فقها هم فقهای قدیم! لااقل در زمان حافظ شیرازی، فقیهی پیدا می‌شد که گاهی مست کند و فتوایی درست دهد:

فقیه مدرسه دی مست بود و فتوا داد،
که: «مِی حرام، ولی به زِ مالِ اوقاف است!»

بله و نه!

بله، اگر کسی حساب این را نکرده باشد که در حمله به اسرائیل با آمریکا نیز تا حدی طرف خواهیم بود، یک الاغ کامل است. البته از این الاغ‌ها کم نداریم: مثل کسانی که می‌گویند که ایران خیلی دست بالا را داشت اگر که همان فردای ۷ اکتبر، همراه حزب‌الله و بقیه محور مقاومت، به اسرائیل حمله می‌کرد. این الاغ‌ها این حساب دو دوتا چارتا را نمی‌کنند که در آن زمان که افکار عمومی دنیا به شدت به نفع اسرائیل بود، در صورت حمله پیشدستانه ایران، آمریکا با تردید بسیار کمتر و زور خیلی بیشتر سراغمان می‌آمد.

ولی نه! مساله فقط این نیست که همراهی آمریکا را حساب نکردند. اینها خود قدرت جنگی اسرائیل را دست کم، و قدرت نیابتی و موشکی خودشان را دست بالا گرفتند. الان بعد از افتضاح وعده‌های صادق یک و دو و شکست خفت‌بار در جنگ ۱۲روزه، این حرف‌ها برای آن است که این شکست‌ها را توجیه کنند. برایشان خیلی آبرومندتر است که از آمریکا شکست خورده باشند تا اسرائیل!

ولی همانطور که قبلاً گفتیم، اسرائیلی‌ها بسیار جنگ‌بلدند. در کار جنگ بسیار باهوشانه عمل می‌کنند. ایدئولوژی و شعار و‌ گنده‌گویی و گزافه‌گویی در جنگیدن‌شان جایی ندارد. بر عکس ج.ا.
@jenabegav

نکته دیگر: وقتی مثلاً بین پاکستان و هند جنگ می‌شود و پاکستان دست بالای جنگ هوایی را پیدا می‌کند، کسی نمی‌گوید که «اگر آمریکایی‌ها به پاکستان جنگنده نداده بودند، پاکستان عددی نبود!» نه هند و نه پاکستان خودشان هواپیماهای خودشان را نمی‌سازند. اگر پاکستان با آمریکا معامله کرده، و هند با روسیه و فرانسه، بدا به حال هند!

اما به اسرائیل و ایران که می‌رسد، باید لزوماً تاکید شود که اسرائیل جنگنده‌های خود را از آمریکا خریده! خوب که چه؟!

البته اسرائیل خودش در امر تولید تسلیحات نظامی ید طولایی دارد. از لحاظ صنعت نظامی از ایران در کل جلوتر است، اگرچه شاید ایران در موشک‌های دوربرد جلوتر باشد (حاصل سه دهه تمرکز تام و تمام سپاه پاسداران بر این قسمت!).

این‌که وقتی آسمان کشورمان توسط هواپیماهای اسرائیل اتوبان هشت‌باندی شد، بگوییم که «اگر آمریکایی‌ها به اسرائیلی‌ها هواپیما نفروخته بودند.....»، امثال این سخنان فقط برای التیام‌بخشی غرور جریحه‌دار شده خوب است.
@jenabegav

جناب بهمنی عزیز! به بد امامزاده‌ای دخیل بسته‌اید! این امامزاده شفا که نمی‌دهد هیچ، کور هم می‌کند!

این حکومتی است که بعد از آن همه لافزنی در مورد قدرت پهپادی خود، مجبور شد برای پیدا کردن جسد رئیس‌جمهور محبوبش از ترکیه تقاضای پهپاد کند. حالا گمان می‌کنید در این خشکسالی حاد و این پاییز گرم، آتش‌های جنگلی که دولت‌های به مراتب کاراترِ دنیا را مستاصل می‌کند، مغلوبِ این ابلهان خودبزرگ‌پندار خواهد شد؟!

