در سال 1398 آقای روحانی در بازدید از وزارت اقتصاد نکات تند و تاسف باری علیه اقتصاددانان بیان کرد. این نوشته را آن زمان نوشتم ولی به توصیه دوستان از انتشارش صرفنظر کردم. حال که از منصب کنار رفتند آن را منتشر کردم.
چرا ايران با افزايش نرخ ارز گلستان نشد؟
|دکتر علی سرزعیم
دو سال قبل آقاي روحاني در بازدید از وزارت اقتصاد فرمودند کساني ميگفتند اگر نرخ ارز افزايش يابد ايران گلستان ميشود اما وضع موجود اقتصاد در سال 1397 نشان داد که ايران نه تنها گلستان نشد بلکه اقتصاد به خزان خود رسيد. نتيجه اي که اين بيان به ذهن متبادر ميکند اين است که نظريه افزايش نرخ ارز از اساس نادرست بوده است. البته سياست ارزي همواره محل مناقشه بوده و همواره اقتصادداناني نيز بودهاند که از تثبيت و حتي کاهش نرخ ارز دفاع کردهاند. با اين حال مطالبه اکثر اقتصاددانان جريان اصلي افزايش نرخ ارز به موازات افزايش تورم بوده است.
واقعيت آنست که طرح مسئله به شکلي که در بالا آمده صحيح نيست و اقتصاددانان ادعا نکردند که اگر ارز به يک باره چهار برابر شود و اقتصاد دچار تحريم مي شود آنگاه ايران گلستان خواهد شد! در ورزش وزنه برداری نیز اگر روز اول وزنه سیصد کیلویی را به کسی دهند نمی تواند بلند کند یا اگر هم بلندکند آسیبهای جدی خواهد دید بلکه مربیان از وزنه های کم شروع می کنند تا به وزنه های سنگین برسند. به همین قیاس ادعاي اقتصاددانان اين بود که وقتي برجام امضا شد اقتصاد بايد روند برونگرايي را شروع مي کرد به جاي اينکه يک بار ديگر در مسير هميشگي درونگرايي بيفتد. به همين دليل توصيه ميشد به موازات هموار شدن روابط سياسي و بين المللي با کشورها، نرخ ارز به تدريج-نه یک باره چهار برابر- افزايش يابد تا شرکتها به مرور زمان رويه برونگرايي را در پيش بگيرند و خود را براي تسخير بازارهاي همسايه آماده کنند.
اگر از سال 1393 که امضا شدن برجام قطعي شد نرخ ارز به تدريج افزايش مي يافت، آنگاه خروج ارز به شکل مسافرت، اقامت در خارج، واردات کالاهاي نهايي و حتي برخي اقلام واسطه اي يا مواد اوليه کاهش مي يافت و سرمايه گذاري بيشتر ميشد و سرمايهگذاريها ماهيت صادرات محور پيدا ميکرد.
متاسفانه اين رويه عمل نشد و با کمال تاسف اقتصاد دوباره به مسير درون گرايي افتاد. نتيجه طبيعي اين درونگرايي اتکاي شديد توليد و خانوار به نرخ ارز بود. پيامد وخيم آن به شکل اختلال جدي در توليد و مصرف در اثر افزايش نرخ ارز بوده است. در واقع تثبيت نرخ ارز طي سالهاي گذشته اقتصاد ايران را آسيب پذير ساخت و از منظر اقتصاد مقاومتي نيز سياستي نبود که به مصلحت باشد. اين واقعيت که اين بار نيز افزايش نرخ ارز در اثر تحريم شديدتر و حتي شديدتر بود و افت اقتصادي اين نوبت شديدتر از قبل شد نيز مويد آنست که سياست تثبيت نرخ ارز اقتصاد را هم در بعد خانوار و هم در بعد بنگاه به شدت به نرخ ارز متکي کرده بود. در نتیجه اقتصاد هزينه بسيار بالايي را پرداخت تا خود را با شرايط جديد سازگار کند.
