داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!
| ندا گنجی
شادی معرفتی
8. محمدتقی برخوردار
پدر صنایع لوازم خانگی ایرانی. ایران در دهه 1340، شاهد تاسیس و رشد صنایع لوازم خانگی بود. یکی از مهمترین مردان این عرصه حاجمحمدتقی برخوردار بود. او در دهه 1340 وارد عرصه صنعت شد و طی دو دهه به تولید کالاهای صنعتی دست زد. او، پس از 20 سال تجارت و واردات کالاهای مدرن صنعتی، اقدام به سیاست جایگزینی واردات و تاسیس کارخانههای لوازم خانگی کرد. از جمله کارخانههای او میتوان به پارسالکتریک (رادیو و تلویزیون)، شرکت صنعتی پارس توشیبا (انواع کالاهای لوازم خانگی مثل پنکه، آبمیوهگیری، چرخ گوشت و انواع پلوپز در شهر رشت)، شرکت لامپ پارس توشیبا، شرکت فرش پارس، شرکت کالای الکتریک و شرکتهای کارتن البرز، سرامیک البرز و کاشی پارس اشاره کرد. شرکت لوازم خانگی پارس با سرمایهگذاری مشترک جنرالالکتریک آمریکا به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان داخلی یخچال، فریزر و لباسشویی تبدیل شد. با پیروزی انقلاب و بازگشت امام خمینی، حاجبرخوردار که در انگلستان اقامت داشت، به ایران بازگشت. او برای مدتی کوتاه به عضویت هیاتمدیره کشتیرانی انتخاب شد. اما اموالش ملی اعلام شد. در سال 1373 دادگاه حکم به بازگرداندن مقداری از زمینهای موروثیاش کرد و یک سال بعد حکم استرداد منزل شخصیاش صادر شد. حاجمحمد تقی در سال 1374 سکته خفیفی کرد و دچار فراموشی شد. سرانجام در سال 1378 با سکته دوم به بیماری آلزایمر مبتلا شد و در پی آن تمام حیات اقتصادی و اجتماعی و خانوادگی را به محاق فراموشی سپرد.
9. مهدی بوشهری
اگرچه خون حاجمحمدآقا بوشهری، ملقب به معینالتجار را در رگهایش داشت، اما ازدواج با اشرف پهلوی، او را به ثروت و شهرت رساند. از میان شرکتها و موسساتی که مهدی بوشهری سهامدار آن بود، میتوان به شرکتهای واردات و حقالعملکاری سولز ایران، شرکت پلیران، شرکت پخش نوار و صفحه اپریل، شرکت واردات شیشه و لوازم برقی تکنیساز، شرکت خدمات سینمایی و فیلمبرداری، شرکت گسترش صنایع سینمایی ایران، شرکت ایرساکو، شرکت آبهای معدنی دماوند، شرکت صنایع ساختمانی ثزا، شرکت امک چالوس و شرکت لبنیات پاستوریزه پاک اشاره کرد. او البته در نقش یک رایزن تجاری یا واسطه، تعدادی رآکتور اتمی از فرانسه برای نیروگاههای ایران خریداری کرد. بوشهری پیش از آنکه با درباریان وصلت کند به مدیریت فستیوالهای هنری میپرداخت. گفته میشود او، هنگامی که مدیریت خانه ایران در پاریس را بر عهده داشت، حدود دو میلیون فرانک فرانسه از بانک ملی ایران تسهیلات گرفت و بهرغم پیگیریها از پرداخت آن امتناع کرد.
10. عنایت بهبهانی
آخرین رئیس اتاق بازرگانی پیش از انقلاب اسلامی بود. در سال 1306 در اهواز به دنیا آمد. تحصیلات متوسطه را در دبیرستان البرز گذرانید، پس از اخذ دیپلم به آمریکا رفت و در دانشگاه میشیگان مهندسی ماشینآلات کشاورزی و در مریلند مهندسی مکانیک خواند. وی پس از بازگشت به ایران، در واحدهای صنعتی پدرش مشغول به کار شد. او در تاسیس شرکت صنعتی جنرال در ایران نقش بسزایی داشت و مدت هجده سال عضو هیاتمدیره شرکت مذکور بود. او مدتی نیز نایب رئیس انجمن شهر تهران و همچنین عضو هیاترئیسه اتاق بازرگانی تهران بوده است. بهبهانی از سال 1345 فعالیت سیاسی خود را با عضویت در حزب ایران نوین آغاز کرد و در دورههای بیستوسوم و بیستوچهارم به نمایندگی از مردم تهران به مجلس شورای ملی راه یافت. او همچنین از سال 53 تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی ریاست اتاق ایران را عهدهدار بود. او تا سال 1361 در ایران ماند و در سال 1389 در کانادا درگذشت.
انتهای بخش چهارم
✅ @karkhone
| ندا گنجی
شادی معرفتی
8. محمدتقی برخوردار
پدر صنایع لوازم خانگی ایرانی. ایران در دهه 1340، شاهد تاسیس و رشد صنایع لوازم خانگی بود. یکی از مهمترین مردان این عرصه حاجمحمدتقی برخوردار بود. او در دهه 1340 وارد عرصه صنعت شد و طی دو دهه به تولید کالاهای صنعتی دست زد. او، پس از 20 سال تجارت و واردات کالاهای مدرن صنعتی، اقدام به سیاست جایگزینی واردات و تاسیس کارخانههای لوازم خانگی کرد. از جمله کارخانههای او میتوان به پارسالکتریک (رادیو و تلویزیون)، شرکت صنعتی پارس توشیبا (انواع کالاهای لوازم خانگی مثل پنکه، آبمیوهگیری، چرخ گوشت و انواع پلوپز در شهر رشت)، شرکت لامپ پارس توشیبا، شرکت فرش پارس، شرکت کالای الکتریک و شرکتهای کارتن البرز، سرامیک البرز و کاشی پارس اشاره کرد. شرکت لوازم خانگی پارس با سرمایهگذاری مشترک جنرالالکتریک آمریکا به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان داخلی یخچال، فریزر و لباسشویی تبدیل شد. با پیروزی انقلاب و بازگشت امام خمینی، حاجبرخوردار که در انگلستان اقامت داشت، به ایران بازگشت. او برای مدتی کوتاه به عضویت هیاتمدیره کشتیرانی انتخاب شد. اما اموالش ملی اعلام شد. در سال 1373 دادگاه حکم به بازگرداندن مقداری از زمینهای موروثیاش کرد و یک سال بعد حکم استرداد منزل شخصیاش صادر شد. حاجمحمد تقی در سال 1374 سکته خفیفی کرد و دچار فراموشی شد. سرانجام در سال 1378 با سکته دوم به بیماری آلزایمر مبتلا شد و در پی آن تمام حیات اقتصادی و اجتماعی و خانوادگی را به محاق فراموشی سپرد.
9. مهدی بوشهری
اگرچه خون حاجمحمدآقا بوشهری، ملقب به معینالتجار را در رگهایش داشت، اما ازدواج با اشرف پهلوی، او را به ثروت و شهرت رساند. از میان شرکتها و موسساتی که مهدی بوشهری سهامدار آن بود، میتوان به شرکتهای واردات و حقالعملکاری سولز ایران، شرکت پلیران، شرکت پخش نوار و صفحه اپریل، شرکت واردات شیشه و لوازم برقی تکنیساز، شرکت خدمات سینمایی و فیلمبرداری، شرکت گسترش صنایع سینمایی ایران، شرکت ایرساکو، شرکت آبهای معدنی دماوند، شرکت صنایع ساختمانی ثزا، شرکت امک چالوس و شرکت لبنیات پاستوریزه پاک اشاره کرد. او البته در نقش یک رایزن تجاری یا واسطه، تعدادی رآکتور اتمی از فرانسه برای نیروگاههای ایران خریداری کرد. بوشهری پیش از آنکه با درباریان وصلت کند به مدیریت فستیوالهای هنری میپرداخت. گفته میشود او، هنگامی که مدیریت خانه ایران در پاریس را بر عهده داشت، حدود دو میلیون فرانک فرانسه از بانک ملی ایران تسهیلات گرفت و بهرغم پیگیریها از پرداخت آن امتناع کرد.
10. عنایت بهبهانی
آخرین رئیس اتاق بازرگانی پیش از انقلاب اسلامی بود. در سال 1306 در اهواز به دنیا آمد. تحصیلات متوسطه را در دبیرستان البرز گذرانید، پس از اخذ دیپلم به آمریکا رفت و در دانشگاه میشیگان مهندسی ماشینآلات کشاورزی و در مریلند مهندسی مکانیک خواند. وی پس از بازگشت به ایران، در واحدهای صنعتی پدرش مشغول به کار شد. او در تاسیس شرکت صنعتی جنرال در ایران نقش بسزایی داشت و مدت هجده سال عضو هیاتمدیره شرکت مذکور بود. او مدتی نیز نایب رئیس انجمن شهر تهران و همچنین عضو هیاترئیسه اتاق بازرگانی تهران بوده است. بهبهانی از سال 1345 فعالیت سیاسی خود را با عضویت در حزب ایران نوین آغاز کرد و در دورههای بیستوسوم و بیستوچهارم به نمایندگی از مردم تهران به مجلس شورای ملی راه یافت. او همچنین از سال 53 تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی ریاست اتاق ایران را عهدهدار بود. او تا سال 1361 در ایران ماند و در سال 1389 در کانادا درگذشت.
انتهای بخش چهارم
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
برنامههای اقتصادی نامزدهای ریاست جمهوری را چگونه ارزیابی کنیم؟ | دکتر روحاله کهنهوش نژاد بر کسی پوشیده نیست که درحال حاضر نجات اقتصاد اولویت اول کشور است و شعارهای سال در دهه اخیر همگی در این راستا بودهاند. با توجه به اینکه در آستانه رقابتهای…
برنامههای اقتصادی نامزدهای ریاست جمهوری را چگونه ارزیابی کنیم؟
| دکتر روحاله کهنهوش نژاد
عامل دومی که منجر به باقی ماندن کشورها در تله درآمد متوسط و عدم تحقق جهش اقتصادی میشود، به اندازه بنگاههای اقتصادی ارتباط دارد. در کشورهای در حال توسعه، کسبوکارها اغلب به شکل بنگاههای اقتصادی کوچک و متوسط (SME) بوده و برای رسیدن به وضعیت پردرآمد نمیتوان روی آنها حساب کرد. یکی از مطالعات بانک جهانی تلاش کرده تا رابطهای بین بنگاههای اقتصادی کوچک و متوسط و رشد درآمد سرانه و فقرزدایی بیابد، اما موفق نبوده است. این در حالیست که بانک جهانی کمکهای مالی فراوانی در اختیار بنگاههای کوچک و متوسط در کشورهای در حال توسعه قرار داده، است.
در مقابل، کسبوکارهای بزرگ برای انتقال از اقتصادی با درآمد پایین به درآمد بالا به شدت ضروری هستند. زیرا این کسبوکارها از اثرات جانبی مثبت ناشی از مقیاس بهره میبرند و از موقعیت بهتری برای انجام فعالیتهای با ارزش افزوده بالاتر در حوزه تحقیق و توسعه و بازاریابی برخوردارند. برخی از مطالعات اقتصادی نشان داده که داشتن تعداد مشخصی کسبوکار بزرگ، به خصوص اگر این تعداد بیش از تعداد پیشبینی شده با توجه به اندازه اقتصاد باشد، میتواند شاخصی برای رهایی از تله درآمد متوسط باشد.
به علاوه، تعداد کسبوکارهای بزرگ در بسیاری از اقتصادهای نوظهور، به استثنای موارد موفقتری نظیر کره، تایوان و چین، کمتر از تعداد پیشبینی شده براساس اندازه اقتصاد آنهاست. برای مثال، تایلند و ترکیه طی دو دهه گذشته حداکثر یک شرکت در فهرست فورچون ۵۰۰ جهانی (که در برگیرنده برترین شرکتهای جهان است) داشتهاند. در حالی که تعداد این شرکتها در کره و تایوان به ترتیب از ۳ و ۱ مورد در اوایل دهه ۱۹۹۰ به ۱۴ و ۸ مورد در اوایل دهه ۲۰۱۰ افزایش یافته و ایران هیچگاه شرکتی در این فهرست نداشته است.
در اغلب موارد، کسبوکارهای بزرگ در اقتصادهای نوظهور به شکل گروه کسب و کارها هستند. گروه کسب و کارها مجموعهای از چندین شرکت است که به شکل رسمی و یا غیررسمی به یکدیگر متعهد هستند. مشخصه گروه کسب و کارها سطح متوسط تعهد در آنها است (یعنی، تعهد آنها فراتر از یک ائتلاف راهبردی کوتاه مدت است، اما به شکل قانونی نیز در یک نهاد واحد یکپارچه نشدهاند). به جز نمونهای قدیمی از گروه کسب و کارها در ژاپن به نام کیرتسو، در سایر موارد این گروهها نقشی پررنگ در موفقیت چندین اقتصاد عقبتر از جمله کره، تایوان، چین و هند داشتهاند. در کره، گروه کسب و کارها یا چائبولهایی نظیر سامسونگ به عنوان نماد رشد اقتصادی شناخته میشوند. گروه کسب و کارها میتوانند محملی برای جهش اقتصادی باشند. گروه کسب و کارها میتوانند به شرکتهای تابعه خود در آشنایی و ورود به بازارهای جدید کمک کنند. شرکتهای عضو گروه کسب و کارها از مزایای به اشتراکگذاری منابع و سرریز دانش بین خود، که هر دو به نوآوری کمک میکنند، بهره میبرند. برای مثال، سرمایهگذاری سامسونگ در تراشه حافظه طی هفت سال اول ورود به این بازار در دهه ۱۹۸۰ زیانده بود و این زیان با سود حاصل از سایر شرکتهای وابسته جبران میشد. تامین مالی چنین سرمایهگذاریهایی در اقتصادهای پیشرفته میتواند از طریق بازار سرمایه جبران شود؛ برای مثال تسلا در ایالات متحده این گونه است. اما در اقتصادهای درحال توسعه این گونه شکست بازار فراوان است. بنابراین، شرکتها معمولاً به کمکهای آشکار دولت یا تامین مالی از طریق بازار سرمایه داخلی گروه کسب و کارها روی میآورند.
پس چنین میتوان نتیجه گرفت که کسب و کارهای بزرگ عناصری مهم در تحقق گذار به اقتصادی با درآمد بالا تلقی میشوند. اما نحوه ترویج یا توسعه کسبوکارهای بزرگ پرسشی است که به بحث بیشتری نیاز دارد و میبایست در محور برنامههای نامزدهای ریاست جمهوری قرار گیرد.
با عنایت به موارد فوق، به نظر میرسد تحقق جهش اقتصادی در ایران و رهایی از تله درآمد متوسط از طریق چند نوآوری سیاستی امکانپذیر خواهد بود و لذا بهکارگیری سیاستهای نوآورانه در زمینه ارتقای قابلیتهای نوآوری در بنگاه اقتصادی و توسعه بنگاههای بزرگ میبایست روح حاکم بر برنامههای اقتصادی نامزدها باشد.
بخش دوم و پایانی.
✅ @karkhone
| دکتر روحاله کهنهوش نژاد
عامل دومی که منجر به باقی ماندن کشورها در تله درآمد متوسط و عدم تحقق جهش اقتصادی میشود، به اندازه بنگاههای اقتصادی ارتباط دارد. در کشورهای در حال توسعه، کسبوکارها اغلب به شکل بنگاههای اقتصادی کوچک و متوسط (SME) بوده و برای رسیدن به وضعیت پردرآمد نمیتوان روی آنها حساب کرد. یکی از مطالعات بانک جهانی تلاش کرده تا رابطهای بین بنگاههای اقتصادی کوچک و متوسط و رشد درآمد سرانه و فقرزدایی بیابد، اما موفق نبوده است. این در حالیست که بانک جهانی کمکهای مالی فراوانی در اختیار بنگاههای کوچک و متوسط در کشورهای در حال توسعه قرار داده، است.
در مقابل، کسبوکارهای بزرگ برای انتقال از اقتصادی با درآمد پایین به درآمد بالا به شدت ضروری هستند. زیرا این کسبوکارها از اثرات جانبی مثبت ناشی از مقیاس بهره میبرند و از موقعیت بهتری برای انجام فعالیتهای با ارزش افزوده بالاتر در حوزه تحقیق و توسعه و بازاریابی برخوردارند. برخی از مطالعات اقتصادی نشان داده که داشتن تعداد مشخصی کسبوکار بزرگ، به خصوص اگر این تعداد بیش از تعداد پیشبینی شده با توجه به اندازه اقتصاد باشد، میتواند شاخصی برای رهایی از تله درآمد متوسط باشد.
به علاوه، تعداد کسبوکارهای بزرگ در بسیاری از اقتصادهای نوظهور، به استثنای موارد موفقتری نظیر کره، تایوان و چین، کمتر از تعداد پیشبینی شده براساس اندازه اقتصاد آنهاست. برای مثال، تایلند و ترکیه طی دو دهه گذشته حداکثر یک شرکت در فهرست فورچون ۵۰۰ جهانی (که در برگیرنده برترین شرکتهای جهان است) داشتهاند. در حالی که تعداد این شرکتها در کره و تایوان به ترتیب از ۳ و ۱ مورد در اوایل دهه ۱۹۹۰ به ۱۴ و ۸ مورد در اوایل دهه ۲۰۱۰ افزایش یافته و ایران هیچگاه شرکتی در این فهرست نداشته است.
در اغلب موارد، کسبوکارهای بزرگ در اقتصادهای نوظهور به شکل گروه کسب و کارها هستند. گروه کسب و کارها مجموعهای از چندین شرکت است که به شکل رسمی و یا غیررسمی به یکدیگر متعهد هستند. مشخصه گروه کسب و کارها سطح متوسط تعهد در آنها است (یعنی، تعهد آنها فراتر از یک ائتلاف راهبردی کوتاه مدت است، اما به شکل قانونی نیز در یک نهاد واحد یکپارچه نشدهاند). به جز نمونهای قدیمی از گروه کسب و کارها در ژاپن به نام کیرتسو، در سایر موارد این گروهها نقشی پررنگ در موفقیت چندین اقتصاد عقبتر از جمله کره، تایوان، چین و هند داشتهاند. در کره، گروه کسب و کارها یا چائبولهایی نظیر سامسونگ به عنوان نماد رشد اقتصادی شناخته میشوند. گروه کسب و کارها میتوانند محملی برای جهش اقتصادی باشند. گروه کسب و کارها میتوانند به شرکتهای تابعه خود در آشنایی و ورود به بازارهای جدید کمک کنند. شرکتهای عضو گروه کسب و کارها از مزایای به اشتراکگذاری منابع و سرریز دانش بین خود، که هر دو به نوآوری کمک میکنند، بهره میبرند. برای مثال، سرمایهگذاری سامسونگ در تراشه حافظه طی هفت سال اول ورود به این بازار در دهه ۱۹۸۰ زیانده بود و این زیان با سود حاصل از سایر شرکتهای وابسته جبران میشد. تامین مالی چنین سرمایهگذاریهایی در اقتصادهای پیشرفته میتواند از طریق بازار سرمایه جبران شود؛ برای مثال تسلا در ایالات متحده این گونه است. اما در اقتصادهای درحال توسعه این گونه شکست بازار فراوان است. بنابراین، شرکتها معمولاً به کمکهای آشکار دولت یا تامین مالی از طریق بازار سرمایه داخلی گروه کسب و کارها روی میآورند.
پس چنین میتوان نتیجه گرفت که کسب و کارهای بزرگ عناصری مهم در تحقق گذار به اقتصادی با درآمد بالا تلقی میشوند. اما نحوه ترویج یا توسعه کسبوکارهای بزرگ پرسشی است که به بحث بیشتری نیاز دارد و میبایست در محور برنامههای نامزدهای ریاست جمهوری قرار گیرد.
با عنایت به موارد فوق، به نظر میرسد تحقق جهش اقتصادی در ایران و رهایی از تله درآمد متوسط از طریق چند نوآوری سیاستی امکانپذیر خواهد بود و لذا بهکارگیری سیاستهای نوآورانه در زمینه ارتقای قابلیتهای نوآوری در بنگاه اقتصادی و توسعه بنگاههای بزرگ میبایست روح حاکم بر برنامههای اقتصادی نامزدها باشد.
بخش دوم و پایانی.
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند | سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟ » در تجارت خارجی کسی حریف روسیه نیست، چون همه چیز در دست دولت متمرکز است و قدرت و توانایی همه کار دارد و جز رویه معامله متقابل و محدودیتهای گمرکی…
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند
| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟»
در سایر کشورها پنبه را یک دسته از مردم میکارند و عمل میآورند، دسته دیگر محصول را از کشاورز و مالک میخرند و در بازارهای داخلی به اختیار صادرکنندگان یا مصرفکنندگان میگذارند، کارخانهچی پنبه را به یک قیمت، صادراتچی به قیمت دیگر تقاضا میکند. هرگاه عرضه از تقاضا بیشتر باشد قیمت پایین میافتد و کشاورز و مالک از زحمات خود خیری نمیبینند و اگر معکوس آن باشد صادراتچی در مشکل فروش میافتد یا کارخانهچی نمیتواند پارچهاش را به قیمت مناسب در دسترس فروش بگذارد و بالاخره این دستهای فردی و تجارتهای خصوصی هرگز قدرت آن را پیدا نمیکنند که در برابر تجارت متمرکزشده در دست دولت شوروی مقاومت و پایداری کنند.
