اتاق آینده / شیرعلی‌نیا
44K subscribers
18 photos
40 videos
21 files
409 links
دعوتيد به خواندن درباره آینده
ارتباط با مدير كانال:
@jafarshiraliniaa
Download Telegram
سردار به کجا چنین شتابان می‌روید؟
نقد سردار درودیان بر مطالبی که هنوز گفته نشده است

چند روز پیش در کانال وعده دادم که بنا دارم در لایو اینستاگرام به موضوع عملیات بدر بپردازم و در آن اطلاعیه به یکی دو نکته درباره‌ی عملیات بدر هم اشاره کردم و وعده دادم که در لایو درباره‌ی آن‌ها سخن خواهم گفت.
سردار درودیان گویا درنیافته است که این یک اطلاعیه بوده و بناست در لایو مطالب مطرح شود.
این اطلاعیه را به عنوان یادداشتی که من درباره‌ی عملیات بدر نوشته‌ام معرفی کرده است و کلی نقد نوشته که چرا یادداشت من انسجام ندارد و ...

سردار عزیز عجله نکنید؛ صبر کنید وقتی روز یکشنبه ساعت ۲۱ مطالبم را درباره‌ی عملیات بدر و آن اطلاعیه گفتم، آن‌گاه نقد کنید.
باور بفرمایید این شیوه زیبنده‌ی شخصی که به اصلی‌ترین تحلیل‌گر سپاه در حوزه‌ی جنگ ایران و عراق معروف شده، نیست.
هفته‌ی پیش در کانال در یادداشتی به یک اشتباه عجیب و تاثیرگذار در کتاب آقای درودیان پرداختم و شاید این شتابزدگی ریشه در عصبانیت از آن یادداشت داشته باشد.
اما توصیه‌ی من این است تا روز یکشنبه صبر کنید و مطالب مرا بشنوید.
بعد یک جلسه مناظره پیرامون عملیات بدر در حضور رسانه‌ها بگذاریم.
امیدوارم این بار از مناظره طفره نروید.

یادداشت آقای درودیان را در سایت مرکز اسناد به این آدرس بخوانید:

http://defamoghaddas.ir/portal/news/765

به نکاتی که در این یادداشت مطرح شده در لایو اینستاگرامی روز یکشنبه خواهم پرداخت.

جعفر شیرعلی‌نیا
۲۰ اسفند ۱۳۹۹



برای پیگیری لایوها و مطالب اینستاگرام، صفحه‌ی جعفر شیرعلی‌نیا را در اینستاگرام همراهی کنید:

https://instagram.com/jafarshiralinia?igshid=1sw8uiiznyf5v
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
شیرعلی نیا: گفتگو نباید خط قرمز داشته باشد

▫️گذشته را واقع‌بینانه نقد کنیم تا در آینده اشتباهات تکرار نشود/ ایرنا

https://t.me/jafarshiralinia
تردید و شکست
در زمستان ۶۳
پیش از عملیات بدر، بسیاری از فرماندهان در موفقیت عملیات، تردید جدی داشتند.
غلامعلی رشید، از فرماندهان سپاه، در نامه‌اش به احمد غلامپور، از دیگر فرماندهان سپاه، نگرانی‌هایی را درباره‌ی‌ بدر مطرح کرده بود و غلامپور هم نوشته بود: «نوشته‌های مزبور را به شدت تایید می‌کنم و از ترس آینده‌ی جنگ به خدا پناه می‌برم»

امشب، ساعت ۲۱

لایو اینستاگرام

درباره‌ی این موضوعات و موضوعاتی که پیش‌تر درباره‌ی عملیات بدر وعده داده بودم، سخن خواهم گفت.


برای پیگیری لایوها و مطالب اینستاگرام، صفحه‌ی جعفر شیرعلی‌نیا را در اینستاگرام همراهی کنید:

https://instagram.com/jafarshiralinia?igshid=1sw8uiiznyf5v
اتاق آینده / شیرعلی‌نیا pinned «تردید و شکست در زمستان ۶۳ پیش از عملیات بدر، بسیاری از فرماندهان در موفقیت عملیات، تردید جدی داشتند. غلامعلی رشید، از فرماندهان سپاه، در نامه‌اش به احمد غلامپور، از دیگر فرماندهان سپاه، نگرانی‌هایی را درباره‌ی‌ بدر مطرح کرده بود و غلامپور هم نوشته بود:…»
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نکاتی تکان‌دهنده از بلایی که ادبیات دفاع مقدس بر سرمان آورده است

