جناب گاو
14.7K subscribers
647 photos
375 videos
17 files
1.05K links
محافظه کاری در باب اقتصاد و فرهنگ
Download Telegram
سئوال و جواب
بخش سوم: #دولت و #امنیت

سئوال: شما می‌گویید دخالت دولت باید کم یا هیچ باشد. در باب امنیت چه طور؟
جواب: اگر برای دولت نقشی قائل شویم، مسلماً ایجاد امنیت جزو آن است (بعضی‌ها اعتقاد دارند "تنها نقش"). ولی اینکه "امنیت" چیست، خود سئوال مهمی است.

سئوال: منظورتان چیست؟
جواب: منظور من از امنیت، مقابله با دزد و جانی و قاتل است! در یک کلام، مقابله‌ی خشن با کسی که از خشونتِ غیرمشروع استفاده می‌کند! این امنیتی است که دولت باید ایجاد کند، و نیز امنیت در مقابل تهدید خارجی.
ولی امروزه صحبت از امنیت که می‌شود، از چیزهایی صحبت می‌شود که وظیفه دولت نیست، و دخالت دولت کار را بدتر می‌کند.

سئوال: مثلاً؟!
جواب: مثلاً امنیت شغلی. یا امنیت در مورد انواع خطرها!
دولتی که بخواهد مواظب مردم در همه چیز باشد، اولاً، آزادی همان مردم را محدود و نابود می‌کند، و ثانیاً، احتمالاً از تامین همان امنیت اصلی که گفتیم باز می‌ماند.
دولتی که بخواهد از بچه در مقابل والدینش، از کشاورز در مقابل طبیعت، از پیران در مقابل بیماری و مرگ، و از جوانان در مقابل مواد مخدر محافظت کند، نه اینها را به درستی انجام خواهد داد و نه وظیفه اصلی دزدگیری و مجازات قاتلان را!
نمی‌شود از دولت بخواهید که هم آزادی بدهد، هم مواظب مردم باشد! اگر شغلِ دولت مواظبت شد، دیگر آزادی نمی‌دهد. و اگر آزادی ندهد، برده‌داری می‌کند، اربابی که مواظب بردگانش است (آن هم نه خیلی خوب!).

سئوال: ولی این امنیت‌هایی که شمردید، مثل امنیت شغلی، مگر حق مردم نیست؟
جواب: خیر! چون اگر "حق مردم" باشد، پس، مثلاً، کسی که امنیت شغلی ندارد، حُکماً حقش از او گرفته شده! چه کسی حق او را گرفته؟!
هکذا حق مسکن داشتن! هکذا حقِ در رفاه زیستن!
مقوله‌ی حق را، در مواردِ این چنینی، معمولاً سیاستمداران و روشنفکران برای عوامفریبی و جذبِ رای به کار می‌برند.

دولت حق را نمی‌دهد، فقط حق را می‌گیرد: حق حیاتِ آزاد را، و حق آزادی تعاملِ اخلاقی با دیگر بندگان خدا را.
👍3
دولت و ایجاد نوندونی

داستان معروف آقاسی، وزیر محمدشاه قاجار را شنیده‌اید که به ایجاد قنات خیلی علاقه‌مند بود: به او گفتند که فلان قنات که داده‌ای حفر کنند به آب نمی‌رسد. جواب داد: برای ما آب نشود، برای قنات‌کن که نان می‌شود!

حال اگر آن زمان فقط داستان قنات بود، الان داستان کلی "نون‌دونی" دیگر است که دولت‌های مدرن درست کرده‌اند! از اینها آبی برای کسی به دست نمی‌آید، ولی انواع و اقسام سرابِ خوشگل برای مردمان ایجاد می‌شود، و برای افراد دیگری جای نان و نوندونی می‌شود.

و البته، طبق معمولِ همیشه، قصد حکومت اصلاً و ابداً ایجادِ نوندونی نیست، بلکه خدمت به مردم و حمایت از آنها و مواظبت از آنهاست.

مثلاً کانونِ وکلا به منظور ایجاد انحصار برای تعدادی خاص نیست تا، به مددِ آن انحصار، از رقابت مصون باشند و هر مبلغی بخواهند و بتوانند از موکلان اخذ کنند. نه! اصلاً و ابداً! بلکه هدف آن است که، یک وقت خدای نکرده، رعایای نادان و بیسواد نروند سراغ کسی که وکالت بلد نیست. حالا اینکه وکلای رسمی، خیلی اوقات، در پرونده‌ها گندهای بزرگ می‌زنند، و کماکان حق‌الوکاله سنگین خود را طلبکارند، خیلی نکته مهمی نیست، البته. بالاخره کار که بی‌اشکال نمی‌شود! البته کارِ آقابالاسری‌ها همیشه اشکالات کوچک دارد، برعکسِ کارِ رعایا که همیشه سرتاپایش اشکال است، و بنابراین باید مواظبشان بود.

یا چیزی که مستقیم به آب مربوط می‌شود: سدسازی البته برای ایجاد نوندونی برای این ارگان و آن شرکت و آن "کارشناس" و آن تکنوکرات و .... نیست، چنانچه اُفتد و دانی! بلکه برای حل مشکل آب است. حالا اگر چندتا فاجعه زیست‌محیطی و شوری آب و فقر و فلاکتِ تعدادی مردم را موجب شد، خیلی موردی ندارد. بالاخره کار که بی‌اشکال نمی‌شود!
➖➖➖➖➖➖➖➖➖

یک نکته جالب در مورد این نون‌دونی‌ها این است که افرادی که به آنها می‌رسند، خیلی از رقابت خوششان نمی‌آید، و سعی می‌کنند راه رسیدن به آن نون‌دونی را به انحاء مختلف برای دیگران، به خصوص غریبه‌ها، سخت کنند.

مثالش بسیاری از بوروکراسی‌های کشور. مثلاً دانشگاه‌ها! بامزه است اساتیدی که بدون مقاله و یا با بی‌محتواترین مقالاتِ ممکن به درجه‌ی استادی رسیدند و رئیس و معاون شدند، بعدش یادشان افتاد که باید در مسئله ارتقاء سخت‌گیری "علمی" کرد.