به همین جهت است که میگویند تجارت روسیه برای عالم خطرناک میباشد زیرا این کشور توانایی آن را دارد که قسمتی از بازارهای دنیا را به خود منحصر سازد به این ترتیب که با رقابت میتواند هر صاحب کارخانه و هر بازرگان و موسسه و شرکتی را نابود سازد؛ اگر ارادهاش تعلق بگیرد سیل جنس را به بازار میریزد و به قیمت کمتر میفروشد و به این ترتیب همه را ورشکست میسازد. همینطور در خرید جنس از کشوری میتواند با خودداری از خرید آنقدر قیمت را پایین بیاورد که فروشنده را بیپا سازد.
مسلم بدانید که قسمت زیاد محدودیتهای کنونی دنیا، بستن گمرکات و عوارض گزاف از ترس تجارت سیل آسیای شوروی است.
در این مملکت بزرگ همه چیز عمل میآید، تمام مصنوعات دنیا را تقلید کرده و میسازند و اکنون احتیاج صنعتی این کشور از دنیا رفع شده است از اتومبیل گرفته تا تانک و زرهپوش و طیارههای بمبافکن و هواپیماهای مسافربری و اقسام مختلف ادوات جنگی همه چیز را میسازند و احتیاجی دیگر به دنیا ندارند و اگر درهای مملکت را به کلی ببندند و داد و ستد خود را با همه کشورها قطع نمایند احتیاج مبرمی به دنیای خارج ندارند.
اما با این همه، تلاش میکنند و کوشش دارند که دایره تجارت خود را توام با سیاست شوروی با دنیا توسعه دهند و از این راه به استحکام مبانی اقتصادی خود بیفزایند و هرچه بیشتر توانایی و ثروت پیدا کنند؛ زیرا محصولی که در کشور پهناور روسیه به دست میآید، مصنوعاتی که از زیر دست دهها میلیون کارگر و صنعتگر خارج میشود، نه به قدری زیاد و نه به قدری ارزان تدارک میگردد که بر تصور آید و یا کشوری قدرت رقابت و برابری با آن را داشته باشد.
تشکیل کنفرانس اقتصادی بینالمللی مسکو، سیاست دولت شوروی را در این باره روشن ساخت. من خود از کسانی بودم که قبل از رفتن به این مسافرت تصور میکردم این کنفرانس جنبه تبلیغاتی دارد، مانوری است که در مقابل آمریکا میخواهند قدرت بینالمللی خود را نشان دهند و بالاخره کنفرانس اقتصادی نامی است که در زیر آن اسرار دیگری نهفته است، اما وقتی نماینده شوروی برنامه کنفرانس را ذکر کرد و تصریح نمود که جز مسائل بازرگانی و توسعه مبادلات بین کشورها مطالب دیگری طرح نمیشود و این کنفرانس از هرگونه انتقاد و مسائل سیاسی برکنار است و همه نطقها و تصمیمات کنفرانس روی همین زمینه ایراد میشد و در یکی از جلسات آخرین کنفرانس نطق نماینده ایتالیا را شنیدم که میگفت: «ما برای داد و ستد اینجا آمدهایم اگر بخواهید با فرمولهای خشک و غیرعملی که از تجارت دور باشد وقت ما را بگیرید، در جلسات آینده کنفرانس دیگر شرکت نخواهیم کرد» و باز وقتی چک و چونه نمایندگان بازرگانی شوروی را با چند بازرگان ایرانی بر سر خرید پانصد تن پشم و فروش سه هزار تن شکر شنیدم و نمایشگاههایی از امتعه و محصول کشورهای مختلف را در تالارهای عمارت کنفرانس و همچنین نمایشگان امتعه شوروی را در عمارت اتاق بازرگانی دیدم که به صورت بازار داد و ستد درآمده بود، دانستم که شورویها جدا در مقام آن هستند مخرجی برای میلیونها تن مواد صادراتی خود به دنیا پیدا کنند و به این وسیله سیاست خود را توام با اقتصاد در عالم توسعه دهند.
منبع: اطلاعات؛ پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۱
انتهای بخش دوم
✅ @karkhone
| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟»
در سایر کشورها پنبه را یک دسته از مردم میکارند و عمل میآورند، دسته دیگر محصول را از کشاورز و مالک میخرند و در بازارهای داخلی به اختیار صادرکنندگان یا مصرفکنندگان میگذارند، کارخانهچی پنبه را به یک قیمت، صادراتچی به قیمت دیگر تقاضا میکند. هرگاه عرضه از تقاضا بیشتر باشد قیمت پایین میافتد و کشاورز و مالک از زحمات خود خیری نمیبینند و اگر معکوس آن باشد صادراتچی در مشکل فروش میافتد یا کارخانهچی نمیتواند پارچهاش را به قیمت مناسب در دسترس فروش بگذارد و بالاخره این دستهای فردی و تجارتهای خصوصی هرگز قدرت آن را پیدا نمیکنند که در برابر تجارت متمرکزشده در دست دولت شوروی مقاومت و پایداری کنند.
به همین جهت است که میگویند تجارت روسیه برای عالم خطرناک میباشد زیرا این کشور توانایی آن را دارد که قسمتی از بازارهای دنیا را به خود منحصر سازد به این ترتیب که با رقابت میتواند هر صاحب کارخانه و هر بازرگان و موسسه و شرکتی را نابود سازد؛ اگر ارادهاش تعلق بگیرد سیل جنس را به بازار میریزد و به قیمت کمتر میفروشد و به این ترتیب همه را ورشکست میسازد. همینطور در خرید جنس از کشوری میتواند با خودداری از خرید آنقدر قیمت را پایین بیاورد که فروشنده را بیپا سازد.
مسلم بدانید که قسمت زیاد محدودیتهای کنونی دنیا، بستن گمرکات و عوارض گزاف از ترس تجارت سیل آسیای شوروی است.
در این مملکت بزرگ همه چیز عمل میآید، تمام مصنوعات دنیا را تقلید کرده و میسازند و اکنون احتیاج صنعتی این کشور از دنیا رفع شده است از اتومبیل گرفته تا تانک و زرهپوش و طیارههای بمبافکن و هواپیماهای مسافربری و اقسام مختلف ادوات جنگی همه چیز را میسازند و احتیاجی دیگر به دنیا ندارند و اگر درهای مملکت را به کلی ببندند و داد و ستد خود را با همه کشورها قطع نمایند احتیاج مبرمی به دنیای خارج ندارند.
اما با این همه، تلاش میکنند و کوشش دارند که دایره تجارت خود را توام با سیاست شوروی با دنیا توسعه دهند و از این راه به استحکام مبانی اقتصادی خود بیفزایند و هرچه بیشتر توانایی و ثروت پیدا کنند؛ زیرا محصولی که در کشور پهناور روسیه به دست میآید، مصنوعاتی که از زیر دست دهها میلیون کارگر و صنعتگر خارج میشود، نه به قدری زیاد و نه به قدری ارزان تدارک میگردد که بر تصور آید و یا کشوری قدرت رقابت و برابری با آن را داشته باشد.
تشکیل کنفرانس اقتصادی بینالمللی مسکو، سیاست دولت شوروی را در این باره روشن ساخت. من خود از کسانی بودم که قبل از رفتن به این مسافرت تصور میکردم این کنفرانس جنبه تبلیغاتی دارد، مانوری است که در مقابل آمریکا میخواهند قدرت بینالمللی خود را نشان دهند و بالاخره کنفرانس اقتصادی نامی است که در زیر آن اسرار دیگری نهفته است، اما وقتی نماینده شوروی برنامه کنفرانس را ذکر کرد و تصریح نمود که جز مسائل بازرگانی و توسعه مبادلات بین کشورها مطالب دیگری طرح نمیشود و این کنفرانس از هرگونه انتقاد و مسائل سیاسی برکنار است و همه نطقها و تصمیمات کنفرانس روی همین زمینه ایراد میشد و در یکی از جلسات آخرین کنفرانس نطق نماینده ایتالیا را شنیدم که میگفت: «ما برای داد و ستد اینجا آمدهایم اگر بخواهید با فرمولهای خشک و غیرعملی که از تجارت دور باشد وقت ما را بگیرید، در جلسات آینده کنفرانس دیگر شرکت نخواهیم کرد» و باز وقتی چک و چونه نمایندگان بازرگانی شوروی را با چند بازرگان ایرانی بر سر خرید پانصد تن پشم و فروش سه هزار تن شکر شنیدم و نمایشگاههایی از امتعه و محصول کشورهای مختلف را در تالارهای عمارت کنفرانس و همچنین نمایشگان امتعه شوروی را در عمارت اتاق بازرگانی دیدم که به صورت بازار داد و ستد درآمده بود، دانستم که شورویها جدا در مقام آن هستند مخرجی برای میلیونها تن مواد صادراتی خود به دنیا پیدا کنند و به این وسیله سیاست خود را توام با اقتصاد در عالم توسعه دهند.
منبع: اطلاعات؛ پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۱
انتهای بخش دوم
✅ @karkhone
نقش بانک مرکزی در جریان ملی شدن بانک ها
بانک های مرکزی و کارکردهایشان معمولاً مثل رازهای سربسته هستند، لاک و مهرشده داخل گاوصندوق ها و پنهان در پشت پرده های تودرتوی دیوانسالاری. "تاریخ شفاهی بانک مرکزی ایران" کوشیده است تا گوشه هایی از آن پرده ها را کمی بالا بزند.
مجموعه چهارجلدی "تاریخ شفاهی بانک مرکزی ایران" که بنا به سفارش پژوهشکده پولی و بانکی توسط محمدحسین دانایی و گروه همکاران مرکب از خانم منیژه فرهنگی و آقایان محمد وطن پور، علیرضا بهداد و مهدی نوروزیان تدوین و منتشر شده، حاوی مصاحبه های برنامه ریزی شده، فنی و هدفمند با 39 نفر از مدیران و کارشناسان سابق بانک مرکزی ایران و فرایند تصمیم سازی در زمینه سیاست های پولی، اعتباری و ارزی در پنجاه سال اول فعالیت این بانک (1389- 1339) می باشد و در جستجوی این است که آیا روند تاریخی فعالیت های بانک مرکزی ایران تکاملی و در جهت حفظ منافع ملی و توسعه و پیشرفت کشور بوده است، یا نه؟
همچنین بانک مزبور با توجه به پیوندهای چندلایه با نهاد حاکمیت و سایر نهادهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشور، در سال های پیش و پس از انقلاب چه جایگاهی داشته و در آینده چه جایگاهی خواهد داشت و چه مسیری را خواهد پیمود؟
به عنوان نمونه، نقش بانک مرکزی در جریان ملی شدن بانک ها از زبان یکی از مدیران سطح بالای آن بانک در اوایل انقلاب:
«یک روز دکتر مولوی به من تلفن کرد و گفت که هیأتی از اتاق بازرگانی به بانک مرکزی آمده اند و چون خودش کارهای دیگری داشت، لذا از من خواست که با آنها دیدار و گفتگو کنم... هیأت اتاق بازرگانی مرکب از آقایان علینقی خاموشی، اسدالله عسگراولادی، علاء میرمحمدصادقی، سیداصغر رخ صفت و 20- 15 نفر دیگر بود.
یکی از این افراد شروع به صحبت کرد و گفت: ما چند روز قبل در قم به دیدار حضرت امام (ره) رفتیم و به ایشان گفتیم که قصد داریم یک بانک اسلامی تأسیس کنیم و ایشان هم گفتند که انشاءالله مبارک است! من هم گفتم: خوب، انشاءالله مبارک است! آن شخص مجدداً گفت: به نظر می رسد که بانک مرکزی باید اجازه تأسیس بانک را بدهد.
در جواب او گفتم: بله، طبق قانون پولی و بانکی مصوب سال 1351، باید بانک مرکزی اجازه تأسیس بانک را بدهد و بعد سوال کردم: آیا اساسنامه بانک اسلامی را همراه خود آورده اید؟ در همین موقع، یکی از اعضای گروه فریاد زد که: آقا! شما طاغوتی هستید که هنوز قانون پولی و بانکی را به رخ ما می کشید! حضرت امام اجازه داده اند که ما بانک تأسیس کنیم، شما هم باید اجازه بدهید!
در جواب گفتم: شما که به حضرت امام (ره) دسترسی دارید، از ایشان بخواهید که قانون پولی و بانکی را لغو بفرمایند تا شما برای تأسیس بانک نیازی به مجوز بانک مرکزی نداشته باشید، ولی تا آن زمان، بانک مرکزی موظف به اجرای قانون پولی و بانکی است.
«به هرحال، قرار شد که اداره حقوقی بانک مرکزی برای تهیه اساسنامه به آنها کمک کند.
سرمایه اولیه این بانک دو میلیارد ریال بود و طبق قانون 30 درصد آن را به حساب بانک مرکزی در بانک ملی واریز کردند و بعد هم اساسنامه ای در حدود 60 صفحه تهیه کردند و در جلسه ای با 20 نفر از متقاضیان بانک اسلامی، آن را به من دادند.
اسامی 60 نفر هیأت موسس بانک اسلامی که در میان آنها چند آیت الله، از جمله آیت الله موسوی اردبیلی و آیت الله سیدمحمد حسینی بهشتی هم دیده می شود، در روزنامه کیهان مورخ 25/2/1358 چاپ شده است.
«به این ترتیب، مقدمات تأسیس اولین بانک اسلامی در ایران در حال انجام بود که چند روز بعد، گروه دیگری در شورای انقلاب که خواهان ملی شدن بانک ها بودند، به این گروه رودست زدند و بانک ها را ملی کردند!
یعنی بدون اطلاع بانک مرکزی و رضایت وزیر امور اقتصادی و دارایی، تصمیم گرفتند که بانک ها ملی شوند و همان روز هم شورای انقلاب آن را تصویب کرد. بعدها آقای علی اردلان، وزیر دارایی وقت، به من گفت که او و مهندس بازرگان هم با این تصمیم مخالفت کرده بودند، ولی بی نتیجه!»
✅ @karkhone
بانک های مرکزی و کارکردهایشان معمولاً مثل رازهای سربسته هستند، لاک و مهرشده داخل گاوصندوق ها و پنهان در پشت پرده های تودرتوی دیوانسالاری. "تاریخ شفاهی بانک مرکزی ایران" کوشیده است تا گوشه هایی از آن پرده ها را کمی بالا بزند.
مجموعه چهارجلدی "تاریخ شفاهی بانک مرکزی ایران" که بنا به سفارش پژوهشکده پولی و بانکی توسط محمدحسین دانایی و گروه همکاران مرکب از خانم منیژه فرهنگی و آقایان محمد وطن پور، علیرضا بهداد و مهدی نوروزیان تدوین و منتشر شده، حاوی مصاحبه های برنامه ریزی شده، فنی و هدفمند با 39 نفر از مدیران و کارشناسان سابق بانک مرکزی ایران و فرایند تصمیم سازی در زمینه سیاست های پولی، اعتباری و ارزی در پنجاه سال اول فعالیت این بانک (1389- 1339) می باشد و در جستجوی این است که آیا روند تاریخی فعالیت های بانک مرکزی ایران تکاملی و در جهت حفظ منافع ملی و توسعه و پیشرفت کشور بوده است، یا نه؟
همچنین بانک مزبور با توجه به پیوندهای چندلایه با نهاد حاکمیت و سایر نهادهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشور، در سال های پیش و پس از انقلاب چه جایگاهی داشته و در آینده چه جایگاهی خواهد داشت و چه مسیری را خواهد پیمود؟
به عنوان نمونه، نقش بانک مرکزی در جریان ملی شدن بانک ها از زبان یکی از مدیران سطح بالای آن بانک در اوایل انقلاب:
«یک روز دکتر مولوی به من تلفن کرد و گفت که هیأتی از اتاق بازرگانی به بانک مرکزی آمده اند و چون خودش کارهای دیگری داشت، لذا از من خواست که با آنها دیدار و گفتگو کنم... هیأت اتاق بازرگانی مرکب از آقایان علینقی خاموشی، اسدالله عسگراولادی، علاء میرمحمدصادقی، سیداصغر رخ صفت و 20- 15 نفر دیگر بود.
یکی از این افراد شروع به صحبت کرد و گفت: ما چند روز قبل در قم به دیدار حضرت امام (ره) رفتیم و به ایشان گفتیم که قصد داریم یک بانک اسلامی تأسیس کنیم و ایشان هم گفتند که انشاءالله مبارک است! من هم گفتم: خوب، انشاءالله مبارک است! آن شخص مجدداً گفت: به نظر می رسد که بانک مرکزی باید اجازه تأسیس بانک را بدهد.
در جواب او گفتم: بله، طبق قانون پولی و بانکی مصوب سال 1351، باید بانک مرکزی اجازه تأسیس بانک را بدهد و بعد سوال کردم: آیا اساسنامه بانک اسلامی را همراه خود آورده اید؟ در همین موقع، یکی از اعضای گروه فریاد زد که: آقا! شما طاغوتی هستید که هنوز قانون پولی و بانکی را به رخ ما می کشید! حضرت امام اجازه داده اند که ما بانک تأسیس کنیم، شما هم باید اجازه بدهید!
در جواب گفتم: شما که به حضرت امام (ره) دسترسی دارید، از ایشان بخواهید که قانون پولی و بانکی را لغو بفرمایند تا شما برای تأسیس بانک نیازی به مجوز بانک مرکزی نداشته باشید، ولی تا آن زمان، بانک مرکزی موظف به اجرای قانون پولی و بانکی است.
«به هرحال، قرار شد که اداره حقوقی بانک مرکزی برای تهیه اساسنامه به آنها کمک کند.
سرمایه اولیه این بانک دو میلیارد ریال بود و طبق قانون 30 درصد آن را به حساب بانک مرکزی در بانک ملی واریز کردند و بعد هم اساسنامه ای در حدود 60 صفحه تهیه کردند و در جلسه ای با 20 نفر از متقاضیان بانک اسلامی، آن را به من دادند.
اسامی 60 نفر هیأت موسس بانک اسلامی که در میان آنها چند آیت الله، از جمله آیت الله موسوی اردبیلی و آیت الله سیدمحمد حسینی بهشتی هم دیده می شود، در روزنامه کیهان مورخ 25/2/1358 چاپ شده است.
«به این ترتیب، مقدمات تأسیس اولین بانک اسلامی در ایران در حال انجام بود که چند روز بعد، گروه دیگری در شورای انقلاب که خواهان ملی شدن بانک ها بودند، به این گروه رودست زدند و بانک ها را ملی کردند!
یعنی بدون اطلاع بانک مرکزی و رضایت وزیر امور اقتصادی و دارایی، تصمیم گرفتند که بانک ها ملی شوند و همان روز هم شورای انقلاب آن را تصویب کرد. بعدها آقای علی اردلان، وزیر دارایی وقت، به من گفت که او و مهندس بازرگان هم با این تصمیم مخالفت کرده بودند، ولی بی نتیجه!»
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت! | ندا گنجی شادی معرفتی 8. محمدتقی برخوردار پدر صنایع لوازم خانگی ایرانی. ایران در دهه 1340، شاهد تاسیس و رشد صنایع لوازم خانگی بود. یکی از مهمترین مردان این عرصه حاجمحمدتقی برخوردار…
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!
| ندا گنجی
شادی معرفتی
11. علیاصغر پیروی
علیاصغر پیروی ورزشکار عرصه تجارت بود. او طی سالهای 1329-1328 عضو تیم ملی دو و میدانی ایران در المپیک هلسینکی بود و در سال 1354 دبیر کل کمیته ملی المپیک ایران شد. پیروی صاحب و مدیر شرکت ایران باریم بود، شرکت مذکور در تجارت سولفات باریم فعالیت داشت و شاهزاده شهرام پهلوی در آن سهامدار بود.
12. رکنالدین سادات تهرانی
خاطرهای نخنماشده از جورابهای ستارهنشان در بازار یا کارخانهای متروکه در جاده تهران-کرج که هنوز نام تجاری «استارلایت» را بر پیشانی دارد. اینها، همه یادگارهایی است که از «رکنالدین ساداتتهرانی» بر جای مانده است. رکنالدین، فرزند «سیدجلال ساداتتهرانی» در سال 1310 متولد شد. او نوجوانی 16ساله بود که راه تجارت را در پیش گرفت و اینگونه بود که در بدو راه از حجره پدر سر درآورد. رکنالدین ساداتتهرانی در دانشگاه تهران، اقتصاد خواند و مقطع دکترای مدیریت اقتصادی را در همین دانشگاه پشت سر گذاشت. او البته از سال 1341 تا 1347 نیز در مقام معاون اقتصادی «علینقی عالیخانی» نیمنگاهی هم به عرصه سیاست داشت. ساداتتهرانی اما سرانجام به صنعت پیوست و شرکتهای «پارس تریکو» و «استارلایت» را تاسیس کرد.
13. حبیب ثابت
حبیب ثابتپاسال؛ بنیانگذار بزرگترین بنگاههای اقتصادی در ایران. اندیشه ورود به فضای کسب و کار از نوجوانی با ثابت بود؛ شاید از همان روزهایی که فقر و تنگدستی، او را در برابر فرزندان شخصیتهای لشگری و کشوری در مدرسه «سن لویی» لالهزار حقیر مینمود. آنگونه که در 16سالگی، مغازهای برای اجاره و تعمیر دوچرخههای کسانی که ییلاق خود را در شمیرانات میگذراندند، تهیه کرد؛ و در همان ایام در کنار محمدتقی نامی که به گفته ثابت اولین اتومبیل را وارد ایران کرده بود، رانندگی آموخت و به استخدام رانندگی آصفالسلطنه از رجال قاجار درآمد. مسافرکشی با اتومبیل فورد میان توپخانه و قلهک و پس از آن حمل مسافران به خارج از مرزهای پایتخت از دیگر فعالیتهای ثابت بود. او بعدها با خرید دو کامیون از فرانسه و یک دستگاه اتومبیل فیات از ایتالیا و انتقال آنها به تهران، نخستین موسسه حمل و نقل با وسایل نقلیه موتوری را در ایران تاسیس کرد. ثابت در اوایل دهه 1320، برای صدور کالاهای متنوع آمریکایی به ایران به همراه چهار نفر شرکتی به نام شرکت ثابت پاسال تاسیس کرد.
