جناب گاو
14.7K subscribers
647 photos
375 videos
17 files
1.05K links
محافظه کاری در باب اقتصاد و فرهنگ
Download Telegram
اثر پروانه‌ای

دستگاه‌ها را سفارش داده بودیم و بیشتر قیمت‌شان را هم پرداخته بودیم، گرانترین‌شان حدود ۲۵۰هزار یورو! قصدمان راه انداختن خط تولید یک محصول غذایی بود. نقشه داشتیم که در طی چهار ماهی که طول می‌کشد تا دستگاه‌ها برسد مجوزهای لازم را گرفته باشیم و لیبل‌های مورد نیاز را چاپ کرده باشیم و آماده‌ی تولید باشیم. سرمایه‌گذاری نسبتاً سنگینی توسط چند نفر شریک انجام شده بود و نمی‌شد در کارها معطل شد.

برای چاپ لیبل، نیاز داشتیم که #پروانه‌_ساخت سازمانِ غذا و دارو را داشته باشیم تا شماره‌اش و اطلاعاتش را روی لیبل چاپ کنیم. به سازمان غذا و دارو که مراجعه کردیم، گفتند که باید ابتدا #پروانه‌_بهره‌برداری از وزارت صَمت بگیریم. به وزارت صمت که مراجعه کردیم، گفتند باید ابتدا ماشین‌های تولیدی بیاید و مستقر شود، آنگاه می‌توانیم درخواست خود را ارائه دهیم!

کنجکاو شدیم که بدانیم آخر چرا! کاشف به عمل آمد که روزی روزگاری روی پروانه‌ی بهره‌برداری از سوی بانک‌های #وام می‌دادند، و عده‌ای از این مسئله سوءاستفاده می‌کردند و  پروانه بهره‌برداری برای دریافت وام می‌گرفتند، بدون اینکه تولیدی در کار باشد. این بود که مقررات وضع کردند که پروانه را فقط بعد از استقرار کامل ماشین‌آلات می‌دهند. حالا بگذریم از اینکه سوءاستفاده‌ها به انحاء دیگر ادامه پیدا کرد و کماکان وام‌هایی به نام تولید، ولی در حقیقت برای خرید زمین و ارز و اتوموبیل، گرفته می‌شد. حاصل این مقررات آن شد که ما هم که هیچ گونه وامی نمی‌خواستیم مشمول این وضعیت شدیم!

داستان بلند را کوتاه کنم: دستگاه‌ها رسید و از گمرک ترخیص شد و در سوله‌ی اجاره‌ای مستقر شد، تا ما توانستیم برویم درخواست پروانه‌ی بهره‌برداری کنیم. خانم دکتر م. که مسئول بازرسی بودند وقت دادند برای دو ماه بعد، چونکه سرشان شلوغ بود و خیلی بازرسی داشتند‌. با چک و چانه کردیم یک ماه! بعد از یک ماه تشریف آوردند و کلی اِشکال از خط تولید گرفتند. با هزار حرف نرم و مودبانه به خانم دکتر حالی کردیم که سرکارخانم اطلاعاتشان و اطلاعات دستورالعمل‌های وزارتخانه قدیمی است و دستگاه‌ها الان خیلی فرق کرده‌اند.... خلاصه به زاجراتی راضی شد و گفت سه هفته‌ی دیگر گزارش را آماده خواهد کرد! سه هفته را با التماس ما کرد دو هفته، ولی دو هفته بعد که رفتیم گفت آنقدر بازرسی‌ ها زیاد بوده که نرسیده و برویم ده روز بعد برگردیم. بعد از ده روز، گزارش آماده بود، ولی رئیسِ خانم دکتر مرخصی بود و نبود تا امضای نهایی را بزند.....

دردسرتان ندهم! از زمان رسیدن دستگاه‌ها، تا همه‌ی امورات اداری طی شد و ما توانستیم تولید را شروع کنیم، شش ماهی طول کشید، شش ماهی که ما هم اجاره‌ی سوله می‌دادیم، هم به پرسنلی که استخدام کرده بودیم حقوق می‌دادیم و انواع و اقسام مخارج دیگر!  تازه، اینها به غیر از مراحل دیگری چون تاسیس و مجوز شرکت و جواز تاسیس و مانند آن بود که قبل‌تر انجام شده بود.

حالا این را مقایسه کنید مثلاً با #نیوزیلند که کل کار اداری برای راه‌اندازی یک شرکت یک نصف روز هم طول نمی‌کشد.

البته این مقررات برای همه بد نیست: شرکت‌های بزرگ، حتی اگر بخواهند تولید جدیدی انجام دهند، تمام امکانات و پرسنل اداری مورد نیاز برای پیگیری را دارند، و نیز "آشناهای" لازم در ادارات را. در حقیقت، یک کارکرد مقررات دولتی جلوگیری از ورود بازیگران کوچک به عرصه‌ی اقتصاد و رقابت یا محدود نگاه داشتن آنهاست.

آن بوروکراتی که با یک چرخش قلم قانون و مقررات وضع می‌کند، نمی‌داند که همان مقرراتی که به نظرش کاملاً طبیعی می‌آید، چه عوارض نادانسته و غیرقابل پیش‌بینی دارد. ولی بدتر از آن بوروکرات‌ها، آن دسته از "اقتصاددانانی"اند که همواره در حال پیشنهاد مقررات و نظارت بیشترند.

@jenabegav
👍216👎2
استحمار

یک چیزی می‌خواهم بگویم که می‌دانم به خیلی‌ها برخواهد خورد:

هر کسی در مورد «ایران» یا «مردم ایران» یا «ملت ایران»، صفت‌‌های «باشکوه» یا «سرافراز» یا «قهرمان» یا «غیور» یا امثال آن را به کار برد، یا می‌خواهد مردم را خر کند، یا خودش خر شده (یا ترکیبی از هر دو)!

نه منظورم این باشد که ایرانیان کمتر یا پایین‌تر (یا بالاتر) از اقوام دیگرند، بلکه منظورم آن است که این گونه سخن‌های بی‌معنی برای خر کردن و خر شدن ساخته شده‌ است؛ چه برای ایران باشد، چه برای بقیه‌ی کشورها.

راحت‌ترین راه گول زدن مردم (به خصوص در کشورمان)، استفاده از حس ملی‌گرایی است، حالا خواه به صورت شیعی-ارزشی آن باشد یا باستانی-آریایی یا ملی-سوسیالیستی.

@jenabegav
👍300👎8
کم‌حجاب و بی‌حجاب

شرق نوشت: قانون جدید حجاب تهیه شد/ بی‌حجابی جرم است، نه کم‌حجابی.

بگذارید با مثال ترجمه کنم: خانمی با لباس‌ها و شلوار تنگ و چسبان و حتی "زاپ‌دار"، با کلی آرایش غلیظ، اگر فقط یک روسری روی سر داشته باشد که نه موها را بپوشاند، نه گوش‌ها را و نه گردن را، مشکلی نخواهد داشت. اما خانمی با لباس و دامن گشاد و بلند و ساده، اگر فقط آن روسری کذایی را نداشته باشد مورد مجازات قرار خواهد گرفت.

