📺  #اجرای_زنده ای پادشه خوبان

🎼  #آرش_فولادوند
🎙  #مهدیه_محمدخانی
🎙  #مهرنگار_رستم
🎙  #سینا_سرلک
✍  #حضرت_حافظ
🏤  #کنسرت_لندن


9. Ey Pâdéshàhé Khoubân - ای پادشه خوبان - (Arash Fouladvand feat Mahdieh, Mehrnigori and Sina)

@Asheghaneha_Concert

متن سخنرانی آقای علی‌اشرف مجتهد شبستری، رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، در یکصد و نود و نهمین نشست مؤسسه پژوهشی میراث مکتوب به مناسبت روز بزرگداشت رودکی، پدر شعر فارسی.

مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب _ چهارشنبه 3 دی ماه 1404

@mirasmaktoob

#میراث_مکتوب📚
#پدر_شعر_فارسی
#رودکی
#علی_اشرف_مجتهد_شبستری

ضمیمهٔ سخنرانی علی‌اشرف مجتهد شبستری
تلفیق اسناد ادبی و تحلیل‌های باستان‌شناختی: مورد مطالعاتی رودکی

این متن، ضمیمه‌ای بر سخنرانی آقای علی‌اشرف مجتهد شبستری در نشست بزرگداشت رودکی است و نمونۀ بی‌نظیری از همکاری متن‌پژوهی ادبی (توسط صدرالدین عینی) و روش‌های علمی انسان‌شناسی و باستان‌شناسی (توسط میخائیل گراسیمف) برای حل یک معمای تاریخی را شرح می‌دهد: اثبات هویت، علت نابینایی و محل دقیق آرامگاه رودکی.
👇

مرا بسود و فرو ریخت هر چه دندان بود /  نبود دندان، لابل چراغ تابان بود
 سپید سیم‌رده بود و در و مرجان بود / ستارۀ سحری بود و قطره‌باران بود
یکی نماند کنون زان همه، بسود و بریخت /  چه نحس بود! همانا که نحس کیوان بود.

این مصرع‌ها از قصیدۀ ابوعبدالله رودکی که در پایان عمر پرفراز و نشیبش نوشته بود، پس از هزار سال یکی از سرنخ‌های دانشمندان تاجیک و روس برای پیدا کردن آرامگاه آدم‌الشعرا شد. "میخائیل گِراسیمف" (۱۹۰۷-۱۹۷۰)، مردم‌شناس، باستان‌شناس و مجسمه‌ساز شهیر روس، قبل از این که در سال ۱۹۵۶ به منظور شناسایی پیکر رودکی عازم روستای پنج‌رود در منطقۀ کوهستانی زرافشان تاجیکستان شود، آثار رودکی را نیز مطالعه کرد تا بتواند نشانه‌هایی از ظاهر شاعر را در آن پیدا کند. از سوی دیگر، صدرالدین عینی،  نویسنده و پدر ادبیات مدرن تاجیک، نیز شواهدی را دال بر موقعیت جغرافیایی زادگاه و آرامگاه رودکی گردآوری کرده و در اختیار گراسیمف قرار داده بود.

در همۀ مأخذهای ادبی و تاریخی کهن فارسی زادگاه رودکی را قریۀ "پَنـُج" یا "بنج‌رودک" در نزدیکی شهرهای "نخشب" و "سمرقند" ذکر کرده‌اند. صدرالدین عینی پس از کندوکاو مفصل و مسافرت به روستاهای اطراف این دو شهر، گذارش به روستای "پنج‌رود" در ناحیۀ پنجکنت تاجیکستان می‌افتد و درمی‌یابد که "بنج‌رودک" معرب "پنج‌رود" فارسی بوده با مزار بزرگواری گمنام. عینی در سال ۱۹۳۹ با انتشار پژوهش خود ادعا می‌کند که روستای زادگاه رودکی را یافته‌است.