شعبهای از این شرکت در تهران و شعبهای از آن در آمریکا افتتاح شد. در واقع شرکت جدید ترکیبی از شرکت حبیب ثابت در نیویورک و پاسال در تهران بود. به واسطه نام همین شرکت هم بود که بعدها حبیب ثابت به ثابت پاسال شهرت یافت. شرکت مزبور توفیق فراوانی در صادرات کالا و اجناس لوکس آمریکایی به بازارهای ایران یافت و حبیب در جریان صدور کالاهای مختلف به ایران وقتی بازار صادرات لاستیک را پررونق یافت، در سال 1323 در جریان سفر به شیکاگو با یکی از شرکتهای بزرگ تولید لاستیک ارتباط یافت و پس از انجام کارهای مقدماتی، کار صادرات محصول آن کارخانه به ایران در سطح وسیع و گسترده آغاز شد و کارخانه مزبور سهم قابل ملاحظهای از لاستیک خود را به ایران اختصاص داد. ثابت به واسطه تصدی یکی از بستگان خود در وزارت پست و تلگراف، توانست امتیاز حمل محمولههای پستی از تهران به مازندران را کسب کند. گفته میشود او با سرمایه بهاییان در 29سالگی، نخستین کارخانه نجاری ماشینی را در ایران راهاندازی کرد. تاسیس شرکت «فیروز» برای صادرات لوازم آرایشی و بهداشتی آمریکایی به ایران و راهاندازی شبکههای تلویزیونی، تاسیس کارخانه جنرالتایر و نمایندگی اتومبیل استودبیکر از دیگر اقدامات او به شمار میرود. یکی از مهمترین داراییهای او، کارخانه پپسیکولا بود و با فتوای مشهور مراجع در حرام اعلام کردن این نوشیدنی ثابت دو سال پیش از پیروزی انقلاب، ایران را برای همیشه به مقصد نیویورک ترک کرد و در سال 1364 درگذشت.
14. علی حاجطرخانی
علی طرخانی فرزند حاجکاظم شاهپوری از بازاریهای سرشناس بود. علی طرخانی به همراه برادرش تقی در تولید روغن نباتی و قند و شکر فعالیت داشتند. طرخانی خود از مبارزان انقلابی بود اما پس از بهمن 57 سرنوشتی تراژیک پیدا کرد. نام طرخانی هم در لیست کسانی بود که باید اموالشان مصادره میشد و هم در لیست افرادی بود که باید به اموال مصادرهشده هژبر یزدانی رسیدگی میکردند. اگرچه شهید بهشتی برای بازپسگیری اموال حاجطرخانی تلاش کرد اما او اموالش را پس نگرفت و با رنجیدگی از امور حکومتی کناره گرفت و تا سال 1385 که درگذشت خبری از او شنیده نشد.
انتهای بخش پنجم
✅ @karkhone
| ندا گنجی
شادی معرفتی
11. علیاصغر پیروی
علیاصغر پیروی ورزشکار عرصه تجارت بود. او طی سالهای 1329-1328 عضو تیم ملی دو و میدانی ایران در المپیک هلسینکی بود و در سال 1354 دبیر کل کمیته ملی المپیک ایران شد. پیروی صاحب و مدیر شرکت ایران باریم بود، شرکت مذکور در تجارت سولفات باریم فعالیت داشت و شاهزاده شهرام پهلوی در آن سهامدار بود.
12. رکنالدین سادات تهرانی
خاطرهای نخنماشده از جورابهای ستارهنشان در بازار یا کارخانهای متروکه در جاده تهران-کرج که هنوز نام تجاری «استارلایت» را بر پیشانی دارد. اینها، همه یادگارهایی است که از «رکنالدین ساداتتهرانی» بر جای مانده است. رکنالدین، فرزند «سیدجلال ساداتتهرانی» در سال 1310 متولد شد. او نوجوانی 16ساله بود که راه تجارت را در پیش گرفت و اینگونه بود که در بدو راه از حجره پدر سر درآورد. رکنالدین ساداتتهرانی در دانشگاه تهران، اقتصاد خواند و مقطع دکترای مدیریت اقتصادی را در همین دانشگاه پشت سر گذاشت. او البته از سال 1341 تا 1347 نیز در مقام معاون اقتصادی «علینقی عالیخانی» نیمنگاهی هم به عرصه سیاست داشت. ساداتتهرانی اما سرانجام به صنعت پیوست و شرکتهای «پارس تریکو» و «استارلایت» را تاسیس کرد.
13. حبیب ثابت
حبیب ثابتپاسال؛ بنیانگذار بزرگترین بنگاههای اقتصادی در ایران. اندیشه ورود به فضای کسب و کار از نوجوانی با ثابت بود؛ شاید از همان روزهایی که فقر و تنگدستی، او را در برابر فرزندان شخصیتهای لشگری و کشوری در مدرسه «سن لویی» لالهزار حقیر مینمود. آنگونه که در 16سالگی، مغازهای برای اجاره و تعمیر دوچرخههای کسانی که ییلاق خود را در شمیرانات میگذراندند، تهیه کرد؛ و در همان ایام در کنار محمدتقی نامی که به گفته ثابت اولین اتومبیل را وارد ایران کرده بود، رانندگی آموخت و به استخدام رانندگی آصفالسلطنه از رجال قاجار درآمد. مسافرکشی با اتومبیل فورد میان توپخانه و قلهک و پس از آن حمل مسافران به خارج از مرزهای پایتخت از دیگر فعالیتهای ثابت بود. او بعدها با خرید دو کامیون از فرانسه و یک دستگاه اتومبیل فیات از ایتالیا و انتقال آنها به تهران، نخستین موسسه حمل و نقل با وسایل نقلیه موتوری را در ایران تاسیس کرد. ثابت در اوایل دهه 1320، برای صدور کالاهای متنوع آمریکایی به ایران به همراه چهار نفر شرکتی به نام شرکت ثابت پاسال تاسیس کرد.
شعبهای از این شرکت در تهران و شعبهای از آن در آمریکا افتتاح شد. در واقع شرکت جدید ترکیبی از شرکت حبیب ثابت در نیویورک و پاسال در تهران بود. به واسطه نام همین شرکت هم بود که بعدها حبیب ثابت به ثابت پاسال شهرت یافت. شرکت مزبور توفیق فراوانی در صادرات کالا و اجناس لوکس آمریکایی به بازارهای ایران یافت و حبیب در جریان صدور کالاهای مختلف به ایران وقتی بازار صادرات لاستیک را پررونق یافت، در سال 1323 در جریان سفر به شیکاگو با یکی از شرکتهای بزرگ تولید لاستیک ارتباط یافت و پس از انجام کارهای مقدماتی، کار صادرات محصول آن کارخانه به ایران در سطح وسیع و گسترده آغاز شد و کارخانه مزبور سهم قابل ملاحظهای از لاستیک خود را به ایران اختصاص داد. ثابت به واسطه تصدی یکی از بستگان خود در وزارت پست و تلگراف، توانست امتیاز حمل محمولههای پستی از تهران به مازندران را کسب کند. گفته میشود او با سرمایه بهاییان در 29سالگی، نخستین کارخانه نجاری ماشینی را در ایران راهاندازی کرد. تاسیس شرکت «فیروز» برای صادرات لوازم آرایشی و بهداشتی آمریکایی به ایران و راهاندازی شبکههای تلویزیونی، تاسیس کارخانه جنرالتایر و نمایندگی اتومبیل استودبیکر از دیگر اقدامات او به شمار میرود. یکی از مهمترین داراییهای او، کارخانه پپسیکولا بود و با فتوای مشهور مراجع در حرام اعلام کردن این نوشیدنی ثابت دو سال پیش از پیروزی انقلاب، ایران را برای همیشه به مقصد نیویورک ترک کرد و در سال 1364 درگذشت.
14. علی حاجطرخانی
علی طرخانی فرزند حاجکاظم شاهپوری از بازاریهای سرشناس بود. علی طرخانی به همراه برادرش تقی در تولید روغن نباتی و قند و شکر فعالیت داشتند. طرخانی خود از مبارزان انقلابی بود اما پس از بهمن 57 سرنوشتی تراژیک پیدا کرد. نام طرخانی هم در لیست کسانی بود که باید اموالشان مصادره میشد و هم در لیست افرادی بود که باید به اموال مصادرهشده هژبر یزدانی رسیدگی میکردند. اگرچه شهید بهشتی برای بازپسگیری اموال حاجطرخانی تلاش کرد اما او اموالش را پس نگرفت و با رنجیدگی از امور حکومتی کناره گرفت و تا سال 1385 که درگذشت خبری از او شنیده نشد.
انتهای بخش پنجم
✅ @karkhone
آقای همتی!
درست ۲۸سال پیش بود، یادتان هست؟!
| جواد موگویی
۲۸ سال پیش در خردادماه ۱۳۷۲، احمد توکلی رقیب هاشمی در انتخابات ریاستجمهوری بود. کشور تنها چند قدم با تورم ۴۹درصدی فاصله داشت. توکلی منتقد سیاستهای اقتصادی دولت در فیلم تبلیغاتیاش، انتقادهای صریح به دولت کرده بود. اما محمد هاشمی رفسنجانی رییس صداوسیما اعلام کرد فیلم نطق تبلیغاتی او را پخش نخواهد کرد!
اعتراضهای توکلی به دادستان کل کشور، شورای نگهبان و حتی ناطق نوری رییس مجلس نیز به جایی نرسید. توکلی میگوید:
«تا اینکه آقای عبدالناصر همتی معاون سیاسی صداوسیما زنگ زد. گفت بیا باهم حرف بزنیم. اگر تو را قانع کردم، فیلم را اصلاح میکنیم، اگر که نه، فیلم را پخش نخواهیم کرد.
به دفترش رفتم. گیرشان به انتقادات من به مرحوم هاشمی بود. همتی گفت «حرفهای شما به مصلحت کشور نیست.»
گفتم «من تاییدشده شورای نگهبان هستم، خودم مصلحتهای ملی را میفهمم. صداوسیما که مال شما نیست که با منتقدانتان اینطور رفتار میکنید. نمیتوانید حق قانونی من را بگیرید.» خلاصه بدون نتیجه به خانه بازگشتم.»
هاشمی در خاطراتش مینویسد:
«در راه خانه از تلویزیون ماشین دیدم که وزارت کشور اعلان کرده نطق با قانون منطبق نیست و برای اصلاح پخش نمیشود. به عبداللهنوری گفتم بهتر است همین امشب پخش شود.»
توکلی میگوید:
«نیمساعتی از ساعت پخش نطق تلویزیونی میگذشت. شبکه اول به جای پخش نطق من آهنگ پخش میکرد! تا اینکه آقای حجازی از دفتر رهبری تماس گرفت. اعتراضم را گفتم.
گفت گوشی را نگهدار. چند دقیقه بعد گفت «آقا میگوید اگر حق را با خودت میدانی محکم بایست.»
خلاصه بعد از نیمساعت تاخیر، مجری آمد و قبل پخش فیلم، بیانیهای علیه حرفهای من خواند و بعد فیلم را پخش کردند!»
حالا ۲۸ سال از آن انتخابات میگذرد، عبدالناصر همتی شده رییس بانک مرکزی و کاندیدای ریاستجمهوری و از فضای آزادیبیان و عدم فیلترینگ و سانسور سخن میگوید!
بنای بسیاری از بدعتها را سالها پیش کسانی نهادند که امروز مدعی هستند.
منبع:
مصاحبه نگارنده با احمد توکلی؛ مهر ۱۳۹۸
خاطرات هاشمی سال۷۲، ص۱۴۹
✅ @karkhone
درست ۲۸سال پیش بود، یادتان هست؟!
| جواد موگویی
۲۸ سال پیش در خردادماه ۱۳۷۲، احمد توکلی رقیب هاشمی در انتخابات ریاستجمهوری بود. کشور تنها چند قدم با تورم ۴۹درصدی فاصله داشت. توکلی منتقد سیاستهای اقتصادی دولت در فیلم تبلیغاتیاش، انتقادهای صریح به دولت کرده بود. اما محمد هاشمی رفسنجانی رییس صداوسیما اعلام کرد فیلم نطق تبلیغاتی او را پخش نخواهد کرد!
اعتراضهای توکلی به دادستان کل کشور، شورای نگهبان و حتی ناطق نوری رییس مجلس نیز به جایی نرسید. توکلی میگوید:
«تا اینکه آقای عبدالناصر همتی معاون سیاسی صداوسیما زنگ زد. گفت بیا باهم حرف بزنیم. اگر تو را قانع کردم، فیلم را اصلاح میکنیم، اگر که نه، فیلم را پخش نخواهیم کرد.
به دفترش رفتم. گیرشان به انتقادات من به مرحوم هاشمی بود. همتی گفت «حرفهای شما به مصلحت کشور نیست.»
گفتم «من تاییدشده شورای نگهبان هستم، خودم مصلحتهای ملی را میفهمم. صداوسیما که مال شما نیست که با منتقدانتان اینطور رفتار میکنید. نمیتوانید حق قانونی من را بگیرید.» خلاصه بدون نتیجه به خانه بازگشتم.»
هاشمی در خاطراتش مینویسد:
«در راه خانه از تلویزیون ماشین دیدم که وزارت کشور اعلان کرده نطق با قانون منطبق نیست و برای اصلاح پخش نمیشود. به عبداللهنوری گفتم بهتر است همین امشب پخش شود.»
توکلی میگوید:
«نیمساعتی از ساعت پخش نطق تلویزیونی میگذشت. شبکه اول به جای پخش نطق من آهنگ پخش میکرد! تا اینکه آقای حجازی از دفتر رهبری تماس گرفت. اعتراضم را گفتم.
گفت گوشی را نگهدار. چند دقیقه بعد گفت «آقا میگوید اگر حق را با خودت میدانی محکم بایست.»
خلاصه بعد از نیمساعت تاخیر، مجری آمد و قبل پخش فیلم، بیانیهای علیه حرفهای من خواند و بعد فیلم را پخش کردند!»
حالا ۲۸ سال از آن انتخابات میگذرد، عبدالناصر همتی شده رییس بانک مرکزی و کاندیدای ریاستجمهوری و از فضای آزادیبیان و عدم فیلترینگ و سانسور سخن میگوید!
بنای بسیاری از بدعتها را سالها پیش کسانی نهادند که امروز مدعی هستند.
منبع:
مصاحبه نگارنده با احمد توکلی؛ مهر ۱۳۹۸
خاطرات هاشمی سال۷۲، ص۱۴۹
✅ @karkhone
گوشههايي از اعجازصنعتي ژاپن
دو موسسه مطالعاتي بزرگ تاسيس كردهاند كه فقط درباره خواستههاي اقتصادي مردم خاورميانه تحقيق كنند!
رشد و توسعه اقتصادي ژاپن پديده اتفاقي نبوده است. اينكه گفته شود رشد ژاپن به خاطر كمكهاي ترحم آميز آمريكا بعد از جنگ جهاني دوم بوده است، روايت سطحي از علل پيشرفت ژاپن است. به عنوان مثال يكي از پژوهشگران مسائل ژاپن مينويسد:
گرچه شعار اصلي ژاپنيها حمايت از صنايع داخلي و بسط رفاه مادي جامعه است اما هميشه در تلاشند تا صنايع نوآوري و قدرت رقابتيشان را در برابر خارجيها از دست ندهند. در اين صورت صنايع به جاي اينكه بار بيكفايتي خود را به جامعه تحميل نمايند پيوسته در كوران دگرگوني و تغيير براي كيفيت قرار ميگيرند.
رابطه دولت و بخش خصوصي شعاري و نمايشي نيست. «كيدانر» يا فدراسيون سازمانهاي اقتصادي ژاپن، و «كيزاي دويوكاي» يا فدراسيون مديران عالي رتبه شركتها و اتاق بازرگاني و صنايع ژاپن، دو دستگاه قدرتمند نماينده بخش خصوصي در ژاپن هستند كه در مشورت با شركتهاي دولتي، خط مش صنعتي ژاپن را تعيين مي كنند
يكي از مصاديق جدي همكاري دولت با بخش خصوصي،تاسيس دهها و صدها موسسه تحقيقاتي مشاور براي بسط يك رشته فعاليتهاي مشترك دولت و بخش خصوصي است. بطوريكه در عمل مرز ميان دولت و بخش خصوصي برداشته شده است .
به عنوان مثال انستيتوي خاورميانه ژاپن و موسسه ژاپني اقتصاد خاورميانه با همكاري دولت و بخش خصوصي ايجاد شده است و وظيفه آنها رصد اقتصاد و خواسته هاي مردم خاورميانه است .
از كتاب «مكانیزم ارتباطی دولت و بخش خصوصی و ظهور بنگاههای عظیم صنعتی و بازرگانی در ژاپن» نوشته بهزاد عليپور تهراني، سال چاپ 1372
✅ @karkhone
دو موسسه مطالعاتي بزرگ تاسيس كردهاند كه فقط درباره خواستههاي اقتصادي مردم خاورميانه تحقيق كنند!
رشد و توسعه اقتصادي ژاپن پديده اتفاقي نبوده است. اينكه گفته شود رشد ژاپن به خاطر كمكهاي ترحم آميز آمريكا بعد از جنگ جهاني دوم بوده است، روايت سطحي از علل پيشرفت ژاپن است. به عنوان مثال يكي از پژوهشگران مسائل ژاپن مينويسد:
گرچه شعار اصلي ژاپنيها حمايت از صنايع داخلي و بسط رفاه مادي جامعه است اما هميشه در تلاشند تا صنايع نوآوري و قدرت رقابتيشان را در برابر خارجيها از دست ندهند. در اين صورت صنايع به جاي اينكه بار بيكفايتي خود را به جامعه تحميل نمايند پيوسته در كوران دگرگوني و تغيير براي كيفيت قرار ميگيرند.
رابطه دولت و بخش خصوصي شعاري و نمايشي نيست. «كيدانر» يا فدراسيون سازمانهاي اقتصادي ژاپن، و «كيزاي دويوكاي» يا فدراسيون مديران عالي رتبه شركتها و اتاق بازرگاني و صنايع ژاپن، دو دستگاه قدرتمند نماينده بخش خصوصي در ژاپن هستند كه در مشورت با شركتهاي دولتي، خط مش صنعتي ژاپن را تعيين مي كنند
يكي از مصاديق جدي همكاري دولت با بخش خصوصي،تاسيس دهها و صدها موسسه تحقيقاتي مشاور براي بسط يك رشته فعاليتهاي مشترك دولت و بخش خصوصي است. بطوريكه در عمل مرز ميان دولت و بخش خصوصي برداشته شده است .
به عنوان مثال انستيتوي خاورميانه ژاپن و موسسه ژاپني اقتصاد خاورميانه با همكاري دولت و بخش خصوصي ايجاد شده است و وظيفه آنها رصد اقتصاد و خواسته هاي مردم خاورميانه است .
از كتاب «مكانیزم ارتباطی دولت و بخش خصوصی و ظهور بنگاههای عظیم صنعتی و بازرگانی در ژاپن» نوشته بهزاد عليپور تهراني، سال چاپ 1372
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند | سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟» در سایر کشورها پنبه را یک دسته از مردم میکارند و عمل میآورند، دسته دیگر محصول را از کشاورز و مالک میخرند و در بازارهای داخلی به اختیار صادرکنندگان…
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند
| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟»
چرا، یک هدف بزرگتر از این هم دارند و آن این است که با تمام قوا میکوشند جنگ درنگیرد و از هر نغمهای که بوی صلح از آن استشمام شود پشتیبانی کنند و به طور قطع هدف سیاسی شوروی در تشکیل کنفرانس مزبور نزدیک شدن با ملل از راه اقتصاد و کوشش در تعمیم صلح نیز بود، زیرا جنگ این کشور را از فعالیت عظیمی که در هر رشته در دست عمل دارد بازمیدارد، فرصتهای مهم را از او میگیرد و این سرمایه بزرگ که عبارت از کار و فعالیت تودههای وسیع ملت شوروی است در حال توقف و رکود و تزلزل میافتد به این جهت شوروی خواهان جنگ نیست دنیا هم نگران همین وضع است.
بالاخره در تجارت خارجی با اصول و سیستمی که در جماهیر شوروی عمل میشود کسی حریف روسیه نیست، چون همه چیز در دست دولت متمرکز است و قدرت و توانایی همه کار دارد و جز رویه معامله متقابل و محدودیتهای گمرکی با اصول دیگری دنیا نمیتواند با این کشور تجارت و رقابت کند؛ مثلا اگر سیاست اقتضا کند که با برزیل معامله نماید و تاجر برزیلی جز قهوه متاعی نداشته باشد و قهوه برای شوروی در حکم تجملات باشد معهذا قهوه را میخرد و آنچه را آنها میخواهند میفروشد و باز اگر سیاست مقتضی باشد که با کشورهای آسیایی مثل هندوستان و پاکستان روابط بازرگانی که مقدمه ارتباط نزدیکتر سیاسی است باز کنند و آنها در مبادله چیزی نداشته باشند بدهند که به کار شوروی آید، در اینجا سیاست اقتضای آن را دارد که به نقد معامله شود و در برابر جنس لیره بپردازند. همین کار را میکنند چنانکه کردند اما درباره ایران سیاست چنین اقتضا دارد که مبادلات فیمابین محدود به چند قلم اجناس باشد آن هم به قیمتهای بازار تهران که روی هیچ ماخذی استوار نیست زیرا بازار هر روز دستخوش تحول است و زیانآور و در نتیجه بنیه مالی و توانایی خرید ملت ایران روز به روز تحلیل میرود.
