کرونا نشان داد چقدر از نظر سایبری ضعیفیم!
ارزیابی اندیشکده روابط خارجی از پیامدهای سایبری همهگیری کرونا
اگرچه تاریخ، سال ۲۰۲۰ را به عنوان سال همهگیری، مرگ، بحران اقتصادی و اختلال اجتماعی به یاد خواهد داشت؛ تشدید بحران در سیاستگذاری پدیدههای فناورانه نیز چیزی نیست که قابل کتمان باشد. قرنطینه سبب شد مردم در خانه بمانند و بسیاری از فعالیتها و کارهایشان را به بستر اینترنت منتقل کنند. همین اتفاق آنان را به طعمههایی برای جرایم سایبری و جاسوسی اینترنتی تبدیل کرد.
موضوع فقط حملات باجافزارها به مراکز درمانی و بیمارستانها و جاسوسی سایبری از مراکز حساس آزمایش در مورد نتایج و فرایند واکسیناسیون نیست. افزایش فعالیتهای آنلاین، آسیبپذیریهای سایبری را که بحرانی پیش از همهگیری بود، تشدید کرد.
انتشار اطلاعات غلط، هراسافکنی و رواج شایعات و اخبار دروغ، ترس از ویروس را افزایش داد و تابآوری روانی و مقاومت ذهنی شهروندان را که مهمترین مانع انتشار ویروس است، کاهش داد و فرایند اطلاعرسانی صحیح و جامع و معتبر و دقیق و علمی را به چالش کشید. دولتها در مقابل مجبور شدند به سرکوب دیجیتال دست بزنند و به بهانه مبارزه با اطلاعات غلط و شایعات، جایگاه حکمرانی سیاسی خود را تثبیت کنند.
قوانین و هنجارهای حقوقی بینالمللی نیز نتوانست حد و مرزهای تعهد دولتها نسبت به شهروندان را پررنگ کند و هنجارها و عرفهای حراستکننده از آزادی اجتماعی را تثبیت نمایند و این خود شکست دیگری بود.
همچنین تنظیمگری صنعت فناوری که به موضوعاتی مانند حریم خصوصی، حق ثبت اختراع، انحصارزدایی و ارتقای فضای رقابت و مصونیت پلتفرمها در مورد محتوای منتشر شده مربوط میشود، دچار چالشهایی جدی است تا جایی که همهگیری کرونا دستیابی به راهحلها را در دوران پس از همهگیری که زمان آن روشن نیست؛ چه بسا محال کرده است.
منبع
✅ @karkhone
ارزیابی اندیشکده روابط خارجی از پیامدهای سایبری همهگیری کرونا
اگرچه تاریخ، سال ۲۰۲۰ را به عنوان سال همهگیری، مرگ، بحران اقتصادی و اختلال اجتماعی به یاد خواهد داشت؛ تشدید بحران در سیاستگذاری پدیدههای فناورانه نیز چیزی نیست که قابل کتمان باشد. قرنطینه سبب شد مردم در خانه بمانند و بسیاری از فعالیتها و کارهایشان را به بستر اینترنت منتقل کنند. همین اتفاق آنان را به طعمههایی برای جرایم سایبری و جاسوسی اینترنتی تبدیل کرد.
موضوع فقط حملات باجافزارها به مراکز درمانی و بیمارستانها و جاسوسی سایبری از مراکز حساس آزمایش در مورد نتایج و فرایند واکسیناسیون نیست. افزایش فعالیتهای آنلاین، آسیبپذیریهای سایبری را که بحرانی پیش از همهگیری بود، تشدید کرد.
انتشار اطلاعات غلط، هراسافکنی و رواج شایعات و اخبار دروغ، ترس از ویروس را افزایش داد و تابآوری روانی و مقاومت ذهنی شهروندان را که مهمترین مانع انتشار ویروس است، کاهش داد و فرایند اطلاعرسانی صحیح و جامع و معتبر و دقیق و علمی را به چالش کشید. دولتها در مقابل مجبور شدند به سرکوب دیجیتال دست بزنند و به بهانه مبارزه با اطلاعات غلط و شایعات، جایگاه حکمرانی سیاسی خود را تثبیت کنند.
قوانین و هنجارهای حقوقی بینالمللی نیز نتوانست حد و مرزهای تعهد دولتها نسبت به شهروندان را پررنگ کند و هنجارها و عرفهای حراستکننده از آزادی اجتماعی را تثبیت نمایند و این خود شکست دیگری بود.
همچنین تنظیمگری صنعت فناوری که به موضوعاتی مانند حریم خصوصی، حق ثبت اختراع، انحصارزدایی و ارتقای فضای رقابت و مصونیت پلتفرمها در مورد محتوای منتشر شده مربوط میشود، دچار چالشهایی جدی است تا جایی که همهگیری کرونا دستیابی به راهحلها را در دوران پس از همهگیری که زمان آن روشن نیست؛ چه بسا محال کرده است.
منبع
✅ @karkhone
Council on Foreign Relations
2020 in Review: The COVID-19 Pandemic and Cyberspace
The COVID-19 pandemic has exacerbated existing problems in cyberspace but has not ushered in a new era of cyber policies to appear in 2021.
۴۲ سال
تلفن خانه زنگ خورد و صدایی عصبانی از آن طرف خط گفت: "یک نفر درخانه شما درحال سرک کشیدن به مناطق ممنوعه است. اگر ادامه دهید، اینترنت شما قطع میشود." مادر دانیل جواب داد: "اگر اینترنت ما را قطع کنید، یک آگهی در روزنامه چاپ میکنم که امنیت سایتهای پنتاگون در حدیست که یک بچه ۱۱ ساله میتواند آنها را هک کند!"
این داستان در سال ۱۹۹۰ رخ داد، زمانی که دانیل کامنیسکی ۱۱ ساله بود و به خاطر نفوذ به سایتهای نظامی آمریکا، سه روز اینترنت خانهشان قطع شد. دانیل ابتدا در سال ۲۰۰۵ در بین محققان حوزه امنیت شهرت یافت، پس ازینکه افشا کرد شرکت سونی نزدیک به ۶۰۰ هزار کامپیوتر را عمدا آلوده کرده. اما شهرت اصلی او به سال ۲۰۰۸ برمیگردد، وقتی که یک حفره امنیتی در سرویس DNS (دفترچه تلفن اینترنت) پیدا کرد که امکان جعل هر وبسایتی را میداد. بعد از پیدا کردن مشکل، دانیل سریعا با یکی از پیشگامان حوزه اینترنت و طراحان DNS یعنی پل ویکسی تماس گرفت. آقای ویکسی درباره آن تماس میگوید: شوکه شدم! باید به کل اینترنت یک وصله امنیتی میزدیم.
پل و دانیل موضوع را با دولت آمریکا، مایکروسافت، سیسکو و چند شرکت دیگر در میان گذاشتند. در مقر مایکروسافت در سیاتل یک جلسه محرمانه با حضور متخصصان حوزه امنیت از سراسر دنیا تشکیل و ظرف چند روز مشکل حل شد. چند ماه بعد ازین اتفاق، دانیل در کنفرانس Black Hat موضوع را به صورت علنی منتشر کرد. جالب اینکه همان مدیری که در ۱۱ سالگی اینترنت خانه دانیل را قطع کرده بود، بعد از کنفرانس سراغش رفت و برای نجات اینترنت از او تشکر کرد. در ویدیو پیوست، دانیل خلاصهای از داستان را تعریف کرده.
دانیل کامنیسکی، محقق امنیت اینترنت، در ۱۸ بهمن ۵۷ در سانفرانسیسکو به دنیا آمد و سوم اردیبهشت ۱۴۰۰ بر اثر ابتلا به کتواسیدوز دیابتی درگذشت. در این ۴۲ سال، دانیل در انجام کارهای عامالمنفعه و کمک به تحقیقات پزشکی فعال بود و در اوج شهرت به هیچ کدام از پیشنهادهای کاری غولهای فناوری در سیلیکونولی پاسخ مثبت نداد، تا به کارهای تحقیقاتیاش بپردازد. در سال ۲۰۱۵ که FBI از شرکت اپل خواست تا برای دستیابی به اطلاعات یک ایفون، سیستم رمزنگاری یا به قول خودشان "سگ نگهبان شرور" را کنار بزند، دانیل اعلام کرد: من همان سگ نگهبان شرور هستم و سوالم از دولت این است: آیا هدف شما افزایش امنیت است یا کاهش آن؟
/بومرنگ
nytimes
✅ @karkhone
تلفن خانه زنگ خورد و صدایی عصبانی از آن طرف خط گفت: "یک نفر درخانه شما درحال سرک کشیدن به مناطق ممنوعه است. اگر ادامه دهید، اینترنت شما قطع میشود." مادر دانیل جواب داد: "اگر اینترنت ما را قطع کنید، یک آگهی در روزنامه چاپ میکنم که امنیت سایتهای پنتاگون در حدیست که یک بچه ۱۱ ساله میتواند آنها را هک کند!"
این داستان در سال ۱۹۹۰ رخ داد، زمانی که دانیل کامنیسکی ۱۱ ساله بود و به خاطر نفوذ به سایتهای نظامی آمریکا، سه روز اینترنت خانهشان قطع شد. دانیل ابتدا در سال ۲۰۰۵ در بین محققان حوزه امنیت شهرت یافت، پس ازینکه افشا کرد شرکت سونی نزدیک به ۶۰۰ هزار کامپیوتر را عمدا آلوده کرده. اما شهرت اصلی او به سال ۲۰۰۸ برمیگردد، وقتی که یک حفره امنیتی در سرویس DNS (دفترچه تلفن اینترنت) پیدا کرد که امکان جعل هر وبسایتی را میداد. بعد از پیدا کردن مشکل، دانیل سریعا با یکی از پیشگامان حوزه اینترنت و طراحان DNS یعنی پل ویکسی تماس گرفت. آقای ویکسی درباره آن تماس میگوید: شوکه شدم! باید به کل اینترنت یک وصله امنیتی میزدیم.
پل و دانیل موضوع را با دولت آمریکا، مایکروسافت، سیسکو و چند شرکت دیگر در میان گذاشتند. در مقر مایکروسافت در سیاتل یک جلسه محرمانه با حضور متخصصان حوزه امنیت از سراسر دنیا تشکیل و ظرف چند روز مشکل حل شد. چند ماه بعد ازین اتفاق، دانیل در کنفرانس Black Hat موضوع را به صورت علنی منتشر کرد. جالب اینکه همان مدیری که در ۱۱ سالگی اینترنت خانه دانیل را قطع کرده بود، بعد از کنفرانس سراغش رفت و برای نجات اینترنت از او تشکر کرد. در ویدیو پیوست، دانیل خلاصهای از داستان را تعریف کرده.
دانیل کامنیسکی، محقق امنیت اینترنت، در ۱۸ بهمن ۵۷ در سانفرانسیسکو به دنیا آمد و سوم اردیبهشت ۱۴۰۰ بر اثر ابتلا به کتواسیدوز دیابتی درگذشت. در این ۴۲ سال، دانیل در انجام کارهای عامالمنفعه و کمک به تحقیقات پزشکی فعال بود و در اوج شهرت به هیچ کدام از پیشنهادهای کاری غولهای فناوری در سیلیکونولی پاسخ مثبت نداد، تا به کارهای تحقیقاتیاش بپردازد. در سال ۲۰۱۵ که FBI از شرکت اپل خواست تا برای دستیابی به اطلاعات یک ایفون، سیستم رمزنگاری یا به قول خودشان "سگ نگهبان شرور" را کنار بزند، دانیل اعلام کرد: من همان سگ نگهبان شرور هستم و سوالم از دولت این است: آیا هدف شما افزایش امنیت است یا کاهش آن؟
/بومرنگ
nytimes
✅ @karkhone
Telegram
بوم رنگ٢
The internet was never designed to be secure. The Internet was designed to move pictures of cats ... We didn't think it'd be moving trillions of dollars ...
@b00mrang
@b00mrang
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
اقتصاد مأموریتمحور (بخش دوم) سازمان ناسا قراردادهای مختلفی با شرکتهای خصوصی و مراکز پژوهشگر غیرانتفاعی منعقد میکرد تا تجهیزات فضاپیمای آپولو را تأمین کند. از دل این همکاری عمومی - خصوصی، تکنولوژیهایی پدید آمدند که شتابدهندهی نوآفرینی در سایر بخشهای…
اقتصاد مأموریتمحور (بخش سوم)
برخی از کنشگران برجستهی اجتماعی در آمریکا نظیر مارتین لوتر کینگ و رالف ابرنتی (از فعالین حقوق سیاهپوستان)، با پروژهی فضایی آپولو عمیقاً مخالفت ورزیدند. آنها معتقد بودند کشوری که با معضلاتی نظیر فقر، بیخانمانی، نابرابری نژادی و... دستوپنجه نرم میکند، چرا باید منابع اقتصادیاش را به هدف کماهمیتی نظیر پیمایش ماه اختصاص دهد؟ در سال ۱۹۷۰، یک راهبهی ساکن در کشور زامبیا به نام مری جاکوندا نامهای به ارنست استاهلینگر، مدیر فنّی ناسا ارسال میکند و در نامهاش میگوید که چگونه میتوانید منابع اقتصادی فراوانی را صرف پیمایش فضا کنید در حالی که هزاران درد و رنج (گرسنگان، کودکان بیمار و..) بر روی زمین وجود دارد.
استاهلینگر ضمن قدردانی از قلب رئوف و ذهن کنجکاو جاکوندا، میپذیرد که بودجهی پیمایش فضا در نوع خودش رقم بزرگی محسوب میشود، و نیازهای اضطراری مهمی بر روی کرهی زمین وجود دارد که شایسته هست پول زیادی صرف آنها شود. اما در عین حال، بودجهی پیمایش فضا تنها سهدهم حجم اقتصاد آمریکا، و ۱.۶ درصد مجموع هزینهکرد دولت آمریکا را در بر میگیرد. اگرچه، این اعداد بدین معنا نیست که پیمایش فضا مبلغ کوچکی به خود اختصاص داده است.
استاهلینگر در نامهاش ماجرای یک اشرافزادهی آلمانی در ۴۰۰ سال پیش را تعریف میکند که همیشه بخشی از ثروتش را بین نیازمندان توزیع میکرد، اما او کاری بیش از توزیع ثروت انجام میداد؛ او به 'تولید ثروت' هم میاندیشید. این اشرافزاده بخشی از ثروتش را به فرد پژوهشگری پرداخت میکرد که در آزمایشگاه کوچکش عدسیهای شیشهای را میسابید و آنها را در یک استوانه قرار میداد. اشرافزاده همواره مورد انتقاد دیگران قرار داشت که چرا پولت را بابت فعالیتهای پوچ فلان پژوهشگر هدر میدهی، در حالی که بیماری و گرسنگی، جامعهی پیرامونت را فرا گرفته است. نکتهی شگفت ماجرا اینست که فعالیتهای ظاهراً پوچ این پژوهشگر، راه تکنولوژی تحولآفرینی را هموار ساخت که بعدها به "میکروسکوپ" معروف شد؛ یکی از مؤثرترین ابزارها در رفع بیماری، فقر و گرسنگی.
استاهلینگر در نامهاش نوشت که ❞..این اشرافزادهی آلمانی با اهدا نکردن بخشی از ثروتش به جامعه، و اختصاص آن به پژوهش و نوآوری، به قدری در کاهش درد و رنج انسانها مؤثر بود که اگر تصمیم میگرفت تمامی ثروتش را به جامعهی بیمارزدهاش اهدا کند، نقش چندان مؤثری در بهبود زندگی انسانها ایفا نمیکرد..❝
نحوهی همکاری سازمان ناسا با شرکتهای خصوصی نیز درسهای مهمی برای دولتهای امروز به همراه دارد. ناسا در انتخاب پیمانکاران مورد نظرش از خودمختاری نسبی برخوردار بود و از هیچ مرکز فرماندهی دستور نمیگرفت. مدیران سازمان سعی میکردند که ارتباط مستقیم و بدون واسطه با پیمانکاران داشته باشند و در روند پیشبرد پروژه رهنمود دهندهی آنان باشند. اولویت ناسا غالباً شرکتهایی را شامل میشد که توانمندیهای خود را اثبات کرده بودند، اما سازمان سعی میکرد که با شرکتهای مختلفی همکاری داشته باشد و وابستگی زیادی به یک شرکت خاص پیدا نکند، چرا که در این صورت توان چانهزنیاش کاهش مییافت، هزینههایش بالا میرفت و کیفیت پایینی نصیبش میشد.
طراحی جزئیات قراردادهای پیمانکاری نیز چالش مهمی در نزد ناسا بود. این سازمان تلاش میکرد که قراردادهایش را به کارآترین شکل ممکن طراحی کند. ناسا در ابتدای کارش قراردادهای "هزینه+کارمزد" (Cost-Plus Contract) با پیمانکارانش میبست که کیفیت پایینی نصیب سازمان میکرد و هزینههای هنگفتی برایش میتراشید. در این نوع قراردادها، طرف تقاضای قرارداد میبایست همهی هزینههای سرمایهگذاری پیمانکار را بپردازد، و کارمزدی را هم روی آن بگذارد. این موضوع باعث میشود که پیمانکار انگیزهای برای کنترل هزینههای سرمایهگذاری نداشته باشد، و صرف نظر از عملکرد خوب یا بدش، کارمزدی تضمینی دریافت کند.
