گفت‌وگو دربارهٔ کتاب روش‌های تفسیر متون مقدس

با حضور
مرتضی کریمی‌نیا، محمدعلی طباطبایی و علی سلطانی
و فاطمه توفیقی (نویسنده)

جمعه ۵ مرداد ۱۴۰۳
شهر کتاب مرکزی
@ftofighi

🎉🎉 در دست انتشار
خرید کتاب و استفاده از تخفیف ویژه:
www.kargadanpub.com

🔸 این روزها منتظر پنج کتاب جدیدی هستیم که قرار است از چاپخانه برسند و خانوادۀ کرگدن را باز هم بزرگ‌تر کنند.
🔸 اگر پزشک نمی‌شدم اثر جدید رضا ابوتراب، نویسندۀ کتاب محبوب مخنویس، است. ابوتراب این بار علاوه بر توجه به مباحث علمی پیرامون علوم اعصاب در کتابش، به سراغ خاطرات و روایت‌های خانوادگی حول ماجرای پزشک شدن خودش رفته و متنی روایی‌تر و صمیمانه‌تر تولید کرده است.
🔸 شب تیرۀ نفس مشهورترین اثر خوان دلاکروث، عارف مسیحی سده‌های میانه معروف به یوحنای صلیبی، و یکی از متون شناخته‌شدۀ عرفان مسیحی است. این متن شرحی است بر سرود «شب تیره» که دلاکروث آن را در دوران اسارت خودش در تولدو نگاشته است.
🔸 یهودیان در جهان اسلام کتابی است از مستشرق نامدار یهودی، برنارد لوئیس، که به وضعیت یهودیان در سرزمین‌های اسلامی می‌پردازد. لوئیس در این کتاب با مراجعه و ارجاع به بایگانی‌های دولت عثمانی کوشیده است از لابه‌لای آنها تصویری روشن و مطابق واقع از وضعیت یهودیان ساکن در کشورهای مسلمان و به‌ویژه قلمرو امپراتوری عثمانی ارائه کند.
🔸 ضمیر آگاه مجموعه مباحثی است حول این پرسش محوری که چگونه توده‌ای مادّه می‌تواند آگاه باشد؟ نویسنده با تمرکز بر دو پرسش کار را آغاز می‌کند: در ارگانیسمی که می‌دانیم تجربۀ آگاهانه دارد، چه شواهدی را می‌توانیم از «بیرون» شناسایی کنیم که نشانه‌ای از وجود آگاهی باشد؟ و دیگر اینکه، آیا وجود آگاهی برای تبیین رفتارهای ما ضروری است؟ او در این کتاب از دیدگاهی دفاع می‌کند که طبق آن، آگاهی جزو کیفیات بنیادی مادّه است و در نتیجه پایه‌ای‌ترین جزء سازندۀ مادّه نیز از سطحی از تجربۀ آگاهانه برخوردار است.
🔸 دربارۀ زنان متشکل از دو رساله به قلم دنی دیدرو، اندیشمند و نویسندۀ شهیر قرن هجدهم، است که تحول نگاه به زن را در دورۀ روشنگری نشان می‌دهد. در رسالۀ اول، با ریشه‌های اندیشۀ دیدرو دربارۀ زنان آشنا می‌شویم. دیدرو نشان می‌دهد که شجاعت ملک طلق مردان نیست و زنان نیز به مساوات و به‌طور طبیعی از شجاعت بهره برده‌اند. در رسالۀ دوم، دیدرو علاوه بر نقش تعلیم‌وتربیت، خصلت‌های طبیعی زنانه را هم به‌عنوان معیار شناخت زنان لحاظ می‌کند. اما تازگی و ارزش نگاه او در این است که می‌کوشد قبح تاریخی را از خصلت‌های زنانه بزداید و آنها را به‌عنوان خصوصیاتی انسانی، قابل‌درک و درخور احترام عرضه کند.
🔸 پیش‌خرید هر پنج عنوان از هفتۀ گذشته آغاز شده است و علاقه‌مندان می‌توانند از طریق سایت نشر کرگدن ثبت سفارش کنند. کتاب‌های نشر کرگدن در ایام پیش‌خرید تخفیف ویژه دارند.

