دوست/ دشمن، مراقبت، جنگ و صلح.

#تکنیکهای_کاربردی
آشنایی زدایی، واقع گرایی، کلیشه زدایی، مساله یابی، نگاه آلترناتیو، مشارکت جویی، تاب آوری، اتحاد مصلحتی، تفکر سیستمی و انتخابگری.

موش و اردک دنیای جدید و امنی درون دشمن قدیمی خود می‌سازند و حالا باید از آن در مقابل دشمن بزرگتری (شکارچی) مراقبت کنند.
سوال مهمی که بچه‌های کلاس را درگیر خودش نمود این بود: آیا مفاهیم هم نسبی اند؟ دوست و دشمن؟ عشق و نفرت؟ خیانت و وفاداری؟

قرار نیست ما به کودکان پاسخ نهایی را بدهیم(البته اگر خودمان بدانیم!) اما این کتاب مقدمات درک نسبی و وابسته به موقعیت‌ها را برای کودکان میسر می‌کند، اینکه خط قرمزهای زندگی هرچقدر مهم باشند منعطفند و اگر مطلق فرض شوند خیلی زود شکسته می‌شوند و آسیبهای جبران ناپذیر فردی و اجتماعی به بار می آورند.

درک نسبیت در شناخت اخلاقی در سنین زیر شانزده سال به خوبی اتفاق می‌افتد. اینکه قضاوت اخلاقی و ارزش گذاری بدون درک موقعیت و بافت ماجراها حبابی بیش نیست.
مرزها قراردادند و چه بسا برای بقا اتحاد با دشمن بهتر از تمرکز روی دوست باشد.

امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویر و ترجمه و کیفیت فنی کتاب پنج ستاره درخشان است.

http://iranb4c.com/?p=1673
سحرسلطانی

.
چرا با لیست‌کتاب نویسی مخالفم؟

الف. سالهاست موسسات، نهادها، افرادی مانند شورای کتاب کودک، لاک‌پست پرنده یا مروجان کتاب اقدام به تهیه لیست سالیانه، فصلی و‌ موضوعی کتاب کودک و نوجوان نموده‌اند که با تعیین ستاره و لاک پشت وامتیازدهی برای عناوینی مانند صلح، طبیعت، سوگ، طلاق، خلاقیت و... یکباره لیستی آماده از کتب موضوعی به والدین و‌مربیان پیشنهاد می‌دهند تا جایی که در تجدیدچاپ آن کتابها این امتیازها روی جلد قید می‌شوند.
زمانی توجه‌ام بیشتر یه این‌ لیست‌نویسی جلب شد که در گروه‌های مختلف مرتبط با کودک و‌ نوجوان دست به دست شدن و‌ پیشنهاد دادن این لیستهای‌ مشخص را می‌دیدم و نگران همسان سازی شناختی و زیبایی شناسی کودکان بابت آبشخورهای یکسان شدم.
گلچینی از مباحث خاص موضوع گفتگوهای تکراری خردسالان و کودکان، کتابخانه‌های مشابه و عدم تنوع محتوا برای گفتگو و امانت دهی.

ب. وقتی بیشتر به لیستها، داوری‌ها و امتیازها دقت کردم تکرار نام نویسندگان، مترجمان و‌ناشران محدود و‌معدود شک بیشتری به ذهنم بخشید.
درست حدس زدید «مافیای داوری» و «رفیق بازی تشویقی»، «نان قرض دادن‌ها»، «تبلیغات و‌فروش بیشتر» کتبی مشخص هر بار بیشتر از قبل توسط اهالی فرهنگ به چشمم آمد.

ج. ماجرا وقتی دردناک شد که شروع به تحلیل و‌بررسی کتابهای کودک و‌نوجوان کرده و می‌دیدم چه بسیار کتب باکیفیت ازمنظر محتوا ، پرداخت و چاپ که مهجور مانده و‌دیده نمی‌شوند و چه بسیار کتب تکراری، گل‌درشت و ناهمسان با فرهنگ ایران که یک شبه ره صد ساله شهرت و فروش طی می‌کنند.

د. چاره چیست؟
به عنوان والد و تسهیلگر و‌ مربی تک‌تک کتب مورد نظر را شخصا بررسی کنیم، وقت و حوصله بگذاریم، با گودریدز و سایتهای جهانی معرفی و نقد کتاب آشنا باشیم و‌تحلیل‌ها را بخوانیم. همراه کودک در کتاب فروشی کتابها را ورق بزنیم و حتا اگر کتاب بی‌کیفیت گرفتیم ان را به مثابه تجربه‌ای نو که نیاز بود سلیقه و‌شناخت خود را محک‌ بزنیم در نظر بگیریم.