به همین خاطر ناسا به سمت قراردادهای "مبلغ مقطوع" (Fixed-Price Contract) حرکت کرد. در این قراردادها، مبلغی ثابت به پیمانکار پرداخت میشود و در طول پروژه این مبلغ تغییری نمیکند. این الگوی قرارداد انگیزهای قوی در پیمانکار ایجاد میکند تا هزینههای سرمایهگذاری را کنترل نماید. ناسا مشوقهای مالی نیز در قراردادهای مبلغ مقطوعش درج میکرد تا سرعت و کارآیی پیمانکاران را بالا ببرد، و در عین حال آنان را از 'ماستمالی' پروژهها (کاهش کیفیتزدای هزینهها با هدف افزایش سود) دور نگه دارد.
✅ @karkhone
برخی از کنشگران برجستهی اجتماعی در آمریکا نظیر مارتین لوتر کینگ و رالف ابرنتی (از فعالین حقوق سیاهپوستان)، با پروژهی فضایی آپولو عمیقاً مخالفت ورزیدند. آنها معتقد بودند کشوری که با معضلاتی نظیر فقر، بیخانمانی، نابرابری نژادی و... دستوپنجه نرم میکند، چرا باید منابع اقتصادیاش را به هدف کماهمیتی نظیر پیمایش ماه اختصاص دهد؟ در سال ۱۹۷۰، یک راهبهی ساکن در کشور زامبیا به نام مری جاکوندا نامهای به ارنست استاهلینگر، مدیر فنّی ناسا ارسال میکند و در نامهاش میگوید که چگونه میتوانید منابع اقتصادی فراوانی را صرف پیمایش فضا کنید در حالی که هزاران درد و رنج (گرسنگان، کودکان بیمار و..) بر روی زمین وجود دارد.
استاهلینگر ضمن قدردانی از قلب رئوف و ذهن کنجکاو جاکوندا، میپذیرد که بودجهی پیمایش فضا در نوع خودش رقم بزرگی محسوب میشود، و نیازهای اضطراری مهمی بر روی کرهی زمین وجود دارد که شایسته هست پول زیادی صرف آنها شود. اما در عین حال، بودجهی پیمایش فضا تنها سهدهم حجم اقتصاد آمریکا، و ۱.۶ درصد مجموع هزینهکرد دولت آمریکا را در بر میگیرد. اگرچه، این اعداد بدین معنا نیست که پیمایش فضا مبلغ کوچکی به خود اختصاص داده است.
استاهلینگر در نامهاش ماجرای یک اشرافزادهی آلمانی در ۴۰۰ سال پیش را تعریف میکند که همیشه بخشی از ثروتش را بین نیازمندان توزیع میکرد، اما او کاری بیش از توزیع ثروت انجام میداد؛ او به 'تولید ثروت' هم میاندیشید. این اشرافزاده بخشی از ثروتش را به فرد پژوهشگری پرداخت میکرد که در آزمایشگاه کوچکش عدسیهای شیشهای را میسابید و آنها را در یک استوانه قرار میداد. اشرافزاده همواره مورد انتقاد دیگران قرار داشت که چرا پولت را بابت فعالیتهای پوچ فلان پژوهشگر هدر میدهی، در حالی که بیماری و گرسنگی، جامعهی پیرامونت را فرا گرفته است. نکتهی شگفت ماجرا اینست که فعالیتهای ظاهراً پوچ این پژوهشگر، راه تکنولوژی تحولآفرینی را هموار ساخت که بعدها به "میکروسکوپ" معروف شد؛ یکی از مؤثرترین ابزارها در رفع بیماری، فقر و گرسنگی.
استاهلینگر در نامهاش نوشت که ❞..این اشرافزادهی آلمانی با اهدا نکردن بخشی از ثروتش به جامعه، و اختصاص آن به پژوهش و نوآوری، به قدری در کاهش درد و رنج انسانها مؤثر بود که اگر تصمیم میگرفت تمامی ثروتش را به جامعهی بیمارزدهاش اهدا کند، نقش چندان مؤثری در بهبود زندگی انسانها ایفا نمیکرد..❝
نحوهی همکاری سازمان ناسا با شرکتهای خصوصی نیز درسهای مهمی برای دولتهای امروز به همراه دارد. ناسا در انتخاب پیمانکاران مورد نظرش از خودمختاری نسبی برخوردار بود و از هیچ مرکز فرماندهی دستور نمیگرفت. مدیران سازمان سعی میکردند که ارتباط مستقیم و بدون واسطه با پیمانکاران داشته باشند و در روند پیشبرد پروژه رهنمود دهندهی آنان باشند. اولویت ناسا غالباً شرکتهایی را شامل میشد که توانمندیهای خود را اثبات کرده بودند، اما سازمان سعی میکرد که با شرکتهای مختلفی همکاری داشته باشد و وابستگی زیادی به یک شرکت خاص پیدا نکند، چرا که در این صورت توان چانهزنیاش کاهش مییافت، هزینههایش بالا میرفت و کیفیت پایینی نصیبش میشد.
طراحی جزئیات قراردادهای پیمانکاری نیز چالش مهمی در نزد ناسا بود. این سازمان تلاش میکرد که قراردادهایش را به کارآترین شکل ممکن طراحی کند. ناسا در ابتدای کارش قراردادهای "هزینه+کارمزد" (Cost-Plus Contract) با پیمانکارانش میبست که کیفیت پایینی نصیب سازمان میکرد و هزینههای هنگفتی برایش میتراشید. در این نوع قراردادها، طرف تقاضای قرارداد میبایست همهی هزینههای سرمایهگذاری پیمانکار را بپردازد، و کارمزدی را هم روی آن بگذارد. این موضوع باعث میشود که پیمانکار انگیزهای برای کنترل هزینههای سرمایهگذاری نداشته باشد، و صرف نظر از عملکرد خوب یا بدش، کارمزدی تضمینی دریافت کند.
به همین خاطر ناسا به سمت قراردادهای "مبلغ مقطوع" (Fixed-Price Contract) حرکت کرد. در این قراردادها، مبلغی ثابت به پیمانکار پرداخت میشود و در طول پروژه این مبلغ تغییری نمیکند. این الگوی قرارداد انگیزهای قوی در پیمانکار ایجاد میکند تا هزینههای سرمایهگذاری را کنترل نماید. ناسا مشوقهای مالی نیز در قراردادهای مبلغ مقطوعش درج میکرد تا سرعت و کارآیی پیمانکاران را بالا ببرد، و در عین حال آنان را از 'ماستمالی' پروژهها (کاهش کیفیتزدای هزینهها با هدف افزایش سود) دور نگه دارد.
✅ @karkhone
Marianamazzucato
Mission Economy
Economics - Innovation - Inclusive Growth - Public Purpose | Mariana Mazzucato
انفجارهای مالی اخیر؛ آیا اینها قناری های معادن ذغال سنگ هستند؟ (بخش اول)
| عبیدالله عصمت پاشا
امیرعباس زینت بخش
در طی سه ماه گذشته، حداقل سه مورد انفجار مالی جدی رخ داده است. مانند شکافهایی که قبل از فوران آتشفشان ایجاد میشود؛ این انفجارها اگرچه مجزا هستند، میتوانند هشدار اولیه برای سیاستگذاران و بازارهای مالی باشند.
1.اولین مورد Gamestop بود که حوادث پیرامون آن منجر به از بین رفتن حداقل یک صندوق پوشش ریسک شد. در اینجا، سرمایهگذاران خرد توانستند با استفاده از پلتفرم فین تک Reddit با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و در مقابل پوزیشن صندوق پوشش ریسکی که معروف به فروش استقراضی سهام Gamestop بود به صورت دستهجمعی اقدام به خرید گسترده این سهم کنند. نتیجه این تبانی دستهجمعی، بالا رفتن قیمت سهم و کال مارجین شدن و ضرر 6 میلیارد دلاری صندوق پوشش ریسک بود که منافعش در پایین آوردن ساختگی قیمت این سهم بود!
2. مورد دوم مربوط به Greensill Capital ، سرمایهگذار مستقر در انگلستان میباشد. این شرکت در سال 2011 به عنوان "تامین کننده مالی زنجیره تأمین" (Supply Chain Financing) تأسیس شد اما به سرعت تبدیل به یک غول مبتنی بر بدهی گردید. اگرچه ظاهرا گریسنسیل دغدغه فین تک بودن را داشت، اما تأمین مالی زنجیره تأمین آن چیزی جز فاکتورینگ مرسوم و قدیمی نبود. با این حال به نظر می رسد فعالیت این شرکت چیزی فراتر از صرفا تأمین مالی زنجیره تأمین بود چرا که به "تأمین مالی مبتنی بر فاکتورهای پیشبینی شده در آینده" زنجیره تامین مشتریان خود که بسیارهم متمرکز بودند میپرداخت و آهسته آهسته به "یک بانک سایه" تبدیل شده بود منتها با نظارتهای بسیار کم!
طبق گزارشها عمده تامین مالی برای GFG Alliance که یک تولیدکننده فولاد مستقر در انگلستان میباشد صورت پذیرفته است. آنچه باعث فروپاشی گرینسیل شد؛ امتناع بیمهگر اصلی آن از ادامه بیمه برای تأمین مالی سرمایه در گردش بود و تبعاً بدون بیمه، بانکها تمایلی به ادامه تزریق منابع مالی نداشتند و در نتیجه Credit Suisse یعنی سرمایهگذار اصلی، 10 میلیارد دلار منابعی را که تأمین کرده بود، مسدود نمود.
در اوایل ماه مارس 2021 ، گرینسیل که با تاخیر در پرداخت GFG Alliance روبرو شد، هنگامی که در پرداخت برنامهریزی شده نسبتاً ناچیزی به Credit Suisse نکول کرد، بلافاصله ورشکست شد. در واقع یک موسسه چند میلیارد دلاری با نکول در میزانی کم از بازپرداخت برنامهریزی شده؛ متلاشی شد.
همیشه اهرم بالا، یک انعطافناپذیری همراه خود دارد.
فاکتورینگ؛ یک معاملهی مالیست که در آن، یک شرکت حسابهای دریافتنی خود را به یک شرکت مالی میفروشد. شرکتها در صورتی فاکتورینگ را انتخاب میکنند که بخواهند زودتر از موعد اصلی به پول خود دست پیدا کنند.
3. سومین و احتمالاً فجیعترین مورد؛ انفجار Archegos بود؛ یک بنای مالی 50 میلیارد دلاری ساخته شده بر اساس اهرم که ظرف چند روز نابود شد. این نهاد که به عنوان یک دفتر خانوادگی در سال 2013 تاسیس گردید، از اینکه نه بانک بود و نه صندوق پوشش ریسک میتوانست از نظارتهای مقرراتی فرار کرده و از طریق مشتقاتی مانند قرارداد مابه التفاوت یا (Contract for Difference) و مبادله بازده کل سهام، شرط بندیهای میلیارد دلاری روی چند سهام انجام بدهد.
این ابزارها در ازای پرداخت هزینهای ناچیز؛ به یک معاملهگر این امکان را می دهد تا سهام اصلی را تملک نماید. به بیان ساده، با مبادله کل بازده سهام، در ازای پرداخت پرمیوم، جریان نقدی معادل مجموع سود و افزایش/کاهش قیمت سهم برای یک دوره معین دریافت میگردد.
قرارداد مابه التفاوت یا Contract For Difference به اختصارCFD نوعی قرارداد مشتقه معاملاتی است که به موجب آن خریدار و فروشنده توافق میکنند، اختلاف نرخ بین قیمت باز و بسته شدن یک قرارداد معاملاتی بر اساس دارایی پایه مشخصی را به یکدیگر بپردازند. به زبان ساده، شما در معاملات CFD مالک واقعی دارایی نخواهید بود و صرفاً بر اساس پیشبینی خود از آینده قیمت آن، موقعیت معاملاتی خرید یا فروش اخذ میکنید. در واقع این یک ابزار معاملاتی است که امکان نوسانگیری از تغییرات قیمت بدون تحویل فیزیکی و پرداخت کامل ارزش دارایی را برای سرمایهگذاران بازار مالی فراهم میآورد.
اهرم ذاتی این ابزارها به این معناست که آرکگوس میتوانست با سرمایهای اندک؛ در معرض سهامی به بزرگی بیش از 50 میلیارد دلار قرار گیرد. طرفین این معاملات مجددا بانکهای سرمایهگذاری مانند Credit Suisse بودند.
✅ @karkhone
| عبیدالله عصمت پاشا
امیرعباس زینت بخش
در طی سه ماه گذشته، حداقل سه مورد انفجار مالی جدی رخ داده است. مانند شکافهایی که قبل از فوران آتشفشان ایجاد میشود؛ این انفجارها اگرچه مجزا هستند، میتوانند هشدار اولیه برای سیاستگذاران و بازارهای مالی باشند.
1.اولین مورد Gamestop بود که حوادث پیرامون آن منجر به از بین رفتن حداقل یک صندوق پوشش ریسک شد. در اینجا، سرمایهگذاران خرد توانستند با استفاده از پلتفرم فین تک Reddit با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و در مقابل پوزیشن صندوق پوشش ریسکی که معروف به فروش استقراضی سهام Gamestop بود به صورت دستهجمعی اقدام به خرید گسترده این سهم کنند. نتیجه این تبانی دستهجمعی، بالا رفتن قیمت سهم و کال مارجین شدن و ضرر 6 میلیارد دلاری صندوق پوشش ریسک بود که منافعش در پایین آوردن ساختگی قیمت این سهم بود!
2. مورد دوم مربوط به Greensill Capital ، سرمایهگذار مستقر در انگلستان میباشد. این شرکت در سال 2011 به عنوان "تامین کننده مالی زنجیره تأمین" (Supply Chain Financing) تأسیس شد اما به سرعت تبدیل به یک غول مبتنی بر بدهی گردید. اگرچه ظاهرا گریسنسیل دغدغه فین تک بودن را داشت، اما تأمین مالی زنجیره تأمین آن چیزی جز فاکتورینگ مرسوم و قدیمی نبود. با این حال به نظر می رسد فعالیت این شرکت چیزی فراتر از صرفا تأمین مالی زنجیره تأمین بود چرا که به "تأمین مالی مبتنی بر فاکتورهای پیشبینی شده در آینده" زنجیره تامین مشتریان خود که بسیارهم متمرکز بودند میپرداخت و آهسته آهسته به "یک بانک سایه" تبدیل شده بود منتها با نظارتهای بسیار کم!
طبق گزارشها عمده تامین مالی برای GFG Alliance که یک تولیدکننده فولاد مستقر در انگلستان میباشد صورت پذیرفته است. آنچه باعث فروپاشی گرینسیل شد؛ امتناع بیمهگر اصلی آن از ادامه بیمه برای تأمین مالی سرمایه در گردش بود و تبعاً بدون بیمه، بانکها تمایلی به ادامه تزریق منابع مالی نداشتند و در نتیجه Credit Suisse یعنی سرمایهگذار اصلی، 10 میلیارد دلار منابعی را که تأمین کرده بود، مسدود نمود.
در اوایل ماه مارس 2021 ، گرینسیل که با تاخیر در پرداخت GFG Alliance روبرو شد، هنگامی که در پرداخت برنامهریزی شده نسبتاً ناچیزی به Credit Suisse نکول کرد، بلافاصله ورشکست شد. در واقع یک موسسه چند میلیارد دلاری با نکول در میزانی کم از بازپرداخت برنامهریزی شده؛ متلاشی شد.
همیشه اهرم بالا، یک انعطافناپذیری همراه خود دارد.
فاکتورینگ؛ یک معاملهی مالیست که در آن، یک شرکت حسابهای دریافتنی خود را به یک شرکت مالی میفروشد. شرکتها در صورتی فاکتورینگ را انتخاب میکنند که بخواهند زودتر از موعد اصلی به پول خود دست پیدا کنند.
3. سومین و احتمالاً فجیعترین مورد؛ انفجار Archegos بود؛ یک بنای مالی 50 میلیارد دلاری ساخته شده بر اساس اهرم که ظرف چند روز نابود شد. این نهاد که به عنوان یک دفتر خانوادگی در سال 2013 تاسیس گردید، از اینکه نه بانک بود و نه صندوق پوشش ریسک میتوانست از نظارتهای مقرراتی فرار کرده و از طریق مشتقاتی مانند قرارداد مابه التفاوت یا (Contract for Difference) و مبادله بازده کل سهام، شرط بندیهای میلیارد دلاری روی چند سهام انجام بدهد.
این ابزارها در ازای پرداخت هزینهای ناچیز؛ به یک معاملهگر این امکان را می دهد تا سهام اصلی را تملک نماید. به بیان ساده، با مبادله کل بازده سهام، در ازای پرداخت پرمیوم، جریان نقدی معادل مجموع سود و افزایش/کاهش قیمت سهم برای یک دوره معین دریافت میگردد.
قرارداد مابه التفاوت یا Contract For Difference به اختصارCFD نوعی قرارداد مشتقه معاملاتی است که به موجب آن خریدار و فروشنده توافق میکنند، اختلاف نرخ بین قیمت باز و بسته شدن یک قرارداد معاملاتی بر اساس دارایی پایه مشخصی را به یکدیگر بپردازند. به زبان ساده، شما در معاملات CFD مالک واقعی دارایی نخواهید بود و صرفاً بر اساس پیشبینی خود از آینده قیمت آن، موقعیت معاملاتی خرید یا فروش اخذ میکنید. در واقع این یک ابزار معاملاتی است که امکان نوسانگیری از تغییرات قیمت بدون تحویل فیزیکی و پرداخت کامل ارزش دارایی را برای سرمایهگذاران بازار مالی فراهم میآورد.
اهرم ذاتی این ابزارها به این معناست که آرکگوس میتوانست با سرمایهای اندک؛ در معرض سهامی به بزرگی بیش از 50 میلیارد دلار قرار گیرد. طرفین این معاملات مجددا بانکهای سرمایهگذاری مانند Credit Suisse بودند.
