📄 چندقطبی‌گرایی و بازمعماری نظم امنیتی منطقه‌ای؛ بخش اول: ظهور ترتیبات موازی از جنوب و غرب آسیا تا شمال آفریقا

🖋 به قلم پریسا نصرآبادی

📝 نظم امنیتی دو منطقه‌ی درهم‌تنیده‌ی غرب آسیا و شمال آفریقا که طی بیش از هفت دهه زیر سایه‌ی برتری نظامی و سیاسی ایالات متحده شکل گرفته بود، با شتابی فزاینده در حال فرسایش و بازآرایی است. این نظمِ مبتنی بر هژمونی آمریکا، در پی تحولات منطقه به ویژه پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و سپس دو جنگ انتخابی که واشنگتن با همراهی تل‌آویو در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ و ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ به ایران تحمیل کرد، عمیقاً تَرَک برداشته و ایالات متحده را در وضعیت «برزخ راهبردی» قرار داده است.
اکنون غالب تحلیل‌های قابل اعتنا به این واقعیت اذعان می‌کنند که...

🔹 ادامه متن را در سایت جدال بخوانید:

🌐 jedaal.tv/a/14722

#مقاله

چگونه قدرت مردم مبعوث شده
در خیابان را افزایش دهیم؟
گفتگو با فرشید جلیلیان

شب ۲۲۱: ایران و آمریکا در آستانه جنگ فراگیر؟ تحلیل سه جبهه هرمز، باب المندب و ریال در گفتگو با دکتر فواد ایزدی

چهارشنبه پانزدهم مهر ده شب زنده از یوتیوب جدال

https://youtube.com/live/q9v8m5kSYl0?feature=share

ایمیل رسیده از شیراز:

«اینجا ورودی اورژانس بیمارستان قلب کوثر شیراز هست. به محض ورود به اورژانس با این صحنه مواجه شدم. دستگاه کارت خوان برای پرداخت پول و رسیدهایی که از سی و پنج هزار تومان تا یک میلیون تومان بودن. هر کسی در حد توانش کارت کشیده و چسبونده اینجا و هر کسی بر اساس نیازش ممکنه برداره. نکته جالبش تموم شدن چسب هست. دستگاه کارت خوان هنوز وجود داره و یه سری رسید فشار داده شده پشت دستگاه یا وسط سیم ها که رسیدها نیفتن روی زمین. دیدن این صحنه توی این موقعیت ِ جنگی، اجتماعی و اقتصادی و در این مکان که مخصوص بیماران قلبی حاد هست من رو به گریه انداخت. نشونه ی دیگه ای که ما هنوز به مرحله گسست اجتماعی که رسانه ها میگن نرسیدیم.»

📄 چالش های زیست بوم فناوری ایران

🖋 به قلم جواد تقی‌زاده فیروزجایی

📝 شاید در ایران که سهم بودجه های پژوهش از تولید ناخالص ملی که باید بالای ۳ درصد باشد زیر یک درصد است انتقاد از ضعف های زیست بوم فناوری و نوآوری درست به نظر نرسد ولی از این منظر که با این منابع محدود، باید بهترین بازدهی برای این حوزه حساس داشته باشیم، مطرح شدن این انتقادات ضروری است چون می تواند مستقیما در اقتصاد جامعه و بازدارندگی دفاعی ما تاثیر داشته باشد. می توان دید که در اقتصاد ایران برنامه کلانی با توجه به موقعیت ژئوپلوتیک ایران وجود ندارد حتی بدتر اینکه، متخصصان اقتصادی و مسئولین حاکمیتی ما سر مدل اقتصاد کلان و سیاسی کشور به تفاهم نرسیده اند و در این شرایط اقتصادی هنوز بحث وجود یا عدم وجود ارز ترجیحی است….