جوان‌تر که بودم از جنگ نمی‌ترسیدم و حتی مشتاق بودم که دوباره جنگی شکل بگیرد. ادبیات دفاع مقدس از جنگ تابلویی زیبا برایم رقم زده بود؛ تابلویی سرشار از معنویت، انسانیت، صفا و برادری در مسیری که انتهایش به بهشت ختم می‌شود. در این ادبیات به جای جنگ از عبارت دفاع مقدس استفاده می‌شود؛ چون «واژه‌‌ی دفاع فاقد صراحت و خشونت و زنندگی جنگ است.»
بعدها که پرسش‌های کودکی‌ام مرا به تحقیق بیشتر در جنگ کشاند و با سیاهی‌ها، ویرانی‌ها و تلخی‌های جنگ آشنا شدم دریافتم «یکی از مشخصه‌های اساسی ادبیات همانا مخفی کردن اسراری است که امکان دارد هرگز برملا نشوند.»
دیدم چگونه عملیات‌های پرتلفات و خسارت‌بار همچون پیروزی‌های بزرگ در ذهنم جا گرفته است و دریافتم این ادبیات کلمات و ترکیب‌های تازه و معانیِ متفاوتی دارد؛ «برای مثال در ادبیات دفاع مقدس، شکست و سازش و مصالحه وجود و وجاهت ندارد.»
بعد که مطالعات تخصصی را در حوزه‌ی جنگ پیگیری کردم دریافتم چه مقدار اطلاعات متناقض و اشتباه در کتاب‌های ادبیات وجود دارد و بعدتر بود که فهمیدم:‌ «وظیفه‌ی ادبیات ارائه و بیان حالت‌ها و کیفیت‌های عاطفی است... ادبیات ربطی به واقعیت ندارد و راست و دروغ بودن در آن بی‌معناست. ادبیات نمی‌خواهد گزارشگر وقایع، راست یا دروغ یا حق و باطل باشد، تفاوت علم و ادبیات در اینجاست.»
به‌تدریج جنگ برایم به یکی از وحشتناک‌ترین رویدادها بدل شد و دریافتم نترسیدنم از جنگ محصول گرفتاری در عاطفه‌ها بوده؛ «هرگاه عواطفِ برخاسته از شعورِ نیم‌آگاه و آگاه از دری وارد شوند، اندیشه و خردِ آگاه از دری دیگر خارج می‌شود.» دیدم که مشتاق بودن برای جنگی دوباره چقدر نامعقول است و «ادبیات می‌تواند هرچیزی را که معقول می‌نموده نامعقول کند، از آن فراتر رود، آن را به گونه‌ای متحول کند که مشروعیت و کفایت آن را در معرض تهدید قرار دهد.»
ادبیات دفاع مقدس شجاعت و نبردِ ستودنی رزمنده‌های عزیزِ ایرانی در خلیج‌فارس با آمریکایی‌ها در سال‌های پایانی جنگ را روایت می‌کرد اما چندان از صدها میلیون دلار خسارت عملیات‌های تلافی‌جویانه‌ی آمریکایی‌ها در نابودی سکوهای نفتی ایران سخن نمی‌گفت.
از برخی کاستی‌ها و اشتباهات عجیب در سال‌های جنگ احساس سرخوردگی به آدمی دست می‌دهد اما آثار ادبی برخی آرزوهای دست‌نیافته را دست‌یافته نشان می‌دهند و «سرخوردگی‌های حاصل از تجربه‌های عینی تاریخی» را از میان می‌برد و «با بی‌حس کردن عصب‌های آگاهی به تسکین درد کمک می‌کند.» و غلبه‌ی شناخت ادبی به‌تدریج «ضرورت و اهمیت شناخت خردورزانه درباره‌ی جنبه‌های متنوع این پدیده و ماهیت آن را نفی و مسیر آن را مسدود می‌کند یا ناموجه و ناممکن جلوه می‌دهد.»
اگر افراد به اشتباهات زمان جنگ پی ببرند به سوال‌هایی می‌رسند که پاسخ‌هایی سخت دارند پس «هر نظام فرهنگی برای حفظ بقا و گسترش خود نیاز دارد ادبیات خاص خود را پدید آورد و منتشر کند» و توسعه‌ی این ادبیات با هدف تاثیرِ بیشتر گذاشتن بر مخاطب به‌تدریج بیشتر از واقعیتِ رویداد فاصله می‌گیرد و به سمت تولید گزاره‌های «شبه‌اسطوره‌ای می‌رود.» و مهم‌تر از همه این‌که «آثار ادبی هنری همچون مانیفست یا بیانیه‌های سیاسی، وظیفه‌ی توجیه اهداف و برنامه‌های نظام حاکم یا جریان‌های سیاسی را بر عهده می‌گیرند. چندان که گویی اسبِ سواری سیاست را زین می‌کنند.»
آن‌چه موضوع را جدی‌تر می‌کند حمایت‌های فراوان از ادبیات خاص و محدودیت فراوان برای روایت‌های ضدجنگ است و این‌جاست که نهادهای پشتیبان ادبیات دفاع مقدس نقش مهمی به عهده می‌گیرند و ادبیات دفاع مقدس با گزینشِ بخش‌هایی از آنچه اتفاق افتاده است جنگ را روایت می‌کند و نتیجه‌ «گزینش و برجسته‌سازی برخی ابعاد و زوایا و به‌حاشیه‌رانی(از دید دور داشتن و انگاشتن) و حذف ابعاد و زوایای دیگر است.» این گزینش نشان‌دهنده‌ی موضع نهادهای پشتیبانِ تولید آن‌هاست.

حالا این روزها کاملا از جنگ می‌ترسم؛ حتی اگر انتهایش پیروزی باشد چون این پیروزی به قیمت فدا شدن و ویرانی بسیاری از زندگی‌هاست که شاید هیچ‌گاه فرصت بازسازی‌اش فراهم نشود اما می‌دانم که هنوز بسیاری از دریچه‌ی همین ادبیات دفاع مقدس جنگ را می‌فهمند و مشتاق جنگند.

- علیرضا کمری پژوهشگر چیره‌دستِ حوزه‌ی خاطرات و ادبیات جنگ مقاله‌ای در کتاب «پویه‌ی پایداری» منتشر کرده است. او در این مقاله با عنوان «درآمدی بر نقد معرفت‌شناختی ادبیات جنگ / ادبیات دفاع مقدس» به نکات بسیار مهمی پرداخته و جمله‌هایی را که در متن بالا در گیومه قرار داده‌ام جمله‌هایی از این مقاله است.

https://t.me/jafarshiralinia
اتاق آینده / شیرعلی‌نیا pinned «نکاتی تکان‌دهنده از بلایی که ادبیات دفاع مقدس بر سرمان آورده است جوان‌تر که بودم از جنگ نمی‌ترسیدم و حتی مشتاق بودم که دوباره جنگی شکل بگیرد. ادبیات دفاع مقدس از جنگ تابلویی زیبا برایم رقم زده بود؛ تابلویی سرشار از معنویت، انسانیت، صفا و برادری در مسیری که…»
210317_1058
My Recording
از پیشنهاد اعدام برای عملیات خیبر
تا عملیات بدر

هاشمی رفسنجانی می­‌گوید: «تمایل بود که بعضی­‌ها را اعدام کنند، در جنگ خیبر بنا بود، درخواست بود بعضی­‌ها را اعدام کنند، آن روز که الحاق از جزیره و بیرون جزیره نشد و یک گردان ما به کلی نابود شد. از جزیره آمده بودند بیرون، از این­ طرف لشکرهایی که باید بروند و الحاق کنند، نکردند.» هاشمی می­‌گوید نظر خیلی از بزرگان هم اعدام بود؛ «من این­جور حاضر نبودم، من می­‌گفتم شما ببینید بالاخره جنگ است... اگر خیانت کرده باشند، بحث دیگری است.»

