Forwarded from ترجمهبان
The Transmission of the Variant Readings of the Quran:The Problem of Tawatur and the Emergence of shawadhdh
نام کتاب: نقل قرائات قرآن؛ مسئله تواتر و پیدایی قرائت های شاذ
نویسنده: شادی حکمت ناصر
ناشر: بریل
مترجمان: الهه شاه پسند-ولی عبدی
ناشر ترجمه: کرگدن
وضعیت:ترجمه شده
شرح: از دیر باز، مطالعه و تدوین در علم قرائات بیشتر در بین اهلسنت رواج داشته است. در دوره معاصر، پژوهشهای اهلسنت علاوه بر تصحیح و بازنشر آثار کهن قرائی، به مطالعات زبانشناختی دربارۀ قرائات نیز متمایل شده است. اما شیعیان به دلیل اعتقاد به یگانگی قرائت منزّل، از نخست، این رشته را چندان جدی نگرفتهاند. آثاری که در دوره معاصر به فارسی و عربی در باب تاریخ قرائات به نگارش درآمدهاند، غالبا رویکردی سنتی دارند. آنچه این کتاب را شایسته ترجمه کرده است، نگاه درزمانی و روشمند نویسنده به برخی مسائل علم قرائات است.تحلیل روند تحولات این حوزه علمی با استفاده از روشهای مطرح در مطالعات جدید حدیثی میتواند مبحث قرائات را به قرین دیرینهاش علوم حدیث پیوند زند و امکان استفاده از دستاوردهای حدیثی در حوزه قرائات را بیش از پیش آشکار کند.
#ترجمه
@qhbooks
نام کتاب: نقل قرائات قرآن؛ مسئله تواتر و پیدایی قرائت های شاذ
نویسنده: شادی حکمت ناصر
ناشر: بریل
مترجمان: الهه شاه پسند-ولی عبدی
ناشر ترجمه: کرگدن
وضعیت:ترجمه شده
شرح: از دیر باز، مطالعه و تدوین در علم قرائات بیشتر در بین اهلسنت رواج داشته است. در دوره معاصر، پژوهشهای اهلسنت علاوه بر تصحیح و بازنشر آثار کهن قرائی، به مطالعات زبانشناختی دربارۀ قرائات نیز متمایل شده است. اما شیعیان به دلیل اعتقاد به یگانگی قرائت منزّل، از نخست، این رشته را چندان جدی نگرفتهاند. آثاری که در دوره معاصر به فارسی و عربی در باب تاریخ قرائات به نگارش درآمدهاند، غالبا رویکردی سنتی دارند. آنچه این کتاب را شایسته ترجمه کرده است، نگاه درزمانی و روشمند نویسنده به برخی مسائل علم قرائات است.تحلیل روند تحولات این حوزه علمی با استفاده از روشهای مطرح در مطالعات جدید حدیثی میتواند مبحث قرائات را به قرین دیرینهاش علوم حدیث پیوند زند و امکان استفاده از دستاوردهای حدیثی در حوزه قرائات را بیش از پیش آشکار کند.
#ترجمه
@qhbooks
جستارهای زیباییشناختی
دیوید هیوم/ محسن کرمی
مجموعۀ «هنرشناسی»/ دبیر مجموعه: محسن کرمی
۱۶۰ صفحه/ ۱۶۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت کرگدن:
www.kargadanpub.com
🔸 دیوید هیوم، فیلسوف تجربهگرای اسکاتلندی، طی سه دهه فلسفهورزیِ خود ۴۹ جستار نوشت که جملگی در کتاب جستارهای اخلاقی، سیاسی، ادبی گرد آمدهاند.
🔸 او در این جستارها میکوشد فلسفه را به میان مردم ببرد و ازاینرو است که قالب «جستار» را برمیگزیند و نرمنرمک کتابنویسی به سبک و سیاق دانشگاهی را رها میکند.
🔸 اهمیتی را که هیوم برای این جستارها قائل بود بیش از همه از اینجا میتوان فهمید که او هیچکدام از آثارش را بهاندازۀ جستارها بازخوانی و بازنویسی نکرد؛ بهطوریکه نخستین ویراست آن در ۱۷۴۱ منتشر شد و هفدهمین ویراست در ۱۷۷۷، اندکی پس از مرگ هیوم.