در این کشور حکومت را متولی چه چیزی کرده‌ایم که نتیجه‌اش خوب بوده؟ مراتع؟ آب‌ها؟ منابع طبیعی؟ آموزش و‌پرورش؟ فرهنگ؟ دین؟ نان؟ امنیت؟ چه چیزی؟!
@jenabegav

#وقار، فضیلتی در حال فراموش شدن

زمانی بود که بسیاری دهاتی‌ها هم وقاری گاه بیش از وقار شاهان و شاهزادگان را داشتند!

جناب پزشکیان! نمی‌خواهد قیمت‌گذاری دستوری را حذف کنید! شما اول فقط آن دستور احمقانه وزیر ابله، خودبزرگ‌پندار و فاسد صمت (در زمان رئیسی)، آقای دکتر فاطمی‌امین، مبنی بر الزام درج «قیمت تولیدی» را حذف کنید، ببینیم همین مقدار حرف‌تان پیش می‌رود یا نه! قاعدتاً لغو چنین دستوری (که ابلهانه بودنش از همان روز اول بر عاقلان مشخص بود و طی ۶ماه حتی بر جاهلان نیز مشخص شد) باید کار خیلی راحت‌تری باشد تا لغو قیمت‌گذاری دستوری!

ببینیم همین یک ذره را می‌توانی یا نه!

بعد هم، تکلیف خودت را مشخص کن! دیروز آنقدر کنترل‌گرا شده بودی که می‌خواستی (به سبک دوران زیبای احمدی‌نژاد و طرح شبنم وزارت صمت او) همه کالاها را شناسنامه‌دار کنی! حالا می‌خواهی کنترل قیمت‌ها را برداری؟ چند چندی با خودت مرد؟!
@jenabegav

دودهایی از آتش مالکیت عمومی

فرض کنید اسکله بندرعباس مالک یا مالکان خصوصی داشت، یا این که توسط بخش خصوصی اداره و کنترل می‌شد. آیا به همین راحتی می‌شد محموله‌های بسیار خطرناک مواد منفجره را در آن انبار کرد و جان و مال شهروندان کاملاً بی‌دفاع و بی‌گناه و بی‌خبر از همه جا را به خطر انداخت؟ و به فرض محال هم که چنین اهمالی صورت می‌گرفت و چنان فاجعه‌ای رخ می‌داد، آیا کشف حقیقت و پیگرد و تعقیب مجرمان و مقصّران مثل امروز غیرممکن بود؟ عقل سلیم به هر دو سؤال با قاطعیت پاسخ منفی می‌دهد.

حالا فرض کنید که روز و روزگاری جنگل‌های هیرکانی را به حراج گذاشته بودند و به کسانی فروخته بودند. به نظرتان آیا مالکان جنگل دارایی‌شان را با «علفزار» اشتباه می‌گرفتند؟ آیا می‌نشستند و نگاه می‌کردند تا مِلکشان آتش بگیرد؟ آیا روزها وقوع آتش‌سوزی را انکار می‌کردند؟ آیا با تأخیری طولانی و با کاهلی تمام دست به کار اطفاء حریق می‌شدند؟ باورش سخت است.

حال که زحمت کشیدید و این همه احتمالات بعید را از قوه ‌مخیله‌تان گذراندید، لطفاً یک حالت دیگر را هم فرض کنید، و آن اینکه حفظ کیفیت هوای کلان‌شهرها را هم به یک یا چند بنگاه خصوصی سپرده بودند. یعنی بنگاه‌هایی که سودشان از پاکیزگی هوای شهر تأمین می‌شد و برای رسیدن به این سود احتمالاً هزاران ترفند حقوقی یا تکنولوژیک خلاقانه‌ای را امتحان می‌کردند که امروز حتّی یکی از آن‌ها هم به فکر من و شما نمی‌رسد. البته که در این صورت دنیا بهشت نمی‌شد و مشکل آلودگی از میان نمی‌رفت، ولی حتماً روزگارمان به از امروز بود که دم به دقیقه وضع بدتر می‌شود و دست هیچکس هم به هیچ‌جا بند نیست. حداقل این بود که در مسیر دشوار اصلاح و بهبود حرکت می‌کردیم، نه در برهوت بلاتکلیفی.