در سال ۱۹۵۶ در آستانۀ  ۱۱۰۰ سالگی رودکی، حکومت تاجیکستان دستور بازگشایی قبری را می‌دهد که گمان می‌رفت آرامگاه رودکی باشد. "میخائیل گِراسیمف" و گروه تحقیقاتی دانشمندان روس و تاجیک با گشودن قبر مورد نظر عینی و بررسی بازمانده‌های جسد مدفون تمام نشانه‌هایی را که برای شناسایی پیکر رودکی مشخص کرده بودند، می‌یابند: پیکر مدفون در آن مزار متعلق به نمایندۀ نژاد سفید بود، دندان‌هایش، همان گونه که در بیت‌های بالا توصیف شده، فرو ریخته بود، کاسۀ چشمانش حالت حدقۀ چشمان یک نابینا را داشت و شکل استخوان گردنش هم دال بر نابینا بودن او بود. تحقیقات بیشتر آشکار کرد که رودکی نابینای مادرزاد نبوده، بلکه در دهۀ ششتم عمر چشمانش را میل کشیده و چند دنده‌اش را شکسته‌اند. اشیائی هم که در اطراف این گور کشف شد، از جمله پیراهن و قبای پشمی‌ای که به تن و دستاری که بر سر داشت، متعلق به دوران زندگی ابوعبدالله رودکی بود.

بازمانده‌های جسد را به آزمایشگاه‌های مسکو بردند و به مدت دو سال آن را مطالعه کردند تا به نتیجۀ تحقیقات اطمینان تمام و کمال حاصل کنند. روز ۱۶ اکتبر سال ۱۹۵۸ استخوان‌ها را بازپس به روستای "پنج‌رود" در شمال تاجیکستان برگرداندند و در همان‌جا دوباره به خاک سپردند. تصویری که "میخائیل گراسیمف" پس از انجام تحقیقات به عنوان چهرۀ رودکی منتشر کرد، تصویر چهرۀ همان پیکری بود که دانشمندان شوروی در رودکی بودنش دیگر شکی نداشتند.

مزار رودکی در همان سال ۱۹۵۸ به مناسبت هزار و صدمین سالگرد تولدش آباد شد. سال ۱۹۹۹ در آستانۀ تجلیل از هزار و صدمین سالگرد تأسیس دولت سامانیان به کمک دولت ایران آرامگاه آدم‌الشعرا بازسازی شد و برای سومین بار این مقبره در سال ۲۰۰۷ مرمت شد.

#میراث_مکتوب #رودکی #سخنرانی_مجتهد_شبستری #باستان_شناسی #کشف_آرامگاه

@mirasmaktoob

#میراث_مکتوب📚
#پدر_شعر_فارسی
#رودکی
#علی_اشرف_مجتهد_شبستری

ضمیمه پاورپوینت سخنرانی علی‌اشرف مجتهد شبستری

پاورپوینت تکمیلی سخنرانی آقای علی‌اشرف مجتهد شبستری، رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، را دریافت کنید. این ارائه به پویش نمادین «با فرزانگان خجندی» می‌پردازد که در آن انجمن مذکور در سال ۱۳۹۳، با همراهی هیئتی از ولایت سغد تاجیکستان، اقدام به انتقال خاکی از آرامگاه کمال خجندی در تبریز به زادگاهش (خجند تاجیکستان) کرد تا مقدمات ساخت آرامگاهی نمادین برای این شاعر نامدار فراهم شود.
این سند، نمونه‌ای ملموس از تلاش‌های مستمر برای پیوند دادن میراث مشترک فرهنگی در گستره جهان فارسی‌زبان است.

#میراث_مکتوب #کمال_خجندی #انجمن_دوستی_ایران_تاجیکستان #پیوند_فرهنگی #تبریز #خجند #تاجیکستان


@mirasmaktoob

#میراث_مکتوب📚
#پدر_شعر_فارسی
#رودکی
#علی_اشرف_مجتهد_شبستری

📺  #اجرای_زنده بوی جوی مولیان

🎼  #آرش_فولادوند
🎙  #مهدیه_محمدخانی
🎙  #مهرنگار_رستم
🎙  #سینا_سرلک
✍  #رودکی
🏤  #کنسرت_لندن