نکته دوم این است که برخلاف آنچه بسیاری می گفتند که افزایش نرخ ارز سم مهلک اقتصاد ایران است اینک مشاهده می کنیم که با افزایش شش برابری نرخ ارز باز هم اقتصاد ایران از هم نپاشید. در واقع بخشی از تاب آوری اقتصاد داخل در برابر فشار تحریم ها مرهون جهش نرخ ارز بود که واردات را گران و برای تولید داخل اقلام رقیب واردات انگیزه ایجاد کرد. در عین حال مزیتهای نسبی فوق العاده ای برای بخشهای صادراتی به وجود آورد. لذا اگرچه با افزایش نرخ ارز کشور گلستان نشد اما آنطور که طرفداران سرکوب نرخ ارز می گفتند کشور نیز از هم نپاشید و خزان نشد.
حال بیایید فرض کنيم تحريمها همین امروز متوقف شود. آيا دو تجربه تحريم کافي نيست که فرداي پساتحريم دوباره سياست تثبيت نرخ ارز را دنبال نکنيم؟
✅ @karkhone
چرا ايران با افزايش نرخ ارز گلستان نشد؟
|دکتر علی سرزعیم
دو سال قبل آقاي روحاني در بازدید از وزارت اقتصاد فرمودند کساني ميگفتند اگر نرخ ارز افزايش يابد ايران گلستان ميشود اما وضع موجود اقتصاد در سال 1397 نشان داد که ايران نه تنها گلستان نشد بلکه اقتصاد به خزان خود رسيد. نتيجه اي که اين بيان به ذهن متبادر ميکند اين است که نظريه افزايش نرخ ارز از اساس نادرست بوده است. البته سياست ارزي همواره محل مناقشه بوده و همواره اقتصادداناني نيز بودهاند که از تثبيت و حتي کاهش نرخ ارز دفاع کردهاند. با اين حال مطالبه اکثر اقتصاددانان جريان اصلي افزايش نرخ ارز به موازات افزايش تورم بوده است.
واقعيت آنست که طرح مسئله به شکلي که در بالا آمده صحيح نيست و اقتصاددانان ادعا نکردند که اگر ارز به يک باره چهار برابر شود و اقتصاد دچار تحريم مي شود آنگاه ايران گلستان خواهد شد! در ورزش وزنه برداری نیز اگر روز اول وزنه سیصد کیلویی را به کسی دهند نمی تواند بلند کند یا اگر هم بلندکند آسیبهای جدی خواهد دید بلکه مربیان از وزنه های کم شروع می کنند تا به وزنه های سنگین برسند. به همین قیاس ادعاي اقتصاددانان اين بود که وقتي برجام امضا شد اقتصاد بايد روند برونگرايي را شروع مي کرد به جاي اينکه يک بار ديگر در مسير هميشگي درونگرايي بيفتد. به همين دليل توصيه ميشد به موازات هموار شدن روابط سياسي و بين المللي با کشورها، نرخ ارز به تدريج-نه یک باره چهار برابر- افزايش يابد تا شرکتها به مرور زمان رويه برونگرايي را در پيش بگيرند و خود را براي تسخير بازارهاي همسايه آماده کنند.
اگر از سال 1393 که امضا شدن برجام قطعي شد نرخ ارز به تدريج افزايش مي يافت، آنگاه خروج ارز به شکل مسافرت، اقامت در خارج، واردات کالاهاي نهايي و حتي برخي اقلام واسطه اي يا مواد اوليه کاهش مي يافت و سرمايه گذاري بيشتر ميشد و سرمايهگذاريها ماهيت صادرات محور پيدا ميکرد.
متاسفانه اين رويه عمل نشد و با کمال تاسف اقتصاد دوباره به مسير درون گرايي افتاد. نتيجه طبيعي اين درونگرايي اتکاي شديد توليد و خانوار به نرخ ارز بود. پيامد وخيم آن به شکل اختلال جدي در توليد و مصرف در اثر افزايش نرخ ارز بوده است. در واقع تثبيت نرخ ارز طي سالهاي گذشته اقتصاد ايران را آسيب پذير ساخت و از منظر اقتصاد مقاومتي نيز سياستي نبود که به مصلحت باشد. اين واقعيت که اين بار نيز افزايش نرخ ارز در اثر تحريم شديدتر و حتي شديدتر بود و افت اقتصادي اين نوبت شديدتر از قبل شد نيز مويد آنست که سياست تثبيت نرخ ارز اقتصاد را هم در بعد خانوار و هم در بعد بنگاه به شدت به نرخ ارز متکي کرده بود. در نتیجه اقتصاد هزينه بسيار بالايي را پرداخت تا خود را با شرايط جديد سازگار کند.