تصوّر می‌کنم اگر واقعاً دل‌نگران زندگی و بسترهای حفظ و رشد و ترقّی زندگی بودیم (از جنگل و هوا و آب گرفته تا آموزش و بهداشت و فرهنگ)، دیگر خیلی به این فکر نمی‌کردیم که این‌ ثروت‌ها «مال» چه کسی هستند، و دیگر برایمان عجیب و نپذیرفتنی نبود که فلان جنگل یا رودخانه یا جادّه «مال» فلان سرمایه‌دار یا فلان شرکت باشد، بلکه در درجه اوّل به این فکر می‌کردیم که با کدام روش می‌توان این ساز و برگ‌های زندگی را از شرّ اتلاف و اسراف و نابودی در امان نگاه داشت. امّا به نظر می‌رسد دغدغه‌ها و اولویت‌های مهمتری وجود دارند.

می‌دانیم و می‌بینیم که مالکیت و اداره عمومی روش خوبی برای حفظ ثروت‌هایی که ملّی نامیده می‌شوند نیست؛ به‌خصوص در مناطقی از جهان که طبق سنّت‌های کهن دولتمردان همیشه طلبکارند و هیچ تصوّری از مسئول بودن ندارند. ولی علی‌رغم این دانستن و دیدن، همچنان بر مشاع بودن مهم‌ترین منابع ثروت اصرار داریم و همه مشکلات را به بی‌کفایتی «این» دولت یا «این» حکومت خاص نسبت می‌دهیم. شاید به این خاطر که عدالت (به معنای نفی حتّی‌المقدور همه نابرابری‌ها) آن‌قدر ضروری به نظرمان می‌رسد که اگر شده حاضریم حتّی خود زندگی را هم به پایش قربانی کنیم. به بیان بسیار عامیانه‌: اگر دیگی عادلانه نمی‌جوشد، می‌خواهم سر سگ در آن بجوشد.

در هر صورت که کار از کار گذشته، ولی اگر قرار بود در یک جمله به همه فرزندان آینده این سرزمین وصیت کنم احتمالاً می‌گفتم: باقی ماندن زندگی از عادلانه به نظر رسیدن آن مهم‌تر است.


https://t.me/AmirrezaAbdolii/

گویا واقعاً ابلهان حاکم بر ما پول ما مردم را می‌دهند دست یک تعداد زیادی سایبری تا ادای جدایی‌طلب اسکاتلندی بودن را درآورند. حکماً این ابلهان گمان می‌کنند که دارند چه ضربه‌ای به انگلیس وارد می‌کنند!

برای یک‌هزارمین بار: واقعاً دچار ابلهانیم!

باز هم خود....پنداری ایرانی!

عرب جنوب خلیج فارس چه بکند که ایرانی خود....پندار (و همیشه روشنفکر) فکر نکند که در حال توطئه علیه ایران است؟ اکر مثلاً با آمریکا و اسرائیل همراهی کند، می‌گویند: «ها ببین! این عرب‌ها همیشه با ایران دشمنی ورزیده‌اند». همراهی نکند، همین مزخرفات را می‌گویند که «عرب‌ها همین حکومت را می‌خواهند، چون خواهان ایران ضعیف‌اند»!

یعنی در هر صورت روشنفکر خود....پندار ایرانی خود را مرکز عالم وجود می‌پندارد که بقیه کشورها تمام کار و زندگی‌شان بر پایه او شکل گرفته.

سخت است ببینند و باور کنند که عرب خلیج فارس صد سال است عقلش ده‌هزار برابر روشنفکر ایرانی بوده است.

برای روشنفکر خود....پندار ایرانی بسیار سخت و ناگوار است که ببیند حتی احمد الجولانی (الشرع)، تقریباً در تمام موارد کشورداری، از ایرانیان انقلابی بهتر و عاقلانه‌تر عمل کرده است. اعمال انقلابیون سال ۵۷ را ببینید! حالا را نگاه نکنید که همه بد آن دوران را می‌گویند! تقریباً تمام روشنفکران و تحصیل‌کردگان آن زمان آن روزها موافق تمام گندکاری‌های انقلابی بودند. واقعاً چقدر سخت است که یک عرب سَلَفی از تمام اینها عاقل‌تر باشد! ولی هست!

