Karkhoone | کارخانه | کارخونه
7.29K subscribers
4.04K photos
472 videos
81 files
1.42K links
کارآفرینی به روایتی دیگر...


وبسایت:
Karkhoone.com

توییتر:
twitter.com/karkhoone

📌گروه تبلیغاتی عدد:
@ADD_ADDS

دالان ارتباطی:
@channel_kar
Download Telegram
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
انفجارهای مالی اخیر؛ آیا اینها قناری های معادن ذغال سنگ هستند؟ (بخش اول) | عبیدالله عصمت پاشا امیرعباس زینت بخش در طی سه ماه گذشته، حداقل سه مورد انفجار مالی جدی رخ داده است. مانند شکاف‌هایی که قبل از فوران آتشفشان ایجاد می‌شود؛ این انفجارها اگرچه…
انفجارهای مالی اخیر؛ آیا اینها قناری های معادن ذغال سنگ هستند؟ (بخش دوم و پایانی)

| عبیدالله عصمت پاشا
امیرعباس زینت بخش

به نظر می‌رسد استفاده از این مشتقات سهامی از چند جهت به لحاظ مقررات و انطباق برای هر دو طرف مفید بوده است. برای اشخاصی مانند آرکگوس، به جهت اینکه نه تنها نیازی به افشای موقعیت‌های عظیم خود نداشتند، بلکه به لحاظ معافیت‌های مالیاتی نیز صرفه‌جویی می‌کردند چرا که سهام مستقیماً در مالکیت آنها نبود.

بانک‌ها نیز به جهت اینکه این ابزارها تحت الزامات گزارش بازل سه برای کفایت سرمایه نبودند و مجبور به گزارش دادن و تخصیص سرمایه برای آنها نبودند، در واقع یک مزیت افزوده برایشان به حساب می‌آمد.

با این همه؛ بیزینس بسیار موفقیت‌آمیز هفت‌ساله آرکگوس به طور ناگهانی پایان یافت، زیرا یک سهام واحد Viacom CBS Inc پیشنهاد عرضه ثانویه سهامش را اعلام کرد و در نتیجه 9 درصد قیمت آن سقوط کرد. از آنجا که آرکگوس در معرض حدود 29٪ از سهام این شرکت بود، گشایش معاملات هنگامی رخ داد که کال مارجین روی معاوضه سهام نمی‌توانست برآورده شود!


یک سوال آشکار مربوط به هر سه واقعه این است که چگونه یک شخص می‌تواند چنین خطرات بزرگی را بپذیرد؟ مطمئناً افراد پشت این موسسات و بانک‌ها عاقل و آگاه بودند.

کلید درک چنین رفتاری در شناخت انگیزه انحرافی است که در شرایط اهرم بیش از حد ایجاد می‌شود. هنگامی که یک بنگاه اقتصادی بسیار اهرم می‌شود، انگیزه پیدا می‌کند که ریسک کند زیرا بیشتر پول در دسترس؛ از محل پول قرض گرفته شده از خارج شرکت است. عدم موفقیت به معنای باخت بسیار بیشتر طلبکاران نسبت به دارندگان سهام است، اما موفقیت به معنای سود کلان برای دارندگان سهام است اما همان نرخ بهره ثابت برای طلبکاران و وام‌دهندگان!

این بازده نامتوازن، عاملی است که باعث رفتار ریسک‌پذیری بیش از حد می‌شود.

چنین انگیزه‌هایی برای اهرم به همراه توانایی آنها در استفاده از خلاءها و روزنه‌های نظارتی به این معنی است که رفتارهای پر ریسک می‌تواند مورد غفلت قرار گیرد.
علاوه بر ریسک اعتباری، هر سه مورد "ریسک تمرکز" جدی داشتند که با توجه به وجود خلاء های نظارتی به وضوح مورد غفلت ناظران قرار گرفتند.

یک درس اساسی این است که بدهی بیش از حد؛ باعث آسیب‌پذیری می‌شود. بازارهای مالی شکننده‌تر و مستعد حوادث می‌شوند زیرا اهرم بالا؛ نوسانات را افزایش می‌دهد. به عنوان مثال؛ همانگونه که بیان شد، یک شکست کوچک در سهام ویاکوم برای از بین بردن آرکگوس، یعنی یک نهاد 50 میلیارد دلاری کافی بود.
به همین صورت و با همین منطق؛ بازارهای با اهرم مالی بالا همیشه در معرض شوک‌های داخلی و خارجی بیشتر قرار دارند و پر واضح است که اهرم بیش از حد و ریسک پذیری بالا، هزینه اجتماعی زیادی دارد.

اگرچه این سه انفجار مالی؛ جداگانه و غیرسیستماتیک و به عبارتی، یک تصادف جزئی به حساب می‌آیند، با این حال، در بزرگراه‌های با سرعت (اهرم) بالا که بازارهای مالی معاصر از آن استفاده می‌کنند، چنین تصادفاتی امکان ایجاد تلی از خودروها را دارند.

و سخن آخر اینکه همانند معدن کاران قدیم ذغال سنگ که از قناری ها به عنوان هشداردهنده زودهنگام گازهای سمی در زیر زمین استفاده می‌کردند، به سیاستگذاران توصیه می‌شود که این انفجارها (و بطور کلی؛ انفجارهای مالی در بازارهای محلی خود) را به عنوان سیگنال‌های هشدار زودهنگام مد نظر داشته باشند.

پیشتر از قناری در معدن زغال سنگ به عنوان آژیر خطر استفاده می‌شد؛ چنانچه گاز دی‌اکسید کربن یا متان در معدن نشت کند، قناری زودتر از معدنکاران می‌میرد. بنابراین معدنکاران چنانچه ناراحتی یا مرگ قناری را مشاهده می‌کردند سریع معدن را ترک می‌کردند. در زبان انگلیسی عبارت "قناری در معدن ذغال سنگ" اشاره به سیستم وسیله یا انسانی است که به عنوان سیستم اخطار اولیه کار می‌کند.

✅ @karkhone
| مسعود زمانی

در قلب موتورهای الکتریکی مورد استفاده در خودروهای الکتریکی همواره از عناصر نادر خاکی به عنوان هسته مگنت و آهن‌ربای دائمی استفاده میشده و این وابستگی باعث شده است که همه تولیدکنندگان خودرو، چشمشان به چین بعنوان بزرگترین فروشنده این مواد استراتژیک باشد.
محض اطلاع ۹۷ درصد خاکهای نادر جهان از چین تامین می‌شود و‌ چین از ۲۰۱۰ صادرات ان را محدود کرده است که هم قدرت‌نمایی کرده باشد و هم انحصار را تقویت کند. این موجب افزایش ۷۵۰درصدی قیمت نئودیمیوم و ۸۰۰درصدی دیسپروزیوم شده است.
ولی این عناصر اونقدر هم نادر نیستند و اتفاقا معادن زیادی دارند ولی پروسس انها بخاطر رگولیشن سهل‌گیرانه محیط‌زیستی و ارزانی نیروی کار فقط در چین انجام میشود. با اینحال همه کشورها متفق‌القول هستند که این انحصار باید برداشته بشه وگرنه حیات و ممات برخی صنایع در کنترل چین خواهد بود.
این باعث شده برخی از تولیدکنندگان نظیر بی ام و و رنو موتورهای خود را بدون مگنت بسازند. راستی اینم بگم که مگنت‌ها بدلیل همون تماس جزیی که می‌بایست با بدنه داشته داشته باشند هزینه تعمیرات و نگهداری را به شکل قابل توجهی بالا میبرند و این کلا باعث شده بازار تشنه هر نوآوری باشد.

