جرئت اندیشیدن(فلسفه علم شریف)
1.08K subscribers
283 photos
37 videos
78 files
308 links
گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف
Download Telegram
Forwarded from Frontiers
کارگاه علوم نوین رسانه.pdf
6.2 MB
🔴 واقعیت و خیال

📖 ویژه نامه کارگاه علوم نوین رسانه
🔶 دانشگاه صنعتی شریف


🔖 تاریخچه فلسفه رسانه در ایران (دکتر سید حسن حسینی)
🔖 خودکشی مجازی و روز ترک فیسبوک (سمیه رسولی)
🔖 هزارداستان (سجاد سجودی)
🔖 نوید افکاری, جفت شش رسانه (دانیال کاردر)
🔖 زهر و پادزهرِ سواد رسانه ای بر پیکر اندیشه ورزی (رضا اوجاقی شیرمرد)
🔖 اخلاق رسانه در عصر شفافیت فناوری (فرهاد شمسیان)
🔖 دین دهی یا دین یابی؟ (علیرضا اسماعیلی)
🔖 معرفی کارگاه علوم نوین رسانه

__________________________
🆔 @mediaworkshop99
💟 http://instagram.com/Mediaworkshop99
⚫️ مجله جرئت اندیشیدن، درگذشت استاد محمدرضا شجریان, خسرو آواز ایران را به تمام ایرانیان تسلیت عرض میکند.

🆔: @jorateandishidan
Sogand | EverlastingSongs.ir
EverlastingSongs.ir
#سوگند
#محمدرضا_شجریان

خدایا به لوح و قلم سوگند
به راز وجود و عدم سوگند
به آشفته حالی که بر خاکت
زند بوسه ها دم به دم سوگند
به مرغ اسیری که در قفسی
غریبانه سر زیر پر دارد
به مرز فراتر ز اوج فلک
به پرواز مرغان نظر دارد
دور از ما کن چهره خودخواهی را
بر ما افکن پرتو آگاهی را

🆔 @jorateandishidan
🔴 خدایگان و بنده
🔖 یادداشت سردبیر (سمیه رسولی)
📖 شماره دهم مجله جرئت اندیشیدن

📚 وقتی کاغذ، سفید است و قلم، خسته و ناتوان از نگارش کلمات؛ دردی وجودمان را پر می‌کند و بر ما نهیب می‌زند که نوشتن کافی‌ست و سکوت، بهتر از هیاهوی کلمات است. هر کلمه‌ای که بر صفحه ای متولد می‌شود، بس پرشور و هیجان انگیز است. اما در روزگاری که همه حرف‌ها گفته شده و همه کلمات، متولد شده‌اند، اندکی درنگ و سکوت، نور امیدبخشی در این شبستان تیره و تار است. سکوت نه به معنای «هیچ» و نه به معنای «بی تفاوت بودن» است بلکه سکوت و تأمل در هیاهوی سطحِ سیمانی قرن که به قول شاعر پر از صدای جرثقیل است، به معنای رسیدن به «خودآگاهی» است.
ادامه مطلب را در Instant view دنبال کنید.

🆔: @jorateandishidan
------------------------------------
https://plink.ir/lH6xI
🔴 آرنت, آزادی, لیبراسیون و انقلاب
🔖بخشی از شماره دهم نشریه جرئت اندیشیدن

📚برای دریافت فایل نشریه به کانال زیر مراجعه کنید:
@joratshop

----------------------------
🆔: @jorateandishidan
گفتگوی علمی "دکتر حسین مصحفی" در برنامه اینترنتی "دکتر علیرضا نیکو" از یوتوب قابل مشاهده است.
این اولین قسمت از این برنامه است و قسمتهای بعدی نیز منتشر خواهند شد.