#نشر_کرگدن
#در_دست_انتشار

https://www.etemadnewspaper.ir/fa/main/detail/220139/


درباره کتاب دیرینه‌شناسی عقل عملی فوکو، نوشته گاتینگ، ترجمه فرهاد قربان‌زاده، نشر کرگدن

📚 پیشنهاد مطالعه
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com

📚 پیشنهاد مطالعه
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com

سرمایه‌داری مافیایی
مقدمه‌ای بر بهشت‌های مالیاتی
نویسنده: احمد سیف
۱۸۴ صفحه/ ۱۸۵۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com

🔸 آنچه در جهان امروز شاهد آن‌ایم «سرمایه‌داری برای فقرا» و «سوسیالیسم برای ثروتمندان» است. سودها شخصی است و زیان‌ها اجتماعی. قمار در کازینوهای جهانی به‌گونه‌ای انجام می‌گیرد که «ز هر طرف که شود کشته» به سود قماربازان بازارهای مالی است.
🔸 بیش از نیمی از تجارت جهان، یک‌سوم کل سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، و حدود ۸۵ درصد کل بانکداری بین‌المللی بیرون از حوزۀ برقراری قوانین ملی جریان دارد. همچنین نیمی از دارایی‌های مالی بانک‌ها در این بهشت‌های مالیاتی انباشته شده است.
🔸 جالب اینکه تقریبا همۀ بنگاه‌های فراملیتی از بهشت‌های مالیاتی استفاده می‌کنند و برخلاف تصور برخی، عمده‌ترین بهره‌گیران از این بهشت‌های مالیاتی نه قاچاقچیان اسلحه و موادمخدر، بلکه بنگاه‌های وال‌استریت و دیگر مراکز مالی در جهان سرمایه‌داری‌اند.
🔸 منافع استفاده از بهشت‌های مالیاتی تنها فرار از پرداخت مالیات نیست، بلکه این بهشت‌ها امکانات زیادی برای پنهان‌کاری در اختیار نخبگان مالی می‌گذارند تا ضمن استفاده از امکانات عمومی در جوامع خود بتوانند از قوانین و مقررات این جوامع، ازجمله قوانین مربوط به ارث، قوانین جزایی و بسیاری قوانین دیگر، طفره روند.

#نشر_کرگدن
#سرمایه‌داری_مافیایی
#احمد_سیف
#بهشت‌های_مالیاتی
#اقتصاد_کازینویی

📚 پیشنهاد مطالعه

🔶 اطلاعات کتاب‌شناسی:
دین و اخلاق
مجموعه‌ای از یادداشت‌های فیلسوفان معاصر برای نیویورک تایمز
ترجمۀ محدثه واضحی‌فرد
مجموعۀ «از منظر اخلاقی»/ دبیر: امیرحسین خداپرست
۲۰۰ صفحه/ ۱۵۰۰۰۰ تومان
بازدید و خرید از سایت نشر:
www.kargadanpub.com

#نشر_کرگدن
#دین_و_اخلاق
#محدثه_واضحی‌فرد
#مجموعه_از_منظر_اخلاقی
#امیرحسین_خداپرست
#یادداشت‌های_فلسفه_نیویورک_تایمز
#کتاب_فلسفه

🎊🎊 منتشر شد
خرید کتاب و استفاده از تخفیف ناشر:
www.kargadanpub.com

🎊🎊 منتشر شد

اگر پزشک نمی‌شدم
نویسنده: سیدرضا ابوتراب
۱۵۰ صفحه/ ۲۰۰۰۰۰ تومان
خرید کتاب و استفاده از تخفیف ناشر:
www.kargadanpub.com