حالا شرکت Mahle آلمان موتوری طراحی کرده است که بدون نیاز به آهن‌ربای دائمی، و به کمک القای غیرتماسی سیم‌پیچهای روتور را میچرخاند که البته چیزی اختراع نشده است و این قضیه جدیدی نیست. نکته مهم طراحی خاص این شرکت و بهره‌وری بالای ۹۵ درصد این موتور است که در کنار عدم استفاده آن از خاکهای نادر ضمن پایین آوردن قابل توجه قیمت، با مکانیزم القایی خود هزینه نگهداری و تعمیرات را بشدت کاهش می‌دهد. اون بهره‌وری ۹۵ درصد خیلی مهم هست و الان فقط در ماشینهای مسابقه فرمول E چنین عملکردی داریم.
https://mahle.com/en/news-and-press/press-releases/mahle-develops-highly-efficient-magnet-free-electric-motor--82368
پیش‌بینی شده است که این موتور ظرف ۲ سال آینده
بتواند به تولید انبوه برسد ولی معلوم نیست با کدام خودروساز در حال کار است یا خواهد بود.
نکته مهمی که این خبر را برای من ارزشمند کرده است فرآیند نوآوری و توسعه فناوری است. در ده‌ها توییت گفته‌ام که توسعه خودروهای الکتریکی به یک تفسیر آغاز مرگ نفت است ولی هرموقع استدلالی
در این خصوص میکنم با انبوهی از توضیحات مواجه میشم که آقا خاکهای نادر و کبالت و نیکل و مس کم هست و رشد نمایی تولید خودرو الکتریکی چند سال دیگر قطع میشود و از این قبیل... این استدلالها غلط نیستند ولی بشدت مشکل نزدیک‌بینی دارند و ساختار بازار فناوری-محور را غلط فهم می‌کنند.
فشار بازار یکی از کلیدی‌ترین محرک‌های نوآوری است و هروقت یک عامل تهدیدکننده بروز میکند میزان نوآوری چندین برابر می‌شود، مثال خوب آن همین وضعیت واکسن کووید است که مسیر چند ساله معمول، چند ماهه! طی شده است و گفته میشود سرریز دانشی آن حتی منجر به توسعه خارج از چارچوب واکسنهای
دیگر نظیر واکسن ایدز خواهد شد!
هر مانعی در مسیر توسعه و همه‌گیری خودروهای الکتریکی و هیدروژنی و کلا هرچیزی بغیر از موتور صد و اندی ساله احتراق داخلی، باعث خواهد شد که یک نوآوری جدید برهم‌زننده کل بازی را عوض کند.
این دینامیک در مورد قیمت نفت هم صادق است، برخی گمان میکنند که
اگر نفت زیر ۲۵ دلار بیاید ماشینهای بنزینی باز قدرت میگرند و این ناقض الگوی توسعه نمایی خواهد شد! ولی دقت کنید که قطار «خودروی الکتریکی» در سرازیری افتاده و دیگه کسی به این راحتی جلودارش نیست.
کلا بنظر من هرگاه چنین موانعی نظیر کمبود کبالت بروز میکنند در واقع ما با فرصتی چندین میلیارد دلاری روبرو هستیم که میتوانیم بجای نق زدن سوار موج آن شده و از آن بهره‌مند شویم.
افراد معمولا هرچه عمیق‌تر می‌شوند کمتر قطعی صحبت می‌کنند، ولی من بعنوان یک فرد با دانش سطحی ولی باورمند به توان نوآوری بشر، حدس قویم میزنم که ما تا پایان ۲۰۲۷ به ۳۰۰ میلیون خودروی الکتریکی و هیبریدی خواهیم رسید.
شما (دولت، دانشگاه، کارآفرین و فناور و شهروند) فکر میکنید کجای این بازی خواهید ایستاد، تماشاگر و بازنده یا جزئی از پازل نوآوری؟

✅ @karkhone
چرا ریزش چهارشنبه بیت کوین یک پیروزی برای رمزارزها محسوب می شود

در حالیکه همه پس از ریزش شدید قیمت بیت کوین در حال تاختن به سرمایه گزاران این بازار بودند و این بازار را سفته بازی محض می نامیدند؛ این سیستم در روز 4شنبه موفق شد از یک مرحله جدید عبور کند.

تاب آوری در برابر کرش یا بحران
بیایید فقط از منظر قیمت به این اتفاق نگاه نکنیم، بلکه از منظر سیستم های مالی متمرکز و غیر متمرکز به این اتفاق نگاه کنیم.

رمزارزها داعیه این را دارند که قرار است بتوانند کل سیستم مالی را به صورت غیر متمرکز اداره کنند. حال مجددا نگاهی به ریزش روز چهارشنبه بیاندازیم. هیچ شات دانی در اکسچنج ها گزارش نشد، هیچ عدم دسترسی و یا کند بودن سرویس های اکسچنج ها از طرف کاربران گزارش نشده است.
حال این موضوع را با واکنش بازار متمرکز سهام به موضوع شورت اسکوییز گیم استاپ مقایسه کنید. معاملات قطع شد. بروکرها و کاربران خرابی هایی را گزارش کردند. کنگره و سنا وارد موضوع شدند و...

درست است بازار رمز ارزها ریزش شدیدی را تجربه کرد ولی این موضوع توانست نشان دهد که سیستم های مالی غیرمتمرکز آماده هستند، آماده برای ریزش، بحران و یا حتی جایگزینی سیستم های متمرکز فعلی

https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2021-05-20/why-the-bitcoin-crash-was-a-big-win-for-cryptocurrencies?sref=SOU4njj7

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
اقتصاد مأموریت‌محور (بخش سوم) برخی از کنشگران برجسته‌ی اجتماعی در آمریکا نظیر مارتین لوتر کینگ و رالف ابرنتی (از فعالین حقوق سیاه‌پوستان)، با پروژه‌ی فضایی آپولو عمیقاً مخالفت ورزیدند. آنها معتقد بودند کشوری که با معضلاتی نظیر فقر، بی‌خانمانی، نابرابری…
اقتصاد مأموریت‌محور (بخش چهارم)

در قرن بیست و یکم، پروژه‌های همکاری بخش عمومی و خصوصی غالباً با هدف کاهش هزینه‌ها و افزایش کیفیت خدمات عمومی انجام می‌شوند، و برخلاف همکاری‌هایی که سازمان ناسا در جنگ سرد با بخش خصوصی ترتیب می‌داد، "مأموریت‌محورانه" طراحی نشده‌اند.
در سال ۲۰۰۲، دولت بریتانیا طراحی نرم‌افزاری برای بایگانی اطلاعات بیماران را به پیمانکاری خصوصی واگذار کرد، اما بعد از گذشت یک دهه این پیمانکار نتوانست نرم‌افزار مورد نیاز دولت را عرضه کند. این قرارداد ۱۰ میلیارد پوند روی دست دولت گذاشت، و دست آخر هم از آن کنار کشید.

طبق پژوهشی، فعالیت‌های برون‌سپاری‌شده یکی از بزرگ‌ترین سرچشمه‌های رشد مخارج دولت بریتانیا در چهار دهه‌ی اخیر بوده است. این در حالی‌ست که طی مدت مذکور، گستره‌ی خدمات اجتماعی دولت به یک سوم کاهش یافته است. برون‌سپاری معمولاً با هدف کاهش هزینه‌ها و افزایش کیفیت خدمات عمومی انجام می‌شوند، چرا که، طبق باوری متعارف، سازمان‌های خصوصی همواره کارآتر و کم‌هزینه‌تر از سازمان‌های دولتی فعالیت می‌کنند؛ اما برخی شواهد حاکی از این هستند که برآیند کار - به ویژه در بریتانیا - برعکس هدف مذکور بوده است.

از منظر تئوری، یکی از نواقصی که در مدل برون‌سپاری وجود دارد، معضل عدم تقارن اطلاعات میان طرفین قرارداد پیمانکاری می‌باشد؛ بدین معنا که یک طرف قرارداد (پیمانکار خصوصی) می‌تواند اطلاعات بیشتری نسبت به طرف دیگر قرارداد (دولت) داشته باشد. هر قدر کالا یا خدمات برون‌سپاری‌شده پیچیدگی بیشتری داشته باشد، عدم تقارن اطلاعات عمیق‌تر می‌گردد.

زمانی که یک طرف قرارداد اطلاعات بیشتری داشته باشد، زمینه‌ی رفتارهای فرصت‌طلبانه نیز مهیا می‌گردد. او می‌تواند روند پروژه‌اش را به درازا بکشد تا پول بیشتری از دولت دریافت کند؛ یا می‌تواند با کاهش کیفیت‌زدای هزینه‌ها (ماست‌مالی)، سودش را افزایش دهد. این موضوع به ویژه در خصوص خدماتی ضروری نظیر امور دفاعی و امنیتی صدق می‌کند، که دولت‌ها به دلیل تعهد سنگین سیاسی‌شان نمی‌توانند پرداخت هزینه به پیمانکار دفاعی یا امنیتی را بلافاصله قطع کنند، و پیمانکار هم از این موقعیت بهره‌برداری‌اش را می‌کند.

یکی از دلایلی که همکاری‌های عمومی - خصوصی قرن حاضر به چنین معضلاتی دچار شده‌اند، این‌ست که دولت‌ها در توانمندی‌های سازمانی‌شان سرمایه‌گذاری نکردند. همکاری‌های سازمان ناسا با شرکت‌های پیمانکار خصوصی بدین دلیل موفقیت آمیز بود که افراد درون این سازمان از شناخت و تجربه‌ی کافی در زمینه‌ی دانش و فناوری‌های هوافضایی برخوردار بودند. این شناخت و تجربه هم به واسطه‌ی وجود پژوهشگاه‌های ناسا به دست آمده بود و معضل عدم تقارن اطلاعات را کمرنگ می‌ساخت. اعضای سازمان ناسا اطلاعاتی همسان با پیمانکارانشان کسب کرده بودند و می‌توانستند از موضعی برابر، قراردادهای کارآمدی با آنان منعقد کنند.