عملیات خیبر در اسفند ماه ۱۳۶۲ در هور حواشی زیادی برای سپاه ایجاد کرد. سال ۶۳ در حالی آغاز شد که تصمیم بود طرح عملیاتی صیاد شیرازی پی­گیری شود.

در این فایل صوتی توضیح داده­‌ام چه فرایندی طی شد که طرح صیاد منتفی شد و طرح عملیاتی سپاه به کرسی نشست و در اسفند ۶۳ ایران یک­ بار دیگر در هور یک عملیات پرتلفات و شکستی سنگین به نام بدر را رقم زد. 
توضیح داده‌ام که چرا معتقدم؛
راز فروپاشی نظامی ایران در ماه‌های پایانی جنگ را می‌توان در دل شکست‌هایی عجیب، مانند عملیات بدر، جستجو کرد.

چه شد که در پایان جنگ ناگهان واقعیت همه را میخ‌کوب کرد؟
یک بام و دو هوا در روایت جنگ
بودجه‌های عجیب در جنگ هشت‌ساله

ستاری‌فر، معاون سازمان برنامه‌و‌بودجه در کابینه‌ی دوم موسوی، درباره‌ی دولت و بودجه‌ی جنگ می‌گوید: «بخش جنگ از بخش غیرجنگ مطالبات جدی‌تر و همه‌جانبه‌تری داشت که بخش غیرجنگ نمی‌توانست آن‌ها را برآورده کند. برای اولین‌بار در کشور یک واگرایی در زمان جنگ صورت گرفت که بریم خدمت حضرت امام و تعدادی مجوز دریافت و بعد خرج کنیم، چندین‌بار این امر صورت ‌گرفته بود، اما رویه نبود و بعد‌ها شد قاعده که بودجه را رها کنید، خودمان می‌رویم از بالا می‌گیریم. در سال 65 درواقع 25 میلیارد تومان پول داغ به اقتصاد تزریق شد؛ پول چاپ کردند. امام فرمودند دولت و نخست‌وزیری تصمیم بگیرند. بخش جنگ، سازمان مدیریت را تحت ‌فشار قرار دادند که می‌خواهند حمله با امواج نیروی انسانی کنند که نیاز به غذا و لباس و غیره دارند. قرار شد وقتی منابع را دریافت کردند عملکرد و هزینه‌شدن این منابع را گزارش دهند. اما نه‌تنها هیچ گزارشی داده نشد بلکه این میزان پول نیز بازگردانده نشد.» و ادامه می‌دهد: «در سال‌های بعد با بررسی‌هایی که صورت گرفت مشخص شد این مقدار پول در آن زمان باعث تورم شدید در کشور شد. نه‌تنها درمورد اهدافی که گفته بودند خرج نشد بلکه پادگان‌سازی صورت ‌گرفته است. باید توجه داشت در زمان هر جنگی پادگان‌ها موردحمله قرار می‌گیرند و بعد از جنگ اگر در آن زمان 100 تا پادگان داشته باشند به 70 تا کاهش می‌یابد، اما در کشور ما بعد از جنگ ظرفیت پادگان‌ها چندین برابر شده بود.»(گزارش سایت رسمی موسسه دین و اقتصاد، سال 94)
تورم سال 64، حدود 7 درصد است که در سال 65 به حدود 24 درصد می‌رسد.
فرماندهان اغلب از تریبون‌های رسمی از دولتِ زمان جنگ درباره‌ی عدم توجه به جنگ انتقاد می‌کنند. از سوی دیگر مضمونِ جنگ با دست‌خالی نيز ترویج می‌شود. هرچند حجم حمایت‌ها و کمک‌ها از طرف مقابل و بازبودن دست عراق برای تهیه‌ی نیازهای جنگی‌اش قابل‌مقایسه با ایران نیست و ایران با محدودیت‌های بسیار سختی رو‌به‌رو بوده اما نمی‌توان گفت که كشور با دست خالی جنگیده است.
موضوع دیگری که در این سال‌ها به آن زیاد اشاره شده این است که فرماندهان در مقابل درخواست آماده‌سازی نیرو برای اجرای طرح‌های عملیاتی‌شان با این جواب مواجه شده‌اند که ما بند پوتین این‌ها را هم نمی‌توانیم تامین کنیم. در یک موقعیت خاص درباره‌ی یک تقاضای خاصِ سپاه چنین جمله‌ای گفته شده اما جالب است که این جمله در روایت‌ها به نمادِ جنگ هشت‌ساله تبدیل می‌شود.
سردار رضایی در گفتگویی که سال93 با او داشتیم درباره‌ی نامه‌ی مشهورش در پایان جنگ که آن را طرحی پنج‌ساله برای پیروزی در جنگ می‌دانست، معتقد بود هزینه‌های طرح و امکانات فراوانی که در آن درخواست شده نه تنها برای شکست صدام که برای بیرون کردن آمریکا از خلیج‌فارس هم بود و «نهایتا 4 میلیارد دلار نمی‌شد.» (سطرهای ناخوانده، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، ص95)
این جملات این‌گونه القا می‌كند که گویا در کشور اراده‌ای برای پرداخت کمتر از 4 میلیارد دلار برای پیروزی در جنگ وجود نداشته! اما گزارشات جنگی این موضوع را تایید نمی‌کند، به‌عنوان نمونه 20‌فروردین‌67، چند ماه قبل از پایان جنگ، رفیق‌دوست(وزير سپاه) در جلسه با فرمانده سپاه می‌گوید در دو سه سال گذشته، از چین دو و‌ نیم میلیارد دلار خرید کرده‌ایم: «1/800 ما خرید کرده‌ایم و بقیه ارتش.» این رقم سوای خرید از سایر کشورها است.
بخش‌های دیگر جلسه‌ی این روز هم نشان می‌دهد که دست فرماندهان چندان هم بسته نیست. در یکی از این جلسات، درباره‌ی خرید هواپیما از رومانی بحث می‌شود که هر کدام پنج‌و‌نیم میلیون دلار قیمت دارد. رضایی می‌پرسد: «این‌ها نفت هم از ما قبول می‌کنند؟» یعنی به جای پول، نفت بگیرند؟ احمدپور معاون وزير سپاه: «بله همه نفتی هستند.» رضایی: «خوب الحمدلله، بخرید، 100 تا بخرید ازشان.» یعنی 550 میلیون دلار. در همین جلسه از نهایی‌شدن قراردادهایی با برزیل هم صحبت می‌شود.(جلد 54 روزشمار جنگ، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس سپاه، ص770 تا 780)
این‌ها بخشی از هزینه‌های جنگ برای دولت است؛ به این‌ها اضافه کنید: نابودی زیرساخت‌ها و صنایع، هزینه‌ی ساماندهی آوارگان جنگی، محیط زیستی كه دستخوش آسیب‌های فراوانی می‌شود به‌ویژه وقتی جنگ به مناطق حساسی مانند هور کشیده می‌شود و...
ما درباره‌ی این موضوعات نیاز به گفتگو و جلسات تخصصی با حضور نظامی‌ها و دولتی‌ها داریم تا طرفین حرفشان را بزنند و گذشته را نقد کنیم اما برخی علاقه دارند انتقاد از دولت و مسوولان غیرنظامی در زمان جنگ در تریبون‌های عمومی و به‌شکلی یک‌طرفه مطرح شود اما انتقاد از خودشان را برنمی‌تابند و می‌گویند بحث‌های تخصصی نباید در فضاهای عمومی مطرح شود؛ یک بام و دو هوا!
https://t.me/jafarshiralinia
اتاق آینده / شیرعلی‌نیا pinned «یک بام و دو هوا در روایت جنگ بودجه‌های عجیب در جنگ هشت‌ساله ستاری‌فر، معاون سازمان برنامه‌و‌بودجه در کابینه‌ی دوم موسوی، درباره‌ی دولت و بودجه‌ی جنگ می‌گوید: «بخش جنگ از بخش غیرجنگ مطالبات جدی‌تر و همه‌جانبه‌تری داشت که بخش غیرجنگ نمی‌توانست آن‌ها را برآورده…»
این کشتی ظرفیت این همه آویزان شدن را دارد؟
نظر خداوند در انتخابات ریاست‌جمهوری