👈 اگر اشکال، انتقاد و پیشنهاد سازنده‌ای داشتید لطفا به این آدرس ایمیل کنید:
moshafi@ipm.ir

لینک تماشای ویدئو 👇
https://www.youtube.com/watch?v=s-BuhIB1Wo4&t=351s
🎥 وبینار اخلاق فمنیستی

تجربه زنانه و جهان بینی زنانه، اخلاق کانتی، تفاوت مراقبت و اصول ان، تفاوت اخلاق فمنیستی و اخلاق کانتی و ارسطویی

👤 ابراهیم آزادگان
دانشیار و مدیرگروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف

🟡 به همت موسسه فرهنگی صدانت 🟡

🗓 سه‌شنبه ۲۹ مهر ۹۹
🕡 ساعت ۱۴-۱۶

✅ رایگان و بدون نیاز به ثبت‌نام

در زمان مشخص شده به عنوان میهمان وارد شوید:
https://webinar.3danet.ir/azadegan

🌾 @Sedanet
🆔 @jorateandishidan
‌🧬🧬 زیست شناسی تکاملی, متافیزیک,خداباوری

#لایو_علمی_اینستاگرام ‌

🔰🔰مهمان: دکتر سید حسن حسینی
استاد تمام و عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف

میزبان:
✅ دکتر حسین مصحفی: کیهان شناس, مدیر مجله علم روز
✅ مجله جرئت اندیشیدن (گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف)

📆 زمان: چهارشنبه 30 مهرماه 1399‌
⏰ ساعت : 19:00( 7 شب) به وقت ایران‌‌‌

💟 صفحه اینستاگرام: ‌
instagram.com/ScienceToday_ir

🆔: @jorateandishidan
🧬🧬زیست شناسی تکاملی, متافیزیک و خداباوری

🔴 گفتگوی علمی استاد سید حسن حسینی و دکتر حسین مصحفی را از لینک زیر مشاهده فرمایید:

https://www.instagram.com/tv/CGnMX94g0dY/?igshid=1ef5efa6zmu2w
------------------------------------------
🆔 @jorateandishidan
🔴 وبینار اخلاق فمینیسم
#ابراهیم_آزادگان

🔶 اخلاق فمینیسم را شاید بتوان واکنشی در برابر رویکردهای رایج فلسفه اخلاق مثل فایده‌گرایی و سوژه اخلاق کانتی دانست؛ سوژه‌ای که منفردا و گسسته از روابط و تعاملات به آن نگریسته می‌شود. اخلاق فمنیستی ارزش را به جای ازادی فردی بر روابط دوستانه پایه‌گذاری می‌کند و کوششی است برای توجه و برجسته کردن نقش روابط و مناسبات اجتماعی افراد.

🔶 کارول گیلیگان از پیشگامان اخلاق مراقبت تأکید می‌کند که روایت و داستان زندگی افراد، زمینه‌ای که فرد رفتار را انجام می‌دهد و روابطی که فرد دارد مثل روابط خانوادگی و دوستی در قضاوت اخلاقی ما مهم‌اند. لذا این دسته از افراد از ما می‌خواهند که در مفاهیمی مثل بی‌طرفی، فردیت، خودآیینی، خود تعین‌گری و مفاهیمی از این قبیل تأمل و بازبینی‌ای داشته باشیم و ارزش‌هایی مثل جانبداری، احساسات، همدلی، همدردی و وفاداری را نیز در نظر داشته باشیم. در واقع اخلاق مراقبت کوششی برای نشان دادن ارزش‌هایی از این قبیل است. برای مثال چه نگرش فایده‌گرایانه و چه نگرش کانتی در فلسفه اخلاق همه افراد را به واحدهای یکسانی تقلیل می‌دهد و وظایف ما در برابر خانواده و غریبه، میهن و غیر میهن، دوست و غیر دوست چندان تفاوتی ندارد چراکه همه آن‌ها یک سوژه محسوب می‌شوند حال آن‌که ممکن است ما ارزش بیشتری برای دوست و خانواده و میهن خود قائل باشیم و وزن آن‌ها را در قضاوت‌های اخلاقی سنگین‌تر بدانیم.