نکته دوم این است که برخلاف آنچه بسیاری می گفتند که افزایش نرخ ارز سم مهلک اقتصاد ایران است اینک مشاهده می کنیم که با افزایش شش برابری نرخ ارز باز هم اقتصاد ایران از هم نپاشید. در واقع بخشی از تاب آوری اقتصاد داخل در برابر فشار تحریم ها مرهون جهش نرخ ارز بود که واردات را گران و برای تولید داخل اقلام رقیب واردات انگیزه ایجاد کرد. در عین حال مزیتهای نسبی فوق العاده ای برای بخشهای صادراتی به وجود آورد. لذا اگرچه با افزایش نرخ ارز کشور گلستان نشد اما آنطور که طرفداران سرکوب نرخ ارز می گفتند کشور نیز از هم نپاشید و خزان نشد.
حال بیایید فرض کنيم تحريمها همین امروز متوقف شود. آيا دو تجربه تحريم کافي نيست که فرداي پساتحريم دوباره سياست تثبيت نرخ ارز را دنبال نکنيم؟
✅ @karkhone
ماجرای سه برابر شدن قیمت بنزین ۳۰ سال قبل
کمتر از دو سال بعد از انقلاب، در حالی که ابوالحسن بنیصدر، رئیسجمهور و محمدعلی رجایی نخستوزیر بود، قیمت بنزین در ایران از ۱۰ ریال به ۳۰ ریال افزایش پیدا کرد.
فضلالله صلواتی که نماینده اصفهان در مجلس شورای اسلامی و البته از نیروهای ملی - مذهبی بود در سؤال خود از رجایی، نخستوزیر وقت پرسیده: «جناب آقای نخستوزیر! با توجه به وضع استثنائی کشور علت گران کردن بنزین آن هم برای مدت نامحدود چه بوده است؟ آیا به خاطر بهتر کردن وضع ترافیک تهران بوده است؟ آیا میخواستهاند از اتومبیل شخصی کمتر استفاده بشود؟ (که جیرهبندی کافی بود) آیا میخواستند بودجه کشور اضافه شود که با توجه به زیانهای ناشی از جنگ مبلغی نمیشود.
با توجه به اینکه ماشین در تمام تشکیلات و برنامههای مردم نقش وسیع دارد، در این تصمیم آیا فقط شهر تهران را در نظر گرفته بودند یا همه ایران را؟ حتی روستاها را؟ کرایهها که به طور سرسامآور و بیقانون بالا میرود. حتی یک تاکسی که شما بایستید (یک ربع ساعت کنار خیابان بایستید) یک جایی که قبلاً با یک تومان میرفتید، ببینید حالا با چه مبلغی شما را میبرند. یک کارتن کتاب را که به شهرستان با مبلغ ده تومان میفرستادید، با اینکه با ماشینهای گازوئیلی فرستاده میشود درست سه برابر شده است.
عدس، نخود، ماش، لوبیا، بر اساس این مسئله که خوراک مستضعفین است، گران شده است والا پولدار که برایش سه تومان و دو تومان و ده تومان مسئلهای نیست… کرایهها به طور سرسامآور و بیقانون بالا میرود به خاطر این گرانی. چه فکری برای آن شده است؟ آیا از این تصمیمی که شما گرفتهاید که بنزین را سه برابر کنید مجلس میبایستی خبر داشت یا نه؟...»
در پاسخ رجایی به فضلالله صلواتی پاسخ مفصلی میدهد که این بخشی از آن پاسخ است: «ما بنزین را گران نکردیم. ما گفتیم که قیمت تمام شده بنزین را باید خریدار بپردازد. یعنی این قیمتی که الان خریدار بابت بهای بنزین می دهد (لیتری ۳۰ ریال) قیمتی است که برای مملکت تمام میشود. قبلاً ۱۰ ریال بود. چرا ۲۰ ریال به اصطلاح سوبسید میدادند؟ ما این سوبسید را قبول داریم، به شرط اینکه این ۲۰ ریال را به تمام افراد مملکت بدهند… اما در مورد بنزین هیچ اینطور نیست. ۵۰ درصد از مردم ما که در روستا مینشینند، اینها اصلاً ماشین ندارند تا بنزین مصرف کنند.