🔸 او در این ویراستهای متعدد هم بر شمار جستارها افزود و هم اصلاحات بسیاری روی آنها صورت داد.
🔸 باریکاندیشیهای دیوید هیوم در این نوشتهها ذهن هر جستوجوگر تیزچشم اقلیم خِرد را بازتر میکند و به حیرت و تحسین وامیدارد. ازجمله میتوان به آرا و نظراتش در باب هنر و زیبایی اشاره کرد که جستارهای زیباییشناختی از دل آن بیرون آمده است.
#نشر_کرگدن
#جستارهای_زیباییشناختی
#دیوید_هیوم
#محسن_کرمی
#مجموعه_هنرشناسی
#فلسفه_هنر
#زیباییشناسی
دیوید هیوم/ محسن کرمی
مجموعۀ «هنرشناسی»/ دبیر مجموعه: محسن کرمی
۱۶۰ صفحه/ ۱۶۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت کرگدن:
www.kargadanpub.com
🔸 دیوید هیوم، فیلسوف تجربهگرای اسکاتلندی، طی سه دهه فلسفهورزیِ خود ۴۹ جستار نوشت که جملگی در کتاب جستارهای اخلاقی، سیاسی، ادبی گرد آمدهاند.
🔸 او در این جستارها میکوشد فلسفه را به میان مردم ببرد و ازاینرو است که قالب «جستار» را برمیگزیند و نرمنرمک کتابنویسی به سبک و سیاق دانشگاهی را رها میکند.
🔸 اهمیتی را که هیوم برای این جستارها قائل بود بیش از همه از اینجا میتوان فهمید که او هیچکدام از آثارش را بهاندازۀ جستارها بازخوانی و بازنویسی نکرد؛ بهطوریکه نخستین ویراست آن در ۱۷۴۱ منتشر شد و هفدهمین ویراست در ۱۷۷۷، اندکی پس از مرگ هیوم.
🔸 او در این ویراستهای متعدد هم بر شمار جستارها افزود و هم اصلاحات بسیاری روی آنها صورت داد.
🔸 باریکاندیشیهای دیوید هیوم در این نوشتهها ذهن هر جستوجوگر تیزچشم اقلیم خِرد را بازتر میکند و به حیرت و تحسین وامیدارد. ازجمله میتوان به آرا و نظراتش در باب هنر و زیبایی اشاره کرد که جستارهای زیباییشناختی از دل آن بیرون آمده است.
#نشر_کرگدن
#جستارهای_زیباییشناختی
#دیوید_هیوم
#محسن_کرمی
#مجموعه_هنرشناسی
#فلسفه_هنر
#زیباییشناسی
🔶 اطلاعات کتابشناسی:
زندگینامۀ خودنوشت
مارتینلوتر کینگ
ترجمۀ محمدرضا معمارصادقی
۵۱۶ صفحه/ ۴۰۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com
🔸 زندگینامۀ خودنوشت مجموعۀ نوشتههای مارتینلوتر کینگ است. زندگینامهای که مسیر مبارزات و تحولات شخصیت کینگ را ترسیم کرده است؛ از نخستین سالهای کودکی تا تحقق «رؤیایی که در سر داشت» (اشاره به خطابۀ مشهور کینگ در ۱۹۶۳ که جزو نوادر تاریخ خطابههاست و آن را قابلقیاس با خطابۀ کوه مسیح میدانند).
🔸 آنطور که خودش گفته است، مبارزۀ او برای «آزادی» بود و علیه «هیچکس» بودن. در ابتدا، راه رسیدن به هر دو را در مبارزهای انقلابی و متمایل به خشونت میدانست. اما رفتهرفته و تحت تأثیر شخصیتهایی چون گاندی و هنری دیوید ثورو (فیلسوف امریکایی و نظریهپرداز در زمینۀ مبارزه و نافرمانی مدنی) به مبارزهای صلحجویانه و توأم با برادری و صلح با دشمن بدل شد.
🔸 مطالب این کتاب، بیآنکه کینگ آنها را با هدف انتشار نوشته باشد، از میان دههاهزار سند زندگینامهای و تاریخی گردآوری شده است و شخصیتهای بسیاری در گردآوری آن نقش داشتهاند. به همین دلیل، منبعی خوب و دستاول برای آشنایی با مارتینلوتر کینگ و شیوۀ مبارزاتی او است.