✅ @karkhone
ادعاهای اقتصادی آیت الله خامنهای از چه نوع منابعی میآیند؟
| حسین باستانی
در مناظره اقتصادی شبکه دو سیما در ۲۷ اردیبهشت، حجتالله عبدالملکی از اقتصاددانان مورد وثوق رهبر جمهوری اسلامی مدعی شد اقتصاد ایران زیادی "باز" است و باید فکری برای این وضعیت کرد. او برای مستند کردن ادعایش اعلام کرد: "ما به لحاظ معیارهای بازبودن اقتصاد از اقتصاد چین بازتر هستیم." بعد که این ادعا، با شگفتی صاحبنظران مواجه شد، برای اثبات آن تصاویری از یک جدول را در توییتر خود به نمایش گذاشت که به غلط تصور میکرد جدول رده بندی کشورها بر مبنای بازبودن اقتصاد است (اینجا را ببینید). عجیب آنکه برای این "استاد اقتصاد دانشگاه امام صادق"، حتی این پرسش مطرح نمیشد که چطور در جدولی که تصور میکند موضوع آن "باز بودن اقتصاد" کشورهای جهان است، نه تنها چین، که کشورهایی همچون فرانسه، بریتانیا، ژاپن و آمریکا در رتبه هایی پایین تر از ایران هستند. (رتبه آمریکا، در جایگاه یکی مانده به آخر جدول یعتی قبل از سودان قرار دارد!)
به وضوح، چیزی که باعث اشتباه آقای عبدالملکی شده بود، نام انگلیسی جدول یعنی Trade Openness بود که کلمه Openness در آن، معنی "باز بودن" میدهد اما هیچ ربطی به "باز بودن اقتصاد" ندارد. چون طبق تعریف، شاخص Trade Openness عبارت است از "مجموع صادرات و واردات یک کشور تقسیم بر میزان تولید ناخالص داخلی". اما ظاهرا این "استاد اقتصاد دانشگاه امام صادق" نه تنها چنین شاخصی را نمیشناخت واز توضیح انگلیسی آن هم سر در نمیآورد، که چه بسا تصور می کرد اقتصاد ایران به لحاظ "باز بودن"، در جایگاهی به مراتب بالاتر از بزرگتترین اقتصادهای لیبرال غرب قرار دارد.
"دکتر حجت الله عبدالملکی"، با این سطح از تصورات اقتصادی، از اقتصاددانان برگزیده ای است که دیدگاه هایش، به عنوان مرجع در سایت رسمی آیت الله خامنهای منتشر می شوند (به عنوان نمونه اینجا را ببینید). برای درک بهتر میزان نفوذ امثال او بر تفکرات مقام اول حکومت، بازخوانی روایت عبدالملکی از گفتگوی خصوصی خود با آقای خامنه ای در جریان دیدار "اساتید" برگزیده دانشگاه با رهبر در ماه رمضان ۱۳۹۵ مفید خواهد بود. در این جلسه، که شرح آن در ۲۹ خرداد ۱۳۹۵ در خبرگزاری فارس و تحت عنوان "افطاری اقتصادی با آقا" منتشر شده، آقای عبدالملکی برای رهبر تعریف می کند که جمهوری اسلامی ایران میتواند به "سومین قدرت اقتصادی جهان بعد از آمریکا و چین" (یعنی مثلا حتی بالاتر از ژاپن، آلمان، بریتالنیا، فرانسه) تبدیل شود و او را به هیجان می آورد. بعد، گفتگوی زیر میان حجتالله عبدالملکی و آیتالله خامنه ای در می گیرد که به وضوح، حالا و هوای بحثهای اقتصادی "تخصصی" جاری در اطراف رهبر جمهوری اسلامی را نشان میدهد:
[آغاز نقل قول مستقیم از گزارش عبدالملکی]
«- فرمودن: خوب این در چه افق زمانی می شه؟
- عرض کردم: بین 10 تا 25 سال شدنیه، بسته به همت خودمون.
- فرمودن: برای اینکه به اون سطح برسیم چی کم داریم؟
- عرض کردم: یکی جمعیت و یکی فرهنگ مناسب.
- فرمودن: خوب جمعیت که کار یک شب نیست!
- عرض کردم: بله، به خاطر همین می گیم بلند مدت.
- فرمودن: برای این اتفاق احتیاج به چه چیزهایی داریم؟ علیالقاعده زیرساخت هایی لازمه. محاسبه کردید؟
- عرض کردم: به طور کلی عملیاتی بودن این موضوع را مطالعه و تحلیل کردیم. به دنبال محاسبات دقیق تر هستیم برای نیازمندیها. اما به طور کلی شدنیه.
- فرمودن: اینها را محاسبه کنید، وگرنه در حد روی کاغذ باقی میمونه!
- عرض کردم: آقاجان مساله دوم فرهنگ اقتصادیه.
(به حالت اینکه بخوان ادامه اش را بشنون به من خیره شدن!)
- عرض کردم: مهم ترین چیزی که ما کم داریم، یه فرهنگ اقتصادی مناسبه، فرهنگی که تقویت کننده و به نفع تولید باشه.
(با حرکت سر تایید کردن.)
- عرض کردم: ما با فرهنگ اقتصادی اسلامی می تونیم به پیشرفت های شگفت انگیزی برسیم.
/مثال زدم از صدر اسلام که پیامبر اعظم با تحول فرهنگی که ایجاد کردن در مدینه النبی، رشد های اقتصادی شگفت انگیزی ایجاد کردند که گاهی تا چند صد در صد هم برآورد شده.
-آقا با تعجب پرسیدند: واقعا کسی حساب کرده؟!
- عرض کردم: بله.... پیامبر اقتصاد ربوی مدینه رو تبدیل کردن به یک اقتصاد تولیدی. از طرف دیگر فرهنگ اقتصادی مردم متحول شد، به نحوی که تولید و کار اقتصادی رو عبادت می دونستن و همین بسیار اثرگذار بود در شکوفایی اقتصاد مدینه.
- آقا با قاطعیت (هم با کلام و هم با حرکات سر) تایید کردن و فرمودن: بله، اینجوری میشه.
/ احساس کردم حالا دیگه پذیرفتن که امکان اقتصاد دوم یا سوم جهان شدن وجود داره.»
[پایان نقل قول مستقیم]
✅ @karkhone
| حسین باستانی
در مناظره اقتصادی شبکه دو سیما در ۲۷ اردیبهشت، حجتالله عبدالملکی از اقتصاددانان مورد وثوق رهبر جمهوری اسلامی مدعی شد اقتصاد ایران زیادی "باز" است و باید فکری برای این وضعیت کرد. او برای مستند کردن ادعایش اعلام کرد: "ما به لحاظ معیارهای بازبودن اقتصاد از اقتصاد چین بازتر هستیم." بعد که این ادعا، با شگفتی صاحبنظران مواجه شد، برای اثبات آن تصاویری از یک جدول را در توییتر خود به نمایش گذاشت که به غلط تصور میکرد جدول رده بندی کشورها بر مبنای بازبودن اقتصاد است (اینجا را ببینید). عجیب آنکه برای این "استاد اقتصاد دانشگاه امام صادق"، حتی این پرسش مطرح نمیشد که چطور در جدولی که تصور میکند موضوع آن "باز بودن اقتصاد" کشورهای جهان است، نه تنها چین، که کشورهایی همچون فرانسه، بریتانیا، ژاپن و آمریکا در رتبه هایی پایین تر از ایران هستند. (رتبه آمریکا، در جایگاه یکی مانده به آخر جدول یعتی قبل از سودان قرار دارد!)
به وضوح، چیزی که باعث اشتباه آقای عبدالملکی شده بود، نام انگلیسی جدول یعنی Trade Openness بود که کلمه Openness در آن، معنی "باز بودن" میدهد اما هیچ ربطی به "باز بودن اقتصاد" ندارد. چون طبق تعریف، شاخص Trade Openness عبارت است از "مجموع صادرات و واردات یک کشور تقسیم بر میزان تولید ناخالص داخلی". اما ظاهرا این "استاد اقتصاد دانشگاه امام صادق" نه تنها چنین شاخصی را نمیشناخت واز توضیح انگلیسی آن هم سر در نمیآورد، که چه بسا تصور می کرد اقتصاد ایران به لحاظ "باز بودن"، در جایگاهی به مراتب بالاتر از بزرگتترین اقتصادهای لیبرال غرب قرار دارد.
"دکتر حجت الله عبدالملکی"، با این سطح از تصورات اقتصادی، از اقتصاددانان برگزیده ای است که دیدگاه هایش، به عنوان مرجع در سایت رسمی آیت الله خامنهای منتشر می شوند (به عنوان نمونه اینجا را ببینید). برای درک بهتر میزان نفوذ امثال او بر تفکرات مقام اول حکومت، بازخوانی روایت عبدالملکی از گفتگوی خصوصی خود با آقای خامنه ای در جریان دیدار "اساتید" برگزیده دانشگاه با رهبر در ماه رمضان ۱۳۹۵ مفید خواهد بود. در این جلسه، که شرح آن در ۲۹ خرداد ۱۳۹۵ در خبرگزاری فارس و تحت عنوان "افطاری اقتصادی با آقا" منتشر شده، آقای عبدالملکی برای رهبر تعریف می کند که جمهوری اسلامی ایران میتواند به "سومین قدرت اقتصادی جهان بعد از آمریکا و چین" (یعنی مثلا حتی بالاتر از ژاپن، آلمان، بریتالنیا، فرانسه) تبدیل شود و او را به هیجان می آورد. بعد، گفتگوی زیر میان حجتالله عبدالملکی و آیتالله خامنه ای در می گیرد که به وضوح، حالا و هوای بحثهای اقتصادی "تخصصی" جاری در اطراف رهبر جمهوری اسلامی را نشان میدهد:
[آغاز نقل قول مستقیم از گزارش عبدالملکی]
«- فرمودن: خوب این در چه افق زمانی می شه؟
- عرض کردم: بین 10 تا 25 سال شدنیه، بسته به همت خودمون.
- فرمودن: برای اینکه به اون سطح برسیم چی کم داریم؟
- عرض کردم: یکی جمعیت و یکی فرهنگ مناسب.
- فرمودن: خوب جمعیت که کار یک شب نیست!
- عرض کردم: بله، به خاطر همین می گیم بلند مدت.
- فرمودن: برای این اتفاق احتیاج به چه چیزهایی داریم؟ علیالقاعده زیرساخت هایی لازمه. محاسبه کردید؟
- عرض کردم: به طور کلی عملیاتی بودن این موضوع را مطالعه و تحلیل کردیم. به دنبال محاسبات دقیق تر هستیم برای نیازمندیها. اما به طور کلی شدنیه.
- فرمودن: اینها را محاسبه کنید، وگرنه در حد روی کاغذ باقی میمونه!
- عرض کردم: آقاجان مساله دوم فرهنگ اقتصادیه.
(به حالت اینکه بخوان ادامه اش را بشنون به من خیره شدن!)
- عرض کردم: مهم ترین چیزی که ما کم داریم، یه فرهنگ اقتصادی مناسبه، فرهنگی که تقویت کننده و به نفع تولید باشه.
(با حرکت سر تایید کردن.)
- عرض کردم: ما با فرهنگ اقتصادی اسلامی می تونیم به پیشرفت های شگفت انگیزی برسیم.
/مثال زدم از صدر اسلام که پیامبر اعظم با تحول فرهنگی که ایجاد کردن در مدینه النبی، رشد های اقتصادی شگفت انگیزی ایجاد کردند که گاهی تا چند صد در صد هم برآورد شده.
-آقا با تعجب پرسیدند: واقعا کسی حساب کرده؟!
- عرض کردم: بله.... پیامبر اقتصاد ربوی مدینه رو تبدیل کردن به یک اقتصاد تولیدی. از طرف دیگر فرهنگ اقتصادی مردم متحول شد، به نحوی که تولید و کار اقتصادی رو عبادت می دونستن و همین بسیار اثرگذار بود در شکوفایی اقتصاد مدینه.
- آقا با قاطعیت (هم با کلام و هم با حرکات سر) تایید کردن و فرمودن: بله، اینجوری میشه.
/ احساس کردم حالا دیگه پذیرفتن که امکان اقتصاد دوم یا سوم جهان شدن وجود داره.»
[پایان نقل قول مستقیم]
✅ @karkhone
TheGlobalEconomy.com
Trade openness by country, around the world | TheGlobalEconomy.com
The average for 2024 based on 166 countries was 90.58 percent. The highest value was in Hong Kong: 359.39 percent and the lowest value was in Sudan: 2 percent. The indicator is available from 1960 to 2025. Below is a chart for all countries where data are…
سیاست تنش زدایی آمریکا، اساساً یک اشتباه بود چرا که میکوشید با رهبران شوروی رابطه تجاری داشته باشد به آن امید که شوروی سیاست خود را تغییر دهد، در حالیکه پرخاشگریِ شوروی در این سیستم نهادینه شد بنابرین آنچه ضروری مینمود، تغییر سیستم بود به این ترتیب لازم بود ایالات متحده سه هدف کلیدی را تعقیب کند که عبارت بودند از : تمرکز زدایی و تمرکز بیشتر بر اقتصاد شوروی، تضعیف و توزیع قدرت حاکمان، و مردمی سازی تدریجی اتحاد جماهیر شوروی؛ هیچ چیزی قبلاً به این صراحت پیشنهاد و بیان نشده بود.
پیتر شوایتز
✅ @karkhone
پیتر شوایتز
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
انفجارهای مالی اخیر؛ آیا اینها قناری های معادن ذغال سنگ هستند؟ (بخش اول) | عبیدالله عصمت پاشا امیرعباس زینت بخش در طی سه ماه گذشته، حداقل سه مورد انفجار مالی جدی رخ داده است. مانند شکافهایی که قبل از فوران آتشفشان ایجاد میشود؛ این انفجارها اگرچه…
انفجارهای مالی اخیر؛ آیا اینها قناری های معادن ذغال سنگ هستند؟ (بخش دوم و پایانی)
| عبیدالله عصمت پاشا
امیرعباس زینت بخش
به نظر میرسد استفاده از این مشتقات سهامی از چند جهت به لحاظ مقررات و انطباق برای هر دو طرف مفید بوده است. برای اشخاصی مانند آرکگوس، به جهت اینکه نه تنها نیازی به افشای موقعیتهای عظیم خود نداشتند، بلکه به لحاظ معافیتهای مالیاتی نیز صرفهجویی میکردند چرا که سهام مستقیماً در مالکیت آنها نبود.
بانکها نیز به جهت اینکه این ابزارها تحت الزامات گزارش بازل سه برای کفایت سرمایه نبودند و مجبور به گزارش دادن و تخصیص سرمایه برای آنها نبودند، در واقع یک مزیت افزوده برایشان به حساب میآمد.
با این همه؛ بیزینس بسیار موفقیتآمیز هفتساله آرکگوس به طور ناگهانی پایان یافت، زیرا یک سهام واحد Viacom CBS Inc پیشنهاد عرضه ثانویه سهامش را اعلام کرد و در نتیجه 9 درصد قیمت آن سقوط کرد. از آنجا که آرکگوس در معرض حدود 29٪ از سهام این شرکت بود، گشایش معاملات هنگامی رخ داد که کال مارجین روی معاوضه سهام نمیتوانست برآورده شود!
یک سوال آشکار مربوط به هر سه واقعه این است که چگونه یک شخص میتواند چنین خطرات بزرگی را بپذیرد؟ مطمئناً افراد پشت این موسسات و بانکها عاقل و آگاه بودند.
کلید درک چنین رفتاری در شناخت انگیزه انحرافی است که در شرایط اهرم بیش از حد ایجاد میشود. هنگامی که یک بنگاه اقتصادی بسیار اهرم میشود، انگیزه پیدا میکند که ریسک کند زیرا بیشتر پول در دسترس؛ از محل پول قرض گرفته شده از خارج شرکت است. عدم موفقیت به معنای باخت بسیار بیشتر طلبکاران نسبت به دارندگان سهام است، اما موفقیت به معنای سود کلان برای دارندگان سهام است اما همان نرخ بهره ثابت برای طلبکاران و وامدهندگان!
این بازده نامتوازن، عاملی است که باعث رفتار ریسکپذیری بیش از حد میشود.
چنین انگیزههایی برای اهرم به همراه توانایی آنها در استفاده از خلاءها و روزنههای نظارتی به این معنی است که رفتارهای پر ریسک میتواند مورد غفلت قرار گیرد.
علاوه بر ریسک اعتباری، هر سه مورد "ریسک تمرکز" جدی داشتند که با توجه به وجود خلاء های نظارتی به وضوح مورد غفلت ناظران قرار گرفتند.
یک درس اساسی این است که بدهی بیش از حد؛ باعث آسیبپذیری میشود. بازارهای مالی شکنندهتر و مستعد حوادث میشوند زیرا اهرم بالا؛ نوسانات را افزایش میدهد. به عنوان مثال؛ همانگونه که بیان شد، یک شکست کوچک در سهام ویاکوم برای از بین بردن آرکگوس، یعنی یک نهاد 50 میلیارد دلاری کافی بود.
به همین صورت و با همین منطق؛ بازارهای با اهرم مالی بالا همیشه در معرض شوکهای داخلی و خارجی بیشتر قرار دارند و پر واضح است که اهرم بیش از حد و ریسک پذیری بالا، هزینه اجتماعی زیادی دارد.