به این روال پیش برویم، احتمالاً چند وقت دیگر استخرهای مختلط هم قانونی خواهند شد، به شرطی که بانوان در هنگام شنا آن روسری روی سرشان باشد!

این شاهدی جدید است بر این که این مسخره‌بازی‌ها نه کاری به شرع دارد و نه به فقه، و نه حتی به احساسات و دغدغه‌های آدمی با ذهنیت سنتی! این فقط و فقط و فقط و فقط و فقط دغدغه‌ی یک حکومت و اذنابش برای حفظ نمادِ سیطره‌اش و کنترلش است. یعنی اینجا دغدغه‌شان حتی از نوع فرهنگی آن هم‌ نیست (گرچه اگر می‌بود هم، باز از اشتباه بودن کار نمی‌کاست)؛ بلکه فقط #شهوت_کنترل و نمایش قدرت است.

پ.ن.: خوانندگان قدیمی‌تر کانال می‌دانند که ما کلاً با هر نوع سیستم برنامه‌ریزی فرهنگی و به خصوص هر سیستم متمرکز دولتی برای کنترل فرهنگی مخالفیم.

@jenabegav
👍284👎4
این گاز بی‌صاحاب

سؤال: مالک گاز ایران، یعنی گازی که از مخازن زیرزمینی گاز کشورمان استخراج می‌شود، کیست؟

جواب خواهید داد: "مردم ایران!"
خوب، برای چیزی که می‌خواهم بگویم فرق نمی‌کند مالک این گاز طبیعی کیست! همین که مالکان آن و سهم مالکیت هر کس مشخص باشد، تقریباً همه‌ی آن چیزی که می‌گویم همین خواهد بود. پس فعلاً می‌توانید فرض را بر این بگذارید که مالکیت واقعی این مخازن‌ گاز طبیعی به همه‌ی ایرانیان به صورت علی‌السویه (سهام مساوی) تعلق یافته بود (و نه فقط به صورت اسمی).

در این صورت (یعنی مالکیت واقعی و مشخص):

✅ ۱- سهامداران خود مستقلاً تصمیم می‌گرفتند چگونه صنایع و چاه‌های گاز اداره شوند، و چه کسانی را به اداره‌ی آن بگمارند و چگونه در آن سرمایه‌گذاری کنند.

✅ ۲- سود فروش گاز مطابق سهام هر سهامدار، با همان ارزی که گاز فروش رفته بود (مثلاً دلار)، به او پرداخت می‌شد (اینجا فرض آن است که سهام همه‌ی ایرانیان برابر است). دولت فقط می‌توانست از این سود مالیات بگیرد، و نه بیشتر!

✅ ۳--مسلماً سهامداران گاز را به بالاترین قیمت ممکن به مشتریان می‌فروختند! اگر مشتری خارجی مبلغ بالاتری می‌داد، اکثر قریب به اتفاق گاز را به او می‌فروختند و بنابراین قیمت گاز در داخل هم نزدیک به قیمت خارجی می‌شد، بدون آنکه نارضایتی ایجاد شود (چون قیمت بالاتر یعنی سود بیشتر برای هر ایرانی).

✅ ۴- همه‌ی مردم و شرکت‌ها و صنایع (و حتی ادارات دولتی) به خاطر بالا رفتن قیمت گاز، مجبور می‌شدند مصرف خود را بهینه کنند، و مصرف گاز در کشور تا حد بسیار زیادی کاهش پیدا می‌کرد، و الان با مشکل کمبود گاز مواجه نبودیم! هیچ‌کس هم از "مصرف بی‌رویه‌ی گاز" توسط فلان شخص یا اداره یا شرکت نگران‌ نبود. همه چیز هم عادلانه‌تر بود و هم کارآمدتر!
➖➖➖➖➖➖
بعضی وقت‌ها، حل بعضی مشکلات از طریقِ ساده‌ترین و سرراست‌ترین راه است. اصل مالکیت و حق اختیار شخص روی مالش از قدیمی‌ترین اصول بشر بوده، و برای آن احتیاج نه به نخبگان است و نه به اقتصاددانان!
➖➖➖➖➖➖
ولی نه! اصلاً و ابداً صحبت از چنین چیزهای زشت و قبیح و شنیعی را نکنید! مگر می‌شود اختیار چیزی را دست مردم سپرد؟!! گاز باید در دست دولت و بوروکرات‌های آن باشد تا آن را به عنوان رشوه با قیمت پایین به مردم بدهد، در عوض اینکه مردم فراموش کنند یا به روی خودشان نیاورند که دولت چه قدر در عرصه‌های مختلف بد و احمقانه عمل کرده است. در ضمن دولت می‌تواند بر سر مردم برای دادن این "صدقه" منت هم بگذارد! هر زمستان هم بیش از پیش با آلودگی مازوت خفه‌مان کند!

@jenabegav
👍177👎2
نماینده

✍ مهرپویا علا (از کانالش)

یاد بگیر از طرفِ یک جمعیت که وکالتی به تو نداده‌اند حرف نزن. [بلکه] استدلال کن. بگو «به فلان دلیل من درست می‌گویم و تو غلط می‌گویی». از طرف مردم کف خیابان، از طرف کردها، از طرف ترک‌ها، از طرف ملت ایران، از طرف کارگران، از طرف دهه هشتادی‌ها، از طرف دگرباش‌ها، از طرف زنان و... حرف نزن. این عادت‌های «توده‌ای» را یک بار برای همیشه باید کنار بگذاریم. جماعت‌های انسانی گله نیستند. هر آدمی برای خودش دارای ذهنی پیچیده است که شبیه به هیچ انسان دیگری نیست.

«مردم مردم» از دهانشان نمی‌افتد، ولی برای همین «مردم» کمترین شعور تصمیم‌گیری و تشخیص راست از دروغ قائل نیستند. حتی در شرایط کاملاً آزاد هم، «ملت ایران» «بلوچ‌ها» «مردم کف خیابان» «دهه هشتادی‌ها» «زنان» «کارگران» «وجدان جمعی» و... یک فرد انسانی که دارای لب و زبان و دهان باشد و حرف بزند نیستند. این مفاهیم اشاره به یک جمعیت دارند که از آدم‌ها تشکیل می‌شود و هر آدمی در هر موضوعی ممکن است دیدگاه خاص خود را داشته باشد.

حتی اگر به یک نفر در انتخابات کاملاً آزاد - که در تمام تاریخ ایران سابقه نداشته است - با اکثریت قاطع ۹۹.۹۹٪ هم نمایندگی داده باشند این نمایندگی در حوزه‌های مشخصی است؛ مثلاً به فرد نماینده، نمایندگی نداده‌اند که روی کول‌شان سوار شود، یا از زبانشان فلان آدم یا بهمان طرز فکر دربارۀ موضوعی مشخص را رد یا تأیید کند. در واقع نمایندگی تنها زمانی معنا دارد که قانونی محدودۀ آن را معین کند و بگوید این فرد در این حوزه‌ها اختیار تصمیم‌گیری دارد. چیزی به نام «قرارداد بردگی» نمی‌تواند وجود داشته باشد و شما هم دنبالش نباشید.

https://t.me/alamehrpouia/
@jenabegav
👍119👎1
دارالمجانین
برای این اقتصاد دستوری!