🌱قیمت کتابهای کودک گران‌اند و امکان ریسک کم می‌شود پس نویسنده، تصویرگر و مترجم هر اثر را از قبل سرچ کنیم و خلاصه کتابها را بخوانیم، با لیست شخصی سراغ خرید برویم.

سحر سلطانی

وقتی مامان بزرگ کوچک می شود

نویسنده: اینکا پابست
تصویرگر: مهرداد زائری
مترجم: علی عبداللهی
انتشارات کودکان
گروه سنی: +5
امتیاز کتابستان: پنج از پنج ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

پپی دختر کوچولویی است که دوست دارد در این دنیا بیشتر از هرکسی با مامان‌بزرگش باشد، با هم خرید، آشپزی و بازی کنند و به دیدن ناشناخته‌ها بروند. اما یک روز صبح مامان‌بزرگ شروع به کوچک شدن می کند تا اینکه ...

#مفاهیم_اصلی
مرگ، زندگی، تغییر، خاطرات، یادبود، فقدان

#تکنیکهای_کاربردی
مرگ‌اندیشی، طبیعت‌نگری، فرآیندسازی، قدرشناسی، خاطره‌بازی

پپی این شانس را دارد تا همراه با مامان بزرگ محشرش روزها و شبها را سپری کرده؛ شناخت بسیاری از احساساتش را در کنار مامان بزرگ تجربه می‌کند.
ذهن او مقایسه بین توانمندی‌های خود و مامان بزرگ را دنبال کرده و فهمیده در آشپزی، خانه‌داری، خرید و نترسیدن یک مادربزرگ کاربلد دارد.
اما همین که رشد پپی در بلوغ شروع می شود قد کشیدنش، دیگر از تاریکی نترسیدنش و توانایی مستقل بودنش ماجرا عوض می‌شود و مامان بزرگ شروع به کوچک شدن می‌کند، آنقدر کوچک که بلاخره با چشم دیده نمی‌شود اما صدایش در گوش پپی شنیده می شود گویی در گوش او به زندگی ادامه خواهد داد و با پپی سخن خواهد گفت...

مفهوم مرگ یکی از انتزاعی‌ترین، پیچیده ترین و در عین حال هراسناک‌ترین مفاهیم برای خردسالان و کودکان است و همواره هراس از مرگ والدین یا پدر بزرگ و مادربزرگ با آنهاست.
در کتاب لطیف، زنده و پویای « وقتی مامان بزرگ کوچک می‌شود» کودکان به جای چکش منهدم کننده مرگ با تطور فلسفی زندگی و پایان یافتن و دوباره ادامه دادن مواجه می‌شوند، یکی از غنی ترین مواجهات فلسفی و کاربردی مرگ نزد انسان.
در عین حال از تلخی ماجرا اثری نیست نوعی مرگ‌اندیشی منجر به مراقبت و قدرشناسی هم با خود دارد، رجوع به خاطره و صلح با فقدان و‌جای خالی.

تصویرگری مهرداد زائری با خطوط ساده مداد سیاه بر بستر کاهی رنگ کاغذ کار پرداخت قصه را در اوج تمام می‌کند ترجمه و ویرایش اثر از زبان آلمانی به خوبی شکل گرفته و کیفیت فنی کاغذ و چاپ هم بسیار خوب است.

امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویر و ترجمه و کیفیت فنی نشر 5 ستاره درخشان است.

این کتاب را برای فرزندانتان حتا اگر با مفهوم مرگ عزیزان مواجه نشده‌اند بخوانید و ذهن آنها را به شکل امنی با این مفهوم ثقیل انتزاعی آشنا کنید.

من این کتاب را چند روز بعد از مرگ مادربزرگم برای برادرزاده چهار ساله‌ام خواندم هرچند بغضم میانه راه شکست اما درک مرگ مامان‌بزرگ را به خوبی برای او تسهیل کرد.

http://iranb4c.com/?p=1682
سحرسلطانی

اردک، مرگ و گل لاله

نویسنده و تصویرگر: ولف ارلبروخ
مترجمان: مهسا محمد حسینی، فرزانه شهرتاش
نشر: شهرتاش
گروه سنی: +6
امتیاز کتابستان: 2 از 5 ستاره
⭐️⭐️

«مدتی بود اردک حس عجیبی داشت.» خوب که به اطرافش نگاه کرد بلاخره مرگ را دید، از اینکه او را تعقیب می‌کرد ترسیده بود و البته می‌خواست بداند مرگ از جانش چه می‌خواهد؟

حالا اردک با مرگ همراه می‌شود، ترسش را کنار می‌گذارد تا مرگ را به عنوان یک دوست قدیمی تازه از راه رسیده بشناسد...