اگرچه این سه انفجار مالی؛ جداگانه و غیرسیستماتیک و به عبارتی، یک تصادف جزئی به حساب میآیند، با این حال، در بزرگراههای با سرعت (اهرم) بالا که بازارهای مالی معاصر از آن استفاده میکنند، چنین تصادفاتی امکان ایجاد تلی از خودروها را دارند.
و سخن آخر اینکه همانند معدن کاران قدیم ذغال سنگ که از قناری ها به عنوان هشداردهنده زودهنگام گازهای سمی در زیر زمین استفاده میکردند، به سیاستگذاران توصیه میشود که این انفجارها (و بطور کلی؛ انفجارهای مالی در بازارهای محلی خود) را به عنوان سیگنالهای هشدار زودهنگام مد نظر داشته باشند.
پیشتر از قناری در معدن زغال سنگ به عنوان آژیر خطر استفاده میشد؛ چنانچه گاز دیاکسید کربن یا متان در معدن نشت کند، قناری زودتر از معدنکاران میمیرد. بنابراین معدنکاران چنانچه ناراحتی یا مرگ قناری را مشاهده میکردند سریع معدن را ترک میکردند. در زبان انگلیسی عبارت "قناری در معدن ذغال سنگ" اشاره به سیستم وسیله یا انسانی است که به عنوان سیستم اخطار اولیه کار میکند.
✅ @karkhone
| عبیدالله عصمت پاشا
امیرعباس زینت بخش
به نظر میرسد استفاده از این مشتقات سهامی از چند جهت به لحاظ مقررات و انطباق برای هر دو طرف مفید بوده است. برای اشخاصی مانند آرکگوس، به جهت اینکه نه تنها نیازی به افشای موقعیتهای عظیم خود نداشتند، بلکه به لحاظ معافیتهای مالیاتی نیز صرفهجویی میکردند چرا که سهام مستقیماً در مالکیت آنها نبود.
بانکها نیز به جهت اینکه این ابزارها تحت الزامات گزارش بازل سه برای کفایت سرمایه نبودند و مجبور به گزارش دادن و تخصیص سرمایه برای آنها نبودند، در واقع یک مزیت افزوده برایشان به حساب میآمد.
با این همه؛ بیزینس بسیار موفقیتآمیز هفتساله آرکگوس به طور ناگهانی پایان یافت، زیرا یک سهام واحد Viacom CBS Inc پیشنهاد عرضه ثانویه سهامش را اعلام کرد و در نتیجه 9 درصد قیمت آن سقوط کرد. از آنجا که آرکگوس در معرض حدود 29٪ از سهام این شرکت بود، گشایش معاملات هنگامی رخ داد که کال مارجین روی معاوضه سهام نمیتوانست برآورده شود!
یک سوال آشکار مربوط به هر سه واقعه این است که چگونه یک شخص میتواند چنین خطرات بزرگی را بپذیرد؟ مطمئناً افراد پشت این موسسات و بانکها عاقل و آگاه بودند.
کلید درک چنین رفتاری در شناخت انگیزه انحرافی است که در شرایط اهرم بیش از حد ایجاد میشود. هنگامی که یک بنگاه اقتصادی بسیار اهرم میشود، انگیزه پیدا میکند که ریسک کند زیرا بیشتر پول در دسترس؛ از محل پول قرض گرفته شده از خارج شرکت است. عدم موفقیت به معنای باخت بسیار بیشتر طلبکاران نسبت به دارندگان سهام است، اما موفقیت به معنای سود کلان برای دارندگان سهام است اما همان نرخ بهره ثابت برای طلبکاران و وامدهندگان!
این بازده نامتوازن، عاملی است که باعث رفتار ریسکپذیری بیش از حد میشود.
چنین انگیزههایی برای اهرم به همراه توانایی آنها در استفاده از خلاءها و روزنههای نظارتی به این معنی است که رفتارهای پر ریسک میتواند مورد غفلت قرار گیرد.
علاوه بر ریسک اعتباری، هر سه مورد "ریسک تمرکز" جدی داشتند که با توجه به وجود خلاء های نظارتی به وضوح مورد غفلت ناظران قرار گرفتند.
یک درس اساسی این است که بدهی بیش از حد؛ باعث آسیبپذیری میشود. بازارهای مالی شکنندهتر و مستعد حوادث میشوند زیرا اهرم بالا؛ نوسانات را افزایش میدهد. به عنوان مثال؛ همانگونه که بیان شد، یک شکست کوچک در سهام ویاکوم برای از بین بردن آرکگوس، یعنی یک نهاد 50 میلیارد دلاری کافی بود.
به همین صورت و با همین منطق؛ بازارهای با اهرم مالی بالا همیشه در معرض شوکهای داخلی و خارجی بیشتر قرار دارند و پر واضح است که اهرم بیش از حد و ریسک پذیری بالا، هزینه اجتماعی زیادی دارد.
اگرچه این سه انفجار مالی؛ جداگانه و غیرسیستماتیک و به عبارتی، یک تصادف جزئی به حساب میآیند، با این حال، در بزرگراههای با سرعت (اهرم) بالا که بازارهای مالی معاصر از آن استفاده میکنند، چنین تصادفاتی امکان ایجاد تلی از خودروها را دارند.
و سخن آخر اینکه همانند معدن کاران قدیم ذغال سنگ که از قناری ها به عنوان هشداردهنده زودهنگام گازهای سمی در زیر زمین استفاده میکردند، به سیاستگذاران توصیه میشود که این انفجارها (و بطور کلی؛ انفجارهای مالی در بازارهای محلی خود) را به عنوان سیگنالهای هشدار زودهنگام مد نظر داشته باشند.
پیشتر از قناری در معدن زغال سنگ به عنوان آژیر خطر استفاده میشد؛ چنانچه گاز دیاکسید کربن یا متان در معدن نشت کند، قناری زودتر از معدنکاران میمیرد. بنابراین معدنکاران چنانچه ناراحتی یا مرگ قناری را مشاهده میکردند سریع معدن را ترک میکردند. در زبان انگلیسی عبارت "قناری در معدن ذغال سنگ" اشاره به سیستم وسیله یا انسانی است که به عنوان سیستم اخطار اولیه کار میکند.
✅ @karkhone
| مسعود زمانی
در قلب موتورهای الکتریکی مورد استفاده در خودروهای الکتریکی همواره از عناصر نادر خاکی به عنوان هسته مگنت و آهنربای دائمی استفاده میشده و این وابستگی باعث شده است که همه تولیدکنندگان خودرو، چشمشان به چین بعنوان بزرگترین فروشنده این مواد استراتژیک باشد.
محض اطلاع ۹۷ درصد خاکهای نادر جهان از چین تامین میشود و چین از ۲۰۱۰ صادرات ان را محدود کرده است که هم قدرتنمایی کرده باشد و هم انحصار را تقویت کند. این موجب افزایش ۷۵۰درصدی قیمت نئودیمیوم و ۸۰۰درصدی دیسپروزیوم شده است.
ولی این عناصر اونقدر هم نادر نیستند و اتفاقا معادن زیادی دارند ولی پروسس انها بخاطر رگولیشن سهلگیرانه محیطزیستی و ارزانی نیروی کار فقط در چین انجام میشود. با اینحال همه کشورها متفقالقول هستند که این انحصار باید برداشته بشه وگرنه حیات و ممات برخی صنایع در کنترل چین خواهد بود.
این باعث شده برخی از تولیدکنندگان نظیر بی ام و و رنو موتورهای خود را بدون مگنت بسازند. راستی اینم بگم که مگنتها بدلیل همون تماس جزیی که میبایست با بدنه داشته داشته باشند هزینه تعمیرات و نگهداری را به شکل قابل توجهی بالا میبرند و این کلا باعث شده بازار تشنه هر نوآوری باشد.
حالا شرکت Mahle آلمان موتوری طراحی کرده است که بدون نیاز به آهنربای دائمی، و به کمک القای غیرتماسی سیمپیچهای روتور را میچرخاند که البته چیزی اختراع نشده است و این قضیه جدیدی نیست. نکته مهم طراحی خاص این شرکت و بهرهوری بالای ۹۵ درصد این موتور است که در کنار عدم استفاده آن از خاکهای نادر ضمن پایین آوردن قابل توجه قیمت، با مکانیزم القایی خود هزینه نگهداری و تعمیرات را بشدت کاهش میدهد. اون بهرهوری ۹۵ درصد خیلی مهم هست و الان فقط در ماشینهای مسابقه فرمول E چنین عملکردی داریم.
https://mahle.com/en/news-and-press/press-releases/mahle-develops-highly-efficient-magnet-free-electric-motor--82368
پیشبینی شده است که این موتور ظرف ۲ سال آینده
بتواند به تولید انبوه برسد ولی معلوم نیست با کدام خودروساز در حال کار است یا خواهد بود.
نکته مهمی که این خبر را برای من ارزشمند کرده است فرآیند نوآوری و توسعه فناوری است. در دهها توییت گفتهام که توسعه خودروهای الکتریکی به یک تفسیر آغاز مرگ نفت است ولی هرموقع استدلالی
در این خصوص میکنم با انبوهی از توضیحات مواجه میشم که آقا خاکهای نادر و کبالت و نیکل و مس کم هست و رشد نمایی تولید خودرو الکتریکی چند سال دیگر قطع میشود و از این قبیل... این استدلالها غلط نیستند ولی بشدت مشکل نزدیکبینی دارند و ساختار بازار فناوری-محور را غلط فهم میکنند.
فشار بازار یکی از کلیدیترین محرکهای نوآوری است و هروقت یک عامل تهدیدکننده بروز میکند میزان نوآوری چندین برابر میشود، مثال خوب آن همین وضعیت واکسن کووید است که مسیر چند ساله معمول، چند ماهه! طی شده است و گفته میشود سرریز دانشی آن حتی منجر به توسعه خارج از چارچوب واکسنهای
دیگر نظیر واکسن ایدز خواهد شد!
هر مانعی در مسیر توسعه و همهگیری خودروهای الکتریکی و هیدروژنی و کلا هرچیزی بغیر از موتور صد و اندی ساله احتراق داخلی، باعث خواهد شد که یک نوآوری جدید برهمزننده کل بازی را عوض کند.
این دینامیک در مورد قیمت نفت هم صادق است، برخی گمان میکنند که
اگر نفت زیر ۲۵ دلار بیاید ماشینهای بنزینی باز قدرت میگرند و این ناقض الگوی توسعه نمایی خواهد شد! ولی دقت کنید که قطار «خودروی الکتریکی» در سرازیری افتاده و دیگه کسی به این راحتی جلودارش نیست.
کلا بنظر من هرگاه چنین موانعی نظیر کمبود کبالت بروز میکنند در واقع ما با فرصتی چندین میلیارد دلاری روبرو هستیم که میتوانیم بجای نق زدن سوار موج آن شده و از آن بهرهمند شویم.
افراد معمولا هرچه عمیقتر میشوند کمتر قطعی صحبت میکنند، ولی من بعنوان یک فرد با دانش سطحی ولی باورمند به توان نوآوری بشر، حدس قویم میزنم که ما تا پایان ۲۰۲۷ به ۳۰۰ میلیون خودروی الکتریکی و هیبریدی خواهیم رسید.
شما (دولت، دانشگاه، کارآفرین و فناور و شهروند) فکر میکنید کجای این بازی خواهید ایستاد، تماشاگر و بازنده یا جزئی از پازل نوآوری؟
✅ @karkhone
در قلب موتورهای الکتریکی مورد استفاده در خودروهای الکتریکی همواره از عناصر نادر خاکی به عنوان هسته مگنت و آهنربای دائمی استفاده میشده و این وابستگی باعث شده است که همه تولیدکنندگان خودرو، چشمشان به چین بعنوان بزرگترین فروشنده این مواد استراتژیک باشد.
محض اطلاع ۹۷ درصد خاکهای نادر جهان از چین تامین میشود و چین از ۲۰۱۰ صادرات ان را محدود کرده است که هم قدرتنمایی کرده باشد و هم انحصار را تقویت کند. این موجب افزایش ۷۵۰درصدی قیمت نئودیمیوم و ۸۰۰درصدی دیسپروزیوم شده است.
ولی این عناصر اونقدر هم نادر نیستند و اتفاقا معادن زیادی دارند ولی پروسس انها بخاطر رگولیشن سهلگیرانه محیطزیستی و ارزانی نیروی کار فقط در چین انجام میشود. با اینحال همه کشورها متفقالقول هستند که این انحصار باید برداشته بشه وگرنه حیات و ممات برخی صنایع در کنترل چین خواهد بود.
این باعث شده برخی از تولیدکنندگان نظیر بی ام و و رنو موتورهای خود را بدون مگنت بسازند. راستی اینم بگم که مگنتها بدلیل همون تماس جزیی که میبایست با بدنه داشته داشته باشند هزینه تعمیرات و نگهداری را به شکل قابل توجهی بالا میبرند و این کلا باعث شده بازار تشنه هر نوآوری باشد.
حالا شرکت Mahle آلمان موتوری طراحی کرده است که بدون نیاز به آهنربای دائمی، و به کمک القای غیرتماسی سیمپیچهای روتور را میچرخاند که البته چیزی اختراع نشده است و این قضیه جدیدی نیست. نکته مهم طراحی خاص این شرکت و بهرهوری بالای ۹۵ درصد این موتور است که در کنار عدم استفاده آن از خاکهای نادر ضمن پایین آوردن قابل توجه قیمت، با مکانیزم القایی خود هزینه نگهداری و تعمیرات را بشدت کاهش میدهد. اون بهرهوری ۹۵ درصد خیلی مهم هست و الان فقط در ماشینهای مسابقه فرمول E چنین عملکردی داریم.
https://mahle.com/en/news-and-press/press-releases/mahle-develops-highly-efficient-magnet-free-electric-motor--82368
پیشبینی شده است که این موتور ظرف ۲ سال آینده
بتواند به تولید انبوه برسد ولی معلوم نیست با کدام خودروساز در حال کار است یا خواهد بود.
نکته مهمی که این خبر را برای من ارزشمند کرده است فرآیند نوآوری و توسعه فناوری است. در دهها توییت گفتهام که توسعه خودروهای الکتریکی به یک تفسیر آغاز مرگ نفت است ولی هرموقع استدلالی
در این خصوص میکنم با انبوهی از توضیحات مواجه میشم که آقا خاکهای نادر و کبالت و نیکل و مس کم هست و رشد نمایی تولید خودرو الکتریکی چند سال دیگر قطع میشود و از این قبیل... این استدلالها غلط نیستند ولی بشدت مشکل نزدیکبینی دارند و ساختار بازار فناوری-محور را غلط فهم میکنند.
فشار بازار یکی از کلیدیترین محرکهای نوآوری است و هروقت یک عامل تهدیدکننده بروز میکند میزان نوآوری چندین برابر میشود، مثال خوب آن همین وضعیت واکسن کووید است که مسیر چند ساله معمول، چند ماهه! طی شده است و گفته میشود سرریز دانشی آن حتی منجر به توسعه خارج از چارچوب واکسنهای
دیگر نظیر واکسن ایدز خواهد شد!
هر مانعی در مسیر توسعه و همهگیری خودروهای الکتریکی و هیدروژنی و کلا هرچیزی بغیر از موتور صد و اندی ساله احتراق داخلی، باعث خواهد شد که یک نوآوری جدید برهمزننده کل بازی را عوض کند.
این دینامیک در مورد قیمت نفت هم صادق است، برخی گمان میکنند که
اگر نفت زیر ۲۵ دلار بیاید ماشینهای بنزینی باز قدرت میگرند و این ناقض الگوی توسعه نمایی خواهد شد! ولی دقت کنید که قطار «خودروی الکتریکی» در سرازیری افتاده و دیگه کسی به این راحتی جلودارش نیست.
کلا بنظر من هرگاه چنین موانعی نظیر کمبود کبالت بروز میکنند در واقع ما با فرصتی چندین میلیارد دلاری روبرو هستیم که میتوانیم بجای نق زدن سوار موج آن شده و از آن بهرهمند شویم.
افراد معمولا هرچه عمیقتر میشوند کمتر قطعی صحبت میکنند، ولی من بعنوان یک فرد با دانش سطحی ولی باورمند به توان نوآوری بشر، حدس قویم میزنم که ما تا پایان ۲۰۲۷ به ۳۰۰ میلیون خودروی الکتریکی و هیبریدی خواهیم رسید.
شما (دولت، دانشگاه، کارآفرین و فناور و شهروند) فکر میکنید کجای این بازی خواهید ایستاد، تماشاگر و بازنده یا جزئی از پازل نوآوری؟
✅ @karkhone
Wikipedia
Rare earths trade dispute
2012–2014 World Trade Organization Case
چرا ریزش چهارشنبه بیت کوین یک پیروزی برای رمزارزها محسوب می شود
در حالیکه همه پس از ریزش شدید قیمت بیت کوین در حال تاختن به سرمایه گزاران این بازار بودند و این بازار را سفته بازی محض می نامیدند؛ این سیستم در روز 4شنبه موفق شد از یک مرحله جدید عبور کند.
تاب آوری در برابر کرش یا بحران
بیایید فقط از منظر قیمت به این اتفاق نگاه نکنیم، بلکه از منظر سیستم های مالی متمرکز و غیر متمرکز به این اتفاق نگاه کنیم.
رمزارزها داعیه این را دارند که قرار است بتوانند کل سیستم مالی را به صورت غیر متمرکز اداره کنند. حال مجددا نگاهی به ریزش روز چهارشنبه بیاندازیم. هیچ شات دانی در اکسچنج ها گزارش نشد، هیچ عدم دسترسی و یا کند بودن سرویس های اکسچنج ها از طرف کاربران گزارش نشده است.