کار در سیستم بوروکراتیک دولتی، به خصوص در سطوح بالای آن، انسان را مریض می‌کند.

آدم جاهل وقتی یک بار، یا دو بار، مسیر اشتباهی را رفت و نتیجه‌ی آن را دید، درس عبرت می‌گیرد؛ ولی تعریف #دیوانه این است که کاری را مرتباً انجام می‌دهد و هر بار هم همان نتیجه را می‌گیرد، ولی باز آن را انجام می‌دهد، هربار به این امید که نتیجه‌ای متفاوت بگیرد. در اینجا کاری به بی‌عرضگی بوروکراتیک ندارم که خود حدیثی است بس مفصل! منظورم اینجا این دیوانگی و توهم بی‌حساب است که هیچ دوزی از برخورد با واقعیت‌ها هم نمی‌تواند درمانش کند.

وزارت صَمت و بوروکرات‌هایش را در نظر بگیرید. این وزارتخانه در صدد است که با سامانه‌هایش (که الان همه‌ی تولیدکنندگان موظف شده‌اند تا ریزترین جزییات اجناس و تولید و خرید و فروش خود را در آن‌ها ثبت کنند!!) و با بازرسی و بگیر و ببند، نه تنها قیمت‌ها را کنترل کند، بلکه بر کل پروسه‌ی تولید و پخش و فروش همه‌ی اجناس در کشور اِشراف و «نظارت» داشته باشد. ولی همین وزارتخانه‌ی قدرقدرتِ والاشوکت، نمی‌تواند حتی کوچکترین کلافِ مربوط به تولید و فروش و قیمت‌گذاری خودرو را حل کند!  یعنی در حیطه‌ای بسیار محدود که واقعاً زیر نظر همین وزارتخانه است اینقدر ناتوان و فشل است! یک روز فروش با قرعه‌کشی، یک روز در فلان سامانه‌ی یکپارچه، یک روز در بورس، و الان هم که تفاوت قیمتِ دستوری کارخانه و قیمت بازار تبدیل به یک جُک گریه‌آور و رانت و فساد ناشی از آن شده است. کارخانه‌های خودروسازی ورشکسته، مصرف‌کننده ناراضی، کیفیت خودروها افتضاح.....

آن وقت خنده‌دار نیست که وزیر و دیگر بوروکرات‌های وزارت صَمت همچنان در توهم کنترل همه‌ی اقتصاد کشورند؟

یا یادتان هست که چند وقت پیش، داروغه‌ی ناتینگهام (خاندوزی) با غرور می‌گفت که حالا دولت می‌تواند تعداد نانی که هر ایرانی می‌خرد را رصد کند؟ ولی گویا همان دولت نمی‌تواند ردپای دزدی چند هزار تُن آرد سوبسیدی را بگیرد! یعنی این همه خرج واردات کارتخوان مخصوص نانوایی و راه انداختن سامانه فقط برای هیچ و پوچ!

جناب داروغه کمتر از یک ماه پیش مقتدرانه فرمودند که بر نوسانات قیمت ارز کنترلِ کامل دارند، ولی سه هفته نگذشته فرمودند که یک کانال تلگرامی در استانبول یک «جنگ ویژه» راه انداخته و همه‌ی تمهیدات آن وزارت‌خانه و بقیه‌ی والامقامان دولتی را نقش بر آب کرده!

همین وزیر اقتصاد قبل از آنکه داروغه شود، در منصب نماینده‌ی «مردم»، خواستار وضع مالیات بر عایدی سرمایه برای کنترل قیمت‌ها بود. اخیراً هم که این داستان دوباره باب شده، و شخصی مثل احمد توکلی (که یک پایش لب گور است، ولی هنوز خباثت ذاتی خود را حفظ کرده است) مخالفان آن را یا مغرض و صاحب منافع خوانده یا جاهل! حالا بگذریم از این که توکلی کل عمرش را در حکومت و با رانت حکومتی گذرانده، حتی یک روزنامه را نتوانسته با وجود رانت حکومتی اداره کند، با رانت حکومتی بورس تحصیل در رشته‌ی اقتصاد در انگلیس گرفته، و در کمتر از سه سال، که بیشترِ آن را در دانشگاه حضور نداشته، دکترای خود را گرفته است. نیز بگذریم که در شرایط تورمی، این نوع مالیات در واقع «مالیات بر تورم» و یک دزدی آشکار است. از اینها که بگذریم، باید پرسید طرح مشابه آن، یعنی «مالیات بر خانه‌های خالی»، با آن همه سروصدا و بوق و کرنا و ایجاد یک سامانه چه شد؟ چه قدر از بالا رفتن اجاره‌ها جلوگیری کرد؟ مالیات بر خودروهای «لوکس» چه طور؟

یا، در میانِ بوروکرات‌های سطح پایین‌تر، این «مصاحبه‌ی» مشخصاً تصنعی از دکتر فرهاد نیلی و خانم زهرا کاویانی را ببینید. سطح توهمی که در این چند دقیقه‌ی کوتاه موج می‌زند بی‌نظیر است. این دو بزرگوار خواهان یک تشکیلات برای «رصد» فقرند، برای آنکه سوبسیدهای اعطایی دولت به نحو «هدفمندتر» و بهینه‌تری به فقرا اختصاص یابد! انگار نه انگار که خود همین خانم، علاوه بر مناصب دیگر، مدیر گروه «پایش» فقر در وزارت رفاه بوده (مگر «پایش» با «رصد» فرق دارد؟!)، و انگار نه انگار که همان تخصیص یارانه‌ی نقدی معمولی این قدر مشکل داشته، و دولت‌های پی‌درپی، با سامانه و پیگیری حساب‌های بانکی و اطلاعات شخصی افراد، هیچگاه نتوانستند این مشکلات را حل کنند و راهی درست برای اختصاص درست یارانه‌ها به قشرها واقعاً فقیر بیابند! ولی نه! دو بوروکرات ما بهتر می‌دانند! لازم است تشکیلات عریض و طویل دیگری راه بیفتد با بودجه و سامانه‌ی جدید و حقوق و هزینه‌های پروژه‌های تحقیقاتی، همه هم از جیب همان فقرا. اینجا البته به غیر از مسئله‌ی توهم دیوانه‌وار، مسئله‌ی منافع هم در میان است! این هم از به اصطلاح اقتصاددان «طرفدار بازار آزاد»مان، که البته تمام عمرش یک بوروکرات دولتی بوده است.

خلاصه که:
Welcome to the madhouse!

@jenabegav
👍156👎4
سیرت زیبا بیاور!

قیافه‌ی شخص هنگام زاده شدن یا هنگام رشد کردن دست خودش نیست، و هزار عامل محیطی و ژنتیک و تغذیه و غیر از آن در آن موثر است.

ولی قیافه‌ی آدم‌ها در سنین بالاتر، به خصوص وقتی ۵۰ سالگی را رد می‌کنند، خیلی وقت‌ها تصویری نیز از درون‌شان و از اعمال‌شان دارد.

خلاصه که این قیافه‌های منحوس و پر از قبض و پر از بلاهت که این روزها زیاد می‌بینید (به خصوص در تلویزیون)، حاصل خلقت‌شان یا ژنتیک‌شان نیست.

