Karkhoone | کارخانه | کارخونه
7.29K subscribers
4.04K photos
472 videos
81 files
1.42K links
کارآفرینی به روایتی دیگر...


وبسایت:
Karkhoone.com

توییتر:
twitter.com/karkhoone

📌گروه تبلیغاتی عدد:
@ADD_ADDS

دالان ارتباطی:
@channel_kar
Download Telegram
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت! | ندا گنجی شادی معرفتی فرداي بهمن‌ماه 1357، زمانه در ایران به گونه‌ای دیگر رقم خورد. چند ‌ماه بعد از اشغال سفارت آمریکا، اندکی که از شور و التهاب روزهای اول انقلاب افتاد، روزگار…
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!

| ندا گنجی
شادی معرفتی

از میان 53‌نفری که آن روزها توفان انقلاب 57 با خود برد، توانستیم از 40 نفر خط و خبری پیدا کنیم. از 13 نفر اما هیچ خبری در دست نیست.

1. آذر ابتهاج

آذر صنیع همسر ابوالحسن ابتهاج در سال 1306 در خانواده‌ای متمکن در بابل متولد شد. پدرش حسین صنیع از دندانپزشکان بنام مازندران بود. او نیز طبابت را برگزید و از دانشکده دندانپزشکی دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. او عضو سازمان شورای زنان، استاد دانشکده دندانپزشکی و مدتی نیز مدیر مسوول مجله دندانپزشکی بود. آذر مشوق اصلی همسرش در تاسیس بانک ایرانیان بود که با خرید سهام آن بانک، به عنوان اولین زن مدیر بانک در ایران شناخته می‌شود و هنگام زندانی شدن همسرش در دوره امینی، مدیریت امور بانک را عهده‌دار بود. آذر و همسرش پیش از پیروزی انقلاب، سهام خود را در بانک ایرانیان به هژبر یزدانی واگذار کردند. نقل است پس از انقلاب وقتی حکم شورای انقلاب در مصادره اموالش را شنید، گفت: «من خودم از این عنوان تعجب‌زده شدم، چون نه مقاطعه‌کار بودم و نه صاحب سرمایه، فقط عضو هیات‌مدیره بانکی بودم که شوهرم بنیان نهاده بود، فکر می‌کنم بیشتر حسادت‌ها کار ما را به اینجا کشاند.»

2. ابوالحسن ابتهاج

اولین رئیس سازمان برنامه و بودجه که سال‌ها سابقه بانکداری داشت و بانکداری را از بانک شاهی در سال 1299 آغاز کرد و در سال 1321 به مدیرعاملی بانک ملی رسید و هشت سال بعد، در کسوت سفارت، راهی پاریس شد و پس از کودتای 28 مرداد، به ریاست سازمان برنامه برگزیده شد. در سال 1338 از خدمت کناره گرفت و بانک خصوصی ایرانیان را به همراه همسرش تاسیس کرد. در دوران نخست‌وزیری امینی، در ظاهر به جرم فساد مالی راهی زندان شد، و پس از هشت ‌ماه با وثیقه آزاد شد. ابتهاج پس از آزادی، ابتدا ۲۵ درصد سهام بانک ایرانیان را به سیتی‌بانک آمریکا فروخت و سپس در سال ۱۳۵۶ با واگذاری کامل باقی‌مانده سهام به هژبر یزدانی، ایران را برای همیشه ترک کرد و در اسفند 1377 در لندن بدرود حیات گفت.

3. خسرو ابتهاج

فرزند احمدعلی ابتهاج، کارمند سازمان برنامه و بودجه بود که در سال 1353 به عنوان تنها فرد مسوول مذاکره با شرکت‌های خارجی برای هدایت تکنولوژیک و به دست آوردن سخت‌افزار در رابطه با جنبه‌های مختلف برنامه فضایی ایران انتخاب شد و به دلیل وجود سوءتفاهماتی در انعقاد قرارداد با شرکت‌های خارجی، به او پیشنهاد شد استعفایش را تسلیم نماید، ابتهاج چنین نکرد و در نتیجه از خدمت منفصل شد. او پس از انفصال از خدمت وارد بخش خصوصی گوردون وینکلر شد. پدرش احمدعلی ابتهاج از پیشکسوتان صنعت سیمان ایران و از گردانندگان شرکت‌هایی چون سیمان شمال، سیمان دماوند، ایرانیت، بیرفارب و شرکت ساختمان‌های کشور بود.

انتهای بخش دوم

✅ @karkhone
حق مسلم ما

| یدالله کریمی پور

جمهوری خلق چین از هر دیدگاه ملت- کشوری شگفت است:

۱- با ۲/۳ میلیون نظامی دوره دیده ، بزرگترین ارتش دنیا را دارد؛

۲- نیروی احتیاطش بیش از ۲۵۰ میلیون تن است، که بیش از همه ارتش های جهان است؛ و در صورت لزوم این تعداد می تواند به ۵۷۰ میلیون نیز برسد.یعنی دهها برابر پرسنل آمریکا؛

۳- جمعیتش به زودی به رکورد ۱/۵ میلیارد خواهد رسید(اکنون بیش از ۱/۴۴ میلیارد تن). یعنی تقریبا از هر ۵ تن آدمی، یک تن چینی است؛

۴-زبانش(ماندارین) پر گوینده ترین زبان جهان است. ضریب نفوذش ۲۲/۵٪ است. تقریبا ۱/۸ میلیارد آدمی'؛

۵- با بیش از ۹/۶ کیلومترمربع پهنه، سومین و یا بیشینه چهارمین کشور وسیع جهان است.

۶- با احتمال داشتن ۲۸۰ تا ۶۱۰ کلاهک هسته ای، پس از روسیه و امریکا، توانمندترین قدرت هسته ای جهان را داراست و به اغلب احتمال دارای چندین بمب هیدروژنی است.توان تخریبی این گونه بمب، ۱۰۰۰ برابر بمب اتمی است.

ولی هیچکدام از این ها و دهها رکورد دیگر، منابع اصلی قدرت چین نیستند. نه ارتش غول پیکرش ، نه سوخو-۳۰ ها و تسلیحات هسته ایش. هیچ خردمندی و بلکه عامی، قدرت چین را در این ابزار های زهوار در رفته و دست چندم نمی پندارد. قدرت چین در جای دیگری نهفته است که همه جهانیان و چینی ها به آن آگاهند: توان تولیدی چین و رضایت ۷۵٪ مردم.

توان صادراتی چین در ۲۰۲۰، و اوج کووید- ۱۹، حدود دو برابر آمریکا بود. بیش از ۴/۲ تریلیون در برابر ۲/۳ تریلیون. بیش از ۴ برابر ژاپن؛ چین بزرگترین صادر کننده کالا و خدمات بوده و برای ۹۰٪ کشور، برترین شریک بازرگانی است؛ از جمله برای آمریکا.

توان رفاهی مردم چین طی ۲۷ سال اخیر چند برابر شده و باعث رضایت ۷۵٪ شهروندانش شده است.ولی با این همه در کمال فروتنی خود را ابرقدرت ندانسته، بلکه رسیدن به این مهم را به دستکم ۳۰ سال آتی سپرده اند.

لطفا ۵/۶ تریلیون دلار توان تولیدی داخلی- صادراتی چین، با توان ۵۷ میلیارد دلاری صادراتی جمهوری اسلامی مقایسه شود . چیزی حدود ۱۰۰۰ برابر. این در حالی است که تا ۱۹۷۹- ۸۰، صادرات این دو کشور تقریبا برابر بود. تفاوت GDP های دو کشور نیز، تا ۲۰۱۹، دستکم یک(ایران) به حدود ۱۵ بوده است.

به گمانم‌ حکومت جمهوری‌اسلامی، مردم را باید ترغیب نماید که همگی با هم بسرایند: کسب بازار جهانی، حق مسلم ما است.

به گمانتان دستیابی به رهبری جهان و تشکیل حکومت جهانی، هنوز برایمان زود نیست؟

✅ @karkhone
چرا به چیزهایی که می‌گویید فکر نمی‌کنید ای پسران اسراییل؟

اقتصاد چین همین الانش هم اندازه اقتصاد آمریکاست اگه قدرت واقعی خرید در نظر گرفته بشه. تحریم هوآوی و اعمال تعرفه که قرار نیست سایز اقتصاد جایی رو تغییر بده. بعضی کشورها در بسیاری از زمینه‌ها مدت‌هاست از آمریکا جلو زده‌اند. الان کوچک‌ترین پردازنده جهان رو تایوانی‌ها میسازند، نه آمریکایی‌ها. اپل شیشه‌های نمای ساختمان جدیدش رو از آلمان وارد کرد چون هیچ کس در آمریکا نیست که شیشه‌های چندمتری با اون کیفیت بسازه. چطور قبلا آمریکا از این حساسیت‌ها نداشت و یهو الان داره؟ یه مشت تجهیزات شبکه از پردازنده که همیشه استراتژیک بوده مهم‌ترن؟

سیاست کلی آمریکا جلوگیری از جلو زدن دیگران نیست. سیاست کلی، جلوگیری از بهم زدن قواعد بازیه. چین، به قواعد بازی تن نمیده. دود این تن ندادن فقط به چشم آمریکا نمیره، بلکه به چشم کل مردم دنیا میره. حتی من و شمایی که ظاهرا نه سر پیازیم و نه تهش‌.

✅ @karkhone
👍1
گشت ارشادِ اقتصاد ایران!

| علیرضا خدابخشی

کلیات طرح مالیات بر عایدی سرمایه در مجلس تصویب شد.

مالیات بر عایدی سرمایه بنا بر ادعای طراحان ایرانی ان، نوعی مالیات تنظیم کننده است که هدف ان ایجاد درامد برای دولت نیست بلکه می خواهد از گرایش سرمایه مردم به سمت سرمایه گذاری های سوداگرانه پیشگیری کند.
فرض طراحان مالیات بر عایدی سرمایه این است که اکثر مردم انگیزه ای برای سرمایه گذاری در تولید ندارند پس باید جلوی سفته بازی را گرفت تا مردم در تولید سرمایه گذاری کنند. طراحان باید به این سوال پاسخ دهند که ایا ان عده قلیلی که انگیزه تولید داشته اند موفق به سرمایه گذاری شده اند یا با مانع مواجه شده اند؟!

طراحان مالیات بر عایدی سرمایه، کارمند و نان خور حکومت هستند. انها مشاغل ازاد ندارند و همین امر موجب می شود که نه بر مبنای شناخت از سرمایه گذاری در ایران، بلکه برمبنای مشهورات غلط رایج در افکار عمومی، تصمیم بگیرند.

یکی از نمایندگان مدافع مالیات بر عایدی سرمایه در ایام تبلیغات انتخابات مجلس، لیست اموال خود را منتشر کرده بود. اموال چندانی نداشت اما بیشتر پولش را روی زمین ۶۵ متری (تعجب نکنید به حروف شصت و پنج متری) در یکی از مناطق ساخته نشده و درحال پیشرفت شهر سرمایه گذاری کرده بود و البته به نظر من کار عاقلانه ای کرده بود.