کسانی هم که در شهر مینشینند آنها هم صد درصد ماشین ندارند، آنها هم به یک نسبت کمی ماشین دارند... آن افرادی که در شهر هستند اگر مستضعفند و از وسایل عمومی استفاده میکنند، برای آنها هم تغییر نکرده است. یعنی لیتری ۱۰ ریال که قبلاً رانندگان تاکسی پول بنزین میدادند آنها هنوز هم همان لیتری ۱۰ ریال را میدهند. وسایل حمل و نقل عمومی آنها هم (اگر بنزین مصرف میکنند) لیتری ۱۰ ریال میدهند. گازوئیل هم قیمتش تغییر نکرده است. بنابراین ما میگوییم که در کشور یک اقلیتی وجود دارند که از ماشین شخصی استفاده میکنند.
بنزین را که قیمت تمام شده برای دولت لیتری ۳۰ ریال است، ۱۰ ریال میدهند. این ۲۰ ریال را از بیتالمال قبلاً میگرفتند از این به بعد نگیرند. حل مسئله این نیست که ما اجازه بدهیم مجددً آن گروه از بیتالمال روزانه مبلغ قابل ملاحظهای (سوبسید) بگیرند. حلش این است که برویم آنجا، ببینیم که چه قاعدهای میشود تعیین کرد و از آن قاعده جلوی گران شدن بیرویه قیمتها را بگیریم.»
منبع: روزنامه هفت صبح
✅ @karkhone
کمتر از دو سال بعد از انقلاب، در حالی که ابوالحسن بنیصدر، رئیسجمهور و محمدعلی رجایی نخستوزیر بود، قیمت بنزین در ایران از ۱۰ ریال به ۳۰ ریال افزایش پیدا کرد.
فضلالله صلواتی که نماینده اصفهان در مجلس شورای اسلامی و البته از نیروهای ملی - مذهبی بود در سؤال خود از رجایی، نخستوزیر وقت پرسیده: «جناب آقای نخستوزیر! با توجه به وضع استثنائی کشور علت گران کردن بنزین آن هم برای مدت نامحدود چه بوده است؟ آیا به خاطر بهتر کردن وضع ترافیک تهران بوده است؟ آیا میخواستهاند از اتومبیل شخصی کمتر استفاده بشود؟ (که جیرهبندی کافی بود) آیا میخواستند بودجه کشور اضافه شود که با توجه به زیانهای ناشی از جنگ مبلغی نمیشود.
با توجه به اینکه ماشین در تمام تشکیلات و برنامههای مردم نقش وسیع دارد، در این تصمیم آیا فقط شهر تهران را در نظر گرفته بودند یا همه ایران را؟ حتی روستاها را؟ کرایهها که به طور سرسامآور و بیقانون بالا میرود. حتی یک تاکسی که شما بایستید (یک ربع ساعت کنار خیابان بایستید) یک جایی که قبلاً با یک تومان میرفتید، ببینید حالا با چه مبلغی شما را میبرند. یک کارتن کتاب را که به شهرستان با مبلغ ده تومان میفرستادید، با اینکه با ماشینهای گازوئیلی فرستاده میشود درست سه برابر شده است.
عدس، نخود، ماش، لوبیا، بر اساس این مسئله که خوراک مستضعفین است، گران شده است والا پولدار که برایش سه تومان و دو تومان و ده تومان مسئلهای نیست… کرایهها به طور سرسامآور و بیقانون بالا میرود به خاطر این گرانی. چه فکری برای آن شده است؟ آیا از این تصمیمی که شما گرفتهاید که بنزین را سه برابر کنید مجلس میبایستی خبر داشت یا نه؟...»
در پاسخ رجایی به فضلالله صلواتی پاسخ مفصلی میدهد که این بخشی از آن پاسخ است: «ما بنزین را گران نکردیم. ما گفتیم که قیمت تمام شده بنزین را باید خریدار بپردازد. یعنی این قیمتی که الان خریدار بابت بهای بنزین می دهد (لیتری ۳۰ ریال) قیمتی است که برای مملکت تمام میشود. قبلاً ۱۰ ریال بود. چرا ۲۰ ریال به اصطلاح سوبسید میدادند؟ ما این سوبسید را قبول داریم، به شرط اینکه این ۲۰ ریال را به تمام افراد مملکت بدهند… اما در مورد بنزین هیچ اینطور نیست. ۵۰ درصد از مردم ما که در روستا مینشینند، اینها اصلاً ماشین ندارند تا بنزین مصرف کنند.