🔶 اما اخلاق مراقبت در نقد لیبرالیسم‌های فردگرا بر این نکته تأکید می‌کند که شخصیت ما نمی‌تواند مستقل از روابط و مناسبات اجتماعی و بافت و زمینه‌ای که در آن هستیم باشد و در نتیجه ما باید هویت و خودآیینی خود را با این عناصر بازتعریف کنیم. از همین رو می‌توان گفت اخلاق مراقبت صبغه‌ای تکمیلی بر لیبرالیسم فردگرا دارد و در پی آن است که مفاهیم و عناصر لیبرالیسم فردگرا را کمی توسعه دهد و بازتعریف کند و نه آن‌که تماماً در تقابل با لیبرالیسم فردگرا باشد. به این منظور است که اخلاق مراقبت از ما می‌خواهد در کنار عناصر لیبرالیسم فردگرا عناصری مانند همکاری، دوستی، روابط اجتماعی، جزئیات و تفاوت‌های داستان زندگی افراد، وابستگی به بافت و زمینه رفتاری، مسئولیت و اعتماد را هم مد نظر قرار دهیم.

🔻🔻صوت, فیلم و پاورپوینت وبینار را از لینک زیر دریافت کنید:

🌐 https://3danet.ir/care-ethics-azadegan/

🌾 @Sedanet
🆔 @jorateandishidan
🔶🔶 سه توصیه مصطفی ملکیان پیرامون فرآیند تحصیلی و مطالعه فلسفه

🔶 روانشناسان با همه اختلافی که با هم دارند در این نقطه متفق القولند که از 18 تا 40 سالگی بهترین سالهای عمر هر انسانی اند . نه سالهای قبل از 18 سالگی انسان پختگی لازم را دارد برای استفاده از عمر و وقت و استعدادهایش نه بعد از 40 سالگی اما دانشگاه های ما با کمال تاسف باید گفت درست نصف این 22 سال را از شما می گیرند – تازه اگر دانش آموز زرنگی باشید- 11 سال را از شما می گیرند و فقط یک ورق کاغذ به شما می دهند که به آن می گویند مدرک دکتری؛ یعنی نصف عمر مفیدتان را که بر روی این کره زمین اقامت دارید را داده اید و یک ورق کاغذ گرفته اید که به آن می گویند مدرک دکتری.
من هیچ کس را تشویق نمی کنم که مدرک دکتری نگیرد؛ اصلا و ابدا ! اما می گویم اگر در خارج از کشور درس می خوانید خب دکتر می شوید و به اندازه یک دکتر هم معلومات پیدا می کنید ولی اگر به هر جهتی یا نمی خواهید یا نمی توانید بروید خارج از کشور و می خواهید در اینجا علوم انسانی را دنبال کنید بیایید و این کار را بکنید .

🔶 فرض کنید دو بازار وجود دارد در یک بازار مدرک می فروشند و در یک بازار علم . بروید در آن بازار که اسمش دانشگاهست مدرک بخرید ؛اما برای خودتان با استفاده از کارشناسان ، اساتید و مشاوران برنامه ریزی کنید و شروع کنید به این برنامه عمل کردند تا این برنامه را به شما دادند شما شروع کنید که متوازن این مدرک، معلوماتتان را داشته باشید.
وگرنه دانشگاه های ما هیچ چیز به شما نمی دهند جز مدرک !