6. Bouyé Jouyé Moulian - بوی جوی مولیان - (Arash Fouladvand feat Mahdieh, Mehrnigori and Sina)

@Asheghaneha_Concert

"آسمانه"
ما کوه زاده اما دل های نرم داریم

شاعر: لایق شیرعلی
خواننده: غلامرضا رضایی

ما بهر دل شناسان، شعر و ترانه هستیم
بهر نواشناسان چنگ و چغانه هستیم

گر رودک دل ما، بر بحرها نریزد
دریای دل خروشان، ما خود روانه هستیم

از ماست سربلندی، از ماست نیز پستی
گه آسمانه هستیم، گه آستانه هستیم

ما کوه زاده اما، دل های نرم داریم
در تنگنای کوهیم، دل بیکرانه هستیم

@irtaj

بوی جوی مولیان در نیشابور
انتقال مشتی از خاک مقبره رودکی به استان خراسان


در نشست مورخ ۴ دیماه ۱۴۰۴ موسسه پژوهشی میراث مکتوب به مناسبت بزرگداشت رودکی از طرح انتقال مشتی خاک از مقبره رودکی به نیشابور صحبت به میان آمد.
نتیجه یک طرح ساخت آرامگاهی نمادین برای پدر شعر فارسی در ایران و فرصتی برای پیوند بیشتر ساکنان حوزه تمدن ایران است.
از آنجا که شهر نیشابور برای میزبانی از خاک آرامگاه رودکی پیشنهاد شده گفت‌وگویی با رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیکستان درباره این طرح فرهنگی-دیپلماتیک داشتیم، دکتر علی‌اشرف مجتهد شبستری، در این خصوص گفت؛
در پی سفر سال گذشته(۱۴۰۳) چند نن از استادان زبان و ادبیات فارسی از جمله دکتر ژاله آموزگار، دکتر علی‌اشرف صادقی، دکتر اکبرایرانی و بنده به تاجیکستان، سمرقند، بخارا این ایده شکل گرفت. در این سفر و هنگام حضور بر سر مزار آدم الشعرا رودکی، دکتر آموزگار اظهار داشتند امید وارم شرایطی فراهم شود که مشتی از خاک مقبره پدر شعر فارسی به ایران منتقل گردد.

در راستای تحقق آرزوی خانم دکتر آموزگار و با توجه به سابقه انتقال مشتی از خاک آرامگاه کمال خجندی از تبریز به تاجیکستان، انجمن دوستی ایران و تاجیکستان پی گیر انجام این اقدام فرهنگی شد.
اولین سفیر جمهوری اسلامی ایران در جمهوری تاجیکستان درباره سابقه انتقال خاک مقبره کمال خجندی از ایران به تاجیکستان گفت؛ این حرکت نمادین در حوزه تمدن ایرانی، با میزبانی و راهبری انجمن دوستی ایران و تاجیکستان و با سفر هیئتی سیاسی- فرهنگی از ولایت سغد تاجیکستان ( شامل والی سغد و شهردار خجند و جمعی از شاعران و استادان تاجیک) در سال ۱۳۹۳ اجرایی شد و در مدت کمتر از یک سال، تاجیکان در زادگاه کمال نیز برای او آرامگاهی نمادین در پارک زیبایی ساختند.
مجتهد شبستری در خصوص انتخاب نیشابور نیز گفت؛
پس از رایزنی‌ های بعمل آمده توسط انجمن و خانم دکتر آموزگار با اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی، موسسه دهخدا و مسئولان استان خراسان رضوی، شهر نیشابور که در تمدن ایران و ادبیات فارسی نقشی برجسته دارد برای میزبانی از خاک مقبره پدر شعر فارسی پیشنهاد شد.
امیدوارم این حرکت فرهنگی با مشارکت وزارت میراث فرهنگی ، مسئولان استان و شهر ، فرهنگ دوستان خراسان و نیشابور، در انس بیشتر ایرانیان با ادبیات غنی فارسی و همچنین تقویت پیوندهای فرهنگی ایران و تاجیکستان موثر افتد.