🔸 از طرف دیگر، تاکنون کتابهای بسیار کمی دربارۀ مارتینلوتر کینگ به فارسی ترجمه شده است و خیلی کم دربارۀ او میدانیم. انتشار این کتاب امکان خوبی فراهم کرده است تا جامعۀ مدنی ایران با زندگی الهامبخش کینگ و شیوۀ مبارزاتی او آشنا شود و اگر فایدهای در آن دید، برای زیستنی بهتر، آرامتر و انسانیتر از آن استفاده کند.
#نشر_کرگدن
#زندگینامه_خودنوشت
#مارتینلوتر_کینگ
#محمدرضا_معمارصادقی
#مجموعه_خشونتپرهیزی
#غلامعلی_کشانی
#مبارزه_عاری_از_خشونت
#زندگینامه
زندگینامۀ خودنوشت
مارتینلوتر کینگ
ترجمۀ محمدرضا معمارصادقی
۵۱۶ صفحه/ ۴۰۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com
🔸 زندگینامۀ خودنوشت مجموعۀ نوشتههای مارتینلوتر کینگ است. زندگینامهای که مسیر مبارزات و تحولات شخصیت کینگ را ترسیم کرده است؛ از نخستین سالهای کودکی تا تحقق «رؤیایی که در سر داشت» (اشاره به خطابۀ مشهور کینگ در ۱۹۶۳ که جزو نوادر تاریخ خطابههاست و آن را قابلقیاس با خطابۀ کوه مسیح میدانند).
🔸 آنطور که خودش گفته است، مبارزۀ او برای «آزادی» بود و علیه «هیچکس» بودن. در ابتدا، راه رسیدن به هر دو را در مبارزهای انقلابی و متمایل به خشونت میدانست. اما رفتهرفته و تحت تأثیر شخصیتهایی چون گاندی و هنری دیوید ثورو (فیلسوف امریکایی و نظریهپرداز در زمینۀ مبارزه و نافرمانی مدنی) به مبارزهای صلحجویانه و توأم با برادری و صلح با دشمن بدل شد.
🔸 مطالب این کتاب، بیآنکه کینگ آنها را با هدف انتشار نوشته باشد، از میان دههاهزار سند زندگینامهای و تاریخی گردآوری شده است و شخصیتهای بسیاری در گردآوری آن نقش داشتهاند. به همین دلیل، منبعی خوب و دستاول برای آشنایی با مارتینلوتر کینگ و شیوۀ مبارزاتی او است.
🔸 از طرف دیگر، تاکنون کتابهای بسیار کمی دربارۀ مارتینلوتر کینگ به فارسی ترجمه شده است و خیلی کم دربارۀ او میدانیم. انتشار این کتاب امکان خوبی فراهم کرده است تا جامعۀ مدنی ایران با زندگی الهامبخش کینگ و شیوۀ مبارزاتی او آشنا شود و اگر فایدهای در آن دید، برای زیستنی بهتر، آرامتر و انسانیتر از آن استفاده کند.
#نشر_کرگدن
#زندگینامه_خودنوشت
#مارتینلوتر_کینگ
#محمدرضا_معمارصادقی
#مجموعه_خشونتپرهیزی
#غلامعلی_کشانی
#مبارزه_عاری_از_خشونت
#زندگینامه
Forwarded from شبکههای مجازی کرگدن
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📚 معرفی تازههای نشر
🔸 یاسر خوشنویس، مترجم و پژوهشگر مطالعات علم و فناوری، در این ویدئو که به دعوت نشر کرگدن برایمان ارسال کرده کتاب ما کلاندادهایم را معرفی میکند. او در این ویدئو شرح میدهد که چطور با گسترش روزافزون فناوریهای هوشمند در دنیا، با اینکه یک دهه از زمان انتشار این کتاب میگذرد، مطالب آن همچنان برای جوامع مختلف امروزی زنده است و بسیاری از مثالها و مباحثی که در کتاب طرح شده در جهان امروز مصادیق متنوعی پیدا کرده است.