🔹 ادامه متن را در سایت جدال بخوانید:

🌐 jedaal.tv/a/14739

#مقاله

برآورد آمریکا از نیروهای سیاسی و نظامی ایران چگونه است ؟
برشی از جدال اپیزود ۹۸۶


شب ۲۲۱:  ایران و آمریکا در آستانه جنگ فراگیر؟ تحلیل سه جبهه هرمز، باب المندب و ریال در گفتگو با دکتر فواد ایزدی

چهارشنبه پانزدهم
لینک برنامه :

https://youtube.com/live/q9v8m5kSYl0?feature=share

🎙فایل صوتی نهصد و هشتاد و هفتمین اپیزود رادیو جدال منتشر شد.

📣 #اپیزود ۹۸۷: ایران و آمریکا در آستانه جنگ فراگیر؟ تحلیل سه جبهه هرمز، باب المندب و ریال

🔹 گفتگو با فواد #ایزدی

📆 ۱۵ مهرماه ۱۴۰۵

⏱️ مدت زمان: ۱۶۷ دقیقه

📥 دانلود مستقیم فایل صوتی

📺 تماشای مصاحبه این گفتگو در سایت جدال

🌐 تماشای مصاحبه این گفتگو در یوتیوب

🎧 شنیدن این فایل صوتی از طریق کست‌باکس

شب ۲۲۲: ترامپ: تا انتخابات حمله نمی‌کنم؛ وعده یا عملیات فریب؟ گفتگو با محمد اصغری
@MuhammadAsghari

پنج شنبه شونزدهم مهر ده و چهل و پنج دقیقه شب زنده از یوتیوب جدال

https://youtube.com/live/iw7akcrz-ik?feature=share

📌 مهملات ترامپ را فراموش کنید؛ جنگ سوم قریب‌الوقوع است!

پریسا نصرآبادی



🔻 گزارش‌ها می‌گوید پنتاگون برای انجام یک عملیات حدوداً سه‌روزه علیه ایران آماده است؛ اما کسی که باید دستور حمله را صادر کند، تاکنون چند مرتبه «نه» گفته است و همچنان در چارچوب «دیپلماسی اجبار» از مذاکره با ایران سخن می‌گوید.

وضعیت اما روشن‌تر از اظهارات مبهم و ضدو‌نقیض جاری است؛ شواهد و قرائن حاکی از این است که ادعای ترامپ برای تعویق هرگونه حمله‌ی نظامی به ایران تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، بیش از هرچیز به یک بازی سیاسی و عملیات روانی شبیه است.


🔻 پنتاگون، گزینه‌های عملیاتی کردن کارزاری سه‌روزه برای حمله به پایگاه‌های موشکی و پهپادی، زیرساخت‌های انرژی و مراکز فرماندهی نیروهای نظامی ایران را تدارک دیده است.


🔻 بنا بر ادعای رسانه‌های آمریکایی، ترامپ در ماه‌های گذشته پنج پیشنهاد برای اقدام به عملیات گسترده‌ علیه ایران یا مقاومت یمن را وتو کرده و روز گذشته نیز تأکید کرده که پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای در ایالات متحده، حمله‌ی نظامی به ایران صورت نخواهد گرفت.


🔻 مقامات کاخ سفید با محوریت معاون رئیس‌جمهور، جی‌.دی ونس، هفته‌ی گذشته در کمپ دیوید درباره‌ی این طرح‌ها بحث کرده‌اند؛ فرماندهان نظامی اعلام آمادگی کرده‌اند که در صورت تغییر موضع رئیس‌جمهور، ظرف چند روز اقدام کنند.


🔻مقامات آمریکایی به همتایان اسرائیلی خود گفته‌اند نیروهای نظامی خود را برای حمله‌ی بزرگ احتمالی طی «سه هفته‌ی آینده» آماده نگه دارند؛ برخی منابع اسرائیلی حتی به احتمال تعویق انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل در صورت حمله اشاره کرده‌اند.
به تأخیر افتادن برگزاری انتخابات در اسرائیل برای نتانیاهو بسیار مطلوب است.