یا مثال دیگر، صنف‌های انحصاری مختلفی چون کانون وکلا، جامعه‌ی مهندسی، دندانپزشکان، آژانس‌های تاکسی (قبل از داستان تاکسی اینترنتی) و غیره است. اعضای این نوندونی‌ها هم نمی‌خواهند بقیه به راحتی، در نانی که دولت به واسطه انحصاربخشی در سفره آنان آورده، با دیگران شریک شوند.

مطمئن باشید اگر واکسی‌ها هم لابی قوی داشتند، به کمک دولت یک صنف انحصاری واکسی‌ها راه می‌انداختند، و بعدش هم هزار و یک دلیل منطقی و مجاب‌کننده برای این انحصار تولید می‌کردند. بالاخره کار خطیر واکس زدن که کار هر کسی نیست! و مردم هم‌نادان‌تر از آنند که واکس خوب را از واکس بد تشخیص دهند، ولی همان مردم آن قدر عاقل‌اند که می‌توانند رئیس‌جمهور خوب را انتخاب کنند. مردم این قدر نادانند که نباید اجازه داد هر که را خواستند برای وکالتِ کار شخصی خود انتخاب کنند، ولی آن قدر دانایند که می‌توانند برای کشور و امور دیگران وکیلِ مجلس انتخاب کنند.
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
کلام آخر، آیا لازم است بگویم هزینه‌ی نان مورد مصرف در نوندونی‌ها از جیب چه کسی می‌رود؟
@jenabegav
👍10
آنها که برابرترند!

هیچ ایده‌ای چون ایده‌ی #عدالت دچار استحاله معنایی نشده.

خداوند عادل است و همه چیز را به عدل و قسط آفریده. هر چیزی در آفرینش الهی جای خود را دارد، از بالا و پست و بزرگ و کوچک و زیبا و زشت، و حتی خیر و شر.

در بُعدِ انسانی، عدل آن است که "هر چیز را در جای خود بگذاری". اگر عدل هیچگاه معنای #برابری می‌داده، فقط برابری (آن هم با شرط و شروطش) در محضرِ قاضی منظور بوده، یا مثلاً برابری برای دریافت غنایم.

در فرهنگ‌قدیمی ما، در متون فقهی ما، در متون دینی ما تا یک قرن پیش، در قرآن، در احادیثِ پیامبر و ائمه، در سنت‌های ما، عدالت هیچگاه به معنای برابر کردن نبوده؛ هیچ‌گاه به معنای برابری در ثروت‌ و قدرت نبوده؛ حتی هیچ گاه به معنای "فرصتِ برابر بخشیدن" نبوده؛ و مسلماً به معنای برنامه‌ریزی برای "کم کردنِ اختلافِ طبقاتی" نبوده! اگر می‌گویید بوده نمونه بیاورید (و لطفاً فلسفه‌بافی نکنید)!

انسان‌ها برابر نیستند. دو انسان‌، حتی وقتی استعدادهای نسبتاً یکسان دارند (چگونه می‌شود چنین‌ چیزی را آزمود یا از آن مطمئن شد؟!)، باز هم نمی‌توانند فرصت‌های برابر داشته باشند. این واقع‌بینی است. این واقع بینیی است که قدما و دینداران داشتند، ولی ایده‌آلیسمِ احمقانه‌ی دنیای مدرن آن را نابود کرده و یک فانتزی جایش نشانده.

وقتی که طلبِ برابری اصل شد، لاجرم قوه‌ی قهریه باید به کار آید تا همه را برابر کند، مثل برابر کردن تپه و دره که به بولدوزر نیاز دارد. ولی بولدوزر که تپه و دره را برابر کرد، خودش بالاتر از همه‌ی آنها خواهد ایستاد!

و چنین است که آخرِ برابری هم، نتیجه‌اش قلعه حیوانات خواهد شد، با جانورانی که برابرند، ولی بعضی‌شان برابرترند! حتی در قلعه حیوانات، با شعار برابری‌اش هم، برابری یک فانتزی و یک توهم است.

روشنفکر چپ، به خصوص از نوع اسلامیش😳، ته دلش می‌خواهد جزو همان برابرترها باشد! فقط همین! از این لحاظ، عاشورای حسین و عدل علی و انتظار مهدی فقط ابزاری‌اند برای رسیدنِ او به مقامِ برابر‌ترها!

@jenabegav
👍7
دخترکانی که حذف شدند!

داستان حذف دخترکان از روی جلد کتاب ریاضی بالا گرفته. من هم خبر را که شنیدم، اولین حدسم همان بود که اکثر قریب به اتفاق مردم زدند! من همیشه پشت سر بوروکرات جماعت بد و بیراه گفته‌ام، ولی واقعیتش در مملکت ما یک تعدادی بوروکرات هستند که به نحوه‌ای خاص مریضند. اینها را مثلاً بیشتر در حراست‌های ادارات می‌شود دید، ولی هر جای دیگری نیز امکان بودنشان هست. مثلاً هر دانشکده‌ای معمولاً در میان اساتید یکی دو تا از آنها را دارد. آدم‌هایی به شدت مریض یا منافق و ریاکار، یا اکثراً هر دو!

اولش من هم حدس زدم این کار احمقانه کار یکی دو تا از همین بیماران روانی باشد. ولی الان مطمئن نیستم! فرض بدتری به نظرم محتمل‌تر است.

عکس تغییرات را که دیدم، بیشتر به نظرم آمد که این هم از همان کارهای الله‌بختکی ادارات دولتی-حکومتی باشد. مثل همان عکس‌های فتوشاپیِ تستِ موشکی چند سال پیش، که آن قدر ناشیانه ترتیب داده شده بود که بلافاصله می‌شد آنها را تشخیص داد! یا مثل هزاران مورد دیگر در انواع ادارات و نهادهای حکومتی یا خصولتی در هر روز!