بیست‌ساله که بودم، آن موقع که هنوز آخرین نسلی که ایمان واقعی و نفس سلیم داشتند زنده بودند، دوست تهرانی‌ام که به دهات ما می‌آمد می‌گفت: "چه‌قدر اینجا پیرمردها و پیرزن‌ها با چهره‌های دلنشین می شود دید!"

الان دیگر به ندرت می‌شود!
@jenabegav
👍254👎9
بعد از ضربه‌ای که از اسلامیسم و امت‌گرایی، و بعد از آن از ترکیب عجیب ملی‌گرایی و تشیع امت‌محور (!!!) دیدیم و خوردیم، به نظرتان احتمالاً ضربه‌ی مهلک بعدی را کدام ایسم و ایدئولوژی به ما خواهد زد؟ (می‌تواند بیش از یک گزینه انتخاب کنید!)
Final Results
15%
ملی‌گرایی (نرم یا فاشیستی)
16%
ملی‌گرایی مخلوط با سوسیالیسم
10%
ملی‌گرایی توسعه‌گرا
11%
سوسیالیسم
22%
فمینیسم
9%
مذهب توسعه
22%
ملی‌گرایی قومی (قوم‌گرایی، پان‌فلان و پان‌بهمان)
39%
ترکیب نحسی از همه‌ی موارد فوق
7%
من خودم طرفدار یکی از این‌هایم و از این نظرسنجی خوشم نیامد!
👍127👎35
خودت را باور کن!

#خودباوری، یعنی اینکه یک شخص (یا یک ملت)، باید به خودش "باور" داشته باشد، چیزی است که فراوان از آن صحبت می‌شود. چسترتون، روزنامه‌نگار انگلیسی اواخر قرن نوزده و اوائل قرن بیست، در متن زیر داستان خودباوری را به سبک و سیاق شیرین خودش شرح داده است.

✍ از کتاب "ارتودکسی"، نوشته‌ی گیلبرت چسترتون:

یاد دارم روزی با مالک موفق یک انتشارات داشتم قدم می‌زدم، و او جمله‌ای گفت که این روزها خیلی زیاد شنیده می‌شود، و یک جور شعار دنیای مدرن شده است. گفت: "فلانی موفق خواهد شد، چون به خودش باور دارد." همان لحظه سرم را بالا آوردم و از اتفاق نگاهم به درشکه‌ای خورد که روی آن نوشته شده بود: درشکه‌ی مخصوص هانول (دیوانه‌خانه‌ای در لندن).

به او گفتم: "می‌خواهی به تو بگویم آدم‌هایی که بیشترین باور را به خودشان دارند کجایند؟ من می‌دانم کجا می‌شود پیدایشان کرد. من آدم‌هایی را می‌شناسم که حتی بیش از سزار و ناپلئون به خودشان باور دارند. من می‌دانم که کجا ستاره‌ی یقین و موفقیت بیشترین درخشش را دارد. می‌توانم تو را به تخت پادشاهی اَبَرمردها راهنمایی کنم. آن اشخاصی که واقعاً خودشان را باور دارند، در دیوانه‌خانه‌اند!"

به نرمی جواب داد که مسلماً اشخاص زیادی هستند که خودشان را باور دارند، ولی در دیوانه‌خانه نیستند. گفتم: "بله، و به خصوص تو حتماً آنها را می‌شناسی. آن شاعر همیشه مست که تراژدی کسل‌کننده‌اش را برای چاپ قبول نکردی، او خیلی خودش را باور دارد. آن کشیش پیر که یک اثر حماسی از خودش برای چاپ اورده بود و تو خودت را از او در اتاق پشت دفترت قایم کردی، او به خودش باور دارد.

اگر تو به جای فلسفه‌ی فردمحورانه‌ی زشتت، به تجربه‌ی کسب و کارت اتکا کرده بودی، می‌دانستی که خودباوری یکی از شایع‌ترین نشانه‌های آدم‌های نالایق است. هنرپیشه‌هایی که هنرپیشگی بلد نیستند به خودشان باور دارند، و وام‌گیرندگانی که وام‌شان را پس نمی‌دهند. در واقع، می‌شود مطمئن بود که شخص، چون خودش را باور دارد، به احتمال نزدیک به یقین شکست می‌خورد. باور کامل به خود نه تنها یک گناه است، بلکه یک ضعف است. باورِ بی‌حد به خود همان‌قدر دیوانه‌وار و خرافاتی است که باور کردن ادعای پیامبری ژوانا ساوثکوت*. شخصی که اینگونه خودش را باور دارد دیوانگی از چهره‌اش پیداست!"
(*ژوانا ساوثکوت زنی بود که در قرن ۱۸ ادعای پیامبری کرده بود.)
@jenabegav
👍140👎3
با هر قطره‌ی باران، یا با هر دانه‌ی برفی که رقص‌کنان از آسمان به سوی ما می‌آید، فرشته‌ای از خداوند است که آن را پایین می‌آورد.

جاذبه بهانه است!
👍144👎32
آفتابه‌داران مدرن

قدیم‌ها در وسط بازار در اصفهان، مدرسه‌ای بود به نام مدرسه‌ی ملااحمد. اهالی بازار از مستراح‌های این مدرسه به عنوان مستراح عمومی استفاده می‌کردند. در نبودِ لوله‌کشی آب، آفتابه‌ها را کنار حوض آب چیده بودند تا مردم بردارند و استفاده کنند و دوباره آنها را برگردانند، و چون آفتابه‌ها مسی بود، از ترس آفتابه‌دزدها یک نفر را اجیر کرده بودند تا آفتابه‌دار باشد و از آفتابه‌ها مراقبت کند. آفتابه‌دار داستان ما، کم‌کم از زور بیکاری شروع کرد به امر و نهی، و اگر کسی هر آفتابه‌ای را می‌خواست بردارد، می‌گفت: "اون یکی نه، این یکی را بردار!" اگر کسی هم اعتراض می‌کرد که "آخر چه فرقی می‌کند؟!"، برایش خطابه‌ای ایراد می‌کرد که "هر چیزی بالاخره مقرراتی دارد و کارها باید حساب شده باشد و من که بیخود و بی‌جهت اینجا ننشسته‌ام....". کم‌کم هم توهم برش داشت که واقعاً دارد کار مهمی انجام می‌دهد.

حالا ما در ادارات و سازمان‌های عریض و طویل دولتی کلی آفتابه‌دار مدرن (از وزیر گرفته تا کارمند معمولی) داریم: تعدادی کارشان این است که بخشنامه صادر کنند که آن آفتابه را بردار و آن آفتابه را بگذار. تعدادی هم کارشان انجام تحقیق و پژوهش برای اختصاص بهینه‌ی آفتابه برای اشخاص مختلف، یا دهک‌های مختلف، است. بعضی‌شان هم باید آمار آفتابه‌ها و نحوه‌ی عملکرد بقیه‌ی آفتابه‌داران را بسنجند و گزارش عملکرد تهیه کنند، و قس علیهذا! همه‌شان هم گمان می‌کنند، یا وانمود می‌کنند،  که چه کارهای مهم و حیاتی انجام می‌دهند!