🔻 ‌مذاکرات ایران و آمریکا عملاً در بن‌بست قرار گرفته است. گفتگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها بر سر این مسئله که آیا توافق هسته‌ای باید مقدم بر سایر توافقات باشد یا در پایان فرآیند مذاکرات، در یک وضعیت رکود دیپلماتیک قرار دارد.


🔻 ایران از ابتدای سپتامبر حداقل به ۱۳ کشتی حمله کرده است؛ اقداماتی که با واکنش حداقلی ایالات متحده مواجه بوده است.


🔻 سومین ناوگروه هواپیمابر ایالات متحده تا اواخر اکتبر به منطقه می‌رسد؛ این نخستین حضور هم‌زمان سه ناو هواپیمابر در منطقه از سال ۲۰۰۳ است.


🔻 از شواهد موجود چنین برمی‌آید که ریسک حمله‌ی نظامی محدود اما فشرده‌ی ایالات متحده و اسرائیل به ایران در بازه‌ی ۲۲–۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ (با نقطه‌ی ثقل احتمالی ۲۴ اکتبر) در بالاترین سطح چند ماه اخیر قرار دارد.


🔻 اهداف راهبردی مورد انتظار واشنگتن و تل‌آویو

▫️ کاهش پایدار توان موشکی/پهپادی ایران دست‌کم برای چند ماه.

▫️ آسیب جدی به زنجیره‌ی احیا/تولید سانتریفیوژ و دسترسی به ذخایر اورانیوم غنی‌شده.

▫️ ارسال پیام بازدارندگی به محور مقاومت و هم‌زمان تقویت موقعیت داخلی نتانیاهو در انتخابات آتی در اسرائیل.

▫️ تضعیف راهبردی ایران برای وادارسازی ایران در میز مذاکره به پذیرش یک توافق حداکثری (تسلیم).


🔻 محرک‌های اصلی عملیاتی کردن حمله‌ی نظامی

▫️ دستیابی آمریکا/اسرائیل به اطلاعات قابل‌اتکا درباره‌ی مکان دقیق ذخایر اورانیوم غنی‌شده‌ی درصد بالا یا مراکز احیای پنهان غنی‌سازی؛

▫️ دستیابی آمریکا/اسرائیل به یک هدف راهبردی با ارزش بسیار بالا، به طور خاص مکان استقرار رهبر سوم ایران؛

▫️ وقوع یک رویداد لنگر (محرک‌های قدرتمندی مانند افزایش تعداد تلفات انسانی نیروهای آمریکایی/اسرائیلی یا آسیب شدید به زیرساخت‌ها/دارایی‌های آمریکا یا اسرائیل در منطقه، تشدید غیرمنتظره‌‌ی اختلال ترافیک در تنگه‌ی هرمز و جهش قیمت نفت، و...)


🔻 پنجره‌ی زمانی

۲۲–۲۶ اکتبر ۲۰۲۶، با نقطه‌ی ثقل ۲۴ اکتبر؛ هم‌زمان با افزایش فشار پیش از انتخابات ۲۷ اکتبر در اسرائیل و پیش از انتخابات میان‌دوره‌ی ۳ نوامبر آمریکا، مطلوب‌ترین زمان بر اساس شواهد و مفروضات موجود به نظر می‌رسد.


🔻 شاخص‌های هشدار عملیاتی برای رصد در روزهای آتی

▫️ نظامی-دریایی: حضور هم‌زمان دو یا سه ناو هواپیمابر آمریکا در محدوده‌ی عملیاتی (خلیج فارس/دریای عربی/ دریای سرخ)؛ افزایش پروازهای شناسایی سنگین؛ تغییرات قابل‌توجه در ترابری نظامی، سوخت‌رسانی و آرایش نیروها در پایگاه‌های منطقه.

▫️ دیپلماتیک-رسانه‌ای: تغییر لحن کاخ سفید از «گفت‌وگو» به «هزینه‌ی سنگین»؛ نشت جزئیات «طرح سه‌روزه» با جزئیات فنی بیشتر، و...