اگر می‌خواهیم همانند دوران جنگ سرد پیشرفت‌های فناورانه را شتاب ببخشیم، دولت‌های توسعه‌یافته می‌بایست با هم‌اندیشی سازمان‌های خصوصی ، چالش‌هایی برگزینند و مشابه پروژه‌ی آپولو در رفع این چالش‌ها با یکدیگر هم‌افزایی نمایند. اهداف توسعه‌ی پایدار سازمان ملل، که از دل گفت‌وشنود دولت‌های جهان و سازمان‌های مدنی برآمده‌اند، می‌تواند نقطه‌ی مناسبی برای شروع باشد؛ معضلاتی نظیر گرمایش جهانی و شکاف دیجیتال، چالش‌هایی هستند که دولت‌ها می‌توانند پروژه‌هایی برای رفع آنها در نظر گیرند، و با همکاری سازمان‌های خصوصی آنها را تکمیل نمایند. این مسئله می‌تواند موج عظیمی از نوآوری‌های فناورانه را در بخش‌های مختلف اقتصاد پدید آورد.

در این مسیر دولت‌ها باید همانند مدیر یک صندوق سرمایه‌ی خطرپذیر (Venture Capital) عمل کنند. این صندوق‌ها از سرمایه‌گذاری اشتباهشان می‌آموزند تا سرمایه‌گذاری‌های بهتری انجام دهند، و از محل سود کامیابی‌هایشان زیان اشتباهاتشان را جبران می‌کنند. شکست‌های آنها بیش از توفیقاتشان است، اما تاکنون دیده نشده است کسی آنان را بابت اتلاف منابع اقتصادی مؤاخذه کند. این در حالی‌ست که اگر دولت‌ها سرمایه‌گذاری ناموفقی (نظیر هواپیمای فراصوت کنکورد) انجام دهند، متهم به اتلاف منابع اقتصادی می‌شوند.

جالب اینکه سرمایه‌گذاری‌های ناکامی نظیر پروژه‌ی کنکورد نیز مزایای فناورانه‌ی جانبی به همراه داشتند. کنکورد یک هواپیمای فوق شتابان بود و به همین خاطر سیستم سرمایش نوینی برای بال و پنجره‌ی آن پدید آمد؛ رنگ‌‌پردازی ویژه‌ای برای دفع گرمایش بیش از حدّ هواپیما طراحی شد؛ در عرصه‌ی اندازه‌گیری مختصاتی هواپیما نیز نوآوری‌های مهمی شکل گرفت. در این بین، سرمایه‌ی انسانی افرادی که درگیر پروژه بودند، افزایش یافت و راهی بخش‌های دیگر اقتصاد شدند و توسعه‌ی آنان را نیرو بخشیدند (نظیر دیوید مک‌مورتی، که در حین پروژه‌ی کنکورد شرکت معروف مهندسی Renishaw را بنیان گذاشت)

✅ @karkhone
چرا دوم خرداد هنوز الهام‌بخش و خاطره‌انگیز است

| اروجعلی محمدی

آقای خاتمی در سفر انتخاباتی خود به آذربایجان در تبریز به دوستانشان گفته بودند که ما هم نهایتا ۴ میلیون رای می‌آوریم و انتخابات رقابتی می شود و باقی قضایا.

ولی شاید آقای خاتمی خود هم نمی‌دانست سخنانی که پژواک می‌دهد در روح و جان مردم چه می‌کند. خاتمی از حق دانستن مردم می‌گفت و مردم را ارباب حکومت خطاب می‌کرد و مشارکت مردم در حکمرانی و اداره سرنوشت خود را نه تکلیف بلکه حق آشکار آنان و مصرح قانون اساسی کشورشان می‌خواند آواز توسعه متوازن و همه جانبه و از توسعه سیاسی و جامعه مدنی و دمکراتیزاسیون سخن می‌گفت و آن را زیر بنای مدرنیزاسیون و نوسازی اقتصادی کشور می‌دانست.

او حق انتقاد را چنان حرمت می‌گذاشت که شهروندان بتوانند بدون لکنت زبان با حاکمان سخن بگویند. او نه از حقوق اکثریت بلکه از حقوق اقلیت نیز دفاع می‌کرد و برای ثبات حکمرانی شایسته سالاری و گردش آزاد نخبگان را ترویج می‌کرد ولی شاه‌بیت سخن او دموکراسی در خانه و صلح با جهان بود که جهان را نیز به تکریم ایده‌اش واداشت. دوره خاتمی بهار مطبوعات و بهار احزاب و شوراها و بهار اقتصاد نیز بود.

هرچند خاتمی وعده اقتصادی زیادی نداده بود ولی حاصل توسعه سیاسی و تنش‌زدایی او توسعه‌ای متوازن و اقتصادی مولد و پویا را رقم زد.

شادروان مهندس عزت‌الله سحابی روزی در تمجید اقتصاد خاتمی به من گفت اقتصاد خاتمی بعد از مشروطیت بی‌نظیر است و از اقتصاد دکتر محمد مصدق نیز بالاتر است. در دوره خاتمی علیرغم نفت ۷ دلاری اقتصاد ایران سالانه بیش از ۵% رشد کرد و برای اولین بار متوسط سرمایه‌گذاری ثابت سالانه به ۲۷/۵% تولید ناخالص ملی کشور رسید که این رقم در سال پایانی دولت او به ۲۹/۵ % افزایش یافت.

خاتمی ۳۳ میلیارد دلار از بدهی‌های خارجی دولت هاشمی را هم پرداخت کرد و صندوق ذخیره ارزی را بنیان نهاد که در سال پایانی دولت او بیش از ۱۵ میلیارد دلار موجودی داشت. تورم در پایان دولت او به ۹/۵ % رسید و تک رقمی شد. بهره بانکی با ۲۴% در آغاز دولت او به ۱۴/۵ % در سال‌های پایانی کاهش یافت و بیکاری ۱۱% شد. او راه سرمایه جهانی و سرمایه ایرانیان خارج از کشور و راه برای ورود به اقتصاد ایران را هموار کرد و توانست بیش از یکصد هزار پروژه عمرانی و صنعتی را تکمیل کند و به نوسازی صنعت ایران بپردازد که پارس جنوبی با یازده فاز آن نماد این سرمایه گذاری‌ها محسوب می‌شود.

در دولت خاتمی اقتصاد نفتی و وابستگی به دلارهای نفتی با اعمال انضباطی شدید مالی روز بروز رنگ باخت، بطوریکه هزینه یک درصد رشد اقتصادی با ۳/۶ میلیارد سرمایه‌گذاری حاصل شد. او برنامه سوم را بشکل موفقیت‌آمیزی اجرا کرد و برنامه چهارم را نیز با ۱۶/۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری سالانه و با رشد اقتصادی ۸% در سال تنظیم کرد.

شاهکار برنامه ریزی اقتصادی او تنطیم برنامه سند چشم‌انداز بیست ساله بود که بدست استراتژیست سازمان برنامه و بودجه او دکتر ستاریفر تنظیم شد و به تایید همه ارکان نظام رسید و مطابق این سند قرار بود ایران از طریق تعامل موثر و سازنده با جهان به رشد اقتصادی ۸% سالانه دست یابد و در سال ۱۴۰۴ در منطقه در هفت شاخص به رتبه اول منطقه‌ای نایل آید برنامه‌ای که بعد از خاتمی به همراه برنامه چهارم عقیم و بلا اجرا شد.

بی‌تردید می‌توان گفت اگر اقتصاد ایران بعد از پایان دولت خاتمی نیز با همان آهنگ دولت خاتمی حرکت می‌کرد ایران امروز جوان بیکار نداشت و GDP ایران دو برابر امروز یعنی بالاتر از ترکیه و مالزی قرار داشت و سکه طلا ۳۰۰ هزار تومان و دلار ۱۵۰۰ تومان بود و قدرت خرید هر ایرانی حداقل سه برابر امروز بود و بدین ترتیب جمهوری اسلامی با دلسوزی و کارآمدی فرزندان اصیل خود با اقتصادی مولد و پویا با صادرات کالاهایی روزآمد مروج نام ایران بودند.

او پاکدستی و کارآمدی و دلسوزی را در دولت خود نهادینه کرد و این دلسوزی امروز بیش از هر اکسیری نیاز ایران و نظام جمهوری اسلامی است تا در این کید زمانه و پررویی دشمنان گره از کار ملت گشاید.

آقای خاتمی ثابت کرده که برای منافع ملی ایران و سربلندی نظام هیچ مضایقه‌ای ندارد، سرمایه‌ گرانسنگی که می‌تواند دگربار با ایده‌هایش سرمایه ایران و نظام شود.


✅ @karkhone
👎1
نامه بی پاسخ ایروانی

بنیانگذار کفش ملی، هرچند از ایران رفته و در لندن کسب و کار دیگری راه‌اندازی کرده بود، اما تا هفت ماه پیش از مرگ درصدد آن بود که دوباره کفش ملی را زنده کند.