این است که می‌بینید انواع و اقسام روشنفکران ما از زمانی که نظام جدید سوریه روی کار آمد، آنقدر از نظام جدید بدگویی کرده‌اند که هیچگاه از خانواده اسد نکردند. همانقدر با نظام جدید سوریه مشکل دارند که عرزشی‌ها (یعنی آن نوع دیگر خود....پندار ایرانی) با آن مشکل دارند. انگار هم خدا خدا می‌کنند که نظام جدید دچار مشکل شود.

قودرتمند!

صد و پنجاه سال است که دغدغه ذهنی روشنفکر ایرانی (از آخوند و‌دانشگاهیش) مساله قدرت بوده است. با مساله قدرت دغدغهٔ ذهنی وسواس‌گونه (obsession) دارند. حالا چه قدرت ملی یا گروهی قدرت شخصی!

این است که در اوائل قرن بیستم که ژاپن در نبرد دریایی روسیه را شکست داد، به یکباره ژاپن آمال و آرزوی همه روشنفکران ایرانی شد! این است که از وقتی آمریکا ابرقدرت دنیا شده، تمام فکر و ذکر همه‌شان آمریکاست (به صورت آمریکادوستی یا دشمنی با آمریکا).

هیچگاه از سوئیس به عنوان مدل یاد نمی‌کنند! چون سوئیس ابرقدرت نیست و تقریباً دولت مرکزی ندارد! اگر از لزوم لوکالیسم و دولت مرکزی ضعیف برای ایران صحبت کنیم، فوری می‌گویند که لازمه دولت مدرن در تمام دنیا تمرکز قدرت و دولت ملی قوی است. تا سوئیس را مثال می‌آوریم، فوری گوشزد می‌کنند که ایران فرق دارد و نباید ایران را با کشورهای دیگر مقایسه کرد! الان به جرات می‌توان گفت که متمرکزترین حکومت دنیا را داریم، ولی صحبت از لوکالیسم که می‌شود همه برآشفته می‌شوند.

با گندهایی که حکومت فعلی زده، نوستالژی برای پهلوی از نوع «رضاشاه، روحت شاد» در میان توده مردم چیزی طبیعی است. ولی روشنفکر ما که تاریخ می‌داند و لیبرال است و رضاشاه را می‌ستاید، او را به خاطر همین داستان «قدرت» می‌ستاید! تصورش را بکن: کسی که چکمه داشت و تو سر هر کسی که جرات می‌کرد نطق بکشد می‌زد، برای روشنفکر «لیبرال» ما خیلی جذاب است! برایش محمدرضاشاه که در دوره‌ای طولانی از حکومتش بسیار عاقل‌تر (و نیز از لحاظ اخلاقی شریف‌تر) از پدرش بود آنقدر جذاب نیست، چون با قدرت نایستاد و کشتار نکرد! از طرف دیگر، تصاویری از محمدرضاشاه که برایشان محبوب است عکس‌های پرتره او با لباس نظامی و مدال‌های ارتشی و گرفته شده از نزدیک است که کاملاً ایده «قدرت» را القا می‌کنند.

برای روشنفکر مرکزنشین و مرکزگرا، که در ضمن خود را (علیرغم رانت‌های پنهان و آشکارش) قطب و‌ مرکز فضیلت فرهنگی می‌داند، بسیار باب است که در موضوع عقب‌ماندگی اقتصادی در مناطق حاشیه‌ای مساله را به «عقب‌افتادگی فرهنگی» ارجاع دهد.

نه فقط در ایران، بلکه مثلاً در ایتالیا نیز! در ایتالیا هم تفاوت اقتصادی شمال و جنوب ایتالیا را با «عقب‌افتادگی فرهنگی» جنوب توضیح می‌دهند. در این کلیپ شرح داده شده که تا اواسط قرن نوزده، وضعیت اقتصادی جنوب ایتالیا بسیار بهتر از شمال بود. در حقیقت، با تشکیل کشور ایتالیا در آن قرن و با تشکیل «دولت ملی» بود که منابع جنوب ایتالیا را صرف شمال کردند.