🔸 کتاب دیگری از نویسندۀ مخنویس.
🔸 اگر پزشک نمی‌شدم فقط دربارۀ پزشکان و شغل آنها نیست؛ دربارۀ همۀ آدم‌ها و همۀ شغل‌های عالم است و پزشک بودنِ نویسنده صرفاً بهانه‌ای است برای نوشتن و تحلیل قصه‌هایی که به همه‌کس و همه‌چیز ربط پیدا می‌کند. قصه‌هایی دربارۀ پدربزرگ‌ها، مادربزرگ‌ها، مادرها، پدرها، بچه‌ها، باهوش‌ها، خوشگل‌ها، خوش‌شانس‌ها، بدشانس‌ها، راست‌ها، چپ‌ها و البته پزشک‌ها.
🔸 این کتاب بیش از هر چیز دیگری دربارۀ «تغییر» است، دربارۀ دیگر شدن! دربارۀ اینکه خانواده‌هایمان، همسرانمان، فرزندانمان، شغلمان، ثروتمان، ژن‌هایمان، محله و کشورمان چگونه ما را تغییر می‌دهند. کتاب حاصل تأملات نویسنده در قصه‌های زندگی‌اش به‌عنوان یک پزشک مغز و اعصاب و در تجربه‌های شغلی با بیمارانش است.


#نشر_کرگدن، #تازه‌های_کتاب، #اگر_پزشک_نمی‌شدم، #سیدرضا_ابوتراب، #علوم_اعصاب، #پزشک_مغز_و_اعصاب، #علوم_شناختی، #خاطره‌نویسی، #طبابت #خاطرات_طبابت، #مخنویس

🎊🎊 منتشر شد
خرید کتاب و استفاده از تخفیف ناشر:
www.kargadanpub.com

یهودیان در جهان اسلام
برنارد لوئیس
ترجمۀ سیده‌فاطمه زارع‌حسینی
مجموعۀ «دین‌شناخت»
۳۲۰ صفحه/ ۴۰۰۰۰۰ تومان
خرید کتاب و استفاده از تخفیف ناشر:
www.kargadanpub.com

🔸 یهودیان در جهان اسلام از مهم‌ترین آثار برنارد لوئیس، از مستشرقان نامدار یهودی، است که به وضعیت یهودیان و جماعات یهودی در سرزمین‌های اسلامی از جمله ایران می‌پردازد.
🔸 لوئیس بر این باور است که مطالعۀ تاریخ یهود در قرون میانه و جدید بیانگر این است که یهودیانِ دیاسپورا فقط زیر لوای این یا آن خَلَف دینی خود - مسیحیت و اسلام - توانسته‌اند به حیات خویش ادامه دهند. از دید او، کل ماجرای تاریخ یهودیت، در فاصلۀ زمانی بین ویرانی مراکز یهودی عهد باستان و تأسیس دولت جدید یهودی، یا در سرزمین‌های اسلامی رخ داده است یا در سرزمین‌های مسیحی‌نشین.
🔸 لوئیس در این کتاب ابتدا به موضوع «ذمّه»، به‌عنوان مقوله‌ای که در شرع و اصول عقاید اسلامی تثبیت شده است، می‌پردازد. آنگاه اصطلاح «سنت یهودی-اسلامی» را مطرح می‌کند که مراد از آن، تمدن دینی و فرهنگی یهودی مشترک میان یهودیت و اسلام است. سپس به بحث دربارۀ پس‌زمینۀ ژئوپلیتیک حیات یهودیان، از آسیای مرکزی تا مراکش، می‌پردازد.
🔸 توجه اصلی او معطوف به امپراتوری عثمانی است. لوئیس در انتها به توصیف آنچه «پایان سنت» می‌خواند می‌پردازد. سرگذشت یهودیان در سدۀ سیزدهم/نوزدهم در ایران، مراکش یا امپراتوری عثمانی تأسف‌برانگیز است. در این دوره، تهمت خون، اتهامی که از سامی‌ستیزی اروپای مسیحی به جهان اسلام راه یافت، رو به افزایش گذاشت، با آنکه مرتکبانش معمولاً نه مسلمانان که مسیحیان بودند.