آیت‌الله خزعلی بسیار پرحرارت سخن می‌گفت؛ «به حق سادات و اجدادشان قسم» ناطق نوری بهتر است.
چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت، دو روز مانده به انتخابات ریاست‌جمهوری دوم خرداد ۷۶ برای بسیاری مسجل شده بود که آرای سیدمحمد خاتمی با شتاب از آرای ناطق نوری پیشی گرفته است اما آیت‌الله خزعلی به یزد، زادگاه خاتمی، رفته بود و در سخنرانی‌اش از احتمال پیروزی قطعی ناطق نوری با اختلاف رای بالا سخن گفت.
خزعلی به مردم یزد گفت، شنیده است که یزد در دفاع از حق خاموش است؛ «من زنده باشم و یزد خاموش؟»
او از رای جامعه‌ی مدرسین به ناطق گفت و این‌که از چهار مسیر، از اطرافیان رهبری بررسی کرده است و دریافته که تمایل رهبری به ناطق نوری است. از خاتمی انتقاد می‌کرد اما می‌گفت«اما آقای ناطق نوری صد درصد دستش توی دست ولایت فقیه است.»
خزعلی به مردم ‌گفت: «ببینید چه کسانی دارند کار می‌کنند و پشت سرند؟ روزنامه‌ی اسرائیل را ببینید. روزنامه‌ی بی‌بی‌سی را ببینید. آقایان، برادران، خواهران، بیدار باشید.» به فیلمی اشاره کرد که در تهران از خانمی که؛ «زلفش را هم بیرون گذاشته» می‌پرسند به چه کسی رای می‌دهد و او می‌گوید خاتمی؛ چون آزادی می‌دهد؛ «بند چارقدش را هم بر می‌دارد. چرا این‌ها را نمی‌گیرند؟!» انتقاد از خاتمی را ادامه داد، دقایقی جلسه به هم ریخت و شعارها سخنرانی را قطع کرد؛ «حسین حسین شعار ماست، خاتمی افتخار ماست» شعارها که تمام شد، خزعلی گفت در پایان سخنانش حقیقتی را آشکار خواهد کرد که شعاردهندگان؛ «از این‌که از روی نادانی شعار داده‌اند شرمنده خواهند شد.»
آن روزها سیدمحمدحسین طباطبایی، کودک حافظ قرآن، در کانون توجه افراد مذهبی بود و تسلطش بر قرآن در سن پنج، شش سالگی بسیاری را شگفت‌زده کرده بود. او می‌توانست به سوالات افراد با بخشی از آیات قرآن جواب بدهد. خزعلی گفت پیش از سخنرانی به محمد‌حسین طباطبایی زنگ زده است و درباره‌ی انتخابات پرسیده است و طباطبایی جواب داده؛ «فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ» خزعلی گفت یعنی به هدایت روحانیون اقتدا کن. «گفتم به تیپ آقای خاتمی چه می‌گویی؟» پاسخ داد؛ «إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ» خزعلی معنی این جواب را این‌گونه توضیح داد؛ « این‌ها گمراه شده‌اند و تو نمی‌توانی هدایت‌شان کنی.» و گفت این همان حرفی است که شعاردهندگان را شرمنده می‌کند؛ «حالا تا صبح به خودت بپیچ. این حرف دیگر مال من نیست، مال روحانیت نیست، مال خداست که دارد به قلب این بچه القا می‌کند. حالا فردا برو پای صندوق هر چی خواستی و به هر کی خواستی رأی بده... اگر سر جنگ با خدا داری بارک‌الله!» نتیجه‌ی انتخابات را نیز چنین پیش‌بینی کرد؛ «برای هر چهار نفر کاندیدا دعا کنید، برادران مسلمان ما هستند. یکی‌شان یک و نیم درصد رأی می‌آورد. یکی‌شان شاید پنج، شش درصد و آقای ناطق نوری حدس می‌زنم بین پنجاه و شش تا شصت درصد و مابقی پایین‌تر.» (جمهوریت؛ افسون‌زدایی از قدرت ص۴۲۱-۴۲۷)