#مفاهیم_اصلی
مرگ، زندگی، انتخاب، لذت، ترس

#تکنیکهای_کاربردی
مصالحه با مرگ، بازشناسی مرگ، بازی با مرگ

در صفحه اول کتاب این بیت از مولانا را می بینیم:
مرگ اگر مرد است گو نزد من آی
تا در آغوشش بگیرم تنگ تنگ

نوعی هم‌آوردطلبی جرات‌ورزانه برای مواجهه با مرگ از صفحه نخست دیده می‌شود که ایده داستان را تا حدی آشکار می‌سازد.

همانطور که انتظار داشتم نویسنده و تصویرگر آلمانی کتاب نوعی نگاه فلسفی کاملا پخته و عمیق درباره مرگ را با کودکان طرح می‌کند.
مرگ «همراهی» قدیمی است که از بدو تولد با ماست و زمانی او را خواهیم دید که آغوشمان را بر او بگشاییم، بپذیریمش و این مواجهه لزوما به مردن منجر نخواهد شد بلکه نوعی مرگ‌آگاهی است برای غنا بخشیدن به لحظات و عمر روزمره.

این بازشناسی بالغانه مرگ فارغ از سن و سال خواننده‌ی کتاب منجر به شکل‌گیری نوعی جهان‌بینی اپیکوری است.
«با مرگ سر و کاری ندارم. وقتی من هستم، او نیست؛ وقتی او باشد، من نیستم»

ایده، پرداخت و تصویر کتاب ممتاز است اما کتاب نمونه عینی اثری نابود شده در ترجمه است. زبان آلمانی پیچیده است، وقتی اثر ترجمه از انگلیسی به فارسی باشد یعنی دو بار ترجمه شده و مملو از جملات گنگ می شود مانند :

صفحه 11 و 12: «اردک پرسید: می خواهی به برکه برویم؟ مرگ از همین نگران بود. خیلی زود مرگ به این نتیجه رسید که باید حد خود را نگه دارد...»

حین بلندخوانی این بخش کودک متوجه نمی‌شود مرگ چه مشکلی با آب برکه دارد؟ حد خود را نگاه داشتن یعنی چه و چه ضرورتی دارد؟
ابهام این خطوط همچنان برقرار می ماند.

صفحه 16 و 17 کتاب که گفتگوی اردک با مرگ درباره آرای دیگران درباره مرگ است هم انتخاب کلمات باز هم برای کودکانی که درباره دنیای پس از مرگ شنیده‌اند ابهام مضاعف ایجاد می‌کند و صرفا مرور نقل‌ها نیست انگونه که هدف نویسنده بی‌پاسخی مرگ درباره‌ی چیستی خودش است.

صفحه 20 با کلمه‌ی مهم « آرمیده» مواجه می‌شویم که باز هم بار کلامی، مانعی برای درک کل پاراگراف درباره تصور جای خالی بعد از مرگ است، ایا مرگ لم دادن با ارامش است؟

در صفحه 30 مرگ بعد از تماشای اردک در اب رودخانه «متاثر» می شود و یک بار دیگر کلمه‌ای گنگ برای بیان احساس انتخاب شده است. متاثر از چه چیزی؟ غم، اندوه، غصه ؟

وقتی از مفاهیم پیچیده مانند مرگ برای خردسالان و کودکان به شکل عینی سخن می گوییم وضوح کلمات اهمیت بسیاری می یابند استفاده از واژگان باردار و چندپهلو کار را سخت می‌کنند و مهمتر اینکه بیان احساسات باید روشن باشد، ترس، تعجب، انتظار یا غم که مفاهیم همبسته برای درک مفهوم مرگ هستند، نباید نادیده گرفته شوند.

امیدوارم این کتاب خوب با ترجمه‌ای با کیفیت از زبان آلمانی در دسترس کودکان ایرانی قرار گیرد.

ناشر پشت جلد کتاب مدعی شده این کتاب منجر به «تعالی روحی» مخاطب می‌شود در حالی که مرگ آگاهی لزوما برای روح باوران نیست و شمول گسترده ای برای هر نوع باور و اندیشه‌ای دارد.

امتیاز من به این کتاب حیف شده از منظر ترجمه 2 ستاره برای ایده و تصویرگری درخشان ولف البروخ است با وجود منگنه شدن باز هم برگهای کتاب خیلی زود پرپر شدند. برای این حجم و وزن کاغذ، دوخت گزینه بهتری باید باشد.
http://iranb4c.com/?p=1688
سحر سلطانی

بنگ! بنگ! بنگ!
نوشته: فرهاد حسن زاده
تصویر: پروین حیدری زاده
نشر: چشمه (کتاب چ)
گروه سنی: +۳
امتیاز کتابستان: ۲ از ۵ ستاره
⭐️⭐️

روز تولد آرش است و جشن، بزن و بکوب، کیک و بادکنک و هدیه.