#نشر_کرگدن، #تازه‌های_کتاب، #یهودیان_در_جهان_اسلام، #برنارد_لوئیس، #سیده‌فاطمه_زارع‌حسینی، #حسین_خندق‌آبادی، #تاریخ_یهود، #تاریخ_اسلام، #سنت_یهودی_اسلامی #کتاب_تاریخ

🔵  اندیشیدن در باب "اندوه"

(بخش اول)

سه نکته از کتابِ"روان‌شناسی اخلاقی اندوه"

"آنا گاتلیب" و سایر نویسندگان کتاب "روان‌شناسی اخلاقی اندوه"، تلاش کرده‌اند توضیحاتی قابل توجه و تاملی در باب "اندوه"، که یکی از عواطف شناخته شده و احتمالا تجربه‌ی گاه و بی‌گاه همه‌ی ما انسا‌ن‌ها است، ارائه دهند. مطالعه‌ي چنین کتاب‌هایی ضروری است زیرا تجربه‌های شخصی‌، محتاج تفسیر و توضیح علمی‌اند تا به امر معرفتی تبدیل شوند. صرف مواجه با رخ‌دادها، درس‌آموز نیست، بلکه معناهایی که در پرتو اندیشه و نظریه، خلق می‌شود آدمی را در "فهم تجربه" یاری می‌رسانند. کتاب "روان‌شناسی اخلاقی اندوه"، به ما کمک می‌کند با "اندوه"، مواجهه‌ای اولا معرفتی و ثانیا مستقیم داشته باشیم.

❗️از میان نکات بسیار ، با تکیه بر سه نکته‌ی کتاب، توضیحاتی آورده می‌شود:

✅   ۱. نکته‌ی اول: "اندوه بیان نشده"

"غم ناگفته"، اندوهی است که روایت نشده است. زیرا:

✔️ اولا، گاهی چنان بزرگ است که روایت نشدنی می‌شود. به گونه‌ای که زبان، یارای گفتن‌اش را ندارد. بزرگی‌اش از حد و حساب عقل خارج است، تجربه‌ای فراسوی ادراک عمومی و بیش از میزان فهم دیگران. نمونه‌اش، همان اندوهی که از دانایی برمی‌خیزد. "می‌داند" و این دانستن‌، خود، اندوه است. همان گونه که در "کتاب جامعه‌ی سلیمان" آمده است:

در کثرت حکمت، کثرت غم است و هر که علم افزاید، اندوه افزاید.

و یا "عطار" در "تذکره الاولیا" آورده است:"

هر چیز را زکاتی است و زکات عقل اندوهی است طویل".

این گونه اندوه و غم، مخاطبی برای فهمیده شدن نمی‌یابد، از این رو بیان نمی‌شود و در پنهان و عزلت می‌زید.  اولین نوع "غم بیان نشده"، از آنِ تجربه‌های عمیقی است که در دنیای نخبگان و سرآمدان رایج است. و آن زمانی است که مثلا کسی مانند نیچه درمی‌یابد که نمی‌تواند مورد ادراک زمانه‌ی خویش باشد. گویی او از آینده آمده است و در گذشته می‌زید.

✔️  دومین اندوه روایت نشده، وقتی رخ می‌دهد که مخاطبی برای شنیده شدن نمی‌یابد. این نوع از غم پنهانی، تجربه‌ای شایع میان عموم مردم است. و آن وقتی است که مخاطبی امین و انسانی که بتواند دردهایش را با او در میان بگذارد، نمی‌یابد. غمی که باید در تنهایی خویش بردوش بکشد و دیگران از آن اندوه عمیق جانکاه بی‌خبرانه عبور می‌کنند. همان که "آنتوان چخوف" در داستان کوتاه "درشکه‌چی" آورده است. "ایوآن پوتاپوف" درشكه‌چی که پسرش را از دست داده است و  می‌خواهد مرگ پسرش را با مسافران‌اش درمیان بگذارد، اما هیچ‌کدام‌شان اجازه‌ی روایت مرگ فرزندش را به او نمی‌دهند. در نهایت، درشکه‌چی، نالان و خاموش، در انتهای شب، در هنگامی که اسبش را نوازش می کند

"بی‌طاقت می‌شود، خود را فراموش می‌كند و همه چیز را برای اسبش حكایت می‌كند و عقده دل را می‌گشاید... "

و آدمی چقدر اندوه بیان نشده و غم پنهان و دیده نشده دارد. اندوه‌هایی که گوشی برای شنیدن، چشمی برای دیدن و دلی برای توجه کردن نمی‌یابند.