توان زیادی از حوزه و روحانیت در این انتخابات خرج شد تا ناطق نوری رای بیاورد. سیدمهدی طباطبایی در خاطراتش روایت کرده است: «به نقاط مختلف کشور سفر کردیم و علما را دعوت می‌کردیم که از آقای ناطق حمایت کنند... حتی حوزه علمیه هم وارد شد. آقای قرائتی در برنامه‌های تلویزیونی خودش اشاره‌هایی داشت، آقای جوادی آملی هم در تیزر تلویزیونی به همراه چند تن دیگر از بزرگان برای تایید شخصیت آقای ناطق صحبت کرد اما این یک کشتی بود که هرچه بیشتر به آن آویزان می‌شدیم، بیشتر غرق می‌شد. یعنی هر چه‌قدر به این کشتی وزنه آویزان می‌کردیم، سنگین‌تر می‌شد. من چند روز مانده بود به انتخابات متوجه این نکته شدم.» او توضیح داده است که چه‌گونه این پشتیبانی زیاد بخشی از روحانیت را هم رویگردان کرد. (اخلاق و مبارزه ص۲۰۳ و ۲۰۴)
در نهایت خاتمی با اختلاف چند برابری پیروز انتخابات شد. چند روز پس از انتخابات آیت‌الله امینی در دیدار با هاشمی رفسنجانی از «سوءمدیریتی که باعث شکست اعتبار روحانیت در انتخابات شد» گله کرد و نیز«از کارشکنی های احتمالی که به زودی علیه آقای خاتمی بروز خواهد کرد» گفت. چند روز بعد آیت‌الله امامی کاشانی از هاشمی«برای قرض‌هایی که در تبلیغات ریاست‌جمهوری بارآورده استمداد کرد.» و 28 خرداد ری‌شهری به هاشمی خبر داد؛ روحیه افرادی مانند آیت‌الله جوادی آملی و حجت‌الاسلام قرائتی که وادار به موضع‌گیری در انتخابات شده‌اند، بد است. (انتقال قدرت، ص 172،183و 22)

این روزها ۲۴ سال از آن ایام می‌گذرد. در روزهای گذشته یکی از سخنرانان مذهبی کشور پیوندهایی زده است، میان انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ و مسئله‌ی ظهور امام زمان.

آیا این کشتی ظرفیت این همه آویزان شدن را دارد؟ چرا هر بار وزنه‌های بیشتری به آن آویزان می‌کنید؟

https://t.me/jafarshiralinia
اتاق آینده / شیرعلی‌نیا pinned «این کشتی ظرفیت این همه آویزان شدن را دارد؟ نظر خداوند در انتخابات ریاست‌جمهوری آیت‌الله خزعلی بسیار پرحرارت سخن می‌گفت؛ «به حق سادات و اجدادشان قسم» ناطق نوری بهتر است. چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت، دو روز مانده به انتخابات ریاست‌جمهوری دوم خرداد ۷۶ برای بسیاری مسجل…»
اتاق آینده / شیرعلی‌نیا pinned «آدرس صفحه‌ی اینستاگرام عکس‌ها و نکته‌ها(شیرعلی‌نیا): (https://instagram.com/jafarshiralinia?igshid=1sw8uiiznyf5v) @jafarshiralinia»
آیا ظریف هنوز معلق می‌زند؟
چالش وزارت‌خارجه و سپاه قدس به روایت هاشمی

محمد جواد ظریف در مصاحبه با اعتماد می‌گوید به عنوان وزیرخارجه خودش را «مدافع همه‌ی آنچه جمهوری‌اسلامی انجام داده است» می‌داند. او می‌گوید در تدوین برخی سیاست‌های خارجی مانند برجام نقش بیشتر و برجسته‌تری داشته است، و در برخی دیگر نقشی محدودتر؛ «در تدوین سیاست‌های منطقه‌ای نقش محدودتری داشتم.» او از دفاعش از برخی سیاست‌ها گفته است که «اصلا قبول» نداشته است و یا این‌که می‌دانسته آن سیاست‌ها«ممکن است برای کارشکنی در کار خود من دنبال شده بود.»
ظریف در این مصاحبه می‌گوید: « وقتی من در مقابل جهان قرار می‌گیرم، من نماینده‌ی مجموعه‌ی حاکمیت ایران هستم و لذا باید از چیزهایی دفاع کنم که خودم هم به آن‌ها باور ندارم.»
آیا می‌توان سیاست‌های ایران در بخش‌های دیگر جهان را از سیاست‌های منطقه‌ای ایران تفکیک کرد؟ وزیر خارجه‌ای که در سیاست‌های منطقه‌ای نقش محدودتری دارد، در تدوین سیاست ایران در مناطق دیگر تا چه حد می‌تواند «نقش برجسته‌ای» داشته باشد و آن سیاست‌ها تا چه حد اجرایی خواهد بود؟ هنگامی در مذاکرات و تدوین سیاست‌ها در سایر مناطق جهان، موضوع به سیاست منطقه‌ای ایران گره بخورد، وزیر خارجه چه خواهد کرد؟ عکس‌العمل او وقتی طرف مقابل خواسته‌ای درباره‌ی سیاست منطقه‌ای ایران دارد چه خواهد بود و مقامات خارجی مذاکره‌کننده را به چه نتیجه‌ای خواهد رساند؟ اجرایی شدن سیاست‌های تدوین‌شده‌ی ایران در جهان تا چه حد به سیاست‌های ایران در منطقه وابسته است؟