حدود ۱۵ سال است که دولت موظف شده است شرایط مدارک لازم برای مجوزهای کسب و کار را در یک کتاب یا پایگاه اینترنتی فقط بنویسد، باورتان می شود هنوز کامل نشده است؟!
در کشوری که پزشکی و داروسازی و پرستاری خواندن آرزو است و پروانه داروخانه و پروانه وکالت ۲۰ سال زمان می برد و بانکهایش نه وام می دهند و نه سود بالاتر از نرخ تورم، و تبدیل بیابان به کارخانه و انبار و خانه ممنوع است حالا قرار است خانه و ملک و ساختمان خریدن برای فرار از کاهش ارزش دارایی در حمله مغولی تورم هم ممنوع شود! غافل از اینکه راه بر کنزکردن طلا و ارز و رمز را نمی توانند سد کنند و زمین خدا بزرگتر از قفس بروکراسی ایران است!

نوع برخوردهای بروکراسی جمهوری اسلامی با سرمایه گذاران، تا کنون صدها میلیارد دلار از سرمایه های کشور را فراری داده و دودستی تقدیم امریکا، اروپا، امارات و ترکیه کرده است و همچنان می کند. مالیات برعایدی سرمایه این روند را تشدید خواهد کرد.

نسل قبلی این نمایندگان بجای عمل کردن به قسم خود برای پاسداری از قانون اساسی و ازجمله تسهیل ازدواج، با طرحها و مدیریت خود ۱۴ میلیون دختر و پسر مجرد را که انبوهی از انان بیکارند به خیابان های ایران روانه کردند و به قصد قربت خواستند که با گشت ارشاد، عفاف و حجاب را گسترش دهند!
مالیات بر عایدی مسکن نسخه جدید گشت ارشاد است که خواسته است بدون تسهیل سرمایه گذاری در ایران و رفع موانع ان، سرمایه را به سمت تولید سوق دهد. اگر گشت ارشاد توانست مجرد های ایرانی را به ازدواج تشویق کند مالیات بر عایدی سرمایه هم می تواند!


✅ @karkhone
رقابت جارى به كنار، ديروز پايان نزديك به سه سال رياست آقاى دكتر همتى بر بانك مركزى بود

| مجید شاکری

اين تحریر تقديرى است از حدود سه سال زحمات ايشان فارغ از آنچه در آينده رخ مى دهد.
اگر در تير ١٣٩٧، اعمال مصوبه فروردين ٩٧ دولت متوقف نمى شد، از حدود پاييز مديريت ترازپرداختها ناممكن مى شد.

هر چند در همان سه ماه طورى ذخاير ارزى با كيفيت ايران آب رفت كه بعدتر كمبود ذخاير مجاز براى خريد كالاي اساسى، به بحران ٩٩ بدل شد.اگر در مهر ٩٧بانك مركزى با اصرار از شوراى سران مجوز نمى گرفت و به بازار آزاد بازنمى گشت،معلوم نيست در تنش هاى دو سال بعد نرخ ارز چه اعدادى را مى ديد.

در زمستان ٩٧ بانك مركزى براى اولين بار مستقيما وارد حوزه كنترل مبادلات ريال شد. روندى كه از ممنوعيت چك تضمينى آغاز و به اجراى كامل قانون چك در دو سال بعد ختم شد. با قاعده گذارى مكانيسم گزير، بانكهاى خصوصى ناچار از تعيين تكليف اضافه برداشتها و رعايت بيشتر نظم شدند.

تقريبا همه بانكهاى بد يا ذيل سرپرستى رفتند يا ادغام شدندو در ميان ناباورى مديريت بانكى در اندازه آينده تيك اور شد و مصارفش تا حدى كه ميراث آن اجازه مى داد كنترل شد. در بهار ٩٨ آمريكا يك دور جديد حمله تحريمى از تروريستى اعلام كردن سپاه تا صفر كردن معافيت فروش نفت ايران آغاز كرد.

بانك مركزى دقيقا از روز اول فروردين ٩٨ فعال بود و واكنش نشان داد و با وجود دستگيرى چند صراف اصلى در دبى مانع از تغيير نرخ ارز شد. تلاش هاى جدى براى تغيير نقشه ارزى انجام شد از جمله بارها سفر به عراق كه با همكارى شهيد سليمانى منجر به ايجاد كانال TBI شد.

نتيجه دست برتر امنيتى ايران در تابستان ٩٨ و تلاش هاى بانك براى ترجمه آن به نقشه ارزى جديد تحت كنترل ماندن نرخ ارز در تابستان و پاييز ٩٨ عليرغم فرسايش شديد منابع ارزى بود.

در پاييز ٩٨ بانك شروع به تجهيز قانونى عمليات بازار باز كرد.همچنين عمليات بازار متشكل عليرغم مخالفت رييس جمهور شروع شد و روش مداخله بانك در بازار اسكناس تغيير كرد. هر چند كه بدليل مخالفتها با معافيت اين بازار به اتاق تسويه بدل نشد.

با وقوع آبان ٩٨، جهت انتظارات تغيير كرد و با شهادت شهيد سليمانى ضمانت امنيتى كانالهاى متعددى تضعيف شد. با وقوع كرونا در چين چرخه درهم مدتدار متوقف و از بهمن ٩٨ بحران جديددر نرخ ارز آغاز شد. در غياب همكارى صمت، بانك ناچار شد راسا از طريق تخصيص گروهى در نيما واردات را تحديد كند.

ادامه متن

✅ @karkhone
کارخانه ۵۰ ساله «بلبرینگ‌سازی تبریز» را پس از ورشکسته کردن به حراج گذاشتند

اداره امور ورشکستگی تبریز با نصب بنری در مقابل این کارخانه نوشت:«شش دانگ کارخانه بلبرینگ‌سازی با کلیه اموال و سایر امتیازات موجود در کارخانه» روز یکشنبه ۲۳ خردادماه در دادگستری کل آذربایجان شرقی از طریق مزایده به فروش خواهد رسید.

کارخانه بلبرینگ سازی تبریز در ۱۳۴۸ با مشارکت شرکت SKF سوئد، تأسیس شد و تنها تولید کننده انواع بلبرینگ و رولر در کشور بود. این کارخانه یکی از واحدهای موفق صنعتی آذربایجان بود که تا پیش از سال ۹۱ محصولات آن به صورت پیش‌فروشی عرضه می‌شد.

پس از آنکه این کارخانه در سال ۹۱ به بهانه «خصوصی سازی» به اشخاص نزدیک به حکومت واگذار شد دچار بحران شد و شمار زیادی از کارگران کارخانه اخراج شدند.

حدود ۳۰۰ کارگر در این کارخانه مشغول به کار بودند که در سالهای گذشته در اعتراض به خیانت های صورت گرفته در این کارخانه و وضعیت اسفناک این واحد تولیدی، بارها دست به اعتراض زدند!

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت! | ندا گنجی شادی معرفتی از میان 53‌نفری که آن روزها توفان انقلاب 57 با خود برد، توانستیم از 40 نفر خط و خبری پیدا کنیم. از 13 نفر اما هیچ خبری در دست نیست. 1. آذر ابتهاج آذر…
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!

| ندا گنجی
شادی معرفتی

4. مراد اریه

مراد اریه فوت و فن تجارت را از همان دوره نوجوانی در مغازه برادرش «یحیی اریه» آموخت. او در سال 1277 در کاشان و در یک خانواده یهودی متولد شد. تجاربی که اریه در جریان سفرهایش به اقصی نقاط جهان از روسیه به انگلیس و ایتالیا به دست آورد، او را در جوانی به یکی از تاجران صاحب‌نام پارچه و منسوجات تبدیل کرد. اریه در کنار تجارت به عرصه سیاست نیز آمد و رفت داشت و در چهار دوره، نمایندگی کلیمیان را در مجلس شورای ملی بر عهده داشت. او در سال 1340، نخستین مجتمع تجاری را به مرحله بهره‌برداری رساند که کارخانجات سرامیک‌سازی و کاشی‌سازی ایرانا، پلاستیک‌سازی، ملامین‌سازی تهران، واحد تولیدی پتو پرنیان، کارخانه بستنی‌سازی الدورادو و نیز چندین واحد کوچک و بزرگ تولیدی نیز در این مجتمع قرار داشت. انقلاب که پیروز شد، اریه به نیویورک رفت و در سال 1372 نیز درگذشت.


5. جعفر اخوان

در توصیف نقش «جعفر اخوان» در اقتصاد ایران، همین بس که گفته می‌شود، او شالوده صنعت خودرو را در ایران بنیان نهاده است. اخوان، شرکت بازرگانی «جیپ» را زمانی تاسیس کرد که خیابان‌های ایران مملو از اتومبیل‌های کادیلاک، بیوک یا شورولت آمریکایی بود. او، ابتدا به واردات «جیپ ویلیز» پرداخت و سپس در سال 1335 خط مونتاژ آن را در کشور راه‌اندازی کرد. اخوان حدود سه سال بعد توانست «جیپ شهباز» را از کیلومتر 9 جاده مخصوص کرج روانه بازار کند. تغییر نام شرکت جیپ به جنرال‌موتورز نیز زمانی روی داد که اخوان در سال 1352، 45 درصد سهام این شرکت را به جنرال‌موتورز واگذار کرد و البته بخشی از سهام این شرکت به بنیاد پهلوی رسید. این شرکت تولید‌کننده خودروهای لوکس، پس از انقلاب به سازمان گسترش واگذار شد و نام آن به «پارس‌خودرو» تغییر کرد. اخوان همچنین یکی از سهامداران بانک داریوش نیز بود.


6. عبدالحمید اخوان‌کاشانی

از میان فرزندان «عبدالباقی اخوان‌کاشانی» تاجر بزرگ فرش در کاشان عبدالحمید بیش از سایر برادرانش به تجارت،علاقه نشان داد. این گرایش، بعد‌ها از او یک بازرگان کارآزموده تجهیزات الکترونیکی ساخت. کسی که نخستین ماشین لباسشویی و رادیوی ترانزیستوری را به ایرانیان هدیه کرد. نمایندگی محصولات خانگی زانوسی، چرخ خیاطی کهلر و نمایندگی شرکت الکتریکی R.E.F نیز از دیگر فعالیت‌های برجسته او و برادرانش به شمار می‌رود. اما آنچه نام عبدالحمید را بر سر زبان‌ها انداخت، تاسیس فروشگاه بزرگ ایران بود. او با شراکت احمد خیامی نیز توانست فروشگاه‌های زنجیره‌ای کوروش را در سال 1348 راه‌اندازی کند. پای کوروش در مدت کوتاهی به هشت نقطه از ایران رسید، اما اندیشه توسعه این فروشگاه بیش از این توفیق نیافت. در زمان وقوع انقلاب این فروشگاه در تملک عبدالحمید کاشانی نبود. چرا که او به دلیل اختلاف نظر بر سر نحوه مدیریت این فروشگاه سهم خود را به خیامی واگذار کرد.