غم بیان شده، غمی است که در فضایی عمومی به عمق فقدان و ارزش بی‌همتای عزیز از دست‌رفته گواهی می‌دهد و "یادآوری" یا یادبود متوفی به حساب می‌آید. "آن‌ها به فقدان یک دیگریِ محبوب شهادت می‌دهند." گواهی جامعه، یعنی به رسمیت شناختن اندوه ‌نهان و سنگینی که آدمی را در خود فرو می‌بلعد.
مصیبت روایت شده، دست کم سه پیامد دارد:
اولا نقش درمانی دارد.
ثانیا به فرد کمک می‌کند که اندوه‌اش را معنا کند.
و ثالثا، در بازسازی هویت، به مصیبت‌دیده کمک می‌کند.

✅  جملگی ما آدمیان عموما و به نحو اجمال، به چهار علت دچار غم و اندوه می‌شویم.
چهار منبع اصلی اندوه، عبارت است از:
"فراق"، "فقدان"، "فقر" و "ناتوانی".

از میان این چهار، "فقدان"، سخت‌ترین است. غمی چاره‌ناپذیر و اندوه‌ی برای همیشه که آشکار و نهان، درون را هم‌چون ابری سیاه، در بر می‌گیرد و تا آخرین نفس، همراه آدمی است.
"قطعیت فقدان، وحشتناک است. آن‌چه حقیقتا از دست می‌رود (در مقابل آن‌چه صرفا از ما جدا می‌شود یا گم می‌شود)، دیگر بازگشتی ندارد. فقدان حقیقی، برگشت‌پذیر و ترمیم‌پذیر نیست.....همان‌طور که حباب‌های صابون می‌ترکد و در عدم محو می‌شوند".

کتاب: روان‌شناسی اخلاقی اندوه
نویسندگان: آنا گاتلیب و دیگران
ترجمه: مریم خدادادی و یاسر اسماعیل
انتشارات: نشر کرگدن

✍️ علی زمانیان - ۱۰ / ۰۵ / ۱۴۰۳
@kherade_montaghed

🔵   سه نکته از کتابِ"روان‌شناسی اخلاقی اندوه"

بخش دوم: "در واکنش به ستم"

"جفری بلاستین"، در مقاله‌ی خود تحت عنوان: "بخشایش و روان‌شناسی اخلاقی اندوه"، با اشاره به روان‌شناسی اخلاقی واکنش به ستم، با ارتباط برقرار کردن میان بخشایش و رنج و اندوه، معتقد است که نه تنها "اندوه در واکنش به ستم به اندازه‌ی خشم در واکنش به ستم، طبیعی و غریزی است". بلکه "واکنشی متناسب" هم هست. از نظر او آدمی، نه فقط به علت پیامدهای ستم، بلکه از خود ستم نیز اندوهگین می‌‌شود.

✅  "بلاستین" با بیان سه استدلال، واکنش به ستم را موجه می‌کند و آن را وظیفه‌ای اخلاقی معرفی می‌کند.

❗️  الف) استدلال اول را  "استدلال سرزنش" می نامد. "به بیان اجمالی نکته این است که هیجانات انتقام‌جویانه به طور کلی عواطف سرزنش‌گرانه‌اند و به منزله یک مقوله، ویژگی‌های بیانگرانه و هنجاری منحصر به فردی دارند. آنچه این عواطف بیان می‌کنند ملامت یا محکومیت ستم‌کار است، خواه مستقیما معطوف به او و خواه، در صورت در دسترس نبودن و اعلام عمومی آن به دیگران."