البته قصدمان خدای‌نکرده قیاس اینها با آن آفتابه‌دار مدرسه‌ی ملااحمد نیست. آن آفتابه دار کارش ضرری به کسی نمی‌زد، و بالاخره کار مفیدی هم می‌کرد (مواظبت از آفتابه‌ها)، و دستمزدش هم با رضایت از طرف متولیان مدرسه یا اهالی بازار داده می‌شد، و نه با زورگیری (با مالیات یا با تورم).

@jenabegav
👍240
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
طبقه‌ی بعدی!
Next floor!
#سقوط
@jenabegav
👍22👎7
جناب گاو
زندگی تورمی گرچه در مورد مسائل اقتصادی می‌نویسم، ولی معمولاً توصیه‌های اقتصادی نمی‌کنم، ولی این بار می‌خواهم یکی دو تا توصیه‌ی ساده و نسبتاً بدیهی بکنم. با وضع موجود و با در نظر گرفتن روال‌های سیاسی و اقتصادی، به نظر می‌رسد یک دوره‌ی شدید تورمی در پیش رو…
تغذیه تورمی

با تورم مزمن در کشورمان (=دزدی دولت و بانکها از جیب‌مان)، هر روز دستیابی قشر فقیر و حتی متوسط جامعه به غذای سالم کمتر می‌شود. یک نمود این را در بلندتر شدن صف‌های نانوایی‌ها می‌شود دید.

عواقب سوءتغذیه در دراز مدت خودش را نشان خواهد داد: در بیماری‌های مزمنی چون دیابت، بیماری عروقی و قلبی، انواع سرطان‌ها، نقرس، آلزایمر و غیره.  وقتی تغذیه مردم عمدتاً شامل کربوهیدرات‌های ساده (شکر، آرد، برنج، سیب‌زمینی...) باشد، خواه‌ناخواه مسئله مقاومت به انسولین (یا سندروم متابولیک) و همه‌ی عوارض آن پیش خواهد آمد، به علاوه‌ی عوارض دیگر این گونه تغذیه (مثلاً تغییرات بافت باکتری‌ها در جهاز هاضمه، یا مشکلات دندان‌ها...). قبلا مفصل در این باره سخن گفته‌ام و به خوانندگان اصرار می‌کنم که نوشته‌های قبلی را در اینجا و پست‌های بعدی بخوانند (تنها چیزهایی که در این کانال اصرار به خوانده شدن و به اشتراک گذاشته شدنشان دارم).

به زودی یک سیل تورمی دیگر هم‌ خواهد آمد و باز فقیرترمان خواهد کرد. به غیر از فحش و نفرین به عوامل آن، چه کار باید بکنیم؟ نکاتی که در مورد تغذیه سالم‌تر با وجود گرانی‌ها به نظرم می‌رسد را اینجا می‌گویم، و عذر می‌خواهم از کسانی که بودجه‌شان حتی همین قدر هم نمی‌کشد. باور کنید که *باید* به خودمان سختگیری کنیم، اگر که نخواهید چند سال دیگر مبتلا به انواع بیماری‌های مزمن باشید. پیشاپیش از لحن "تجویزی" این پست پوزش‌خواهم.

۱- تا می‌توانید از کربوهیدرات‌های ساده بپرهیزید‌. برای یک‌ آدم عادی مقدار برنج پخته‌شده‌ای که در یک وعده باید بخورد کمتر از یک فنجان است. پشقاب خود را با سبزیجات پخته و خام پر کنید (کلم و کاهو و کدو و .....).

۲- آردها الان طوری نرم آسیاب می‌شوند که در جذب و تبدیل شدن به قند در خون، چیزی از شکر کمتر ندارند. به علاوه، پروسه‌ی تخمیرِ کُند موجب می‌شود که مولکول‌های از نوع پروتئین مضر در غلات (مانند گلوتن و....) تا حد زیادی توسط مخمرها و باکتری‌ها از بین روند. به این ترتیب، آنچه نان‌های بازاری را مضر می‌کند (به خصوص برای جهاز هاضمه) احتمالاً وجود جوش‌شیرین نیست، بلکه نبود تخمیر است (حتی در نان سنگک، چون با استفاده از مخمرهای سریع آماده می‌شود). اگر می‌توانید نان خود را با استفاده از تخمیر کُند(مثلاً با خمیر ترش) در خانه بپزید.

۳- بند ۲ نشان می‌دهد که چرا بیسکوییت و کیک را باید کلاً از غذای خود و فرزندانتان حذف کنید: ترکیب شکر و آرد تخمیرنشده، به اضافه روغن‌های گیاهی (و معمولاً حتی بدتر: از نوع هیدروژنه‌ی آن)! یعنی سم خالص، و در عین حال اعتیادآور! فرقی هم بین انواع آن وجود ندارد، حتی ساقه‌طلایی مشهور به "سالم‌تر بودن". دیگر چیزی که باید حذف کنید، نوشیدنی‌های شیرین (حتی چای شیرین) و نیز آب میو‌ه‌جات است (چه تازه، چه مانده‌اش)، که سرشار از قند‌های زودجذب‌اند و در ضررشان فرقی با کوکاکولا ندارند.

۴- غذای خود را با کربوهیدرات‌ها شروع نکنید، بلکه با سبزیجات (پخته و خام) و روغن‌ها (چربی‌ها)، و پروتئین‌های حیوانی (گوشت، تخم‌مرغ، پنیر...) آغاز کنید. این موجب می‌شود که یکباره قند خونتان بالا نرود. غذایی که اکثراً کربوهیدرات است را با مقدار زیادی چیزهای بدون کربوهیدرات ترکیب کنید، مثلاً با سبزی‌جات خام و پخته..... خوشبختانه الان اکثر سبزیجات (شامل چیزهایی مثل کدو و کلم و ...) از میو‌ه‌ها ارزانترند. به علاوه، خود می‌توانید در خانه جوانه ی ماش و شبدر و یونجه درست کنید.

۵- پروتئین‌ها، به خصوص پروتئین‌‌های حیوانی، بسیار لازم است. اگر به خاطر فقر دستتان به گوشت قرمز سالم نمی‌رسد، حتماً آن را با پروتئین‌‌های ارزانتر حیوانی جایگزین کنید (حتی اگر شده ملخ!). پروتئین‌‌های گیاهی موجود در حبوبات به آن خوبی نیستند، ولی باز هم بهتر از هیچ‌اند. فقط توجه کنید که حبوبات دارای مقدار زیادی از کربوهیدرات‌هایند. یکی از حبوبات خیلی خوب ماش است، که می‌توان گذاشت قبل از پختن کمی جوانه بزند (یا جوانه‌ی کامل، که بسیار برای سالاد خوب و مغذی است). پروسه‌ی جوانه زدن از کربوهیدرات ساده‌ی ماش می‌کاهد و نیز پروتئین‌های مضر آن را نیز کاهش می‌دهد.

۶- از روغن‌های دانه‌ها (آفتابگردان، سویا....) حذر کنید. به خصوص از روغن‌های هیدروژنه و آنچه "کره" گیاهی نامیده می‌شود.  برخلاف تبلیغات، روغن‌های حیوانی (شامل دنبه) و احتمالاً روغن (نه چندان گران) پالم برای پخت‌وپز  از روغن‌های دانه‌ای بهترند. روغن زیتون برای مصرف خام بسیار خوب است، ولی متاسفانه از وُسع خرید اکثر افراد خارج شده است.  