حال این موضوع را با واکنش بازار متمرکز سهام به موضوع شورت اسکوییز گیم استاپ مقایسه کنید. معاملات قطع شد. بروکرها و کاربران خرابی هایی را گزارش کردند. کنگره و سنا وارد موضوع شدند و...
درست است بازار رمز ارزها ریزش شدیدی را تجربه کرد ولی این موضوع توانست نشان دهد که سیستم های مالی غیرمتمرکز آماده هستند، آماده برای ریزش، بحران و یا حتی جایگزینی سیستم های متمرکز فعلی
https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2021-05-20/why-the-bitcoin-crash-was-a-big-win-for-cryptocurrencies?sref=SOU4njj7
✅ @karkhone
در حالیکه همه پس از ریزش شدید قیمت بیت کوین در حال تاختن به سرمایه گزاران این بازار بودند و این بازار را سفته بازی محض می نامیدند؛ این سیستم در روز 4شنبه موفق شد از یک مرحله جدید عبور کند.
تاب آوری در برابر کرش یا بحران
بیایید فقط از منظر قیمت به این اتفاق نگاه نکنیم، بلکه از منظر سیستم های مالی متمرکز و غیر متمرکز به این اتفاق نگاه کنیم.
رمزارزها داعیه این را دارند که قرار است بتوانند کل سیستم مالی را به صورت غیر متمرکز اداره کنند. حال مجددا نگاهی به ریزش روز چهارشنبه بیاندازیم. هیچ شات دانی در اکسچنج ها گزارش نشد، هیچ عدم دسترسی و یا کند بودن سرویس های اکسچنج ها از طرف کاربران گزارش نشده است.
حال این موضوع را با واکنش بازار متمرکز سهام به موضوع شورت اسکوییز گیم استاپ مقایسه کنید. معاملات قطع شد. بروکرها و کاربران خرابی هایی را گزارش کردند. کنگره و سنا وارد موضوع شدند و...
درست است بازار رمز ارزها ریزش شدیدی را تجربه کرد ولی این موضوع توانست نشان دهد که سیستم های مالی غیرمتمرکز آماده هستند، آماده برای ریزش، بحران و یا حتی جایگزینی سیستم های متمرکز فعلی
https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2021-05-20/why-the-bitcoin-crash-was-a-big-win-for-cryptocurrencies?sref=SOU4njj7
✅ @karkhone
Bloomberg.com
Why the Bitcoin Crash Was a Big Win for Cryptocurrencies
Under extreme stress, the decentralized finance system worked as designed.
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
اقتصاد مأموریتمحور (بخش سوم) برخی از کنشگران برجستهی اجتماعی در آمریکا نظیر مارتین لوتر کینگ و رالف ابرنتی (از فعالین حقوق سیاهپوستان)، با پروژهی فضایی آپولو عمیقاً مخالفت ورزیدند. آنها معتقد بودند کشوری که با معضلاتی نظیر فقر، بیخانمانی، نابرابری…
اقتصاد مأموریتمحور (بخش چهارم)
در قرن بیست و یکم، پروژههای همکاری بخش عمومی و خصوصی غالباً با هدف کاهش هزینهها و افزایش کیفیت خدمات عمومی انجام میشوند، و برخلاف همکاریهایی که سازمان ناسا در جنگ سرد با بخش خصوصی ترتیب میداد، "مأموریتمحورانه" طراحی نشدهاند.
در سال ۲۰۰۲، دولت بریتانیا طراحی نرمافزاری برای بایگانی اطلاعات بیماران را به پیمانکاری خصوصی واگذار کرد، اما بعد از گذشت یک دهه این پیمانکار نتوانست نرمافزار مورد نیاز دولت را عرضه کند. این قرارداد ۱۰ میلیارد پوند روی دست دولت گذاشت، و دست آخر هم از آن کنار کشید.
طبق پژوهشی، فعالیتهای برونسپاریشده یکی از بزرگترین سرچشمههای رشد مخارج دولت بریتانیا در چهار دههی اخیر بوده است. این در حالیست که طی مدت مذکور، گسترهی خدمات اجتماعی دولت به یک سوم کاهش یافته است. برونسپاری معمولاً با هدف کاهش هزینهها و افزایش کیفیت خدمات عمومی انجام میشوند، چرا که، طبق باوری متعارف، سازمانهای خصوصی همواره کارآتر و کمهزینهتر از سازمانهای دولتی فعالیت میکنند؛ اما برخی شواهد حاکی از این هستند که برآیند کار - به ویژه در بریتانیا - برعکس هدف مذکور بوده است.
از منظر تئوری، یکی از نواقصی که در مدل برونسپاری وجود دارد، معضل عدم تقارن اطلاعات میان طرفین قرارداد پیمانکاری میباشد؛ بدین معنا که یک طرف قرارداد (پیمانکار خصوصی) میتواند اطلاعات بیشتری نسبت به طرف دیگر قرارداد (دولت) داشته باشد. هر قدر کالا یا خدمات برونسپاریشده پیچیدگی بیشتری داشته باشد، عدم تقارن اطلاعات عمیقتر میگردد.
زمانی که یک طرف قرارداد اطلاعات بیشتری داشته باشد، زمینهی رفتارهای فرصتطلبانه نیز مهیا میگردد. او میتواند روند پروژهاش را به درازا بکشد تا پول بیشتری از دولت دریافت کند؛ یا میتواند با کاهش کیفیتزدای هزینهها (ماستمالی)، سودش را افزایش دهد. این موضوع به ویژه در خصوص خدماتی ضروری نظیر امور دفاعی و امنیتی صدق میکند، که دولتها به دلیل تعهد سنگین سیاسیشان نمیتوانند پرداخت هزینه به پیمانکار دفاعی یا امنیتی را بلافاصله قطع کنند، و پیمانکار هم از این موقعیت بهرهبرداریاش را میکند.
یکی از دلایلی که همکاریهای عمومی - خصوصی قرن حاضر به چنین معضلاتی دچار شدهاند، اینست که دولتها در توانمندیهای سازمانیشان سرمایهگذاری نکردند. همکاریهای سازمان ناسا با شرکتهای پیمانکار خصوصی بدین دلیل موفقیت آمیز بود که افراد درون این سازمان از شناخت و تجربهی کافی در زمینهی دانش و فناوریهای هوافضایی برخوردار بودند. این شناخت و تجربه هم به واسطهی وجود پژوهشگاههای ناسا به دست آمده بود و معضل عدم تقارن اطلاعات را کمرنگ میساخت. اعضای سازمان ناسا اطلاعاتی همسان با پیمانکارانشان کسب کرده بودند و میتوانستند از موضعی برابر، قراردادهای کارآمدی با آنان منعقد کنند.
اگر میخواهیم همانند دوران جنگ سرد پیشرفتهای فناورانه را شتاب ببخشیم، دولتهای توسعهیافته میبایست با هماندیشی سازمانهای خصوصی ، چالشهایی برگزینند و مشابه پروژهی آپولو در رفع این چالشها با یکدیگر همافزایی نمایند. اهداف توسعهی پایدار سازمان ملل، که از دل گفتوشنود دولتهای جهان و سازمانهای مدنی برآمدهاند، میتواند نقطهی مناسبی برای شروع باشد؛ معضلاتی نظیر گرمایش جهانی و شکاف دیجیتال، چالشهایی هستند که دولتها میتوانند پروژههایی برای رفع آنها در نظر گیرند، و با همکاری سازمانهای خصوصی آنها را تکمیل نمایند. این مسئله میتواند موج عظیمی از نوآوریهای فناورانه را در بخشهای مختلف اقتصاد پدید آورد.
در این مسیر دولتها باید همانند مدیر یک صندوق سرمایهی خطرپذیر (Venture Capital) عمل کنند. این صندوقها از سرمایهگذاری اشتباهشان میآموزند تا سرمایهگذاریهای بهتری انجام دهند، و از محل سود کامیابیهایشان زیان اشتباهاتشان را جبران میکنند. شکستهای آنها بیش از توفیقاتشان است، اما تاکنون دیده نشده است کسی آنان را بابت اتلاف منابع اقتصادی مؤاخذه کند. این در حالیست که اگر دولتها سرمایهگذاری ناموفقی (نظیر هواپیمای فراصوت کنکورد) انجام دهند، متهم به اتلاف منابع اقتصادی میشوند.
جالب اینکه سرمایهگذاریهای ناکامی نظیر پروژهی کنکورد نیز مزایای فناورانهی جانبی به همراه داشتند. کنکورد یک هواپیمای فوق شتابان بود و به همین خاطر سیستم سرمایش نوینی برای بال و پنجرهی آن پدید آمد؛ رنگپردازی ویژهای برای دفع گرمایش بیش از حدّ هواپیما طراحی شد؛ در عرصهی اندازهگیری مختصاتی هواپیما نیز نوآوریهای مهمی شکل گرفت. در این بین، سرمایهی انسانی افرادی که درگیر پروژه بودند، افزایش یافت و راهی بخشهای دیگر اقتصاد شدند و توسعهی آنان را نیرو بخشیدند (نظیر دیوید مکمورتی، که در حین پروژهی کنکورد شرکت معروف مهندسی Renishaw را بنیان گذاشت)
✅ @karkhone
در قرن بیست و یکم، پروژههای همکاری بخش عمومی و خصوصی غالباً با هدف کاهش هزینهها و افزایش کیفیت خدمات عمومی انجام میشوند، و برخلاف همکاریهایی که سازمان ناسا در جنگ سرد با بخش خصوصی ترتیب میداد، "مأموریتمحورانه" طراحی نشدهاند.
در سال ۲۰۰۲، دولت بریتانیا طراحی نرمافزاری برای بایگانی اطلاعات بیماران را به پیمانکاری خصوصی واگذار کرد، اما بعد از گذشت یک دهه این پیمانکار نتوانست نرمافزار مورد نیاز دولت را عرضه کند. این قرارداد ۱۰ میلیارد پوند روی دست دولت گذاشت، و دست آخر هم از آن کنار کشید.
طبق پژوهشی، فعالیتهای برونسپاریشده یکی از بزرگترین سرچشمههای رشد مخارج دولت بریتانیا در چهار دههی اخیر بوده است. این در حالیست که طی مدت مذکور، گسترهی خدمات اجتماعی دولت به یک سوم کاهش یافته است. برونسپاری معمولاً با هدف کاهش هزینهها و افزایش کیفیت خدمات عمومی انجام میشوند، چرا که، طبق باوری متعارف، سازمانهای خصوصی همواره کارآتر و کمهزینهتر از سازمانهای دولتی فعالیت میکنند؛ اما برخی شواهد حاکی از این هستند که برآیند کار - به ویژه در بریتانیا - برعکس هدف مذکور بوده است.
از منظر تئوری، یکی از نواقصی که در مدل برونسپاری وجود دارد، معضل عدم تقارن اطلاعات میان طرفین قرارداد پیمانکاری میباشد؛ بدین معنا که یک طرف قرارداد (پیمانکار خصوصی) میتواند اطلاعات بیشتری نسبت به طرف دیگر قرارداد (دولت) داشته باشد. هر قدر کالا یا خدمات برونسپاریشده پیچیدگی بیشتری داشته باشد، عدم تقارن اطلاعات عمیقتر میگردد.
زمانی که یک طرف قرارداد اطلاعات بیشتری داشته باشد، زمینهی رفتارهای فرصتطلبانه نیز مهیا میگردد. او میتواند روند پروژهاش را به درازا بکشد تا پول بیشتری از دولت دریافت کند؛ یا میتواند با کاهش کیفیتزدای هزینهها (ماستمالی)، سودش را افزایش دهد. این موضوع به ویژه در خصوص خدماتی ضروری نظیر امور دفاعی و امنیتی صدق میکند، که دولتها به دلیل تعهد سنگین سیاسیشان نمیتوانند پرداخت هزینه به پیمانکار دفاعی یا امنیتی را بلافاصله قطع کنند، و پیمانکار هم از این موقعیت بهرهبرداریاش را میکند.
یکی از دلایلی که همکاریهای عمومی - خصوصی قرن حاضر به چنین معضلاتی دچار شدهاند، اینست که دولتها در توانمندیهای سازمانیشان سرمایهگذاری نکردند. همکاریهای سازمان ناسا با شرکتهای پیمانکار خصوصی بدین دلیل موفقیت آمیز بود که افراد درون این سازمان از شناخت و تجربهی کافی در زمینهی دانش و فناوریهای هوافضایی برخوردار بودند. این شناخت و تجربه هم به واسطهی وجود پژوهشگاههای ناسا به دست آمده بود و معضل عدم تقارن اطلاعات را کمرنگ میساخت. اعضای سازمان ناسا اطلاعاتی همسان با پیمانکارانشان کسب کرده بودند و میتوانستند از موضعی برابر، قراردادهای کارآمدی با آنان منعقد کنند.
اگر میخواهیم همانند دوران جنگ سرد پیشرفتهای فناورانه را شتاب ببخشیم، دولتهای توسعهیافته میبایست با هماندیشی سازمانهای خصوصی ، چالشهایی برگزینند و مشابه پروژهی آپولو در رفع این چالشها با یکدیگر همافزایی نمایند. اهداف توسعهی پایدار سازمان ملل، که از دل گفتوشنود دولتهای جهان و سازمانهای مدنی برآمدهاند، میتواند نقطهی مناسبی برای شروع باشد؛ معضلاتی نظیر گرمایش جهانی و شکاف دیجیتال، چالشهایی هستند که دولتها میتوانند پروژههایی برای رفع آنها در نظر گیرند، و با همکاری سازمانهای خصوصی آنها را تکمیل نمایند. این مسئله میتواند موج عظیمی از نوآوریهای فناورانه را در بخشهای مختلف اقتصاد پدید آورد.
در این مسیر دولتها باید همانند مدیر یک صندوق سرمایهی خطرپذیر (Venture Capital) عمل کنند. این صندوقها از سرمایهگذاری اشتباهشان میآموزند تا سرمایهگذاریهای بهتری انجام دهند، و از محل سود کامیابیهایشان زیان اشتباهاتشان را جبران میکنند. شکستهای آنها بیش از توفیقاتشان است، اما تاکنون دیده نشده است کسی آنان را بابت اتلاف منابع اقتصادی مؤاخذه کند. این در حالیست که اگر دولتها سرمایهگذاری ناموفقی (نظیر هواپیمای فراصوت کنکورد) انجام دهند، متهم به اتلاف منابع اقتصادی میشوند.
جالب اینکه سرمایهگذاریهای ناکامی نظیر پروژهی کنکورد نیز مزایای فناورانهی جانبی به همراه داشتند. کنکورد یک هواپیمای فوق شتابان بود و به همین خاطر سیستم سرمایش نوینی برای بال و پنجرهی آن پدید آمد؛ رنگپردازی ویژهای برای دفع گرمایش بیش از حدّ هواپیما طراحی شد؛ در عرصهی اندازهگیری مختصاتی هواپیما نیز نوآوریهای مهمی شکل گرفت. در این بین، سرمایهی انسانی افرادی که درگیر پروژه بودند، افزایش یافت و راهی بخشهای دیگر اقتصاد شدند و توسعهی آنان را نیرو بخشیدند (نظیر دیوید مکمورتی، که در حین پروژهی کنکورد شرکت معروف مهندسی Renishaw را بنیان گذاشت)
✅ @karkhone
Marianamazzucato
Mission Economy
Economics - Innovation - Inclusive Growth - Public Purpose | Mariana Mazzucato
چرا دوم خرداد هنوز الهامبخش و خاطرهانگیز است
| اروجعلی محمدی
آقای خاتمی در سفر انتخاباتی خود به آذربایجان در تبریز به دوستانشان گفته بودند که ما هم نهایتا ۴ میلیون رای میآوریم و انتخابات رقابتی می شود و باقی قضایا.
ولی شاید آقای خاتمی خود هم نمیدانست سخنانی که پژواک میدهد در روح و جان مردم چه میکند. خاتمی از حق دانستن مردم میگفت و مردم را ارباب حکومت خطاب میکرد و مشارکت مردم در حکمرانی و اداره سرنوشت خود را نه تکلیف بلکه حق آشکار آنان و مصرح قانون اساسی کشورشان میخواند آواز توسعه متوازن و همه جانبه و از توسعه سیاسی و جامعه مدنی و دمکراتیزاسیون سخن میگفت و آن را زیر بنای مدرنیزاسیون و نوسازی اقتصادی کشور میدانست.
او حق انتقاد را چنان حرمت میگذاشت که شهروندان بتوانند بدون لکنت زبان با حاکمان سخن بگویند. او نه از حقوق اکثریت بلکه از حقوق اقلیت نیز دفاع میکرد و برای ثبات حکمرانی شایسته سالاری و گردش آزاد نخبگان را ترویج میکرد ولی شاهبیت سخن او دموکراسی در خانه و صلح با جهان بود که جهان را نیز به تکریم ایدهاش واداشت. دوره خاتمی بهار مطبوعات و بهار احزاب و شوراها و بهار اقتصاد نیز بود.
هرچند خاتمی وعده اقتصادی زیادی نداده بود ولی حاصل توسعه سیاسی و تنشزدایی او توسعهای متوازن و اقتصادی مولد و پویا را رقم زد.
شادروان مهندس عزتالله سحابی روزی در تمجید اقتصاد خاتمی به من گفت اقتصاد خاتمی بعد از مشروطیت بینظیر است و از اقتصاد دکتر محمد مصدق نیز بالاتر است. در دوره خاتمی علیرغم نفت ۷ دلاری اقتصاد ایران سالانه بیش از ۵% رشد کرد و برای اولین بار متوسط سرمایهگذاری ثابت سالانه به ۲۷/۵% تولید ناخالص ملی کشور رسید که این رقم در سال پایانی دولت او به ۲۹/۵ % افزایش یافت.
