فسیل ها (Fossils) آثار و بقایای زیستمندانی هستند که در گذشته در میان سنگ های رسوبی باقی مانده اند.
فسیل در زبان لاتین به معنی هر آنچه از کندن و حفر حاصل شده ابتدا به کانی ها و سنگ ها و... اطلاق شد ولی از ابتدای قرن ۱۸به طور مشخص به آثار و بقایای زیستمندان گذشته در دل سنگ ها اطلاق می گردد.
فرایند فسیل شدگی ( تافونومی) بلافاصله پس از مرگ زیستمند آغاز می گردد اما همه ی موجودات نهایتا به فسیل تبدیل نشده یا فسیل آنها حفظ نمی گردد. بنابراین فسیل شدگی شانسی بزرگ برای بقایای یک موجود و یافتن فسیل شانسی بزرگتر برای یابنده آن است.
تافونومی شامل مراحل :
تجزیه بافت ها یا بخش های نرم بدن زیستمند مرده
حمل و نقل و فرو پاشی جسد
تغییرات فیزیکی و دفن جسد
تغییر شیمیایی
و در نهایت دیاژنز است.
#فسیل
@ist20_com
فسیل در زبان لاتین به معنی هر آنچه از کندن و حفر حاصل شده ابتدا به کانی ها و سنگ ها و... اطلاق شد ولی از ابتدای قرن ۱۸به طور مشخص به آثار و بقایای زیستمندان گذشته در دل سنگ ها اطلاق می گردد.
فرایند فسیل شدگی ( تافونومی) بلافاصله پس از مرگ زیستمند آغاز می گردد اما همه ی موجودات نهایتا به فسیل تبدیل نشده یا فسیل آنها حفظ نمی گردد. بنابراین فسیل شدگی شانسی بزرگ برای بقایای یک موجود و یافتن فسیل شانسی بزرگتر برای یابنده آن است.
تافونومی شامل مراحل :
تجزیه بافت ها یا بخش های نرم بدن زیستمند مرده
حمل و نقل و فرو پاشی جسد
تغییرات فیزیکی و دفن جسد
تغییر شیمیایی
و در نهایت دیاژنز است.
#فسیل
@ist20_com
بنابراین بقایای زیستمندانی پتانسیل بیشتری برای فسیل شدگی دارند
که
دارای بخش های سخت و مقاوم در برابر تجزیه باشند.
در محیط هایی که شرایط رسوبگذاری شدیدتر برای حفظ و پوشش بقایا باشند قرار گیرند ( محیط های دریایی )
عموما جانداران با جثه ریز و کوچک بهتر حفظ و تبدیل به فسیل می گردند..
شرایط انرژی محیط پایینتر باشد تا از تخریب و خرد شدگی و فروپاشی جلوگیری کند
فراوانتر و متنوعتر باشند و...
#فسیل
@ist20_com
که
دارای بخش های سخت و مقاوم در برابر تجزیه باشند.
در محیط هایی که شرایط رسوبگذاری شدیدتر برای حفظ و پوشش بقایا باشند قرار گیرند ( محیط های دریایی )
عموما جانداران با جثه ریز و کوچک بهتر حفظ و تبدیل به فسیل می گردند..
شرایط انرژی محیط پایینتر باشد تا از تخریب و خرد شدگی و فروپاشی جلوگیری کند
فراوانتر و متنوعتر باشند و...
#فسیل
@ist20_com
البته شرایطی استثنایی برای تشکیل فسیل در محیط های غیر دریایی و حدواسط هم وجود دارد
و آن حفظ شدگی در محیط های راکد فاقد اکسیژن ( محیط های احیایی)
مثال لاگون ها و مرداب ها یا پیت مارش ها ( باتلاق های توربی) یا حوضچه های قیر
نهشته های ناگهانی حاصل از ریزش گل یا ماسه های مناطق کوهستانی یا بیابانی بر روی اجساد زیستمندان
شیره های گیاهی ( صمغ ؛ رزین ؛کهربا)
نمک زارها، شکاف ها و غارهای یخی
و خشک شدن اجساد در شرایط بیابانی و.... می باشند.
#فسیل
@ist20_com
و آن حفظ شدگی در محیط های راکد فاقد اکسیژن ( محیط های احیایی)
مثال لاگون ها و مرداب ها یا پیت مارش ها ( باتلاق های توربی) یا حوضچه های قیر
نهشته های ناگهانی حاصل از ریزش گل یا ماسه های مناطق کوهستانی یا بیابانی بر روی اجساد زیستمندان
شیره های گیاهی ( صمغ ؛ رزین ؛کهربا)
نمک زارها، شکاف ها و غارهای یخی
و خشک شدن اجساد در شرایط بیابانی و.... می باشند.
#فسیل
@ist20_com
انواع فسیل ها
🖍فسیل های اثری یا ایکنوفسیل هاTrace fossils /Ichnofossils
در واقع آثار فعالیت های زیستی یا رفتار زیستمندان ( مانند ردپاها، آثار لانه سازی، شکار، خزیدن، فرار ، تغذیه و....) باقی مانده بر رسوبات است.