کسانی هم که در شهر مینشینند آنها هم صد درصد ماشین ندارند، آنها هم به یک نسبت کمی ماشین دارند... آن افرادی که در شهر هستند اگر مستضعفند و از وسایل عمومی استفاده میکنند، برای آنها هم تغییر نکرده است. یعنی لیتری ۱۰ ریال که قبلاً رانندگان تاکسی پول بنزین میدادند آنها هنوز هم همان لیتری ۱۰ ریال را میدهند. وسایل حمل و نقل عمومی آنها هم (اگر بنزین مصرف میکنند) لیتری ۱۰ ریال میدهند. گازوئیل هم قیمتش تغییر نکرده است. بنابراین ما میگوییم که در کشور یک اقلیتی وجود دارند که از ماشین شخصی استفاده میکنند.
بنزین را که قیمت تمام شده برای دولت لیتری ۳۰ ریال است، ۱۰ ریال میدهند. این ۲۰ ریال را از بیتالمال قبلاً میگرفتند از این به بعد نگیرند. حل مسئله این نیست که ما اجازه بدهیم مجددً آن گروه از بیتالمال روزانه مبلغ قابل ملاحظهای (سوبسید) بگیرند. حلش این است که برویم آنجا، ببینیم که چه قاعدهای میشود تعیین کرد و از آن قاعده جلوی گران شدن بیرویه قیمتها را بگیریم.»
منبع: روزنامه هفت صبح
✅ @karkhone
اعتصابات اقتصاد ایران را فلج کرده است
گزارش اشپیگل از حال و هوای ایران در آبان ۵۷
جیمی کارتر رئیسجمهور ایالات متحده که پس از موفقیت در مذاکرات کمپ دیوید از وجهه و اعتبار خاصی برخوردار شده است، به حاکمی دلداری و امید میدهد که وجهه و اعتبار خود را در میان ملتش از دست داده است: رئیس کاخ سفید به رضا پهلوی ولیعهد ۱۸ ساله ایران که در حال حاضر مشغول فراگیری خلبانی در ایالات متحده است اعلام کرد: «ما بهترین آرزوها را برای شاه داریم. دولت مترقی ایشان برای سراسر مغربزمین بسیار ارزشمند است.»
اعتصابات اقتصاد ایران را فلج کرده است
البته این دولت بیش از همه و به ویژه برای ایالات متحده آمریکا ارزشمند است زیرا ارتش ایران به سلاحهای آمریکایی به ارزش بالغ بر ۱۸ میلیارد دلار مجهز است و افزون بر آن ایران ستون و پایگاه استراتژی جهانی آمریکا در یکی از کلیدیترین مناطق آسیا محسوب میشود. ایران در واقع مانع و دژی محکم در برابر گسترش و توسعه کمونیسم و ناسیونالیسم اسلامی رادیکال و همینطور مسئول تامین امنیت لولههای انتقال نفتی است که از خلیج فارس میگذرد.
اما اینک همه این منافع و امتیازها به خطر افتاده است. قدرت و هیمنه محمدرضا شاه پهلوی دچار شکست شده و مقاومت چندین هفتهای که در آغاز به دانشجویان چپگرا و مسلمانان راستگرا محدود میشد به دیگر طبقات مردم نیز سرایت کرده و این همه موجبات تضعیف رژیم شاه را فراهم آورده است. شاه نیز خواستههای مخالفان را مد نظر قرار داد و با شتابی بیسابقه اقداماتی را آغاز کرد. بدین ترتیب زندانیان سیاسی به فرمان شاه آزاد شدند و همانها پس از آزادی فاش کردند که کوتاه زمانی پیش از خلاصی از زندان مورد شکنجههای شدید قرار داشتهاند، همان امری که شاه هرگز نمیخواست آن را باور کند و همواره وجود شکنجه در زندانها را تکذیب میکرد. در همان حال ۳۴ عضو پلیس مخفی بدنام ایران یعنی ساواک، اخراج شدند.