من بر خلاف رویهای که اکنون پیش گرفته شده و تجارت فیماین در چهاردیواری چند قلم جنس محدود گردیده طرفدار توسعه مبادلات تجارتی ایران و شوروی هستم و معتقدم که رویه اقتصادی طرفین باید بر روی پایهای قرار گیرد که توسعه تجارت را به وجود آورد و در این باره نمایندگان تجارتی شوروی باید در داد و ستد خود با ایران تجدید نظر نمایند، بر اقلام معاملات خود بیفزایند، داد و ستد را روی قیمت بازار به زیان ما قرار ندهند. سابقا از ما خشکهبار میخریدند، مرکبات میخریدند، اقسام مواد خام و محصول کشاورزی صادر میکردند و رفته رفته یکی بعد از دیگری متروک شد تا امروز که روی دو سه قلم آن هم بهترین مواد صادراتی ما توقف کرده و آن را هم به قیمتی خریداری میکنند که بازرگان ناچار شود جنس مبادلاتی را به قیمت گران در دسترس مصرفکننده بگذارد و این عمل دور از سیاست اقتصادی دولتی است که دارای چنان قدرت و توانایی است که میتواند تمام احتیاجات اولیه ملت ایران را با کمترین قیمت که دیگران نتوانند رقابت کنند در دسترس ما بگذارد و متاع ما را نیز به قیمتی عادلانه خریداری کند تا بنیه تولیدکننده و مصرفکننده ایران تقویت شود و این همان خطمشی و برنامهایست که در کنفرانس اقتصادی مسکو تعقیب میگردید، یعنی با توسعه مبادلات سطح زندگی مردم دنیا بالا بیاید و فقر و پریشانی زائل شود.
منبع: اطلاعات؛ پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۱
انتهای بخش سوم
✅ @karkhone
| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟»
چرا، یک هدف بزرگتر از این هم دارند و آن این است که با تمام قوا میکوشند جنگ درنگیرد و از هر نغمهای که بوی صلح از آن استشمام شود پشتیبانی کنند و به طور قطع هدف سیاسی شوروی در تشکیل کنفرانس مزبور نزدیک شدن با ملل از راه اقتصاد و کوشش در تعمیم صلح نیز بود، زیرا جنگ این کشور را از فعالیت عظیمی که در هر رشته در دست عمل دارد بازمیدارد، فرصتهای مهم را از او میگیرد و این سرمایه بزرگ که عبارت از کار و فعالیت تودههای وسیع ملت شوروی است در حال توقف و رکود و تزلزل میافتد به این جهت شوروی خواهان جنگ نیست دنیا هم نگران همین وضع است.
بالاخره در تجارت خارجی با اصول و سیستمی که در جماهیر شوروی عمل میشود کسی حریف روسیه نیست، چون همه چیز در دست دولت متمرکز است و قدرت و توانایی همه کار دارد و جز رویه معامله متقابل و محدودیتهای گمرکی با اصول دیگری دنیا نمیتواند با این کشور تجارت و رقابت کند؛ مثلا اگر سیاست اقتضا کند که با برزیل معامله نماید و تاجر برزیلی جز قهوه متاعی نداشته باشد و قهوه برای شوروی در حکم تجملات باشد معهذا قهوه را میخرد و آنچه را آنها میخواهند میفروشد و باز اگر سیاست مقتضی باشد که با کشورهای آسیایی مثل هندوستان و پاکستان روابط بازرگانی که مقدمه ارتباط نزدیکتر سیاسی است باز کنند و آنها در مبادله چیزی نداشته باشند بدهند که به کار شوروی آید، در اینجا سیاست اقتضای آن را دارد که به نقد معامله شود و در برابر جنس لیره بپردازند. همین کار را میکنند چنانکه کردند اما درباره ایران سیاست چنین اقتضا دارد که مبادلات فیمابین محدود به چند قلم اجناس باشد آن هم به قیمتهای بازار تهران که روی هیچ ماخذی استوار نیست زیرا بازار هر روز دستخوش تحول است و زیانآور و در نتیجه بنیه مالی و توانایی خرید ملت ایران روز به روز تحلیل میرود.
من بر خلاف رویهای که اکنون پیش گرفته شده و تجارت فیماین در چهاردیواری چند قلم جنس محدود گردیده طرفدار توسعه مبادلات تجارتی ایران و شوروی هستم و معتقدم که رویه اقتصادی طرفین باید بر روی پایهای قرار گیرد که توسعه تجارت را به وجود آورد و در این باره نمایندگان تجارتی شوروی باید در داد و ستد خود با ایران تجدید نظر نمایند، بر اقلام معاملات خود بیفزایند، داد و ستد را روی قیمت بازار به زیان ما قرار ندهند. سابقا از ما خشکهبار میخریدند، مرکبات میخریدند، اقسام مواد خام و محصول کشاورزی صادر میکردند و رفته رفته یکی بعد از دیگری متروک شد تا امروز که روی دو سه قلم آن هم بهترین مواد صادراتی ما توقف کرده و آن را هم به قیمتی خریداری میکنند که بازرگان ناچار شود جنس مبادلاتی را به قیمت گران در دسترس مصرفکننده بگذارد و این عمل دور از سیاست اقتصادی دولتی است که دارای چنان قدرت و توانایی است که میتواند تمام احتیاجات اولیه ملت ایران را با کمترین قیمت که دیگران نتوانند رقابت کنند در دسترس ما بگذارد و متاع ما را نیز به قیمتی عادلانه خریداری کند تا بنیه تولیدکننده و مصرفکننده ایران تقویت شود و این همان خطمشی و برنامهایست که در کنفرانس اقتصادی مسکو تعقیب میگردید، یعنی با توسعه مبادلات سطح زندگی مردم دنیا بالا بیاید و فقر و پریشانی زائل شود.
منبع: اطلاعات؛ پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۱
انتهای بخش سوم
✅ @karkhone
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!
| ندا گنجی
شادی معرفتی
15. کاظم خسروشاهی
«کاظم خسروشاهی» فرزند «حسن خسروشاهی» بخشی از تاریخچه اتاق بازرگانی تبریز است. کاظم، رشته حقوق را در تهران، نیمهکاره رها کرد و عازم آمریکا شد. او با این سفر دو نشان را هدف قرار داده بود؛ ادامه تحصیل و بازارگشایی برای پدر. کاظم خسروشاهی در همان روزهایی که در آمریکا به سر میبرد، نمایندگی شرکت دارویی «ماکسون رابینز» را بر عهده گرفت. خانواده خسروشاهی دامنه فعالیتهای تولیدی و تجاری خود را در حوزه دارو متمرکز کرد و با تاسیس شرکت سهامی «تولید دارو» به این بخش از فعالیتهای خود رونق بخشید. تیدی، تولیپرس پخش البرز، پایور، پایهگذار، تکنو صنایع و کامپیوتر البرز عناوین تجاری است که به خانواده خسروشاهیها تعلق داشت. او حدود یک سال تصدی وزارت بازرگانی در دولت «جمشید آموزگار» را نیز بر عهده گرفت و البته در این مدت دو بار استعفا کرد. او اکنون در پاریس اقامت دارد.
16. احمد خیامی
سرمایهای که «احمد خیامی» برای راهاندازی کارخانه ایرانناسیونال هزینه کرد، حدود 40 میلیون تومان بود. او با این سرمایه، در سال 1346 بزرگترین کارخانه خودروسازی ایران را پیریزی کرد. کارخانهای که روزانه قادر بود، 17 دستگاه اتومبیل سواری و اتوبوس و کامیون مونتاژ کند. اما خیامی هفت سال بعد در شرایطی که سیاست جایگزینی واردات به پارادایم اصلی اقتصاد ایران تبدیل شده بود، سرمایه خود را به 579 میلیون و 125 هزار دلار رساند. از دوران کودکی و نوجوانی خیامی روایتهای مختلفی نقل شده است، اینکه به دلیل علاقهای که به اتومبیل داشت، روزها پس از مدرسه لنگ در دست میگرفت و اتومبیلهای کوچه و خیابان را شستوشو میداد اما خود میگوید: «در سرمای زمستان آنقدر روی اتومبیلها کار میکردم که دستهایم ترک میخورد و بنابراین ناچار میشدم پیه داغکرده روی آن بریزم تا زخمهایم التیام پیدا کند.» احمد خیامی فروشگاه زنجیرهای کوروش را نیز بنیانگذاری کرد. او پس از انقلاب به کانادا رفت. او قصد داشت در زادگاهش مشهد، کارخانهای تاسیس کند اما سرطان، مجال به بار نشاندن آخرین آرزویش را به او نداد.
17. محمود خیامی
محمود در تمام دوران از تولد تا روزهای قد کشیدن «ایرانناسیونال» در کنار برادرش احمد بود. یکی از بنیانگذاران کارخانه ایرانناسیونال که اکنون در انگلستان اقامت دارد. او در سال 1328 از مشهد، رهسپار تهران شد تا به همراه شریک اصلی خود یعنی احمد خیامی، ساخت اتوبوس و اتومبیل سواری را در پایتخت کلید بزند. البته در بحبوحه پیروزی انقلاب، موعد جدایی دو برادر نیز فرارسیده بود؛ از این رو کل سهام ایرانناسیونال به محمود واگذار شد. افزون بر این او در عرصه بانکداری از جمله بانک صنعت و معدن نیز فعالیت داشت؛ محمود خیامی در سال 1358 به اروپا رفت و اکنون هفت نمایندگی مرسدسبنز را در انگلستان و آمریکا مدیریت میکند. آنچه محمود را در سالهای اخیر بار دیگر خبرساز کرد، کمک یک میلیون پوندی او در سال 2007 به حزب کارگر انگلستان بود که واکنشهای بسیاری را در پی داشت. او دومین حامی مالی حزب کارگر انگلستان است و موسسهای به نام بنیاد خیامی تاسیس کرده که فعالیتهایی همچون گفتوگوی ادیان از طریق برگزاری جلسات و کنفرانسها برگزار میکند. این بنیاد در سال 2005 کنفرانس دو روزهای تحت عنوان «آیا اسلام خطری برای غرب محسوب میشود» برگزار کرد.
18. مرتضی رحیمزادهخویی
نام «حاجمرتضی» برای تجار خطه آذربایجان، نامی آشناست. مردی از دیار «خوی» که گویی تنها برای «تجارت» آفریده شده بود. تردیدی نیست بسیاری از آنان که روزانه از مقابل کوی معروف ولیعصر میگذرند، نمیدانند که این بنا یادگار «مرتضی رحیمزادهخویی» است. او یکی از زمینداران بزرگ شهر خوی بود که با خرید زمینهای این منطقه و همکاری شهرداری تبریز «کوی ولیعهد» را احداث کرد. پس از انقلاب نیز نام این مجموعه به کوی ولیعصر تغییر یافت. اما ارمغان خانواده خوییها برای مردم ایران، آتش «کبریتهای ممتاز» بود. صنعتی که «زینالعابدین رحیمزادهخویی» پدر حاجمرتضی در سال 1300 به همراه یارانش از روسیه به ایران آورد. حاجمرتضی خویی که از سال 1351 تا 1357 رئیس اتاق بازرگانی تبریز بود، پس از انقلاب به آلمان مهاجرت کرد.
✅ @karkhone
| ندا گنجی
شادی معرفتی
15. کاظم خسروشاهی
«کاظم خسروشاهی» فرزند «حسن خسروشاهی» بخشی از تاریخچه اتاق بازرگانی تبریز است. کاظم، رشته حقوق را در تهران، نیمهکاره رها کرد و عازم آمریکا شد. او با این سفر دو نشان را هدف قرار داده بود؛ ادامه تحصیل و بازارگشایی برای پدر. کاظم خسروشاهی در همان روزهایی که در آمریکا به سر میبرد، نمایندگی شرکت دارویی «ماکسون رابینز» را بر عهده گرفت. خانواده خسروشاهی دامنه فعالیتهای تولیدی و تجاری خود را در حوزه دارو متمرکز کرد و با تاسیس شرکت سهامی «تولید دارو» به این بخش از فعالیتهای خود رونق بخشید. تیدی، تولیپرس پخش البرز، پایور، پایهگذار، تکنو صنایع و کامپیوتر البرز عناوین تجاری است که به خانواده خسروشاهیها تعلق داشت. او حدود یک سال تصدی وزارت بازرگانی در دولت «جمشید آموزگار» را نیز بر عهده گرفت و البته در این مدت دو بار استعفا کرد. او اکنون در پاریس اقامت دارد.
16. احمد خیامی
سرمایهای که «احمد خیامی» برای راهاندازی کارخانه ایرانناسیونال هزینه کرد، حدود 40 میلیون تومان بود. او با این سرمایه، در سال 1346 بزرگترین کارخانه خودروسازی ایران را پیریزی کرد. کارخانهای که روزانه قادر بود، 17 دستگاه اتومبیل سواری و اتوبوس و کامیون مونتاژ کند. اما خیامی هفت سال بعد در شرایطی که سیاست جایگزینی واردات به پارادایم اصلی اقتصاد ایران تبدیل شده بود، سرمایه خود را به 579 میلیون و 125 هزار دلار رساند. از دوران کودکی و نوجوانی خیامی روایتهای مختلفی نقل شده است، اینکه به دلیل علاقهای که به اتومبیل داشت، روزها پس از مدرسه لنگ در دست میگرفت و اتومبیلهای کوچه و خیابان را شستوشو میداد اما خود میگوید: «در سرمای زمستان آنقدر روی اتومبیلها کار میکردم که دستهایم ترک میخورد و بنابراین ناچار میشدم پیه داغکرده روی آن بریزم تا زخمهایم التیام پیدا کند.» احمد خیامی فروشگاه زنجیرهای کوروش را نیز بنیانگذاری کرد. او پس از انقلاب به کانادا رفت. او قصد داشت در زادگاهش مشهد، کارخانهای تاسیس کند اما سرطان، مجال به بار نشاندن آخرین آرزویش را به او نداد.
17. محمود خیامی
محمود در تمام دوران از تولد تا روزهای قد کشیدن «ایرانناسیونال» در کنار برادرش احمد بود. یکی از بنیانگذاران کارخانه ایرانناسیونال که اکنون در انگلستان اقامت دارد. او در سال 1328 از مشهد، رهسپار تهران شد تا به همراه شریک اصلی خود یعنی احمد خیامی، ساخت اتوبوس و اتومبیل سواری را در پایتخت کلید بزند. البته در بحبوحه پیروزی انقلاب، موعد جدایی دو برادر نیز فرارسیده بود؛ از این رو کل سهام ایرانناسیونال به محمود واگذار شد. افزون بر این او در عرصه بانکداری از جمله بانک صنعت و معدن نیز فعالیت داشت؛ محمود خیامی در سال 1358 به اروپا رفت و اکنون هفت نمایندگی مرسدسبنز را در انگلستان و آمریکا مدیریت میکند. آنچه محمود را در سالهای اخیر بار دیگر خبرساز کرد، کمک یک میلیون پوندی او در سال 2007 به حزب کارگر انگلستان بود که واکنشهای بسیاری را در پی داشت. او دومین حامی مالی حزب کارگر انگلستان است و موسسهای به نام بنیاد خیامی تاسیس کرده که فعالیتهایی همچون گفتوگوی ادیان از طریق برگزاری جلسات و کنفرانسها برگزار میکند. این بنیاد در سال 2005 کنفرانس دو روزهای تحت عنوان «آیا اسلام خطری برای غرب محسوب میشود» برگزار کرد.
18. مرتضی رحیمزادهخویی
نام «حاجمرتضی» برای تجار خطه آذربایجان، نامی آشناست. مردی از دیار «خوی» که گویی تنها برای «تجارت» آفریده شده بود. تردیدی نیست بسیاری از آنان که روزانه از مقابل کوی معروف ولیعصر میگذرند، نمیدانند که این بنا یادگار «مرتضی رحیمزادهخویی» است. او یکی از زمینداران بزرگ شهر خوی بود که با خرید زمینهای این منطقه و همکاری شهرداری تبریز «کوی ولیعهد» را احداث کرد. پس از انقلاب نیز نام این مجموعه به کوی ولیعصر تغییر یافت. اما ارمغان خانواده خوییها برای مردم ایران، آتش «کبریتهای ممتاز» بود. صنعتی که «زینالعابدین رحیمزادهخویی» پدر حاجمرتضی در سال 1300 به همراه یارانش از روسیه به ایران آورد. حاجمرتضی خویی که از سال 1351 تا 1357 رئیس اتاق بازرگانی تبریز بود، پس از انقلاب به آلمان مهاجرت کرد.
✅ @karkhone
مالیات عایدی سرمایه!
| محمود اولاد
فرض کنید فردی چند سال پیش یک واحد مسکونی به قیمت ۵۰۰ میلیون تومان خریده و به اجاره داده و ماهانه ۳ میلیون اجاره دریافت میکند و از درآمد آن زندگی میگذراند. (خودش هم در واحد ملکی دیگر خودش ساکن است). با گذشت زمان و با تورم موجود، قیمت واحد مسکونی او به ۲ میلیارد رسیده است. او کماکان همان یک واحد مسکونی را به اجاره میدهد و البته الان ۱۰ میلیون تومان ماهانه اجاره دریافت میکند ولی هزینه های زندگی ۱۰ میلیونی حتی فشار بیشتری نسبت به زندگی ۳ میلیونی گذشته دارد.
او کماکان همان یک واحد را دارد. ارزش حقیقی اجاره ۱۰ میلیونی، حتی از ۳ میلیون سابق کمتر است.
تصور کنید او قصد دارد این واحد مسکونی را بفروشد و واحد دیگری بخرد. او این واحد را به ۲ میلیارد میفروشد ولی مجبور است ۳۰ درصد ۱.۵ میلیارد تفاوت قیمت فروش از خرید را مالیات بر عایدی دهد یعنی ۴۵۰ میلیون تومان! حالا او دیگر ۲ میلیارد ندارد بلکه ۱.۵۵ میلیارد دارد! او دیگر نمیتواند مشابه همین واحد را بخرد و مجبور است واحدی کوچکتر بخرد. واحد کوچکتر، درآمد اجاره کمتری خواهد داشت.
این مثال به راحتی نشان میدهد این نوع مالیات، مالیات بر تورم است. تورمی که خود نوعی مالیات پنهان است. یعنی مالیات از مالیات! در واقع، چیزی به نام عایدی سرمایه اصلا وجود نداشت! یک واحد مسکونی، همان یک واحد مسکونی است. حتی با عمر بیشتر و قدیمی تر! چیزی به سرمایه افزوده نشده است.
تنها در یک حالت ممکن است عایدی بر سرمایه رخ دهد و آن زمانی است که رانت برنامه ای ایجاد شود مثلا از کنار واحد مسکونی خیابانی رد شود و باعث افزایش ارزش ملک شود! برای این موضوع هم، مالیات داریم. شهرداریها چیزی تحت عنوان عوارض حق مشرفیت یا عوارض ارزش اضافه شده دریافت میکنند.
پ.ن: وقتی میگوییم این نوع طرحها صرفا چپاول مردم برای کسب درآمد برای دولت و حاکمیت به هر طریقی است، به این دلایل است.
✅ @karkhone
| محمود اولاد
فرض کنید فردی چند سال پیش یک واحد مسکونی به قیمت ۵۰۰ میلیون تومان خریده و به اجاره داده و ماهانه ۳ میلیون اجاره دریافت میکند و از درآمد آن زندگی میگذراند. (خودش هم در واحد ملکی دیگر خودش ساکن است). با گذشت زمان و با تورم موجود، قیمت واحد مسکونی او به ۲ میلیارد رسیده است. او کماکان همان یک واحد مسکونی را به اجاره میدهد و البته الان ۱۰ میلیون تومان ماهانه اجاره دریافت میکند ولی هزینه های زندگی ۱۰ میلیونی حتی فشار بیشتری نسبت به زندگی ۳ میلیونی گذشته دارد.
او کماکان همان یک واحد را دارد. ارزش حقیقی اجاره ۱۰ میلیونی، حتی از ۳ میلیون سابق کمتر است.
تصور کنید او قصد دارد این واحد مسکونی را بفروشد و واحد دیگری بخرد. او این واحد را به ۲ میلیارد میفروشد ولی مجبور است ۳۰ درصد ۱.۵ میلیارد تفاوت قیمت فروش از خرید را مالیات بر عایدی دهد یعنی ۴۵۰ میلیون تومان! حالا او دیگر ۲ میلیارد ندارد بلکه ۱.۵۵ میلیارد دارد! او دیگر نمیتواند مشابه همین واحد را بخرد و مجبور است واحدی کوچکتر بخرد. واحد کوچکتر، درآمد اجاره کمتری خواهد داشت.
این مثال به راحتی نشان میدهد این نوع مالیات، مالیات بر تورم است. تورمی که خود نوعی مالیات پنهان است. یعنی مالیات از مالیات! در واقع، چیزی به نام عایدی سرمایه اصلا وجود نداشت! یک واحد مسکونی، همان یک واحد مسکونی است. حتی با عمر بیشتر و قدیمی تر! چیزی به سرمایه افزوده نشده است.
تنها در یک حالت ممکن است عایدی بر سرمایه رخ دهد و آن زمانی است که رانت برنامه ای ایجاد شود مثلا از کنار واحد مسکونی خیابانی رد شود و باعث افزایش ارزش ملک شود! برای این موضوع هم، مالیات داریم. شهرداریها چیزی تحت عنوان عوارض حق مشرفیت یا عوارض ارزش اضافه شده دریافت میکنند.
پ.ن: وقتی میگوییم این نوع طرحها صرفا چپاول مردم برای کسب درآمد برای دولت و حاکمیت به هر طریقی است، به این دلایل است.
✅ @karkhone
فولاد ایران در دلِ تاریخ
مخبر السلطنه(مهدی قلی خان هدایت)، نخستوزیر:
گویا دستهایی در کار بوده که مخصوصاً ایران صاحب کارخانه ذوبآهن نشود. در تعقیب راه شمال و جنوب بهطرف خراسان و آذربایجان شروع به ساختن راه شد و خم چنان کل آهن از خارجه تدارک میشود ولی از استخراج آهن صحبت نیست.
