جامعه نو

#الف

🔸طاقت می‌آوریم؟

▫️شورای سردبیری: پرسش این روزهای اهل سیاست این است که آیا طاقت می‌آوریم؟ پاسخ سرراست و مبتنی بر تجربه‌ای که می‌توان به آنها داد، "بله" است. نظام از پس فشار تحریمی و نارسایی‌های تجاری حاصل از آن و گرفتاری‌های اجتماعی حاصله برمی‌آید. دو تجربه جنگ و تحریم‌های قبل از برجام را داریم و روش‌های حکومت (فارغ از اینکه چه کسی رئیس‌جمهور است) هم بر ما آشکار است. از پس آن، برمی‌آید.

اما اصطلاحی که به کار برده‌ایم خیلی گشاده‌معناست. حکومت چگونه از پس مجموعه موانع و پرتگاه‌ها برمی‌آید و با چه هزینه‌ای؟ ابتدا باید ببینیم آنچه حکومت با آن روبروست و باید توانایی بر آمدن از پس آن را داشته باشد، چیست.

حکومت باید راه‌های تنفسی جانشین راه‌های بسته شده در مورد فروش نفت و انتقال درآمدهای آن و سایر صادرات کشور را پیدا کند؛ باید راه انتقال مواد لازم برای کشور از مبداء خارج را به طریقی باز نگه دارد؛ باید مجموعه اقتصاد داخلی را در مقابل امواج ناگزیری که توانایی جلوگیری از انها نیست حفاظت کند؛ باید نرخ مثبت معقولی از تشکیل سرمایه ثابت داشته باشد تا جلوی عقب رفتن بیشتر اقتصاد کشور را بگیرد؛ حکومت باید توانایی کنترل تورم را داشته باشد تا با شورش‌های اجتماعی روبرو نشود؛ حکومت باید توانایی پذیراندن سیاست‌های داخلی و خارجی خود و نگه داشتن افکار عمومی با حکومت طی دوران سخت مضایقه خارجی یا به قول خودش شعب ابوطالبی را داشته باشد. حکومت باید توانایی حفظ روابط مسالمت‌آمیز با همسایگان را پیدا کند تا درگیری و دغدغه مرزی نداشته باشد؛ ...
می‌بینیم که فهرستی طولانی از کار در آمده است. حکومتی که ما می‌شناسیم در مقابل این بایدها چه می‌کند؟

درباره راه‌های تنفسی، حکومت ما تجربه گرانقیمت دور زدن تحریم‌ها را در دست دارد و ظاهرا باکی نیست، اما این دفعه هزینه آن بیشتر و راه‌ها طولانی‌تر خواهد بود، زیرا خزانه‌داری ایالات متحده نیز هم تجربه بیشتر و هم اطلاعات روشن‌تر از روش‌های ایران در دور زدن تحریم‌ها کسب کرده است. بنابراین تحریم‌ها را دور می‌زنیم با هزینه بیشتر و تولد بابک زنجانی‌های بیشتر و ارقه‌تر.

در باره واردات، تا آنجا که اطلاعات هست کار از دفعه پیش سخت‌تر است زیرا کانال‌های حمل و بیمه حمل محکمتر بسته شده‌اند. این خبر شنیده شده تاکنون چینی‌ها حاضر نشده‌اند از دوبی جلوتر بیایند و کالاهای ما را تا دوبی حمل خواهند کرد. این یکی هم قابل حل است با هزینه بیشتر. از سوی دیگر آمارهای اخیر گمرک نشان می‌دهند سیاست دولت متوجه ورود و ذخیره مایحتاج اولیه و مواد غذایی است و آمادگی سیاست شعب ابوطالبی در پیش است.

درباره حفاظت از کلیت اقتصاد، متاسفانه مقامات ایران کل مشکل را در جلوگیری از فروش نفت می‌دانند و دائم تکرار می‌کنند ما نفت را به هر حال می‌فروشیم، غافل از اینکه حتی در دوران وفور درآمد خارجی، اقتصاد ایران به دلیل عارضه‌های داخلی، در رهاشدگی ناشی از بدسیاستی و ویرانی مدیریتی غرق بوده است. بعید است در این دوره که آن را دوره جنگ می‌نامند و ادعا می‌کنند به سیاست تثبیت نیاز دارد، کسی جرات تغییرات وسیع در سازوکارها بدهد. آش و کاسه عوض نمی‌شوند.
داشتن نرخ معقولی از تشکیل سرمایه ثابت به عنوان ضامن وجود رشد درازمدت کاملا منتفی است. امروز رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد در بودجه سال آینده هیچ منبعی برای شروع طرح‌های جدید یا به اصطلاح تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در نظر گرفته نشده است. کلا مرخص، اما حکومت باکی از این حرف‌ها ندارد و بیخیال.

و سرانجام، کنترل تورم که رابطه مستقیم با میزان نارضایتی جامعه و امکان وقوع ناآرامی‌های اجتماعی و سیاسی دارد. تخصص دولت‌ها در ایران در این حوزه است. همه چیز را فدا می‌کنند تا جلوی افزایش قیمت‌ها را بگیرند و غالبا هم موفق نمی‌شوند. دولت در شش ماه اخیر هر کاری کرده هدف کنترل تورم را در ذهن داشته است. نقطه مشترک ذهن دولت و حکومت هم همین است و البته هر راهی هم که رفته‌اند اشتباه محض بوده است و تنها به تشدید نرخ تورم منجر شده است. بنابراین در ماه‌ها و شاید سال‌های پیش‌رو هم به همین منوال پیش خواهد رفت. ناموفق، اما بحران به تعویق افکن.
درباره آخرین "باید" فهرست شده، یعنی لزوم بی‌تنش‌سازی پیرامونی، تعارضی بنیادین بین بخش‌هایی موثر و قدرتمند وجود دارد که پیش‌بینی را ممتنع می‌سازد: خط تعادل با فشار خارجی و جامعه هراسی داخلی جابه‌جا میشود. اما اثر منفی آن همیشه حاضر است. معمولا کمکی به برآمدن از پس موقعیت نمی‌کند.

حال می‌توانیم ببینیم از پس این پیچ تاریخی برمی‌آییم یا نه. برمی‌آییم؟

🆔 @jameeno

7.27K viewsedited 11:38