7. عبدالمجید اعلم

در سال‌های 1347 تا 1357 پروژه‌های عمرانی بزرگ، اغلب به دست «مجید اعلم» سپرده می‌شد. او از پیمانکاران شناخته‌شده در دوره پهلوی در زمینه‌های سدسازی، آبیاری و لوله‌کشی بود. برخی بر این باورند که نشست و برخاست با شخص شاه و روابط حسنه اعلم با برخی مقامات وزارت اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه، نام او را در قراردادهای بزرگ عمرانی مانند سد‌سازی یا لوله‌کشی می‌نشاند. او البته در حالی اتهاماتی همچون قاچاق و احتکار سیمان را در پرونده دارد که سهامدار کارخانه‌های «سیمان تهران» و «قند کرمانشاه» نیز بود.

انتهای بخش سوم

✅ @karkhone
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند

| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟ »

در تجارت خارجی کسی حریف روسیه نیست، چون همه چیز در دست دولت متمرکز است و قدرت و توانایی همه کار دارد و جز رویه معامله متقابل و محدودیت‌های گمرکی با اصول دیگری دنیا نمی‌تواند با این کشور تجارت و رقابت کند؛ مثلا اگر سیاست اقتضا کند که با برزیل معامله نماید و تاجر برزیلی جز قهوه متاعی نداشته باشد و قهوه برای شوروی در حکم تجملات باشد مع‌هذا قهوه را می‌خرد و آن‌چه را آن‌ها می‌خواهند می‌فروشد و باز اگر سیاست مقتضی باشد که با کشورهای آسیایی مثل هندوستان و پاکستان روابط بازرگانی که مقدمه ارتباط نزدیک‌تر سیاسی است باز کنند و آن‌ها در مبادله چیزی نداشته باشند بدهند که به کار شوروی آید، در این‌جا سیاست اقتضای آن را دارد که به نقد معامله شود و در برابر جنس لیره بپردازند.



در کشور جماهیر شوروی سیاست از اقتصاد جدا نیست، هرچه سیاست اقتضا کند در اقتصاد به کار می‌رود و آن‌چه بازرگانی ایجاب کند سیاست از آن پشتیبانی می‌نماید.در همه جا سیاست و اقتصاد نقش واحدی را بازی می‌کند. هر کشوری سیاست خارجی خود را روی اقتصادش استوار می‌سازد. دوستی‌ها و دشمنی‌ها بیش‌تر برای ربودن بازارهای تجارت ظاهر می‌شود و حتی جنگ‌ها بر روی منافع اقتصادی به وجود می‌آید و بنابراین به استثنای کشورهایی که سازمان از هم در رفته‌ای دارند که نمی‌توانند سیاست و اقتصاد خود را با هم تطبیق دهند، تمام کشورهای مهم و متمدن و حتی ممالک عقب‌افتاده نقشه اقتصادی دارند و بر روی نقشه اقتصادی، سیاست خارجی خود را مستقر می‌سازند و در حفظ و نگاهداری تجارت خارجی و موازنه دخل و خرج مملکتی از حیث واردات و صادرات کوشش می‌کنند اما هرگز نمی‌توانند به پای روسیه شوروی برسند خواهید پرسید چرا؟

توضیحاتی که به عرض شما می‌رسد مطلب را روشن خواهد کرد:

در تمام خاک شوروی هرچه عمل می‌آید در اختیار دولت و متعلق به دولت است. هر تجارتی با هر کشوری صورت بگیرد به دست دولت و روی برنامه مشخص انجام می‌شود. تجارت و کسب انفرادی در سراسر این مملکت موقوف و متروک گردیده، موسسات و شرکت‌های ملی صورت خارجی ندارد. کارخانجات متعلق به دولت است، محصولی هم که از کارخانجات بیرون می‌آید در دست دولت متمرکز می‌گردد. مواد خامی هم که به کارخانجات داده می‌شود باز به دست کشاورزان دولت به دست می‌آید و بنابراین از وقتی که دانه پنبه زیر خاک می‌رود تا وقتی که سر از خاک بیرون می‌کشد و برگ و گل می‌دهد و محصول خود را به دست بهره‌برداری می‌سپارد و به صورت مواد خام زیر ماشین‌ها می‌چرخد و پارچه‌اش بیرون می‌آید تا وقتی به صورت مال‌التجاره بسته‌بندی می‌شود و در ترن و کشتی قرار می‌گیرد و به بازارهای عالم عرضه می‌شود و به پول تبدیل می‌گردد و آن پول به مملکت برمی‌گردد همه‌اش به دست دولت، در اختیار دولت، روی نقشه دولت و بر روی سیاست دولت صورت می‌گیرد و این وضع را شما در هیچ کجای دنیا نمی‌توانید پیدا کنید.

در سایر کشورها پنبه را یک دسته از مردم می‌کارند و عمل می‌آورند، دسته دیگر محصول را از کشاورز و مالک می‌خرند و در بازارهای داخلی به اختیار صادرکنندگان یا مصرف‌کنندگان می‌گذارند، کارخانه‌چی پنبه را به یک قیمت، صادراتچی به قیمت دیگر تقاضا می‌کند. هرگاه عرضه از تقاضا بیش‌تر باشد قیمت پایین می‌افتد و کشاورز و مالک از زحمات خود خیری نمی‌بینند و اگر معکوس آن باشد صادراتچی در مشکل فروش می‌افتد یا کارخانه‌چی نمی‌تواند پارچه‌اش را به قیمت مناسب در دسترس فروش بگذارد و بالاخره این دست‌های فردی و تجارت‌های خصوصی هرگز قدرت آن را پیدا نمی‌کنند که در برابر تجارت متمرکزشده در دست دولت شوروی مقاومت و پایداری کنند.

به همین جهت است که می‌گویند تجارت روسیه برای عالم خطرناک می‌باشد زیرا این کشور توانایی آن را دارد که قسمتی از بازارهای دنیا را به خود منحصر سازد به این ترتیب که با رقابت می‌تواند هر صاحب کارخانه و هر بازرگان و موسسه و شرکتی را نابود سازد؛ اگر اراده‌اش تعلق بگیرد سیل جنس را به بازار می‌ریزد و به قیمت کمتر می‌فروشد و به این ترتیب همه را ورشکست می‌سازد. همین‌طور در خرید جنس از کشوری می‌تواند با خودداری از خرید آن‌قدر قیمت را پایین بیاورد که فروشنده را بی‌پا سازد.

منبع: اطلاعات؛ پنج‌شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۱
انتهای بخش اول

✅ @karkhone
علینقی فرمانفرمائیان درگذشت

دکتر علینقی فرمانفرمائیان، از مدیران اقتصادی دوران طلایی اقتصاد ایران به رحمت خدا رفت و مراسم تدفین ایشان امروز انجام شد. فرمانفرمائیان دارای دو درجه دکترا در رشته‌های اقتصاد، علوم رفتاری و حقوق بود و در دانشگاه‌های کالیفرنیا، برکلی و ژنو تحصیل کرده بود. دوران تحصیل او مصادف با جنگ جهانی بوده و بدین لحاظ مشقات زیادی در راه علم اندوزی تحمل کرد.

بعد از مراجعت به کشور، ابتدا به عنوان مدیر مالی سازمان برنامه و بودجه و سپس به عنوان مدیر عامل بانک برنامه انتخاب شد و بعد از آن مدیرعامل بانک اعتبارات صنعتی شد. ایشان از ابتدای تاسیس بورس تهران تا سال ۱۳۵۷ عضو هیات مدیره بودند. در طول ۹ سال مدیر عاملی ایشان بر بانک اعتبارات صنعتی، حدود ۷۰۰ شرکت تولیدی راه اندازی شد.

✅ @karkhone
برنامه‌های اقتصادی نامزدهای ریاست جمهوری را چگونه ارزیابی کنیم؟

| دکتر روح‌اله کهن‌هوش نژاد


بر کسی پوشیده نیست که درحال حاضر نجات اقتصاد اولویت اول کشور است و شعارهای سال در دهه اخیر همگی در این راستا بوده‌اند. با توجه به اینکه در آستانه رقابت‌های انتخاباتی ریاست جمهوری قرار داریم، و بدون شک برنامه‌های اقتصادی نامزدها مهمترین بخش برنامه‌های ایشان را تشکیل خواهد داد و بیشتر مورد توجه مردم قرار گرفت، لازم است به این سوال مهم بپردازیم که این برنامه‌های اقتصادی و حتی شعارها و وعده‌ها را چگونه ارزیابی کنیم. قاعدتاً برنامه‌های مختلف اقتصادی در نهایت می‌بایست به رشد و توسعه اقتصادی منتهی شود. در این نوشتار قصد داریم به این موضوع از منظر نظریه "جهش اقتصادی" بنگریم. البته چگونگی دست‌یابی به رشد اقتصادی پایدار با وجود آن‌که مدت‌ها موضوع تحقیقات اقتصادی بوده، هنوز ناشناخته باقی مانده است.

در مدل قدیمی رشد، انباشت سریع سرمایه به عنوان حلقه مفقوده جهش اقتصادی کشورهای عقب‌تر تلقی می‌شود. لذا کشورهای در حال توسعه به دنبال دست‌یافتن به رشد اقتصادی از طریق تقلید از روش‌ها و نهادهای اقتصادهای پیشرفته هستند. اما کشورهای متعددی در مرحله‌ درآمد متوسط گرفتارند یا انتقال بسیار کند از وضعیت درآمد متوسط به درآمد بالا را تجربه می‌کنند. یافته‌های مطالعه‌ای در بانک جهانی نشان داده که از سال ۱۹۶۰ تا سال ۲۰۱۶ تنها ۱۲ اقتصاد از میان ۱۰۱ اقتصاد با درآمد متوسط به باشگاه اقتصادهای پردرآمد پیوسته‌اند. از این میان، ۹ کشور به دسته‌ اقتصادهای با درآمد متوسط رو به بالا تعلق داشته‌اند و تنها دو کشور جزو اقتصادهای با درآمد پایین یا متوسط رو به پایین بوده‌اند.

بر اساس نظریه جهش اقتصادی که در سال‌های اخیر توسط اقتصاددانانی همچون پرفسور کئون لی استاد دانشگاه سئول توسعه پیدا کرده، اقتصادهای پیشرفته و اقتصادهای عقب‌تر با درآمدهای متوسط و کم، دارای سازوکارهای رشد متفاوتی هستند و «گذرگاه بسیار باریکی» بین این کشورها وجود دارد. بنابراین، کشورها هنگام عبور از این گذرگاه باید بسیار مراقب باشند تا در تله‌ درآمد متوسط گرفتار نشوند. تله‌ درآمد متوسط شرایطی است که در آن اقتصادهای با درآمد متوسط معمولاً با رشد کند اقتصادی روبه‌رو می‌شوند و در نتیجه از پیوستن به طبقه‌ اقتصادهای پردرآمد باز می‌مانند.