خاتمی ۳۳ میلیارد دلار از بدهیهای خارجی دولت هاشمی را هم پرداخت کرد و صندوق ذخیره ارزی را بنیان نهاد که در سال پایانی دولت او بیش از ۱۵ میلیارد دلار موجودی داشت. تورم در پایان دولت او به ۹/۵ % رسید و تک رقمی شد. بهره بانکی با ۲۴% در آغاز دولت او به ۱۴/۵ % در سالهای پایانی کاهش یافت و بیکاری ۱۱% شد. او راه سرمایه جهانی و سرمایه ایرانیان خارج از کشور و راه برای ورود به اقتصاد ایران را هموار کرد و توانست بیش از یکصد هزار پروژه عمرانی و صنعتی را تکمیل کند و به نوسازی صنعت ایران بپردازد که پارس جنوبی با یازده فاز آن نماد این سرمایه گذاریها محسوب میشود.
در دولت خاتمی اقتصاد نفتی و وابستگی به دلارهای نفتی با اعمال انضباطی شدید مالی روز بروز رنگ باخت، بطوریکه هزینه یک درصد رشد اقتصادی با ۳/۶ میلیارد سرمایهگذاری حاصل شد. او برنامه سوم را بشکل موفقیتآمیزی اجرا کرد و برنامه چهارم را نیز با ۱۶/۵ میلیارد دلار سرمایهگذاری سالانه و با رشد اقتصادی ۸% در سال تنظیم کرد.
شاهکار برنامه ریزی اقتصادی او تنطیم برنامه سند چشمانداز بیست ساله بود که بدست استراتژیست سازمان برنامه و بودجه او دکتر ستاریفر تنظیم شد و به تایید همه ارکان نظام رسید و مطابق این سند قرار بود ایران از طریق تعامل موثر و سازنده با جهان به رشد اقتصادی ۸% سالانه دست یابد و در سال ۱۴۰۴ در منطقه در هفت شاخص به رتبه اول منطقهای نایل آید برنامهای که بعد از خاتمی به همراه برنامه چهارم عقیم و بلا اجرا شد.
بیتردید میتوان گفت اگر اقتصاد ایران بعد از پایان دولت خاتمی نیز با همان آهنگ دولت خاتمی حرکت میکرد ایران امروز جوان بیکار نداشت و GDP ایران دو برابر امروز یعنی بالاتر از ترکیه و مالزی قرار داشت و سکه طلا ۳۰۰ هزار تومان و دلار ۱۵۰۰ تومان بود و قدرت خرید هر ایرانی حداقل سه برابر امروز بود و بدین ترتیب جمهوری اسلامی با دلسوزی و کارآمدی فرزندان اصیل خود با اقتصادی مولد و پویا با صادرات کالاهایی روزآمد مروج نام ایران بودند.
او پاکدستی و کارآمدی و دلسوزی را در دولت خود نهادینه کرد و این دلسوزی امروز بیش از هر اکسیری نیاز ایران و نظام جمهوری اسلامی است تا در این کید زمانه و پررویی دشمنان گره از کار ملت گشاید.
آقای خاتمی ثابت کرده که برای منافع ملی ایران و سربلندی نظام هیچ مضایقهای ندارد، سرمایه گرانسنگی که میتواند دگربار با ایدههایش سرمایه ایران و نظام شود.
✅ @karkhone
| اروجعلی محمدی
آقای خاتمی در سفر انتخاباتی خود به آذربایجان در تبریز به دوستانشان گفته بودند که ما هم نهایتا ۴ میلیون رای میآوریم و انتخابات رقابتی می شود و باقی قضایا.
ولی شاید آقای خاتمی خود هم نمیدانست سخنانی که پژواک میدهد در روح و جان مردم چه میکند. خاتمی از حق دانستن مردم میگفت و مردم را ارباب حکومت خطاب میکرد و مشارکت مردم در حکمرانی و اداره سرنوشت خود را نه تکلیف بلکه حق آشکار آنان و مصرح قانون اساسی کشورشان میخواند آواز توسعه متوازن و همه جانبه و از توسعه سیاسی و جامعه مدنی و دمکراتیزاسیون سخن میگفت و آن را زیر بنای مدرنیزاسیون و نوسازی اقتصادی کشور میدانست.
او حق انتقاد را چنان حرمت میگذاشت که شهروندان بتوانند بدون لکنت زبان با حاکمان سخن بگویند. او نه از حقوق اکثریت بلکه از حقوق اقلیت نیز دفاع میکرد و برای ثبات حکمرانی شایسته سالاری و گردش آزاد نخبگان را ترویج میکرد ولی شاهبیت سخن او دموکراسی در خانه و صلح با جهان بود که جهان را نیز به تکریم ایدهاش واداشت. دوره خاتمی بهار مطبوعات و بهار احزاب و شوراها و بهار اقتصاد نیز بود.
هرچند خاتمی وعده اقتصادی زیادی نداده بود ولی حاصل توسعه سیاسی و تنشزدایی او توسعهای متوازن و اقتصادی مولد و پویا را رقم زد.
شادروان مهندس عزتالله سحابی روزی در تمجید اقتصاد خاتمی به من گفت اقتصاد خاتمی بعد از مشروطیت بینظیر است و از اقتصاد دکتر محمد مصدق نیز بالاتر است. در دوره خاتمی علیرغم نفت ۷ دلاری اقتصاد ایران سالانه بیش از ۵% رشد کرد و برای اولین بار متوسط سرمایهگذاری ثابت سالانه به ۲۷/۵% تولید ناخالص ملی کشور رسید که این رقم در سال پایانی دولت او به ۲۹/۵ % افزایش یافت.
خاتمی ۳۳ میلیارد دلار از بدهیهای خارجی دولت هاشمی را هم پرداخت کرد و صندوق ذخیره ارزی را بنیان نهاد که در سال پایانی دولت او بیش از ۱۵ میلیارد دلار موجودی داشت. تورم در پایان دولت او به ۹/۵ % رسید و تک رقمی شد. بهره بانکی با ۲۴% در آغاز دولت او به ۱۴/۵ % در سالهای پایانی کاهش یافت و بیکاری ۱۱% شد. او راه سرمایه جهانی و سرمایه ایرانیان خارج از کشور و راه برای ورود به اقتصاد ایران را هموار کرد و توانست بیش از یکصد هزار پروژه عمرانی و صنعتی را تکمیل کند و به نوسازی صنعت ایران بپردازد که پارس جنوبی با یازده فاز آن نماد این سرمایه گذاریها محسوب میشود.
در دولت خاتمی اقتصاد نفتی و وابستگی به دلارهای نفتی با اعمال انضباطی شدید مالی روز بروز رنگ باخت، بطوریکه هزینه یک درصد رشد اقتصادی با ۳/۶ میلیارد سرمایهگذاری حاصل شد. او برنامه سوم را بشکل موفقیتآمیزی اجرا کرد و برنامه چهارم را نیز با ۱۶/۵ میلیارد دلار سرمایهگذاری سالانه و با رشد اقتصادی ۸% در سال تنظیم کرد.
شاهکار برنامه ریزی اقتصادی او تنطیم برنامه سند چشمانداز بیست ساله بود که بدست استراتژیست سازمان برنامه و بودجه او دکتر ستاریفر تنظیم شد و به تایید همه ارکان نظام رسید و مطابق این سند قرار بود ایران از طریق تعامل موثر و سازنده با جهان به رشد اقتصادی ۸% سالانه دست یابد و در سال ۱۴۰۴ در منطقه در هفت شاخص به رتبه اول منطقهای نایل آید برنامهای که بعد از خاتمی به همراه برنامه چهارم عقیم و بلا اجرا شد.
بیتردید میتوان گفت اگر اقتصاد ایران بعد از پایان دولت خاتمی نیز با همان آهنگ دولت خاتمی حرکت میکرد ایران امروز جوان بیکار نداشت و GDP ایران دو برابر امروز یعنی بالاتر از ترکیه و مالزی قرار داشت و سکه طلا ۳۰۰ هزار تومان و دلار ۱۵۰۰ تومان بود و قدرت خرید هر ایرانی حداقل سه برابر امروز بود و بدین ترتیب جمهوری اسلامی با دلسوزی و کارآمدی فرزندان اصیل خود با اقتصادی مولد و پویا با صادرات کالاهایی روزآمد مروج نام ایران بودند.
او پاکدستی و کارآمدی و دلسوزی را در دولت خود نهادینه کرد و این دلسوزی امروز بیش از هر اکسیری نیاز ایران و نظام جمهوری اسلامی است تا در این کید زمانه و پررویی دشمنان گره از کار ملت گشاید.
آقای خاتمی ثابت کرده که برای منافع ملی ایران و سربلندی نظام هیچ مضایقهای ندارد، سرمایه گرانسنگی که میتواند دگربار با ایدههایش سرمایه ایران و نظام شود.
✅ @karkhone
👎1
نامه بی پاسخ ایروانی
بنیانگذار کفش ملی، هرچند از ایران رفته و در لندن کسب و کار دیگری راهاندازی کرده بود، اما تا هفت ماه پیش از مرگ درصدد آن بود که دوباره کفش ملی را زنده کند.
او خطاب به علی سعید لو معاون اجرایی محمود احمدی نژاد نوشته بود:
«سرور بزرگوارم، جناب آقای علی سعیدلو، با تقدیم مراتب ارادت و اخلاص، بنده رحیم ایروانی موسس گروه صنعتی کفش ملی در اسماعیلآباد جاده قدیم کرج که در آنجا بیش از ۳۴ کارخانه و در ایران ۴۳۰ فروشگاه کفش ملی تاسیس کردهام که حتماً جنابعالی مسبوق هستید، اینک آواره در انگلیس هستم.
اکنون که برنامه مهم جناب آقای رئیس جمهور ایجاد کار است، پیشنهاد میکنم طی تصویبنامهای کارخانجات بنده را مرجوع دارند، در این صورت حداقل طی سه سال 10 هزار کارگر و کارمند استخدام خواهم کرد.
از حضور جنابعالی که همیشه اهل حساب و کتاب بوده و هستید، استدعا دارم در این مورد با جناب آقای وزیر صنایع مذاکره فرمایید و اطلاع دهید که فوراً برای ادای توضیحات بیشتر به حضورتان شرفیاب شوم.
بنده فعلاً در لندن انگلیس هستم و چنانچه اوامری باشد با کمال افتخار در اختیار جنابعالی خواهم بود. به حضور مبارک پیشنهاد میکنم که اگر شغل دولتی میل ندارید، ریاست گروه صنعتی ملی را قبول بفرمایید، خود بنده معاون سرکار خواهم شد.»
آقای ایروانی این نامه را برای علی سعیدلو ارسال کرد، اما هیچ گاه جوابی دریافت نکرد و هفت ماه پس از آن، در روز دوازدهم اسفند سال 1384، در حسرت روشن کردن دوباره چراغ کفش ملی درگذشت.
✅ @karkhone
بنیانگذار کفش ملی، هرچند از ایران رفته و در لندن کسب و کار دیگری راهاندازی کرده بود، اما تا هفت ماه پیش از مرگ درصدد آن بود که دوباره کفش ملی را زنده کند.
او خطاب به علی سعید لو معاون اجرایی محمود احمدی نژاد نوشته بود:
«سرور بزرگوارم، جناب آقای علی سعیدلو، با تقدیم مراتب ارادت و اخلاص، بنده رحیم ایروانی موسس گروه صنعتی کفش ملی در اسماعیلآباد جاده قدیم کرج که در آنجا بیش از ۳۴ کارخانه و در ایران ۴۳۰ فروشگاه کفش ملی تاسیس کردهام که حتماً جنابعالی مسبوق هستید، اینک آواره در انگلیس هستم.
اکنون که برنامه مهم جناب آقای رئیس جمهور ایجاد کار است، پیشنهاد میکنم طی تصویبنامهای کارخانجات بنده را مرجوع دارند، در این صورت حداقل طی سه سال 10 هزار کارگر و کارمند استخدام خواهم کرد.
از حضور جنابعالی که همیشه اهل حساب و کتاب بوده و هستید، استدعا دارم در این مورد با جناب آقای وزیر صنایع مذاکره فرمایید و اطلاع دهید که فوراً برای ادای توضیحات بیشتر به حضورتان شرفیاب شوم.
بنده فعلاً در لندن انگلیس هستم و چنانچه اوامری باشد با کمال افتخار در اختیار جنابعالی خواهم بود. به حضور مبارک پیشنهاد میکنم که اگر شغل دولتی میل ندارید، ریاست گروه صنعتی ملی را قبول بفرمایید، خود بنده معاون سرکار خواهم شد.»
آقای ایروانی این نامه را برای علی سعیدلو ارسال کرد، اما هیچ گاه جوابی دریافت نکرد و هفت ماه پس از آن، در روز دوازدهم اسفند سال 1384، در حسرت روشن کردن دوباره چراغ کفش ملی درگذشت.
✅ @karkhone
رقابت گوگل با مرگ!
گوگل یکی از شرکتهای بلند پرواز است که با آیندهنگری در بازارها و طراحی محصولات و خدماتی برای آینده، موفقیت آینده خود را همیشه برنامه ریزی می کند.
در همین راستا گوگل برای آیندهنگری بازار تکنولوژی و شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری در آن، شرکت مستقلی به نام Google Ventures را راهاندازی کرده است که از زمان تاسیس آن در سال ۲۰۰۹ تا کنون بیش از ۲ میلیارد دلار در «تکنولوژیهای زیستی» که هدف آنها ارتقاء کیفیت و کمیّت زندگی بشر است، سرمایهگذاری کرده است
این شرکت در همین راستا شرکت دیگری به نام Calico را راهاندازی کرده که ماموریت آن «حل مساله مرگ» است. مدیرعامل این شرکت در گفتگویی اعلام کرده: «در مبارزه با مرگ، ما نمیکوشیم چند متری جلوتر برویم و عمر انسانها را با ارتقاء تکنولوژیهای درمانی، چند سالی بیشتر کنیم. بلکه میکوشیم در مسابقه با مرگ کلا برنده شویم، چون زندگی کردن بهتر از مردن است! »
- این تلاش گوگل در تضاد با اعتقادات مذهبی است که مرگ را تنها مشکل غیرقابل علاج بدست بشر می داند و این چالش و رویایی گوگل با این اعتقاد مذهبی میتواند جالب باشد.
- گوگل همواره نشان داده شرکتهای بزرگ فقط روی محصولات و خدمات کنونیشان تمرکز نمیکنند بلکه از الان خودشان را برای آینده آماده کرده و سرمایه های هنگفتی را هم برای آن میکنند.
✅ @karkhone
گوگل یکی از شرکتهای بلند پرواز است که با آیندهنگری در بازارها و طراحی محصولات و خدماتی برای آینده، موفقیت آینده خود را همیشه برنامه ریزی می کند.
در همین راستا گوگل برای آیندهنگری بازار تکنولوژی و شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری در آن، شرکت مستقلی به نام Google Ventures را راهاندازی کرده است که از زمان تاسیس آن در سال ۲۰۰۹ تا کنون بیش از ۲ میلیارد دلار در «تکنولوژیهای زیستی» که هدف آنها ارتقاء کیفیت و کمیّت زندگی بشر است، سرمایهگذاری کرده است
این شرکت در همین راستا شرکت دیگری به نام Calico را راهاندازی کرده که ماموریت آن «حل مساله مرگ» است. مدیرعامل این شرکت در گفتگویی اعلام کرده: «در مبارزه با مرگ، ما نمیکوشیم چند متری جلوتر برویم و عمر انسانها را با ارتقاء تکنولوژیهای درمانی، چند سالی بیشتر کنیم. بلکه میکوشیم در مسابقه با مرگ کلا برنده شویم، چون زندگی کردن بهتر از مردن است! »
- این تلاش گوگل در تضاد با اعتقادات مذهبی است که مرگ را تنها مشکل غیرقابل علاج بدست بشر می داند و این چالش و رویایی گوگل با این اعتقاد مذهبی میتواند جالب باشد.
- گوگل همواره نشان داده شرکتهای بزرگ فقط روی محصولات و خدمات کنونیشان تمرکز نمیکنند بلکه از الان خودشان را برای آینده آماده کرده و سرمایه های هنگفتی را هم برای آن میکنند.
✅ @karkhone
از قیمتهای اجباری خیری ندیدیم
| محسن جلال پور
مقوله قیمتگذاری یکی از مصداقهای بوروکراسی چپزده ماست که گرفتاریهای زیادی در چند دهه گذشته برای اقتصاد ایجاد کرده است.
قبل از انقلاب شاه تصور میکرد با سرکوب قیمتها میتواند تورم را کنترل کند. در وزارت بازرگانی سازمانی ایجاد شد، به نام «مرکز بررسی قیمتها». اشتباه بزرگ شاه این بود که جوانان حزب رستاخیز را روانه مغازههای مردم کرد و به آنها اجازه داد به اصطلاح گرانفروشان را جریمه کنند.
اشتباه بزرگ این بود که تورم را با گرانی و گرانفروشی اشتباه گرفت و این اشتباه به نظر من ریشه در ضعف حکومتها در بینش و نگاه به مسائل داشت.
۰
در واقع، این نگاه چپگرایانهای که در سالهای قبل از انقلاب و پس از آن در کشور اوج گرفت، پدیدآورنده سازمانهایی نظیر مرکز بررسی قیمتها در سالهای پیش از وقوع انقلاب و سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرفکنندگان در سالهای پس از انقلاب بوده است.