محمد خسروشاهی، بازرگان:
بعد از جنگ دوم جهانی انباری را در آلمان دیدم که از ماشینآلات مختلف انباشته و مار در آن خانه کرده بود. ضمن بازدید از این انبار گفتند مأموران ایرانی قطعاتی از این ماشینها را(که برای ساخت صنایع فولاد ارسال آن به ایران متوقف شد) برای پرداخت کرایه آن برداشته و فروختهاند.
ارسلان خلعتبری، نماینده مجلس شورای ملی در سال ۱۳۳۸:
سؤال بنده مربوط به کارخانه ذوبآهن است. تأسیس این کارخانه مدتهاست بهطور یک آرزوی ملی درآمده است. در زمان اعلیحضرت فقید اقداماتی شد و شهری برای این کارخانه نزدیک کرج تأسیس گردید و ماشینآلاتی از خارج خریدند اما جنگ پیش آمد و این اقدامات ناتمام ماند. بعد از جنگ هم پنج سال پیش به اینطرف دراینباره صحبتهای زیادی میشود و در روزنامهها مطالب بسیاری در این مورد نوشته میشود. میخواستم مردم بدانند تابهحال چهکارهایی صورت گرفته است.
احمد حامی، پدر مهندسی عمران ایران:
به ایشان گوشزد کردم که ملت ایران قوت لایموت خود یعنی گندم را بهعنوان بهای کارخانه ذوبآهن در زمان جنگ به آلمان داد. دولت فعلی آلمان که خود را جانشین آلمان سابق میداند باید به تعهدات خود عمل کند و نسبت به اجرایی شدن تأسیس کارخانه تولید فولاد در ایران اقدام نماید. صدراعظم آلمان در پاسخ گفت به فکر پروژههای تخیلی مانند داشتن کارخانه تولید فولاد برای کشورتان نباشید. گفتم حتی بدون حمایت شما هم به امید خدا ایران دارای صنعت فولاد خواهد شد.
✅ @karkhone
مخبر السلطنه(مهدی قلی خان هدایت)، نخستوزیر:
گویا دستهایی در کار بوده که مخصوصاً ایران صاحب کارخانه ذوبآهن نشود. در تعقیب راه شمال و جنوب بهطرف خراسان و آذربایجان شروع به ساختن راه شد و خم چنان کل آهن از خارجه تدارک میشود ولی از استخراج آهن صحبت نیست.
محمد خسروشاهی، بازرگان:
بعد از جنگ دوم جهانی انباری را در آلمان دیدم که از ماشینآلات مختلف انباشته و مار در آن خانه کرده بود. ضمن بازدید از این انبار گفتند مأموران ایرانی قطعاتی از این ماشینها را(که برای ساخت صنایع فولاد ارسال آن به ایران متوقف شد) برای پرداخت کرایه آن برداشته و فروختهاند.
ارسلان خلعتبری، نماینده مجلس شورای ملی در سال ۱۳۳۸:
سؤال بنده مربوط به کارخانه ذوبآهن است. تأسیس این کارخانه مدتهاست بهطور یک آرزوی ملی درآمده است. در زمان اعلیحضرت فقید اقداماتی شد و شهری برای این کارخانه نزدیک کرج تأسیس گردید و ماشینآلاتی از خارج خریدند اما جنگ پیش آمد و این اقدامات ناتمام ماند. بعد از جنگ هم پنج سال پیش به اینطرف دراینباره صحبتهای زیادی میشود و در روزنامهها مطالب بسیاری در این مورد نوشته میشود. میخواستم مردم بدانند تابهحال چهکارهایی صورت گرفته است.
احمد حامی، پدر مهندسی عمران ایران:
به ایشان گوشزد کردم که ملت ایران قوت لایموت خود یعنی گندم را بهعنوان بهای کارخانه ذوبآهن در زمان جنگ به آلمان داد. دولت فعلی آلمان که خود را جانشین آلمان سابق میداند باید به تعهدات خود عمل کند و نسبت به اجرایی شدن تأسیس کارخانه تولید فولاد در ایران اقدام نماید. صدراعظم آلمان در پاسخ گفت به فکر پروژههای تخیلی مانند داشتن کارخانه تولید فولاد برای کشورتان نباشید. گفتم حتی بدون حمایت شما هم به امید خدا ایران دارای صنعت فولاد خواهد شد.
✅ @karkhone
همیشه شعبون، یکبار هم رمضون
| محمدحسین غیاثی
کاندیدای اصولگرا میگویند مملکت را به دست ما بدهید آنرا درست میکنیم.
چون ما قاطعیت داریم. با فساد مخالفیم. طرفدار طبقهی کمدرآمدیم.
معنای گزارهی فوق این است که اصولگرایان تابحال از قدرت خارج بودهاند.
از پنج کاندیدای اصولگرای حاضر، یک رئیس قوهی قضائیه، یک نایبرئیس اول مجلس، یک عضو شورای عالی امنیت ملی، یک دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و یک رئیس مرکز پژوهشهای مجلس حضور دارند.
بدیهی است که افراد فوق تقریباً هیچگاه در طول این سالها خارج از حکومت نبودهاند و اساساً حکومت مال اینها بوده است و اینها درجایی که بودهاند اوج توانایی و هنر خود را نشان دادهاند اکنون اما میگویند برای اینکه ما موفق بشویم اختیارات بیشتری میخواهیم. آنمقداری که قبلا داشتیم کم بوده است.
معنای دیگر گزاره این است آنهایی که تابحال در قدرت بودهاند قاطعیت لازم را ندارند با فساد مخالف نیستند و طرفدار طبقهی ضعیف هم نیستند. اما مگر آنها خارج از چارچوب حکومت بودهاند؟ مگر آن قبلیها را همین شورای نگهبانی که شما را تأیید کرده است، تأیید نکرده بود؟ مگر آنها رفقا و هم حزبیها و دوستان خودتان نبودهاند. آقای روحانی عضو جامعهی روحانیت مبارز تهران (مهمترین تشکل اصولگرای کشور) و یک روحانی است. ازقضا فامیلش هم روحانی است و در کسوت روحانیت خیلی جلوتر از آقای رئیسی است و سالها نمایندهی رهبری در شورای عالی امنیت ملی بوده است خیلی جلوتر از همین جایی که الان سعید جلیلی است.
کمی فکر کنید شاید مشکل این ماشین در جای دیگری است که با عوض شدن راننده تفاوتی نمیکند. باوجودی که همهتان بخشی از مهرههای نظام بودهاید و اصلاً یکی از شروط تأییدتان بوسیلهی شورای نگهبان همین درون نظام و در رأس کارهای بالای نظام بودن است. معهذا حال که معتقدید از حکومت خارج بودهاید و در پختن آشی که شوریش داد خودتان را درآورده هیچ نقشی نداشتهاید امیدوارم بخت و اقبال به شما رو کند و ملت مستأصل در غیاب تحریمکنندگان اینبار به شما رأی دهند تا ببینیم بعد از آن بهانهتان چیست و چه میخواهید تا مملکت را به آرزوهاتان برسانید.
اولین مسألهتان مذاکرات وین است. الان آمریکا از برجام خارج شده و شما هم میتوانید زیر برجام بزنید چون از اول هم با آن مخالف بودید. باوجود این نمایندهتان دارد با آمریکا مذاکره میکند تا آنها را به برجام برگرداند و نهایت خواستهی شما بازگشت آمریکا به برجام است. همان برجامی که از نظر شما خسارت محض است و از ترکمانچای بدتر است.
این اولین تناقضی است که در اول کار با آن مواجه میشوید. به خیل هوادارانتان که سالها در پای سخنان شما فحش به برجام را شنیدند چه پاسخی میدهید؟ آمریکا از شما خواسته است سانتریفیوژهای جدید را بشکنید آیا نمایش شکستن آنها را در تلویزیون نشان میدهید؟ آمریکا از شما خواسته است اورانیومهای غنیشده را اکسیده کنید. آیا این را هم با افتخار نشان خواهید داد؟ و چند شرط دیگر. اینها را انجام ندهید کماکان تحریمید. آنوقت بدون دلار میخواهید چکار کنید؟
تناقض دوم FATF است. مجبورید آن را بپذیرید. اگر نپذیرفتید تحریمها هم برداشته شود مشکل تبادلات بانکی باقی میماند. اینبار میخواهید به هوادارنتان چه بگویید؟
میخواهید صنایع و معادن و نفت کشور را توسعه بدهید؟
بسیار عالی.
اما با کدام سرمایهگذاری؟ با کدام تجهیزات؟ آیا میدانید گاهی وقتها یک صنعت بزرگ فقط بخاطر یک قطعهی کوچک انحصاری لنگ میشود؟ حتی بخاطر یک آچار. حالا برفرض که با توکل برخدا و عزم جهادیتان توانستید صنعت و معدن و نفت را به حرکت درآورید آنوقت محصول تولیدشده را در کدام بازار و چگونه میخواهید بفروشید؟
امیدوارم اینبار شما رأی بیاورید تا چهارسال بعد اگر زنده ماندیم واقعا شاهد رشد و شکوفایی مملکت بشویم. انشالله به برجام برگردید منتها به ملت نگویید که چگونه برگشتید. پولها آزاد میشود و گشایشی رخ میدهد. FATF را هم بپذیرید منتها به ملت نگویید چرا تابحال با آن مخالفت میکردید. آمریکا هم نشان داده است که با دولتهای ملی(دکتر مصدق) و اصلاحطلب (خاتمی) و حتی نزدیک به اصلاحات(روحانی) در ایران مخالف بوده و با دولتهایی که به حکومتهای قبیلهای و عشیرهای جنوب خلیج فارس شبیهند موافقتر است. این هم فرصتی مضاعف است.
در آن دوره، احمدینژادتان هزار میلیارد دلار ثروت ملی را بر باد داد امیدوارم شما اینبار آن را تکرار نکنید.
✅ @karkhone
| محمدحسین غیاثی
کاندیدای اصولگرا میگویند مملکت را به دست ما بدهید آنرا درست میکنیم.
چون ما قاطعیت داریم. با فساد مخالفیم. طرفدار طبقهی کمدرآمدیم.
معنای گزارهی فوق این است که اصولگرایان تابحال از قدرت خارج بودهاند.
از پنج کاندیدای اصولگرای حاضر، یک رئیس قوهی قضائیه، یک نایبرئیس اول مجلس، یک عضو شورای عالی امنیت ملی، یک دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و یک رئیس مرکز پژوهشهای مجلس حضور دارند.
بدیهی است که افراد فوق تقریباً هیچگاه در طول این سالها خارج از حکومت نبودهاند و اساساً حکومت مال اینها بوده است و اینها درجایی که بودهاند اوج توانایی و هنر خود را نشان دادهاند اکنون اما میگویند برای اینکه ما موفق بشویم اختیارات بیشتری میخواهیم. آنمقداری که قبلا داشتیم کم بوده است.
معنای دیگر گزاره این است آنهایی که تابحال در قدرت بودهاند قاطعیت لازم را ندارند با فساد مخالف نیستند و طرفدار طبقهی ضعیف هم نیستند. اما مگر آنها خارج از چارچوب حکومت بودهاند؟ مگر آن قبلیها را همین شورای نگهبانی که شما را تأیید کرده است، تأیید نکرده بود؟ مگر آنها رفقا و هم حزبیها و دوستان خودتان نبودهاند. آقای روحانی عضو جامعهی روحانیت مبارز تهران (مهمترین تشکل اصولگرای کشور) و یک روحانی است. ازقضا فامیلش هم روحانی است و در کسوت روحانیت خیلی جلوتر از آقای رئیسی است و سالها نمایندهی رهبری در شورای عالی امنیت ملی بوده است خیلی جلوتر از همین جایی که الان سعید جلیلی است.
کمی فکر کنید شاید مشکل این ماشین در جای دیگری است که با عوض شدن راننده تفاوتی نمیکند. باوجودی که همهتان بخشی از مهرههای نظام بودهاید و اصلاً یکی از شروط تأییدتان بوسیلهی شورای نگهبان همین درون نظام و در رأس کارهای بالای نظام بودن است. معهذا حال که معتقدید از حکومت خارج بودهاید و در پختن آشی که شوریش داد خودتان را درآورده هیچ نقشی نداشتهاید امیدوارم بخت و اقبال به شما رو کند و ملت مستأصل در غیاب تحریمکنندگان اینبار به شما رأی دهند تا ببینیم بعد از آن بهانهتان چیست و چه میخواهید تا مملکت را به آرزوهاتان برسانید.
اولین مسألهتان مذاکرات وین است. الان آمریکا از برجام خارج شده و شما هم میتوانید زیر برجام بزنید چون از اول هم با آن مخالف بودید. باوجود این نمایندهتان دارد با آمریکا مذاکره میکند تا آنها را به برجام برگرداند و نهایت خواستهی شما بازگشت آمریکا به برجام است. همان برجامی که از نظر شما خسارت محض است و از ترکمانچای بدتر است.
این اولین تناقضی است که در اول کار با آن مواجه میشوید. به خیل هوادارانتان که سالها در پای سخنان شما فحش به برجام را شنیدند چه پاسخی میدهید؟ آمریکا از شما خواسته است سانتریفیوژهای جدید را بشکنید آیا نمایش شکستن آنها را در تلویزیون نشان میدهید؟ آمریکا از شما خواسته است اورانیومهای غنیشده را اکسیده کنید. آیا این را هم با افتخار نشان خواهید داد؟ و چند شرط دیگر. اینها را انجام ندهید کماکان تحریمید. آنوقت بدون دلار میخواهید چکار کنید؟
تناقض دوم FATF است. مجبورید آن را بپذیرید. اگر نپذیرفتید تحریمها هم برداشته شود مشکل تبادلات بانکی باقی میماند. اینبار میخواهید به هوادارنتان چه بگویید؟
میخواهید صنایع و معادن و نفت کشور را توسعه بدهید؟
بسیار عالی.
اما با کدام سرمایهگذاری؟ با کدام تجهیزات؟ آیا میدانید گاهی وقتها یک صنعت بزرگ فقط بخاطر یک قطعهی کوچک انحصاری لنگ میشود؟ حتی بخاطر یک آچار. حالا برفرض که با توکل برخدا و عزم جهادیتان توانستید صنعت و معدن و نفت را به حرکت درآورید آنوقت محصول تولیدشده را در کدام بازار و چگونه میخواهید بفروشید؟
امیدوارم اینبار شما رأی بیاورید تا چهارسال بعد اگر زنده ماندیم واقعا شاهد رشد و شکوفایی مملکت بشویم. انشالله به برجام برگردید منتها به ملت نگویید که چگونه برگشتید. پولها آزاد میشود و گشایشی رخ میدهد. FATF را هم بپذیرید منتها به ملت نگویید چرا تابحال با آن مخالفت میکردید. آمریکا هم نشان داده است که با دولتهای ملی(دکتر مصدق) و اصلاحطلب (خاتمی) و حتی نزدیک به اصلاحات(روحانی) در ایران مخالف بوده و با دولتهایی که به حکومتهای قبیلهای و عشیرهای جنوب خلیج فارس شبیهند موافقتر است. این هم فرصتی مضاعف است.
در آن دوره، احمدینژادتان هزار میلیارد دلار ثروت ملی را بر باد داد امیدوارم شما اینبار آن را تکرار نکنید.
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت! | ندا گنجی شادی معرفتی 15. کاظم خسروشاهی «کاظم خسروشاهی» فرزند «حسن خسروشاهی» بخشی از تاریخچه اتاق بازرگانی تبریز است. کاظم، رشته حقوق را در تهران، نیمهکاره رها کرد و عازم آمریکا…
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!
| ندا گنجی
شادی معرفتی
19. اسدالله رشیدیان
اسدالله رشیدیان بیش از آنکه در عرصه اقتصاد شناختهشده باشد، او را به واسطه فعالیتهای سیاسیاش در دهه 30 میشناسند؛ نقشی که اسدالله و برادرانش در وقوع کودتای 28 مرداد ایفا کردند و البته مبارزاتی که بعدها دولت امینی را نیز نشانه گرفت. برادران رشیدیان در دوره حکومت مصدق، جلساتی با حضور فضلالله زاهدی و افسران بازنشسته برگزار میکردند که موجب دستگیری اسدالله رشیدیان شد. او پیش از کودتای 28 مرداد، سخنگوی انگلیس و مشوق شاه برای کودتا بود. رشیدیان پس از کودتا امتیازات فراوانی چون مجوز تاسیس بانک و اعتبارات تعاونی و توزیع گرفت. او از جمله دلالان اسلحه میان ایران و آمریکا بود. فعالیتهای رشیدیان، علیه دولت امینی نیز ادامه یافت و او به همراه برادرش مدتی در دوره امینی محبوس بودند. او پس از آزادی از زندان، امتیاز تاسیس بانک تعاونی و توزیع وابسته به اصناف تهران را دریافت کرد. او فعالیتهای اقتصادی خود را با تاسیس شرکت بیمهای توسعه داد. اسدالله رشیدیان، پیش از پیروزی انقلاب، سرمایه خود را از کشور خارج کرد و خود نیز به انگلستان رفت. او در اوایل دهه 60 در 60سالگی دار فانی را وداع گفت.
20. رضا رستگارتهرانی
«رضا رستگارتهرانی» نیز از دانشآموختگان مدرسه «دارالفنون» است؛ فرزند خانوادهای از خردهمالکان اصفهان که در سال 1286 دیده به جهان گشود. او پس از اخذ بورسیه تحصیلی از مدرسه «تلوز» فرانسه به این کشور سفر کرد و تحصیلات تکمیلی خود را در رشته «میکروبیولوژی» گذراند. رضا رستگارتهرانی، بعدها در کنار برادر خود، مرتضی به بهرهبرداری از معدن سرب انگوران رونق بخشید. او پس از پیروزی انقلاب به لندن رفت و در سال 1379 درگذشت.
21. مرتضی رستگارتهرانی
«مرتضی رستگارتهرانی» در سال 1289 متولد شد. او پس از اخذ مدرک دیپلم از دارالفنون «مهندسی معدن» را به عنوان رشته تحصیلی خود برگزید و با همین تخصص به بهرهبرداری از یکی از بزرگترین معادن سرب و روی کشور پرداخت. البته جز «کارخانه سرب انگوران» شرکت «کالسیمین» نیز از شرکتهای تحت تملک او بوده است که مشمول بند ب قانون حفاظت از صنایع شد. حتی گفته میشود او تا مدتها پس از انقلاب سال 57 در ایران ماند و به اتفاق «اکبر لاجوردی» و «حاجبرخوردار» برای رفع مصادره از اموال خود جلسهای نیز با مهندس بازرگان داشت. مرتضی رستگار در سال 1378 دار فانی را وداع گفت.
22. علی رضایی
سلطان آهن ایران، در خانهای از تجار معروف سبزوار متولد شد. او یک صنعتگر بود که البته دستی هم در امور بانکداری داشت. او توانست به واسطه اخذ وام از بانکهای دیگر، بانکی به نام «شهریار» تاسیس کند. علی رضایی به استقراض از بانکهای ایرانی بسنده نکرد و وامهایی را از چند بانک خارجی ستاند؛ غافل از آنکه، این شیوه تامین منابع به زودی این بانک را در خطر انحطاط قرار خواهد داد. اما بانک مرکزی با ایجاد محدودیت در سهام برادران رضایی این بانک را از خطر رهانید. علی و محمود رضایی بنیانگذار گروه صنعتی شهریار بودند و شرکت نورد را نیز تحت اختیار داشتند. علی رضایی، عضو اتاق بازرگانی تهران بود و در دوره هجدهم مجلس ملی به عنوان نماینده سبزوار به مجلس شورای ملی رفت و در دوره هفتم مجلس سنا نیز به این پارلمان راه یافت. علی رضایی از سال 1340 به فکر تاسیس کارخانجات صنعتی افتاد و شرکت سهامی کارخانجات نورد اهواز را در مجاورت جاده اهواز و خرمشهر تاسیس کرد. پس از مدت کوتاهی شرکت او گروه صنعتی شهریار نام گرفت که شامل مجتمعهای زیر بود: کارخانه نورد شاهین، کارخانه نورد شهداد، کارخانه نورد شاهرخ، مجتمع صنایع فلزی خوزستان و کارخانه شهباز. او در واقع بزرگترین واحد صنایع فلزی ایران را در خوزستان احداث کرد و صنعت پولاد ایران را پایه گذاشت.
23. محمود رضایی
نام محمود رضایی نیز در فهرست سهامداران گروه صنعتی «شهریار» در کنار نام علی و قاسم رضایی دیده میشود. او پس از آنکه مقطع دبیرستان را گذرانید به پیشه خانوادگی خود، یعنی تجارت روی آورد. محمود رضایی بعدها قابلیتهای خود را در عرصه سیاست نیز به محک گذاشت و در دوره هجدهم مجلس شورای ملی، وکالت مردم سبزوار را بر عهده گرفت، اما گویی ردای سیاستمداران به قامت او تنگ مینمود که در دوره نوزدهم، جایگاه خود را به برادرش واگذار کرد و بار دیگر تجارت را برگزید. محمود رضایی از مدیران شرکت معادن فاریاب و سهامدار معدن مس سرچشمه نیز هست. سرمایهگذاری در معادن مس سرچشمه در دوره مدیریت برادران رضایی به یک شرکت انگلیسی واگذار شد که البته این مشارکت به شکست انجامید. محمود رضایی پس از انقلاب به اروپا رفت و به دلیل فشار مالی سرانجام در سال 1375 با اسلحه کمرى به زندگی خود پایان داد.