بر اساس نظریه جهش، ایجاد قابلیت‌های نوآوری در بنگاه‌های اقتصادی راه‌حلی کلیدی برای رهایی اقتصاد از تله‌ درآمد متوسط است. اقتصادهای با درآمد متوسط معمولاً به دلیل قرار گرفتن بین تولید کم‌هزینه و نوآوری پرهزینه در تله‌ درآمد متوسط گرفتار می‌شوند؛ بدین معنا که هزینه‌های آن‌ها برای رقابت با صادرکنندگان کم‌هزینه بیش از حد بالا بوده و سطح قابلیت‌های فن‌آورانه آن‌ها نیز پایین‌تر از آن است که به آن‌ها امکان رقابت با کشورهای پیشرفته را بدهد. برای عبور از چنین وضعیتی (که به تله‌ درآمد متوسط منجر می‌شود)، مداخلات مؤثری باید از سوی دولت صورت بگیرد که نه تنها بودجه تحقیق و توسعه را فراهم کند، بلکه راه‌های مختلف ترویج قابلیت‌های تحقیق و توسعه را نیز ارتقا دهد. بر این اساس، یکی از محورهای اصلی برنامه نامزدها، می‌بایست توجه به راه‌های مداخله‌ مؤثر برای انتقال نتایج موفقیت‌آمیز فعالیت‌های تحقیق و توسعه‌ انجام شده در موسسات تحقیقاتی دولتی (که تعداد آنها در کشور اندک نیست) و نیز ارتقای کنسرسیوم‌های تحقیق و توسعه دولتی-خصوصی باشد.

انتهای بخش اول

✅ @karkhone
نظر خداوند در انتخابات ریاست‌جمهوری

| جعفر شیرعلی

آیت‌الله خزعلی بسیار پرحرارت سخن می‌گفت؛ «به حق سادات و اجدادشان قسم» ناطق نوری بهتر است.

چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت، دو روز مانده به انتخابات ریاست‌جمهوری دوم خرداد ۷۶ برای بسیاری مسجل شده بود که آرای سیدمحمد خاتمی با شتاب از آرای ناطق نوری پیشی گرفته است اما آیت‌الله خزعلی به یزد، زادگاه خاتمی، رفته بود و در سخنرانی‌اش از احتمال پیروزی قطعی ناطق نوری با اختلاف رای بالا سخن گفت.

خزعلی به مردم یزد گفت، شنیده است که یزد در دفاع از حق خاموش است؛ «من زنده باشم و یزد خاموش؟»

او از رای جامعه‌ی مدرسین به ناطق گفت و این‌که از چهار مسیر، از اطرافیان رهبری بررسی کرده است و دریافته که تمایل رهبری به ناطق نوری است. از خاتمی انتقاد می‌کرد اما می‌گفت«اما آقای ناطق نوری صد درصد دستش توی دست ولایت فقیه است.»
خزعلی به مردم ‌گفت: «ببینید چه کسانی دارند کار می‌کنند و پشت سرند؟ روزنامه‌ی اسرائیل را ببینید. روزنامه‌ی بی‌بی‌سی را ببینید. آقایان، برادران، خواهران، بیدار باشید.»

به فیلمی اشاره کرد که در تهران از خانمی که؛ «زلفش را هم بیرون گذاشته» می‌پرسند به چه کسی رای می‌دهد و او می‌گوید خاتمی؛ چون آزادی می‌دهد؛ «بند چارقدش را هم بر می‌دارد. چرا این‌ها را نمی‌گیرند؟!» انتقاد از خاتمی را ادامه داد، دقایقی جلسه به هم ریخت و شعارها سخنرانی را قطع کرد؛ «حسین حسین شعار ماست، خاتمی افتخار ماست» شعارها که تمام شد، خزعلی گفت در پایان سخنانش حقیقتی را آشکار خواهد کرد که شعاردهندگان؛ «از این‌که از روی نادانی شعار داده‌اند شرمنده خواهند شد.»

آن روزها سیدمحمدحسین طباطبایی، کودک حافظ قرآن، در کانون توجه افراد مذهبی بود و تسلطش بر قرآن در سن پنج، شش سالگی بسیاری را شگفت‌زده کرده بود. او می‌توانست به سوالات افراد با بخشی از آیات قرآن جواب بدهد. خزعلی گفت پیش از سخنرانی به محمد‌حسین طباطبایی زنگ زده است و درباره‌ی انتخابات پرسیده است و طباطبایی جواب داده؛ «فَبِهُدَاهُمُ اقْتَدِهْ» خزعلی گفت یعنی به هدایت روحانیون اقتدا کن. «گفتم به تیپ آقای خاتمی چه می‌گویی؟» پاسخ داد؛ «إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ» خزعلی معنی این جواب را این‌گونه توضیح داد؛ « این‌ها گمراه شده‌اند و تو نمی‌توانی هدایت‌شان کنی.» و گفت این همان حرفی است که شعاردهندگان را شرمنده می‌کند؛ «حالا تا صبح به خودت بپیچ. این حرف دیگر مال من نیست، مال روحانیت نیست، مال خداست که دارد به قلب این بچه القا می‌کند. حالا فردا برو پای صندوق هر چی خواستی و به هر کی خواستی رأی بده... اگر سر جنگ با خدا داری بارک‌الله!» نتیجه‌ی انتخابات را نیز چنین پیش‌بینی کرد؛ «برای هر چهار نفر کاندیدا دعا کنید، برادران مسلمان ما هستند. یکی‌شان یک و نیم درصد رأی می‌آورد. یکی‌شان شاید پنج، شش درصد و آقای ناطق نوری حدس می‌زنم بین پنجاه و شش تا شصت درصد و مابقی پایین‌تر.» (جمهوریت؛ افسون‌زدایی از قدرت ص۴۲۱-۴۲۷)


توان زیادی از حوزه و روحانیت در این انتخابات خرج شد تا ناطق نوری رای بیاورد. سیدمهدی طباطبایی در خاطراتش روایت کرده است: «به نقاط مختلف کشور سفر کردیم و علما را دعوت می‌کردیم که از آقای ناطق حمایت کنند... حتی حوزه علمیه هم وارد شد. آقای قرائتی در برنامه‌های تلویزیونی خودش اشاره‌هایی داشت، آقای جوادی آملی هم در تیزر تلویزیونی به همراه چند تن دیگر از بزرگان برای تایید شخصیت آقای ناطق صحبت کرد اما این یک کشتی بود که هرچه بیشتر به آن آویزان می‌شدیم، بیشتر غرق می‌شد. یعنی هر چه‌قدر به این کشتی وزنه آویزان می‌کردیم، سنگین‌تر می‌شد. من چند روز مانده بود به انتخابات متوجه این نکته شدم.» او توضیح داده است که چه‌گونه این پشتیبانی زیاد بخشی از روحانیت را هم رویگردان کرد. (اخلاق و مبارزه ص۲۰۳ و ۲۰۴)

در نهایت خاتمی با اختلاف چند برابری پیروز انتخابات شد. چند روز پس از انتخابات آیت‌الله امینی در دیدار با هاشمی رفسنجانی از «سوءمدیریتی که باعث شکست اعتبار روحانیت در انتخابات شد» گله کرد و نیز«از کارشکنی های احتمالی که به زودی علیه آقای خاتمی بروز خواهد کرد» گفت. چند روز بعد آیت‌الله امامی کاشانی از هاشمی«برای قرض‌هایی که در تبلیغات ریاست‌جمهوری بارآورده استمداد کرد.» و 28 خرداد ری‌شهری به هاشمی خبر داد؛ روحیه افرادی مانند آیت‌الله جوادی آملی و حجت‌الاسلام قرائتی که وادار به موضع‌گیری در انتخابات شده‌اند، بد است. (انتقال قدرت، ص 172،183و 22)


این روزها ۲۴ سال از آن ایام می‌گذرد. در روزهای گذشته یکی از سخنرانان مذهبی کشور پیوندهایی زده است، میان انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ و مسئله‌ی ظهور امام زمان.


آیا این کشتی ظرفیت این همه آویزان شدن را دارد؟ چرا هر بار وزنه‌های بیشتری به آن آویزان می‌کنید؟
تصویر

✅ @karkhone
تولید اولین شمش مس در لحظه آزادسازی خرمشهر

| روایت محمدهادی اردبیلی مدیرعامل وقت شرکت مس از تولید اولین شمش

ساعت نه صبح سوم خردادسال ۶۱ بود که اولین شمش مس را در میان اشک های شوق بچه ها تولید کردیم. یک ساعت بعد خبر آزادسازی خرمشهراعلام شد.

وقتی از نقص کنورتورها آگاه شدیم، سریع با ذوب آهن تماس گرفتیم. ذوب‌آهن هم یک گروه آجرچین را با چند تریلی آجر نسوز فرستادند به سرچشمه.

ظرف یک هفته آجرهای جدید جایگزین شد و دوباره کنورتور را گرم و راه‌اندازی کردیم. 48 ساعت شخصاً در واحد ذوب نشسته بودم و شبانه‌روزی کار را انجام می‌دادیم.

ما می‌خواستیم در سالروز تولد امام حسین (ع) اولین ذوب صورت گیرد اما مشیت الهی اینگونه بود که موفقیت ما در جبهه اقتصادی با پیروزی رزمندگان در جبهه جنگ هم‌زمان شود. این شیرین‌ترین خاطره زندگی حرفه‌ای من است.

راه‌اندازی واحد ذوب بازتاب خوبی هم در رسانه‌های داخلی و خارجی داشت به‌طوری‌که مدیرعامل وقت شرکت پارسنز جردن برای من تلگراف تبریک فرستاد.

امام فرموده‌اند ما می‌توانیم؛ این یک شعار نیست، یک واقعیت است که باید باور کنیم. مگر مغز ما با کارشناس آمریکایی یا کانادایی چه فرقی دارد؟


به مرور خودباوری بچه‌ها بیشتر شد به‌طوری‌که بعدها قطعات بزرگ قالب که حتماً باید از آمریکا می‌آمد را بچه‌ها در اینجا طراحی و ساختند.