@irtaj

خیام و عطار میزبان رودکی می‌شوند

بازتاب خبری این پروژه فرهنگی- دیپلماتیک در رسانه‌های خراسان👇

https://sarasari.khorasanonlin.ir/Newspaper/item/139702

isna.ir/xdVHHy

https://shrr.ir/001bLb

انتقال مشتی از خاک مقبره رودکی به استان خراسان

💬 رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیکستان، گفت: بر اساس یک طرح فرهنگی - دیپلماتیک، شهر نیشابور میزبان خاک آرامگاه رودکی خواهد شد و نتیجه این طرح، ساخت آرامگاهی نمادین برای پدر شعر فارسی در ایران و فرصتی برای پیوند بیشتر ساکنان حوزه تمدن ایران خواهد بود.

🔗 مشروح خبر

👈🏻ایسنا خراسان‌رضوی را در صفحات مجازی دنبال کنید:
✅ وبسایت | تلگرام | اینستاگرام

برگردان کتاب "درباره فردوسی و شاهنامه او " اثر صدرالدین عینی به کوشش محسن فرح‌بر منتشر شد

@irtaj

چهره دیگر فردوسی: روایتی از پژوهشگر بزرگ

✍شاه‌منصور شاهمیرزا:
🔹کتاب «درباره فردوسی و شاهنامه او»، نوشته استاد صدرالدین عینی، بنیان‎گزار ادبیات نوین تاجیک تلاشی است پژوهشگرانه برای بازخوانی سیمای شاعر بزرگ ایران‎زمین در آینه نگاه متفکر و ادیب برومند آسیای میانه و ایرانِ دوره معاصر.
🔹 نویسنده کوشیده است میراث فردوسی را نه تنها از منظر ادبی، بلکه از زاویه تاریخی، هویتی و تمدنی بررسی کند. همین رویکرد چندبُعدی، اثر را از بسیاری نوشته‌های معمول درباره شاهنامه متمایز می‌سازد.
🔹کتاب از سوی جناب آقای محسن فرح‎بر، محقق و تاجیک‎پژوه سرشناس و دلسوز و آگاه برگردان و از طریق انتشارات نگارستان اندیشه با شمارگان ۲۰۰ نسخه و در ۱۱۸ صفحه منتشر شده است.
🔹به کتاب مذکور بزرگان ادب فارسی، استادان محمدجعفر یاحقی، صدر سعدی، عبدالخالق نبوی و رستم وهاب‎زاده مقالاتی راجع‎به فعالیت‎های استاد عینی در ادب‎پژوهی و نیز ارزش و اهمیت رساله مذکور مقالاتی افزوده‎اند.
🔹مهم‌ترین ارزش این اثر، لحن تحلیلی و مستند آن است. نویسنده بر پایه منابع کم‌تر شناخته‌شده—به‌ویژه آثار پژوهشگران تاجیک و غربی چهره‌ای متفاوت از فردوسی را طرح می‌کند.
🔹تمرکز کتاب بر جایگاه شاهنامه در هویت فرهنگی تاجیکان و فارسی‌زبانان فرای مرزهای ایران کنونی، نکته‌ای بدیع و قابل توجه است.
🔹آقای محسن فرح‎بر جهت درک بیشتر از مضمون و معنی کتاب پاورقی های مفصل و مفید می‎آرد و با تفسیر و تشریح منابع و زندگی‎نامه مولفان و کتبی که استاد بر آنها اشاره نموده است، راه خواننده را هموار میسازد.
🔹حسن دیگر کتاب باز در آن است که برگرداننده در پایان کتاب زندگی و آثار استاد عینی را همراه با عکس هایی که هر کدام گویای هزار داستان است و نیز نمایه بر این رساله آورده است.

@irtaj

امامعلی رحمان، رئیس‌جمهوری تاجیکستان، روز ۷ خرداد ماه جاری در جلسه دولت، به وزارت معارف و علم این کشور دستور داد تا در راستای توسعه و ترویج تاریخ و فرهنگ آریایی، کیفیت آموزش الفبای نیاکان (خط فارسی) در مدارس تاجیکستان بهبود یابد.