«هدیه‌ی تولد» آرش چی بود؟
پدر و مادر برایش یک تفنگ خوشگل خریده اند.
آرش می‌پرسد: «این چیه؟ باید با این چکار کنم؟»
پدر تفنگ را در دست می‌گیرد و شروع می‌کند به …

#مفاهیم_اصلی: جنگ، شکار، لذت، کشتار، دفاع، بقا، مراقبت، مسئولیت، حق حیات، خشم.

#تکنیکهای_کاربردی: دگر مراقبتی فعال، بازیگری، تماشاگری، نقادی سنت، خوداصلاحی، دگراصلاحی.

پدر و مادر آرش برای جشن تولد او هدیه‌ای تهیه می‌کنند که وقتی خودشان کودک بودند آرزوی داشتنش را در سر می‌پروراندند: یک تفنگ اسباب بازی قشنگ!
آنها اصرار دارند شکار حیوانات نوعی شجاعت و بزرگ شدن است و وقت آن رسیده تا آرش هم بزرگ شدن را با تغییر بازی ها یاد بگیرد.

اما آرش نگران و مستاصل به شلیک گلوله‌ها به سمت عروسکهایش نگاه می کند.
افتادن عروسکها یکی پس از دیگری . او شادی ظفر و هیجان پیروزی والدین را نمی‌فهمد. او می‌خواهد این بازی را تمام کنند غافل از اینکه این یک بازی قدیمی است و با بزرگ شدن هم تمام نمی شود.

والدین اصرار دارند فرزند را با ابزار سنتی که خوب می‌شناسند، با آن بزرگ شده اند و برایشان ارزش است خوشحال کنند اما فرزند نه زبان این سنت را می‌شناسد و نه دوستدار آن است و تلاش می‌کند آن را نپذیرد و اتفاقا خرابکاری هایی که سنت به بار می‌آورد را بهبود بخشد او پرچم صلح و مسئولیت برای حیات دیگران را بلند می‌کند.
آنچه ما در حوزه‌ی تربیت ایران به خوبی می‌شناسیم دوگانه‌ی تربیت سنتی مبتنی بر ارزشمندی همه‌ی مولفه‌های خودبرتربینی و اشرف مخلوقات پنداری انسان از یک سو و صلح طلبی مطلق و کنار گذاردن تفنگ و شمشیر به عنوان آلت توحش انسان نامتمدن از سوی دیگر است، دسته‌ی اول تیغ کشیدن برای بقای ارزشها را مهمترین اولویت حیات و تربیت می‌دانند دسته دوم گفتگو به هر شکلی و صلح‌طلبی به هر زبانی را ستایش و در گوشه امنی خزیده‌اند.

آنچه در این روایت و داستانهای مشابه برای خروج از چرخه خشونت اجدادی و گذار به سمت تمدن انسانی دیده نمی شود راه حل میانه است.

اینکه بشر برای گذر از پلشتی های خشونت و جنگ ابتدا باید جنگ را ببیند و بشنود و بشناسد و بعد به انتخاب خود و با مسئولیت جمعی آن را کنار گذارده و راه های صلح را پیش کشد. صلح ورزی انتخاب فردی نیست بلکه کنش و کوشش جمعی است از درون خانواده آرش ها بیرون می اید با حذف کردن صورت مساله اینجا تفنگ اسباب بازی، ذهن کودک برای مقابله با تهاجم دگراندیشان جنگ طلب شکننده بار خواهد امد و هرچقدر این سنتگرایان متحجر به او نزدیک‌تر و در کانون خانواده باشند این ضربات مهلک تر خواهند بود.

پیشنهاد من به نویسندگان خوب و توانمندی مانند فرهاد حسن زاده که زبان گویا و قلم صلح ایران است، طرح داستان های چند لایه برای خردسالان با تغییر نقش مدام والدین و کودکان در این موقعیت است. داستان خطی با دو گانه جنگ بد است و صلح و دوستی خوب برای خاورمیانه بسیار فانتزی است. فرایند باید دیالکتیکی باشد تا هزینه و فایده ها بیرون بیایند.
امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویرگری و کیفیت فنی کتاب دو از پنج ستاره است. کودکان ما، تا چیستی و چرایی جنگ و دفاع و گذار را نیاموزند صلح را بر نخواهند گزید و از چرخه خشونت بیرون نمی روند.
سحر سلطانی http://iranb4c.com/?p=1699

چطور از شر گرگ خلاص شویم؟
نوشته و تصویر: کلمان شابر
ترجمه: سپهر رجایی
نشر: شهرتاش
گروه سنی: +۵
امتیاز کتابستان : ۳ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️

در چراگاهی سرسبز بالای کوه گله‌ای گوسفند شاد و خرم می‌چریدند و هر روز از ترس به خود می‌لرزیدند، گرگی در جنگل مجاور آشیان داشت و هر بار گرسنه می‌شد، می‌آمد یکی از گوسفندها را به دندان می‌گرفت، به لانه می‌برد و نوش‌جان می‌کرد.