▫️ هسته‌ای-اطلاعاتی: گزارش‌های جدید درباره‌ی فعالیت غیرعادی در اصفهان/نطنز/فردو یا سایت‌های زیرزمینی ناشناخته؛ بیانیه‌های فنی آژانس با لحن هشدارآمیز، و...

▫️ منطقه‌ای: تخلیه‌ی کارکنان غیرضروری از پایگاه‌های آمریکا؛ هشدارهای مسیریابی هوایی/دریایی در خلیج فارس، و...


🔻 سطح واکنش ایران به مثابه یک فاکتور افزایش ریسک

حداکثری شدن احتمال وقوع حمله‌ی نظامی تا آخر اکتبر تابعی از این واقعیت است که طبق محاسبات واشنگتن و تل‌آویو، پاسخ ایران محدود و عمدتاً از طریق بازوهای جبهه‌ی مقاومت خواهد بود.

اگر ارزیابی‌ها در واشنگتن و تل‌آویو این باشد که پاسخ ایران مستقیم‌تر و بزرگ‌تر (مثلاً حملات موشکی سنگین و مستقیم به پایگاه‌ها و دارایی‌های آمریکا یا اسرائیل با تلفات انسانی بالا) خواهد بود، آن‌گاه سناریوی «جنگ سوم» به سرعت از یک «ضربه‌ی سه‌روزه» به یک «درگیری منطقه‌ای گسترده‌تر» ارتقا می‌یابد.

در این حالت، محاسبات آمریکا درباره‌ی «هزینه‌های سیاسی حمله پیش از انتخابات» به نحو قابل توجهی تغییر خواهد کرد.

آقای جلائی پور زمان انتخاب است: خط شهید خامنه ای و یا خط حسین مرعشی

برشی از جدال اپیزود ۹۸۶


شب ۲۲۱:  ایران و آمریکا در آستانه جنگ فراگیر؟ تحلیل سه جبهه هرمز، باب المندب و ریال

چهارشنبه پانزدهم
لینک برنامه :

https://youtube.com/live/q9v8m5kSYl0?feature=share

چه عواملی جلوی قدرت نظامی ایران را گرفته اند؟

🎙فایل صوتی نهصد و هشتاد و هشتمین اپیزود رادیو جدال منتشر شد.

📣 #اپیزود ۹۸۸: ترامپ: تا انتخابات حمله نمی‌کنم؛ وعده یا عملیات فریب؟

🔹 گفتگو با محمد اصغری

📆 ۱۶ مهرماه ۱۴۰۵

⏱️ مدت زمان: ۱۹۰ دقیقه

📥 دانلود مستقیم فایل صوتی

📺 تماشای مصاحبه این گفتگو در سایت جدال

🌐 تماشای مصاحبه این گفتگو در یوتیوب

🎧 شنیدن این فایل صوتی از طریق کست‌باکس

شب ۲۲۴ جواد ظریف چه پیام مخفی برای آمریکایی ها مخابره کرده؟

شنبه هجدهم مهر یازده و نیم شب به وقت میناب زنده از یوتیوب جدال

به همراه دکتر علی عبدی، دکتر رامین کامران، رضا فانی یزدی

https://youtube.com/live/slCFcCcZ0OY

پخش زنده هم اکنون از کانال یوتیوب جدال

شب ۲۲۴ جواد ظریف چه پیام مخفی برای آمریکایی ها مخابره کرده؟

شنبه هجدهم مهرماه
به همراه دکتر علی عبدی، دکتر رامین کامران، رضا فانی یزدی

https://youtube.com/live/slCFcCcZ0OY

اهمیت رمزگشایی
شخصیت ظریف
برشی از جدال اپیزود  ۹۸۸
شب ۲۲۴ جواد ظریف چه پیام مخفی برای آمریکایی ها مخابره کرده؟