✅ @karkhone
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!

| ندا گنجی
شادی معرفتی

8. محمدتقی برخوردار

پدر صنایع لوازم خانگی ایرانی. ایران در دهه 1340، شاهد تاسیس و رشد صنایع لوازم خانگی بود. یکی از مهم‌ترین مردان این عرصه حاج‌محمدتقی برخوردار بود. او در دهه 1340 وارد عرصه صنعت شد و طی دو دهه به تولید کالاهای صنعتی دست زد. او، پس از 20 سال تجارت و واردات کالاهای مدرن صنعتی، اقدام به سیاست جایگزینی واردات و تاسیس کارخانه‌های لوازم خانگی کرد. از جمله کارخانه‌های او می‌توان به پارس‌الکتریک (رادیو و تلویزیون)، شرکت صنعتی پارس توشیبا (انواع کالاهای لوازم خانگی مثل پنکه، آبمیوه‌گیری، چرخ گوشت و انواع پلوپز در شهر رشت)، شرکت لامپ پارس توشیبا، شرکت فرش پارس، شرکت کالای الکتریک و شرکت‌های کارتن البرز، سرامیک البرز و کاشی پارس اشاره کرد. شرکت لوازم خانگی پارس با سرمایه‌گذاری مشترک جنرال‌الکتریک آمریکا به یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان داخلی یخچال، فریزر و لباسشویی تبدیل شد. با پیروزی انقلاب و بازگشت امام خمینی، حاج‌برخوردار که در انگلستان اقامت داشت، به ایران بازگشت. او برای مدتی کوتاه به عضویت هیات‌مدیره کشتیرانی انتخاب شد. اما اموالش ملی اعلام شد. در سال 1373 دادگاه حکم به بازگرداندن مقداری از زمین‌های موروثی‌اش کرد و یک سال بعد حکم استرداد منزل شخصی‌اش صادر شد. حاج‌محمد تقی در سال 1374 سکته خفیفی کرد و دچار فراموشی شد. سرانجام در سال 1378 با سکته دوم به بیماری آلزایمر مبتلا شد و در پی آن تمام حیات اقتصادی و اجتماعی و خانوادگی را به محاق فراموشی سپرد.

9. مهدی بوشهری

اگرچه خون حاج‌محمدآقا بوشهری، ملقب به معین‌التجار را در رگ‌هایش داشت، اما ازدواج با اشرف پهلوی، او را به ثروت و شهرت رساند. از میان شرکت‌ها و موسساتی که مهدی بوشهری سهامدار آن بود، می‌توان به شرکت‌های واردات و حق‌العمل‌کاری سولز ایران، شرکت پلیران، شرکت پخش نوار و صفحه اپریل، شرکت واردات شیشه و لوازم برقی تکنیساز، شرکت خدمات سینمایی و فیلمبرداری، شرکت گسترش صنایع سینمایی ایران، شرکت ایرساکو، شرکت آب‌های معدنی دماوند، شرکت صنایع ساختمانی ثزا، شرکت امک چالوس و شرکت لبنیات پاستوریزه پاک اشاره کرد. او البته در نقش یک رایزن تجاری یا واسطه، تعدادی رآکتور اتمی از فرانسه برای نیروگاه‌های ایران خریداری کرد. بوشهری پیش از آنکه با درباریان وصلت کند به مدیریت فستیوال‌های هنری می‌پرداخت. گفته می‌شود او، هنگامی که مدیریت خانه ایران در پاریس را بر عهده داشت، حدود دو میلیون فرانک فرانسه از بانک ملی ایران تسهیلات گرفت و به‌رغم پیگیری‌ها از پرداخت آن امتناع کرد.

10. عنایت بهبهانی

آخرین رئیس اتاق بازرگانی پیش از انقلاب اسلامی بود. در سال 1306 در اهواز به دنیا آمد. تحصیلات متوسطه را در دبیرستان البرز گذرانید، پس از اخذ دیپلم به آمریکا رفت و در دانشگاه میشیگان مهندسی ماشین‌آلات کشاورزی و در مریلند مهندسی مکانیک خواند. وی پس از بازگشت به ایران، در واحدهای صنعتی پدرش مشغول به کار شد. او در تاسیس شرکت صنعتی جنرال در ایران نقش بسزایی داشت و مدت هجده سال عضو هیات‌مدیره شرکت مذکور بود. او مدتی نیز نایب رئیس انجمن شهر تهران و همچنین عضو هیات‌رئیسه اتاق بازرگانی تهران بوده است. بهبهانی از سال 1345 فعالیت سیاسی خود را با عضویت در حزب ایران نوین آغاز کرد و در دوره‌های بیست‌و‌سوم و بیست‌وچهارم به نمایندگی از مردم تهران به مجلس شورای ملی راه یافت. او همچنین از سال 53 تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی ریاست اتاق ایران را عهده‌دار بود. او تا سال 1361 در ایران ماند و در سال 1389 در کانادا درگذشت.

انتهای بخش چهارم

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
برنامه‌های اقتصادی نامزدهای ریاست جمهوری را چگونه ارزیابی کنیم؟ | دکتر روح‌اله کهن‌هوش نژاد بر کسی پوشیده نیست که درحال حاضر نجات اقتصاد اولویت اول کشور است و شعارهای سال در دهه اخیر همگی در این راستا بوده‌اند. با توجه به اینکه در آستانه رقابت‌های…
برنامه‌های اقتصادی نامزدهای ریاست جمهوری را چگونه ارزیابی کنیم؟

| دکتر روح‌اله کهن‌هوش نژاد


عامل دومی که منجر به باقی ماندن کشورها در تله درآمد متوسط و عدم تحقق جهش اقتصادی می‌شود، به اندازه بنگاه‌های اقتصادی ارتباط دارد. در کشورهای در حال توسعه، کسب‌وکارها اغلب به شکل بنگاه‌های اقتصادی کوچک و متوسط (SME) بوده و برای رسیدن به وضعیت پردرآمد نمی‌توان روی آن‌ها حساب کرد. یکی از مطالعات بانک جهانی تلاش کرده تا رابطه‌ای بین بنگاه‌های اقتصادی کوچک و متوسط و رشد درآمد سرانه و فقرزدایی بیابد، اما موفق نبوده است. این در حالیست که بانک جهانی کمک‌های مالی فراوانی در اختیار بنگاه‌های کوچک و متوسط در کشورهای در حال توسعه قرار داده، است.

در مقابل، کسب‌وکارهای بزرگ برای انتقال از اقتصادی با درآمد پایین به درآمد بالا به شدت ضروری هستند. زیرا این کسب‌وکارها از اثرات جانبی مثبت ناشی از مقیاس بهره می‌برند و از موقعیت بهتری برای انجام فعالیت‌های با ارزش افزوده بالاتر در حوزه‌ تحقیق و توسعه و بازاریابی برخوردارند. برخی از مطالعات اقتصادی نشان داده که داشتن تعداد مشخصی کسب‌وکار بزرگ، به خصوص اگر این تعداد بیش از تعداد پیش‌بینی شده با توجه به اندازه‌ اقتصاد باشد، می‌تواند شاخصی برای رهایی از تله درآمد متوسط باشد.

به علاوه، تعداد کسب‌وکارهای بزرگ در بسیاری از اقتصادهای نوظهور، به استثنای موارد موفق‌تری نظیر کره، تایوان و چین، کم‌تر از تعداد پیش‌بینی شده براساس اندازه‌ اقتصاد آن‌هاست. برای مثال، تایلند و ترکیه طی دو دهه گذشته حداکثر یک شرکت در فهرست فورچون ۵۰۰ جهانی (که در برگیرنده برترین شرکت‌های جهان است) داشته‌اند. در حالی که تعداد این شرکت‌ها در کره و تایوان به ترتیب از ۳ و ۱ مورد در اوایل دهه‌ ۱۹۹۰ به ۱۴ و ۸ مورد در اوایل دهه‌ ۲۰۱۰ افزایش یافته و ایران هیچگاه شرکتی در این فهرست نداشته است.

در اغلب موارد، کسب‌وکارهای بزرگ در اقتصادهای نوظهور به شکل گروه کسب و کارها هستند. گروه کسب و کارها مجموعه‌ای از چندین شرکت است که به شکل رسمی و یا غیررسمی به یکدیگر متعهد هستند. مشخصه‌ گروه کسب و کارها سطح متوسط تعهد در آن‌ها است (یعنی، تعهد آن‌ها فراتر از یک ائتلاف راهبردی کوتاه مدت است، اما به شکل قانونی نیز در یک نهاد واحد یک‌پارچه نشده‌اند). به جز نمونه‌ای قدیمی از گروه کسب و کارها در ژاپن به نام کیرتسو، در سایر موارد این گروه‌ها نقشی پررنگ در موفقیت چندین اقتصاد عقب‌تر از جمله کره، تایوان، چین و هند داشته‌اند. در کره، گروه کسب و کارها یا چائبول‌هایی نظیر سامسونگ به عنوان نماد رشد اقتصادی شناخته می‌شوند. گروه کسب و کارها می‌توانند محملی برای جهش اقتصادی باشند. گروه کسب و کارها می‌توانند به شرکت‌های تابعه خود در آشنایی و ورود به بازارهای جدید کمک کنند. شرکت‌های عضو گروه کسب و کارها از مزایای به اشتراک‌گذاری منابع و سرریز دانش بین خود، که هر دو به نوآوری کمک می‌کنند، بهره می‌برند. برای مثال، سرمایه‌گذاری سامسونگ در تراشه‌ حافظه طی هفت سال اول ورود به این بازار در دهه‌ ۱۹۸۰ زیان‌ده بود و این زیان با سود حاصل از سایر شرکت‌های وابسته جبران می‌شد. تامین مالی چنین سرمایه‌گذاری‌هایی در اقتصادهای پیشرفته می‌تواند از طریق بازار سرمایه جبران شود؛ برای مثال تسلا در ایالات متحده این گونه است. اما در اقتصادهای درحال توسعه این گونه شکست بازار فراوان است. بنابراین، شرکت‌ها معمولاً به کمک‌های آشکار دولت یا تامین مالی از طریق بازار سرمایه‌ داخلی گروه کسب و کارها روی می‌آورند.

پس چنین می‌توان نتیجه گرفت که کسب و کارهای بزرگ عناصری مهم در تحقق گذار به اقتصادی با درآمد بالا تلقی می‌شوند. اما نحوه‌ ترویج یا توسعه‌ کسب‌وکارهای بزرگ پرسشی است که به بحث بیش‌تری نیاز دارد و می‌بایست در محور برنامه‌های نامزدهای ریاست جمهوری قرار گیرد.

با عنایت به موارد فوق، به نظر می‌رسد تحقق جهش اقتصادی در ایران و رهایی از تله درآمد متوسط از طریق چند نوآوری سیاستی امکانپذیر خواهد بود و لذا به‌کارگیری سیاست‌های نوآورانه در زمینه ارتقای قابلیت‌های نوآوری در بنگاه اقتصادی و توسعه بنگاه‌های بزرگ می‌بایست روح حاکم بر برنامه‌های اقتصادی نامزدها باشد.

بخش دوم و پایانی.