از سوی دیگر رادیوی دولتی ایران مصاحبهای طولانی با یکی از مخالفان شاه را پخش کرد. آیتالله شریعتمداری که یکی از رهبران مسلمانان شیعه محسوب میشود در این مصاحبه خواهان جنگ مسلحانه علیه دولت شد. این در حالی است که همین دو ماه پیش گمان میرفت که با برقراری حکومت نظامی در شماری از شهرهای ایران از جمله در پایتخت یعنی تهران، حداقل برای مدتی آرامش بر تختطاووس حاکم شود. با این حال سربازان ارتش به عنوان مثال هرگز به دانشجویان حمله نبردند، همان دانشجویانی که در دانشگاه تهران شعارهایی چون «مرگ بر شاه» سر میدادند و خواهان تاسیس «جمهوری خلق ایران» و حکومت طبقه کارگر بر این جمهوری شدند. طی روزهای بعد از برقراری حکومت نظامی حتی اعلام شد که در آینده هیچ سربازی حق ورود به ساختمان دانشگاهها را ندارد.
این نرمش اما با خشونت و سختگیریهای طرفداران انگشتشمار شاه در دیگر استانها همخوانی نداشت. به عنوان مثال در شهر کوچک پاوه واقع در نزدیکی مرز ایران با عراق ۱۸ نفر به دست رعایا و مزدوران چماقدار یکی از نمایندگان وفادار به شاه در پارلمان کشته شدند. این چماقداران به رهبری همان نماینده با کامیون به پاوه آورده شده بودند.
البته شاه این بار به توصیههای پرزیدنت کارتر مبنی بر «اعطای آزادیهای سیاسی» عمل کرد و قرار است که تا روز ۱۰ دسامبر که به روز حقوق بشر مشهور است، همه زندانیان سیاسی آزاد شوند.
در روزهای اخیر شماری از مقامات سابقا قدرتمند به اتهام فساد مورد بازجویی قرار گرفتهاند و رئیس سابق ساواک نیز از جمله این افراد است. به دستور شاه سانسور مطبوعات لغو شده و افزون بر آن پروژههای بلندپروازانه از جمله خرید سیستمهای جدید تسلیحاتی و ساخت چندین نیروگاه اتمی متوقف شده و اعضای خاندان سلطنتی از مشارکت در هر گونه معاملات دولتی منع شدهاند.
اپوزیسیون از این موقعیت استفاده کرد و موجی از اعتصابهای سیاسی بود که در عمل همه شاخههای اقتصاد ایران را فلج کرد. در آغاز کارمندان بانکها دست از کار کشیدند. برخی از آنها تنها خواستهشان برداشتن تصاویر خانواده سلطنتی از دفاتر و باجهها بود.
سپس کارکنان بخشهای خدمات عمومی نیز دست به اعتصاب زدند. در همین حال شبکه تلفن ایران مختل و بستههای پستی در انبارها مانده و پروازهای هواپیمایی ملی ایران متوقف شده است. به فرمان شخص اول مملکت نیروی هوایی ایران وظیفه انتقال ۲۰ هزار زائر به مکه را بر عهده گرفت.
اما شاهرگ حیاتی اقتصاد دولت نیز با توجه به اعتصاب نزدیک به ۳۷ هزار کارمند مشغول به کار در صنایع نفتی در معرض تهدید جدی قرار دارد. ۴۰ درصد از تولید ناخالص ملی و حتی بالغ بر ۹۵ درصد از مجموع درآمد صادراتی ۷.۲۰ میلیارد دلاری و سالیانه ایران از محل استخراج و فروش روزانه ۶.۵ میلیون بشکه (معادل ۷۶۲۰۰۰ تن) نفت تامین میشود.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
گزارش اشپیگل از حال و هوای ایران در آبان ۵۷
جیمی کارتر رئیسجمهور ایالات متحده که پس از موفقیت در مذاکرات کمپ دیوید از وجهه و اعتبار خاصی برخوردار شده است، به حاکمی دلداری و امید میدهد که وجهه و اعتبار خود را در میان ملتش از دست داده است: رئیس کاخ سفید به رضا پهلوی ولیعهد ۱۸ ساله ایران که در حال حاضر مشغول فراگیری خلبانی در ایالات متحده است اعلام کرد: «ما بهترین آرزوها را برای شاه داریم. دولت مترقی ایشان برای سراسر مغربزمین بسیار ارزشمند است.»