همانگونه که در ایران دولت ملی مشروطه بندر لنگه پررونق را از رونق انداخت! همانطور که قبل از دولت ملی، تبریز جمعیت بیشتری داشت تا تهران.

«دولت ملی» یکی از بزرگ‌ترین کلاهبرداری‌های تاریخ بشر در کل دنیا بوده است، حالا جاهایی بیشتر و جاهایی کمتر.

اگر زمانی آمد که «منافع ملی» برابر با «منافع تهران» نبود، آن وقت بیایید و با من از لزوم ملی‌گرایی سخن گویید!

از اکانت توییتری جان وحشی:

شهرهایی که فرهنگ شهرنشینی در آن ها شکل نمی‌گیرد، معضلات اجتماعی و محیط زیستی‌شان قابل حل نیست، و طفیلی‌وار «بودجه»های کلان را همراه میلیون‌ها تُن بتن و فولاد برای «زیرساخت»هایشان می‌بلعند.

هیچ سرمایه‌گذاری و تکنولوژی مشکل آلودگی و محیط زیستی بزرگ را یک‌شبه حل نمی‌کند...

یک مولفه غالب در ذهنیت مدرنیستی آن است که گمان می‌کنند تکنولوژی و راه‌های تکنیکی می‌تواند جای عقل سلیم و سیاست‌گذاری عاقلانه و‌ جای نهادهای سنتی را در مسائل عمیقاً انسانی بگیرد. در این مولفه فکری، ایرانیان (حتی در بین مذهبیون و هموطنان به اصطلاح «سنتی») از مدرنیست‌ترین‌های جهان اند!

نوستالژی فعلی مردم ایران برای دوره پهلوی در واقع ابراز یک حس عمیق پشیمانی از انقلاب ۵۷ است! یک حس جمعی عمیقِ « این چه گهی بود خوردیم!»، که خود را در صورت نوستالژی برای آن دوران می‌نماید، نوستالژیی که خیلی از اوقات بیشتر بر اساس فانتزی است تا واقعیات!

اگرچه آن فانتزی‌ها تخیلی یا اغراق‌شده است، ولی خود این پشیمانی امری است مبارک! البته به این امید که دوباره با سعی وافر انواع روشنفکران در چاله دیگری نیفتیم.

اینجا این ایرانی ساکن سوئیس تعریف می‌کند که وقتی در جنگل به شاخه درخت خم‌شده زیر برف «کمک» کرده، یک سوئیسی مهربانانه به او‌ تذکر داده که ما انسان‌ها طبیعت را نمی‌فهمیم و بهتر است در آن دخل و تصرفی حتی کوچک نکنیم.

البته اینکه این ایرانی «مدیریت دولتی» خوانده و آن سوئیسی زیست‌شناسی، تا حدی تفاوت دید این دو نفر را تبیین می‌کند. ولی، همانطور که قبلاً گفتیم، در این دید مدرن که می‌شود همه چیز (از جامعه و نهادها و دین و زبان و طبیعت و محیط زیست و حتی خود انسان) را کوبید و از نو طراحی کرد، در این دید مدرنیستی ایرانیان سرآمد روزگارند! همچنین در این دیدگاه مشابه و‌ مرتبط که راه حل مسائل عمیق بشری را در راه‌های تکنیکی و در مهندسی می‌جویند (اغلب تحصیل‌کردگان ایرانی هیچ امر مذمومی در عبارت «مهندسی اقتصاد و سیستم‌های اجتماعی» و‌ مانند آن نمی‌بینند!). سوئیسی‌ها، همانطور که تاریخ ۵۰۰ساله‌شان نشان می‌دهد، برعکس بسیار محافظه‌کارند.
@jenabegav
پی‌نوشت: چرا به جای «اتریشی» فکر کردم «سوئیسی»؟! فکر کنم وقتش است بازنشست شوم!