@irtaj

نگاهی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد
به قلم رامین هادی‌زاده، تاجیکستانی و کارشناس ارشد علوم سیاسی

🔸متن فارسی و انگلیسی یادداشت تفاهم میان ایران امریکا را با دقت مطالعه کردم. طوری بسیاری‌ها تا به حال گفتند، این سند به طور قابل توجهی به سود ایران و خواسته‌های اعلامی آن تنظیم شده است. حتی بیش از برآوردهای خوش‌بینانهٔ بنده انتظار می‌رفت.

امریکا و رژیم صهیونی در آغاز جنگ اهداف خود را «تغییر رژیم»، «تسلیم بی قید و شرط»، «غنی‌سازی صفر» و پایان حمایت ایران از متحدان منطقوی‌اش (به قول خودشان، «نیروهای نیابتی») مطرح می‌شد. اما متن این یادداشت تفاهم نشان می‌دهد که هیچ یک از این اهداف در سند نهایی انعکاس نیافته است.

نخستین بند یادداشت تفاهم از پایان جنگ میان ایران، امریکا و متحدان آنان سخن می‌گوید و به طور مشخص لبنان را نیز در بر می‌گیرد. اهمیت این بند تنها در پایان جنگ نیست، بلکه در آنجا که طرفین و متحدانشان متعهد به احترام و تضمین حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان می‌شوند. این نکته بر ضرورت خروج نیروهای رژیم صهیونی از خاک لبنان تأکید می‌کند. همین مسئله احتمالاً یکی از مهم‌ترین محورهای اختلاف و شکننده بودن این تفاهم است.

در بند ۴ امریکا نه تنها متعهد به رفع محاصره دریایی می‌شود، بلکه از رفع «هر گونه مزاحمت یا ممانعت» نیز سخن گفته شده است؛ عبارتی که راه را بر اشکال غیررسمی و غیرمستقیم اخلال در تجارت دریایی ایران می‌بندد. اما بخش تکان‌دهندهٔ این سند، تعهد امریکا به خروج نیروهای نظامی خود از «حوزه پیرامونی جمهوری اسلامی ایران» ظرف سی روز پس از توافق نهایی است. اگرچه هنوز روشن نیست که منظور از «حوزه پیرامونی ایران» دقیقاً چیست و آیا کشورهایی چون امارات، قطر، بحرین و حتی سعودی را در بر می‌گیرد یا خیر، اما درج چنین عبارتی در یک سند رسمی، به خودی خود، نوعی عقب‌نشینی راهبردی امریکا محسوب می‌شود. البته میان درج یک تعهد روی کاغذ و اجرای واقعی آن فاصله‌ای قابل توجه وجود دارد و باید دید آیا چنین بندی هرگز به مرحله اجرا خواهد رسید یا نه.

بند ۵ نیز از اهمیت راهبردی برخوردار است. ایران متعهد می‌شود تنها برای مدت ۶۰ روز، یعنی دوره مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی، عبور ایمن کشتی‌های تجاری را از تنگه هرمز تضمین کند. تأکید بر «کشتی‌های تجاری» و محدود بودن تعهد به ۶۰ روز، نکته‌ای بسیار مهم است. افزون بر آن، اشاره به گفتگوهای ایران و عمان درباره «اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز» نشان می‌دهد که زمینه برای نوعی مدیریت رسمی و عملی تنگهٔ هرمز در حال شکل‌گیری است.

در حوزه اقتصادی، بندهای ۱۰ و ۱۱ را می‌توان از مهم‌ترین دستاوردهای ایران دانست. امریکا متعهد می‌شود بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم، اسقاطیه‌هایی صادر کند که امکان فروش نفت و فرآورده‌های نفتی ایران را در بازار جهانی فراهم سازد و تحریم‌ها در این مدت مانعی نباشند. اهمیت این موضوع تنها به صادرات نفت محدود نمی‌شود؛ بلکه شامل تراکنش‌های بانکی، بیمه و حمل و نقل نیز هست؛ حوزه‌هایی که در عمل بخش مهمی از نظام تحریم‌های امریکا را تشکیل می‌دهند. همچنین آزادسازی دارایی‌های مسدودشدهٔ ایران نیز در همین چارچوب قرار می‌گیرد.