او خطاب به علی سعید لو معاون اجرایی محمود احمدی نژاد نوشته بود:

«سرور بزرگوارم، جناب آقای علی سعیدلو، با تقدیم مراتب ارادت و اخلاص، بنده رحیم ایروانی موسس گروه صنعتی کفش ملی در اسماعیل‌آباد جاده قدیم کرج که در آنجا بیش از ۳۴ کارخانه و در ایران ۴۳۰ فروشگاه کفش ملی تاسیس کرده‌ام که حتماً جنابعالی مسبوق هستید، اینک آواره در انگلیس هستم.

اکنون که برنامه مهم جناب آقای رئیس جمهور ایجاد کار است، پیشنهاد می‌کنم طی تصویب‌نامه‌ای کارخانجات بنده را مرجوع دارند، در این صورت حداقل طی سه سال 10 هزار کارگر و کارمند استخدام خواهم کرد.

از حضور جنابعالی که همیشه اهل حساب و کتاب بوده و هستید، استدعا دارم در این مورد با جناب آقای وزیر صنایع مذاکره فرمایید و اطلاع دهید که فوراً برای ادای توضیحات بیشتر به حضورتان شرفیاب شوم.

بنده فعلاً در لندن انگلیس هستم و چنانچه اوامری باشد با کمال افتخار در اختیار جنابعالی خواهم بود. به حضور مبارک پیشنهاد می‌کنم که اگر شغل دولتی میل ندارید، ریاست گروه صنعتی ملی را قبول بفرمایید، خود بنده معاون سرکار خواهم شد.»

آقای ایروانی این نامه را برای علی سعیدلو ارسال کرد، اما هیچ گاه جوابی دریافت نکرد و هفت ماه پس از آن، در روز دوازدهم اسفند سال 1384، در حسرت روشن کردن دوباره چراغ کفش ملی درگذشت.

✅ @karkhone
رقابت گوگل با مرگ!

گوگل یکی از شرکت‌های بلند پرواز است که با آینده‌نگری در بازارها و طراحی محصولات و خدماتی برای آینده، موفقیت آینده خود را همیشه برنامه ریزی می کند.
در همین راستا گوگل برای آینده‌نگری بازار تکنولوژی و شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در آن، شرکت مستقلی به نام Google Ventures را راه‌اندازی کرده است که از زمان تاسیس آن در سال ۲۰۰۹ تا کنون بیش از ۲ میلیارد دلار در «تکنولوژی‌های زیستی» که هدف آنها ارتقاء کیفیت و کمیّت زندگی بشر است، سرمایه‌گذاری کرده است
این شرکت در همین راستا شرکت دیگری به نام Calico را راه‌اندازی کرده که ماموریت آن «حل مساله مرگ» است. مدیرعامل این شرکت در گفتگویی اعلام کرده: «در مبارزه با مرگ، ما نمی‌کوشیم چند متری جلوتر برویم و عمر انسان‌ها را با ارتقاء تکنولوژی‌های درمانی، چند سالی بیشتر کنیم. بلکه می‌کوشیم در مسابقه با مرگ کلا برنده شویم، چون زندگی کردن بهتر از مردن است! »

- این تلاش گوگل در تضاد با اعتقادات مذهبی است که مرگ را تنها مشکل غیرقابل علاج بدست بشر می داند و این چالش و رویایی گوگل با این اعتقاد مذهبی می‌تواند جالب باشد.
- گوگل همواره نشان داده شرکت‌های بزرگ فقط روی محصولات و خدمات کنونی‌شان تمرکز نمی‌کنند بلکه از الان خودشان را برای آینده آماده کرده و سرمایه های هنگفتی را هم برای آن می‌کنند.

✅ @karkhone
از قیمتهای اجباری خیری ندیدیم

| محسن جلال پور


مقوله قیمت‌گذاری یکی از مصداق‌های بوروکراسی چپ‌زده ماست که گرفتاریهای زیادی در چند دهه گذشته برای اقتصاد ایجاد کرده است.


قبل از انقلاب شاه تصور می‌کرد با سرکوب قیمت‌ها میتواند تورم را کنترل کند. در وزارت بازرگانی سازمانی ایجاد شد، به نام «مرکز بررسی قیمتها». اشتباه بزرگ شاه این بود که جوانان حزب رستاخیز را روانه مغازه‌های مردم کرد و به آنها اجازه داد به اصطلاح گرانفروشان را جریمه کنند.


اشتباه بزرگ این بود که تورم را با گرانی و گرانفروشی اشتباه گرفت و این اشتباه به نظر من ریشه در ضعف حکومت‌ها در بینش و نگاه به مسائل داشت.

۰
در واقع، این نگاه چپگرایان‌های که در سال‌های قبل از انقلاب و پس از آن در کشور اوج گرفت، پدیدآورنده سازمان‌هایی نظیر مرکز بررسی قیمت‌ها در سال‌های پیش از وقوع انقلاب و سازمان حمایت تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان در سال‌های پس از انقلاب بوده است.

این نگرش و سازمان‌های مولود آن باید از اقتصاد ایران رخت بربندد تا این اقتصاد به سمت آزادسازی، تعادل و رقابتی شدن حرکت کند.

حدود دو سال پیش، موضوع قیمت بلیت هواپیما به یکی از مشکلات اساسی کشور تبدیل شده بود؛ اما هنگامی که قیمت بلیت‌ها آزاد شد، در برخی خطوط پروازی تا 30 تا 40 درصد و در بعضی از پروازها تا 50 درصد کاهش قیمت نیز حاصل شد.

این نمونه، نشان داد که کنترل قیمت‌ها همواره برای مصرف‌کننده به‌صرفه و صلاح نیست و باید قیمت‌گذاری را به عرضه و تقاضا واگذار کرد.

آنقدر که از رقابتی و آزاد شدن قیمت‌ها بد گفته‌ا‌ند، مردم واهمه دارند در حالی که امروز ثمره آزادسازی را فردی می‌برد که پیش از این توان خرید بلیت هواپیما را نداشته است.

مساله جدی که معمولاً در کشور نادیده انگاشته می‌شود، این است که وقتی تولیدکننده‌ای کالایی را تولید می‌کند، مخاطب مصرف خود را اقصی نقاط کشور می‌بیند.

حال آنکه در نقاط مختلف کشور به لحاظ مصرف، شرایط متفاوتی حاکم است. برای مثال، قیمت بستنی که در زمستان به نقطه‌ای دورافتاده ارسال می‌شود با قیمت این کالا، وقتی به منطقه‌ای گرم و در دسترس عرضه می‌شود، به‌طور منطقی باید متفاوت باشد و این خود، بخشی از رقابت محسوب می‌شود.

اینکه قیمت در همه نقاط، در همه زمان‌ها، برای همه کالاها و برای هر نوع کیفیتی یکی باشد مکانیسم صحیحی نیست و ما مخالف آن هستیم.


از آن سو اگر همه چیز هم آزاد باشد و نهایتاً کسی مسوولیتی نپذیرد، خلاف منطق و عقل است و در هیچ کجای دنیا اتفاق نمی‌افتد. ما اعتقاد داریم که تولیدکننده کالای خود را با رعایت اصول استاندارد و بر اساس نیاز و شرایط مردم تولید و عرضه کند.

یاد خاطره خواندنی و عبرت‌آموز آقای خسروشاهی- از بنیانگذاران شرکت مینو - افتادم. شرکت مینو در اواخر شهریور ۱۳۴۱ برای اولین بار ویفر را در بازار ایران عرضه کرد.


کارگاه ویفرسازی سومین کارگاهی بود که راه می‌افتاد. به‌محض اینکه این محصول به بازار عرضه شد، با استقبال بی‌سابقه مصرف‌کنندگان روبه‌رو شد و کل تولید به فروش رسید.

علی خسروشاهی تصمیم گرفت قیمت را بالا ببرد، ولی باز هم کل تولید به فروش رسید. این کار چند باری تکرار شد تا اینکه قیمت آنقدر بالا رفت که فروش متوقف شد.

آن وقت قیمت تقلیل داده شد تا بالاخره بین عرضه و تقاضا تعادل برقرار شد. این تجربه و ده‌ها تجربه دیگر پیش روی ما قرار دارد اما همچنان بر قیمت‌گذاری پا می‌فشاریم.


برای اجرای سیاست‌های صحیح، کمی صبر لازم است اما می‌شود با اطمینان گفت در هر بازاری که رقابت حاکم شود، قیمت واقعی کشف می‌شود. می‌خواهد بازار ویفر مینو باشد یا بازار بلیت هواپیما.

(چندی پیش مطلع شدیم که برند مرحوم حاج علی خسروشاهی هم اکنون مایملک مرکزی است تحت عنوان "هلدینگ اقتصادی و خودکفایی آزادگان" . جالب بود. هم وجود این مرکز و هم یکی از اعضای هیات امنای اون. دیگه اسمش بماند. ما اینجا قراره جز راست نگیم ولی هر راستی رو هم نمیگیم! )

✅ @karkhone
نتیجه بررسی تاریخی زندگی کارآفرینان

|علی اصغرسعیدی

تعریف متفاوت از وابستگی یا ارتباط با دربار و امپریالیسم به بروز رخدادهای بزرگی در جامعه کارآفرینی کشور انجامید.