گوسفندها که از این وضعیت ناراحت و پریشان بودند نمی‌دانستند چه باید بکنندتا از شر گرگ خلاص شوند.

تا اینکه روزی از روزها یکی از گوسفندان گله با روحیه فرماندهی و جنگ با دشمن، همه‌ی گوسفندها را جمع کرد و شعار: «اتحاد اتحاد رمز پیروزی! تفرقه تفرقه باعث نابودی» و « اتحاد ما! اقتدار ماست!» سر داد.
پیشنهادات برای شکست گرگ یکی پس از دیگری بیان می‌شدند اما هر کدام یک ایرادی داشتند تا اینکه …

#مفاهیم_اصلی
اتحاد، تفرقه، دشمن، انقلاب، شعار، جنگ، تاکتیک، اعتماد

#تکنیکهای_کاربردی
همگرایی، همبستگی، تفکر سیستمی، نگاه جز به کل، ساختارسازی، راه حل سازی اشتراکی، تشابه‌یابی، دگرباوری، آزادی‌خواهی

گوسفندها از دست گرگ کلافه‌اند هر روز یکی از عزیزانشان را از دست می دهند حالا وقت آن رسیده تا راهی بیابند و خود را از شر این دشمن دیرین و خونخوار که لحظه لحظه ی زندگی انها را با ترس و ذلت یکی کرده خلاص کنند.

اما راه حلهای بکر و عالی آنها از سوی بقیه با استقبال روبرو نمی‌شود، هیچ گوسفندی نقشه دیگری را قبول نمی کند و حاضر به همکاری و هزینه دادن نیست، هرکسی ایده و مسیر خود بهترین می‌داند و می‌شود انچه نباید. جنگ خونین گوسفندی و لذت بیشتر گرگ.

در داستان «چگونه از شر گرگ خلاص شویم؟» همه فاکتورهای عدم ائتلاف و همبستگی بین احزاب یک جامعه تحت ستم نمایانده می‌شوند، ایده‌ی اصلی داستان مبتنی بر یک مولفه مهم فلسفه سیاست است: «شباهتها به وقت جنگ باید وحدت بسازند و تفاوت ها به وقت صلح باید آبادی بیاورند».
اصل آزادی بیان و ارائه ایده به خوبی لحاظ می‌شود، راه حلها یکی از یکی بهتر و عملیاتی‌ترند پس مشکل کجاست؟ تفرقه در جامعه‌ی اتمیزه، خود رای و رشد نیافته.

عدم اعتماد به قدرت «مای» جمعی برای بقا نه تنها مساله خلاصی از شر گرگ را حل نمی‌کند که خورده شدن را تسهیل می نماید.
روشنفکرانی که راه حل می‌دهند اما نمی‌توانند کنار هم ائتلاف کنند و گله را پیش ببرند در واقع خورده شدن و مرگ گله را تسهیل می‌کنند.
هر روشنفکری توان ایجاد همبستگی مبتنی بر حق بقا، آزادی و کرامت را در میان جامعه نداشته باشد خودش می تواند به کاتالیزور نابودی منجر شود.

برای حل مشکلات انقلابی داشتن راه حل و تاکتیک کافی نیست داشتن اعتماد به دیگری، همبستگی برای بقا و رسیدن به اتحاد، رمز پیروزی است و مهمتر اینکه پذیرش «مسئولیت فردی» برای انقلاب و گذار یک رسالت است و منتظر نشستن برای برخاستن دیگری یعنی مرگ جمعی.

من اگر بنشینم تو اگر بنشینی چه کسی برخیزد؟(حمید مصدق)

ترجمه کتاب از فرانسوی به فارسی ضعف‌های بسیاری داشت محل زندگی گوسفندان چراگاه یا مرتع است اما یک بار چراگاه یک بار علفزار یک بار دشت ترجمه شده و اهمیتی روی روشن سازی اقلیم با کلمه‌ی ثابت برای جای‌گیری ذهنی کودک لحاظ نشده، نتراشیدگی و نخراشیدگی متن نشان از ویرایش ضعیف آن دارد و به معنای واقعی کتاب را حیف نموده اند. ترجمه ضعیف یکی از رایج‌ترین ویژگی‌های نشر شهرتاش است برای تباه کردن اثار خوب دنیا و امیدوارم به زودی شاهد بازنشر این اثر با کیفیت مطلوب توسط سایر ناشرین باشیم.