کسی که کار جدی در یک جای خصوصی کرده باشد می‌داند که کسب و کارهای خصوصی چه قدر روی طراحی بسته‌هایشان می‌توانند وسواس نشان دهند (گرچه همیشه هم نتیجه مطلوب نیست!). به دقت تاثیر طراحی را روی گروه‌های مختلف می‌سنجند، کار چندین بار چک می‌شود، روی تاثیر عمومی آن بحث می‌شود و.....

حال تصور کنید در آموزش و پرورش چه اتفاقی افتاده: یک نفر تصمیم گرفته که طرح قبلی شلوغ است و بعد، با یک سرهم‌بندی، اولین کاری که توانسته‌اند در بیاورند را فرستاده‌اند برای چاپ! البته، احتمالاً برای همین‌ تغییر، ده تا نامه فرستاده شده و ده تا پاراف زیر هر کدام، و ده تا پروسه‌ی اداری پیچیده را طی کرده، و طرح نهایی هم احتمالاً دوجین امضا دارد، ولی تمام اینها طبق همان روش بختکی ادارات انجام شده است. اینها هیچ‌گاه عادت به جوابگویی به اذهان عمومی را نداشته‌اند. همیشه فقط در برج‌های عاج خود در ادارات نشسته، و فقط نگران راضی نگه داشتن مافوق‌های خود برای ارتقاء بوده‌اند.

حالا، چرا گفتم این فرض بدتر از فرض اول است؟ در فرض اول، باید از شرّ یک تعداد آدم مریض در ادارات خلاص شد. ولی در فرض دوم، باید کل اداره آموزش و پرورش را تعطیل کرد! البته، واقعاً برای تعطیلی این وزارتخانه همین الانش کلی دلیل موجه هست. اصلاً چرا دولت باید تصمیم بگیرد آموزش چگونه باشد، چه کتاب‌ها یا موضوعاتی تدریس شود، چه کتابهایی استفاده شود...؟

مگر دولت کاری هست که بتواند خوب انجام دهد (مگر خرابکاری)؟
@jenabegav
👍3
پرسیده "سه مجوز نام ببرید که هزینه بیهوده به اقتصاد کشور تحمیل می‌کند."

پرسش خوبی است. چند پرسش مشابه اینجا می‌آورم:
-سه دریا نام ببرید که آب‌شان تر است!
-سه نوع ماهی نام ببرید که شنا می‌کنند!
-سه تا بوروکراسی به دردنخور نام ببرید!
-سه نفر از متولدین سال ۱۲۰۰ ه.ش. را نام ببرید که مُرده‌اند!
-سه کتاب پر از چرندیات از علی شریعتی نام ببرید.
-سه دوره مجلس را نام ببرید که نمایندگان آنها یا خُل بودند یا بی‌مرام.....
👍5
چند تا صفر؟!

فرض کنید طرحِ حذفِ چهار صفر از پول همان پارسال عملی شده بود. در این‌ صورت، مطمئن باشید که خیلی از مردم، و نیز بعضی "اقتصاددانان"، علتِ #تورمِ شدید در یک سال گذشته را (که به هر حال اتفاق افتاد) همین حذفِ چهار صفر عنوان می‌کردند. و در آن صورت، مگر دیگر می‌شد با دلیل و استدلال حالیشان کرد که تورم ربطی به اضافه و کم کردنِ صفرها ندارد؟!!

خدا را شکر، الان دیگر کم‌کم گاومیش‌های رودخانه‌ی کارون هم فهمیده‌اند که مسئله تورم در حقیقت مسئله‌ی افزایش نقدینگی است. ولی هنوز تعدادی "اقتصاددان" نسخه‌های کذا و کذا می‌پیچند، و هنوز بعضی گیر می‌دهند به سلطانِ فلان و مافیای بهمان و گرانفروش و مالیاتِ ملک و ....

(امیدوارم مشخص باشد که اینجا سخنم درباره درستی یا نادرستی حذف صفرها از پول نیست، که مسئله بی‌اهمیتی است! سخنم درباره کج فهمیدنِ تورم است)
👍3
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
از توهمی به توهمی دیگر!

این جناب فکر می‌کند که دانشگاه‌های آمریکا خوبند چون‌که "چشم‌انداز" بهتری دارند! ("چشم‌انداز" از کلمه‌های محبوبِ ذهنِ بوروکراتیک و تکنوکراتیک است). حالا رسالت بعدی این آقا و دیگر نخبگان، بعد از این، این خواهد بود که برای دانشگاه‌های ایران چشم‌انداز بهتری تهیه کنند!

سیستم آموزشی ما، تا مستقل از دولت نشود، اصلاح نخواهد شد. هرگاه مراکز آموزشیِ مستقل داشتیم که ۱-دولت کاری به کارشان نداشته باشد (یعنی واقعاً در همه جهات مستقل باشند)، و ۲-مجبور باشند که مسئول و جوابگو باشند (جوابگوی هر که خرجشان را بدهد)، آن گاه ممکن است در جهت صحیح و درست حرکت کنیم (آن هم باز به شرطِ آنکه دولت با انواع رانت‌ها مدرک‌گرایی را تشویق نکند). اول و آخرِ راه ایجاد یک سیستم آموزشی قابل قبول همین است و بس!

اگر می‌خواهید دچار توهم نشوید از کسانی که، راه و بیراه، از کلماتِ "استراتژی"، "راهبرد"، "چشم‌انداز"، "آمایش"، "مدیریتِ کلان"، "فرهنگِ توسعه"، .... استفاده می‌کنند بپرهیزید.
👍6
داستان شاه قورباغه‌ها

می‌گوید: "خاک بر سرِ روحانی!"
می‌گویم: "البته خاک بر سرش! ولی حالا چرا؟"
می‌گوید: "دستور باز شدن مدارس را داد. با این که خطر کرونا هنوز هست."
می‌گویم: "خوب، کاری ندارد، بچه‌ات را نفرست مدرسه."
می‌گوید: "نمی‌شود که! بچه را چه کار کنم؟ توی خانه فقط می‌نشیند تلویزیون نگاه می‌کند. به علاوه، نمی‌شود در خانه‌ی آپارتمانی بچه را زندانی کرد!"
می‌گویم: "خوب، اگر مدارس را باز نکرده بودند چه می‌کردی؟"
می‌گوید: "خوب، این وظیفه دولت است که راه حلی پیدا کند؛ که هم مدارس باز نشوند و هم بچه‌ها در خانه نمانند و ...."
➖➖➖➖➖➖➖