🔶 اگر واقعا به فلسفه علاقه مندید اصلا به دانشگاه اعتنا نداشته باشید و به قدر ضرورت و به وقت ضرورت فقط به دانشگاه بروید آن مقدار که اگر غایب باشید چیزی را از دست خواهید داد ولی تمام اهتمامتان این باشد که کار کنید و وقتی به سنی مثل سن من برسید می فهمید عمق تلخ این واقعیت را که الان به شما می گویم که به لحاظ ریاضی 51 منهای 50 مساوی یک هست و 21 منهای 20 هم مساوی یک است ولی اصلا فکر نکنید ارزش آن عمری که 20 تا 21 سالگی دارید مساویست با عمری که از 50 تا 51 سالگی دارید .
باور کنید از من و بعدا به رأی العین می بینید یک هفته بیست تا بیست و یک سالگیتان اندازه یک سال 50 تا 51 سالگی ارزش دارد. این سالها بی نمونه اند بی همتایند و آن وقت است که حیفتان می آید.
من به دوستانم می گویم اگر برای عمر خودتان حیفتان نمی آید تا 40 سالگی حیفتان بیاید بعد خواستید ضایعش کنید و هر کاری می خواهید بکنید ولی واقعا تا 40 سالگی را ضایع نکنید .

🔶 مثلا 16 سال دیگر که شما دارید؛ ثانیه ثانیه اش را استفاده کنید. اگر این کار را بکنید نه پشیمانی خواهید داشت نه حسرتی و نه اندوهی ولی اگر این کار را نکنید درست به میزانی که استفاده نمی کنید پشیمان می شوید و دائما با خودتان نزاع دارید و با خودتان نمی توانید آشتی کنید و همین طور تا آخر عمرتان خودتان را سرزنش می کنید همیشه قدر تا 40 سالگیتان را بدانید کاری به این دانشگاه ها نداشته باشید برنامه ریزی کنید و کار کنید و البته وقتی برنامه ریزی سنجیده صورت گرفت باید 4 ویژگی هم داشته باشد در آن برنامه :1. نظم داشته باشد 2. پشتکار داشته باشد 3. اعتدال را رعایت کند 4. دائما خودش را بازنگری کنید درست مثل کوهنوردانی که وضعشان را هر از چندگاهی از نو مورد ارزیابی قرار می دهند .

🔶 التزام به هرم مطالعاتی

من همیشه عقیده ام این بوده که اشخاص موفق باید به صورت مخروطی یا هرمی درس بخوانند یعنی اول در قاعده این مخروط موضوعات بسیار متعددی را بخوانند اما با عمق کم بعد یک درصد بیایند پایین تر و بعد یک تعدادی از موضوعات قبلی کمتر بشود ولی آنهایی که در این دایره کوچکتر است عمیق تر بخوانند بعد بیایند این هرم را بالا تا برسد به رأس اما اینکه در این طبقات پنج - شش گانه که از قاعده هرم تا رأس هست چه بخوانند بستگی به این دارد که در راس هرم می خواهند به کجا برسند ؟
من خودم اعتقادم بر این است که برنامه ریزی صحیح این است که در 40 سالگی فرد به رأس هرم رسیده باشد .
این معنایش این است که از 40 سالگی تا آخر عمر می خواهد دائما بر روی آن نقطه مرکزی ای که در راس هرم قرار دارد کار کند و عمق بیشتر و باز هم عمق بیشتر به آن بدهید .

@mostafamalekian
---------------------------------------
🆔 @jorateandishidan
جرئت اندیشیدن(فلسفه علم شریف)
🔴🔴 مخاطبان گرامی میتوانند نقد و نظر خود را پیرامون توصیه مصطفی ملکیان درباره فرآیند تحصیلی و مطالعه فلسفه به ایدی @Sayeroshan96 ارسال کنند تا در این کانال منتشر شود.
🔖 در کانال جرأت اندیشیدن پرسشی مطرح شده و نظر کاربران را در مورد متنی از مصطفی ملکیان خواسته. تصمیم گرفتم چیزهایی بنویسم، ولی به جای پرداختن به حرف‌های ملکیان که دانشجویان را تشویق به مطالعه فلسفه بدون توجه به رفتن به دانشگاه کرده و در ادامه یکسری پیشنهادات دیگر هم ارائه کرده، خواستم به جای اینکه دانشجویان را این‌گونه رهنمود بدهم، بر یکی از حوزه‌های فراموش شده دانشگاه در ایران تاکید کنم. زیرا همه به دانشگاه می‌آیند تا به موفقیت برسند یا آینده‌ای برای خودشان بسازند یا با هر هدف دیگری و اکثراً از چشم انداز اهداف شخصی خودشان با دانشگاه رفتار می‌کنند....