بیش از سه دهه‌ی قبل، ظریف، از دیپلمات‌های فعال ایران در ماجرای قطعنامه بود و می‌گوید در یکی از جلسات مهم با نماینده‌ی ژاپن، دو ساعت بر سر خواسته‌های ایران چانه زده، اما در پایان دیپلمات ژاپنی گفته: «اگر من به شما تضمین بدهم که من تمام درخواست‌های شما را عمل می‌کنم، شما حاضری قطعنامه را بپذیری؟» ظریف می‌گوید: «با سردرد عجیبی از آن‌جا بیرون آمدم. چون نمی‌توانستم بگویم می‌پذیرم. اجازه نداشتیم. تقریبا یک ساعت از این دو ساعت را معلق زده بودم که بگویم مثلا همکاری می‌کنیم... ولی او می‌گفت به من بگو آره یا نه... و من هم اجازه نداشتم این را بگویم.» (دیپلماسی ایران و قطعنامه ۵۹۸، ص۲۰۱)

فضایی که این روزها ظریف از سیاست خارجی تصویر می‌کند تا چه حد با معلق زدن‌های سه دهه‌ی پیش او متفاوت است؟
سال ۹۴ از هاشمی پرسیدم که آیا پس از پایان جنگ به دنبال ادغام ارتش و سپاه بود؛ «واقعاً شما به دنبال این بودید که این دو نیرو را تبدیل به یک نیرو کنید؟» می‌گوید: «واقعاً این‌گونه بود.» به هاشمی گفتم که اگر ادغام انجام می‌شد اکنون نیروی بانفوذی مانند سپاه قدس در منطقه نداشتیم اما او نظر دیگری داشت و معتقد بود اگر چنین نیرویی نداشتیم وزارت خارجه فعال‌تر و موثرتر کار می‌کرد: «الان آن یک اشکال واقعی دارد و اشکالش این است که وزارت خارجه را از اِعمال مسئولیت خودش در حساس‌ترین نقاطی که به ما مربوط می‌شود محروم کرده است. در عراق، سوریه، لبنان، افغانستان، یمن و هر جایی که این‌گونه می‌شود، ما حقیقتاً مشکل داریم. کسی نمی‌تواند در این کشورها سفیری را بدون موافقت سپاه قدس بگذارد.» این بخش را در کتاب زندگی و زمانه‌ی هاشمی رفسنجانی منتشر کردم و حالا ظریف از نقش محدودش در سیاست‌های منطقه‌ای می‌گوید.
به راستی شخصیت و روش افرادی مانند دکتر ظریف و سایر وزرای خارجه چه نقشی در نهادینه شدن این مسیر در سیاست خارجی ایران داشته است؟

https://t.me/jafarshiralinia
اتاق آینده / شیرعلی‌نیا pinned «آیا ظریف هنوز معلق می‌زند؟ چالش وزارت‌خارجه و سپاه قدس به روایت هاشمی محمد جواد ظریف در مصاحبه با اعتماد می‌گوید به عنوان وزیرخارجه خودش را «مدافع همه‌ی آنچه جمهوری‌اسلامی انجام داده است» می‌داند. او می‌گوید در تدوین برخی سیاست‌های خارجی مانند برجام نقش…»
نامه غافلگیرکننده آیت‌الله خمینی درباره یک برنامه رادیویی
بازنشر یک یادداشت قدیمی
به بهانه درگذشت نویسنده سریال اوشین