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند | سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟ » در تجارت خارجی کسی حریف روسیه نیست، چون همه چیز در دست دولت متمرکز است و قدرت و توانایی همه کار دارد و جز رویه معامله متقابل و محدودیت‌های گمرکی…
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند

| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟»


در سایر کشورها پنبه را یک دسته از مردم می‌کارند و عمل می‌آورند، دسته دیگر محصول را از کشاورز و مالک می‌خرند و در بازارهای داخلی به اختیار صادرکنندگان یا مصرف‌کنندگان می‌گذارند، کارخانه‌چی پنبه را به یک قیمت، صادراتچی به قیمت دیگر تقاضا می‌کند. هرگاه عرضه از تقاضا بیش‌تر باشد قیمت پایین می‌افتد و کشاورز و مالک از زحمات خود خیری نمی‌بینند و اگر معکوس آن باشد صادراتچی در مشکل فروش می‌افتد یا کارخانه‌چی نمی‌تواند پارچه‌اش را به قیمت مناسب در دسترس فروش بگذارد و بالاخره این دست‌های فردی و تجارت‌های خصوصی هرگز قدرت آن را پیدا نمی‌کنند که در برابر تجارت متمرکزشده در دست دولت شوروی مقاومت و پایداری کنند.

به همین جهت است که می‌گویند تجارت روسیه برای عالم خطرناک می‌باشد زیرا این کشور توانایی آن را دارد که قسمتی از بازارهای دنیا را به خود منحصر سازد به این ترتیب که با رقابت می‌تواند هر صاحب کارخانه و هر بازرگان و موسسه و شرکتی را نابود سازد؛ اگر اراده‌اش تعلق بگیرد سیل جنس را به بازار می‌ریزد و به قیمت کمتر می‌فروشد و به این ترتیب همه را ورشکست می‌سازد. همین‌طور در خرید جنس از کشوری می‌تواند با خودداری از خرید آن‌قدر قیمت را پایین بیاورد که فروشنده را بی‌پا سازد.

مسلم بدانید که قسمت زیاد محدودیت‌های کنونی دنیا، بستن گمرکات و عوارض گزاف از ترس تجارت سیل آسیای شوروی است.

در این مملکت بزرگ همه چیز عمل می‌آید، تمام مصنوعات دنیا را تقلید کرده و می‌سازند و اکنون احتیاج صنعتی این کشور از دنیا رفع شده است از اتومبیل گرفته تا تانک و زره‌پوش و طیاره‌های بمب‌افکن و هواپیماهای مسافربری و اقسام مختلف ادوات جنگی همه چیز را می‌سازند و احتیاجی دیگر به دنیا ندارند و اگر درهای مملکت را به کلی ببندند و داد و ستد خود را با همه کشورها قطع نمایند احتیاج مبرمی به دنیای خارج ندارند.


اما با این همه، تلاش می‌کنند و کوشش دارند که دایره تجارت خود را توام با سیاست شوروی با دنیا توسعه دهند و از این راه به استحکام مبانی اقتصادی خود بیفزایند و هرچه بیش‌تر توانایی و ثروت پیدا کنند؛ زیرا محصولی که در کشور پهناور روسیه به دست می‌آید، مصنوعاتی که از زیر دست ده‌ها میلیون کارگر و صنعتگر خارج می‌شود، نه به قدری زیاد و نه به قدری ارزان تدارک می‌گردد که بر تصور آید و یا کشوری قدرت رقابت و برابری با آن را داشته باشد.

تشکیل کنفرانس اقتصادی بین‌المللی مسکو، سیاست دولت شوروی را در این باره روشن ساخت. من خود از کسانی بودم که قبل از رفتن به این مسافرت تصور می‌کردم این کنفرانس جنبه تبلیغاتی دارد، مانوری است که در مقابل آمریکا می‌خواهند قدرت بین‌المللی خود را نشان دهند و بالاخره کنفرانس اقتصادی نامی است که در زیر آن اسرار دیگری نهفته است، اما وقتی نماینده شوروی برنامه کنفرانس را ذکر کرد و تصریح نمود که جز مسائل بازرگانی و توسعه مبادلات بین کشورها مطالب دیگری طرح نمی‌شود و این کنفرانس از هرگونه انتقاد و مسائل سیاسی برکنار است و همه نطق‌ها و تصمیمات کنفرانس روی همین زمینه ایراد می‌شد و در یکی از جلسات آخرین کنفرانس نطق نماینده ایتالیا را شنیدم که می‌گفت: «ما برای داد و ستد این‌جا آمده‌ایم اگر بخواهید با فرمول‌های خشک و غیرعملی که از تجارت دور باشد وقت ما را بگیرید، در جلسات آینده کنفرانس دیگر شرکت نخواهیم کرد» و باز وقتی چک و چونه نمایندگان بازرگانی شوروی را با چند بازرگان ایرانی بر سر خرید پانصد تن پشم و فروش سه هزار تن شکر شنیدم و نمایشگاه‌هایی از امتعه و محصول کشورهای مختلف را در تالارهای عمارت کنفرانس و هم‌چنین نمایشگان امتعه شوروی را در عمارت اتاق بازرگانی دیدم که به صورت بازار داد و ستد درآمده بود، دانستم که شوروی‌ها جدا در مقام آن هستند مخرجی برای میلیون‌ها تن مواد صادراتی خود به دنیا پیدا کنند و به این وسیله سیاست خود را توام با اقتصاد در عالم توسعه دهند.

منبع: اطلاعات؛ پنج‌شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۱
انتهای بخش دوم

✅ @karkhone
نقش بانک مرکزی در جریان ملی شدن بانک ها


بانک های مرکزی و کارکردهایشان معمولاً مثل رازهای سربسته هستند، لاک و مهرشده داخل گاوصندوق ها و پنهان در پشت پرده های تودرتوی دیوانسالاری. "تاریخ شفاهی بانک مرکزی ایران" کوشیده است تا گوشه هایی از آن پرده ها را کمی بالا بزند.

مجموعه چهارجلدی "تاریخ شفاهی بانک مرکزی ایران" که بنا به سفارش پژوهشکده پولی و بانکی توسط محمدحسین دانایی و گروه همکاران مرکب از خانم منیژه فرهنگی و آقایان محمد وطن پور، علیرضا بهداد و مهدی نوروزیان تدوین و منتشر شده، حاوی مصاحبه های برنامه ریزی شده، فنی و هدفمند با 39 نفر از مدیران و کارشناسان سابق بانک مرکزی ایران و فرایند تصمیم سازی در زمینه سیاست های پولی، اعتباری و ارزی در پنجاه سال اول فعالیت این بانک (1389- 1339) می باشد و در جستجوی این است که آیا روند تاریخی فعالیت های بانک مرکزی ایران تکاملی و در جهت حفظ منافع ملی و توسعه و پیشرفت کشور بوده است، یا نه؟

همچنین بانک مزبور با توجه به پیوندهای چندلایه با نهاد حاکمیت و سایر نهادهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشور، در سال های پیش و پس از انقلاب چه جایگاهی داشته و در آینده چه جایگاهی خواهد داشت و چه مسیری را خواهد پیمود؟

به عنوان نمونه، نقش بانک مرکزی در جریان ملی شدن بانک ها از زبان یکی از مدیران سطح بالای آن بانک در اوایل انقلاب:

«یک روز دکتر مولوی به من تلفن کرد و گفت که هیأتی از اتاق بازرگانی به بانک مرکزی آمده اند و چون خودش کارهای دیگری داشت، لذا از من خواست که با آنها دیدار و گفتگو کنم... هیأت اتاق بازرگانی مرکب از آقایان علینقی خاموشی، اسدالله عسگراولادی، علاء میرمحمدصادقی، سیداصغر رخ صفت و 20- 15 نفر دیگر بود.

یکی از این افراد شروع به صحبت کرد و گفت: ما چند روز قبل در قم به دیدار حضرت امام (ره) رفتیم و به ایشان گفتیم که قصد داریم یک بانک اسلامی تأسیس کنیم و ایشان هم گفتند که انشاءالله مبارک است! من هم گفتم: خوب، انشاءالله مبارک است! آن شخص مجدداً گفت: به نظر می رسد که بانک مرکزی باید اجازه تأسیس بانک را بدهد.

در جواب او گفتم: بله، طبق قانون پولی و بانکی مصوب سال 1351، باید بانک مرکزی اجازه تأسیس بانک را بدهد و بعد سوال کردم: آیا اساسنامه بانک اسلامی را همراه خود آورده اید؟ در همین موقع، یکی از اعضای گروه فریاد زد که: آقا! شما طاغوتی هستید که هنوز قانون پولی و بانکی را به رخ ما می کشید! حضرت امام اجازه داده اند که ما بانک تأسیس کنیم، شما هم باید اجازه بدهید!

در جواب گفتم: شما که به حضرت امام (ره) دسترسی دارید، از ایشان بخواهید که قانون پولی و بانکی را لغو بفرمایند تا شما برای تأسیس بانک نیازی به مجوز بانک مرکزی نداشته باشید، ولی تا آن زمان، بانک مرکزی موظف به اجرای قانون پولی و بانکی است.

«به هرحال، قرار شد که اداره حقوقی بانک مرکزی برای تهیه اساسنامه به آنها کمک کند.

سرمایه اولیه این بانک دو میلیارد ریال بود و طبق قانون 30 درصد آن را به حساب بانک مرکزی در بانک ملی واریز کردند و بعد هم اساسنامه ای در حدود 60 صفحه تهیه کردند و در جلسه ای با 20 نفر از متقاضیان بانک اسلامی، آن را به من دادند.

اسامی 60 نفر هیأت موسس بانک اسلامی که در میان آنها چند آیت الله، از جمله آیت الله موسوی اردبیلی و آیت الله سیدمحمد حسینی بهشتی هم دیده می شود، در روزنامه کیهان مورخ 25/2/1358 چاپ شده است.

«به این ترتیب، مقدمات تأسیس اولین بانک اسلامی در ایران در حال انجام بود که چند روز بعد، گروه دیگری در شورای انقلاب که خواهان ملی شدن بانک ها بودند، به این گروه رودست زدند و بانک ها را ملی کردند!

یعنی بدون اطلاع بانک مرکزی و رضایت وزیر امور اقتصادی و دارایی، تصمیم گرفتند که بانک ها ملی شوند و همان روز هم شورای انقلاب آن را تصویب کرد. بعدها آقای علی اردلان، وزیر دارایی وقت، به من گفت که او و مهندس بازرگان هم با این تصمیم مخالفت کرده بودند، ولی بی نتیجه!»

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت! | ندا گنجی شادی معرفتی 8. محمدتقی برخوردار پدر صنایع لوازم خانگی ایرانی. ایران در دهه 1340، شاهد تاسیس و رشد صنایع لوازم خانگی بود. یکی از مهم‌ترین مردان این عرصه حاج‌محمدتقی برخوردار…
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!

| ندا گنجی
شادی معرفتی


11. علی‌اصغر پیروی

علی‌اصغر پیروی ورزشکار عرصه تجارت بود. او طی سال‌های 1329-1328 عضو تیم ملی دو و میدانی ایران در المپیک هلسینکی بود و در سال 1354 دبیر کل کمیته ملی المپیک ایران شد. پیروی صاحب و مدیر شرکت ایران باریم بود، شرکت مذکور در تجارت سولفات باریم فعالیت داشت و شاهزاده شهرام پهلوی در آن سهامدار بود.