🔸 امروزه، بسیاری از موانع موجود پیشِ پای گردآوری، تحلیل و ذخیرۀ مقادیر عظیم داده بهشدت کاهش یافته است. این تحولْ گردآوری تمامی دادهها و درک پیچیدگی جهانمان را بسیار سادهتر کرده است و دیگر نیازی نیست تنها با نمونۀ کوچکی از واقعیت کنار بیاییم. در موارد متعدد، میتوانیم دادههایی بیشتر، اگرچه آشفتهتر، گرد آوریم، بهجای آنکه به مقادیری محدود از دادهها بسنده کنیم. درنتیجه، میتوانیم با در دست داشتن حجمی بیسابقه از جزئیات به جهان بنگریم.
🔸 اما تحلیلهای مبتنی بر کلانداده پرسشهای جدیدی نیز پدید آوردهاند. در بخش بزرگی از این تحلیلها نمیتوانیم از تحلیلِ معلولها به علت آنها پی ببریم. تحلیل دادهها معمولاً نمیتواند به ما بگوید «چرا»، بلکه تنها میگوید «چگونه». اما این تحلیلها بهشکلی شگفتانگیز در اغلب موارد بهاندازۀ کافی خوباند و میتوانند تصمیمگیریهای ما را بهبود ببخشند.
🔶 اطلاعات کتابشناسی:
ما کلاندادهایم
آیندۀ جامعۀ اطلاعاتی
زاندر کلوس، نارت ویلارد
ترجمۀ یاسر خوشنویس
۲۲۴ صفحه/ ۲۸۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com
#نشر_کرگدن، #ما_کلاندادهایم، #زاندر_کلوس، #نارت_ویلارد، #حسینشیخرضایی، #جامعه_اطلاعاتی، #مطالعات_علم_و_فناوری، #تحلیل_داده، #فلسفه_علم،
🔸 یاسر خوشنویس، مترجم و پژوهشگر مطالعات علم و فناوری، در این ویدئو که به دعوت نشر کرگدن برایمان ارسال کرده کتاب ما کلاندادهایم را معرفی میکند. او در این ویدئو شرح میدهد که چطور با گسترش روزافزون فناوریهای هوشمند در دنیا، با اینکه یک دهه از زمان انتشار این کتاب میگذرد، مطالب آن همچنان برای جوامع مختلف امروزی زنده است و بسیاری از مثالها و مباحثی که در کتاب طرح شده در جهان امروز مصادیق متنوعی پیدا کرده است.
🔸 امروزه، بسیاری از موانع موجود پیشِ پای گردآوری، تحلیل و ذخیرۀ مقادیر عظیم داده بهشدت کاهش یافته است. این تحولْ گردآوری تمامی دادهها و درک پیچیدگی جهانمان را بسیار سادهتر کرده است و دیگر نیازی نیست تنها با نمونۀ کوچکی از واقعیت کنار بیاییم. در موارد متعدد، میتوانیم دادههایی بیشتر، اگرچه آشفتهتر، گرد آوریم، بهجای آنکه به مقادیری محدود از دادهها بسنده کنیم. درنتیجه، میتوانیم با در دست داشتن حجمی بیسابقه از جزئیات به جهان بنگریم.
🔸 اما تحلیلهای مبتنی بر کلانداده پرسشهای جدیدی نیز پدید آوردهاند. در بخش بزرگی از این تحلیلها نمیتوانیم از تحلیلِ معلولها به علت آنها پی ببریم. تحلیل دادهها معمولاً نمیتواند به ما بگوید «چرا»، بلکه تنها میگوید «چگونه». اما این تحلیلها بهشکلی شگفتانگیز در اغلب موارد بهاندازۀ کافی خوباند و میتوانند تصمیمگیریهای ما را بهبود ببخشند.