امتیاز من به ایده، پرداخت، روایتگری اثر ۳ از ۵ ستاره است و کیفیت نشر و ترجمه دو امتیاز دیگر را از کف دادند.
http://iranb4c.com/?p=1704
سحرسلطانی

یک کار خیلی مهم

نوشته: فرهاد حسن زاده
تصویر: سمانه رهبرنیا
نشر :فاطمی کتاب طوطی
گروه سنی:+۴
امتیاز کتابستان: ۳ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️

موشی که عاشق تماشای خورشید است راه افتاده برود بالای تپه‌اش تا یک دل سیر خورشید را تماشا کند اما یکباره ماری قرمز سر راهش سبز می‌شود.

موشی که اول خود را در شکم مار تصور می‌کند به نصیحت مادر گوش داده و آب دهانش را قورت می‌دهد تا ترسش را هم قورت دهد.
مار موشی را تماشا می‌کند، موش در دل می‌گوید :خب چرا با هم دوست نباشیم؟
موشی هر کاری بلد است مانند هدیه دادن پونه خوش بو به مار تا پیدا کردن نقاط اشتراک مانند «م» اول اسمشان انجام می‌دهد اما یکباره یادش می‌افتد یک کار خیلی مهم دارد و می‌دود سمت بیابان…

#مفاهیم_اصلی
دوستی، مشابهت، فرصت، تلاش، آشتی، تجربه، ریسک و شانس

#تکنیکهای_کاربردی
آشنایی زدایی، شباهت یابی، کلیشه زدایی، زیبای شناسی، جا به جایی مرزها

فرهاد حسن‌زاده نویسنده صلح‌طلب و خوش‌قلم ایران با کتابهایی مانند «گربه چه مهربون شده؟» و «بنگ، بنگ، بنگ» به سراغ مفهوم صلح و آشتی در دل دشمنی های تاریک تاریخی می‌رود.

و حالا مار قصه باید موش را در بدو دیدار یک لقمه چپ کند اما به تماشای او می‌نشیند. دشمن فرصت زنده بودن می‌دهد و موش آن فرصت را تبدیل به نقطه عطف دوستی در منتها الیه عشقش یعنی تماشای خورشید می کند.

فرهاد خان خوب می‌داند حیوانات برخلاف انسانها اعلامیه حقوق جانوری با سی اصل برای بقا ندارند آنها فقط یک اصل دارند:«حق با قوی تر است.»

اما شکستن این تصویر که قدرت می تواند خم شود، دشمن هم گوش می دهد و تماشا می‌کند به کودکان این نوید را می‌دهد که شانس گفتگو برای گذار از دشمنی همواره هست و آن را باید قاپید مانند یک نفس عمیق!

اما مساله مهم من با نوشته‌های ضد جنگ مردی که خود در آبادان هشت سال جنگ زیسته همین است آیا واقعا در خاورمیانه می‌توان از توسعه صلح با دشمنانی گفت که شکار خود را فرصت گفتگو نمی‌دهند؟ در ایرانی که به امتناع گفتگو رسیده؟

آیا چنین آثاری شکنندگی به جای دفاع، مدارا و امید عبث به جای اتحاد برای تغییر را گسترش نمی‌دهند؟
این اثار بسیار لطیف و فانتزی‌اند وقتی برای خردسالان می‌خوانم دچار عذاب وجدان می‌شوم، می‌دانم چیزی کم است!
خوش‌خیالی موش برای ثبات رفاقت مار آزارم می‌دهد. نگرانم بعد از تماشای خورشید از پس گردن موش را بگیرد و یک لقمه کند و موش فرصت آه کشیدن نیابد. موشی که می‌توانست فرار کند، موشی که می‌توانست بجنگد، موشی که می‌توانست دوستانش را صدا کند برای کمک اما دل به رافت و رفاقت دشمن دیرین بست.

چرخه بقا و نظام قدرت کار خود را می‌کنند ایا باید با فانتزی مکرر صلح این ساختار را از چشمان کودکان ایرانی پنهان کنیم؟

امتیاز من به ایده، لطافت قلم، زیبایی و زندگی تصاویر ۳ از ۵ ستاره است اما کتاب را ناتمام و رویایی یافتم برای کودکان ایران که خیلی زود زخم حقیقت زخمی‌شان کرده است.
http://iranb4c.com/?p=1712
سحر سلطانی

فونچیتو و ماه Fonchito Y La Luna
نویسنده: ماریو بارگاس یوسا
تصویرگر: مارتا چیکوته خوئیس
مترجم: پرنیان رجب زاده
نشر: زعفران
گروه سنی: +۴
امتیاز کتابستان: ۴ از ۵ ستاره
⭐️⭐️⭐️⭐️

«فونچیتو آرزو داشت با همکلاسش نرئیدا بازی کند. نرئیدا با هیچ‌کس بازی نمی‌کرد.»