12. رکن‌الدین سادات تهرانی

خاطره‌ای نخ‌نما‌شده از جوراب‌های ستاره‌نشان در بازار یا کارخانه‌ای متروکه در جاده تهران-‌کرج که هنوز نام تجاری «استارلایت» را بر پیشانی دارد. اینها، همه یادگارهایی است که از «رکن‌الدین سادات‌تهرانی» بر جای مانده است. رکن‌الدین، فرزند «سید‌جلال سادات‌تهرانی» در سال 1310 متولد شد. او نوجوانی 16ساله بود که راه تجارت را در پیش گرفت و این‌گونه بود که در بدو راه از حجره پدر سر درآورد. رکن‌الدین سادات‌تهرانی در دانشگاه تهران، اقتصاد خواند و مقطع دکترای مدیریت اقتصادی را در همین دانشگاه پشت سر گذاشت. او البته از سال 1341 تا 1347 نیز در مقام معاون اقتصادی «علینقی عالیخانی» نیم‌نگاهی هم به عرصه سیاست داشت. سادات‌تهرانی اما سرانجام به صنعت پیوست و شرکت‌های «پارس تریکو» و «استارلایت» را تاسیس کرد.


13. حبیب ثابت

حبیب ثابت‌پاسال؛ بنیانگذار بزرگ‌ترین بنگاه‌های اقتصادی در ایران. اندیشه ورود به فضای کسب و کار از نوجوانی با ثابت بود؛ شاید از همان روزهایی که فقر و تنگدستی، او را در برابر فرزندان شخصیت‌های لشگری و کشوری در مدرسه «سن لویی» لاله‌زار حقیر می‌نمود. آن‌گونه که در 16سالگی، مغازه‌ای برای اجاره و تعمیر دوچرخه‌های کسانی که ییلاق خود را در شمیرانات می‌گذراندند، تهیه کرد؛ و در همان ایام در کنار محمدتقی نامی که به گفته ثابت اولین اتومبیل را وارد ایران کرده بود، رانندگی آموخت و به استخدام رانندگی آصف‌السلطنه از رجال قاجار درآمد. مسافرکشی با اتومبیل فورد میان توپخانه و قلهک و پس از آن حمل مسافران به خارج از مرزهای پایتخت از دیگر فعالیت‌های ثابت بود. او بعدها با خرید دو کامیون از فرانسه و یک دستگاه اتومبیل فیات از ایتالیا و انتقال آنها به تهران، نخستین موسسه حمل و نقل با وسایل نقلیه موتوری را در ایران تاسیس کرد. ثابت در اوایل دهه 1320، برای صدور کالاهای متنوع آمریکایی به ایران به همراه چهار نفر شرکتی به نام شرکت ثابت پاسال تاسیس کرد.


شعبه‌ای از این شرکت در تهران و شعبه‌ای از آن در آمریکا افتتاح شد. در واقع شرکت جدید ترکیبی از شرکت حبیب ثابت در نیویورک و پاسال در تهران بود. به واسطه نام همین شرکت هم بود که بعدها حبیب ثابت به ثابت پاسال شهرت یافت. شرکت مزبور توفیق فراوانی در صادرات کالا و اجناس لوکس آمریکایی به بازارهای ایران یافت و حبیب در جریان صدور کالاهای مختلف به ایران وقتی بازار صادرات لاستیک را پررونق یافت، در سال 1323 در جریان سفر به شیکاگو با یکی از شرکت‌های بزرگ تولید لاستیک ارتباط یافت و پس از انجام کارهای مقدماتی، کار صادرات محصول آن کارخانه به ایران در سطح وسیع و گسترده آغاز شد و کارخانه مزبور سهم قابل ملاحظه‌ای از لاستیک خود را به ایران اختصاص داد. ثابت به واسطه تصدی یکی از بستگان خود در وزارت پست و تلگراف، توانست امتیاز حمل محموله‌های پستی از تهران به مازندران را کسب کند. گفته می‌شود او با سرمایه بهاییان در 29سالگی، نخستین کارخانه نجاری ماشینی را در ایران راه‌اندازی کرد. تاسیس شرکت «فیروز» برای صادرات لوازم آرایشی و بهداشتی آمریکایی به ایران و راه‌اندازی شبکه‌های تلویزیونی، تاسیس کارخانه جنرال‌تایر و نمایندگی اتومبیل استودبیکر از دیگر اقدامات او به شمار می‌رود. یکی از مهم‌ترین دارایی‌های او، کارخانه پپسی‌کولا بود و با فتوای مشهور مراجع در حرام اعلام کردن این نوشیدنی ثابت دو سال پیش از پیروزی انقلاب، ایران را برای همیشه به مقصد نیویورک ترک کرد و در سال 1364 درگذشت.

14. علی حاج‌طرخانی

علی طرخانی فرزند حاج‌کاظم شاهپوری از بازاری‌های سرشناس بود. علی طرخانی به همراه برادرش تقی در تولید روغن نباتی و قند و شکر فعالیت داشتند. طرخانی خود از مبارزان انقلابی بود اما پس از بهمن 57 سرنوشتی تراژیک پیدا کرد. نام طرخانی هم در لیست کسانی بود که باید اموال‌شان مصادره می‌شد و هم در لیست افرادی بود که باید به اموال مصادره‌شده هژبر یزدانی رسیدگی می‌کردند. اگرچه شهید بهشتی برای بازپس‌گیری اموال حاج‌طرخانی تلاش کرد اما او اموالش را پس نگرفت و با رنجیدگی از امور حکومتی کناره گرفت و تا سال 1385 که درگذشت خبری از او شنیده نشد.

انتهای بخش پنجم

✅ @karkhone
آقای همتی!
درست ۲۸سال پیش بود، یادتان هست؟!

| جواد موگویی

۲۸ سال پیش در خردادماه ۱۳۷۲، احمد توکلی رقیب هاشمی در انتخابات ریاست‌جمهوری بود. کشور تنها چند قدم با تورم ۴۹درصدی فاصله داشت. توکلی منتقد سیاست‌های اقتصادی دولت در فیلم تبلیغاتی‌اش، انتقادهای صریح به دولت کرده بود. اما محمد هاشمی رفسنجانی رییس‌ صداوسیما اعلام کرد فیلم نطق تبلیغاتی او را پخش نخواهد کرد!
اعتراض‌های توکلی به دادستان کل کشور، شورای نگهبان و حتی ناطق‌ نوری رییس‌ مجلس نیز به جایی نرسید. توکلی می‌گوید:
«تا اینکه آقای عبدالناصر همتی معاون سیاسی صداوسیما زنگ زد. گفت بیا باهم حرف بزنیم. اگر تو را قانع کردم، فیلم را اصلاح می‌کنیم، اگر که نه، فیلم را پخش نخواهیم کرد.
به دفترش رفتم. گیرشان به انتقادات من به مرحوم هاشمی بود. همتی گفت «حرف‌های شما به مصلحت کشور نیست.»
گفتم «من تاییدشده شورای نگهبان هستم، خودم مصلحت‌های ملی را می‌فهمم. صداوسیما که مال شما نیست که با منتقدان‌تان اینطور رفتار می‌کنید. نمی‌توانید حق قانونی من را بگیرید.» خلاصه بدون نتیجه به خانه بازگشتم.»
هاشمی در خاطراتش می‌نویسد:
«در راه خانه از تلویزیون ماشین دیدم که وزارت کشور اعلان کرده نطق با قانون منطبق نیست و برای اصلاح پخش نمی‌شود. به عبدالله‌نوری گفتم بهتر است همین امشب پخش شود.»
توکلی می‌گوید:
«نیم‌ساعتی از ساعت پخش نطق تلویزیونی می‌گذشت. شبکه اول به جای پخش نطق من آهنگ پخش می‌کرد! تا اینکه آقای حجازی از دفتر رهبری تماس گرفت. اعتراضم را گفتم.
گفت گوشی را نگه‌دار. چند دقیقه بعد گفت «آقا می‌گوید اگر حق را با خودت می‌دانی محکم بایست.»
خلاصه بعد از نیم‌ساعت تاخیر، مجری آمد و قبل پخش فیلم، بیانیه‌ای علیه حرف‌های من خواند و بعد فیلم را پخش کردند!»

حالا ۲۸ سال از آن انتخابات می‌گذرد، عبدالناصر همتی شده رییس بانک مرکزی و کاندیدای ریاست‌جمهوری و از فضای آزادی‌بیان و عدم فیلترینگ و سانسور سخن می‌گوید!
بنای بسیاری از بدعت‌ها را سال‌ها پیش کسانی نهادند که امروز مدعی هستند.


منبع:
مصاحبه نگارنده با احمد توکلی؛ مهر ۱۳۹۸
خاطرات هاشمی سال۷۲، ص۱۴۹

✅ @karkhone
‍ گوشه‌هايي از اعجازصنعتي ژاپن

دو موسسه مطالعاتي بزرگ تاسيس كرده‌اند كه فقط درباره خواسته‌هاي اقتصادي مردم خاورميانه تحقيق كنند!

رشد و توسعه اقتصادي ژاپن پديده اتفاقي نبوده است. اينكه گفته شود رشد ژاپن به خاطر كمك‌هاي ترحم آميز آمريكا بعد از جنگ جهاني دوم بوده است، روايت سطحي از علل پيشرفت ژاپن است. به عنوان مثال يكي از پژوهشگران مسائل ژاپن مي‌نويسد:

گرچه شعار اصلي ژاپني‌ها حمايت از صنايع داخلي و بسط رفاه مادي جامعه است اما هميشه در تلاشند تا صنايع نوآوري و قدرت رقابتي‌شان را در برابر خارجي‌ها از دست ندهند. در اين صورت صنايع به جاي اينكه بار بي‌كفايتي خود را به جامعه تحميل نمايند پيوسته در كوران دگرگوني و تغيير براي كيفيت قرار مي‌گيرند.

رابطه دولت و بخش خصوصي شعاري و نمايشي نيست. «كيدانر» يا فدراسيون سازمان‌هاي اقتصادي ژاپن، و «كيزاي دويوكاي» يا فدراسيون مديران عالي رتبه شركت‌ها و اتاق بازرگاني و صنايع ژاپن، دو دستگاه قدرتمند نماينده بخش خصوصي در ژاپن هستند كه در مشورت با شركت‌هاي دولتي، خط مش صنعتي ژاپن را تعيين مي كنند

يكي از مصاديق جدي همكاري دولت با بخش خصوصي،تاسيس ده‌ها و صدها موسسه تحقيقاتي مشاور براي بسط يك رشته فعاليت‌هاي مشترك دولت و بخش خصوصي است. بطوريكه در عمل مرز ميان دولت و بخش خصوصي برداشته شده است .