والله اعلم!

@jenabegav
👍112
چند مطلب خواندنی:
.
۱- آقای خالقی در مورد اقتصاد دستوری گفته.

۲- آقای اولاد داستان اقتصاد دستوری را شکافته، و نشان داده که وقتی حکومت تا مغز استخوان اقتصاد دخالت دارد، سخن گفتن از "کشف قیمت" نوعی فریبکاری است (اینجا و اینجا).

۳- آقای علا در سخنی کوتاه و خواندنی به توهمات اقتصادی اپوزیسیون (که اغلب پابه‌پای توهمات اقتصادی پوزیسیون پیش می‌رود) پرداخته، در آخر می‌گوید: "خلاصه یا خانه تکانی اساسی توی مغزمان می‌کنیم.... یا ایران کشوری (شاید هم کشورهایی) می‌شود با استاندارد زندگی معادل آفریقای جنوب صحرا. خود دانید."

مسئولین مملکت که به نظر نمی‌رسد بخواهند خانه‌تکانی در مغزشان انجام دهند، و بعد از هر آشوب و هر بحران همان روال خود را ادامه می‌دهند (فقط در یک طبقه پایین‌تر!). خلاصه که خدا رحم‌مان کند!

@jenabegav
👍71
جناب گاو
آفتابه‌داران مدرن قدیم‌ها در وسط بازار در اصفهان، مدرسه‌ای بود به نام مدرسه‌ی ملااحمد. اهالی بازار از مستراح‌های این مدرسه به عنوان مستراح عمومی استفاده می‌کردند. در نبودِ لوله‌کشی آب، آفتابه‌ها را کنار حوض آب چیده بودند تا مردم بردارند و استفاده کنند و دوباره…
این سخن را امروز دیدم از بیل گیتس نقل شده:
"اتوماسیون اعمال‌شده برای یک عملیاتِ کارآمد، کارایی را افزایش می‌دهد. اتوماسیون اعمال‌شده برای یک عملیاتِ ناکارآمد، ناکارآمدی را بزرگ‌تر می‌کند."

این سخنِ بسیار درست را بزنید توی سر همه‌ی احمقانی و ابلهانی که مرتب در قسمت‌های مختلف دولتی #سامانه درست می‌کنند. نهادهای دولتی فشل و ناکارآمد را تبدیل کرده‌اند به نهادهای دولتی فشل‌تر و ناکارآمد‌تر و دست‌پاگیرتر از همیشه.

اسیرمان کرده‌اند به خدا!
@jenabegav
👍238
استاندارد دستوری
#معرفی_کتاب

به تازگی کتاب استاندارد دستوری را دریافت کردم. این کتاب نوشته‌ی سیف‌الدین عموص (یک آمریکایی فلسطینی‌الاصل) و با ترجمه‌ی بسیار خوب و روان امیرحسین خالقی (کانال راهبرد) است. موضوع اصلی کتاب، پول دستوری (فیات) و عواقب و نتایج آن در اقتصادهای صد سال گذشته است.

ابتدا در مورد کیفیت ترجمه: معمولاً برای من، خواندن یک کتاب انگلیسی در زبان اصلیش راحت‌تر از خواندن ترجمه‌ی فارسی آن است. ولی ترجمه‌ی این کتاب یک استثنا بود: ترجمه‌ی این‌کتاب چنان خوب و روان انجام شده که خواندن ترجمه‌ی فارسی را بسیار دلنشین کرده است. دست‌مریزادی باید گفت به خالقی برای چنین ترجمه‌ی روان و بی‌نقص و در عین حال کاملاً وفادار به متن.

حال در مورد محتوای کتاب! نه تنها فهمِ اقتصادهای مدرن، بلکه فهم تقریباً هر چیزی در دنیای مدرن (سیاست، علم و صنعت، نقش دولت‌ها ....) نیاز به فهم‌ پول مدرن دارد، یعنی فهم پول دستوری. و متاسفانه مبحث پول‌های دستوری یکی از سخت‌ترین مباحث برای فهم مردم عادی است. نه تنها مردم عادی، بلکه بسیاری از اقتصادخوانده‌ها هم آن را درست نمی‌فهمند یا از نتایج منطقی و بالضروره‌ی آن غافلند. مردم عادی کوچه و خیابان، هنوز در ذهن‌شان پول چیزی مثل پول‌های قدیم (مثلاً سکه‌های طلا و نقره) است. فقط گاهی شنیده‌اند که دولت "بدون پشتوانه" پول چاپ می‌کند! درحالی‌که اولاً اصلاً مسئله پشتوانه دیگر هیچ جا و در هیچ کشوری وجود ندارد، و در ثانی، زیاد شدن حجم‌ پول توسط سازوکارهای خلق بدهی و اعتبار حاصل می‌شود، و نه چاپ پول فیزیکی. حتی اقتصادخوانده‌ها هم در بسیاری از این مباحث دچار سردرگمی‌اند‌.

با این حال و با توجه به اهمیت مسئله، فهم پول مدرن از ضروریات است!

این کتاب با زبانی ساده و گویا، و در عین حال بدون آنکه مسائل را پیش‌وپا افتاده کند، پول دستوری و "تکنولوژی" خلق پول دستوری را شرح می‌دهد. احتمالاً بعد از خواندن این کتاب، نگاهتان به پول، به اقتصاد و به خیلی چیزهای دیگر تغییر اساسی خواهد کرد. نویسنده به خصوص مصائب پول دستوری را به خوبی شرح داده است، مصائبی که به خاطر تورم سنگین برای ما ایرانیان بسیار ملموس‌تر است. ولی با خواندن کتاب خواهید دید که پول دستوری برای بقیه‌ی دنیا هم، برای همه‌ی کشورها، چه مشکلاتی به همراه آورده است. 

وقتی پول دستوری "ثروت" می‌آورد، آن ثروت بیشتر حبابی و تورمی است. وقتی رفاه می‌آورد، آن رفاه معمولاً زودگذر و فاسدکننده است (فاسدکننده، چون مطابق شایستگی‌های کسب‌شده نیست). پول دستوری به دولت‌های مدرن قدرتی داده است که هیچ سلطان مستبدی در قدیم حتی خوابش را هم نمی‌دید! به کمک پول دستوری، دولت‌ها از محدودیت‌های طبیعی می‌رهند، می‌توانند توهمات ایجاد کنند، می‌توانند جامعه را مهندسی کنند، و می‌توانند (تا وقتی که هوار واقعیت‌ها بر سرشان خراب نشده) در توهمات خودساخته خود و جامعه را غرق کنند.