🔴 ارسالی از مخاطب کانال جرئت اندیشیدن.

ادامه مطلب را در Instant view بخوانید:

🆔 @jorateandishidan
--------------------------
yun.ir/lk9qnd
جرئت اندیشیدن(فلسفه علم شریف)
🔴🔴 مخاطبان گرامی میتوانند نقد و نظر خود را پیرامون توصیه مصطفی ملکیان درباره فرآیند تحصیلی و مطالعه فلسفه به ایدی @Sayeroshan96 ارسال کنند تا در این کانال منتشر شود.
🔖 پاسخی به مصطفی ملکیان
مهدی اسماعیلی

🔸🔸 یکی از خوبیای اگزیستانسیالیستها این بود که گفتن هر انسانی منحصر به فرده و ویژگی های خاص خودشو داره و نمیشه یه نسخه رو برای یه تعداد زیادی ادم پیچید.

این نسخه پیچی ها البته مخصوص بلاد ماست و هر مدلی که ادم بخواد زندگی کنه, مشتی عرف و معیار و استانداردو سر راهش میذارن و میگن زندگی ایده ال اینه.

اینکه قدر دوران جوونیرو بدونیم بجا, اما اینکه بگیم تا این سن میتونی این کارا رو انجام بدی و اون سن باید اون کارا رو انجام بدی و غیر این باشه تباه شدی, اینا همه نسخه پیچی های شخصی برای کل ادماست و غلطه. تازه #دکارت میگه فلسفه رو نباید تو جوونی خوند و زمانی باید فلسفه خوند که ادم به یه پختگی رسیده باشه.
تو هر سنی میشه کارای مهم انجام داد, دقیقا هر سنی ... هیچ خط کش و متر و معیاری هم جز اراده وجود نداره 🙋

🔴 ارسالی از مخاطب کانال جرئت اندیشیدن.

🆔 @jorateandishidan
Forwarded from Frontiers
🧒👧 کودکان تبلت نیاز دارند، نه معلم!

🔶 اگر به چندین قرن پیش برگردیم و به مردمان آن روزگار کامپیوتر بدهیم، با آن چه خواهند کرد؟ اگر در روستایی دور افتاده که کودکانش هیچ تعلیمی ندیده‌اند تعدادی تبلت را رها کنیم چه اتفاقی خواهد افتاد؟

🔶 این کار در #اتیوپی و زیر نظر بنیاد OLPC
( بنیادی است خیریه با شعار هر کودک یک لپتاپ) و #آزمایشگاه_رسانه‌_دانشگاه_MIT انجام شد. آنها تعدادی جعبه‌ی بسته بندی شده حاولی تبلت‌ را در دهکده‌ای انداختند که کودکانش تا به حال هیچ وسیله‌ی الکترونیکی ندیده بودند. تبلت‌ها با نور خورشید شارژ می‌شدند و تعدادی بازی، اپلیکیشن و فایل‌های موسیقی روی آنها ذخیره شده بود. هیچ دستورالعمل یا کمکی در کار نبود. محققان از مواجه‌ی این کودکان با این تبلت‌ها فیلم گرفتند. نتیجه؟

🔶 آزمایشگران انتظار داشتند کودکان صرفا با جعبه‌ها بازی کنند اما طی مدت ۴ دقیقه یکی از کودکان جعبه را باز کرد، دکمه‌ی روشن خاموش آن را یافت و توانست کامپیوتر را روشن کند. تنها بعد از 5 روز تمام کودکان دهکده می‌توانستند از 47٪ اپلیکیشن‌ها به درستی استفاده نمایند و بعد از دو هفته ترانه‌های انگلیسی ذخیره شده را با زبان اصلی بازخوانی کنند. بعد از ۵ ماه آنها نه تنها متوجه وجود دوربین در تبلت‌ها شدند، که توانستند سیستم عامل اندروید تبلت‌ها را هک کنند تا دوربین آن‌ها را که عامدانه از کار انداخته شده بود را ریبوت کرده و استفاده کنند!