انتهای بخش هفتم
✅ @karkhone
| ندا گنجی
شادی معرفتی
19. اسدالله رشیدیان
اسدالله رشیدیان بیش از آنکه در عرصه اقتصاد شناختهشده باشد، او را به واسطه فعالیتهای سیاسیاش در دهه 30 میشناسند؛ نقشی که اسدالله و برادرانش در وقوع کودتای 28 مرداد ایفا کردند و البته مبارزاتی که بعدها دولت امینی را نیز نشانه گرفت. برادران رشیدیان در دوره حکومت مصدق، جلساتی با حضور فضلالله زاهدی و افسران بازنشسته برگزار میکردند که موجب دستگیری اسدالله رشیدیان شد. او پیش از کودتای 28 مرداد، سخنگوی انگلیس و مشوق شاه برای کودتا بود. رشیدیان پس از کودتا امتیازات فراوانی چون مجوز تاسیس بانک و اعتبارات تعاونی و توزیع گرفت. او از جمله دلالان اسلحه میان ایران و آمریکا بود. فعالیتهای رشیدیان، علیه دولت امینی نیز ادامه یافت و او به همراه برادرش مدتی در دوره امینی محبوس بودند. او پس از آزادی از زندان، امتیاز تاسیس بانک تعاونی و توزیع وابسته به اصناف تهران را دریافت کرد. او فعالیتهای اقتصادی خود را با تاسیس شرکت بیمهای توسعه داد. اسدالله رشیدیان، پیش از پیروزی انقلاب، سرمایه خود را از کشور خارج کرد و خود نیز به انگلستان رفت. او در اوایل دهه 60 در 60سالگی دار فانی را وداع گفت.
20. رضا رستگارتهرانی
«رضا رستگارتهرانی» نیز از دانشآموختگان مدرسه «دارالفنون» است؛ فرزند خانوادهای از خردهمالکان اصفهان که در سال 1286 دیده به جهان گشود. او پس از اخذ بورسیه تحصیلی از مدرسه «تلوز» فرانسه به این کشور سفر کرد و تحصیلات تکمیلی خود را در رشته «میکروبیولوژی» گذراند. رضا رستگارتهرانی، بعدها در کنار برادر خود، مرتضی به بهرهبرداری از معدن سرب انگوران رونق بخشید. او پس از پیروزی انقلاب به لندن رفت و در سال 1379 درگذشت.
21. مرتضی رستگارتهرانی
«مرتضی رستگارتهرانی» در سال 1289 متولد شد. او پس از اخذ مدرک دیپلم از دارالفنون «مهندسی معدن» را به عنوان رشته تحصیلی خود برگزید و با همین تخصص به بهرهبرداری از یکی از بزرگترین معادن سرب و روی کشور پرداخت. البته جز «کارخانه سرب انگوران» شرکت «کالسیمین» نیز از شرکتهای تحت تملک او بوده است که مشمول بند ب قانون حفاظت از صنایع شد. حتی گفته میشود او تا مدتها پس از انقلاب سال 57 در ایران ماند و به اتفاق «اکبر لاجوردی» و «حاجبرخوردار» برای رفع مصادره از اموال خود جلسهای نیز با مهندس بازرگان داشت. مرتضی رستگار در سال 1378 دار فانی را وداع گفت.
22. علی رضایی
سلطان آهن ایران، در خانهای از تجار معروف سبزوار متولد شد. او یک صنعتگر بود که البته دستی هم در امور بانکداری داشت. او توانست به واسطه اخذ وام از بانکهای دیگر، بانکی به نام «شهریار» تاسیس کند. علی رضایی به استقراض از بانکهای ایرانی بسنده نکرد و وامهایی را از چند بانک خارجی ستاند؛ غافل از آنکه، این شیوه تامین منابع به زودی این بانک را در خطر انحطاط قرار خواهد داد. اما بانک مرکزی با ایجاد محدودیت در سهام برادران رضایی این بانک را از خطر رهانید. علی و محمود رضایی بنیانگذار گروه صنعتی شهریار بودند و شرکت نورد را نیز تحت اختیار داشتند. علی رضایی، عضو اتاق بازرگانی تهران بود و در دوره هجدهم مجلس ملی به عنوان نماینده سبزوار به مجلس شورای ملی رفت و در دوره هفتم مجلس سنا نیز به این پارلمان راه یافت. علی رضایی از سال 1340 به فکر تاسیس کارخانجات صنعتی افتاد و شرکت سهامی کارخانجات نورد اهواز را در مجاورت جاده اهواز و خرمشهر تاسیس کرد. پس از مدت کوتاهی شرکت او گروه صنعتی شهریار نام گرفت که شامل مجتمعهای زیر بود: کارخانه نورد شاهین، کارخانه نورد شهداد، کارخانه نورد شاهرخ، مجتمع صنایع فلزی خوزستان و کارخانه شهباز. او در واقع بزرگترین واحد صنایع فلزی ایران را در خوزستان احداث کرد و صنعت پولاد ایران را پایه گذاشت.
23. محمود رضایی
نام محمود رضایی نیز در فهرست سهامداران گروه صنعتی «شهریار» در کنار نام علی و قاسم رضایی دیده میشود. او پس از آنکه مقطع دبیرستان را گذرانید به پیشه خانوادگی خود، یعنی تجارت روی آورد. محمود رضایی بعدها قابلیتهای خود را در عرصه سیاست نیز به محک گذاشت و در دوره هجدهم مجلس شورای ملی، وکالت مردم سبزوار را بر عهده گرفت، اما گویی ردای سیاستمداران به قامت او تنگ مینمود که در دوره نوزدهم، جایگاه خود را به برادرش واگذار کرد و بار دیگر تجارت را برگزید. محمود رضایی از مدیران شرکت معادن فاریاب و سهامدار معدن مس سرچشمه نیز هست. سرمایهگذاری در معادن مس سرچشمه در دوره مدیریت برادران رضایی به یک شرکت انگلیسی واگذار شد که البته این مشارکت به شکست انجامید. محمود رضایی پس از انقلاب به اروپا رفت و به دلیل فشار مالی سرانجام در سال 1375 با اسلحه کمرى به زندگی خود پایان داد.
انتهای بخش هفتم
✅ @karkhone
اندر خمِ یک کوچهایم
| محمود اولاد
تعداد کل واحدهای مسکونی شهر مشهد ۱ میلیون واحد و اصفهان حدود ۷۰۰ هزار واحد است.وقتی میگیم میخواهیم سالی ۱ میلیون واحد مسکونی بسازیم، تصور کنید یک شهر مشهد در یکسال باید ساخته بشه! خانه فقط چهاردیواری نیست. زیرساخت و خدمات و فضای شهری میخواد!
ادعا:در داخل شهرها میسازیم! جواب:داخل شهرها حتی برای جمعیت موجودشان،خدمات به اندازه کافی نیست.خیابانها شده پارکینگ،سرانه فضای سبز به جای۱۰ متر،در بعضی جاها به۱متر هم نمیرسد.کمبود فضای آموزشی، بهداشتی و ... داریم.حالا در این فضا خانه اضافه شودوجمعیت بره بالاتر بدون افزایش خدمات!
حتی در شهرک ۱۰ هزار واحدی برای ۳۰ هزار نفر جمعیت، فقط ۲۵ درصد شهرک خانه است! ۲۵ درصد خیابان و ۵۰ درصد خدمات و فضاهای شهری. هزینه آماده سازی، ایجاد زیرساختها، ایجاد بسیاری از خدمات غیرانتفاعی مثل فضاهای سبز و تاسیسات شهری و درمانگاه و مسجد و مدرسه، عددهای قابل توجهی است.
این هزینه ها چه به هزینه ساخت هر واحد اضافه شود و ادعا شود قیمت زمین صفر، با اینکه هزینه ساخت مسکن واقعی باشد و این هزینه ها در قیمت زمین دارای خدمات تبلور یابد، روی مبلغ کل اثری ندارد. پس زمین رایگان حرف بی ربطی است. زمین رایگان فقط ریگزارهای کویر است بدون خدمات و زیرساخت!
ادعا: در مناطق جنوب شرق ایران شهرهای جدید میسازیم که باعث توسعه آن مناطق هم شود! پاسخ: اولا ساخت شهر در مناطق بکر، از ساخت شهرهای جدید نزدیک کلانشهرها بسیار پرهزینه تر است. هم از جهت زیرساخت وهم ایجاد فضای فعالیت. دوما منکر ظرفیتهای جنوب شرق کشور نیستیم اما ساخت پارس جنوبی چند سال طول کشید؟ الان چقدر شاغل داره؟ حداکثر اشتغال زایی آن چقدر خواهد بود؟ برای چند نفر باید شهر جدید و مسکن ساخت؟ الان چقدر ساخته شده؟ در طول چند دهه برنامه ریزی و ساخت؟ نکند تصور خدایی داریم که بگوییم “کن” “فیکون” شود! سوما مردم حق انتخاب دارند، برده نیستند که بار کامیون کرد فرستاد جایی که دلمون میخواد زندگی کنند!
✅ @karkhone
| محمود اولاد
تعداد کل واحدهای مسکونی شهر مشهد ۱ میلیون واحد و اصفهان حدود ۷۰۰ هزار واحد است.وقتی میگیم میخواهیم سالی ۱ میلیون واحد مسکونی بسازیم، تصور کنید یک شهر مشهد در یکسال باید ساخته بشه! خانه فقط چهاردیواری نیست. زیرساخت و خدمات و فضای شهری میخواد!
ادعا:در داخل شهرها میسازیم! جواب:داخل شهرها حتی برای جمعیت موجودشان،خدمات به اندازه کافی نیست.خیابانها شده پارکینگ،سرانه فضای سبز به جای۱۰ متر،در بعضی جاها به۱متر هم نمیرسد.کمبود فضای آموزشی، بهداشتی و ... داریم.حالا در این فضا خانه اضافه شودوجمعیت بره بالاتر بدون افزایش خدمات!
حتی در شهرک ۱۰ هزار واحدی برای ۳۰ هزار نفر جمعیت، فقط ۲۵ درصد شهرک خانه است! ۲۵ درصد خیابان و ۵۰ درصد خدمات و فضاهای شهری. هزینه آماده سازی، ایجاد زیرساختها، ایجاد بسیاری از خدمات غیرانتفاعی مثل فضاهای سبز و تاسیسات شهری و درمانگاه و مسجد و مدرسه، عددهای قابل توجهی است.
این هزینه ها چه به هزینه ساخت هر واحد اضافه شود و ادعا شود قیمت زمین صفر، با اینکه هزینه ساخت مسکن واقعی باشد و این هزینه ها در قیمت زمین دارای خدمات تبلور یابد، روی مبلغ کل اثری ندارد. پس زمین رایگان حرف بی ربطی است. زمین رایگان فقط ریگزارهای کویر است بدون خدمات و زیرساخت!
ادعا: در مناطق جنوب شرق ایران شهرهای جدید میسازیم که باعث توسعه آن مناطق هم شود! پاسخ: اولا ساخت شهر در مناطق بکر، از ساخت شهرهای جدید نزدیک کلانشهرها بسیار پرهزینه تر است. هم از جهت زیرساخت وهم ایجاد فضای فعالیت. دوما منکر ظرفیتهای جنوب شرق کشور نیستیم اما ساخت پارس جنوبی چند سال طول کشید؟ الان چقدر شاغل داره؟ حداکثر اشتغال زایی آن چقدر خواهد بود؟ برای چند نفر باید شهر جدید و مسکن ساخت؟ الان چقدر ساخته شده؟ در طول چند دهه برنامه ریزی و ساخت؟ نکند تصور خدایی داریم که بگوییم “کن” “فیکون” شود! سوما مردم حق انتخاب دارند، برده نیستند که بار کامیون کرد فرستاد جایی که دلمون میخواد زندگی کنند!
✅ @karkhone
محمد رضا شاه در کتاب «پاسخ به تاریخ»
سرکوب قیمت ها و دستگیری تجار و صاحبان صنایع در سال 54 اشتباه بود!
«پاسخ به تاریخ » نام کتاب خاطراتی نوشته محمدرضا پهلوی، شاه پیشین ایران است که در اصل به زبان فرانسه و پس از وقوع انقلاب (۱۳۵۷) نگاشته شدهاست. این کتاب بعداً به زبان انگلیسی فارسی برگردانده شد.
اين كتاب در دوران پس از سقوط وی به رشته تحریر درآمده و کم و بیش، هم حالت تعدیل شده ای نسب به سه کتاب قبلی او (انقلاب سفید، ماموریت برای وطنم و به سوی تمدن بزرگ) دارد، و هم در آن نوعی حالت خود انتقادي به چشم می خورد به صورتی که چهره اش را زیاد هم مخدوش نکند. گرچه که کتاب شاه حتی اگر همین انتقادهای کمرنگ را هم نداشت، باز می بایست به عنوان یک مدرک درجه یک اصیل، مورد استفاده پژوهشگران تاریخ ایران قرار گیرد.
بر اساس پیشگفتار «کتاب بیشتر برای خوانندگان اروپایی و امریکایی نوشته شده بود تا ایرانیان. در حقیقت شاه میخواسته است در برابر مقالات و گزارشهای انتقادآمیزی که مطبوعات بینالمللی دربارهی او منتشر میکردند دفاعیهای تدوین کند و انتشار دهد.»
در بخشي از کتاب « پاسخ به تاریخ » در خصوص بازار و کنترل آن و تبعاتی که به همراه داشت، آمده است:
در سال ۱۳۵۴ ما اشتباهاتی بزرگ مرتکب شدیم و از دانشجویانی رستاخیزی که خود داوطلب شده بودند خواستیم به کار مراقبت در نرخ کالاها قیمتگذاری بپردازند و در بسیاری موارد، طرز رفتار آنان به عکسالعملهایی منجر شد و نارضایتیهایی به وجود آورد، بدون آنکه تعدیل موثری در سیر صعودی نرخ کالاها پدید آورد، خرده فروشان از یک طرف تحت فشار عمده فروشان و واسطهها قرار داشتند که مرتبا قیمتها را افزایش میدادند و از طرف دیگر تحت فشار سخت گیری بازرسانِ کم تجربهای که میخواستند با سختگیری موجبات تنزل نرخها را فراهم آورند.
بعضی از بازاریان از این سختگیریها ناراضی بودند و به صف مخالفان پیوستند. عکس العمل دادگاههای صنفی در مقابل گرانفروشان خشن و غالباً عادلانه بود اما به نارضایتیهای گروهی از بازاریان و کسبه دامن زد، البته این شدت عمل به خرده فروشان و کسبه جزء منحصر نبود و گروهی از تجار عمده، مدیران واحدهای صنعتی و فروشگاه ها و شرکتهای چند ملیتی تحت تعقیب قرار گرفتند و کالاهایی که انحصار کرده بودند مصادره و به معرض فروش گذاشته شد و یا پروانه کسب آنان لغو گردید. با تمام این احوال باید گفت که حاصل کار منفی بود و توفیقی در مبارزه با تورم بدست نیامد.
✅ @karkhone
سرکوب قیمت ها و دستگیری تجار و صاحبان صنایع در سال 54 اشتباه بود!
«پاسخ به تاریخ » نام کتاب خاطراتی نوشته محمدرضا پهلوی، شاه پیشین ایران است که در اصل به زبان فرانسه و پس از وقوع انقلاب (۱۳۵۷) نگاشته شدهاست. این کتاب بعداً به زبان انگلیسی فارسی برگردانده شد.
اين كتاب در دوران پس از سقوط وی به رشته تحریر درآمده و کم و بیش، هم حالت تعدیل شده ای نسب به سه کتاب قبلی او (انقلاب سفید، ماموریت برای وطنم و به سوی تمدن بزرگ) دارد، و هم در آن نوعی حالت خود انتقادي به چشم می خورد به صورتی که چهره اش را زیاد هم مخدوش نکند. گرچه که کتاب شاه حتی اگر همین انتقادهای کمرنگ را هم نداشت، باز می بایست به عنوان یک مدرک درجه یک اصیل، مورد استفاده پژوهشگران تاریخ ایران قرار گیرد.
بر اساس پیشگفتار «کتاب بیشتر برای خوانندگان اروپایی و امریکایی نوشته شده بود تا ایرانیان. در حقیقت شاه میخواسته است در برابر مقالات و گزارشهای انتقادآمیزی که مطبوعات بینالمللی دربارهی او منتشر میکردند دفاعیهای تدوین کند و انتشار دهد.»
در بخشي از کتاب « پاسخ به تاریخ » در خصوص بازار و کنترل آن و تبعاتی که به همراه داشت، آمده است:
در سال ۱۳۵۴ ما اشتباهاتی بزرگ مرتکب شدیم و از دانشجویانی رستاخیزی که خود داوطلب شده بودند خواستیم به کار مراقبت در نرخ کالاها قیمتگذاری بپردازند و در بسیاری موارد، طرز رفتار آنان به عکسالعملهایی منجر شد و نارضایتیهایی به وجود آورد، بدون آنکه تعدیل موثری در سیر صعودی نرخ کالاها پدید آورد، خرده فروشان از یک طرف تحت فشار عمده فروشان و واسطهها قرار داشتند که مرتبا قیمتها را افزایش میدادند و از طرف دیگر تحت فشار سخت گیری بازرسانِ کم تجربهای که میخواستند با سختگیری موجبات تنزل نرخها را فراهم آورند.
بعضی از بازاریان از این سختگیریها ناراضی بودند و به صف مخالفان پیوستند. عکس العمل دادگاههای صنفی در مقابل گرانفروشان خشن و غالباً عادلانه بود اما به نارضایتیهای گروهی از بازاریان و کسبه دامن زد، البته این شدت عمل به خرده فروشان و کسبه جزء منحصر نبود و گروهی از تجار عمده، مدیران واحدهای صنعتی و فروشگاه ها و شرکتهای چند ملیتی تحت تعقیب قرار گرفتند و کالاهایی که انحصار کرده بودند مصادره و به معرض فروش گذاشته شد و یا پروانه کسب آنان لغو گردید. با تمام این احوال باید گفت که حاصل کار منفی بود و توفیقی در مبارزه با تورم بدست نیامد.
✅ @karkhone
شعارِ زیبا
| محمود اولاد
تعداد کل واحدهای مسکونی شهر مشهد ۱ میلیون واحد و اصفهان حدود ۷۰۰ هزار واحد است.وقتی میگیم میخواهیم سالی ۱ میلیون واحد مسکونی بسازیم، تصور کنید یک شهر مشهد در یکسال باید ساخته بشه! خانه فقط چهاردیواری نیست. زیرساخت و خدمات و فضای شهری میخواد!
ادعا:در داخل شهرها میسازیم! جواب:داخل شهرها حتی برای جمعیت موجودشان،خدمات به اندازه کافی نیست.خیابانها شده پارکینگ،سرانه فضای سبز به جای۱۰ متر،در بعضی جاها به۱متر هم نمیرسد.کمبود فضای آموزشی، بهداشتی و ... داریم.حالا در این فضا خانه اضافه شودوجمعیت بره بالاتر بدون افزایش خدمات!
حتی در شهرک ۱۰ هزار واحدی برای ۳۰ هزار نفر جمعیت، فقط ۲۵ درصد شهرک خانه است! ۲۵ درصد خیابان و ۵۰ درصد خدمات و فضاهای شهری. هزینه آماده سازی، ایجاد زیرساختها، ایجاد بسیاری از خدمات غیرانتفاعی مثل فضاهای سبز و تاسیسات شهری و درمانگاه و مسجد و مدرسه، عددهای قابل توجهی است.
این هزینه ها چه به هزینه ساخت هر واحد اضافه شود و ادعا شود قیمت زمین صفر، با اینکه هزینه ساخت مسکن واقعی باشد و این هزینه ها در قیمت زمین دارای خدمات تبلور یابد، روی مبلغ کل اثری ندارد. پس زمین رایگان حرف بی ربطی است. زمین رایگان فقط ریگزارهای کویر است بدون خدمات و زیرساخت!
ادعا: در مناطق جنوب شرق ایران شهرهای جدید میسازیم که باعث توسعه آن مناطق هم شود! پاسخ: اولا ساخت شهر در مناطق بکر، از ساخت شهرهای جدید نزدیک کلانشهرها بسیار پرهزینه تر است. هم از جهت زیرساخت وهم ایجاد فضای فعالیت. دوما منکر ظرفیتهای جنوب شرق کشور نیستیم اما ساخت پارس جنوبی چند سال طول کشید؟ الان چقدر شاغل داره؟ حداکثر اشتغال زایی آن چقدر خواهد بود؟ برای چند نفر باید شهر جدید و مسکن ساخت؟ الان چقدر ساخته شده؟ در طول چند دهه برنامه ریزی و ساخت؟ نکند تصور خدایی داریم که بگوییم “کن” “فیکون” شود! سوما مردم حق انتخاب دارند، برده نیستند که بار کامیون کرد فرستاد جایی که دلمون میخواد زندگی کنند!
✅ @karkhone
| محمود اولاد
تعداد کل واحدهای مسکونی شهر مشهد ۱ میلیون واحد و اصفهان حدود ۷۰۰ هزار واحد است.وقتی میگیم میخواهیم سالی ۱ میلیون واحد مسکونی بسازیم، تصور کنید یک شهر مشهد در یکسال باید ساخته بشه! خانه فقط چهاردیواری نیست. زیرساخت و خدمات و فضای شهری میخواد!
ادعا:در داخل شهرها میسازیم! جواب:داخل شهرها حتی برای جمعیت موجودشان،خدمات به اندازه کافی نیست.خیابانها شده پارکینگ،سرانه فضای سبز به جای۱۰ متر،در بعضی جاها به۱متر هم نمیرسد.کمبود فضای آموزشی، بهداشتی و ... داریم.حالا در این فضا خانه اضافه شودوجمعیت بره بالاتر بدون افزایش خدمات!