سرزنش ستم، مستقیما ستم را هدف قرار می‌دهد. زیرا "یکی از اجزای تشکیل دهنده‌ی اندوه این باور است که به من ستم کرده است و برای انجام چنین کاری درخور سرزنش است". شماتت و سرزنش کردن ستم‌کار، مسالمت‌آمیزترین کاری است که ستم‌دیده می‌تواند و باید از خود نشان دهد. سرزنش کردن، نه تنها ستم‌کار را در موقیعت شرمساری قرار می‌دهد، بلکه کنش ستم‌کارانه‌ی او را به عنوان انحراف از اخلاق و بیرون از دایره‌ی انسانیت معرفی می‌کند. به سخن دیگر، سرزنش کردن، از طبیعی شدن رفتار ستم‌کارانه و عادی شدن کنش غیراخلاقی، جلو‌گیری می‌کند. با سرزنش و شماتت، می‌توان هزینه‌ی اجتماعی و روان‌شناختی کنش ستم را افزایش داد و نیز دیگران را با عواقب شرم‌گینانه‌ی ستم مواجه کرد تا در آینده مرتکب آن نشوند. از این رو سرزنش و تقبیح ستم‌پیشه، کارکردی پیش‌گیرانه هم دارد.

❗️ب)  " استدلال مبتنی بر احترام به خویش"
در این استدلال دال مرکزی در واکنش به ستم، "احترام به خویستن" است. داشتن عزت نفس و مراقبت از خویش در برابر محیط بیرونی، از وظایف اخلاقی محسوب می‌شود. همان که "کانت" نیز در درس‌گفتار فلسفه‌ی اخلاق و تکالیف انسان نسبت به خویش، بر آن تاکید می‌کند و به نحو مستوفی، مصادیق آن را مورد شرح و بسط قرار می‌دهد. "کانت" به این نکته می‌پردازد که تکلیف انسان در برابر خودش در درجه عالی قراردارد زیرا آن کسی که تکالیفش را نسبت خود، انجام نمی‌دهد چگونه می‌توان انتظار داشت که تکالیف‌آش را نسبت به دیگران انجام دهد. به نظر او "کسی که از تکالیف نسبت به خود تخطی کند فاقد ارزش ذاتی و درونی است." کسی که خود را در معرض انواع ستم‌ها مانند تحقیر شدن، چاپلوسی کردن و کرنش به دیگران قرار می‌دهد و واکنشی نسبت به ستم ندارد، در واقع انسانیت خود را از دست داده است.
از نظر "بلاستین"، "

شخصی که عواطف انتقام جویانه را در واکنش به ستم تجربه نمی‌کند، به احتمال زیاد کسی است که شخصیتی نوکرمآبانه دارد؛ شخصی که چندان حرمتی برای خودش به منزله یک انسان ارزشمند قائل نیست و به بدرفتاری دیگران با خودش تن می‌دهد."

"در اینجا نکته این است که هیجانات انتقام‌جویانه، به مثابه یک مقوله، نمونه‌هایی از راه‌های دفاع از خویش در برابر ستم است. آنها گویی گواهی عاطفی‌اند بر اینکه طرف ستم‌دیده، دغدغه خودش را دارد و چنان که باید، به مخالفت با بدرفتاری اهمیت می‌دهد. این هیجانات بدین گونه به مراقبت از احترام او به خویشتن کمک می‌کنند و در صورت لزوم به او اطمینان می‌دهند که با وجود آنچه در معرض‌اش قرار گرفته، نظر ستم‌کار درباره او غلط است."

✍️ علی زمانیان - ۱۲ / ۰۵ / ۱۴۰۳
@kherade_montaghed
ادامه👇👇

❗️ج. "استدلال مبتنی بر احترام به اخلاق"

"احترام به خویشتن"، کنشی شخصی و معطوف به خود است. و آن، نگهبانی از عزت و منزلت انسانی است که هر شخصی در خود، احساس می‌کند. اما احترام گذاشتن به اخلاق، احترام به معیارهای بیرونی و غیر شخصی است که در گستره‌ی روابط اجتماعی و مناسبات انسانی جاری است. به عنوان مثال، واکنش به ستم، در این رویکرد، پاسداشت اخلاق و به انگیزه‌ی احترام به معیارهای اساسی اخلاق است. به سخن دیگر، نه تنها واکنش به ستم، کنشی موجه که وظیفه‌ای اخلاقی است. "بلاستین" معتقد است: "احترام گذاشتن به اخلاق یا نظم اخلاقی یا ارزش اخلاقی فعالیتی است که متعلقی غیر شخصی دارد و در نتیجه با احترام گذاشتن به اشخاص اعم از خویش یا دیگران، متفاوت است.