🔴 کودکان تنها با کمک همین تبلت‌ها و چند اپلیکیشن و ترانه توانسته بودند بسیاری کلمات انگلیسی را بخوانند و بنویسند، بدون وجود هیچ معلمی. #مغز انسان توانایی شگفت‌انگیزی در خودآموزی دارد، واقعیتی که در نظام‌های آموزشی کنونی نادیده گرفته شده است.

🔴 با این وصف شاید بهتر باشد به جای هزینه کردن برای فرستادن معلم به روستاهای دور و صعب العبور تنها چند #تبلت به آن‌ها برسانیم و چه بسا همین الگو در شهرها نیز پرثمرتر باشد، چنان که نیکلاس نگروپونت، موسس OLPC می‌گوید:

“If they can learn to read, then they can read to learn,”

Nicholas Negroponte

منابع:
https://b2n.ir/291479
https://b2n.ir/145745
----------------------------------------
@BeTamashaa
-----------------------------------------
🆔 @mediaworkshop99
💟 http://instagram.com/Mediaworkshop99
🔴 خاستگاههای هنجارمندی
✍ بهزاد خداقلیزاده
🔖بخشی از شماره دهم نشریه جرئت اندیشیدن

📚برای دریافت فایل نشریه به کانال زیر مراجعه کنید:
@joratshop

----------------------------
🆔: @jorateandishidan
✅ ورود به :فلسفه با دو #شعار آغاز می‌شود.
✅ هركه این دو شعار را #فهم نكرده و #قبول نكرده است، فیلسوف نیست.

🔶 سقراط می‌گفت انسان از وقتی آغاز به فیلسوف شدن می‌كند كه این دو شعار را شعار زندگی‌اش قرار بدهد:

🔴 خود را بشناس
🔴 زندگی نیازموده را نباید زیست

زندگی نیازموده یعنی زندگی‌ای كه ما و امثال ما داریم. در زندگی ما اگر كسی بخواهد دلیل كاری كه كرده‌ایم، دلیل سخنمان، سكوتمان، رفتنمان، آمدنمان، صلح و جنگ و آشتی و... ما را پیدا كند، یا به واسطۀ مسائلی است كه پدران و مادرانمان به ما آموخته‌اند یعنی تعلیمات دوران كودكی یا القائاتی است كه معلمان و مربیان ما در آموزشگاه‌ها و مدارسی كه در طول عمرمان گذرانده‌ایم به ما آموخته‌اند یا عادتهاست یا افكار عمومی است یا تقلیدها و تعبّدهاست. اینهاست كه زندگی را این‌گونه شكل می‌دهند.

🔶 هركدام از ما اگر در خودمان كندوكاو كنیم می‌بینیم كارهایی كه می‌كنیم تحت تأثیر:
۱. تلقینات پدر و مادرمان است یا تحت تأثیر
۲. القائات معلمان و مربیانمان است یا تحت تأثیر
۳. عادات است یا تحت تأثیر
۴. افكار عمومی یا
۵. تقلید و تعبّد

🔹سقراط می‌گفت زندگی وقتی ارزش زیستن دارد كه خودم بتوانم گام‌به‌گام بگویم خودم آزمودم و به این نكته رسیدم و بر مقتضای این نكته سیر و سلوك می‌كنم. و خود سقراط نظرش این بود كه اگر كسی به این دو شعار رسیده باشد، به این معنی كه اولاً این شعار را فهم كرده باشد و بعد آن را قبول كرده باشد، زندگی فیلسوفانه را آغاز كرده، هرچند مكتب هم نرفته باشد و هركه این دو شعار را قبول نداشته باشد، فیلسوف نیست هر چقدر هم كتاب نوشته باشد، رساله نوشته باشد و مقام‌های آكادمیک و دانشگاهی داشته باشد.