این نگرش و سازمانهای مولود آن باید از اقتصاد ایران رخت بربندد تا این اقتصاد به سمت آزادسازی، تعادل و رقابتی شدن حرکت کند.
حدود دو سال پیش، موضوع قیمت بلیت هواپیما به یکی از مشکلات اساسی کشور تبدیل شده بود؛ اما هنگامی که قیمت بلیتها آزاد شد، در برخی خطوط پروازی تا 30 تا 40 درصد و در بعضی از پروازها تا 50 درصد کاهش قیمت نیز حاصل شد.
این نمونه، نشان داد که کنترل قیمتها همواره برای مصرفکننده بهصرفه و صلاح نیست و باید قیمتگذاری را به عرضه و تقاضا واگذار کرد.
آنقدر که از رقابتی و آزاد شدن قیمتها بد گفتهاند، مردم واهمه دارند در حالی که امروز ثمره آزادسازی را فردی میبرد که پیش از این توان خرید بلیت هواپیما را نداشته است.
مساله جدی که معمولاً در کشور نادیده انگاشته میشود، این است که وقتی تولیدکنندهای کالایی را تولید میکند، مخاطب مصرف خود را اقصی نقاط کشور میبیند.
حال آنکه در نقاط مختلف کشور به لحاظ مصرف، شرایط متفاوتی حاکم است. برای مثال، قیمت بستنی که در زمستان به نقطهای دورافتاده ارسال میشود با قیمت این کالا، وقتی به منطقهای گرم و در دسترس عرضه میشود، بهطور منطقی باید متفاوت باشد و این خود، بخشی از رقابت محسوب میشود.
اینکه قیمت در همه نقاط، در همه زمانها، برای همه کالاها و برای هر نوع کیفیتی یکی باشد مکانیسم صحیحی نیست و ما مخالف آن هستیم.
از آن سو اگر همه چیز هم آزاد باشد و نهایتاً کسی مسوولیتی نپذیرد، خلاف منطق و عقل است و در هیچ کجای دنیا اتفاق نمیافتد. ما اعتقاد داریم که تولیدکننده کالای خود را با رعایت اصول استاندارد و بر اساس نیاز و شرایط مردم تولید و عرضه کند.
یاد خاطره خواندنی و عبرتآموز آقای خسروشاهی- از بنیانگذاران شرکت مینو - افتادم. شرکت مینو در اواخر شهریور ۱۳۴۱ برای اولین بار ویفر را در بازار ایران عرضه کرد.
کارگاه ویفرسازی سومین کارگاهی بود که راه میافتاد. بهمحض اینکه این محصول به بازار عرضه شد، با استقبال بیسابقه مصرفکنندگان روبهرو شد و کل تولید به فروش رسید.
علی خسروشاهی تصمیم گرفت قیمت را بالا ببرد، ولی باز هم کل تولید به فروش رسید. این کار چند باری تکرار شد تا اینکه قیمت آنقدر بالا رفت که فروش متوقف شد.
آن وقت قیمت تقلیل داده شد تا بالاخره بین عرضه و تقاضا تعادل برقرار شد. این تجربه و دهها تجربه دیگر پیش روی ما قرار دارد اما همچنان بر قیمتگذاری پا میفشاریم.
برای اجرای سیاستهای صحیح، کمی صبر لازم است اما میشود با اطمینان گفت در هر بازاری که رقابت حاکم شود، قیمت واقعی کشف میشود. میخواهد بازار ویفر مینو باشد یا بازار بلیت هواپیما.
(چندی پیش مطلع شدیم که برند مرحوم حاج علی خسروشاهی هم اکنون مایملک مرکزی است تحت عنوان "هلدینگ اقتصادی و خودکفایی آزادگان" . جالب بود. هم وجود این مرکز و هم یکی از اعضای هیات امنای اون. دیگه اسمش بماند. ما اینجا قراره جز راست نگیم ولی هر راستی رو هم نمیگیم! )
✅ @karkhone
| محسن جلال پور
مقوله قیمتگذاری یکی از مصداقهای بوروکراسی چپزده ماست که گرفتاریهای زیادی در چند دهه گذشته برای اقتصاد ایجاد کرده است.
قبل از انقلاب شاه تصور میکرد با سرکوب قیمتها میتواند تورم را کنترل کند. در وزارت بازرگانی سازمانی ایجاد شد، به نام «مرکز بررسی قیمتها». اشتباه بزرگ شاه این بود که جوانان حزب رستاخیز را روانه مغازههای مردم کرد و به آنها اجازه داد به اصطلاح گرانفروشان را جریمه کنند.
اشتباه بزرگ این بود که تورم را با گرانی و گرانفروشی اشتباه گرفت و این اشتباه به نظر من ریشه در ضعف حکومتها در بینش و نگاه به مسائل داشت.
۰
در واقع، این نگاه چپگرایانهای که در سالهای قبل از انقلاب و پس از آن در کشور اوج گرفت، پدیدآورنده سازمانهایی نظیر مرکز بررسی قیمتها در سالهای پیش از وقوع انقلاب و سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرفکنندگان در سالهای پس از انقلاب بوده است.
این نگرش و سازمانهای مولود آن باید از اقتصاد ایران رخت بربندد تا این اقتصاد به سمت آزادسازی، تعادل و رقابتی شدن حرکت کند.
حدود دو سال پیش، موضوع قیمت بلیت هواپیما به یکی از مشکلات اساسی کشور تبدیل شده بود؛ اما هنگامی که قیمت بلیتها آزاد شد، در برخی خطوط پروازی تا 30 تا 40 درصد و در بعضی از پروازها تا 50 درصد کاهش قیمت نیز حاصل شد.
این نمونه، نشان داد که کنترل قیمتها همواره برای مصرفکننده بهصرفه و صلاح نیست و باید قیمتگذاری را به عرضه و تقاضا واگذار کرد.
آنقدر که از رقابتی و آزاد شدن قیمتها بد گفتهاند، مردم واهمه دارند در حالی که امروز ثمره آزادسازی را فردی میبرد که پیش از این توان خرید بلیت هواپیما را نداشته است.
مساله جدی که معمولاً در کشور نادیده انگاشته میشود، این است که وقتی تولیدکنندهای کالایی را تولید میکند، مخاطب مصرف خود را اقصی نقاط کشور میبیند.
حال آنکه در نقاط مختلف کشور به لحاظ مصرف، شرایط متفاوتی حاکم است. برای مثال، قیمت بستنی که در زمستان به نقطهای دورافتاده ارسال میشود با قیمت این کالا، وقتی به منطقهای گرم و در دسترس عرضه میشود، بهطور منطقی باید متفاوت باشد و این خود، بخشی از رقابت محسوب میشود.
اینکه قیمت در همه نقاط، در همه زمانها، برای همه کالاها و برای هر نوع کیفیتی یکی باشد مکانیسم صحیحی نیست و ما مخالف آن هستیم.
از آن سو اگر همه چیز هم آزاد باشد و نهایتاً کسی مسوولیتی نپذیرد، خلاف منطق و عقل است و در هیچ کجای دنیا اتفاق نمیافتد. ما اعتقاد داریم که تولیدکننده کالای خود را با رعایت اصول استاندارد و بر اساس نیاز و شرایط مردم تولید و عرضه کند.
یاد خاطره خواندنی و عبرتآموز آقای خسروشاهی- از بنیانگذاران شرکت مینو - افتادم. شرکت مینو در اواخر شهریور ۱۳۴۱ برای اولین بار ویفر را در بازار ایران عرضه کرد.
کارگاه ویفرسازی سومین کارگاهی بود که راه میافتاد. بهمحض اینکه این محصول به بازار عرضه شد، با استقبال بیسابقه مصرفکنندگان روبهرو شد و کل تولید به فروش رسید.
علی خسروشاهی تصمیم گرفت قیمت را بالا ببرد، ولی باز هم کل تولید به فروش رسید. این کار چند باری تکرار شد تا اینکه قیمت آنقدر بالا رفت که فروش متوقف شد.
آن وقت قیمت تقلیل داده شد تا بالاخره بین عرضه و تقاضا تعادل برقرار شد. این تجربه و دهها تجربه دیگر پیش روی ما قرار دارد اما همچنان بر قیمتگذاری پا میفشاریم.
برای اجرای سیاستهای صحیح، کمی صبر لازم است اما میشود با اطمینان گفت در هر بازاری که رقابت حاکم شود، قیمت واقعی کشف میشود. میخواهد بازار ویفر مینو باشد یا بازار بلیت هواپیما.
(چندی پیش مطلع شدیم که برند مرحوم حاج علی خسروشاهی هم اکنون مایملک مرکزی است تحت عنوان "هلدینگ اقتصادی و خودکفایی آزادگان" . جالب بود. هم وجود این مرکز و هم یکی از اعضای هیات امنای اون. دیگه اسمش بماند. ما اینجا قراره جز راست نگیم ولی هر راستی رو هم نمیگیم! )
✅ @karkhone
نتیجه بررسی تاریخی زندگی کارآفرینان
|علی اصغرسعیدی
تعریف متفاوت از وابستگی یا ارتباط با دربار و امپریالیسم به بروز رخدادهای بزرگی در جامعه کارآفرینی کشور انجامید.
بررسی زندگی کارآفرینان و صاحبان کسبوکارها نشاندهنده سطح متفاوت ارتباط این بخش از جامعه با دربار است.
برای مثال خانواده فولادی بعضی از شخصیتهای درباری را در سهام شرکتها شریک کرده بودند که چنین ارتباطی البته بسیار کم گزارش شده و چنین کارآفرینانی در اقلیت بودهاند.
پژوهشهای پس از پیروزی انقلاب نشاندهنده عدم وابستگی و ارتباط 90 درصد از کارآفرینان و صاحبان کسبوکارهایی است که اموالشان به دلیل ارتباط با پهلویها مصادره شده است.
بنیانگذاران ارج، آزمایش، گروه توسعه صنعتی بهشهر، کفش ملی و پارس الکتریک هیچ رابطه نظاممندی با خاندان پهلوی نداشتند.
بررسیهای تاریخی گویای این است که آنها از بسیاری از تصمیماتی که شاه میگرفت ناراضی بودند.
✅ @karkhone
|علی اصغرسعیدی
تعریف متفاوت از وابستگی یا ارتباط با دربار و امپریالیسم به بروز رخدادهای بزرگی در جامعه کارآفرینی کشور انجامید.
بررسی زندگی کارآفرینان و صاحبان کسبوکارها نشاندهنده سطح متفاوت ارتباط این بخش از جامعه با دربار است.
برای مثال خانواده فولادی بعضی از شخصیتهای درباری را در سهام شرکتها شریک کرده بودند که چنین ارتباطی البته بسیار کم گزارش شده و چنین کارآفرینانی در اقلیت بودهاند.
پژوهشهای پس از پیروزی انقلاب نشاندهنده عدم وابستگی و ارتباط 90 درصد از کارآفرینان و صاحبان کسبوکارهایی است که اموالشان به دلیل ارتباط با پهلویها مصادره شده است.
بنیانگذاران ارج، آزمایش، گروه توسعه صنعتی بهشهر، کفش ملی و پارس الکتریک هیچ رابطه نظاممندی با خاندان پهلوی نداشتند.
بررسیهای تاریخی گویای این است که آنها از بسیاری از تصمیماتی که شاه میگرفت ناراضی بودند.
✅ @karkhone
گفتگو با کاندیدای ریاست جمهوری
فرصتِ انتخابات، فرصتی برای صحبت کردن دربارۀ مسایل مهم و زیربنایی کشور است. باید کوشید که سوالات روشن و مشخصی را از هر کاندیدا پرسید تا دیدگاهها و برنامه های افراد، قابل رویت شود. این سوالات (و پاسخ به آنها) می تواند الزاما به این انتخابات (و این مقطع زمانی) منحصر نباشد.
پرسیدم:
چرا موشکِ نقطه زن ایرانی داریم ولی هیچ بِرند محصول/کالای ایرانی در عرصۀ بین المللی نداریم؟
پرسیدم:
آیا اگر آپارات به اندازه یوتیوب شود تحملش را داریم؟ اگر برندِ شیرین عسل به قد و قواره Nestlé برسد تحملش می کنیم؟
پرسیدم:
چرا "مپنا" در بحث صنایع نیروگاه موفق شد ولی هیچ «مپنایِ کاملا خصوصی» در ایران شکل نگرفته؟
چرا امثال مهندس موسی رفان در مپنای دولتی موفق هستند و شانه به شانه زیمنس می زنند ولی در بخش خصوصی خیر؟
پرسیدم:
دیدگاه شما دربارۀ ایرانیان خارج از کشور، چگونه است؟ بهرۀ امروزِ کشور ما از آن میزان توانمندیِ خارج از مرزها، چه مقدار است؟!
پرسیدم:
شما در صنایع نظامی تجربه داشته اید، ولی صنعتِ خودروی داخلی در وضعی است که هم استفاده کننده و هم تولید کننده(!) ، ناراضی اند و گلایمند. چه باید کرد؟
پرسیدم:
انتظار شما از رئیس بانک مرکزی و وزیر اقتصاد چیست؟ آیا معاون اولِ اقتصاددان انتخاب می کنید؟!
پرسیدم:
آیا تعبیر رضا امیرخانی درباره مدیرِ دو،لَتی و مدیر سه،لَتی در نفحاتِ نفت را قبول دارید؟
(اینها بخشی از سوالات دکتر محمدرضا اسلامی است از یکی از کاندیدای سیزدهمین دوره ریاست جمهوری)
✅ @karkhone
فرصتِ انتخابات، فرصتی برای صحبت کردن دربارۀ مسایل مهم و زیربنایی کشور است. باید کوشید که سوالات روشن و مشخصی را از هر کاندیدا پرسید تا دیدگاهها و برنامه های افراد، قابل رویت شود. این سوالات (و پاسخ به آنها) می تواند الزاما به این انتخابات (و این مقطع زمانی) منحصر نباشد.
پرسیدم:
چرا موشکِ نقطه زن ایرانی داریم ولی هیچ بِرند محصول/کالای ایرانی در عرصۀ بین المللی نداریم؟
پرسیدم:
آیا اگر آپارات به اندازه یوتیوب شود تحملش را داریم؟ اگر برندِ شیرین عسل به قد و قواره Nestlé برسد تحملش می کنیم؟
پرسیدم:
چرا "مپنا" در بحث صنایع نیروگاه موفق شد ولی هیچ «مپنایِ کاملا خصوصی» در ایران شکل نگرفته؟
چرا امثال مهندس موسی رفان در مپنای دولتی موفق هستند و شانه به شانه زیمنس می زنند ولی در بخش خصوصی خیر؟
پرسیدم:
دیدگاه شما دربارۀ ایرانیان خارج از کشور، چگونه است؟ بهرۀ امروزِ کشور ما از آن میزان توانمندیِ خارج از مرزها، چه مقدار است؟!
پرسیدم:
شما در صنایع نظامی تجربه داشته اید، ولی صنعتِ خودروی داخلی در وضعی است که هم استفاده کننده و هم تولید کننده(!) ، ناراضی اند و گلایمند. چه باید کرد؟
پرسیدم:
انتظار شما از رئیس بانک مرکزی و وزیر اقتصاد چیست؟ آیا معاون اولِ اقتصاددان انتخاب می کنید؟!
پرسیدم:
آیا تعبیر رضا امیرخانی درباره مدیرِ دو،لَتی و مدیر سه،لَتی در نفحاتِ نفت را قبول دارید؟
(اینها بخشی از سوالات دکتر محمدرضا اسلامی است از یکی از کاندیدای سیزدهمین دوره ریاست جمهوری)
✅ @karkhone
سلام_برنامه_اقتصاد_چکیده_مدیریتی.pdf
1.6 MB
یکی از برنامه های دولت مردمی، ایران قوی ۱۴۰۰ (آیت الله رئیسی)
در جریان باشید که:
این برنامه را آقای فاطمی امین با کمک دوستان برای آقای قاضی زاده آماده کرده بودند!
و البته تاکید داشتند برای شخص خاصی نیست و کلی است و...
الان که قاضی زاده تایید شده و فاطمی در ستاد رئیسی است مالکیت این برنامه متعلق به چه کسی است دقیقا؟!
نکته جالب دیگه از تورق این صفحات اینه که
با پیش فرض باقی موندن تحریمها
میخوان نرخ رشد ۱۰درصدی رو سال 1402 رقم بزنن!
✅ @karkhone
در جریان باشید که:
این برنامه را آقای فاطمی امین با کمک دوستان برای آقای قاضی زاده آماده کرده بودند!
و البته تاکید داشتند برای شخص خاصی نیست و کلی است و...
الان که قاضی زاده تایید شده و فاطمی در ستاد رئیسی است مالکیت این برنامه متعلق به چه کسی است دقیقا؟!
نکته جالب دیگه از تورق این صفحات اینه که
با پیش فرض باقی موندن تحریمها
میخوان نرخ رشد ۱۰درصدی رو سال 1402 رقم بزنن!
✅ @karkhone
نقش حبیب الله پیمان در سرنوشت «مینو»
در ابتدای انقلاب، گروه صنعتی مینو با وجود این که بدهی زیادی به بانکها نداشت و وابستگی مالکانش به رژیم قبلی نیز ثابت نشد، در دام بند «دال» قانون حفاظت از صنایع گرفتار آمد.
این بند شامل کسانی میشد که هیچ مسالهای نداشتند و دولت هم از آنان حمایت میکرد. خسروشاهی امیدوار بود که میتواند راهش را ادامه دهد اما مشکلاتی که در دیگر کارخانجات وجود داشت و تحریکاتی که از طریق گروههای چپگرا و کارگری انجام میشد، مانع از ایجاد آرامش در فضای کارخانه بود.