این فسیل ها در جا حفظ می شوند و نشانه های خوبی برای تفسیر محیط های دیرین هستند .
🖍فسیل های شیمیایی Chemical fossils
تجزیه اجساد جانوران و گیاهان عموما ترکیبات شیمیایی باقی می گذارد که بر رسوبات تاثیر می گذارند
مثلا از تجزیه کلروفیل و ترکیبات آلی گیاهان فیلم ها ( ورقه های ) کربنی پایدار تشکیل می شود
🖍فسیل های پیکری Body fossils
بافت های سخت بدن زیستمندان ( پوسته، صدف، استخوان، چوب و...) یا حتی بخش های نرم که در شرایط خاص به فسیل تبدیل می شوند .
🖍کوپرولیت ها Coprolites
آثار دفعی فسیل شده جانوران هستند
که رژیم تغذیه ای جانور را در زمان حیاط و نوع و حضور زیستمندان همزمان آنان را نیز نشان می دهند.
قالب های داخلی یا خارجی Internal /External molds
وقتی جاندار کاملا درون رسوبات فرو رفته و باگذشت زمان و طی مراحل دیاژنز رسوبات آثار خارجی پوسته یا صدف و سایر بخش های بدن آن روی رسوبات سخت شده باقی می ماند یا رسوبات به درون حفره پوسته نفوذ کرده و به مرور با از بین رفتن پوسته قالب داخلی شکل می گیرد .
🖍فسیل های اثری یا ایکنوفسیل هاTrace fossils /Ichnofossils
در واقع آثار فعالیت های زیستی یا رفتار زیستمندان ( مانند ردپاها، آثار لانه سازی، شکار، خزیدن، فرار ، تغذیه و....) باقی مانده بر رسوبات است.
این فسیل ها در جا حفظ می شوند و نشانه های خوبی برای تفسیر محیط های دیرین هستند .
🖍فسیل های شیمیایی Chemical fossils
تجزیه اجساد جانوران و گیاهان عموما ترکیبات شیمیایی باقی می گذارد که بر رسوبات تاثیر می گذارند
مثلا از تجزیه کلروفیل و ترکیبات آلی گیاهان فیلم ها ( ورقه های ) کربنی پایدار تشکیل می شود
🖍فسیل های پیکری Body fossils
بافت های سخت بدن زیستمندان ( پوسته، صدف، استخوان، چوب و...) یا حتی بخش های نرم که در شرایط خاص به فسیل تبدیل می شوند .
🖍کوپرولیت ها Coprolites
آثار دفعی فسیل شده جانوران هستند
که رژیم تغذیه ای جانور را در زمان حیاط و نوع و حضور زیستمندان همزمان آنان را نیز نشان می دهند.
قالب های داخلی یا خارجی Internal /External molds
وقتی جاندار کاملا درون رسوبات فرو رفته و باگذشت زمان و طی مراحل دیاژنز رسوبات آثار خارجی پوسته یا صدف و سایر بخش های بدن آن روی رسوبات سخت شده باقی می ماند یا رسوبات به درون حفره پوسته نفوذ کرده و به مرور با از بین رفتن پوسته قالب داخلی شکل می گیرد .
کاربرد فسیل ها
از فسیل ها
جهت تعیین سن نسبی لایه های رسوبی
تشخیص نوع محیط های قدیم تفسیر پالئواکولوژی ( اکولوژی دیرین )
اثبات اشتقاق قاره ها
تحلیل پالئوژئوگرافی ( جغرافیای دیرین)
اقلیم شناسی ( شناخت آب و هوای دیرین)
تشخیص و اکتشاف منابع ( مخازن نفتی و...)
بررسی تکامل جانداران و علل انقراض آنها
از فسیل ها
جهت تعیین سن نسبی لایه های رسوبی
تشخیص نوع محیط های قدیم تفسیر پالئواکولوژی ( اکولوژی دیرین )
اثبات اشتقاق قاره ها
تحلیل پالئوژئوگرافی ( جغرافیای دیرین)
اقلیم شناسی ( شناخت آب و هوای دیرین)
تشخیص و اکتشاف منابع ( مخازن نفتی و...)
بررسی تکامل جانداران و علل انقراض آنها
زمان، قواعد رده بندی ( تاکسونومی )، تکامل و یافتن قرابت ها و روابط اجدادی میان انواع زیستمندان ( کلادیستیک)، اصول نامگذاری و شناسایی فسیل ها و... از موارد بسیار مهم و مبسوط در علم فسیل شناسی است.
تاکسونومی Taxonomy علم رده بندی فسیل های زیستمندان از اصول رده بندی طبیعی و مصنوعی موجودات پیروی می کند و کوچکترین واحد رسمی آن گونه است که مطابق طبقه بندی دو نامی لینه انجام می گیرد .