بیایید حدس بزنیم چرا نرئیدا در مدرسه با کسی بازی نمی‌کند؟
بازی کردن را دوست ندارد؟ همکلاسی‌هایش را دوست ندارد؟
دلش بازی جدید می‌خواهد؟
شاید او یک شرط برای بازی دارد؟

وقتی فونچیتو یواشکی از او دعوت کرد بیا با هم بازی کنیم، نرئیدا خیلی جدی نگاهش کرد و گفت: «اگر ماه را پایین بیاوری و به من بدهی، با تو بازی می‌کنم.»

فونچیتو ابتدا غمگین و گیج شد یعنی نرئیدا «هیچ وقت» نمی‌خواهد با «کسی» بازی کند؟ آخر چطور می‌شود ماه را آورد پایین؟ این چه شرطی است؟

فونچیتو حالا هر شب برخلاف گذشته به ماه نگاه می‌کند تا اینکه …

#مفاهیم_اصلی
تنهایی، ریسک، دوستی، واقعی، الکی، واقعیت، خیال، تصویر، انتخاب

#تکنیکهای_کاربردی
مساله یابی، راه‌حل سازی، رویا‌پردازی، ممکن‌باوری، محال‌اندیشی، اشتراک یابی، فرایندگرایی، نتیجه‌گیری، مطالبه گری فعال

نام یوسا نویسنده و منتقد ادبی پرویی با کتابهای بزرگسال گره خورده وقتی بر پیشانی کتاب خردسالان می‌درخشد به خودی‌خود برای بزرگسال جذاب می شود ببیند این نویسنده نامدار در حوزه کودکان چگونه طبع‌آزمایی نموده و باید به او آفرین گفت که در این ساحت هم خوش درخشیده است.

یوسا در کتاب «فونچیتو و ماه» روی مرز خیال و واقعیت قدم بر می دارد، مانند ابولهول در آغاز سفر به دنیای دوستی چالشی طرح می‌کند که اگر از پس آن برآمدی می‌توانی به سرزمین مقدس رفاقت وارد شوی.

فونچیتو عاشق زیبایی اسرار آمیز و تنهایی همکلاسی‌اش نرئیدا می‌شود می خواهد با او دوست شود اما در سرمنزل لیلی که خطرهاست در آن شرط اول قدم آن است که مجنون باشی!
نرئیدا یک شرط برای بازی دارد او ماه درون آسمان را می‌خواهد و فونچیتو از حالا یک کار مهم دارد، اینکه به پایین اوردن ماه و اثبات عشق خود به همکلاسی بیندیشد و او هر شب در پشت‌بام به ماه زل میزند تا راهی بسازد.

آنچه در «سرزمین واقعیت» محال است در «جهان خیال» ممکن می‌شود و فونچیتو می‌تواند با کمک سطلی آب نرئیدا را به سرزمین تصویرهای امر واقع ببرد و چه شکوهی در این کشف و تلاش منتظرشان است.

وقتی کتاب فونچیتو را برای بچه‌های شش و هفت ساله در کلاس آنلاین می خواندم از آنها پرسیدم آیا تصویر من واقعی است یا الکی؟ بچه‌ها معتقد بودند واقعی است وقتی از آنها خواستم دستانم در این تصویر را لمس کنند و نتوانستند، تمایز واقعیت و تصویر برایشان روشن شد و بحث خوبی درباره شباهت و تفاوت واقعیت و تصویر و سایه ها شکل گرفت.

خردسالان خیلی خوب می‌توانند مرز واقعیت و مجاز را بشناسند و برای تربیت ذهن فرایند ساز حرکت از محال به ممکن را تمرین کنند و این کتاب یک محرک گفتگوی شایسته در این حوزه است.

امتیاز من به ایده، پرداخت، تصویرگری و وجه فنی نشر چهار ستاره از پنج است.
ترجمه و ویراست ادبی اثر روان نیست و جای کار دارد دایره لغات برای کودکان در این اثر محدود و مبهم مانده که می توانست بسیار بهتر باشد.

http://iranb4c.com/?p=1719
سحرسلطانی

جنگ war
نوشته: ژوزه ژرژی لتریا Jose Jorge Letria
تصویر: آندره لتریا Andre Letria
ترجمه: رضی هیرمندی
گروه سنی: +۶
انتشارات: چشمه کتابهای چ
امتیاز کتابستان: ۲ از ۵ ستاره
⭐️⭐️


«جنگ در طی روز مثل یک بیماری مرموز و برق‌آسا پخش می‌شود.»

«جنگ چیزی نمی‌شنود، چیزی نمی‌بیند و چیزی احساس نمی‌کند.»

جنگ به هیبت سیاه فرماندهی نظامی که همواره پشتش به ماست وارد صفحات روشن کتاب می‌شود، هرچه پیش می‌رود از روشنی صفحات کاسته و تیرگی و جزییات در هم‌ریخته و نابه‌سامان بیشتر می‌شود.