آنگونه که علیاصغر سعیدی در کتاب «زندگی و کارنامه علی خسروشاهی» روایت میکند، سازمانهای مختلفی به مثابه عوامل بیرونی بر ناآرامیهای کارگری اثرگذار بودند و در این میان نام دکتر حبیبالله پیمان، رهبر گروه جنبش مسلمانان مبارز، بیش از دیگران مطرح بود.
دکتر پیمان در کارخانجات مختلف سخنرانی میکرد و بر نقش و حضور شوراهای کارگری در کارهای اجرایی تاکید میکرد.
او در شرکت مینو هم سخنرانی کرد و اطمینان داد که بیرون کردن مالکان شرکت هیچ خسارتی به شرکت نمیزند.
او گفت: «شاه رفت، هیچ حادثهای رخ نداد. خسروشاهی هم برود هیچ چیزی نمیشود.»
مفهوم تفکیک مالکیت از مدیریت که گاه و بیگاه تا آن زمان مطرح شده بود، برای شرکت مینو که از مصادره جان به در برده بود، بسیار گران تمام شد.
روز 29 بهمن 58 گروهی از کارگران، خسروشاهی را به همراه تعدادی دیگر از مدیران کارخانه گروگان گرفتند و در اتاقهایی مجزا حبس کردند.
آنها ابتدا خواهان افزایش حقوق، تقسیم سود ویژه و سهام مجانی بودند اما کمکم خواسته خود را به سمت جدایی مدیریت از مالکیت بردند.
پس از چند روز گروگانگیری در روز ششم اسفند 1358، با حضور نماینده دادستان کل انقلاب، علی خسروشاهی پذیرفت اولاً حل نهایی مسائل مربوط به کلیه داراییهای خود و خانوادهاش را به حکمیت بسپارد.
دوم اینکه خواستههای کارکنان در مورد سود ویژه سالهای 1356 و 1357 و همچنین عیدی سال 1358 مورد بررسی دقیقتر قرار گیرد و در مورد پرداخت سود ویژه بر مبنای حداقل سالی چهار ماه متوسط آخرین حقوق و عیدی معادل یک ماه توافق به عمل آید و حتیالمقدور پرداخت آنها سریعاً انجام شود.
با وجود این توافقات، در فروردین 1359، ابوالحسن بنیصدر در نامهای به وزارت صنایع اعلام کرد شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران در جلسه 27 اسفند 1358 خود، بر اساس پیشنهاد وزارت صنایع، اداره کارخانجات گروه صنعتی مینو (صنعتی پارس، خوراک و پرسویس) را به این وزارتخانه سپرده است.
آخرین امیدهای علی خسروشاهی بعد از واقعه گروگانگیری نقش بر آب شد و او چند ماه بعد از واگذاری کارخانهها در سال 1359، کشور را ترک کرد.
✅ @karkhone
در ابتدای انقلاب، گروه صنعتی مینو با وجود این که بدهی زیادی به بانکها نداشت و وابستگی مالکانش به رژیم قبلی نیز ثابت نشد، در دام بند «دال» قانون حفاظت از صنایع گرفتار آمد.
این بند شامل کسانی میشد که هیچ مسالهای نداشتند و دولت هم از آنان حمایت میکرد. خسروشاهی امیدوار بود که میتواند راهش را ادامه دهد اما مشکلاتی که در دیگر کارخانجات وجود داشت و تحریکاتی که از طریق گروههای چپگرا و کارگری انجام میشد، مانع از ایجاد آرامش در فضای کارخانه بود.
آنگونه که علیاصغر سعیدی در کتاب «زندگی و کارنامه علی خسروشاهی» روایت میکند، سازمانهای مختلفی به مثابه عوامل بیرونی بر ناآرامیهای کارگری اثرگذار بودند و در این میان نام دکتر حبیبالله پیمان، رهبر گروه جنبش مسلمانان مبارز، بیش از دیگران مطرح بود.
دکتر پیمان در کارخانجات مختلف سخنرانی میکرد و بر نقش و حضور شوراهای کارگری در کارهای اجرایی تاکید میکرد.
او در شرکت مینو هم سخنرانی کرد و اطمینان داد که بیرون کردن مالکان شرکت هیچ خسارتی به شرکت نمیزند.
او گفت: «شاه رفت، هیچ حادثهای رخ نداد. خسروشاهی هم برود هیچ چیزی نمیشود.»
مفهوم تفکیک مالکیت از مدیریت که گاه و بیگاه تا آن زمان مطرح شده بود، برای شرکت مینو که از مصادره جان به در برده بود، بسیار گران تمام شد.
روز 29 بهمن 58 گروهی از کارگران، خسروشاهی را به همراه تعدادی دیگر از مدیران کارخانه گروگان گرفتند و در اتاقهایی مجزا حبس کردند.
آنها ابتدا خواهان افزایش حقوق، تقسیم سود ویژه و سهام مجانی بودند اما کمکم خواسته خود را به سمت جدایی مدیریت از مالکیت بردند.
پس از چند روز گروگانگیری در روز ششم اسفند 1358، با حضور نماینده دادستان کل انقلاب، علی خسروشاهی پذیرفت اولاً حل نهایی مسائل مربوط به کلیه داراییهای خود و خانوادهاش را به حکمیت بسپارد.
دوم اینکه خواستههای کارکنان در مورد سود ویژه سالهای 1356 و 1357 و همچنین عیدی سال 1358 مورد بررسی دقیقتر قرار گیرد و در مورد پرداخت سود ویژه بر مبنای حداقل سالی چهار ماه متوسط آخرین حقوق و عیدی معادل یک ماه توافق به عمل آید و حتیالمقدور پرداخت آنها سریعاً انجام شود.
با وجود این توافقات، در فروردین 1359، ابوالحسن بنیصدر در نامهای به وزارت صنایع اعلام کرد شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران در جلسه 27 اسفند 1358 خود، بر اساس پیشنهاد وزارت صنایع، اداره کارخانجات گروه صنعتی مینو (صنعتی پارس، خوراک و پرسویس) را به این وزارتخانه سپرده است.
آخرین امیدهای علی خسروشاهی بعد از واقعه گروگانگیری نقش بر آب شد و او چند ماه بعد از واگذاری کارخانهها در سال 1359، کشور را ترک کرد.
✅ @karkhone
👍1
به مناسبت 200 سالگي گاردین
روزنامهاي به قدمت سه سلسله حكومتي و 10 شاه و رهبر در ايران
| قاسم خرمي
درست در همين روزهايي كه ما بر سر بديهي ترين حقوق قانوني و دموكراتيك شهروندان، يعني حق بيان نظرات و ثبت خاطرات و انتخاب كردن و انتخاب شدن، در حال جنگ و نزاع بوديم، در آنسوي دنيا، يك روزنامه مترقي و خصوصي، دويستمين سال تولدش را جشن گرفت. بله 200 سال! آن هم در كجا؟ در انگلستان؛ كشوري كه از نظر ما مهد ستم و استثمار و آزادي هاي پوشالي است.
در گاردين، 7 نسل روزنامه نگار، كار كرده اند و بازنشسته شده اند و بدون تهديد و تحقير، به مرگ طبيعي يا لااقل حوادث غيرسياسي، از دنیا رفتهاند. معني اين حرف را كساني بيشتر مي دانند كه به تاريخ مطبوعات خاورميانه و ايران از قاجاريه تاكنون، آگاهند و يا كساني كه در دو دهه اخير در مطبوعات سياسي و منتقد كشور فعالیت داشتهاند و روزنامه هايي با طول عمر «يك روز» را، به چشم خود ديده اند!
اگر بخواهيم براي مخاطبان عام ايراني، تصور دقيقتري از طول عمر اين روزنامه ارائه كنيم، بايد گفت كه آغاز به كار گاردين در 5 مي 1821 ميلادي، مصادف با حكومت فتحعلي شاه ( دومين شاه قاجار) و 7 سال قبل از انعقاد قرار داد تركمن چاي بود. اگر اين روزنامه صرفا وقايع مهمي همچون تغيير حكومتها و يا مرگ شاهان و رهبران ايران را پوشش داده باشد، بايد اكنون در آرشيو كاغذي آن، صفحاتي از خبر فوت فتحعلي شاه، محمدشاه، ناصرالدين شاه، مظفرالدين شاه، محمدعلي شاه، احمدشاه قاجار، رضاشاه و محمد رضا شاه پهلوي و نيز ورود و درگذشت آيت الله خميني، وجود داشته باشد.
گاردين، كارش را به عنوان يك هفته نامه محلي در شهر منچستر شروع كرد. سپس روزنامه شد و به لندن انتقال يافت و در نهايت، دفاتري در سراسر اروپا تاسيس كرد و به شهرت جهاني رسيد. اين نشريه از بدو تاسيس، موضع مستقل و شعار ساده و صريحي را انتخاب كرد و عليرغم فشارهاي مالي كه آنرا تا مرز ورشكستگي پيش برد، تا همين امروز، به آن عهد پايبند مانده است؛ « كار ما نقد قدرتمندان و ديدن كساني است كه معمولا ديده نمي شوند»!
گاردين به عنوان يك روزنامه پرسابقه كه به درستي آن را «پدر بزرگ نشريات دنيا» مي نامند، براي همه رسانه هاي جهان، بويژه روزنامههاي ايران، درس هاي آموختني زيادي دارد؛ مهمترين درسش، شايد همين نحوه مواجهه با رسانه هاي مجازي و شبكه هاي اجتماعي است كه چگونه به جاي رقيب پنداري وگريز و ستيز، توانست آنها را به خدمت گيرد و به بخشي از توان و اثربخشي خود، تبديل كند. با اين حال،اهميت گاردين در اصول حرفه اي و درس هايي كه به ما مي دهد، نيست ! قهرمان اين داستان، آن فضا و فرهنگ و ساختاري است كه به اندازه دو قرن، يك رسانه منتقد و مستقل را در درون خود رشد مي دهد و تحمل مي كند.
شك ندارم كه اگر گاردين به عنوان روزنامه «ناقد قدرت » از دويست سال پيش تا كنون، در ايران منتشر شده بود و البته به اتهام اقدام عليه امنيت ملي و همسويي با دشمن و تشويش اذهان عمومي و توهين به مقدسات و ديگر موارد مشابه، متوقف نمي شد، الان مي توانست گنجينه اي از اخبار و تصاوير مهمترين و عبرت آموز ترين رويدادهاي دو قرن اخير كشور را، پيش روي ما قرار دهد و كار تاريخ نويسان را آسان تر نمايد.
اگر گاردين به عنوان همان روزنامه «صداي بيصدايان» مي توانست در ايران منتشر شود، شايد اصلا نيازي به انتشار روزنامه «اختر» و قتل احمد روحي، انتشار«صور اسرافيل» و قتل جهانگيرخان، انتشار «طوفان» و قتل فرخي يزدي، انتشار «روح القدس» و قتل احمد تربتي، انتشار «قرن بيستم» و قتل ميرزاده عشقي، انتشار «دنيا» و قتل تقي اراني، انتشار «مرد امروز» و قتل محمد مسعود و نيز انتشار و قتل و بازداشت و بيكاري و فرار و مهاجرت و در به دري صدها روزنامه نگار ايراني نبود.
غمگينم از اينكه شاهد برآمدن و پژمردن دهها نشريه و رسانه و نابودي هزاران شغل و زندگي بوده ام، اما خوشحالم كه لاقل از اين جمع خستگان، حتي در جايي دورتر از اينجا، يكي هم 200 ساله شد! مي دانم كه گاردين، برخلاف روزنامه هاي كشور من، احتمالا اين شانس و فرصت را خواهد داشت تا چندين سال بعد از ما، نیز بماند اما اميدوارم كه آنچه در باره فرزندان و آيندگان ما مي نويسد، شباهتي به اخبار و تصاوير دوران ما و پدرانمان نداشته باشد. اين همه خبرها تلخ و رعب آور، شايسته ما نبود!
✅ @karkhone
روزنامهاي به قدمت سه سلسله حكومتي و 10 شاه و رهبر در ايران
| قاسم خرمي
درست در همين روزهايي كه ما بر سر بديهي ترين حقوق قانوني و دموكراتيك شهروندان، يعني حق بيان نظرات و ثبت خاطرات و انتخاب كردن و انتخاب شدن، در حال جنگ و نزاع بوديم، در آنسوي دنيا، يك روزنامه مترقي و خصوصي، دويستمين سال تولدش را جشن گرفت. بله 200 سال! آن هم در كجا؟ در انگلستان؛ كشوري كه از نظر ما مهد ستم و استثمار و آزادي هاي پوشالي است.
در گاردين، 7 نسل روزنامه نگار، كار كرده اند و بازنشسته شده اند و بدون تهديد و تحقير، به مرگ طبيعي يا لااقل حوادث غيرسياسي، از دنیا رفتهاند. معني اين حرف را كساني بيشتر مي دانند كه به تاريخ مطبوعات خاورميانه و ايران از قاجاريه تاكنون، آگاهند و يا كساني كه در دو دهه اخير در مطبوعات سياسي و منتقد كشور فعالیت داشتهاند و روزنامه هايي با طول عمر «يك روز» را، به چشم خود ديده اند!
اگر بخواهيم براي مخاطبان عام ايراني، تصور دقيقتري از طول عمر اين روزنامه ارائه كنيم، بايد گفت كه آغاز به كار گاردين در 5 مي 1821 ميلادي، مصادف با حكومت فتحعلي شاه ( دومين شاه قاجار) و 7 سال قبل از انعقاد قرار داد تركمن چاي بود. اگر اين روزنامه صرفا وقايع مهمي همچون تغيير حكومتها و يا مرگ شاهان و رهبران ايران را پوشش داده باشد، بايد اكنون در آرشيو كاغذي آن، صفحاتي از خبر فوت فتحعلي شاه، محمدشاه، ناصرالدين شاه، مظفرالدين شاه، محمدعلي شاه، احمدشاه قاجار، رضاشاه و محمد رضا شاه پهلوي و نيز ورود و درگذشت آيت الله خميني، وجود داشته باشد.
گاردين، كارش را به عنوان يك هفته نامه محلي در شهر منچستر شروع كرد. سپس روزنامه شد و به لندن انتقال يافت و در نهايت، دفاتري در سراسر اروپا تاسيس كرد و به شهرت جهاني رسيد. اين نشريه از بدو تاسيس، موضع مستقل و شعار ساده و صريحي را انتخاب كرد و عليرغم فشارهاي مالي كه آنرا تا مرز ورشكستگي پيش برد، تا همين امروز، به آن عهد پايبند مانده است؛ « كار ما نقد قدرتمندان و ديدن كساني است كه معمولا ديده نمي شوند»!
گاردين به عنوان يك روزنامه پرسابقه كه به درستي آن را «پدر بزرگ نشريات دنيا» مي نامند، براي همه رسانه هاي جهان، بويژه روزنامههاي ايران، درس هاي آموختني زيادي دارد؛ مهمترين درسش، شايد همين نحوه مواجهه با رسانه هاي مجازي و شبكه هاي اجتماعي است كه چگونه به جاي رقيب پنداري وگريز و ستيز، توانست آنها را به خدمت گيرد و به بخشي از توان و اثربخشي خود، تبديل كند. با اين حال،اهميت گاردين در اصول حرفه اي و درس هايي كه به ما مي دهد، نيست ! قهرمان اين داستان، آن فضا و فرهنگ و ساختاري است كه به اندازه دو قرن، يك رسانه منتقد و مستقل را در درون خود رشد مي دهد و تحمل مي كند.
شك ندارم كه اگر گاردين به عنوان روزنامه «ناقد قدرت » از دويست سال پيش تا كنون، در ايران منتشر شده بود و البته به اتهام اقدام عليه امنيت ملي و همسويي با دشمن و تشويش اذهان عمومي و توهين به مقدسات و ديگر موارد مشابه، متوقف نمي شد، الان مي توانست گنجينه اي از اخبار و تصاوير مهمترين و عبرت آموز ترين رويدادهاي دو قرن اخير كشور را، پيش روي ما قرار دهد و كار تاريخ نويسان را آسان تر نمايد.
اگر گاردين به عنوان همان روزنامه «صداي بيصدايان» مي توانست در ايران منتشر شود، شايد اصلا نيازي به انتشار روزنامه «اختر» و قتل احمد روحي، انتشار«صور اسرافيل» و قتل جهانگيرخان، انتشار «طوفان» و قتل فرخي يزدي، انتشار «روح القدس» و قتل احمد تربتي، انتشار «قرن بيستم» و قتل ميرزاده عشقي، انتشار «دنيا» و قتل تقي اراني، انتشار «مرد امروز» و قتل محمد مسعود و نيز انتشار و قتل و بازداشت و بيكاري و فرار و مهاجرت و در به دري صدها روزنامه نگار ايراني نبود.
غمگينم از اينكه شاهد برآمدن و پژمردن دهها نشريه و رسانه و نابودي هزاران شغل و زندگي بوده ام، اما خوشحالم كه لاقل از اين جمع خستگان، حتي در جايي دورتر از اينجا، يكي هم 200 ساله شد! مي دانم كه گاردين، برخلاف روزنامه هاي كشور من، احتمالا اين شانس و فرصت را خواهد داشت تا چندين سال بعد از ما، نیز بماند اما اميدوارم كه آنچه در باره فرزندان و آيندگان ما مي نويسد، شباهتي به اخبار و تصاوير دوران ما و پدرانمان نداشته باشد. اين همه خبرها تلخ و رعب آور، شايسته ما نبود!
✅ @karkhone