مولف کتاب طرفدار پروپاقرص بیت‌کوین است و معتقد است که بیت‌کوین می‌تواند  جای پول دستوری را بگیرد. در حقیقت، در همه جای کتاب، مولف پول دستوری را با بیت‌کوین مقایسه می‌کند (حتی در مورد سازوکار خلق پول در هر دو سیستم). شاید تنها نکته‌ای که در آن با مولف همدل نیستم، همین شور و اشتیاق او نسبت به بیت‌کوین است. من آنقدر نسبت به بیت‌کوین (یا اختراعات مشابه) خوش‌بین نیستم، گرچه مطمئنم روی گرداندن از پول دستوری، چه با بازگشت به طلا باشد چه با رفتن سراغ اختراعاتی چون ارز دیجیتالِ غیرمتمرکز، کاری است که باید بشود! عدم خوش‌بینی من، از یک طرف به مسائل تکنیکال مربوط می‌شود (که نمی‌خواهم در اینجا به آن بپردازم). ولی قسمت مهم‌تر آن است که من، به عنوان یک سنت‌گرا و یک محافظه‌کار (به معنای فلسفی و اجتماعی کلمه)، درمان بیماری‌های مدرن را در اختراعات بدیع نمی‌دانم! ولی این‌ نکته‌ایست خارج از حوصله‌ی این پُست.

خلاصه که خواندن این‌کتاب را شدیداً توصیه می‌کنم. خرید فقط به صورت اینترنتی و از اینجا امکان‌پذیر است.

@jenabegav
👍99👎1
شکی نیست که ایام پیش رو، روزگاری پربحران، غیر قابل پیش‌بینی، و سرنوشت‌ساز برای ایرانیان خواهد بود. بحران‌های پیش رو هر کدام طوفانی خواهند بود؛ بعضی (چون معضل ورشکستگی همه‌ی صندوق‌های بازنشستگی‌) را می‌توان پیش‌بینی کرد، و بعضی غیرمنتظره خواهند بود. اما می‌توان گفت که، به احتمال زیاد، آنچه در کل پیش روی ماست، دیگر از جنس طوفان‌هایی که تاکنون تجربه کرده‌ایم نخواهد بود، بلکه تورنادوی سهمگینی خواهد بود که همه چیز را زیر و رو خواهد کرد.

تا کنون مطالب زیادی نوشتم، و حرف‌های زیاد دیگری نیز برای گفتن هست. ولی نباید در مقابل وسوسه‌ی زیاد گفتن و زیاد نوشتن تسلیم شد. همیشه مدتی سکوت خوب است: برای آن که به کناری بایستی، خودت را مشغول همه‌روزه‌ی پرمرارت زندگی معمولی و تاریکی‌های سیاست نکنی، و بپردازی به آنچه که مهم‌تر و اصلی‌تر است!

تا آخر فروردین در اینجا مطلبی نخواهم نوشت (مگر آنکه شرایطی خیلی غیرمنتظره پیش آید). فقط گاهی ممکن است مطالب دیگران را در اینجا به اشتراک‌ بگذارم.

 حَسبُنَا اللّهُ، عَلَيهِ تَوَكَّلنا، إلَيه أنَبنا، وَ إلَيهِ المَصيرُ
👍263👎27
دشمنی با هویت فرهنگی
✍مهرپویا علا (از کانالش)

بلایی که به بهانۀ توسعۀ #شاهچراغ بر سر بافت تاریخی شیراز آورده‌اند و دارند آن را تکمیل می‌کنند، موضوعی نیست که خبر صفحۀ ششم و هفتم رسانه‌ها باشد. تصور کنید ساختمان‌های چند صد سالۀ فلورانس و ادینبورگ را بکوبند تا «نوسازی» کنند.

شهرهای ایران صد سال است که توسط دولت، به بهانۀ نوسازی و با نقض حق مالکیت افراد، حذف افراد غیروابسته از فرایند رقابت آزاد در بازار، و تمرکز کامل تصمیم‌گیری در مرکز کشور، هویت‌زدایی و تبدیل به تلی زشت از سیمان و سنگ شده‌اند. شیراز فقط منظرۀ حافظیه نیست. تبریز فقط ارک‌علیشاه نیست. اینکه هویت شهر را محدود به چند بنای سمبلیک و موزه بدانند و کوچک‌ترین اهمیتی برای تخریب محصول صدها سال فرآیندهای خودجوش اجتماعی قائل نشوند، پیامد ذهنیتِ ناسیونال‌سوسیالیستی شیعیِ پس از ۱۳۵۷ و ذهنیت ناسیونال‌سوسیالیستی فارسی پیش از ۱۳۵۷ است. ذهنیتی که فهمش از جامعه، انسان، بازار و شهر با چند روایت کاریکاتور گونه از تاریخ و چند کتاب آمار و احتمال شکل گرفته است.

در تمام شهرهای ایران کمتر منظره‌ای را می‌توان سراغ گرفت که تمام جزئیات آن، شامل جدول‌کشی کنار خیابان‌ها، فضای سبز، معماری ساختمان‌ها، ساختار میدان‌ها، اِلِمان‌ها، دانشگاه‌ها، تفریح‌گاه‌ها، نام‌گذاری مکان‌های عمومی و... از الگوی دقیقاً یکسانی تبعیت نکرده باشد. از عکس چند اثر تاریخی یا طبیعی مشهور که صرف‌نظر کنیم، شما کوچک‌ترین تفاوتی میان چشم‌اندازهای شهری اهواز و تهران پیدا نمی‌کنید. در بسیاری از شهرهای ایران ما محله‌های «زعفرانیه» «الهیه» و «پونک» داریم. این الگو به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از مرکز به تمام ایران دیکته می‌شود. شهرهای ایران به صورت سیستماتیک سیاست‌زدایی شده‌اند. مکانی با کارکرد مشابه «آگورا» نداریم، چون اساساً هرگونه گردهم‌آیی خودجوش و غیرتوده‌وار انسان‌ها، با هدفِ ابرازِ وجود و گفت‌وگو پیرامون امر عمومی، با انگ‌های وحشتناک امنیتی مواجه می‌شود. هرگونه مطالبۀ حکمرانی و تصمیم‌گیری محلی و مردم‌محور برچسب آنارشیسم و قبیله‌گرایی می‌خورد. تمام آحادِ جامعه در صد سال گذشته موظف بوده‌اند ذهنیت خود از محیط زندگی مطلوب را با ذهنیت چند بوروکرات وفادار شاغل در اداره‌های دولتی مستقر در تهران هماهنگ سازند. بوروکرات‌هایی که هر چند دهه یک‌بار با تغییر و تحولات سیاسی جای‌شان را به بوروکرات‌های جدید، ولی با ذهنیتی به همان اندازه سطحی، واگذار می‌کنند. یک زمان، به بهانۀ مستقیم درآوردنِ خیابان‌ها، دروازه‌های تاریخی شهر تهران را تخریب می‌کنند، یک زمان منظرۀ تاریخی میدان توپخانه را نابود می‌کنند تا ساختمان «مدرن» مخابرات جای آن را بگیرد، یک زمان به بهانۀ ساخت مترو میدان ولیعصر را تبدیل به گودال می‌کنند، یک زمان اپرای شهر تبریز را تخریب می‌کنند تا به جایش مصلی بسازند، و زمانی دیگر هم به بهانۀ توسعۀ فضای یک حرم به جان بافت تاریخی شهر شیراز می‌افتند.