«جنگ چیست؟»

«چرا جنگ برپا می‌شود»

«جنگ چه کاربردی دارد؟»

وقتی به سراغ تحلیل مفاهیم پایه می رویم سه پرسش اساسی باید پرسیده شود؟ (چیه؟ از کجا آمده؟ به چه دردی می‌خوره؟)

«چیستی» و تحلیل معنایی جنگ با اتکا به مفاهیمی مانند خشم، دشمنی، ویرانی، بیماری و نابودی و … قابل توصیف است اما «چرایی» آن از وجه توصیفی خارج می‌شود و وارد مقوله «کشف» می‌گردد، با کنار هم گذاردن مفاهیم سلبی نمی‌توان کلیت جنگ را در ذهن کودکان ساخت.

درک اینکه جنگها در طول تاریخ به اشکال بدوی و بعد پیشرفته وجود داشته‌اند و نیروی محرکی برای بقا بوده‌اند فرایندی پیچیده است.

تمدنهای بزرگ تاریخ از برهم‌کنشی ملتها در پس نبردها و صلح‌های پس از آن شکل گرفته‌اند.

مهمترین اصل بقا در جنگل میان وحوش هم مبتنی بر جنگیدن برای زندگی است و انسانها هزاران سال تابع این اصل بوده‌اند تا اینکه پس از جنگ جهانی دوم و راه‌اندازی سازمان ملل و تدوین اعلامیه حقوق بشر تلاش کردند ساحت تمدنی بشر را وارد عرصه صلح با طبیعت و بشر کنند.
تصمیمی که کمتر از یک قرن از آن گذشته و شاید چند صد سال طول بکشد تا جای‌گیر شود.

بازی‌های جذابی که کودکان و نوجوانان را ساعتها میخکوب می‌کنند پر از اسلحه، تاکتیک نبرد و یارکشی برای جنگ با دشمنان فرضی اند،
مواجهه با چرایی و کارایی جنگ برای نسلی که جنگ را در جبهه‌ها دیده و هنوز ترکش‌هایش را بر بدن دارد با توصیف همراه است اما کودکان برای درک این مفهوم چاره‌ای ندارند جز کشف دلالیل ایجاد جنگها، انتخاب در قبال این گزینه، پذیرش مسئولیت در قبال نتایج آن.

زبان توصیفی هشداردهنده دیگر جذابیت معناسازی در ذهن کودکان و نوجوانان را ندارد، بیداری و انگیزه‌ای برای درک ایجاد نمی‌کند، این نکته‌ای است که در ادبیات کودک ایران و جهان عامدانه زیر فرش پنهان می‌شود و قرار نیست از این سطح «گذری» شکل بگیرد.

نویسنده کتاب«جنگ» ژوزه ژرژی لتریا کهنه سرباز جنگهای پرتغال است خوب زخم جنگ را می‌شناسد و زبان توصیف‌گرش با تصویرگری خوب پسرش اندرو کتابچه‌ای از چیستی جنگ با کمترین کلام و بیشترین توصیف بصری ساخته اما هنوز دو وجه مهم چرایی و کارایی بی‌جواب مانده حتا تحریک ذهنی ایجاد نمی‌کند.

ترجمه رضی هیرمندی مانند همیشه با وسواس و فاخر است و کیفت فنی کاغذ، رنگ و صحافی نشر چشمه هم مطلوب است.

اما کل کتاب با مبلغ ۸۵ هزار تومان صرفا یک مقدمه بصری توصیفی برای آشنایی با مفهوم جنگ است.
نمی دانم در خاورمیانه‌ای که کودکان در خیابانها پلیس، گاز اشک آور، باتوم، آتش، شعار و ناسزا را تجربه می‌کنند این مقدمات کمکی به درک جنگ و لزوم صلح می‌کنند؟

مطمئن نیستم.

ترجیح من برای انتخاب کتابهای شناختی حوزه جنگ، کتبی است که گل درشت و مستقیم از ویرانی نگویند بلکه در بستر قصه های موازی چرایی ایجاد جنگ، دلایل ادامه و لذت بردن از قدرت را برای کودکان طرح کنند.

جنبه های تاریخی، روان شناختی و طبیعت مدار مفهوم قدرت و نبرد بر سر آن را مقابل چشمان کودک و نوجوان بیاورند تا خودشان با تجارب زیسته به حل معمای لزوم جنگیدن یا انتخاب صلح برسند.

امتیاز من به کتاب جنگ از منظر تصویرگری خوب و ترجمه فاخر ۲ از ۵ است. ایده تکراری و توصیف و پرداخت مفاهیم نارسا بود.
سحر سلطانی
http://iranb4c.com/?p=1727