احترام گذاشتن به اخلاق مستلزم انجام دادن هر آن چیزی است که به طرز معقولی می‌توانیم انجام دهیم تا مطمئن شویم که دیگران به معیارهای اخلاقی اساسی احترام می‌گذارند و آنها را می‌پذیرند و وقتی خصومتی را در قبال ستم‌کاران نشان می‌دهیم، با این کار احترام شدیدی را به معیارهای اخلاقی‌ای به نمایش می‌گذاریم که کار آنها را منع می‌کنند. به این ترتیب، عواطف انتقام‌جویانه، علاوه بر ویژگی‌های ابرازی و هنجاري على الادعا، ابراز محکومیت اعمال فرد ستم‌کار و در نتیجه، در توانایی نشان دادن احترام به خود اخلاق منحصر به فردند"

بخش اول

✍️ علی زمانیان - ۱۲ / ۰۵ / ۱۴۰۳
@kherade_montaghed

🔵 سه نکته از کتاب "روان‌شناسی اخلاقی اندوه" 

نکته‌ی سوم: نوستالژی و دلتنگی


در شرح نسبت میان اندوه و نوستالژی و ماهیت شناسی این مفهوم پر تجربه ار سوی انسان‌ها، "فیلیپ دو بریگارد" و ٱنا گوتلیب"، توضحیات روشنگری در کتاب "روان‌شناسی اخلاقی اندوه" داده‌اند.

واژه‌ی "نوستالژی" را اولین بار "یوهانس هوفر" در ۱۶۸۸ به کار برد. . مقصود او از این لفظ، "دلتنگی برای خانه" بود. به این معنا که شخص، میل دارد به خانه، وطن، شهر و دیار خود و یا به دوره‌های پیشین زندگی و زمانه‌ی کودکی خود برگردد، اما امکان ذاتی و یا امکان عملی برای این بازگشت وجود ندارد.
نوستالژی، نتیجه و ناشی از این عدم توانایی است.

🔻سه مولفه و ویژگی مشترک انواع نوستالژی‌ها:

❗️الف) مؤلفه‌ی شناختی که رابطه‌ی وثیقی با یادآوری خاطرات دارد
❗️ب) مؤلفه‌ی احساسی، که معمولا به صورت عاطفه‌ای آسیب‌شناسانه و ناهنجاری فلج‌کننده نشان داده می‌شود. مانند: احساس بی‌کسی، فقدان پیوندهای اجتماعی، احساس بی‌معنایی و ملال
❗️ج) مؤلفه‌ی کنشی که با بروز و ظهور رفتار همراه است.

✅  "مک‌کان" در ۱۹۴۱ با دقت در باره‌ی مفهوم "خانه"، بر این نکته تاکید می‌کند که "خانه"، لزوما مکان خاصی نیست. از این رو مدلول‌های متفاوتی را برای فهم مفهوم "خانه" نشان می‌دهد. "

مثل منزل یا خیابانی که شخص در آن بزرگ شده و هم‌چنین مکان‌های دیگری مثل مدرسه‌هایی که خص در آن‌ها شرکت کرده یا پارک‌هایی که در آنها بازی کرده است."


"ویلدشوت" اما در ۱۹۹۹ به نشان می‌دهد آدمیان نسبت به هفت مقوله، دچار احساس نوستالژی می‌شوند.
هفت متعلق نوستالژی با میزان درصد هر یک از موارد هفت‌گانه، عبارتند از: اشخاص(۳۳٪)، رخ‌دادهای سرنوشت‌ساز(۲۱٪)، حیوانات(۱۷٪)، لمس‌کردنی‌ها(۱۲٪)، محیط‌ها(۱۰٪)، خویشتن گذشته(۵٪) و دوره‌های زندگی(۲٪)