اعتصابات اقتصاد ایران را فلج کرده است
البته این دولت بیش از همه و به ویژه برای ایالات متحده آمریکا ارزشمند است زیرا ارتش ایران به سلاحهای آمریکایی به ارزش بالغ بر ۱۸ میلیارد دلار مجهز است و افزون بر آن ایران ستون و پایگاه استراتژی جهانی آمریکا در یکی از کلیدیترین مناطق آسیا محسوب میشود. ایران در واقع مانع و دژی محکم در برابر گسترش و توسعه کمونیسم و ناسیونالیسم اسلامی رادیکال و همینطور مسئول تامین امنیت لولههای انتقال نفتی است که از خلیج فارس میگذرد.
اما اینک همه این منافع و امتیازها به خطر افتاده است. قدرت و هیمنه محمدرضا شاه پهلوی دچار شکست شده و مقاومت چندین هفتهای که در آغاز به دانشجویان چپگرا و مسلمانان راستگرا محدود میشد به دیگر طبقات مردم نیز سرایت کرده و این همه موجبات تضعیف رژیم شاه را فراهم آورده است. شاه نیز خواستههای مخالفان را مد نظر قرار داد و با شتابی بیسابقه اقداماتی را آغاز کرد. بدین ترتیب زندانیان سیاسی به فرمان شاه آزاد شدند و همانها پس از آزادی فاش کردند که کوتاه زمانی پیش از خلاصی از زندان مورد شکنجههای شدید قرار داشتهاند، همان امری که شاه هرگز نمیخواست آن را باور کند و همواره وجود شکنجه در زندانها را تکذیب میکرد. در همان حال ۳۴ عضو پلیس مخفی بدنام ایران یعنی ساواک، اخراج شدند.
از سوی دیگر رادیوی دولتی ایران مصاحبهای طولانی با یکی از مخالفان شاه را پخش کرد. آیتالله شریعتمداری که یکی از رهبران مسلمانان شیعه محسوب میشود در این مصاحبه خواهان جنگ مسلحانه علیه دولت شد. این در حالی است که همین دو ماه پیش گمان میرفت که با برقراری حکومت نظامی در شماری از شهرهای ایران از جمله در پایتخت یعنی تهران، حداقل برای مدتی آرامش بر تختطاووس حاکم شود. با این حال سربازان ارتش به عنوان مثال هرگز به دانشجویان حمله نبردند، همان دانشجویانی که در دانشگاه تهران شعارهایی چون «مرگ بر شاه» سر میدادند و خواهان تاسیس «جمهوری خلق ایران» و حکومت طبقه کارگر بر این جمهوری شدند. طی روزهای بعد از برقراری حکومت نظامی حتی اعلام شد که در آینده هیچ سربازی حق ورود به ساختمان دانشگاهها را ندارد.
این نرمش اما با خشونت و سختگیریهای طرفداران انگشتشمار شاه در دیگر استانها همخوانی نداشت. به عنوان مثال در شهر کوچک پاوه واقع در نزدیکی مرز ایران با عراق ۱۸ نفر به دست رعایا و مزدوران چماقدار یکی از نمایندگان وفادار به شاه در پارلمان کشته شدند. این چماقداران به رهبری همان نماینده با کامیون به پاوه آورده شده بودند.
البته شاه این بار به توصیههای پرزیدنت کارتر مبنی بر «اعطای آزادیهای سیاسی» عمل کرد و قرار است که تا روز ۱۰ دسامبر که به روز حقوق بشر مشهور است، همه زندانیان سیاسی آزاد شوند.
در روزهای اخیر شماری از مقامات سابقا قدرتمند به اتهام فساد مورد بازجویی قرار گرفتهاند و رئیس سابق ساواک نیز از جمله این افراد است. به دستور شاه سانسور مطبوعات لغو شده و افزون بر آن پروژههای بلندپروازانه از جمله خرید سیستمهای جدید تسلیحاتی و ساخت چندین نیروگاه اتمی متوقف شده و اعضای خاندان سلطنتی از مشارکت در هر گونه معاملات دولتی منع شدهاند.