می‌بینید! مشکلِ ما فقط دولت نیست. دولت و حکومت، مشکلِ کوچکتر ماست. مشکلِ خیلی اساسی‌تر، مردمی‌ هستند که انتظارِ یک قیم خوب بودن و انتظار حل همه مشکلات و انتظار معجزه از دولت‌ها را دارند. این‌ مردم فقط از یک رئیس‌جمهورِ خاک بر سر می‌روند سراغِ رئیس‌جمهور خاک‌ بر سرِ دیگری. حتی اگر حکومت هم عوض شود، باز هم همان آش است و همان کاسه!
🐸🐸🐸🐸🐸🐸🐸
و اما داستان شاه قورباغه‌ها!

گویند قورباغه‌های یک آبگیر روزی جمع شدند و از زئوس (خدای خدایان در یونان باستان) تقاضای یک #شاه کردند.
زئوس گفت: "شاه می‌خواهید چه کار؟"
جواب دادند: "همه شاه دارند! چرا ما نداشته باشیم؟!"

زئوس پذیرفت، و تنه‌ی یک درختِ خشکیده را شالاپ توی برکه انداخت و گفت: "این هم شاهِ شما!"

قورباغه‌ها اولش از صدای شالاپِ افتادن تنه درخت خیلی ترسیدند، و مدتی از ترسِ شاه جدید پنهان شدند. ولی کم‌کم دیدند که اعلیحضرت شاه آن‌قدرها هم ترسناک نیست. کم‌کم جرات کردند و به آن نزدیک شدند، و بعد از چند وقت از سر و کول تنه‌ی درخت بالا و پایین می‌پریدند، آواز می‌خواندند و جفت‌گیری می‌کردند!

بعد از چند وقتی، قورباغه‌ها دوباره جمع شدند [طبق بعضی نسخه‌ها، روشنفکرانشان جمع شدند] و به زئوس گفتند: "این شاهی که فرستادی به چه درد می‌خورد؟! هیچ کاری نمی‌کند! احساس هم که ندارد؛ ما شاهی باقدرت می‌خواهیم که ما را عمیقاً دوست داشته باشد!"

زئوس گفت: "باشد!"

سپس یک لک‌لک را، به عنوان شاه جدید، سراغشان فرستاد. شاه جدید خیلی بی‌سروصدا به برکه وارد شد. او شخصِ بااحساسی بود، قورباغه‌ها را عمیقاً و از ته دل دوست داشت و همیشه شکمش پر از قورباغه بود!

@jenabegav
👍6
بهشت کره شمالی

کلیپ گفتگوی دکتر مرتضی کاظمی را با رضا امیرخانی در مورد دو سفر امیرخانی به کره شمالی، این کعبه‌ی آمالِ استعمارستیزان و برادرانِ عدالتخواه و روشنفکرانِ کافه‌های تهران، ببینید.

کشوری که در آن کسی لبخند نمی‌زند!

https://www.instagram.com/tv/CFIB_kwpJmH/?igshid=105hbx6tqg3bp

يَا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الأَرْضِ حَلالا طَيِّبًا وَلا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ
اى مردم، از آنچه در زمين است حلال و پاكيزه را بخوريد، و از گامهاى شيطان پيروى مكنيد كه او دشمن آشكار شماست. 
👍1
سازمان حمایت (از چی؟!!)

با دیدن این‌ کلیپ، من حال آن معلمی را داشتم که می‌بیند شاگرد تنبل کلاسش که همیشه با نمره صفر یا یک می‌افتاد، یکباره با نمره ده درس را پاس کرده است! اشک در چشمانم حلقه زد! خدایا، مگر می‌شود؟! مگر می‌شود یک نفر از سازمان حمایت، حتی همین قدر هم فهمیده باشد (اگرچه کم و ناچیز، و در حد نمره ناپلئونی)؟ اگر چه خیلی چیزها را کماکان نفهمیده بود و اشتباه گفت، ولی انگار بالاخره سه چیز مهم را کمی یاد گرفته: ۱-قیمت‌گذاری از بالا و از طرف دولت غیرممکن است، و ۲-قیمت‌های بالا و "گران" حتی به نفع تولیدکننده و عرضه‌کننده هم نیست، و ۳-این سازمان در مورد "گرانی" (منظورش همان "تورم است) کاری نمی‌تواند بکند.

خیلی جای امیدواری دارد به خدا! همین‌جوریش نمره این آقا بالاتر شد از نصف "اقتصاددان‌"هایی که به تلویزیون دعوت می‌شوند. هیچگاه فکر نمی‌کردم در زندگیم چنین لحظه‌ای را ببینم.

و اما، چیزهایی که هنوز نفهمیده یا خیلی ناقص فهمیده: اولاً، آن چیزی که‌ گرانی می‌نامدش، همان است که بهتر است تورم نامید و در حقیقت بی‌ارزش شدن پول است. ثانیاً، "#گرانفروشی" معنی درستی ندارد، و نباید جرم تلقی شود (برعکسِ کم‌فروشی که آشکارا جرم است). ثالثاً، احتکار امروزه مقوله‌ایست بسیار متفاوت از آن چه در قدیم بود: در قدیم، #احتکار انبار کردن خوراکی‌ها بود در جایی که احتمال قحطی یا کمبود شدید می‌رفت. اما احتکار امروز اگر صورت بگیرد نه به خاطر احتمال قحطی است، بلکه عمدتاً به این دلیل است که دولت قیمت‌ چیزی را تصنعی پایین نگاه داشته، و اشخاص باور دارند که دولت نمی‌تواند این روال تصنعی را ادامه دهد.

به هر حال، سخت است برای سخنگوی #سازمان_حمایت، پذیرفتنِ این که وجودِ این سازمان کلاً غیرضروری و حتی مضر است. ولی تا همین جایش هم کلی به ما امیدواری داد!