حتی در شهرک ۱۰ هزار واحدی برای ۳۰ هزار نفر جمعیت، فقط ۲۵ درصد شهرک خانه است! ۲۵ درصد خیابان و ۵۰ درصد خدمات و فضاهای شهری. هزینه آماده سازی، ایجاد زیرساختها، ایجاد بسیاری از خدمات غیرانتفاعی مثل فضاهای سبز و تاسیسات شهری و درمانگاه و مسجد و مدرسه، عددهای قابل توجهی است.
این هزینه ها چه به هزینه ساخت هر واحد اضافه شود و ادعا شود قیمت زمین صفر، با اینکه هزینه ساخت مسکن واقعی باشد و این هزینه ها در قیمت زمین دارای خدمات تبلور یابد، روی مبلغ کل اثری ندارد. پس زمین رایگان حرف بی ربطی است. زمین رایگان فقط ریگزارهای کویر است بدون خدمات و زیرساخت!
ادعا: در مناطق جنوب شرق ایران شهرهای جدید میسازیم که باعث توسعه آن مناطق هم شود! پاسخ: اولا ساخت شهر در مناطق بکر، از ساخت شهرهای جدید نزدیک کلانشهرها بسیار پرهزینه تر است. هم از جهت زیرساخت وهم ایجاد فضای فعالیت. دوما منکر ظرفیتهای جنوب شرق کشور نیستیم اما ساخت پارس جنوبی چند سال طول کشید؟ الان چقدر شاغل داره؟ حداکثر اشتغال زایی آن چقدر خواهد بود؟ برای چند نفر باید شهر جدید و مسکن ساخت؟ الان چقدر ساخته شده؟ در طول چند دهه برنامه ریزی و ساخت؟ نکند تصور خدایی داریم که بگوییم “کن” “فیکون” شود! سوما مردم حق انتخاب دارند، برده نیستند که بار کامیون کرد فرستاد جایی که دلمون میخواد زندگی کنند!
✅ @karkhone
كاهش سرمايه گذاري ها و علت علاقه خصولتي ها به استارتاپ ها
| پدرام سلطانی
در ۱۰ سال گذشته، نرخ رشد سرمایهگذاری یا تشکیل سرمایه ناخالص در اقتصاد کشور ما منفی بوده است و نسبت به هر سال وضعیت بدتری پیدا کردیم.
در پایان سال ۹۸ به جایی رسیدیم که میزان سرمایه گذاری در کشور ما از میزان استهلاک سرمایههای انباشته یعنی سرمایه گذاریهای انجام شده در سال گذشته کمتر شده است.
اندازه سرمایه گذاری نسبت به کل تولید ناخالص داخلی در دهه ۸۰ در اقتصاد ایران ۳۰ درصد بوده که در سال ۹۸ به ۱۸ درصد و در سال ۹۹ به ۱۵ درصد رسیده است.
در ۱۵ سال گذشته پس از خصوصیسازی، بخش حاکمیتی یا عمومی غیردولتی در کشور ما به طور سرطانگونهای رشد کرده که جریان سرمایهگذاری را منحرف کرده است. این بخش مالیاتی پرداخت نمیکند که به توسعه اقتصاد کمک کند و سودی که به فعالیتهای اقتصادیاش تعلق میگیرد، در داخل کشور هزینه نمیشود یا صرف موارد غیراقتصادی میشود.
شرکتهای متعلق به آستانها، نهادهای نظامی و غیردولتی در این بخشها اقتدار اقتصادی را در کنار اقتدار سیاسی دنبال کردهاند. امروز هم با حضور در اکوسیستم استارتآپی دنبال اقتدارند. توجه این شرکتها به استارتآپهای بزرگ به این دلیل است که این استارتآپها منبع و ذخیره داده هستند.
✅ @karkhone
| پدرام سلطانی
در ۱۰ سال گذشته، نرخ رشد سرمایهگذاری یا تشکیل سرمایه ناخالص در اقتصاد کشور ما منفی بوده است و نسبت به هر سال وضعیت بدتری پیدا کردیم.
در پایان سال ۹۸ به جایی رسیدیم که میزان سرمایه گذاری در کشور ما از میزان استهلاک سرمایههای انباشته یعنی سرمایه گذاریهای انجام شده در سال گذشته کمتر شده است.
اندازه سرمایه گذاری نسبت به کل تولید ناخالص داخلی در دهه ۸۰ در اقتصاد ایران ۳۰ درصد بوده که در سال ۹۸ به ۱۸ درصد و در سال ۹۹ به ۱۵ درصد رسیده است.
در ۱۵ سال گذشته پس از خصوصیسازی، بخش حاکمیتی یا عمومی غیردولتی در کشور ما به طور سرطانگونهای رشد کرده که جریان سرمایهگذاری را منحرف کرده است. این بخش مالیاتی پرداخت نمیکند که به توسعه اقتصاد کمک کند و سودی که به فعالیتهای اقتصادیاش تعلق میگیرد، در داخل کشور هزینه نمیشود یا صرف موارد غیراقتصادی میشود.
شرکتهای متعلق به آستانها، نهادهای نظامی و غیردولتی در این بخشها اقتدار اقتصادی را در کنار اقتدار سیاسی دنبال کردهاند. امروز هم با حضور در اکوسیستم استارتآپی دنبال اقتدارند. توجه این شرکتها به استارتآپهای بزرگ به این دلیل است که این استارتآپها منبع و ذخیره داده هستند.
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند | سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟» چرا، یک هدف بزرگتر از این هم دارند و آن این است که با تمام قوا میکوشند جنگ درنگیرد و از هر نغمهای که بوی صلح از آن استشمام شود پشتیبانی کنند و…
اگر سیاست اقتضا کند شوروی همه جوره معامله می کند
| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟»
با کمال صراحت میتوان گفت که دولت شوروی آنقدر که کوشش دارد بر ثروت و نیروی مادی خود بیفزاید و منافع ملت و مملکت خود را ملحوظ دارد هرگز حاضر نیست کوچکترین ارفاق را مگر روی نظر سیاسی با دیگران بکند و الا به خوبی میتوانست با عدم قطع معاملات خود با ایران و اندک کمک فنی کشاورزی نگذارد مرکبات صفحات شمالی مثل امروز از بین برود و کمبود احتیاجات مرکبات خود را از دولت ایسرائیل (فلسطین) تامین کند.
من تردید ندارم که این خودخواهی و حفظ منافع ملی و مملکتی منحصر به دولت شوروی نیست، هر ملتی چنین است؛ هر کشوری سعی میکند بر قدرت اقتصادی و بنیه مالی خود بیفزاید ولی حقا دو ملت همسایه و دو ملتی که مایلاند با هم روابط صمیمانه داشته باشند نباید اینقدر در معاملات با یکدیگر سخت و مشکل داشته باشند و چقدر بجاست که در همین مورد گلهمندی ملت ایران را از ذخیره طلاهایی که متعلق به ایران و در بانک مسکو باقی مانده است ابراز داریم.
راستی تاسفآور است که در این خصوص هیچ اقدامی نمیشود و حال آنکه مختصر طلای ذخیره ایران در برابر ثروت بیکران شوروی مانند قطره در دریا است که هیچ به حساب نمیآید.
این مسائلی است که در حسن تفاهم و تحکیم صمیمیت و علاقهمندی دو ملت تاثیر فراوان دارد و ما که خواهان تفاهم نزدیک بین دو کشور هستیم از روی کمال علاقه این انتقاد را میکنیم و امیدواریم نظریه ما را سفارت کبرای شوروی در تهران به مسکو با نظر مساعد و موافقی اعلام دارد و توجه اولیای محترم شوروی را به دو مسئله زیر جلت نماید:
۱- تجدید نظر در روش اقتصادی با ایران و اقدام در توسعه مبادلات تجارتی که بدون شک باعث بالا آمدن سطح زندگی طبقات پایین مردم میشود.
۲- تحویل ۱۱ تن طلا و ۷ میلیون و ۷۰۰ هزار دلار ذخیره ملت ایران که پشتوانه اسکناس ماست و اکنون در بانک مسکو امانت میباشد.
بحث در سیاست و اقتصاد دولت شوروی ما را به انتقاد از روش اقتصادی آن دولت در ایران کشانید که اصلاح آن را روی هر برنامهای که دولتین توافق کنند رمز تحکیم و تشیید مناسبات دوستانه بین دو ملت میدانیم.
منبع: اطلاعات؛ پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۱
انتهای متن
✅ @karkhone
| سفرنامه عباس مسعودی به شوروی، «پشتِ پرده آهنین چه دیدم؟»
با کمال صراحت میتوان گفت که دولت شوروی آنقدر که کوشش دارد بر ثروت و نیروی مادی خود بیفزاید و منافع ملت و مملکت خود را ملحوظ دارد هرگز حاضر نیست کوچکترین ارفاق را مگر روی نظر سیاسی با دیگران بکند و الا به خوبی میتوانست با عدم قطع معاملات خود با ایران و اندک کمک فنی کشاورزی نگذارد مرکبات صفحات شمالی مثل امروز از بین برود و کمبود احتیاجات مرکبات خود را از دولت ایسرائیل (فلسطین) تامین کند.
من تردید ندارم که این خودخواهی و حفظ منافع ملی و مملکتی منحصر به دولت شوروی نیست، هر ملتی چنین است؛ هر کشوری سعی میکند بر قدرت اقتصادی و بنیه مالی خود بیفزاید ولی حقا دو ملت همسایه و دو ملتی که مایلاند با هم روابط صمیمانه داشته باشند نباید اینقدر در معاملات با یکدیگر سخت و مشکل داشته باشند و چقدر بجاست که در همین مورد گلهمندی ملت ایران را از ذخیره طلاهایی که متعلق به ایران و در بانک مسکو باقی مانده است ابراز داریم.
راستی تاسفآور است که در این خصوص هیچ اقدامی نمیشود و حال آنکه مختصر طلای ذخیره ایران در برابر ثروت بیکران شوروی مانند قطره در دریا است که هیچ به حساب نمیآید.
این مسائلی است که در حسن تفاهم و تحکیم صمیمیت و علاقهمندی دو ملت تاثیر فراوان دارد و ما که خواهان تفاهم نزدیک بین دو کشور هستیم از روی کمال علاقه این انتقاد را میکنیم و امیدواریم نظریه ما را سفارت کبرای شوروی در تهران به مسکو با نظر مساعد و موافقی اعلام دارد و توجه اولیای محترم شوروی را به دو مسئله زیر جلت نماید:
۱- تجدید نظر در روش اقتصادی با ایران و اقدام در توسعه مبادلات تجارتی که بدون شک باعث بالا آمدن سطح زندگی طبقات پایین مردم میشود.
۲- تحویل ۱۱ تن طلا و ۷ میلیون و ۷۰۰ هزار دلار ذخیره ملت ایران که پشتوانه اسکناس ماست و اکنون در بانک مسکو امانت میباشد.
بحث در سیاست و اقتصاد دولت شوروی ما را به انتقاد از روش اقتصادی آن دولت در ایران کشانید که اصلاح آن را روی هر برنامهای که دولتین توافق کنند رمز تحکیم و تشیید مناسبات دوستانه بین دو ملت میدانیم.
منبع: اطلاعات؛ پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۱
انتهای متن
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت! | ندا گنجی شادی معرفتی 19. اسدالله رشیدیان اسدالله رشیدیان بیش از آنکه در عرصه اقتصاد شناختهشده باشد، او را به واسطه فعالیتهای سیاسیاش در دهه 30 میشناسند؛ نقشی که اسدالله و…
داستان 40 نفر از آن ۵۳ نفری که اموال آنها مصادره شد و به باد رفت!
| ندا گنجی
شادی معرفتی
24. طاهر ضیایی
سهامدار بزرگ شرکت سیمان فارس و خوزستان، بخش اعظم اوقات خود را در حوزه سیاست میگذراند. «طاهر ضیایی» به حرفه موروثی خاندان ضیایی که طبابت بود، تمایلی نشان نداد؛ او پس از آنکه مدرک دکترایش را در رشته زمینشناسی از دانشگاه وین اخذ کرد به ایران بازگشت و تا مدتها به تدریس در دانشگاه مشغول بود. او به تاسی از پدرش میرزا آقا ضیاءالاطباء که در چندین دوره متوالی به نمایندگی از مردم تربت حیدریه به مجلس شورای ملی راه مییافت، به جرگه مردان سیاست پیوست. نخستین نهاد دولتی که طاهر ضیایی به آن پا گذاشت، سازمان برنامه و بودجه بود که در زمان ریاست «جعفر شریفامامی» بر این سازمان، ضیایی قائم مقام او بود. معاونت وزارت اقتصاد و بعدها در کابینه شریفامامی و اسدالله علم، کرسی وزارت صنایع و معادن به او رسید. با ادغام وزارت بازرگانی و صنایع و معادن، ضیایی به مدیرعاملی بانک اصناف نیز رضایت داد. او تجربه چند دوره سناتوری را هم کسب کرد. ضیایی در اسفندماه 1348، با ادغام اتاق تهران و اتاق صنایع و معادن، و تولد اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران، رئیس اتاق شد و هنگامی که انقلاب مردم ایران در شرف پیروزی بود به آمریکا رفت.
25. محمد ابونصرعضد
آموزههای دانشگاه «دیژون» فرانسه سرانجام او را به فعالیت در بخش خصوصی سوق داد. محمد ابونصرعضد با مدرک مهندسی کشاورزی، مدتی را در وزارت کشاورزی، جنگلبانی و حتی نخستوزیری سپری کرد، اما در سال 1332 مشاغل دولتی را رها کرد و ابتدا کارخانه تصفیه شکر اهواز را بنیان نهاد و سپس کارخانه قندسازی دزفول را دایر کرد. او را به عنوان یکی از بنیانگذاران اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران نیز میشناسند و چندین دوره در نقش نایبرئیس اتاق ایران، هدایت خانه فعالان اقتصادی را بر عهده داشته است. مهندس عضد در سرمایهگذارى بانک اعتبارات که فرانسوىها هم در آن مشارکت داشتند، از سهامداران عمده بود.
26. علینقی عالیخانی
سکاندار وزارت اقتصاد در دهه 40. مردی که از بخش خصوصی برخاست و به بالاترین مقام در بخش اقتصاد دولتی رسید. نام عالیخانی از آن جهت در تاریخ اقتصاد عصر پهلوی برجسته مانده که او در کسوت یک مقام دولتی خدمات بسیاری را به بخش خصوصی ارائه کرده است. عالیخانی، پس از گذراندن مقطع دکترای حقوق در پاریس به ایران بازگشت. او در مقطعی کوتاه، فعالیت در دفتر نخستوزیری و شرکت نفت را آزمود، اما گویی کانون بخش خصوصی را بر این دو نهاد دولتی ترجیح داد که اتاق بازرگانی تهران را به عنوان مقصد بعدی خود برگزید.
عالیخانی وقتی به وزارت بازرگانی و صنایع و معادن رفت 30ساله بود. بعد از آنکه وزارت صنایع ملی را ادغام کردند و تبدیل به وزارت اقتصاد شد، او اولین وزیر اموراقتصادی و دارایی ایران شد. او در سال 1341 کلید این وزارتخانه را زمانی از اسدالله علم دریافت کرد که نیازها و نارساییهای فعالان اقتصادی را از دریچه اتاق تهران رصد کرده بود. نخستین اقدام عالیخانی خصوصی کردن کارخانجات دولتی بود. عالیخانی در مدت هشت سال هدایت این وزارتخانه، چهرهای اثرگذار و مقتدر از خود به نمایش گذاشت. او حدود دو سال نیز ریاست دانشگاه تهران را بر عهده داشت و مدتی نیز بنیاد پهلوی را مدیریت کرد. عالیخانی اما بار دیگر با کنارهگیری از پستهای دولتی به بخش خصوصی روی آورد. گفته میشود او سهامدار برخی واحدهای تولیدی از جمله نورد اصفهان و آجر نسوز نیز بوده است.
27. برادران عمیدحضور
امیر عمیدحضور، 14ساله بود که فهمید میتواند به تنهایی گلیم خود را از کف بازار تهران بیرون بکشد. او به این باور رسید و پدرش نیز پذیرفت که در بازار، امکاناتی برای کسب و کار فرزند نوجوان خود فراهم کند. امیر در 20سالگی پدر را از دست داد و یکتنه مسوولیت خانواده خود و مادر و برادرانش را به دوش کشید. اما این مسوولیت بزرگ نیز هرگز، ذرهای از پشتکار او نکاست. آنگونه که تجارتخانه عمیدی در کمتر از پنج سال دوسوم توزیع و واردات کفش را در بازار تهران در دست گرفت. دیری نپایید که امیر و منصور عمیدحضور با تاسیس «گروه صنعتی بلا» به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان کفش تبدیل شدند. البته ابعاد فعالیتهای اقتصادی آنان به تولید و صادرات کفش محدود نماند؛ بانکدارى، تولید کارتن و چرم و البته فعالیت در صنعت نساجی نیز از دیگر موفقیتهای برادران عمیدحضور به شمار میآید. امیر عمیدحضور در دیماه 1357 به آمریکا رفت و فعالیتهای اقتصادی خود را از سر گرفت.
انتهای بخش هشتم
✅ @karkhone
| ندا گنجی
شادی معرفتی
24. طاهر ضیایی
سهامدار بزرگ شرکت سیمان فارس و خوزستان، بخش اعظم اوقات خود را در حوزه سیاست میگذراند. «طاهر ضیایی» به حرفه موروثی خاندان ضیایی که طبابت بود، تمایلی نشان نداد؛ او پس از آنکه مدرک دکترایش را در رشته زمینشناسی از دانشگاه وین اخذ کرد به ایران بازگشت و تا مدتها به تدریس در دانشگاه مشغول بود. او به تاسی از پدرش میرزا آقا ضیاءالاطباء که در چندین دوره متوالی به نمایندگی از مردم تربت حیدریه به مجلس شورای ملی راه مییافت، به جرگه مردان سیاست پیوست. نخستین نهاد دولتی که طاهر ضیایی به آن پا گذاشت، سازمان برنامه و بودجه بود که در زمان ریاست «جعفر شریفامامی» بر این سازمان، ضیایی قائم مقام او بود. معاونت وزارت اقتصاد و بعدها در کابینه شریفامامی و اسدالله علم، کرسی وزارت صنایع و معادن به او رسید. با ادغام وزارت بازرگانی و صنایع و معادن، ضیایی به مدیرعاملی بانک اصناف نیز رضایت داد. او تجربه چند دوره سناتوری را هم کسب کرد. ضیایی در اسفندماه 1348، با ادغام اتاق تهران و اتاق صنایع و معادن، و تولد اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران، رئیس اتاق شد و هنگامی که انقلاب مردم ایران در شرف پیروزی بود به آمریکا رفت.
25. محمد ابونصرعضد
آموزههای دانشگاه «دیژون» فرانسه سرانجام او را به فعالیت در بخش خصوصی سوق داد. محمد ابونصرعضد با مدرک مهندسی کشاورزی، مدتی را در وزارت کشاورزی، جنگلبانی و حتی نخستوزیری سپری کرد، اما در سال 1332 مشاغل دولتی را رها کرد و ابتدا کارخانه تصفیه شکر اهواز را بنیان نهاد و سپس کارخانه قندسازی دزفول را دایر کرد. او را به عنوان یکی از بنیانگذاران اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران نیز میشناسند و چندین دوره در نقش نایبرئیس اتاق ایران، هدایت خانه فعالان اقتصادی را بر عهده داشته است. مهندس عضد در سرمایهگذارى بانک اعتبارات که فرانسوىها هم در آن مشارکت داشتند، از سهامداران عمده بود.
26. علینقی عالیخانی
سکاندار وزارت اقتصاد در دهه 40. مردی که از بخش خصوصی برخاست و به بالاترین مقام در بخش اقتصاد دولتی رسید. نام عالیخانی از آن جهت در تاریخ اقتصاد عصر پهلوی برجسته مانده که او در کسوت یک مقام دولتی خدمات بسیاری را به بخش خصوصی ارائه کرده است. عالیخانی، پس از گذراندن مقطع دکترای حقوق در پاریس به ایران بازگشت. او در مقطعی کوتاه، فعالیت در دفتر نخستوزیری و شرکت نفت را آزمود، اما گویی کانون بخش خصوصی را بر این دو نهاد دولتی ترجیح داد که اتاق بازرگانی تهران را به عنوان مقصد بعدی خود برگزید.
عالیخانی وقتی به وزارت بازرگانی و صنایع و معادن رفت 30ساله بود. بعد از آنکه وزارت صنایع ملی را ادغام کردند و تبدیل به وزارت اقتصاد شد، او اولین وزیر اموراقتصادی و دارایی ایران شد. او در سال 1341 کلید این وزارتخانه را زمانی از اسدالله علم دریافت کرد که نیازها و نارساییهای فعالان اقتصادی را از دریچه اتاق تهران رصد کرده بود. نخستین اقدام عالیخانی خصوصی کردن کارخانجات دولتی بود. عالیخانی در مدت هشت سال هدایت این وزارتخانه، چهرهای اثرگذار و مقتدر از خود به نمایش گذاشت. او حدود دو سال نیز ریاست دانشگاه تهران را بر عهده داشت و مدتی نیز بنیاد پهلوی را مدیریت کرد. عالیخانی اما بار دیگر با کنارهگیری از پستهای دولتی به بخش خصوصی روی آورد. گفته میشود او سهامدار برخی واحدهای تولیدی از جمله نورد اصفهان و آجر نسوز نیز بوده است.