🔶 اطلاعات کتابشناسی:
ما کلاندادهایم
آیندۀ جامعۀ اطلاعاتی
زاندر کلوس، نارت ویلارد
ترجمۀ یاسر خوشنویس
۲۲۴ صفحه/ ۲۸۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com
#نشر_کرگدن، #ما_کلاندادهایم، #زاندر_کلوس، #نارت_ویلارد، #حسینشیخرضایی، #جامعه_اطلاعاتی، #مطالعات_علم_و_فناوری، #تحلیل_داده، #فلسفه_علم،
هنر هشیارانه زیستن
ناتانیل برندن/ کورش کامیاب
ویراستۀ هومن پناهنده
مجموعهٔ «خوب زیستن»/ دبیر: بابک عباسی
۲۷۶ صفحه/ ۲۸۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت کرگدن:
www.kargadanpub.com
🔸 هنر هشیارانه زیستن دعوتی است به تعقل و تفکر و بهرهگیری از فواید بیشمار آن، و راهنمایی برای زندگی آگاهانه. نویسنده ما را به بازاندیشی در بسیاری از باورهایمان فرامیخواند، از باورهایی دربارۀ فعالیتهای روزمره تا باورهای اخلاقی و معنوی. ضرورت این بازاندیشی در عصر اطلاعات، که ما را در معرض حجم بیسابقهای از نظرها و عقاید دربارۀ هر جنبۀ قابلتصوری از زندگی قرار داده است، از هر زمان دیگر بیشتر است.
🔸 هنر هشیارانه زیستن ابزارهایی در اختیارمان قرار میدهد تا به کمک آنها بتوانیم به توانمندیهای خود متکی باشیم.
🔸 از ناتانیل برندن، روانشناس و درمانگر کانادایی-امریکایی، بیش از بیست کتاب در حوزۀ روانشناسی منتشر شده است. مهمترین دستاورد او بنیان گذاشتنِ جنبش عزتنفس است. برندن نخبهترین نظریهپردازی است که طی شش دهه تلاش این مفهوم را، که تا دهۀ ۱۹۶۰ در متون روانشناسی جدی گرفته نمیشد، از ابهام درآورد و سهم بزرگی در معرفی تأثیرات آن بر زندگی روزمرۀ انسانها ایفا کرد. هنر هشیارانه زیستن شانزدهمین کتاب او است که از جنبههای فراوان ارزشمندترین اثر این متفکر فقید به شمار میآید.
#نشر_کرگدن، #هنر_هشیارانه_زیستن، #ناتانیل_برندن، #کورش_کامیاب، #بابک_عباسی، #مجموعه_خوب_زیستن، #خودشناسی، #آگاهی، #راهورسم_زندگی، #ذهنآگاهی
ناتانیل برندن/ کورش کامیاب
ویراستۀ هومن پناهنده
مجموعهٔ «خوب زیستن»/ دبیر: بابک عباسی
۲۷۶ صفحه/ ۲۸۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت کرگدن:
www.kargadanpub.com
🔸 هنر هشیارانه زیستن دعوتی است به تعقل و تفکر و بهرهگیری از فواید بیشمار آن، و راهنمایی برای زندگی آگاهانه. نویسنده ما را به بازاندیشی در بسیاری از باورهایمان فرامیخواند، از باورهایی دربارۀ فعالیتهای روزمره تا باورهای اخلاقی و معنوی. ضرورت این بازاندیشی در عصر اطلاعات، که ما را در معرض حجم بیسابقهای از نظرها و عقاید دربارۀ هر جنبۀ قابلتصوری از زندگی قرار داده است، از هر زمان دیگر بیشتر است.
🔸 هنر هشیارانه زیستن ابزارهایی در اختیارمان قرار میدهد تا به کمک آنها بتوانیم به توانمندیهای خود متکی باشیم.
🔸 از ناتانیل برندن، روانشناس و درمانگر کانادایی-امریکایی، بیش از بیست کتاب در حوزۀ روانشناسی منتشر شده است. مهمترین دستاورد او بنیان گذاشتنِ جنبش عزتنفس است. برندن نخبهترین نظریهپردازی است که طی شش دهه تلاش این مفهوم را، که تا دهۀ ۱۹۶۰ در متون روانشناسی جدی گرفته نمیشد، از ابهام درآورد و سهم بزرگی در معرفی تأثیرات آن بر زندگی روزمرۀ انسانها ایفا کرد. هنر هشیارانه زیستن شانزدهمین کتاب او است که از جنبههای فراوان ارزشمندترین اثر این متفکر فقید به شمار میآید.