بررسی زندگی کارآفرینان و صاحبان کسب‌وکارها نشان‌دهنده سطح متفاوت ارتباط این بخش از جامعه با دربار است.

برای مثال خانواده فولادی بعضی از شخصیت‌های درباری را در سهام شرکت‌ها شریک کرده بودند که چنین ارتباطی البته بسیار کم گزارش شده و چنین کارآفرینانی در اقلیت بوده‌اند.

پژوهش‌های پس از پیروزی انقلاب نشان‌دهنده عدم وابستگی و ارتباط 90 درصد از کارآفرینان و صاحبان کسب‌وکارهایی است که اموالشان به دلیل ارتباط با پهلوی‌ها مصادره شده است.

بنیان‌گذاران ارج، آزمایش، گروه توسعه صنعتی بهشهر، کفش ملی و پارس الکتریک هیچ رابطه نظام‌مندی با خاندان پهلوی نداشتند.

بررسی‌های تاریخی گویای این است که آن‌ها از بسیاری از تصمیماتی که شاه می‌گرفت ناراضی بودند.

✅ @karkhone
گفتگو با کاندیدای ریاست جمهوری

فرصتِ انتخابات، فرصتی برای صحبت کردن دربارۀ مسایل مهم و زیربنایی کشور است. باید کوشید که سوالات روشن و مشخصی را از هر کاندیدا پرسید تا دیدگاهها و برنامه های افراد، قابل رویت شود. این سوالات (و پاسخ به آنها) می تواند الزاما به این انتخابات (و این مقطع زمانی) منحصر نباشد.

پرسیدم:
چرا موشکِ نقطه زن ایرانی داریم ولی هیچ بِرند محصول/کالای ایرانی در عرصۀ بین المللی نداریم؟

پرسیدم:
آیا اگر آپارات به اندازه یوتیوب شود تحملش را داریم؟ اگر برندِ شیرین عسل به قد و قواره Nestlé برسد تحملش می کنیم؟

پرسیدم:
چرا "مپنا" در بحث صنایع نیروگاه موفق شد ولی هیچ «مپنایِ کاملا خصوصی» در ایران شکل نگرفته؟
چرا امثال مهندس موسی رفان در مپنای دولتی موفق هستند و شانه به شانه زیمنس می زنند ولی در بخش خصوصی خیر؟



پرسیدم:
دیدگاه شما دربارۀ ایرانیان خارج از کشور، چگونه است؟ بهرۀ امروزِ کشور ما از آن میزان توانمندیِ خارج از مرزها، چه مقدار است؟!

پرسیدم:
شما در صنایع نظامی تجربه داشته اید، ولی صنعتِ خودروی داخلی در وضعی است که هم استفاده کننده و هم تولید کننده(!) ، ناراضی اند و گلایمند. چه باید کرد؟

پرسیدم:
انتظار شما از رئیس بانک مرکزی و وزیر اقتصاد چیست؟ آیا معاون اولِ اقتصاددان انتخاب می کنید؟!

پرسیدم:
آیا تعبیر رضا امیرخانی درباره مدیرِ دو،لَتی و مدیر سه،لَتی در نفحاتِ نفت را قبول دارید؟

(اینها بخشی از سوالات دکتر محمدرضا اسلامی است از یکی از کاندیدای سیزدهمین دوره ریاست جمهوری)

✅ @karkhone
سلام_برنامه_اقتصاد_چکیده_مدیریتی.pdf
1.6 MB
یکی از برنامه های دولت مردمی، ایران قوی ۱۴۰۰ (آیت الله رئیسی)

در جریان باشید که:
این برنامه را آقای فاطمی امین با کمک دوستان برای آقای قاضی زاده آماده کرده بودند!
و البته تاکید داشتند برای شخص خاصی نیست و کلی است و...
الان که قاضی زاده تایید شده و فاطمی در ستاد رئیسی است مالکیت این برنامه متعلق به چه کسی است دقیقا؟!

نکته جالب دیگه از تورق این صفحات اینه که
با پیش فرض باقی موندن تحریمها
میخوان نرخ رشد ۱۰درصدی رو سال 1402 رقم بزنن!

✅ @karkhone
نقش حبیب الله پیمان در سرنوشت «مینو»


در ابتدای انقلاب، گروه صنعتی مینو با وجود این که بدهی زیادی به بانک‌ها نداشت و وابستگی مالکانش به رژیم قبلی نیز ثابت نشد، در دام بند «دال» قانون حفاظت از صنایع گرفتار آمد.

این بند شامل کسانی می‌شد که هیچ مساله‌ای نداشتند و دولت هم از آنان حمایت می‌کرد. خسروشاهی امیدوار بود که می‌تواند راهش را ادامه دهد اما مشکلاتی که در دیگر کارخانجات وجود داشت و تحریکاتی که از طریق گروه‌های چپگرا و کارگری انجام می‌شد، مانع از ایجاد آرامش در فضای کارخانه بود.


آن‌گونه که علی‌اصغر سعیدی در کتاب «زندگی و کارنامه علی خسروشاهی» روایت می‌کند، سازمان‌های مختلفی به مثابه عوامل بیرونی بر ناآرامی‌های کارگری اثرگذار بودند و در این میان نام دکتر حبیب‌الله پیمان، رهبر گروه جنبش مسلمانان مبارز، بیش از دیگران مطرح بود.

دکتر پیمان در کارخانجات مختلف سخنرانی می‌کرد و بر نقش و حضور شوراهای کارگری در کارهای اجرایی تاکید می‌کرد.

او در شرکت مینو هم سخنرانی کرد و اطمینان داد که بیرون کردن مالکان شرکت هیچ خسارتی به شرکت نمی‌زند.

او گفت: «شاه رفت، هیچ حادثه‌ای رخ نداد. خسروشاهی هم برود هیچ چیزی نمی‌شود.»

مفهوم تفکیک مالکیت از مدیریت که گاه و بیگاه تا آن زمان مطرح شده بود، برای شرکت مینو که از مصادره جان به در برده بود، بسیار گران تمام شد.

روز 29 بهمن 58 گروهی از کارگران، خسروشاهی را به همراه تعدادی دیگر از مدیران کارخانه گروگان گرفتند و در اتاق‌هایی مجزا حبس کردند.


آنها ابتدا خواهان افزایش حقوق، تقسیم سود ویژه و سهام مجانی بودند اما کم‌کم خواسته خود را به سمت جدایی مدیریت از مالکیت بردند.

پس از چند روز گروگانگیری در روز ششم اسفند 1358، با حضور نماینده دادستان کل انقلاب، علی خسروشاهی پذیرفت اولاً حل نهایی مسائل مربوط به کلیه دارایی‌های خود و خانواده‌اش را به حکمیت بسپارد.

دوم اینکه خواسته‌های کارکنان در مورد سود ویژه سال‌های 1356 و 1357 و همچنین عیدی سال 1358 مورد بررسی دقیق‌تر قرار گیرد و در مورد پرداخت سود ویژه بر مبنای حداقل سالی چهار ماه متوسط آخرین حقوق و عیدی معادل یک ماه توافق به عمل آید و حتی‌المقدور پرداخت آنها سریعاً انجام شود.

با وجود این توافقات، در فروردین 1359، ابوالحسن بنی‌صدر در نامه‌ای به وزارت صنایع اعلام کرد شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران در جلسه 27 اسفند 1358 خود، بر اساس پیشنهاد وزارت صنایع، اداره کارخانجات گروه صنعتی مینو (صنعتی پارس، خوراک و پرسویس) را به این وزارتخانه سپرده است.


آخرین امیدهای علی خسروشاهی بعد از واقعه گروگانگیری نقش بر آب شد و او چند ماه بعد از واگذاری کارخانه‌ها در سال 1359، کشور را ترک کرد.


✅ @karkhone
👍1
به مناسبت 200 سالگي گاردین

روزنامه‌اي به قدمت سه سلسله حكومتي و 10 شاه و رهبر در ايران

| قاسم خرمي

درست در همين روزهايي كه ما بر سر بديهي ترين حقوق قانوني و دموكراتيك شهروندان، يعني حق بيان نظرات و ثبت خاطرات و انتخاب كردن و انتخاب شدن، در حال جنگ و نزاع بوديم، در آنسوي دنيا، يك روزنامه مترقي و خصوصي، دويستمين سال تولدش را جشن گرفت. بله 200 سال! آ‌ن هم در كجا؟ در انگلستان؛ كشوري كه از نظر ما مهد ستم و استثمار و آزادي هاي پوشالي است.

در گاردين، 7 نسل روزنامه نگار، كار كرده اند و بازنشسته شده اند و بدون تهديد و تحقير، به مرگ طبيعي يا لااقل حوادث غيرسياسي، از دنیا رفته‌اند. معني اين حرف را كساني بيشتر مي دانند كه به تاريخ مطبوعات خاورميانه و ايران از قاجاريه تاكنون، آگاهند و يا كساني كه در دو دهه اخير در مطبوعات سياسي و منتقد كشور فعالیت داشته‌اند و روزنامه هايي با طول عمر «يك روز» را، به چشم خود ديده اند!