✅  نوستالژی با اندوه، خاطره و تمنا همراه است. تمنای بازگشت به دوران کودکی، به خانه‌ای که در آن زاده و به شهری که در آن بزرگ شده‌ایم و یا به کشوری که از آن مهاجرت کرده‌ایم. مؤلفه‌ی احساسی نوستالژی، "گذشته‌نگرانه" است. "ایده‌ی تمنای گذشته‌نگرانه که متعلقاتش گاهی گمگ و نامشخص‌اند و گاهی به طرز دردناکی شفاف...." بیشتر موارد نوستالژی با اندوه همراه است. اندوه فقدان خانه، فقدان جمع، فقدان فرهنگ، فقدان زبان و گاهی فقدان خویشتنی که ساکنان غربت با آن آشنایند" نوستالژی نه فقط تمنای مکان بلکه تمنای زمان یا تمنای حالت خاصی از بودن است."

  گرچه همه‌‌ی آدمیان با اندوه مواردی از نوستالژی که گاه‌ و بی‌گاه گریبان‌شان را می‌گیرد، مواجه هستند اما در این میان، مهاجرین، از همه بیش‌تر دچار احوالات دردناک نوستالژی می‌شوند. حسی از این که در خانه‌ی خود نیستند، در میان جمعی باید باشند که نیستند و مکانی که ارتباطی عاطفی و ذهنی با آن دارند اما از آن دورند، سبب می‌شود که حس نوستالژیک در میان این گروه نسبت به آنان که در وطن خود می‌زیند، بیش‌تر باشد.

مفهوم "غربت"، بیانی شفاف از مکانی است که آن را از آنِ خود نکرده‌ایم. "

غربت‌نشین بودن به این معناست که از جهات قابل توجهی از گذشته‌مان گسسته شده‌ایم، نه فقط به لحاظ جغرافیایی بلکه به لحاظ اجتماعی، معرفتی و حتی روایی.

."
گاه "پناه‌جویان منفرد و اساسا کل جمعیت‌های غربت‌نشین به دام نوستالژی‌های تمامیت‌سازی می‌افتند که از هیچ بخشی از خویشتن‌های گذشته‌شان دست نمی‌کشند." چنین افرادی که مهارت مدیریت گذشته‌ی خود را ندارند، "در اسارت گذشته"، "اکنون‌شان" را از دست می‌دهند.
نزد برخی، رنج نوستالژی، مجازات کسانی است که به گذشته نگاه می‌کنند و از گذشته عبور نمی‌کنند. چونان "داستان همسر لوط که به ما هشدار می‌دهد مبادا مرتکب نگاه به گذشته شویم". 
اما آیا می‌توان گذشته فراموش کرد؟ شاید این سخن "گاتلیب" به حقیقت نزدیک‌تر باشد که " انسان‌ ممکن است همیشه در آستانه باشد، همیشه میان زمان حالی ناکافی و گذشته‌ای آرمانی شده، وسوسه‌کننده و حتی ناخوشایند قرار داشته باشد.".

🔻"گاتلیب" دو رویکر نسبت به نوستالژی را از یک‌دیگر تفکیک می‌کند:

❗️۱. رویکرد "بازیابانه"
❗️۲. رویکرد "متاملانه"

نوستالژی"بازیابانه"، به خانه‌ و گذشته‌ی از دست‌رفته در قالب "حقیقت و سنت"، نظر می‌کند. "این نوستالژی" قصه‌ی نگاه رو به عقب را برای بنای دوباره، بازسازی و دوباره برقرار کردن آنچه از دست رفته است، تعریف می‌کند".
نوستالژی متاملانه اما "بازگشت به خانه را افسوس‌مندانه، طعن‌آمیز، مستاصلانه به تعویق می‌اندازد". این نوع نوستالژی، کلان‌روایت‌های تکین را رد می‌کند.

✔️ در نهایت،  "گاتلیب" یک راه حل پیش‌رو می‌نهد و آن، "بی‌اعتنایی خوش‌خیم نظری" است. اما "گاتلیب" توضیح نمی‌دهد که این گونه بی‌اعتنایی، چگونه ممکن می‌شود.

پایان

نکته‌ی اول
نکته‌ی دوم

✍️ علی زمانیان - ۱۴ / ۰۵ / ۱۴۰۳
@kherade_montaghed