برعکس، خانم مجری نشان داد که از مجریان تلویزیونی انتظارمان باید صفر باشد! اینها آفریده شده‌اند برای وراجی و سرگرم‌سازی. همین!

https://t.me/jenabegavarchive/49
👍1
درخت خربزه، الله اکبر!
سخنی در باب نظارت یا عدم آن

ترفند (یا تمهید) پانزی، یکی از قدیمی‌ترین کلاهبرداری‌ها در دنیای امور مالی و پولی است. این ترفند در همه جای دنیا یک جرمِ سنگین شناخته می‌شود (همانطور که باید!)، از جمله در آمریکا.

برنی میدوف یک سرمایه‌دار مالی‌کار معروف و صاحب‌نام در وال‌استریت بود، که بزرگترین و معروف‌ترین ترفند پانزی دنیا در طول تاریخ را راه انداخت و الان به خاطرش در زندان است. تخمینی دستِ پایین از ترفند پانزی او چیزی در حدود ۶۰ میلیارد دلار است!!! در سال ۲۰۰۸ این ترفند پانزیِ #میدوف رسوا شد، و میدوف و برادرش دستگیر و به زندان محکوم شدند.

کمیسیون بورس و اوراق بهادارِ آمریکا (SEC) نهادی است در آمریکا، که مسئولیت نظارت بر شرکت‌های مالی و بورسی بر عهده‌اش است. این اداره‌ی دولتی، طبق معمول هر بوروکراسیِ دولتی در دنیا، سال به سال بودجه‌اش و تعداد کارکنانش اضافه شده، و در بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۸، چیزی نزدیک به یک میلیارد دلار بودجه سالانه، و نزدیک چهارهزار نفر کارمند ثابت داشت (منهای پرسنل با قراردادهای موقت). بیش از سه دهه، میدوف، در حالیکه دفتر و تشکیلاتش به فاصله‌ای خیلی کم از دفاتر پرطمطراق SEC در نیویورک بود، داشت پهلوی گوشِ این کمیسیونِ دولتی، گوشِ مردمِ از همه‌جا بی‌خبر را می‌برید. معروفیت میدوف موجب شد که SEC هیچگاه او و فعالیت‌هایش را به طور جدی مورد بازرسی سخت‌گیرانه قرار ندهد.

این نبود که این کلاهبرواری غول‌آسا قابل تشخیص نباشد! در حقیقت، در سال ۱۹۹۹ شخصی به نام مارکوپولوس به کل کار شک کرد و، طبق گفته خودش، با پنج دقیقه محاسبه نتیجه گرفت که کل شرکت میدوف باید کلاهبرداری و یک ترفند پانزی باشد. او چند سال مرتب به SEC نامه نوشت و با ارائه دلایل این مسئله را مطرح کرد، ولی کسی در آن کمیسیون گوشش بدهکار نبود. بسیاری از شرکت‌ها نیز بودند که از کار با میدوف سرباز می‌زدند، چون حس کرده بودند که کاسه‌ای زیر نیم‌کاسه هست. کارمندان عالی‌رتبه SEC اما هیچ گاه به طور جدی مسئله را دنبال نکردند، و حتی در سال ۲۰۰۳ طی تحقیقاتی که انجام دادند، خیلی از سرنخ‌هایی که راحت جلوی چشمشان بود را ندیدند. خود میدوف، طبق اعترافات بعدی‌اش، از این که در آن سال به تله نیفتاد بسیار شگفت‌زده شده بود! آخرِ کار هم، این بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸ بود که موجب لو رفتن قضیه شد، و نه هوشِ بوروکرات‌های SEC.

مشتریان فریب‌خورده میدوف نیز ممکن بود که خیلی زودتر به مسئله پی ببرند، اگر که اطمینان کاذبی که اداره عریض و طویلی چون SEC به آنها می‌داد وجود نداشت. آنها تصورش را نمی‌کردند، آنها در خواب هم نمی‌دیدند، که شرکت معروفی همچون شرکت میدوف، که در قلبِ مرکز مالی دنیا یعنی وال‌استریت، مرتب تحت نظرِ SEC بود، می‌توانست چنین کلاهبرداری غول‌آسایی باشد. اگر این اطمینان نبود، آنها هم بسانِ مارکوپولوس می‌توانستند در پنج دقیقه دریابند که سودهای ادعاییِ میدوف نمی‌تواند حقیقی باشد. خیلی‌ها ممکن بود خیلی کنجکاوی بیشتری انجام دهند و قضیه خیلی زودتر لو رود. ولی در حقیقت، خودِ وجودِ یک اداره‌ی دولتیِ نظارتی، این امکان را داد که این‌کلاهبرداری چندین‌میلیاردی بزرگ و بزرگ و بزرگ‌تر شود بدون آنکه افراد خیلی زیادی شکی جدی کنند!

اگر به کسانی که همیشه خواهانِ نظارت‌های دولتی‌اند، داستانِ میدوف را، یعنی غول‌آساترین کلاهبرداری تاریخ که زیر دماغ SEC اتفاق افتاد را، گوشزد کنیم، خواهند گفت: " تصورش را بکن اگر نظارت دولتی وجود نداشت چه قدر کلاهبرداری‌های بزرگتری ممکن بود اتفاق بیفتد!" درست مانند آن شخصی که گردو و خربزه را دیده بود، روزی درخت گردو را نشانش دادند. با حیرت گفت:
"درخت گردکان با این بزرگی!
درخت خربزه، الله اکبر!"

https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D8%AA%D8%B1%D9%81%D9%86%D8%AF_%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C
👍28👎1
آخوند متوهم!

فعلاً فحش به آخوند و حوزه خیلی مد است، و آخوند و حوزه حقیقتاً بدی‌ها و مشکلات خود را دارند؛ ولی توهم فوق که دامن رئیس قوه قضاییه را گرفته از حوزه سنتی و فقه یجوز و لایجوز درنمی‌آید، بلکه از دانشگاه آمده! توهم محاسبه، توهم برنامه‌ریزی، توهم کنترل!