#نشر_کرگدن، #هنر_هشیارانه_زیستن، #ناتانیل_برندن، #کورش_کامیاب، #بابک_عباسی، #مجموعه_خوب_زیستن، #خودشناسی، #آگاهی، #راهورسم_زندگی، #ذهنآگاهی
Forwarded from مدرسانۀ دورنما
#اولین_نشست_حضوری_دورنما
#آمادگی_برای_نشست
▪️نشست #الاهیات_داستانی_قرآن روز دوشنبه پنجم آذر ماه با ارائۀ گفتار #امیر_مازیار برگزار خواهد شد. برای آمادگی علاقهمندان، پیش از حضور در این نشست، مطالعه و مراجعه به مطالب زیر پیشنهاد میشود:
🔹امیر مازیار، رویا، استعاره و زبان دین: متن دینی چون متن هنری، تهران: نشر کرگدن، ۱۴۰۰.
🔻خواندنِ صفحات آغازین کتاب
🔹محمد احمد خلفالله، هنر داستانی در قرآن کریم، ترجمۀ محسن آرمین، تهران: نشر نی، ۱۴۰۲.
🔻خواندنِ صفحات آغازین کتاب
🔹امیر مازیار، درسگفتار کتاب «رویا، استعاره و زبان دین»، جلسات ششم تا هشتم.
🔻شنیدنِ فایلهای صوتی جلسات
🔹حیدر حبالله، اسطوره در قرآن از نگاه محمد احمد خلفالله، گفتار ویدئویی با زیرنویس فارسی دورنما
🔻دیدنِ آپارات | یوتوب | تلگرام
#مدرسانۀ_دورنما
#مدرسانۀ_مستقل_اسلامپژوهی
@doornamaa
#آمادگی_برای_نشست
▪️نشست #الاهیات_داستانی_قرآن روز دوشنبه پنجم آذر ماه با ارائۀ گفتار #امیر_مازیار برگزار خواهد شد. برای آمادگی علاقهمندان، پیش از حضور در این نشست، مطالعه و مراجعه به مطالب زیر پیشنهاد میشود:
🔹امیر مازیار، رویا، استعاره و زبان دین: متن دینی چون متن هنری، تهران: نشر کرگدن، ۱۴۰۰.
🔻خواندنِ صفحات آغازین کتاب
🔹محمد احمد خلفالله، هنر داستانی در قرآن کریم، ترجمۀ محسن آرمین، تهران: نشر نی، ۱۴۰۲.
🔻خواندنِ صفحات آغازین کتاب
🔹امیر مازیار، درسگفتار کتاب «رویا، استعاره و زبان دین»، جلسات ششم تا هشتم.
🔻شنیدنِ فایلهای صوتی جلسات
🔹حیدر حبالله، اسطوره در قرآن از نگاه محمد احمد خلفالله، گفتار ویدئویی با زیرنویس فارسی دورنما
🔻دیدنِ آپارات | یوتوب | تلگرام
#مدرسانۀ_دورنما
#مدرسانۀ_مستقل_اسلامپژوهی
@doornamaa
Forwarded from دغدغههای اخلاق و دین / سید حسن اسلامی اردکانی
📝 اخلاق و الحاد
دستكم 2500 سال است كه درباره نسبت اخلاق و دين بحث ميشود. احتمالا نخستين صورتبندي اين نسبت را سقراط ارايه كرد. در دادگاه از اثيفرو پرسيد: به من بگو: چون كاري خوب است، خدايان بدان فرمان ميدهند يا چون خدايان به آن كار فرمان ميدهند، آن كار خوب ميشود؟ هر پاسخي كه اثيفرو ميداد يك گرفتاري درست ميكرد.
اگر ميگفت كه چون كاري خوب است، خدا هم به آن فرمان ميدهد، سقراط ميگفت پس دين به چه دردي ميخورد؛ اگر هم ميگفت چون خدايان به كاري فرمان دهند، آن كار خوب ميشود، سقراط باز پاسخ ميداد كه چرا خودِ خدايان اينقدر اختلافنظر دارند و در نتيجه به گفته سقراط: «يك چيز در آن واحد هم محبوب خدايان است و هم منفور آنان.» وانگهي درباره آدمهايي كه رسما ميگويند بيدين هستند و با اين حال به اخلاق باور دارند چه ميتوان گفت.