در موضوع هسته‌ای نیز ایران امتیاز خاصی به طرف مقابل نداده است. بند ۸ صرفاً همان موضع همیشگی جمهوری اسلامی را تکرار می‌کند که ایران به دنبال تولید سلاح هسته‌ای نیست. در صورت دستیابی به توافق نهایی، تنها از احتمال رقیق‌سازی اورانیوم غنی‌شده سخن گفته شده و آن هم در داخل خاک ایران. مهم‌تر آنکه متن سند تصریح می‌کند درباره غنی‌سازی و سایر نیازهای هسته‌ای ایران نیز گفتگو خواهد شد. به عبارت دیگر، نه تنها سخنی از «غنی‌سازی صفر» در میان نیست، بلکه اصل نیازهای هسته‌ای ایران نیز به رسمیت شناخته شده است.

از سوی دیگر، بند نهم بر حفظ وضع موجود تأکید می‌کند. این بند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا امریکا در جریان مذاکرات بارها به تشدید تحریم‌ها یا افزایش حضور نظامی در منطقه متوسل شده بود. اکنون بر اساس متن تفاهم، طرفین باید از تغییر شرایط موجود در طول مذاکرات خودداری کنند.
آغاز مذاکرات نهایی به اجرای چند بند اساسی گره خورده است: پایان جنگ در همهٔ جبهه‌ها، رفع محاصره، باز شدن مسیرهای دریایی، صادرات نفت ایران و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده. به بیان دیگر، ایران پیش از ورود به مرحله مذاکرات برای توافق نهایی، خواستار دریافت بخشی از امتیازات عملی شده است.

اگر این سند را با اهداف اعلامی ابتدای جنگ مقایسه کنیم، نتیجه جالب توجه خواهد بود. زمانی از تغییر رژیم سخن گفته می‌شد، اما اکنون همان رژیم طرف امضای توافق است. زمانی از تسلیم بی قید و شرط صحبت می‌شد، اما هیچ نشانی از تسلیم در متن وجود ندارد، بلکه بیشتر شبیه تسلیم امریکا است.

زمانی غنی‌سازی صفر مطالبه می‌شد، اما اکنون حتی نیازهای هسته‌ای ایران در این سند پذیرفته شده است. زمانی توقف حمایت ایران از متحدان منطقوی خواسته می‌شد، اما اکنون حزب‌الله لبنان به عنوان متحد ایران در چارچوب این یادداشت تفاهم مورد اشاره قرار گرفته است.

به همین دلیل می‌توان گفت که این یادداشت تفاهم، در صورت اجرای مفاد آن، یک موفقیت مهم برای ایران و نشانه‌ای از عقب‌نشینی بزرگ امریکا محسوب می‌شود.

با این همه، ساده‌لوحانه خواهد بود اگر این سند را پایان منازعه بدانیم. تجربه روابط ایران و امریکا نشان می‌دهد که بی‌اعتمادی همچنان باید اصل راهنما باشد. هنوز روشن نیست سرنوشت لبنان چه خواهد شد، رژیم صهیونی تا چه اندازه به تعهدات خود پایبند خواهد ماند و آیا امریکا حاضر است هزینه سیاسی و نظامی اجرای کامل چنین توافقی را بپردازد یا نه.

بنابراین، شاید بهترین رویکرد همانی است که سعدی در بوستان خود آورده و چندی پیش سخنگوی وزارت خارجه آن را گفت:
اگر صلح خواهد عدو سر مپیچ
وگر جنگ جوید عنان برمپیچ
تو هم جنگ را باش چون کینه خواست
که با کینه‌ور مهربانی خطاست

این یادداشت تفاهم، فارغ از سرنوشت نهایی آن، یک واقعیت را بار دیگر آشکار می‌کند: در نظام بین‌الملل، صرف سخن گفتن از تمدن، فرهنگ و تاریخ برای کسب احترام و نفوذ کافی نیست. قدرت نظامی، توان بازدارندگی و ظرفیت اعمال ارادهٔ سیاسی همچنان از عناصر تعیین‌کنندهٔ قدرت ملی هستند.