این توهمات دقیقاً توسط همان روشنفکرانی غالب و قالب شد که فقه یجوز و لایجوز حوزه سنتی را مسخره می‌کردند.
👍5
در باب بطالت نظارت!

نظارت‌های دولتی، بر عکس آنچه خیلی‌ها می‌پندارند، اغلب اوقات (و شاید همیشه!)، کارها را خراب‌تر می‌کند. یک مثال خیلی بزرگش را در پست مربوط به ترفند پانزی میدوف ذکر کردیم، مثالی که نشان می‌داد چگونه نظارت بوروکراتیک که افراد توقع دارند پشه را در هوا بزند، در واقع حتی دایناسور ۱۰۰تنی را هم در فاصله ده متری چشمش ندید! اگر کمی هوشیار باشیم، اثرات منفی این گونه نظارت‌ها را هر روز می‌توانیم ببینم. مثال‌هایی خواهم آورد، ولی ابتدا چرایی مسئله!

نظارت دولتی از یک طرف حس اطمینانی به اشخاص می‌دهد، و بنابراین افراد احتیاط و حزم همیشگی خود را کنار می‌گذارند. کافی است اسم خوبی هم برای نهاد نظارت کننده انتخاب شود: شورای عالی رقابت، سازمان حمایت از مصرف‌کننده، بانک مرکزی (در نظارتش بر عملکرد بانک‌ها و موسسات مالی)، سازمان غذا و دارو..... اعتماد به نظارت دولتی رایج‌ترین اعتماد است، ولی در عین حال بی‌پایه‌ترین آنهاست!

چرا بی‌پایه‌ترین؟! این نظارت لاجرم در یک چارچوب بوروکراتیک و توسط تعدادی بوروکرات انجام خواهد شد. و این چند مشکل دارد: اول، چارچوب بوروکراتیک خشک و غیرقابل انعطاف است، و بنابراین انعطاف لازم برای ایجاد نظارت درست را ندارد. گاه به پشه گیر بیخود می‌دهد و گاه دایناسور را نمی‌بیند. نمی‌توانید قوانینی تصویب کنید که اولاً همه جوانب را در نظر بگیرد و ثانیاً آنقدر حجیم نباشد که بیهوده دست و پاگیر نشود و ثالثاً، آن قدر پیچیده نباشد که افرادی را اسیر و درمانده کند و در عین حال دیگران راه‌های دور زدن آن را بیابند! بوروکرات جماعت به حماقت فکر می‌کند که حجم زیادتر و زیادتر از قوانین، و تبصره روی تبصره روی تبصره می‌تواند این مشکل را حل کند!

مسئله دوم آنکه، بوروکرات‌ها خود "رگ و پوستشان در بازی" نیست، یعنی آنکه تاوان زیادی برای تصمیمات نادرستشان نمی‌دهند. اگر تصویبات نظارتی سازمان غذا و دارو نصف جمعیت یک کشور را هم مریض کند، هیچ کسی پاسخگو نخواهد بود (از این بیشتر خواهم گفت!).

و سوم آنکه، قدرتی که نظارت به بوروکرات‌ها می‌دهد زمینه‌سازِ انواعِ رانت‌های قانونی و غیرقانونی و انواع فسادهاست.

اینها و هزار و یک مسئله دیگر!
👍9
جناب گاو
در باب بطالت نظارت! نظارت‌های دولتی، بر عکس آنچه خیلی‌ها می‌پندارند، اغلب اوقات (و شاید همیشه!)، کارها را خراب‌تر می‌کند. یک مثال خیلی بزرگش را در پست مربوط به ترفند پانزی میدوف ذکر کردیم، مثالی که نشان می‌داد چگونه نظارت بوروکراتیک که افراد توقع دارند پشه…
درست وقتی که در تلویزیون ایران گفته شد که (خوشبختانه!) ۷۰ درصد مردم با حجاب اجباری مخالفند، این نظرسنجی منتشر شد که اگر درست باشد می‌گوید ۸۷ درصد مردم خواهان نظارت‌ها و دخالت‌های اقتصادی دولتند!

فکر کنم در ایران، تعداد امثال من که مخالف تمام یا اکثر فضولی‌های دولتیم شاید به هزار نفر هم نرسد. حتی در بُعد فرهنگی هم، احتمالاً آن ۷۰درصد هم که مخالف حجاب اجباری‌اند با دخالت‌های فرهنگی دیگر، مادامی که دلخواه خودشان باشد، مشکلی ندارند!

به هر حال، وظیفه ما گفتن است......
👍7
جناب گاو
درست وقتی که در تلویزیون ایران گفته شد که (خوشبختانه!) ۷۰ درصد مردم با حجاب اجباری مخالفند، این نظرسنجی منتشر شد که اگر درست باشد می‌گوید ۸۷ درصد مردم خواهان نظارت‌ها و دخالت‌های اقتصادی دولتند! فکر کنم در ایران، تعداد امثال من که مخالف تمام یا اکثر فضولی‌های…
زن‌هایی هستند که هر چه از دست شوهر الدنگ همیشه مستشان، که خرجی‌خور زنش نیز هست، کتک‌ بخورند باز به او بیشتر می‌چسبند و بیشتر قربان صدقه‌اش می‌روند به امید آنکه شاید دیگر کتکشان نزند. اگر هم از او جدا شدند، سراغ مرد دیگری با همان خصایص می‌روند.....

همین طوری به ذهنم رسید!

بعضی وقتها با دیدن بعضی چیزها سخت است افسرده نشدن، حتی برای موجود شادی چون جناب گاو!
👍7
خیلی بامزه است وقتی بچه‌ها را می‌بینی که، در دنیای کودکی خود و در #تخیلات خود، فارغ از همه واقعیاتِ خارجی، سیر می‌کنند؛ مثلاً خود را پاندوی کونگ‌فوکار یا (مثل دوران کودکی ما) #زورو فرض می‌کنند. ما در کودکی، کرسی زمستانی توی اتاق را هم اسبِ زورو فرض می‌کردیم و سوار بر آن به جنگ گروهبان گارسیای خِپلو می‌رفتیم!