اگر بخواهيم براي مخاطبان عام ايراني، تصور دقيق‌تري از طول عمر اين روزنامه ارائه كنيم، بايد گفت كه آغاز به كار گاردين در 5 مي 1821 ميلادي، مصادف با حكومت فتحعلي شاه ( دومين شاه قاجار) و 7 سال قبل از انعقاد قرار داد تركمن چاي بود. اگر اين روزنامه صرفا وقايع مهمي همچون تغيير حكومت‌ها و يا مرگ شاهان و رهبران ايران را پوشش داده باشد، بايد اكنون در آرشيو كاغذي آن، صفحاتي از خبر فوت فتحعلي شاه، محمدشاه، ناصرالدين شاه، مظفرالدين شاه، محمدعلي شاه، احمدشاه قاجار، رضاشاه و محمد رضا شاه پهلوي و نيز ورود و درگذشت آيت الله خميني، وجود داشته باشد.

گاردين، كارش را به عنوان يك هفته نامه محلي در شهر منچستر شروع كرد. سپس روزنامه شد و به لندن انتقال يافت و در نهايت، دفاتري در سراسر اروپا تاسيس كرد و به شهرت جهاني رسيد. اين نشريه از بدو تاسيس، موضع مستقل و شعار ساده و صريحي را انتخاب كرد و عليرغم فشارهاي مالي كه آنرا تا مرز ورشكستگي پيش برد، تا همين امروز، به آن عهد پايبند مانده است؛ « كار ما نقد قدرتمندان و ديدن كساني است كه معمولا ديده نمي شوند»!

گاردين به عنوان يك روزنامه پرسابقه كه به درستي آن را «پدر بزرگ نشريات دنيا» مي نامند، براي همه رسانه هاي جهان، بويژه روزنامه‌هاي ايران، درس هاي آموختني زيادي دارد؛ مهمترين درسش، شايد همين نحوه مواجهه با رسانه هاي مجازي و شبكه هاي اجتماعي است كه چگونه به جاي رقيب پنداري وگريز و ستيز، توانست آنها را به خدمت گيرد و به بخشي از توان و اثربخشي خود، تبديل كند. با اين حال،اهميت گاردين در اصول حرفه اي و درس هايي كه به ما مي دهد، نيست ! قهرمان اين داستان، آن فضا و فرهنگ و ساختاري است كه به اندازه دو قرن، يك رسانه منتقد و مستقل را در درون خود رشد مي دهد و تحمل مي كند.

شك ندارم كه اگر گاردين به عنوان روزنامه «‌ناقد قدرت » از دويست سال پيش تا كنون، در ايران منتشر شده بود و البته به اتهام اقدام عليه امنيت ملي و همسويي با دشمن و تشويش اذهان عمومي و توهين به مقدسات و ديگر موارد مشابه، متوقف نمي شد، الان مي توانست گنجينه اي از اخبار و تصاوير مهمترين و عبرت آموز ترين رويدادهاي دو قرن اخير كشور را، پيش روي ما قرار دهد و كار تاريخ نويسان را آسان تر نمايد.

اگر گاردين به عنوان همان روزنامه «‌صداي بي‌صدايان» مي توانست در ايران منتشر شود، شايد اصلا نيازي به انتشار روزنامه «اختر» و قتل احمد روحي، انتشار«صور اسرافيل» و قتل جهانگيرخان، انتشار «طوفان» و قتل فرخي يزدي، انتشار «روح القدس» و قتل احمد تربتي، انتشار «قرن بيستم» و قتل ميرزاده عشقي، انتشار «دنيا» و قتل تقي اراني، انتشار «مرد امروز» و قتل محمد مسعود و نيز انتشار و قتل و بازداشت و بيكاري و فرار و مهاجرت و در به دري صدها روزنامه نگار ايراني نبود.

غمگينم از اينكه شاهد برآمدن و پژمردن دهها نشريه و رسانه و نابودي هزاران شغل و زندگي بوده ام، اما خوشحالم كه لاقل از اين جمع خستگان، حتي در جايي دورتر از اينجا، يكي هم 200 ساله شد! مي دانم كه گاردين، برخلاف روزنامه هاي كشور من، احتمالا اين شانس و فرصت را خواهد داشت تا چندين سال بعد از ما، نیز بماند اما اميدوارم كه آنچه در باره فرزندان و آيندگان ما مي نويسد، شباهتي به اخبار و تصاوير دوران ما و پدرانمان نداشته باشد. اين همه خبرها تلخ و رعب آور، شايسته ما نبود!

✅ @karkhone
براي توسعه صنعتي در ايران
صاحبان صنايع مهمترند، يا بازرگانان و يا كارگران؟

| قاسم خرمی

ديدبازرگاني در صنعت، از همه چيز مهمتر است

نقش و سهم هریک از طبقات و نیروهای اجتماعی در روند توسعه اقتصادی وصنعتی همیشه محل منازعه بوده است. از میان نیروهایی که نقش مستقیم‌تری در رشد و توسعه صنعتی دارند می‌توان به کشاورزان، صاحبان صنایع، بازرگانان و کارگران اشاره کرد. هریک از اینها در بخشی از فرایند تولید و فروش محصولات صنعتی نقش دارند.

کشاورزان برخی از مواد اولیه مورد نیاز کارخانه‌ها را تامین می‌کنند. صاحبان صنایع مسئولیت تامین سرمایه و اداره واحدهای تولیدی را بر عهده دارند. کارگران بخش‌های فنی و تکنیکی امور را به پیش می‌برند و بازرگان در روند توزیع و فروش کالاهای تولیدی شده ایفای نقش می‌کنند.

با این حال درباره اهمیت و میزان تاثیرگذاری هریک از این نیروها در روند تولید، اختلاف نظرهای بعضا ایدئولوژیک پدید آمده است.

مارکسیست‌ها به اهمیت بی‌‌بدیل کارگران تاکید می‌کنند، طرفدران اقتصاد ملی، کارخانه‌داران را برجسته می‌کنند و مرکانتیلیست‌ها و لیبرال‌ها بازرگانان را نیروی پیش برنده صنعت و توسعه صنعتی می‌دانند.

مجادله بر سر میزان نقش‌آفرین نیروهای اجتماعی در توسعه اقتصادی و صنعتی سال‌ها در ایران نیز جریان داشت. حکومت پهلوی معتقد به حمایت از صاحبان صنایع و شکل دادن به یک بورژوازی صنعتی محلی بود. بنابراین کشاورزی را تعطیل کرد، کارگران را با اعطای سهام کارخانجات فریفت و بازرگانان را تضعیف کرد.

این اقدام البته مقدمات تولید صنعتی را فراهم ساخت اما به دلیل نبود شبکه کارآمد تجارت به توسعه صنعتی منجر نشد. حکومت بزودی متوجه شد که به دلیل قطع ارتباط صاحبان صنایع و بازرگانان امکان توزیع بهنگام محصولات با قیمت مناسب وجود ندارد. به همین دلیل تعدادی از کارخانه‌داران اقدام به تاسیس نمایندگی‌های متعدد فروش ایجاد نمایشگاه‌ها و به دست‌گرفتن شبکه توزیع کردند. کفش ملی از نمونه کارخانه‌هایی است که بازرگانی و فروش محصولات خود را مستقیما عهده‌دار شده بود.

وارد شدن کارخانه‌داران به امر تجارت تا زمانیکه تولید با استراتژی جایگزینی واردات در حد مصرف داخلی انجام می‌شد، مشکلی نداشت اما گسترش تجارت خارجی و صاردات نیازمند تجار حرفه‌ای بود. بنابراین محصولات صنعتی ایران حتی در اوج قدرت سال‌های 53-1349به دلیل بالابودن قیمت ناشی از هزینه حمل‌و‌نقل توان صادرتی نداشت.

در سال‌های بعد از پیروزی انقلاب اگر چه بازرگانان مورد توجه حکومت قرار گرفتند اما درعوض صاحبان صنایع منزوی شدند. در وضعیت جدید شبکه توزیع احیاء شد اما دیگر کالای چندانی برای توزیع و صدر و تولید نمی‌شد.


این بحث که در روند رشد و توسعه صنعت امروز ایران صاحبان صنایع بیشتر اهمیت دارد یا بازرگان؟ بحثی بی‌نتیجه و غیرضروری است. آنچه مسلم است در شرایط بازشدن مرزهای تجاری کشور بر روی کالاهای خارجی، دیگر در داخل ایران امکان تولید کالا بدون لحاظ کردن مقتضیات تجارت داخلی و خارجی وجود ندارد. اینجا دیگر بینش تولیدی جایگزین نیروی تولیدی شده است.