جهان امروز در میانهٔ یک گذار تاریخی قرار دارد. نظم بین‌المللی که پس از فروپاشی اتحاد شوروی شکل گرفت و برای بیش از سه دهه بر پایهٔ برتری تقریباً بلامنازع امریکا استوار بود، به تدریج در حال فرسایش است. قدرت‌های جدید در حال ظهورند، مراکز تصمیمگیری جهانی بیشتر می شوند و ساختار قدرت جهانی به سوی نظمی چندقطبی حرکت می‌کند. ایران نیز اکنون در برابر چنین لحظه‌ای قرار گرفته است و می‌تواند جایگاهی مناسب نظم نوین جهانی به دست آورد.

سال‌ها پیش، در دوران دانشجویی در امریکا، در یکی از تحقیقاتم استدلال کرده بودم که مسیر تاریخی ایران در عصر حاضر می‌تواند در برخی جنبه‌ها شباهتی با مسیر قدرت‌گیری ایالات متحده داشته باشد. امریکا زمانی که هنوز قدرت برتر جهان نبود، «رهنامهٔ مونرو» را اعلام کرد و خواستار خروج قدرت‌های خارجی از نیم‌کرهٔ غربی شد؛ مطالبه‌ای که در آن زمان چندان جدی گرفته نمی‌شد. اما چند دهه بعد، با جنگ امریکا و اسپانیا در سال ۱۸۹۸، موازنه قدرت در منطقه دگرگون شد و سلطهٔ اسپانیا در منطقه پایان یافت.

در آن سال‌ها نوشته بودم که جمهوری اسلامی ایران نیز از آغاز انقلاب، همواره بر ضرورت خروج نیروهای بیگانه از منطقه تأکید کرده است؛ مطالبه‌ای که بسیاری آن را در حد یک شعار سیاسی می‌دیدند و چندان جدی نمی‌گرفتند. تحلیل بنده این بود که ایران، بتدریج و با اتکا بر شبکه‌ای از قدرت منطقوی که ستون اصلی آن محور مقاومت است، جایگاه خود را در منطقه تقویت خواهد کرد. بر اساس همان تحلیل، امریکا دیر یا زود یا از راه جنگی مستقیم یا در نتیجهٔ فشارهای پیوسته و فرسایشیِ مقاومت، ناگزیر به کاهش حضور و در نهایت خروج از منطقه خواهد شد؛ بویژه آنکه این روند با زوال قدرت امریکا و ظهور مراکز تازهٔ قدرت در نقاط گوناگون جهان همزمان خواهد بود. شاید تا خروج کامل امریکا از منطقه هنوز راهی در پیش باشد، اما به نظر می‌رسد که این روند اکنون کلید خورده است و حتی در یک سند معتبر بین‌المللی ذکر شده است.

اگر این یادداشت تفاهم را نه پایان راه، بلکه آغاز یک فصل جدید بدانیم، شاید بتوان گفت که روندی که دهه‌ها پیش آغاز شده بود، اکنون وارد مرحله‌ای تازه شده است. ان‌شاءالله.

ایجاد فرهنگستان مشترک ایران و تاجیکستان؛ فرصتی برای اتحاد نظام‌مند

👤 حسن قریبی، عضو پیوسته انجمن دوستی ایران و تاجیکستان و رئیس سابق پژوهشگاه زبان فارسی در تاجیکستان، درباره ظرفیت‌های پیوند بیشتر ایران و تاجیکستان گفت:
🔹ایجاد فرهنگستان مشترک ایران و تاجیکستان از فرصت‌هایی است که نباید رها شود؛ باید توجه به زبان فارسی و خط فارسی نظام‌مند شود.
🔹تلاش‌های فردی باید تبدیل به یک مکتب شود. مرحوم لایق شیرعلی از شاعران معاصر تاجیکستان پیشنهاد تأسیس بنیاد زبان فارسی را ارائه کرده بود، مرحوم دادخدا سیم‌الدین رئیس نخست کمیتهٔ زبان و اصطلاحات تاجیکستان طرح همگون‌سازی واژه‌ها را در کشورهای فارسی‌زبان داده بود، پیشنهاد تأسیس فرهنگستان مشترک از طرح‌های استاد کاشان‌اف بود و طرح‌های دیگری در این سال‌ها ارائه شده اما متأسفانه رها شده است یا در حد همان طرح باقی مانده است. باید این‌گونه اتفاق‌ها را تقویت کنیم و از همه مهم‌تر منابعی که مورد اعتماد دو طرف باشد را تدوین و منتشر کنیم. ایجاد فرهنگستان مشترک همچنان می‌تواند در این زمینه بسیار راهگشا باشد.
🔹 اهدای ۱۰۷کامیون کمک‌های بشردوستانه تاجیکستان در جریان جنگ به ایران و... نشان هم‌بستگی و نمادی از آن دغدغه‌هاست.