به عنوان مثال انستيتوي خاورميانه ژاپن و موسسه ژاپني اقتصاد خاورميانه با همكاري دولت و بخش خصوصي ايجاد شده است و وظيفه آنها رصد اقتصاد و خواسته هاي مردم خاورميانه است .

از كتاب «مكانیزم ارتباطی دولت و بخش خصوصی و ظهور بنگاه‌های عظیم صنعتی و بازرگانی در ژاپن» نوشته بهزاد عليپور تهراني، سال چاپ 1372


✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند | سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟» در سایر کشورها پنبه را یک دسته از مردم می‌کارند و عمل می‌آورند، دسته دیگر محصول را از کشاورز و مالک می‌خرند و در بازارهای داخلی به اختیار صادرکنندگان…
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند

| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟»

چرا، یک هدف بزرگ‌تر از این هم دارند و آن این است که با تمام قوا می‌کوشند جنگ درنگیرد و از هر نغمه‌ای که بوی صلح از آن استشمام شود پشتیبانی کنند و به طور قطع هدف سیاسی شوروی در تشکیل کنفرانس مزبور نزدیک شدن با ملل از راه اقتصاد و کوشش در تعمیم صلح نیز بود، زیرا جنگ این کشور را از فعالیت عظیمی که در هر رشته در دست عمل دارد بازمی‌دارد، فرصت‌های مهم را از او می‌گیرد و این سرمایه بزرگ که عبارت از کار و فعالیت توده‌های وسیع ملت شوروی است در حال توقف و رکود و تزلزل می‌افتد به این جهت شوروی خواهان جنگ نیست دنیا هم نگران همین وضع است.

بالاخره در تجارت خارجی با اصول و سیستمی که در جماهیر شوروی عمل می‌شود کسی حریف روسیه نیست، چون همه چیز در دست دولت متمرکز است و قدرت و توانایی همه کار دارد و جز رویه معامله متقابل و محدودیت‌های گمرکی با اصول دیگری دنیا نمی‌تواند با این کشور تجارت و رقابت کند؛ مثلا اگر سیاست اقتضا کند که با برزیل معامله نماید و تاجر برزیلی جز قهوه متاعی نداشته باشد و قهوه برای شوروی در حکم تجملات باشد مع‌هذا قهوه را می‌خرد و آن‌چه را آن‌ها می‌خواهند می‌فروشد و باز اگر سیاست مقتضی باشد که با کشورهای آسیایی مثل هندوستان و پاکستان روابط بازرگانی که مقدمه ارتباط نزدیک‌تر سیاسی است باز کنند و آن‌ها در مبادله چیزی نداشته باشند بدهند که به کار شوروی آید، در این‌جا سیاست اقتضای آن را دارد که به نقد معامله شود و در برابر جنس لیره بپردازند. همین کار را می‌کنند چنان‌که کردند اما درباره ایران سیاست چنین اقتضا دارد که مبادلات فی‌مابین محدود به چند قلم اجناس باشد آن هم به قیمت‌های بازار تهران که روی هیچ ماخذی استوار نیست زیرا بازار هر روز دستخوش تحول است و زیان‌آور و در نتیجه بنیه مالی و توانایی خرید ملت ایران روز به روز تحلیل می‌رود.

من بر خلاف رویه‌ای که اکنون پیش گرفته شده و تجارت فی‌ماین در چهاردیواری چند قلم جنس محدود گردیده طرفدار توسعه مبادلات تجارتی ایران و شوروی هستم و معتقدم که رویه اقتصادی طرفین باید بر روی پایه‌ای قرار گیرد که توسعه تجارت را به وجود آورد و در این باره نمایندگان تجارتی شوروی باید در داد و ستد خود با ایران تجدید نظر نمایند، بر اقلام معاملات خود بیفزایند، داد و ستد را روی قیمت بازار به زیان ما قرار ندهند. سابقا از ما خشکه‌بار می‌خریدند، مرکبات می‌خریدند، اقسام مواد خام و محصول کشاورزی صادر می‌کردند و رفته رفته یکی بعد از دیگری متروک شد تا امروز که روی دو سه قلم آن هم بهترین مواد صادراتی ما توقف کرده و آن را هم به قیمتی خریداری می‌کنند که بازرگان ناچار شود جنس مبادلاتی را به قیمت گران در دسترس مصرف‌کننده بگذارد و این عمل دور از سیاست اقتصادی دولتی است که دارای چنان قدرت و توانایی است که می‌تواند تمام احتیاجات اولیه ملت ایران را با کمترین قیمت که دیگران نتوانند رقابت کنند در دسترس ما بگذارد و متاع ما را نیز به قیمتی عادلانه خریداری کند تا بنیه تولیدکننده و مصرف‌کننده ایران تقویت شود و این همان خط‌مشی و برنامه‌ایست که در کنفرانس اقتصادی مسکو تعقیب می‌گردید، یعنی با توسعه مبادلات سطح زندگی مردم دنیا بالا بیاید و فقر و پریشانی زائل شود.

منبع: اطلاعات؛ پنج‌شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۱
انتهای بخش سوم

✅ @karkhone
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!

| ندا گنجی
شادی معرفتی

15. کاظم خسروشاهی

«کاظم خسرو‌شاهی» فرزند «حسن خسروشاهی» بخشی از تاریخچه اتاق بازرگانی تبریز است. کاظم، رشته حقوق را در تهران، نیمه‌کاره رها کرد و عازم آمریکا شد. او با این سفر دو نشان را هدف قرار داده بود؛ ادامه تحصیل و بازارگشایی برای پدر. کاظم خسروشاهی در همان روزهایی که در آمریکا به سر می‌برد، نمایندگی شرکت دارویی «ماکسون رابینز» را بر عهده گرفت. خانواده خسروشاهی دامنه فعالیت‌های تولیدی و تجاری خود را در حوزه دارو متمرکز کرد و با تاسیس شرکت سهامی «تولید دارو» به این بخش از فعالیت‌های خود رونق بخشید. تیدی، تولی‌پرس پخش البرز، پایور، پایه‌گذار، تکنو صنایع و کامپیوتر البرز عناوین تجاری است که به خانواده خسروشاهی‌ها تعلق داشت. او حدود یک سال تصدی وزارت بازرگانی در دولت «جمشید آموزگار» را نیز بر عهده گرفت و البته در این مدت دو بار استعفا کرد. او اکنون در پاریس اقامت دارد.


16. احمد خیامی

سرمایه‌ای که «احمد خیامی» برای راه‌اندازی کارخانه ایران‌ناسیونال هزینه کرد، حدود 40 میلیون تومان بود. او با این سرمایه، در سال 1346 بزرگ‌ترین کارخانه خودروسازی ایران را پی‌ریزی کرد. کارخانه‌ای که روزانه قادر بود، 17 دستگاه اتومبیل‌ سواری و اتوبوس و کامیون مونتاژ کند. اما خیامی هفت سال بعد در شرایطی که سیاست جایگزینی واردات به پارادایم اصلی اقتصاد ایران تبدیل شده بود، سرمایه خود را به 579 میلیون و 125 هزار دلار رساند. از دوران کودکی و نوجوانی خیامی روایت‌های مختلفی نقل شده است، اینکه به دلیل علاقه‌ای که به اتومبیل داشت، روزها پس از مدرسه لنگ در دست می‌گرفت و اتومبیل‌های کوچه و خیابان را شست‌و‌شو می‌داد اما خود می‌گوید: «در سرمای زمستان آنقدر روی اتومبیل‌ها کار می‌کردم که دست‌هایم ترک می‌خورد و بنابراین ناچار می‌شدم پیه داغ‌کرده روی آن بریزم تا زخم‌هایم التیام پیدا کند.» احمد خیامی فروشگاه زنجیره‌ای کوروش را نیز بنیانگذاری کرد. او پس از انقلاب به کانادا رفت. او قصد داشت در زادگاهش مشهد، کارخانه‌ای تاسیس کند اما سرطان، مجال به بار نشاندن آخرین آرزویش را به او نداد.

17. محمود خیامی

محمود در تمام دوران از تولد تا روزهای قد کشیدن «ایران‌ناسیونال» در کنار برادرش احمد بود. یکی از بنیانگذاران کارخانه ایران‌ناسیونال که اکنون در انگلستان اقامت دارد. او در سال 1328 از مشهد، رهسپار تهران شد تا به همراه شریک اصلی خود یعنی احمد خیامی، ساخت اتوبوس و اتومبیل ‌سواری را در پایتخت کلید بزند. البته در بحبوحه پیروزی انقلاب، موعد جدایی دو برادر نیز فرارسیده بود؛ از این رو کل سهام ایران‌ناسیونال به محمود واگذار شد. افزون بر این او در عرصه بانکداری از جمله بانک صنعت و معدن نیز فعالیت داشت؛ محمود خیامی در سال 1358 به اروپا رفت و اکنون هفت نمایندگی مرسدس‌بنز را در انگلستان و آمریکا مدیریت می‌کند. آنچه محمود را در سال‌های اخیر بار دیگر خبرساز کرد، کمک یک میلیون پوندی او در سال 2007 به حزب کارگر انگلستان بود که واکنش‌های بسیاری را در پی داشت. او دومین حامی مالی حزب کارگر انگلستان است و موسسه‌ای به نام بنیاد خیامی تاسیس کرده که فعالیت‌هایی همچون گفت‌وگوی ادیان از طریق برگزاری جلسات و کنفرانس‌ها برگزار می‌کند. این بنیاد در سال 2005 کنفرانس دو روزه‌ای تحت عنوان «آیا اسلام خطری برای غرب محسوب می‌شود» برگزار کرد.

18. مرتضی رحیم‌زاده‌خویی

نام «حاج‌مرتضی» برای تجار خطه آذربایجان، نامی آشناست. مردی از دیار «خوی» که گویی تنها برای «تجارت» آفریده شده بود. تردیدی نیست بسیاری از آنان که روزانه از مقابل کوی معروف ولیعصر می‌گذرند، نمی‌دانند که این بنا یادگار «مرتضی رحیم‌زاده‌خویی» است. او یکی از زمینداران بزرگ شهر خوی بود که با خرید زمین‌های این منطقه و همکاری شهرداری تبریز «کوی ولیعهد» را احداث کرد. پس از انقلاب نیز نام این مجموعه به کوی ولیعصر تغییر یافت. اما ارمغان خانواده خویی‌ها برای مردم ایران، آتش «کبریت‌های ممتاز» بود. صنعتی که «زین‌العابدین رحیم‌زاده‌خویی» پدر حاج‌مرتضی در سال 1300 به همراه یارانش از روسیه به ایران آورد. حاج‌مرتضی خویی که از سال 1351 تا 1357 رئیس اتاق بازرگانی تبریز بود، پس از انقلاب به آلمان مهاجرت کرد.

✅ @karkhone