نکتۀ آیرونیک قضیه اینجاست که تمام این مهندسی‌ها توسط حکومت‌هایی انجام می‌شود که اساساً با تفکری ناسیونالیستی بر سر کار آمده‌اند و همزمان کوچک‌ترین دلسوزی نسبت به بقایای همان هویت شیعی یا ایرانی که ادعای دفاع از آن را دارند ندارند. ظاهراً در اینجا هم لیبرالیسمِ همیشه محکوم بیشتر از دیگر مدعیان برای مسئلۀ هویت دل می‌سوزاند. به راستی تفاوت این دو حکومت «ضد کمونیستی» با مائو زدونگ چیست که آشکارا می‌گفت می‌خواهد در پکن هیچ منظره‌ای جز دودکش کارخانه‌ها نباشد و از جمله تفریحات «خنده‌آورش» وادار ساختن فعالین و دغدغه‌مندان فرهنگی به تخریب بناهای تاریخی بود؟
@alamehrpouia

@jenabegav
👍108👎5
دشمنی با گذشته
✍حسن محمودی

در قرن پیش، حاکمان عربستان سعودی در بسیاری از شهرهای عربستان، بالاخص در مکه و مدینه، تقریباً همه‌ی بناهای قدیمی و تقریباً هر چیزی که یادآور گذشته و تاریخ‌شان بود را نابود کردند. در مدینه قسمت‌هایی از مناطق مسکونی که بعضاً شاید قدمتشان به دوره‌ی خلافت عباسیان می‌رسید را کاملاً تخریب کردند. در مکه نیز همین‌کار را کردند، و جای همه‌ی این میراث ساختمان‌ها و هتل‌ها و پاساژهایی ساختند که، به قول بعضی از اهالی مکه که نسل در نسل آنجا زندگی کرده بودند، مکه را بیشتر شبیه یک لاس‌وگاس کرد!

اسلام‌گراها، مانند طرفداران تقریباً هر ایدئولوژی مدرنی، با آنچه بوی سنت و هویت فرهنگی می‌دهد دشمنی عمیق دارند. این ما را می‌رساند به داستان اخیر در مورد تخریب بناهای سنتی در شیراز برای توسعه حرم شاهچراغ و سایر پروژه‌های مشابه. چند نکته را در این مورد بد نیست ذکر کنیم:

۱-کم بودن و یا «کوچک» بودنِ اماکن مقدسه شکایت شایعی در بین اکثریت مردم، یا حتی بین تعداد زیادی از دین‌ورزان که به زیارت اماکن مقدسه می‌روند، نیست.  برعکس، توسعه‌ی اماکن مذهبی، به خصوص آنها که با نیات و نگرش معماری مادی گرایانه (جلال و شکوه مادی و کاخ‌گونه) درست شد‌ه‌اند، نسبتِ معکوس با حال و هوای معنوی این اماکن دارد و لذا مورد تایید طیف قابل توجهی از مومنین نیست. سایر مردم هم به قدری گرفتار ظلم تورم و انحصار و رکود و‌دروغ و سایر بدبختی‌هایند که جمع کثیری از آنها ضددین شده‌اند.

پس این سوال پیش می آید که این پروژه‌ها، که خواست اکثریت مردم نیست  چرا با چنین زوری دنبال می‌شود؟  پاسخ این سوال احتمالاً باید برای همه روشن باشد، و در انتهای مطلب اشاره‌ای به آن می کنیم.

۲- این نکته هم باید برای همه روشن باشد که نگرش متولیان چنین پروژه‌هایی نگرش کاملا کمّی و مادی‌گرایانه است. نگرش «هرچه بیشتر و هرچه بزرگ‌تر بهتر» از یک مخ مادی‌گرا، مثلاً یک بساز بفروش حقه‌باز، در می‌آید، نه انسانی که اندکی حس زیباشناختی و یا معنوی در عمر خود تجربه کرده باشد. 

۳- ایران یکی از معدود جاهایی در دنیاست که در آن «هرچه نوست از هرچه قدیمی است بهتر است». این نگرش هم در عقاید سیاسی و هم در لباس و ظاهر و هم در معماری ایران مدرن تفوق دارد. این‌که «هرچه سیمان است از هرچه کاهگل است بهتر است».  این یک بیماری ملی است که به خودبیگانگی و به نوعی پرستش سیمان و آهن و شیشه منجر شده است. اگر هویت معماری و‌ محیط زیست ما حفظ شده بود درآمد توریستی ما از درآمد نفتی‌مان بیشتر می‌بود.  بگذریم که در آن صورت چه روحیه و ذهن ‌‌ و جسمِ سالم‌تری نیز داشتیم.

۴-در باب حفظ میراث فرهنگی سخن زیاد گفته شده و به جایی نرسیده. همه دنیا مفهموم میراث فرهنگی را می‌فهمند الا داعش و طالبان و موجودات شیطانی دیگر. اگر قرار بود بفهمند خیلی زودتر و در خیلی موارد دیگر می‌فهمیدند. این‌ها فقط دو زبان را می فهمند: زر (پول) و زور.  قطاع الطریق نمی تواند دولت باشد. نمی‌فهمد و نمی‌تواند بفهمد! شب و روز یکسان نیستند، و برای آنکه شب را روز و روز را شب می‌بیند استدلال و منطق بیهوده است.

۴-حال بگذریم از مشکلات حرمت شرعی کاخ ساختن بر سر قبر، و نیز از غصب و چپاول اماکن و منازل خصوصی در این پروژه‌ها (که مطابق فقه سنتی نماز خواندن در این مکان‌ها را باطل می کند، گرچه البته ورد جادویی «حکومت اسلامی» همه جور مشکلی را حل می کند و هر حرامی را حلال!).  دیگر کیست که هنوز نداند این قبیل مسجدسازی‌های دولتی تیشه به ریشه دین است؟ 

۵- برسیم به انگیزه‌های شهوتی که پشت این پروژه‌های ویرانگر وجود دارد و آن خیلی ساده است: بساز بفروشی جبارانه  از جیب ملت و به کام از مابهتران لعنتی با جیب گشاد و حرص بی‌پایانشان. 
اوقاف از سال‌ها پیش تبدیل شده به دکان پر درآمد افرادی که به جز دین‌دزدی ‌و دین‌فروشی هنری نمی‌شناسند.  با هزینه‌ی دولت، اولاً مکان‌های مذهبی که به تصرف کامل حکومت و ایدئولوژی حاکم درآمده بزرگ‌تر و برای پروژه‌های سیاسی آماده‌تر می شود.  بعد هم صدها واحد تجاری و مسکونی ساخته می شود که باز هم متاعی است شیرین در چشم تنگ دنیاخوران. 

شهوت توسعه اماکن مقدسه مشابه شهوت پروژه‌ی سدسازی است.  این میراث فرهنگی و آن طبیعت را بازیچه قرار داده است.  نه سدسازی‌های گسترده هدفش رفع مشکل آب یا انرژی بوده، و نه توسعه‌ی اماکن مقدس هدفش بسط دینداری! هر دو حاصل ولع و حرص بی‌پایان تعدادی منفعت‌‌بر از یک طرفند، و هر دو نیز ارضاکننده‌ی عقده‌ی پرستشِ شکوهی زشت و مادی‌گرایانه در قالب سیمان و آهن و شیشه از طرف دیگرند‌.

چشم تنگ دنیادوست را یا قناعت پر کند یا خاک گور!  در مورد این گروه خاص  چهل سال است از قناعت خبری نیست.  گرفتار بد قومی شده ایم.

@jenabegav
👍149