شرح گفت‌وگو را در تسنیم بخوانید

@irtaj

📌از سوی دفتر ادبیات و زبان فارسی؛
فراخوان شعر «قند مکرر» منتشر شد

  فراخوان شعر «قند مکرّر» در دو بخش «شعر بزرگسال» و «شعر کودک و نوجوان» منتشر شد.

موضوعات:
▪️زبان فارسی و همبستگی ملّی
▪️پاسداشت زبان فارسی
▪️ظرفیت‌ها و ظرافت‌های زبان فارسی
▪️زبان فارسی در گستره تاریخی

✨بخش ویژه:
شعر طنز با محوریت ترویج «درست‌نویسی»

⏳فرصت ارسال آثار:
۲۴ مرداد ماه ۱۴۰۵

ارسال اشعار:  از طریق شناسه تلگرام و بله: @Qandemokarrar

*متن کامل فراخوان *👇

🌐 [متن کامل](https://mof.farhang.gov.ir/fa/news/839359)

سخنرانی دکتر محمدجعفر یاحقی، مدیر مؤسسهٔ خردسرای فردوسی، عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران از دو اقدام رئیس‌جمهور تاجیکستان دربارهٔ توزیع رایگان شاهنامهٔ فردوسی به مردم این کشور و تقویت آموزش الفبای نیاکان

«خط نیاکان و فردوسی، میراث مشترک ماست و دو پنجرهٔ مهم برای ایجاد ارتباط میان تاجیکستان و ایران و پیوند با جهان است.»

در همایش بین‌المللی «نقش جوره بیک نظری در رشد علم و فرهنگ تاجیک»
کتابخانهٔ ملی تاجیکستان
چهارشنبه ۳ تیرماه ۱۴۰۵، ۲۴ ژوئن سال ۲۰۲۶

#تاجیکستان
#الفبای_نیاکان
#فارسی_را_پاس_بداریم
#جوره_بیک
#محمدجعفر_یاحقی
#خردسرای_فردوسی

#kheradsarayeferdowsi

گزارش تلویزیون دولتی تاجیکستان از سفر امام علی رحمان، به ایران برای شرکت در مراسم تشییع رهبر پیشین

@irtaj

#گزیده‌روزنامه‌ها

🟩آشتی دوباره تاجیکستان با خط فارسی

🟨روزنامه #خراسان

🟪در کفتگو با #دکتر_ناهید_یوسف‌زاده

🆔https://sarasari.khorasanonlin.ir/?nid=22083&pid=9&type=0


💠#كانون_شاهنامه_فردوسي_توس
💠#بنیاد_فردوسی_توس
‏

🆔 http://bonyadferdowsitous.ir/

🆔https://t.me/bonyadeferdowsitous

🆔https://www.instagram.com/bonyadeferdowsitous

🆔https://x.com/bonyadferdowsi/

🆔https://www.aparat.com/BonyadeFerdowsiMashad

🆔https://www.youtube.com/channel/UCP207h1pOJJQu4UTkUrUq1Q

به مناسبت روز دیپلماسی فرهنگی و تعامل با جهان
میراث مکتوب و دیپلماسی فرهنگی

سخنان جناب آقای دکتر علی‌اشرف مجتهد شبستری
رئیس انجمن دوستی ایران و تاجیستان

مؤسسهٔ پژوهشی میراث مکتوب – چهارشنبه ۱۰ تیرماه ۱۴۰۵

@mirasmaktoob
@irtaj