شنبه هجدهم مهرماه
به همراه دکتر علی عبدی، دکتر رامین کامران، رضا فانی یزدی
لینک برنامه :

https://youtube.com/live/slCFcCcZ0OY

📌 آیا تمام جنگ‌ها با مذاکره و توافق صلح به پایان می‌رسند؟

پریسا نصرآبادی



🔻 یکی از پرتکرارترین احکامی که در ماه‌های اخیر از زبان بسیاری از کارگزاران، سیاستگذاران و تحلیلگران ایران شنیده می‌شود و از قضا به زعم عموم مخاطبان عام و خاص آنان، نیز بدیهی به نظر می‌رسد، صورتی از این گزاره است:

« در نهایت هر جنگی، با مذاکره و دیپلماسیِ منجر به یک توافق صلح، به پایان می‌رسد. »

این درحالی است که چه با رجوع به تجربیات کثیر تاریخی و چه به لحاظ منطقی، این گزاره نادرست و رهزن است و خاتمه‌ی جنگ‌ها از طریق روندهای مذاکراتی و دیپلماتیک، تنها یکی از چند الگوی تاریخاً ممکن و تجربه‌شده برای اتمام جنگ‌ها بوده است.


🔻 الگوهای اتمام جنگ‌ها

با مطالعه‌ی تاریخ‌ جنگ‌ها دست‌کم در دو سده‌ی اخیر، می‌توان چهار حالت اصلی را برای نحوه‌ی پایان یافتن جنگ‌ها در نظر گرفت:

▫️پیروزی/ شکست نظامی:
در این وضعیت، توان جنگیدنِ یک طرف مخاصمه درهم می‌شکند یا پیش از نابودی کامل، تسلیم می‌شود.
اما این الگو لزوماً به صلح عادلانه و پایدار منجر نمی‌شود.

▫️آتش‌بس و تعلیق تنش رزمی:
در این وضعیت طرف‌ها پیرامون توقف یا تنظیم رفتار نظامی خود با یکدیگر توافق می‌کنند.
اما این الگو مستقیماً به حل اختلافات سیاسی طرفین منتهی نمی‌شود.

▫️مذاکره و توافق صلح:
طرف‌ها درباره‌ی اصل اختلافات یا سازوکار حل آن توافق می‌کنند.
اما این به هیچ‌وجه ضامن اجرای موفق توافق(ات) حاصل‌شده از روندهای دیپلماتیک بر روی کاغذ نیست.

▫️کاهش تدریجی تنش‌ و انجماد منازعات:
در این وضعیت شدت نبرد شیب کاهشی پیدا می‌کند یا خطوط کنترل تثبیت می‌شود.
اما این ضرورتاً به توافق، آشتی یا رفع خطر جنگ دوباره نمی‌انجامد.


🔻 مسأله‌ی دیگر این است که صدور احکام کلی و بی‌‌زمان و مکانی نظیر «هر جنگی به فلان شیوه پایان می‌یابد»، آن هم ناظر بر پدیده‌های چند وجهی و چندلایه‌ای مانند جنگ‌ها، در خوشبینانه‌ترین حالت ناشی از خطای تحلیلی و در واقع‌بینانه‌ترین نگاه، برآمده از پروژه‌های سیاسی معینی است که انتفاع خود را در تولید و بازتولید چنین گزاره‌های موهومی می‌بیند.

▫️اولاً، اتمام جنگ‌ها در دوره‌های تاریخی مختلف، به لحاظ کمّی از الگوهای متفاوتی پیروی کرده‌اند.

▫️ ثانیاً، سطوح مختلف جنگ‌ها (جنگ‌های داخلی، جنگ‌های بین‌الدولی و جنگ‌های بین‌المللی) در طول تاریخ، اقتضائات و ضرورت‌های هم‌سانی در پایان دادن به جنگ‌ها نداشته‌‌اند.

▫️ ثالثاً، در مواردی که پارامتر‌هایی مانند  عاملیت و دخالت اَبَرقدرت‌های جهانی، و نیز رقابت میان آن‌ها در جنگ‌ها وارد وضعیت شده، شرایط پایان جنگ‌ها تابع الگوهای متفاوتی بوده است.