اگر در گذشته نگاه مهندسی و فنی عامل تاسیس کارخانه‌های بود اکنون این دید و نگاه تجاری است که بقاء کارخانه‌ها را تضمین خواهد کرد. توسعه صنعتی اکنون نه با حضور صرف صاحبان صنایع و بازرگانان بلکه با «دید بازرگانی» شروع می‌شود. هر کالایی قبل از تولید باید چشم‌انداز درستی از هزینه تولید، میزان فروش و رقابت در بازار و بویژه بازارهای صادراتی ارائه کند. در غیر این‌صورت تاسیس کارخانه و واحد تولیدی اتلاف وقت، نیرو و منابع است.

✅ @karkhone
سرنوشت عربستان سعودی پس از نفت

حدود ۴۵ درصد شهروندان شاغل عربستان شامل عربستانی‌ها و خارجی‌ها صرفا به دلیل نفت و ثروتی که تولید می‌کند، در این کشور حضور دارند. در حالی که الگوی دبی به عنوان یک مرکز مالی و تجاری برای رونق اقتصادی بدون نفت ارائه می‌شود، مشخص نیست چنین راهکارهایی بتواند در عربستان هم تکرار شود و موفق باشد چراکه جمعیت عربستان ۱۰ برابر است و از نظر فرهنگی بسیار محافظه‌کارتر است.

اما عربستان، این کشور غنی از نفت اگر از نفت که هویت و ثروتش به آن وابسته است با گام‌هایی دور شود و همزمان در حوزه‌های دیگر سرمایه‌گذاری کند، می‌تواند حتی پس از گذار انرژی از فسیلی به تجدیدپذیر هم یکی از کشورهای با درآمد بالا باقی بماند.

عربستان که همسایه ایران است، از منابعی مانند معادن فسفات، مس و طلا برخوردار است که به دلیل تمرکز بر نفت در حد پتانسیلی که دارند توسعه داده نشده‌اند. علاوه بر این عربستان یکی از بزرگ‌ترین سایت‌های مهار و ذخیره‌سازی کربن در جهان را در اختیار دارد و با توسعه این بخش می‌تواند در دوره‌ای که دنیا به سمت کاهش انتشار کربن پیش می‌رود، از ذخیره‌سازی آن درآمدزایی کند. اما ظرفیت اصلی عربستان در دنیای بدون نفت در تولید انرژی خورشیدی است که هم با صادرات برق حاصل از آن و هم استفاده از این انرژی برای تولید هیدروژن سبز می‌تواند همچنان یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های انرژی دنیا باقی بماند.

اگر چه این کشور در این زمینه‌ها پیش رفته اما در بسیاری از موارد از همسایگانش عقب است. علاوه بر این نفت و ثروتی که تولید می‌کند در تار و پود اقتصاد عربستان رخنه کرده که اصلاحات اقتصادی را بسیار دشوار می‌کند. این کشور همچنین با احتمال بی‌ثباتی‌های سیاسی در آینده مواجه است چرا که رابطه حاکمان سعودی و مردم در صورت گذار از نفت تغییرات عمده‌ای خواهد داشت. با مرور فرصت‌های این کشور نفتی برای ساختن اقتصادی کمتر وابسته به انرژی‌های فسیلی می‌توان درس‌هایی برای کاهش اتکا به نفت در ایران گرفت.

با وجود اینکه بحث درباره نزدیک شدن به پیک تقاضای نفت به دلیل تلاش جهانی برای فاصله گرفتن از سوخت‌های فسیلی با هدف مقابله با گرمایش جهانی زیاد است، اما به این معنا نیست که مصرف نفت تا سال ۲۰۵۰ به صفر می‌رسد. یک گزارش در سال ۲۰۱۹ توسط پنل بین دولتی تغییرات اقلیمی که نقشه راهی برای جلوگیری از گرمایش جهانی بیش از ۵/ ۱ درجه سانتیگراد طراحی کرده بود، نشان داد در سال ۲۰۵۰ بین ۱۱ تا ۵۷ میلیون بشکه نفت در روز مصرف خواهد شد.

این موضوع با توجه به تولید ۸ میلیون بشکه‌ای کنونی عربستان و هزینه تولید فقط ۸/ ۲ دلار در هر بشکه که ارزان‌ترین در جهان به حساب می‌آید، به این معنی است که پادشاهی سعودی یکی از آخرین بازیگران بازار نفت خواهد بود. نکته دوم اینکه تلاش جهانی متمرکز بر کاستن مصرف نفت به عنوان انرژی بوده، اما این ماده خام مصارف دیگری هم دارد. حدود ۱۰ درصد تولید جهانی نفت یعنی نزدیک به ۱۰ میلیون بشکه در روز، برای تولید محصولاتی استفاده می‌شود که نمی‌سوزند مانند پلاستیک، آسفالت، روان‌کننده‌ها، مواد شیمیایی و کود. چنین محصولاتی احتمالا به سختی با مواد غیرفسیلی در دهه‌های آینده جایگزین شوند.

عربستان می‌تواند مانند برخی دیگر از حکومت‌های پادشاهی منطقه در تولید پلاستیک، آلومینیوم و هیدروژن سرمایه‌گذاری کند اما هیچ صنعت دیگری مانند نفت نیست که چنین مزیت‌های منحصر به فردی برای این کشور داشته باشد.

عربستان و برخی دیگر کشورهای منطقه وضعیت مشابهی دارند. آنها در یک بحران استراتژیک گیر افتاده‌اند. اگر دنیا موفق به کاهش انتشار کربن شود، کسب و کاری که عربستان را برای هشت دهه سر پا نگه داشته است، سال‌های کمی تا پایان عمرش خواهد داشت. از سوی دیگر، اگر دنیا در گذار انرژی شکست بخورد یا در واقع، گرمایش جهانی بیش از ۲ درجه سانتیگراد شود، بخش‌هایی از کشورهای حوزه خلیج فارس ممکن است آن‌قدر گرم و مرطوب شوند که موج‌های هوای گرم مرگبار تا پایان قرن حاضر به امری روزمره تبدیل شود.

https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2021-04-05/how-saudi-arabia-can-thrive-in-a-post-oil-world

✅ @karkhone
شرط سرمايه داران رانده شده براي بازگشت به كشور در سال ۶۹

| بهزاد عطارزاده

به هاشمي گفتند بايد از مقام بالاتري براي امنيت جان و سرمايه گذاري مجدد ما، امان نامه بگيري! اما هاشمي گفته بود قول من بالاترين ضمانت نامه است. اكنون مي بينم كه ترس آنان بي راه نبود!

هاشمی‌رفسنجانی که در بسیاری از تحولات و اقدامات دهه نخستِ «حکومت انقلابی» نقش محوری داشت، شاید به تجربه دریافته بود که اقتصاد دولتی و سیاست خارجی انزواجویانه دیگر سرانجامی ندارد.

رفسنجانی سخن از اهمیت «تولید و کار» در اسلام می‌گفت و تنها مشکل کشور را «کمبود تولید» می‌دانست. راه حل آن هم گویی از مسیر رواداری اقتصادی با مردم و تنش‌زدایی در سیاست خارجی می‌گذشت.

کابینه هاشمی‌رفسنجانی کوشید تا شماری از کارخانه‌دارانی را که اموالشان مصادره شده و جلای وطن کرده بودند، بازگرداند، بلکه کار تولید به کاردان سپرده شود و اعتباری به اقتصاد ایران در مناسبات خارجی بدهد.

گفته‌اند که محسن نوربخش و محمدحسین عادلی رهسپار فرنگ شده بودند تا صاحبان صنایع هجرت‌کرده را راضی به بازگشت کنند ؛ سفارت‌خانه‌های ایران نیز مسئولیتی در مذاکره با شماری از این صاحبان صنایع و دعوت آنها به کشور داشتند.

اما اجرای چنین تصمیمی هیچ ساده نبود. یک سوی ماجرا اقناع کسانی بود که یکباره اموال و کسب ‌و کارشان به دست بازی‌های ایدئولوژیکی و رندانه بر باد رفته بود و سوی دیگر، نیروهای صاحب قدرتی که بازگشت صاحبان صنایع را بازگشت به عصر «طاغوت» و وادادن در هنگامه نبرد «جهان سرمایه‌داری» با «مکتب» حاکم در ایران می‌پنداشتند!

در درون کشور، مخالفت با بازگشت سرمایه‌دارانِ گریخته جدی بود و این کار اقناع سرمایه‌داران را سخت‌تر می‌کرد. اکنون نمی‌دانیم چه اندازه برای اقناع آنها تلاش شده است. اما اینقدر می‌دانیم که این سرمایه‌داران مارگزیده ترس جان و مال خود داشتند. گفته شده است که «امان‌نامه» می‌خواستند. به وعده و «مهربانیِ» کشتیبانِ جدید «طمع» نیفکندند؛ زنهار از مرجعی بالاتر می‌خواستند که جان و مالشان تضمین شود. چنان‌که برمی‌آید، رفسنجانی قول خود را بالاترین ضمانت می‌انگاشت. اما سرمایه‌داران به‌درستی خوف آن داشتند که «دولت» او «مستعجل» باشد.