@mostafamalekian
--------------------------------------
🆔 @jorateandishidan
Forwarded from Frontiers
🔴🔴 انفعال صدا و سیمای ایران در پوشش اخبار داخلی و خارجی و نقش پررنگ شبکه های اجتماعی در انتخابات 2020 آمریکا

#کارگاه_علوم_نوین_رسانه
✍ پارسا امیری

🔶 از زمانی که شبکه های اجتماعی در ایران گسترش یافت, نقش صدا و سیما در پوشش اخبار, روز به روز کمرنگ شد. با بروز تحولات سیاسی و اجتماعی در سالهای اخیر و سوگیری یکجانبه صدا و سیما در انتشار اخبار و عدم بازگویی حقایق و روایت سازی های نادرست, اعتماد مخاطبان به تلویزیون به عنوان یک منبع خبری, به طور کامل از دست رفت....
ادامه مطلب را در Instant view بخوانید.


🆔 @mediaworkshop99
--------------------------
yun.ir/uoth99
🔻 نشست آغازین

🍃ادبیات و انسان امروز
به همراه شعرخوانی

🗣 استاد: گروس عبدالملکیان

🗓 شنبه، یکم آذرماه

📌 لینک مجازی وبینار (آپارات و اسکای روم)، متعاقبا اعلام می شود.

—————————
🔆 @Adabiat_Ensan_Shahr
🔴 فلاسفه به چه درد می‌خورند؟
✍️ سید حسن اسلامی اردکانی

🔶 در پی مطلبی درباره «دیدن» بودم. سال‌ها قبل خوانده بودمش. یادم آمد که در کتاب پرسش‌های زندگی نوشته فرناندو سوتِر (ترجمه عباس مخبر، تهران، طرح نو، 1384، 340ص) آن را دیده‌ام. کتاب را بعد از سال‌ها برداشتم و سریع مطلبم را یافتم. اما دلم نیامد کتاب را زمین بگذارم، دوباره شروع کردم به خواندن بخش‌هایی از آن. با آنکه همه مباحث برایم آشنا بود، شیوه طرح بحث این فیلسوف اسپانیایی را پسندیدم.

🔶 فرناندو سوتر، استاد فلسفه و اخلاق و فعال فرهنگی و اجتماعی صاحبنامی است. هدفش در این کتاب آشتی دادن نسل جوان و گریزان از تفکر و تفلسف به فلسفه‌ورزی به معنای دقیق آن است. با این نگاه، وی اول نقدی متوجه پاره‌ای کتاب‌های مقدماتی فلسفه می‌کند. این کتاب‌ها گویی راهنمای مسابقات دوچرخه‌سواری هستند که در آن شما لیستی از قهرمانان و جام‌هایی که برده‌اند، می‌خوانید. حال آنکه هدفْ آموختن فلسفه‌ورزی است. به همین سبب، ادامه می‌دهد: «آنچه من در پی آن هستم، یاد دادن دوچرخه‌سواری است» در نتیجه خواننده نیز باید با مربی خود رکاب بزند. این رکاب زدن به او تمرین اندیشیدن و بیان اندیشه‌های خود و گفت‌وگو کردن را خواهد آموخت و خ حاصلش آن است که در گفت‌وگو تنها تسلیم قوت استدلال شود، نه زور.