یا مثلاً این دوستانی که، گاه‌وبیگاه، در فراخوانی یا کارگروهی یا کمیته‌ای دولتی گرد هم می‌آیند، یا کنفرانس‌ها و سمینارها (و تازگی‌ها وِبینارهای فراوان) تشکیل می‌دهند، و تخیل می‌کنند دارند کاری مفید و مهم انجام می‌دهند. چه قدرتِ تخیلی دارند، واقعاً! خیلی بامزه است.

فقط مشکلش این است که هم خودشان برای ما خرج دارند، هم تخیلات‌شان!
👍7
توسعه، آینده‌نگری و بهره‌وری!

عنوان نوشتار را با این سه کلمه گُنده‌ی محبوبِ بوروکرات‌ها و نخبگان و دانشگاهیان آغاز کردم تا بگویم من‌ هم خیلی حالیم است!

ولی آیا می‌دانستید چیزی وجود دارد به اسم "مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری"؟! در مورد "سازمان ملی بهره‌وری" چه طور؟ و هرکدامشان چه قدر بودجه می‌گیرند؟ حدود ۱۳ میلیارد تومان ناقابل برای امسال(هر کدام!). شوخی نمی‌کنم! اینها واقعاً هستند و همین قدر هم بودجه ناقابل‌شان است!

آیا می‌دانستید وزارت اقتصاد و دارایی دفتری دارد به اسم "دفتر سرمایه‌گذاری خارجی"؟ نه فقط در وزارتخانه در تهران، بلکه در تمام ادارت اقتصاد و دارایی در تهران و مراکز استانها! در تمام چند سال گذشته هم که سرمایه‌گذاری خارجی به صفر رسیده، مرتب سمینار و وِبینار و جلسه داشته‌اند. یک کارمندشان در تهران می‌گفت که طی این چند سال یک سرمایه‌گذار خارجی هم ندیده‌اند، ولی به شدت به این سمینارها و جلسات و تهیه گزارشات ادامه می‌دهند. کم که نوندونی دولتی نداریم در این مملکت!

حالا فرض کنید دولت یا حکومت عوض شد و حکومت صالحان یا نخبگان یا فرزانگان یا آریایی‌ها (یا هر کوفت و زهرماری دیگری) تشکیل شد! آن حکومت با این خیل بوروکرات‌های خدوم و دانشمند، و با سیستمِ حجیمِ بوروکراسی کشور (که از خودشان گنده‌تر، اسمهای پرطمطراق‌شان است)، چه باید بکند؟

@jenabegav

پی‌نوشت: این در پاییز ۱۳۹۹ نوشته شد، وقتی که دلار حدود ۲۸هزار تومان بود. هر کدام از این سازمان‌های کاملا به‌دردنخور بودجه‌ی برابر سیزده‌ملیارد تومان ناقابل در آن موقع داشتند!
👍10
وعده از حد بشد و...!

#خشکسالی شد، حضرات هیچ تغییری در سیاست‌های مخرب زیستی-آبی‌شان ندادند. به هر زوری هم که بود، آب لوله‌های شهرها، به خصوص تهران، را تامین کردند، مبادا خدای‌نکرده جماعت شهرنشین و مرکزنشین ناراضی نشوند.

#ترسالی شد، یادشان رفت که تا سال قبلش عزا و ماتم گرفته بودند با داستان آب، و همان داستان فاجعه‌بار سدسازی و آب مفت را به شدت و حدت هر چه تمام‌تر ادامه دادند.

قیمت #نفت بالا رفت، سرخوشانه و رقصان ریختند و پاشیدند و ولخرجی کردند و نقدینگی زیاد کردند و به حجم بوروکراسی‌ها افزودند و قوانین دست و پاگیر بیشتری گذاشتند و احساس کردند که عنایت خاص خداوند را با خود دارند.

پول نفت قطع شد و اقتصاد در سراشیبی سقوط افتاد، چاپ پول را بیشتر کردند و همان بریز و بپاش و همان دولت حجیم و همان آش و همان کاسه، و همان کنترل دولتی روی همه چیز و همه کس!

پول داشتند ولخرجی کردند و بر حجم دولت افزودند و ضد بازار عمل کردند و تورم ایجاد کردند. پول نداشتند نیز ولخرجی کردند و بر حجم دولت افزودند و ضد بازار عمل کردند و تورم ایجاد کردند.

وقتی نه دوران #بحران و نه ایام #فراغت، حضرات را آدم نمی‌کند، چه اتفاقی باید بیفتد تا سیاستهای حضرات اساساً عوض شود؟ یک فروپاشی کامل؟!

@jenabegav
👍14
VID-20200926-WA0000.mp4
11.2 MB
دزدان دریایی خلیج فارس و دریای عمان

این کلیپ دردناک را ببینید!

آخرش می‌گوید که خلیج فارس و دریای عمان متعلق به همه ایرانیان است! نه احمق! وقتی که می‌گویی متعلق به همه ایرانیان، در حقیقت می‌گویی متعلق به دولت! و بنابراین دولت حق خواهد داشت آن را به هر کسی، از جمله چینی‌ها، اجاره دهد!

ماهی دریای عمان و خلیج فارس متعلق به آن مردمی است که نسل در نسل آنجا ماهیگیری می‌کردند. اجاره دادن آنجا برای ماهیگیری اشتباه نیست، خطا نیست، دزدی است! دزدی از این مردم فقیر!

فهمیدید؟! دوباره تکرار می‌کنم: ماهی جنوب مال دولت نیست، مال این نهاد و آن نهاد نیست، حتی مال مردم ایران نیست! مال ماهیگیر جنوب است! و اجاره آن به دیگران دزدی است! دزدی، دزدی، و نه چیزی کمتر از دزدی!