اعتراض‌های سیاسی به زمزمه‌های بازگشت صاحبان صنایع پر زور بود؛ مدیران دولتی مدعی بودند که صنایع کشور با وجود «نیروی توانا»یی چون آنها بی‌نیاز از «سرمایه‌داران فراری» است! صاحبان صنایع گریخته هم، در این میان، تأمین جان و مال و کسب ‌و کارشان را می‌خواستند.

هزینه در افتادن با چنین مناسباتی برای بازگرداندن شماری صنعتگرِ «کارخانه‌ باخته» از منفعتش بیشتر بود و همین شاید یکی از دلایلی است که رفسنجانی از خیر بازگشت آنها گذشت و به اين ترتيب يكي از سودمندترين پروژه ها براي احياي اقتصاد ايران، شكست خورد!

✅ @karkhone
Forwarded from •
🎁دوست داری بدونی کدوم ماست کاله برات شانس میاره؟

🔮🤩 تو بازی «فال ماست کاله» شرکت کن و به سوالات ماست‌گیر جواب بده تا برنده ۲۰ میلیون تومان و یک دستگاه پلی‌استیشن ۵ بشی! 🎮💰
‌
🔸 بزن رو لینک زیر و بازی رو شروع کن:
👇🏼👇🏼👇🏼

🔗 https://zaya.io/medy7
فضل الله رهنما، شرکت «پلار» وسرد و گرم روزگار

فضل الله رهنما درسال ۱۲۸۶ در شهر اصفهان به دنیا آمد. پس از خاتمه تحصیلات ابتدایی وارد مدرسه کالج اصفهان شد، وی در سال 1307 با درجه SMCفارغ التحصیل و نظر به علاقه وافری که به امور فنی داشت ، پس ازخاتمه تحصیلات چون خانواده‌ای ثروتمند داشت به همین دلیل توانست برای ادامه تحصیل به انگلستان برود و موفق به اخذ مدرک مهندسی برق شود

بعد از بازگشت به ایران به خرمشهر عزیمت کرد و در آنجا به تکمیل معلومات فنی خود پرداخت. وی با خرید یک دستگاه قیچی آهن بر و یک ماشین سری تراش و سایر ماشین آلات موردنیاز که در کمپ ارتش متفقین در خرمشهر برپا شده بود و باقیمانده وسایل جنگی متفقین بود، به اصفهان مراجعت و وسایل و ابزار خریداری شده را نیز به اصفهان حمل نمود و برای فراهم آوردن سرمایه جهت اهداف خود به استخدام کارخانه نور(اولین کارخانه برق اصفهان) به عنوان سرپرست برق و مسئول امور فنی در آمد.

در آن زمان واردات آبگرمکن از آمریکا صورت می‌گرفت و قیمت بالایی داشت، به همین دلیل فقط برخی افراد قادر به خرید آن بودند. وجود نداشتن آبگرمکن در منازلِ مردم، به دلیل نداشتن پول کافی، ذهن او را درگیر کرده بود. با تلاش‌های فراوان توانست اولین آبگرمکن را با بهره گیری از مدل‌های موجود آمریکایی در ایران تولید کند.

رهنما در آن زمان ایده خدمات پس از فروش را نیز اجرایی کرد و هرگاه آبگرمکنی خراب می‌شد شخصا مراجعه و آن را تعمیر می کرد و کسب درآمد می‌کرد. او به فکر ساخت اولین کارخانه یخ بود. کمپرسورها خریداری شد، قالب‌ها در آب نمک متصل به کمپرسور قرار می‌گرفت، بعد از آماده شدن به بازار عرضه می‌شد.

برای ماندگاری بیشتر یخ ها ایده‌ای به نظرش رسید-ساخت اولین یخدان دوجداره- فضای بین دوجدار با پنبه پر می شد و داخل آن نیز عایق بود؛ نام آن را پلار به معنای قطبی گذاشت، علامت محصول نیز خرس قطبی بود که روی محصول نصب می‌شد.

دیگر محصول یعنی آبگرمکن نیز به همین نام به بازار عرضه شد. کارخانه پلار مدرن وصنعتی شده بود. مدتی بود تعدادی بخاری از آمریکا به ایران وارد می‌شد که به آن‌ها بخاری باغی می‌گفتند، او تصمیم گرفت این بخاری را نیز بومی‌سازی کند، با تلاش های فراوان موفق به تولید شد؛ اما مشکل دیگری به وجود آمد، بخاری‌ها فروش نمی‌رفت!

به همین دلیل او تصمیم گرفت یک سال به صورت رایگان، بخاری ها را در اختیار کشاورزان بگذارد. بعد از یکسال کشاورزان متوجه شدند استفاده از بخاری باعث سالم ماندن محصولات در برابر سرما می‌شود و این شد که سرمایه بازگشت و تولید بیشتر شد و برند «پلار» در ميان خانواده هاي ايراني، جا باز كرد .


✅ @karkhone
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!

| ندا گنجی
شادی معرفتی


فرداي بهمن‌ماه 1357، زمانه در ایران به گونه‌ای دیگر رقم خورد. چند ‌ماه بعد از اشغال سفارت آمریکا، اندکی که از شور و التهاب روزهای اول انقلاب افتاد، روزگار احقاق حق‌های گرفته‌شده رسید. پول‌هایی که مردم آن را حق خود می‌دانستند و خیال می‌کردند در جیب پولدارترها جا مانده است.


در میان این پولدارترها اما همه‌جور آدمی بود، از دست‌های پینه‌بسته‌ احمد خیامی که در گاراژ و كارواش، شیشه ماشین‌ها را شسته بود تا پیکان را به خیابان‌های ایران بیاورد و این خدنگ نوستالژیک را تبدیل به خاطره جدانشدنی چندین نسل ایرانی کند؛ تا ثابت پاسال رانت‌خوار مشهور آن سال‌ها، و حتی حاج‌علی طرخانی که خود مبارز انقلاب بود و به دستور امام خمینی، مسوول رسیدگی به اموال دیگران شد؛ و در عوض جای خالی بسیاری از دانه‌درشت‌ها در این فهرست خالی است.

در چهارم دی‌ماه 1358 قانون «حفاظت و توسعه صنایع ایران» در دو ماده تصویب شد. بر اساس این قانون صنایع و معادن بزرگی که صاحبان آن از طریق روابط غیرقانونی با رژیم گذشته، استفاده نامشروع از امکانات و تضییع حقوق عمومی به ثروت‌های کلان دست یافته بودند، و برخی از آنها از کشور متواری بودند، به تملک دولت درآمد.

51 نفر مشمول بند ب این قانون شده بودند، که با اضافه شدن دو نام دیگر به فهرست، به 53 نفر مشهور شدند. 53 نفر که روزگاری بخش اعظمی از ثروت این سرزمین را در اختیار داشتند و امروز بعد از گذشت 34 سال، ردپای برخی از آنان را به سختی می‌توان لابه‌لای کتاب‌ها و خطوط روزنامه‌ها جست‌وجو کرد و از برخی از آنان جز نام، هیچ نجست. امروز خیلی از آنها در میان ما نیستند اما یادگار آنها به‌جا مانده. کارخانه‌هایی که همچنان چرخشان می‌چرخد و برندهایی که اگرچه خاموش شده‌اند اما نقش آنها هنوز در خاطره‌ها مانده است.

از میان 53‌نفری که آن روزها توفان انقلاب 57 با خود برد، توانستیم از 40 نفر خط و خبری پیدا کنیم. از 13 نفر اما هیچ خبری در دست نیست.

انتهای بخش اول.

✅ @karkhone
👍1
تمهیداتی برای لحظات بحرانی

در تصویر فوق تیم فنی ابر آروان مشغول عملیات برگرداندن سرویس ها هستند. اکثر ماها بارها چنین شرایطی را تجربه کردیم. روی زمین نشستیم و خم شدیم روی لپ تاپ. شارژ باطری تمام کردیم رفتیم پشت رک ها. اینترنت نداشتیم و ... لحظاتی پر از استرس ناشی از قطع شدن سرویسهای حیاتی سازمان و یا از دست رفتن اطلاعات.
آنچه که در شرایط استرس به شدت به آن نیاز داریم تمرکز ذهنی است. شرایط دیتاسنتر با آن همه سر و صدا و باد سرد و مستقیم کولرها و زوزه سرورها و UPSها و بویژه شرایط نامناسب نشستن باعث افزایش استرس و بالا رفتن ضریب خطا می شود.

باید تمهیدات لازم را در دیتاسنترها برای مواقع بحرانی از قبل پیش بینی کرده باشیم. وجود کاپشن مناسب، پریز برق در دسترس، مانیتور و کیبورد خوب و سالم و Patch cordهای بلند و Flash Memory ، مهیا بودن اینترنت مجزا و از همه مهمتر در دسترس بودن صندلی مناسب به تعداد کافی بسیار مهم است.

✅ @karkhone