🔶 با این نگاه به فلسفه، وی در 11 بخش مهم‌ترین ایده‌های فلسفی را تحلیل می‌کند، شیوه تامل کردن در این‌گونه مسائل را تعلیم می‌دهد و اهمیت فلسفه را برای زندگی معاصر و جوامع مدرن بازگو می‌کند. فلسفه مباحث انتزاعی و دور از زندگی را دنبال نمی‌کند. به همین مسائلی که اطراف مامن را گرفته است و از کنار آنها بی‌توجه می‌گذریم می‌پردازد و اهمیت آنها را نشان می‌دهد. برای مثال، چرا ما به دیگران نیازمندیم؟ آیا بهتر نبود هر کسی در دنیای خودش باشد و کسی را با او کاری نباشد؟ کدام زندگی ارزشمند و شایسته زیستن است؟ چگونه می‌توان در عمر کوتاه خود بهترین زندگی را برای خود فراهم آورد؟ آیا تقدیر ما به دست دیگران است یا این ما هستیم که آن را می‌سازیم؟

🔶 اینها دغدغه همه کسانی است که دمی فراغت پیدا می‌کنند تا به خود و کار و بار خویش بنگرند. به نوشته سوتِر فلسفه مجموعه‌ای از جزمیات یا تعلیم جزم‌اندیشی نیست، بلکه «کار فلسفه تامل درباره فرهنگی است که در آن زندگی می‌کنیم و معنای عینی و ذهنیی که این فرهنگ می‌تواند برای ما داشته باشد». فلسفه نوعی فعالیت فکری و نظری است و فیلسوفان باید این را تعلیم دهند. آنها معلم هستند و مانند هر معلمی نیازمند دانش و مهارت کافی.

🔶 سخنان آنها وحی منزل نیست، آنها دانای کل نیستند، تفاوت‌شان با دیگران در سماجت فکری، دقت نظری و روشمندی در تحلیل مسائل است. فلاسفه فاقد معرفت ذاتی درباره مسائل هستند، آنها با اطلاعاتی که به دست می‌آورند می‌توانند آنها را خوب تحلیل کنند و برای مثال، اگر به موزه‌ها نروند، رمان نخوانند و فیلم نبینند، نمی‌توانند درباره زیبایی‌شناسی صحبت کنند.

🔶 با این همه، سوتر اشاره می‌کند که ژان فرانسوا رِوِل در مقاله معروف «فلاسفه به چه درد می‌خورند؟» به دام‌های سر راه فلسفه‌ورزان می‌پردازد و به آنها هشدار می‌دهد. مهم‌ترین اشکالی که به فلاسفه گرفته می‌شود، زبان بیش از حد فنی و دشواریاب آنها است.

🔶 بخشی از این ایرادها بجا است. برای برخی مدعیان، فلسفه نقابی است برای تمایز و تشخص و گاه پنهان کردن ناتوانی خویش. گاه نیز فلسفه از نظر این کسان نوعی دانش اشرافی و مستلزم نوعی نهان‌روشی است که با روح فلسفه فاصله‌ها دارد.

🔶 فیلسوف واقعی کسی است که می‌تواند مسائل پیچیده فلسفی را به زبانی همگانی بیان کند، درست کاری که سقراط و افلاطون می‌کردند. به همین دلیل تعهد حرفه‌ای حکم می‌کند بتوانیم بحث‌های فیلسوفانه خود را- نه فقط به زبان فنی- که به زبان ساده‌تری بیان کنیم.

🔶 کمترین فایده فلاسفه آن است که به دیگران آموزش می‌دهند چگونه به جای استفاده از مشت و لگد، از منطق و زبان استفاده کنند، و چسان به جای منطق زور، زور منطق را به کارگیرند. در جامعه‌ای که فرهنگ گفت‌وگو، وفاق، تعامل و هم‌کنشی در آن بی‌رمق است، این کاری خُرد نیست.

روزنامه اعتماد، چهارشنبه ۲۳ مهر ۱۳۹۹

@hassan_eslami
---------------------------------
🆔 @jorateandishidan