🔻 با حمله‌ی امروز رژیم اسرائیل به ضاحیه‌ی جنوبی، و نیز اظهارات ترامپ مبنی بر این که «لزومی ندارد لبنان بخشی از توافق آتش‌بس با ایران باشد»، بی‌راه نیست اگر ایران را گرفتار در همان تله‌ی شناختی ببینیم که ژنرال‌های ارتش اسرائیل به عنوان بخشی از نقشه‌ی عملیاتی نبرد در جبهه‌ی شمالی طراحی کرده‌‌اند.

🔻 نمایشی که هفته‌ی گذشته با انتشار گزارش مناقشه‌برانگیز اکسیوس درباره‌ی تماس تلفنی تنش‌آلود ترامپ و نتانیاهو به اجرا درآمد، نه پرده‌برداری از یک شکاف واقعی، که نمونه‌ای کلاسیک از «مهندسی ادراک» بود: همان خبرنگار همیشگی با دسترسی‌های سطح بالا، و همان کارکرد قدیمی، با هدف ساختن روایتی از «تنش» میان واشنگتن و تل‌آویو برای مدیریت اذهان (در تهران) در حالی که بنا نیست هیچ تغییر اساسی در میدان رخ دهد.

🔻 واکنش‌ها به ماجرا نیز این سناریو را تأیید می‌کرد‌. نزدیکان به ترامپ و نتانیاهو غائله‌ای به راه انداختند و بدون تکذیب اصل ماجرا، فقط از «درز» خبر ابراز خشم نمودند؛ این یعنی اصل خبر واقعیت داشت. برخی دیگر نیز معتقد بودند اگر نگرانی از توقف مذاکرات با ایران نبود، چنین تماسی میان ترامپ و نتانیاهو برای مهار تنش در لبنان شکل نمی‌گرفت.

🔻 در این بازنمایی، خط روایی اصلی این بود که «ایران با تهدید به قطع مذاکرات، ترامپ را وادار کرده که نتانیاهو را مهار کند»؛ یک روایت خیالی.

کارکرد این سناریو برای ایالات متحده و اسرائیل روشن بود: با درز دادن» این خبر، قرار بر این بود که ظاهراً سطح درگیری‌ها تنظیم شود تا مسیر دیپلماسی در پرونده‌ای مهم‌تر به‌هم نخورد، بی‌آن‌که پروژه‌ی اسرائیل برای اشغال و پاکسازی متوقف شود.
برای ترامپ، چنین روایت‌هایی سرمایه‌ی سیاسی می‌سازد: چهره‌ی رهبر مستقلی که حتی اسرائیل را هم سر جای خود می‌نشاند.
برای نتانیاهو نیز یک پوشش سیاسی مقبول ایجاد می‌کند: عدم گسترش نبرد به جنوب بیروت در یک بازه‌ی مشخص، به‌عنوان «هماهنگی» با آمریکا فروخته می‌شود، نه عقب‌نشینی.

این خبرسازی برای ایران هم کارکرد داشت؛ چرا که به مقامات سیاسی ایران نیز مجال داد تا بتوانند روایتی را تقویت کنند که نشان می‌داد در برابر آمریکا محکم ایستاده‌اند و ادامه‌ی مذاکرات را به توقف حمله‌ی اسرائیل به بیروت مشروط کرده‌اند. به این ترتیب ادعای اثرگذاری مستقیم بر رفتار واشنگتن، می‌تواند بر کاهش فشارهای داخلی بر دستگاه دیپلماسی نیز موثر باشد.

🔻 تحولات میدان اما گویای واقعیت است: حمله‌ی احتمالی به بیروت تنها برای شش روز متوقف شد، درحالی‌که تهاجم زمینی به جنوب لبنان بی‌وقفه ادامه داشته است.
از زمان آغاز این دور حملات رژیم اسرائیل، تهاجم و پیش‌روی ارتش رژیم در خاک لبنان به طور مستمر ادامه داشته، حزب‌الله همچنان با ارتش متجاوز رژیم درگیر است، و ارتش رژیم بی محابا جان و مال ساکنان مناطق جنوبی لبنان را هدف می‌گیرد؛ اسرائیل حدود یک پنجم از خاک لبنان را اشغال کرده، صدها هزار نفر آواره شده‌اند، و شیعه‌زدایی از جنوب لبنان و غرّه‌سازی آن با شتاب در حال عملیاتی شدن است.

موضع رسمی رژیم اسرائیل هم کمترین تغییری نکرده است. یعنی آنچه با انتشار گزارش اکسیوس، «مهار» نتانیاهو توسط ترامپ نامیده می‌شد، در بهترین حالت یک بازتنظیم تاکتیکی هماهنگ بیشتر نبود و این بار نیز ایران در تله‌ی همان بازی تکراری افتاد: آمریکای «خشمگین»، اسرائیل «کنترل شده»، ایران که ظاهراً «دست بالا» را پیدا می‌کند و در همین اثنا، اشغالگری و مهار حزب‌الله بدون وقفه ادامه می‌یابد.
آنچه تعیین‌کننده است، نه روایت‌ها بلکه توازن در میدان است، که نه تنها از منظر راهبردی هیچ تغییری هم‌راستا با خواست ایران پیدا نکرده، بلکه موجب شده معادله‌ی جنوب لبنان عملاً از شروط ایران در مذاکرات کنار گذاشته شود.

پیش‌تر اگر اسرائیل درصدد تثبیت معادله‌ی جنوب (بیروت) در برابر شمال (فلسطین اشغالی) بود،‌ اکنون با خبر عقب کشیدن نیروهای رضوان از جنوب لبنان به جنوب بیروت و متعاقباً حملات هوایی وحشیانه‌ی رژیم به ضاحیه، درصدد است که پاکسازی جنوب لبنان را با وارد کردن ضربات کاری به بدنه‌ی فرماندهان و رزمندگان نخبه‌ی حزب‌الله به نقطه‌ای برساند که دست‌کم در میان‌مدت، غیرقابل برگشت باشد.

🔻 حملات امروز ارتش رژیم اشغالگر اسرائیل به ضاحیه، تست اراده‌ی ایران و اعتبارسنجی تهدیدهای مکرّری است که بارها در حمایت از حزب‌الله طرح شده اما عملیاتی نشده است.
اگر جنوب لبنان کماکان «کمربند امنیتی جبهه‌ی مقاومت» است، اکنون «لبنان در برابر سرتاسر فلسطین اشغالی(اسرائیل)» تنها معادله‌ی درستی است که باید تعریف و تثبیت شود.
اگر نه، با سرکوب حزب‌الله و مهار نسبی جبهه‌ی شمالی، اسرائیل با دست بازتری به سراغ پرونده‌ی ناتمام ایران می‌آید تا با همکاری آمریکا، برای پروژه‌ی مهار از مسیر جبهه‌ی جنوبی ایران آماده شود؛ جبهه‌‌ای که آمریکا پیشاپیش آن را گشوده است.//

پریسا نصرآبادی