اين پرسش به شكل دقيقتري در فرهنگ اسلامي، در قالب مناقشه حسن و قبح عقلي و شرعي، و همچنين در سنت مسيحي، به صورت بحث قانون طبيعي و نظريه امر الهي، ادامه يافت و كتابها در آن باب نوشته شد و ميشود. يكي از تازهترين كتابها در اين زمينه كتاب اخلاق و دين (2016) هري جي. گنسلر است كه اخيرا متن انگليسي آن را خواندم و فرصت نشد كه با ترجمه فارسي آن (ترجمه ایمان عباسنژاد، تهران، نشر كرگدن، 1402) مقايسه مختصري كنم. سالهاست كه موضوع دين و اخلاق را در مقطع دكتري تدريس ميكنم و كمابيش آثاري را كه در اين زمينه منتشر ميشود ميبينم و ميخوانم. اين كتاب از جهات مختلفي نظرم را جلب كرد. نخست سبك آموزشي آن است. گنسلر، كه معلم خوبي بوده، كوشيده است تا جاي ممكن مطالب فني بحث را ساده كند و گرچه اين كار، گاه مايه كشدار شدن بحث و تكرار شده است، در مجموع بحث را شفاف و روشن ساخته است. دومين وجه قابلتوجه كتاب تأكيد و تكيه نويسنده بر نظريه تكامل است. خيلي راحت و بيدغدغه، گنسلر نظريه تكامل را ميپذيرد و از آن در جهت تأييد قانون طبيعي در اخلاق ياري ميگيرد.
اما سومين و به نظرم مهمترين جنبه اين كتاب، آن بود كه نويسنده بهسادگي پذيرفته است كه ملحدان و خداناباوران هم ميتوانند نظام اخلاقي منسجمي داشته باشند. در زماني كه غالبا تصور ميشود، اخلاق در انحصار دينداران است، اين نگاه قابلتأمل است. در سنت ديني ما با آنكه به لحاظ نظري به حسن و قبح عقلي و اخلاقي باور داريم، يعني بر اين نظر هستيم كه اخلاق مستقل از دين و گاه مقدم بر آن است، اما عملا چنان فرهنگ مسلطي بر جامعه معاصر ما حاكم شده است كه گويي كل اخلاق و تفكر اخلاقي بر دين استوار است. اين نگاه افزون بر اشكالات جدي نظري، به لحاظ عملي هم مشكلاتي خواهد داشت كه مهمترين آنها اين است كه كافي است نسل جديد به دين پشت كند تا باورهاي اخلاقي و هنجارهاي درست و نادرست مبتني بر دين هم يكسره فرو بريزد.
در اين جا گنسلر بهدقت از بدفهمي رايج درباره اخلاق خداناباوران بحث ميكند و نشان ميدهد كه ميتوان منطقا خداناباوري و اخلاق را با هم داشت. با اين همه، تأكيد ميكند كه غنا و سرشاري اخلاق با خداباوري ممكن ميشود و فضايل الهياتي هستند كه فضايل اخلاقي را به كمال ميرسانند. از اين منظر، هم خداباوران و هم خداناباوران عقايد پايهاي مشتركي دارند. اما دين ميتواند اخلاق را عميقا فربه كند و بارور گرداند. نكته قابل توجه آنكه نويسنده كتاب هم دانشگاهي است و هم كشيش است، اما فهم درستي از دنياي جديد و خداناباوري دارد و به انكار و تجاهل روي نميآورد و ميكوشد حق بحث را ادا كند.
سيدحسن اسلامي اردكاني
ستون #در_ستایش_جزییات / صفحه آخر روزنامه اعتماد، چهارشنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۳
instagram: eslamiardakani
telegram: @hassan_eslami
دستكم 2500 سال است كه درباره نسبت اخلاق و دين بحث ميشود. احتمالا نخستين صورتبندي اين نسبت را سقراط ارايه كرد. در دادگاه از اثيفرو پرسيد: به من بگو: چون كاري خوب است، خدايان بدان فرمان ميدهند يا چون خدايان به آن كار فرمان ميدهند، آن كار خوب ميشود؟ هر پاسخي كه اثيفرو ميداد يك گرفتاري درست ميكرد.