نامه آیت‌الله خمینی غافلگیرکننده بود؛ به‌ویژه این بخش: «در‌‌صورتی‌که ثابت شود قصد توهین در کار بوده است، بلاشک فرد توهین‌کننده محکوم به‌‎ ‌‏اعدام است.»
ماجرا به یک برنامه رادیویی در 8 بهمن67 روز تولد حضرت زهرا که روز زن بود مربوط می‌شد. در بخشی از برنامه تهیه‌کننده گزارش از خانم‌ها درباره الگوی زنان ایرانی می‌پرسید. در میان جواب‌هایی که همه حضرت زهرا را معرفی می‌کردند یکی گفته بود الگوی زن ایرانی اوشین است. گویا وقتی گزارشگر گفته بود باید حضرت زهرا الگو باشد او دوباره تاکید کرد که الگوی امروز اوشین است.
اوشین شخصیت اول یک سریال معروف ژاپنی به نام سال‌های دور از خانه است. داستان دخترکی که از بچگی تا بزرگسالی‌اش فلاکت‌های فراوانی کشید اما مصمم با بیچارگی‌هایش مبارزه کرد و موفقیت‌هایی هم به‌دست آورد. پخش سریال در ایران همزمان است با سخت‌شدن زندگی در سایه جنگ. در سال‌هایی که صف‌های طولانی برای نفت و...، زندگی کوپنی و سختی‌های بسیار، گریبان خانواده‌های ایرانی را گرفته بود.
این سریال تنها محبوب مردم نبود که گویا مسوولین کشور هم به آن علاقه داشتند. در خاطرات هاشمی رفسنجانی اشاره شده که سریال را می‌دیده است و آن‌طور که آقای خامنه‌ای از قول احمد خمینی می‌گوید، امام نیز مرتب این سریال را می‌دیده است و آقای خامنه‌ای می‌گوید این سریال؛ «همه را جذب کرد... چون زندگی که آن شخص در فیلم دارد و آن کاری که او دارد می‌کند، درست مطابق با واقع است.»(28مهر70، ديدار با نويسندگان)
این محبوبیت که می‌توانست برای صداوسیمایی‌ها موفقیتی بزرگ محسوب شود به ناگاه به یک کابوس تبدیل شد. امام نوشته بود: «فردی که این مطلب را‌‎ ‌‏پخش کرده است تعزیر و اخراج می‌گردد، و دست‌اندرکاران آن تعزیر خواهند شد.» و در انتهای نامه آمده بود: «اگر بار دیگر از این‌گونه قضایا تکرار گردد، موجب تنبیه و توبیخ و مجازات‌‎ ‌‏شدید و جدی مسئولین بالای صداوسیما خواهد شد. البته در تمامی زمینه‌ها قوه قضاییه‌‎ ‌‏اقدام می‌نماید.»(صحيفه امام،ج21،ص251)
قوه قضاییه با سرعتی شگفت‌آور ماجرا را پی گرفت. به روایت محمد هاشمی مدیر وقت صداوسیما: «دادستان هم پنج، شش نفر از کارکنان را احضار کرد... احکامشان را هم همان روز صادر کردند که انفصال از خدمت، زندان، تعزیر و جریمه بود.» آن‌ها را روانه زندان قصر کردند. با رایزنی‌های فراوان، موسوی اردبیلی روز 12 بهمن برای امام نامه نوشت تا آن‌ها را عفو کند و با عفو امام آزاد شدند.
اما نکته این‌جاست: حرفی که آن مصاحبه‌شونده مطرح کرده است همان نتیجه‌ایست که ظاهرا هدف از پخش این سریال و نشان‌دادن الگویی از سخت‌کوشی برای ایرانیان بوده است. گاه حاکمان از نتیجه کاری ناراضی به نظر می‌رسند که آن نتیجه، محصول عملکرد خودشان است.
دعاگو عضو شورای سرپرستی صداوسیما درباره این سریال می‌گوید: «وقتي صداوسيما اين سريال را تهيه كرد، تغييراتي در اصل فيلم به‌وجود آورد تا براي خانواده‌هاي مسلمان ايراني جنبه بدآموزي نداشته باشد، براي مثال در فيلم صحنه شناي اوشين با لباس مخصوص يا مجالسي نشان داده شده بود كه صحيح نبود به نمايش درآيند. ما اين سريال را كنترل كرديم و سپس به نمايش درآورديم تا مردم از جنبه‌هاي آموزنده آن استفاده كنند.» دعاگو با اشاره به برخورد امام با ماجرای گزارش رادیو می‌گوید: «الحمدلله از آن تاريخ به بعد ديگر چنين موردي براي صداوسيما پيش نيامد.»
حقیقت این است كه الگوها با كار هنري خلق مي‌شوند نه با دستور و سخنراني. قدرت‌هاي بزرگ جهاني نيز كار خود را با فرهنگ پيش مي‌برند.
فيلم‌هايي مي‌سازند كه ناگزير از پخش آن هستيم و دلخوش به اين‌كه برخي صحنه‌هايش را حذف كرده‌ايم. فوتبال اروپا به مثابه يك فرهنگ چنان جایگاهی یافته كه نه تنها ناچار هستيم مسابقات تيم‌هايشان را كه اغلب نام شهرهايشان را با خود دارند پخش كنيم كه جذاب‌ترين برنامه‌ها را نيز درباره حواشي ليگ‌هايشان توليد مي‌كنيم و چند بار در هفته پخش مي‌كنيم. اين قدرت فرهنگي است كه رهبر جمهوری اسلامی را نيز به اين گله و شكايت مي‌رساند كه؛ «بچه‌های ما - نوه‌های بنده - اسم بازیکنان و ستاره‌های فوتبال دنیا را خیلی خوب بلدند، یکی‌یکی همین‌طور مکرر اسم این‌ها را می‌آورند؛ این طرفدار این است، آن طرفدار آن است، لباس نمی‌دانم فلان تیم فرنگی را این می‌پوشد، آن یکی لباس تیم دیگر را می‌پوشد، اما اسم مثلا فرض کنید که فلان دانشمند معاصر خودشان را نمی‌شناسند؛ اسم بیاوری نمی‌شناسند کیست.»(19آذر92، در ديدار با شوراي عالي انقلاب فرهنگي)

- سخنان محمد هاشمي از مصاحبه‌اش با تاريخ ايراني و سخنان دعاگو از مصاحبه با سايت نهاد نمايندگي رهبري در دانشگاه‌ها است.
https://t.me/jafarshiralinia
اتاق آینده / شیرعلی‌نیا pinned «پرسشی تکان‌دهنده درباره‌ی ماجرای دیروز فریاد نزنید، توضیح دهید «آقای صدوقی یک نامه‌ای قبل از شهادتش به سپاه نوشته که این حفاظتی که شما گذاشته‌اید، این حفاظت نیست. این پاسدارهایی که برای حفاظت گذاشتید این‌ها درست و حسابی تیراندازی هم بلد نیستند تا چه رسد…»
گزارش به رهبر باید تلخ باشد