برای مثال، در قرن نوزدهم به مثابه عصر تعیین تکلیف امپراتوری‌ها، بیش از ۸۰ درصد جنگ‌ها با پیروزی قاطع یک طرف جنگ و شکست/تسلیم طرف دیگر به پایان رسیده است.

درحالی‌که الگوهای داده‌های مربوط به جنگ‌های داخلی در نیمه دوم قرن بیستم یعنی از ۱۹۴۰ تا سال ۲۰۰۰ میلادی که غالب آن در  عصر جهان دوقطبی و جنگ سرد سپری شده، نشان می‌دهد سهم الگوی «پایان منازعه با مذاکره و توافقات دیپلماتیک»، کمتر از ۲۰ درصد بوده است؛ درحالی‌که در همین دوره، قریب به ۷۰ درصد جنگ‌ها با پیروزی نظامی، و حدود ۱۲ درصد جنگ‌ها با آتش‌بس بدون حل اختلاف، یا کاهش تدریجی تنش‌های رزمی پایان یافته‌اند.

در دهه‌ی ۱۹۹۰ تا ابتدای قرن بیست و یکم یعنی عصر تک‌‌قطبی شدن جهان نیز مجدّداً این الگوها تغییر کرده است: سهم هریک از دو الگوی پیروزی/شکست نظامی و الگوی مذاکرات منجر به توافق‌ صلح، هردو به حدود ۴۰ درصد و الگوی آتش‌بس/بن‌بست منازعه‌ی نظامی به کمتر از ۲۰ درصد رسیده است.

گو اینکه نقش ابرقدرت بلامنازع و بلوک تابع آن در این دهه، چه در پیروزی‌/شکست‌ها و چه در روندهای منجر به توافق صلح، پارامتری است که ساده‌سازی این الگوبندی را به چالش می‌کشد.


🔻 بنابراین، ادعای اینکه «هر جنگی ناگزیر با مذاکره خاتمه می‌یابد و به صلح می‌رسد» هم از نظر منطقی نادرست است، چرا که گزینه‌های بالقوه‌ی متعددی روی میز قرار دارد؛ و هم به لحاظ تجربی خطاست، زیرا داده‌های تاریخی، الگوهای دیگر را پرتکرارتر نشان می‌دهد.

🔻استفاده‌ی تاکتیکی از ابزارهای مذاکراتی و دیپلماتیک، موضوعی است که نمی‌تواند چندان محلّ مناقشه باشد. اما رویکرد راهبردی به «مذاکره/توافق» تحت هر شرایط و به هر بهایی، خود یک خطای راهبردی است؛ خطایی که به ویژه در وضعیت جنگی، تبعات و نتایجی مهلک و جبران‌ناپذیر برجای می‌گذارد.
این مسأله‌ای حیاتی است که در شرایط کنونی ایران و در آستانه‌ی یک جنگ احتمالی دیگر علیه سرزمین‌مان، اهمیتی صدچندان پیدا می‌کند.

بنابراین، باید حساسیت عمومی نسبت به این موضوع افزایش یابد که استفاده از گزاره‌های غیربدیهی و کذب، در شرایط معیّن کنونی، با چه اهداف سیاسی معینی و ناظر به غبارآلوده کردن کدام چشم‌اندازها ترویج می‌شود.//

🎙فایل صوتی نهصد و هشتاد و نهمین اپیزود رادیو جدال منتشر شد.

📣 #اپیزود ۹۸۹: جواد ظریف چه پیام مخفی برای آمریکایی ها مخابره کرده؟

🔹 گفتگو با علی #عبدی، دکتر رامین #کامران، رضا #فانی_یزدی

📆 ۱۸ مهرماه ۱۴۰۵

⏱️ مدت زمان: ۱۸۲ دقیقه

📥 دانلود مستقیم فایل صوتی

📺 تماشای مصاحبه این گفتگو در سایت جدال

🌐 تماشای مصاحبه این گفتگو در یوتیوب

🎧 شنیدن این فایل صوتی از طریق کست‌باکس