27. برادران عمیدحضور
امیر عمیدحضور، 14ساله بود که فهمید میتواند به تنهایی گلیم خود را از کف بازار تهران بیرون بکشد. او به این باور رسید و پدرش نیز پذیرفت که در بازار، امکاناتی برای کسب و کار فرزند نوجوان خود فراهم کند. امیر در 20سالگی پدر را از دست داد و یکتنه مسوولیت خانواده خود و مادر و برادرانش را به دوش کشید. اما این مسوولیت بزرگ نیز هرگز، ذرهای از پشتکار او نکاست. آنگونه که تجارتخانه عمیدی در کمتر از پنج سال دوسوم توزیع و واردات کفش را در بازار تهران در دست گرفت. دیری نپایید که امیر و منصور عمیدحضور با تاسیس «گروه صنعتی بلا» به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان کفش تبدیل شدند. البته ابعاد فعالیتهای اقتصادی آنان به تولید و صادرات کفش محدود نماند؛ بانکدارى، تولید کارتن و چرم و البته فعالیت در صنعت نساجی نیز از دیگر موفقیتهای برادران عمیدحضور به شمار میآید. امیر عمیدحضور در دیماه 1357 به آمریکا رفت و فعالیتهای اقتصادی خود را از سر گرفت.
انتهای بخش هشتم
✅ @karkhone
ادعای یارانه پنهان!
| محمود اولاد
سالهاست با این ادعا که یارانه های فراوانی در کالاهای مختلف بویژه در حاملهای انرژی هست که چون ثروتمندان بیشتر از وسیله نقلیه استفاده میکنند، نصیب آنها میشود و اگر قیمت حاملهای انرژی را واقعی کنیم و یارانه پنهان را حذف کنیم، میتوانیم به چند دهک پایین جامعه، مبالغ قابل توجهی در هر ماه در قالب یارانه نقدی پرداخت کنیم.
اینجا میخواهم با یک حساب سرانگشتی، فقط یک جزء از این ادعا را ثابت کنم که درست نیست. (بقیه موارد هم به همین طریق قابل اثبات است.)
محاسبات مدعیان:
قیمت فوب بنزین: ۲۰ هزار تومن
قیمت داخلی بنزین: حدود ۲ هزار تومن (بخشی ۱۵۰۰ تومن و بخشی ۳ هزار تومن)
اختلاف قیمت: حدود ۱۸ هزار تومن در هر لیتر
میزان مصرف روزانه بنزین: ۸۰ میلیون لیتر
مصرف سالانه ۲۹ میلیارد لیتر
میزان یارانه پنهان ۵۲۲ هزار میلیارد تومان در سال!
تقسیم بر ۸۵ میلیون جمعیت: حدود ۶ میلیون تومان در سال یا ۵۰۰ هزار تومن در ماه!
تازه میتوان به کل ۸۵ میلیون یارانه نداد و مبلغ برای دهکهای پایین بیشتر شود!
خب حالا برگردیم به محاسبات خودمان!
قیمت هیوندای توسان ۲۰۲۲ در دنیا: ۶۰۰ میلیون تومان
قیمت در ایران: بیش از ۲ میلیارد تومان!
میزان گمرکی: بیش از ۶۰۰ میلیون تومان.
میزان مصرف بنزین این خودرو در ماه: ۱۰۰ لیتر
طول عمر خودرو ۲۰ سال!
میزان مصرف در طول کارکرد خودرو: ۲۴ هزار لیتر!
میزان یارانه بنزین (این خودرو فاقد سهمیه است.): ۴۰۸ میلیون تومان!
یعنی مالک این خودرو ۱.۵ برابر یارانه بنزین را فقط از طریق گمرک پرداخت کرده است تازه پرداختی نقدی در زمان صفر نه پرداختی تدریجی در طول ۲۰ سال! بگذریم از اینکه اختلاف قیمت ۳ برابر است!
این کدام یارانه پنهان است که به این فرد رسیده است؟
خب بیایید خودروی داخلی را حساب کنیم: (با پوزش از دارندگان این خودرو، امیدوارم حمل بر بی حرمتی نشود)
ارزش صادراتی پراید: ۸۰ میلیون تومان
قیمت داخل: ۱۲۰ میلیون تومان
اختلاف ۴۰ میلیون تومان
[طبق گزارش ۱۴ اسفند ۱۳۹۷ خبرآنلاین (خبرگزاری تحلیلی ایران) با قیمت پراید، ۱۰ خودرو لوکس از جمله مزدا ۳ کارکرده میتوان خرید! از تفاوت کیفیت مزدا ۳ با پراید چیزی نگویم!]
میزان مصرف بنزین در طول عمر ۱۰ ساله خودرو ۷۲۰۰ لیتر (مصرف ۶۰ لیتر در ماه در نظر گرفته شد)
یارانه بنزین پراید در ۱۰ سال:۱۳۳ میلیون تومان!
یارانه دریافتی حقیقی ۹۳ میلیون تومان.
ضمن اینکه تفاوت احتمال تصادف و فوت پراید با مزدای کارکرده و هزینه اجتماعی آن را در نظر بگیرید، چیزی از یارانه باقی نمی ماند. ضمن اینکه کسانی که پراید دارند، مشمول یارانه نقدی هم خواهند بود.
پ.ن۱: اگر قرار بر آزادسازی قیمتها و حذف یارانه پنهان است، مالیات پنهان چند برابری ( بخشی آشکار از طریق عوارض گمرکی و بخشی پنهان متعلق با رانتخواران و صاحبان مجوز و امضا) هم باید حذف شود. در چنین حالتی، یارانه حذف شده، جایگزین درآمد گمرکی حذف شده خواهد شد و چیزی برای یارانه نقدی نمی ماند!!
پ.ن ۲:عدالت با چپاول فرق دارد.
✅ @karkhone
| محمود اولاد
سالهاست با این ادعا که یارانه های فراوانی در کالاهای مختلف بویژه در حاملهای انرژی هست که چون ثروتمندان بیشتر از وسیله نقلیه استفاده میکنند، نصیب آنها میشود و اگر قیمت حاملهای انرژی را واقعی کنیم و یارانه پنهان را حذف کنیم، میتوانیم به چند دهک پایین جامعه، مبالغ قابل توجهی در هر ماه در قالب یارانه نقدی پرداخت کنیم.
اینجا میخواهم با یک حساب سرانگشتی، فقط یک جزء از این ادعا را ثابت کنم که درست نیست. (بقیه موارد هم به همین طریق قابل اثبات است.)
محاسبات مدعیان:
قیمت فوب بنزین: ۲۰ هزار تومن
قیمت داخلی بنزین: حدود ۲ هزار تومن (بخشی ۱۵۰۰ تومن و بخشی ۳ هزار تومن)
اختلاف قیمت: حدود ۱۸ هزار تومن در هر لیتر
میزان مصرف روزانه بنزین: ۸۰ میلیون لیتر
مصرف سالانه ۲۹ میلیارد لیتر
میزان یارانه پنهان ۵۲۲ هزار میلیارد تومان در سال!
تقسیم بر ۸۵ میلیون جمعیت: حدود ۶ میلیون تومان در سال یا ۵۰۰ هزار تومن در ماه!
تازه میتوان به کل ۸۵ میلیون یارانه نداد و مبلغ برای دهکهای پایین بیشتر شود!
خب حالا برگردیم به محاسبات خودمان!
قیمت هیوندای توسان ۲۰۲۲ در دنیا: ۶۰۰ میلیون تومان
قیمت در ایران: بیش از ۲ میلیارد تومان!
میزان گمرکی: بیش از ۶۰۰ میلیون تومان.
میزان مصرف بنزین این خودرو در ماه: ۱۰۰ لیتر
طول عمر خودرو ۲۰ سال!
میزان مصرف در طول کارکرد خودرو: ۲۴ هزار لیتر!
میزان یارانه بنزین (این خودرو فاقد سهمیه است.): ۴۰۸ میلیون تومان!
یعنی مالک این خودرو ۱.۵ برابر یارانه بنزین را فقط از طریق گمرک پرداخت کرده است تازه پرداختی نقدی در زمان صفر نه پرداختی تدریجی در طول ۲۰ سال! بگذریم از اینکه اختلاف قیمت ۳ برابر است!
این کدام یارانه پنهان است که به این فرد رسیده است؟
خب بیایید خودروی داخلی را حساب کنیم: (با پوزش از دارندگان این خودرو، امیدوارم حمل بر بی حرمتی نشود)
ارزش صادراتی پراید: ۸۰ میلیون تومان
قیمت داخل: ۱۲۰ میلیون تومان
اختلاف ۴۰ میلیون تومان
[طبق گزارش ۱۴ اسفند ۱۳۹۷ خبرآنلاین (خبرگزاری تحلیلی ایران) با قیمت پراید، ۱۰ خودرو لوکس از جمله مزدا ۳ کارکرده میتوان خرید! از تفاوت کیفیت مزدا ۳ با پراید چیزی نگویم!]
میزان مصرف بنزین در طول عمر ۱۰ ساله خودرو ۷۲۰۰ لیتر (مصرف ۶۰ لیتر در ماه در نظر گرفته شد)
یارانه بنزین پراید در ۱۰ سال:۱۳۳ میلیون تومان!
یارانه دریافتی حقیقی ۹۳ میلیون تومان.
ضمن اینکه تفاوت احتمال تصادف و فوت پراید با مزدای کارکرده و هزینه اجتماعی آن را در نظر بگیرید، چیزی از یارانه باقی نمی ماند. ضمن اینکه کسانی که پراید دارند، مشمول یارانه نقدی هم خواهند بود.
پ.ن۱: اگر قرار بر آزادسازی قیمتها و حذف یارانه پنهان است، مالیات پنهان چند برابری ( بخشی آشکار از طریق عوارض گمرکی و بخشی پنهان متعلق با رانتخواران و صاحبان مجوز و امضا) هم باید حذف شود. در چنین حالتی، یارانه حذف شده، جایگزین درآمد گمرکی حذف شده خواهد شد و چیزی برای یارانه نقدی نمی ماند!!
پ.ن ۲:عدالت با چپاول فرق دارد.
✅ @karkhone
خلق ثروت يا به چنگ آوردن آن؟
| محمد طبيبيان
در اقتصاد برخلاف فيزيك و شيمى آزمايشگاه نداريم. آزمايشگاه ما تجربه و تاريخ جوامع است. دیدن مستند شش قسمتى در مورد پنج نفر از كار آفرينان و سرمايه داران تاريخى آمريكا باعنوان مستند مردانى كه آمريكا را ساختند نکات ارزشمندی به ما می آموزد.
يك وجه از نكته اى كه مى توان آموخت اخلاقيات شخصى اين سرمايه داران است. اين كه همه تمايل به انجام كار هاى بزرگ براى كشورشان داشتند به همين دليل هم به امورى پرداختند و در آن وقت و انرژى گذاشتند كه در همان منظر تاريخى اهميت بسيار داشت. آمريكا از حدود بيست سال آخر قرن نوزدهم تا بيست سال اول قرن بيستم دچار ركود و بحران اقتصادى بود واز عواقب جنگ هاى پرتلفات و هزينه آن در عذاب. هر كدام از اين مردان صنعت و ماليه بخشى از اقتصاد آمريكا و زير بناهاى مربوطه را ايجاد كردند و آمريكا را در مسير پيشرفت قرار دادند. افرادى كه در مستند فوق الذكر زندگى و كارشان مرور مى شود عبارتند از:
كورنليوس وندربيلت(١٧٩٤-١٨٧٧) كه در خانواده فقيرى به دنيا آمد و كودكى سختى را گذراند ليكن به تدريج مدارج كسب ثروت را پيمود و مهمترين كار او توسعه راه آهن و تكميل زير بنا هاى حمل و نقل در آمريكا بود از افرادى بود كه در نو آورى ايجاد شركت هاى سهامى بزرگ بر اساس مسئوليت محدود و جدايى مديريت از مالكيت دخيل بود، نوعى سازمان توليد كه در آمريكا و ساير كشور ها رواج يافت. او بخشى از ثروت خود را براى ايجاد دانشگاه وندربيلت و ساير مصارف خيريه تخصيص داد.
ديگرى اندرو كارنگى (١٨٣٥-١٩١٩) است. يك مهاجر اسكاتلندى كه دركودكى با خانواده به آمريكا آمد و ابتدا در كار گاه نساجى با حقوق هفته اى دو دلار(به پول امروز حدود ٦٠ دلار)، به كار مشغول بود او نيز از طريق مطالعه و فعاليت توانست هم در امر صنعت هم تاليف دست آورد داشته باشد. او در توسعه صنعت ذوب آهن و توليد صنعتى از طريق ساخت كوره بلند موثر بود. در زمانى كه شركت ذوب آهن خود را فروخت ثرتمند ترين مرد آمريكا (حتى تا كنون - به ارزش آمروز ثروت او ٣٥٠ ميليارد دلار ) بود. او از جمله مقاله اى نوشت تحت عنوان' انجيل ثروت' در اين مقاله استدالال مى كند كه آنچه به حيات انسان ارزش زندگى مى دهد كار خير است. در اين مقاله ثروتمندان را به صرف ثروت در امور خيريه ترغيب كرد و موجى از اين نوع حركت ها ايجاد كرد. خود ٩٥ درصد ثروت خود را خرج ايجاد دانشگاه، كتابخانه، نهاد هاى فرهنگى از جمله كمك به معاش دانشگاهيان كرد. اين جمله مشهور از او است ' هركس ثروتمند بميرد شرمسار مرده است'.
نفر سوم جى پى مورگان(١٨٣٧-١٩١٣) است. او يك بانكدار و فاينانسير بود از خانواده اى ثروتمند. او متوجه اهميت كار نيكولا تسلا در توليد مولد برق متنواب شد. قبلا اديسون سعى كرده بود برق كشى منازل را با برق يك طرفه انجام دهد. ليكن ايراد اين كار و ضعف آن از جمله اين بود كه قابليت انتقال برق را به مسافت طولانى نداشت، برق تسلا داشت. اولين مولد ها ساخته شد و برق رسانى در حد وسيع توسعه يافت و شهر ها، منازل و كارگاه ها در شب روشن شد. شبى كه در يك ميهمانى كه هزار نفر از مشاهير نيو يورك در باغ منزل جى پى مورگان دعوت شده بودند، ناگهان پيشخدمت ها شمع ها و چراغ هاى نفتى روى ميز ها را خاموش كردند. منطقه در تاريكى فرو رفت، كليد برق كه وصل شد درختان و ساختمان نور باران شدند. بايد تجربه شگفت انگيزى بوده باشد. اين واقعه كه تبليغى براى شركت جنرال الكتريك هم بود شروع عصر جديدى از توليد، توليد و مصرف انرژى بود. جى پى مورگان هم بخشى از ثروت خود را به دانشگاه ها در آمريكا و انگلستان بخشيد(ازجمله هاروارد و كالج ترينيتى)، كتاب ها و مجموعه هاى هنرى خود را نيز به موزه تبديل كرد.
نفر چهارم جان راكفلر (١٨٣٩-١٩٣٧) است. تا قبل از فعاليت راكفلر، تصفيه نفت قاعده كلى نداشت. هركس مى توانست در يك انبار مخازن و لوله و كوره و خنك كننده اى را سر هم كند و نفت تصفيه كند و در واقع هم هدف توليد نفت چراغ بود كه در روشنايى و پخت و پز و ساير مصارف استفاده مى شد. اين نفت ها با اكتان هاى مختلف بود و بسيار آتش سوزى ها كه از اين محل حادث شد و در برخى شهر ها كل محل ها در آتش سوخت. راكفلر نفت چراغ را استاندارد كرد و نفتى را به بازار رساند كه فقط در حد چراغ و اجاق مى سوخت...او نيز گرچه در زندگى فردى ممسك بود قسمت قابل توجهى از ثروت خود را خرج ايجاد دانشگاه و نهاد هاى خير عمومى كرد.
نفر پنجم هنرى فورد (١٨٦٣-١٩٤٧) است. شهرت او در ايجاد شركت اتومبيل فورد است كه براى اولين بار خط مونتاژ و توليد انبوه و استاندارد را ابداع كرد و سبب شد اتومبيل در حد بودجه طبقات متوسط قابل خريد باشد. هم او مبتكر جعبه دنده است.
✅ @karkhone
| محمد طبيبيان
در اقتصاد برخلاف فيزيك و شيمى آزمايشگاه نداريم. آزمايشگاه ما تجربه و تاريخ جوامع است. دیدن مستند شش قسمتى در مورد پنج نفر از كار آفرينان و سرمايه داران تاريخى آمريكا باعنوان مستند مردانى كه آمريكا را ساختند نکات ارزشمندی به ما می آموزد.
يك وجه از نكته اى كه مى توان آموخت اخلاقيات شخصى اين سرمايه داران است. اين كه همه تمايل به انجام كار هاى بزرگ براى كشورشان داشتند به همين دليل هم به امورى پرداختند و در آن وقت و انرژى گذاشتند كه در همان منظر تاريخى اهميت بسيار داشت. آمريكا از حدود بيست سال آخر قرن نوزدهم تا بيست سال اول قرن بيستم دچار ركود و بحران اقتصادى بود واز عواقب جنگ هاى پرتلفات و هزينه آن در عذاب. هر كدام از اين مردان صنعت و ماليه بخشى از اقتصاد آمريكا و زير بناهاى مربوطه را ايجاد كردند و آمريكا را در مسير پيشرفت قرار دادند. افرادى كه در مستند فوق الذكر زندگى و كارشان مرور مى شود عبارتند از:
كورنليوس وندربيلت(١٧٩٤-١٨٧٧) كه در خانواده فقيرى به دنيا آمد و كودكى سختى را گذراند ليكن به تدريج مدارج كسب ثروت را پيمود و مهمترين كار او توسعه راه آهن و تكميل زير بنا هاى حمل و نقل در آمريكا بود از افرادى بود كه در نو آورى ايجاد شركت هاى سهامى بزرگ بر اساس مسئوليت محدود و جدايى مديريت از مالكيت دخيل بود، نوعى سازمان توليد كه در آمريكا و ساير كشور ها رواج يافت. او بخشى از ثروت خود را براى ايجاد دانشگاه وندربيلت و ساير مصارف خيريه تخصيص داد.
ديگرى اندرو كارنگى (١٨٣٥-١٩١٩) است. يك مهاجر اسكاتلندى كه دركودكى با خانواده به آمريكا آمد و ابتدا در كار گاه نساجى با حقوق هفته اى دو دلار(به پول امروز حدود ٦٠ دلار)، به كار مشغول بود او نيز از طريق مطالعه و فعاليت توانست هم در امر صنعت هم تاليف دست آورد داشته باشد. او در توسعه صنعت ذوب آهن و توليد صنعتى از طريق ساخت كوره بلند موثر بود. در زمانى كه شركت ذوب آهن خود را فروخت ثرتمند ترين مرد آمريكا (حتى تا كنون - به ارزش آمروز ثروت او ٣٥٠ ميليارد دلار ) بود. او از جمله مقاله اى نوشت تحت عنوان' انجيل ثروت' در اين مقاله استدالال مى كند كه آنچه به حيات انسان ارزش زندگى مى دهد كار خير است. در اين مقاله ثروتمندان را به صرف ثروت در امور خيريه ترغيب كرد و موجى از اين نوع حركت ها ايجاد كرد. خود ٩٥ درصد ثروت خود را خرج ايجاد دانشگاه، كتابخانه، نهاد هاى فرهنگى از جمله كمك به معاش دانشگاهيان كرد. اين جمله مشهور از او است ' هركس ثروتمند بميرد شرمسار مرده است'.
نفر سوم جى پى مورگان(١٨٣٧-١٩١٣) است. او يك بانكدار و فاينانسير بود از خانواده اى ثروتمند. او متوجه اهميت كار نيكولا تسلا در توليد مولد برق متنواب شد. قبلا اديسون سعى كرده بود برق كشى منازل را با برق يك طرفه انجام دهد. ليكن ايراد اين كار و ضعف آن از جمله اين بود كه قابليت انتقال برق را به مسافت طولانى نداشت، برق تسلا داشت. اولين مولد ها ساخته شد و برق رسانى در حد وسيع توسعه يافت و شهر ها، منازل و كارگاه ها در شب روشن شد. شبى كه در يك ميهمانى كه هزار نفر از مشاهير نيو يورك در باغ منزل جى پى مورگان دعوت شده بودند، ناگهان پيشخدمت ها شمع ها و چراغ هاى نفتى روى ميز ها را خاموش كردند. منطقه در تاريكى فرو رفت، كليد برق كه وصل شد درختان و ساختمان نور باران شدند. بايد تجربه شگفت انگيزى بوده باشد. اين واقعه كه تبليغى براى شركت جنرال الكتريك هم بود شروع عصر جديدى از توليد، توليد و مصرف انرژى بود. جى پى مورگان هم بخشى از ثروت خود را به دانشگاه ها در آمريكا و انگلستان بخشيد(ازجمله هاروارد و كالج ترينيتى)، كتاب ها و مجموعه هاى هنرى خود را نيز به موزه تبديل كرد.
نفر چهارم جان راكفلر (١٨٣٩-١٩٣٧) است. تا قبل از فعاليت راكفلر، تصفيه نفت قاعده كلى نداشت. هركس مى توانست در يك انبار مخازن و لوله و كوره و خنك كننده اى را سر هم كند و نفت تصفيه كند و در واقع هم هدف توليد نفت چراغ بود كه در روشنايى و پخت و پز و ساير مصارف استفاده مى شد. اين نفت ها با اكتان هاى مختلف بود و بسيار آتش سوزى ها كه از اين محل حادث شد و در برخى شهر ها كل محل ها در آتش سوخت. راكفلر نفت چراغ را استاندارد كرد و نفتى را به بازار رساند كه فقط در حد چراغ و اجاق مى سوخت...او نيز گرچه در زندگى فردى ممسك بود قسمت قابل توجهى از ثروت خود را خرج ايجاد دانشگاه و نهاد هاى خير عمومى كرد.
نفر پنجم هنرى فورد (١٨٦٣-١٩٤٧) است. شهرت او در ايجاد شركت اتومبيل فورد است كه براى اولين بار خط مونتاژ و توليد انبوه و استاندارد را ابداع كرد و سبب شد اتومبيل در حد بودجه طبقات متوسط قابل خريد باشد. هم او مبتكر جعبه دنده است.
✅ @karkhone