اگر ميگفت كه چون كاري خوب است، خدا هم به آن فرمان ميدهد، سقراط ميگفت پس دين به چه دردي ميخورد؛ اگر هم ميگفت چون خدايان به كاري فرمان دهند، آن كار خوب ميشود، سقراط باز پاسخ ميداد كه چرا خودِ خدايان اينقدر اختلافنظر دارند و در نتيجه به گفته سقراط: «يك چيز در آن واحد هم محبوب خدايان است و هم منفور آنان.» وانگهي درباره آدمهايي كه رسما ميگويند بيدين هستند و با اين حال به اخلاق باور دارند چه ميتوان گفت.
اين پرسش به شكل دقيقتري در فرهنگ اسلامي، در قالب مناقشه حسن و قبح عقلي و شرعي، و همچنين در سنت مسيحي، به صورت بحث قانون طبيعي و نظريه امر الهي، ادامه يافت و كتابها در آن باب نوشته شد و ميشود. يكي از تازهترين كتابها در اين زمينه كتاب اخلاق و دين (2016) هري جي. گنسلر است كه اخيرا متن انگليسي آن را خواندم و فرصت نشد كه با ترجمه فارسي آن (ترجمه ایمان عباسنژاد، تهران، نشر كرگدن، 1402) مقايسه مختصري كنم. سالهاست كه موضوع دين و اخلاق را در مقطع دكتري تدريس ميكنم و كمابيش آثاري را كه در اين زمينه منتشر ميشود ميبينم و ميخوانم. اين كتاب از جهات مختلفي نظرم را جلب كرد. نخست سبك آموزشي آن است. گنسلر، كه معلم خوبي بوده، كوشيده است تا جاي ممكن مطالب فني بحث را ساده كند و گرچه اين كار، گاه مايه كشدار شدن بحث و تكرار شده است، در مجموع بحث را شفاف و روشن ساخته است. دومين وجه قابلتوجه كتاب تأكيد و تكيه نويسنده بر نظريه تكامل است. خيلي راحت و بيدغدغه، گنسلر نظريه تكامل را ميپذيرد و از آن در جهت تأييد قانون طبيعي در اخلاق ياري ميگيرد.
اما سومين و به نظرم مهمترين جنبه اين كتاب، آن بود كه نويسنده بهسادگي پذيرفته است كه ملحدان و خداناباوران هم ميتوانند نظام اخلاقي منسجمي داشته باشند. در زماني كه غالبا تصور ميشود، اخلاق در انحصار دينداران است، اين نگاه قابلتأمل است. در سنت ديني ما با آنكه به لحاظ نظري به حسن و قبح عقلي و اخلاقي باور داريم، يعني بر اين نظر هستيم كه اخلاق مستقل از دين و گاه مقدم بر آن است، اما عملا چنان فرهنگ مسلطي بر جامعه معاصر ما حاكم شده است كه گويي كل اخلاق و تفكر اخلاقي بر دين استوار است. اين نگاه افزون بر اشكالات جدي نظري، به لحاظ عملي هم مشكلاتي خواهد داشت كه مهمترين آنها اين است كه كافي است نسل جديد به دين پشت كند تا باورهاي اخلاقي و هنجارهاي درست و نادرست مبتني بر دين هم يكسره فرو بريزد.
در اين جا گنسلر بهدقت از بدفهمي رايج درباره اخلاق خداناباوران بحث ميكند و نشان ميدهد كه ميتوان منطقا خداناباوري و اخلاق را با هم داشت. با اين همه، تأكيد ميكند كه غنا و سرشاري اخلاق با خداباوري ممكن ميشود و فضايل الهياتي هستند كه فضايل اخلاقي را به كمال ميرسانند. از اين منظر، هم خداباوران و هم خداناباوران عقايد پايهاي مشتركي دارند. اما دين ميتواند اخلاق را عميقا فربه كند و بارور گرداند. نكته قابل توجه آنكه نويسنده كتاب هم دانشگاهي است و هم كشيش است، اما فهم درستي از دنياي جديد و خداناباوري دارد و به انكار و تجاهل روي نميآورد و ميكوشد حق بحث را ادا كند.
سيدحسن اسلامي اردكاني
ستون #در_ستایش_جزییات / صفحه آخر روزنامه اعتماد، چهارشنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۳
instagram: eslamiardakani
telegram: @hassan_eslami