«حتی اگر یک خانه‌ سالم مانده باشد و یک نفر در این مملکت زنده مانده باشد، این جنگ را ادامه خواهیم داد.» این جمله‌ایست از آیت‌الله خمینی در میانه‌ی جنگ در جمع مسئولان، برگرفته از سند سپاه به نقل از کتاب «آغاز تا پایان» اثر سردار محمد درودیان.
هرگاه تردیدها درباره‌ی امکان ادامه‌ی جنگ جدی می‌شد، آیت‌الله خمینی با جمله‌هایی از این جنس با تردیدها مقابله می‌کرد؛ اما چرا در نهایت با تصمیمی که گفت برایش از زهر کشنده‌تر است قطعنامه‌ی 598 را پذیرفت؟ ذهنیت او در زمانی که بر ادامه‌ی جنگ تاکید می‌کرد و در زمانی که قطعنامه را پذیرفت چگونه شکل گرفت؟
امام درباره‌ی پذیرش قطعنامه گفت که تصمیمش «با توجه به نظر تمامی كارشناسان سیاسی و نظامی سطح بالای كشور» بوده است.(صحیفه، ج21، ص92)
در پیامی که برای مسئولین نوشت معلوم شد چند گزارش تلخ و یک گزارش تکان‌دهنده او را با حقایقی تلخ رو‌به‌رو کرده که به‌سرعت نظرش را تغییر داده است.
یکی از گزارش‌ها از دولت بود که در آن وضع مالی نظام زیر صفر اعلام شد. گزارشی دیگر از مسئولین سیاسی که با شرح وضعیت جنگ نوشته بودند: «شوق رفتن به جبهه» در مردم کم شده است. یک نامه هم از فرماندهی سپاه که امام آن را تکاندهنده توصیف کرد. در آن نامه امکاناتِ بسیار زیاد و خواسته‌های عجیبی مطرح شده بود و امام نوشت این فرمانده «مهم‌ترین قسمت موفقیت طرح خود را تهیه‌ی به‌موقع بودجه و امکانات دانسته است... البته با ذکر این مطالب می‌گوید باید باز هم جنگید، که این دیگر شعاری بیش نیست.» (نشریه‌ی نگین، ش‌21، ص43)
همین جمله‌های مختصر فضای پذیرش قطعنامه را به‌خوبی نشان می‌دهد؛ اما شاید سوال مهم‌تر این باشد که ذهنیت امام برای تاکید بر ادامه‌ی جنگ چگونه شکل گرفته بود؟
سال 94 از هاشمی رفسنجانی پرسیدم گویا در آن مقطع گزارش دقیقی به امام رسید. آیا امکان نداشت که آن گزارش‌ها زودتر به امام برسد؟ جواب داد: «بعضی‌ها بودند که نمی‌خواستند واقعیت وجودی ذهن خود را پیش امام رو کنند. به من می‌گفتند که نیازهای زیادی داریم و نمی‌توانیم بجنگیم، اما به امام که می‌رسیدند، می‌گفتند: عاشورایی می‌جنگیم.»
آیا آیت‌الله خمینی در مقابل واقعیت‌های ویرانگر جنگ، تنها با تکیه بر بحث‌های شعاری بر ادامه‌ی جنگ تاکید می‌کرد؟ در این میان هاشمی رفسنجانی و مسئولان عالیرتبه تا چه حد قبل از گزارش‌های تلخ سال 67، امام را در جریان واقعیت‌های تلخ جنگ قرار داده بودند؟
بر اساس یادداشت روزانه‌ی هاشمی در 21 فروردین66، او و حسن روحانی دونفری قدم می‌زدند و روحانی می‌گفت باید جنگ را از موضع قدرت خاتمه داد و منتظر فتحِ سرنوشت‌ساز نماند. هاشمی نوشته چون حرف روحانی برخلاف نظر امام بود صراحت نداشت. (دفاع و سیاست، ص61)
وقتی حسن روحانی در قدم زدن دو نفره با هاشمی از صراحتش کم می‌کند، مسئولین در حضور امام خمینی چگونه سخن می‌گفته‌اند؟
روغنی زنجانی، مسئول برنامه و بودجه در دولت موسوی، می‌گوید سال 65 در نامه‌ای برای نخست‌وزیر موسوی استدلال کرده که نمی‌توان جنگ را ادامه داد و یا باید جنگ را تمام کرد یا ادامه داد که نتیجه‌ی آن فروپاشی نظام و قهرمانانه کنار رفتن است.(اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی، ص169) او فکر می‌کند نخست‌وزیر در باطن با حرف‌های او موافق بود اما «نمی‌توانست به‌صورت رسمی نظر مخالف دولتِ خود را درباره‌ی جنگ عنوان کند.»(همان، ص184)
آیا مذاکرات مجلس و بحث‌های داخل دولت می‌توانست آیت‌الله خمینی را در جریان عمق فاجعه قرار دهد؟ با روایت روغنی زنجانی این مسیر نیز عمق فاجعه را آشکار نمی‌کرد. او می‌گوید در اتاقی که پشت محل برگزاری جلسات هیات دولت بود و اعضای کابینه برای استراحت و یا سیگار کشیدن از آن استفاده می‌کردند، نظرات با صراحت در انتقاد از ادامه‌ی جنگ بود اما در اتاق رسمیِ جلسه صحبت‌ها از آمادگی برای ادامه‌ی جنگ بود؛ با چاشنی آیه، حدیث و شعرهای حماسی. او می‌گوید: «در مجلس نیز همین‌طور بود، تمام نطق‌های پیش از دستورِ نمایندگان در دفاع از ادامه‌ی جنگ بود.» اما خارج از آنجا كه با آن‌ها گفتگو می‌کردی و وضعیت را توضیح می‌دادی آن‌ها هم ادامه‌ی جنگ را نقد می‌کردند؛ «فکر می‌کنم همه درگیر خودسانسوری بودند.»(همان، ص183)
نکته‌ی آخر این‌که در هیچ شرایطی مسئولیت از رهبری سلب نمی‌شود و او بیش از همه مسئول گرفتن اطلاعات واقعی از مدیران کشور است و باید این مسیر را هموار کند تا مبادا مسئولین جرات گزارشِ عمق تلخی‌ها را نداشته باشند.
حتی اگر بپذیریم برای جلوگیری از فروپاشی ذهنی جامعه باید قدری از تلخی گزارش به مردم کاست؛ اما با رهبر باید تلخی‌ها را تلخِ تلخ گفت تا از عمق بلاهایی که بر سر مردم می‌آید باخبر باشد.
https://t.me/jafarshiralinia