@jenabegav
👍6😁1
پالوده ایرانی، حمام چینی
قسمت اول

گویند سلطان محمود غزنوی با وزیرش حسن میمندی برای سیاحت بیرون شهر رفته بودند و پالوده می‌خوردند. صحبتی شد بر سر اینکه آیا همه مردم پالوده را می‌شناسند یا نه. سلطان، بر خلاف وزیرش، باور داشت که همه مردم پالوده را خورده‌اند و می‌شناسند. صد سکه طلا شرط‌ بستند! همان زمان پیرمردی دهاتی می‌گذشت‌. او را به پالوده دعوت کردند، و او با لذت هر تمام‌تر شروع به خوردن کرد. حسن میمندی از او پرسید: "ای پیرمرد! می‌دانی این که می‌خوری چیست؟" پیرمرد گفت: "نه! ولی شنیده‌ام شهر حمام‌های خوب دارد، و به گمانم این همان حمام است که می‌گویند!" خواجه حسن رو به سلطان کرد و گفت: "ای شاه، بفرما دویست سکه دهند که این مرد نه پالوده را می‌شناسد و نه حمام را!"

علی دینی ترکمانی در دو پست تلگرامی در مقام جواب‌گویی به مرتضی کاظمی درآمده، و مشکلات اقتصادی را نه نتیجه سیطره چپ، بلکه سیطره سنت‌گراییِ تجددستیز می‌داند (اینجا و اینجا). برای اثبات مدعای خود، ایران را با چین مقایسه می‌کند، چینی که، به زعم او، تسلط چپ مدرن‌گرا آن را یک قدرت اقتصادی ساخته است.

مشکل آنجاست که مطلب جناب ترکمانی هم در مورد ایران به خطا رفته، هم در مورد چین! در مورد چین، در نوشتاری به طور مفصل خواهم نوشت، ولی ابتدا در مورد تقابل سنت و مدرنیسم، و تقابل چپ و راست در ایران.

دو برچسب است که همیشه به سیاست‌های حکومت ایران، به خصوص در مسائل اقتصادی، توسط منتقدانش زده می‌شود: یکی برچسب سیاست‌های لیبرالی (یا نئولیبرالی)، و دیگری برچسب سنتی یا محافظه‌کار یا دینی بودن. ولی به غیر از یک لایه ظاهری، این برچسب‌ها تا چه حد به سیاست‌های حکومت، و به خصوص به سیاست‌های اقتصادیش، می‌چسبد؟ تا چه حد اقتصاد ایران آزاد است؟ تا چه حد دولتمردان ما از مدرنیسم فراری و چسبیده به سنت‌های هزارساله‌اند؟

مثلاً در باب انزوای سیاسی ایران در دنیا، مگر نه این است که در "مرگ بر آمریکا" گفتنمان میراث‌دار چپیم و از آن کوتاه هم نمی‌آییم؟ آیا صفویه و قاجار که سلسله‌های سنتی شیعی بودند در زمان خود این گونه خود را دچار انزوا کرده بودند، یا درست بالعکس؟! کدام‌یک از مراجع یا قسمت‌های به شدت محافظه‌کار حوزه در اول انقلاب با اشغال سفارت آمریکا همنوا و موافق بود؟ کدام یک از تشکیلات چپ، چه اسلامی و چه ضددینش، با این کار مخالفت داشت؟ کدام رهبر از رهبران جهان بود که وقتی مُرد، تمام روسای دولت قبلی و فعلی ایران در مرگش کلی ندبه‌ها کردند و حتی احمدی‌نژاد برایش چهار صفحه مرثیه نوشت؟ (راهنمایی: آن شخص ریش بلندی داشت!). دشمنی مدام با آمریکا، و در عین حال سکوت در مورد نسل‌کشی چین از چند میلیون مسلمان، از کدام سنت دینی یا فرهنگی ما در می‌آید؟ رئیس‌جمهور قبلی و رهبر فعلی به کدام کشورها سفر کرد و مورد استقبال گرم قرار گرفت؟ چرا از همان اول و در جریان جنگ سرد، رابطه‌مان با بلوک غرب اینقدر بد و با بلوک شرق آنقدر خوب بود؟ به خاطر تشیع بود؟ به خاطر سنت‌های شاهنامه‌ای بود؟

در باب اقتصاد چه طور؟ اقتصاد دولتی از کجای مبانی سنتی و فقهی ما در می‌آید؟ قیمت‌گذاری دولتی کجای دین و فرهنگ‌ ما بوده؟ این همه تاکید روی مفهومِ مبهم "عدالت اجتماعی" میراث شیعه (چه علویش، چه صفویش!) است، یا گفتمانِ چپ؟ در کدام از سلسله‌های پادشاهی قبل از پهلوی اصلاً دستگاه دیوانسالاری داشتیم (مگر به صورتی بسیار بسیار محدود)؟ بانک به هر صورتش چه کار به سنت‌های ما دارد؟ اگر کلمه "اسلامی" را از بانکداری اسلامی‌مان حذف کنید، چه چیزش شبیهِ هر آنچه در مکاسب شیخ انصاری، یا هر کتاب دینی و فقهی دیگر، است خواهید یافت؟! پول دولتی بی‌پشتوانه از سنت‌های ما بر می‌آید؟ در زمان قاجار که حتی ضربخانه‌های سکه هم خصوصی بود (برعکس خیلی کشورهای اروپایی)! تز تعرفه گمرکی بالا برای حمایت از تولید داخلی از کجا آمده؟ در زمان قاجارِ قبل از مشروطه، به عنوان مثال، تعرفه‌های گمرکی ایران در دنیا از کمترین‌ها بود. در حقیقت، برای پیدا کردن یک مثال از حمایت از تولید داخلی، باید گشت و گشت، تا آخر کار به یک داستان کریم خان زند رسید که کاسه‌های چینی را در هوا پرت کرد تا با کاسه‌های مسی ساخت داخل مقایسه کند! همین!

کاری ندارم که سنت‌هایمان و دین و مذهبمان خوب بوده یا نه! پرسشم این است که الان‌مان چه قدر امتداد گذشته‌مان، و چه قدر وام‌گرفته از مدرنیسم و به خصوص چپ‌گرایی است.

ادامه دارد.....

@jenabegav
👍1