اپوزیسیون از این موقعیت استفاده کرد و موجی از اعتصابهای سیاسی بود که در عمل همه شاخههای اقتصاد ایران را فلج کرد. در آغاز کارمندان بانکها دست از کار کشیدند. برخی از آنها تنها خواستهشان برداشتن تصاویر خانواده سلطنتی از دفاتر و باجهها بود.
سپس کارکنان بخشهای خدمات عمومی نیز دست به اعتصاب زدند. در همین حال شبکه تلفن ایران مختل و بستههای پستی در انبارها مانده و پروازهای هواپیمایی ملی ایران متوقف شده است. به فرمان شخص اول مملکت نیروی هوایی ایران وظیفه انتقال ۲۰ هزار زائر به مکه را بر عهده گرفت.
اما شاهرگ حیاتی اقتصاد دولت نیز با توجه به اعتصاب نزدیک به ۳۷ هزار کارمند مشغول به کار در صنایع نفتی در معرض تهدید جدی قرار دارد. ۴۰ درصد از تولید ناخالص ملی و حتی بالغ بر ۹۵ درصد از مجموع درآمد صادراتی ۷.۲۰ میلیارد دلاری و سالیانه ایران از محل استخراج و فروش روزانه ۶.۵ میلیون بشکه (معادل ۷۶۲۰۰۰ تن) نفت تامین میشود.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
Telegram
karkhone
سود بانکها در چهار ماه نخست سال ۱۹۷۸ به ۱۹۰ میلیون دلار کاهش یافت و این در حالی است که مبلغ همین سود در چهار ماه اول سال ۱۹۷۷ بالغ بر ۶.۱ میلیارد دلار بود. کارشناسان بانکی حتی پیشبینی میکنند که کسری تراز بانکها در کل سال به یک میلیارد دلار برسد.
شرکتهای…
شرکتهای…
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
حرکت و پویشی خاص در عالم فناوری مدّتها است که شکل گرفته برای وادار کردن کمپانیهای فناوری محور، به فراهم کردن همه اطلاعات و دادهها، قطعات و ابزار برای مشتریان به منظور استقلال آنها از این کمپانیها در "تعمیر" ابزار و ادوات مختلف.
در این راستا، برخی از ایالتها مانند کالیفرنیا که خود میزبان بخش مهمّی از شرکتهای فناوری است، در زمینه قانونگذاری درون ایالتی در این باره پیشرفتهایی داشتهاند.
حالا، جو بایدن در صدد امضاء فرمانی اجرایی است که دست کم Right to Repair را برای کشاورزان فراهم خواهد کرد تا ابزار و ادوات مدرن کشاورزی برای تعمیر، از انحصار شرکتهای تولید کننده آنها خارج شود.
این رویکرد دولت بایدن میتواند زمینه را برای گسترش این انحصارزدایی به سایر حیطههای فناوری، فراهم کند. دموکراتها مجلس نمایندگان نیز پیگیر قانون کردن این موضوع هستند.
فرمان اجرایی Right to Repair که مدّتی پیش توسّط جو بایدن امضاء شد، تأثیرات جالبی دارد و وال استریت ژورنال درباره آن گزارش جالبی تهیه کرده است.
✅ @karkhone
در این راستا، برخی از ایالتها مانند کالیفرنیا که خود میزبان بخش مهمّی از شرکتهای فناوری است، در زمینه قانونگذاری درون ایالتی در این باره پیشرفتهایی داشتهاند.
حالا، جو بایدن در صدد امضاء فرمانی اجرایی است که دست کم Right to Repair را برای کشاورزان فراهم خواهد کرد تا ابزار و ادوات مدرن کشاورزی برای تعمیر، از انحصار شرکتهای تولید کننده آنها خارج شود.
این رویکرد دولت بایدن میتواند زمینه را برای گسترش این انحصارزدایی به سایر حیطههای فناوری، فراهم کند. دموکراتها مجلس نمایندگان نیز پیگیر قانون کردن این موضوع هستند.
فرمان اجرایی Right to Repair که مدّتی پیش توسّط جو بایدن امضاء شد، تأثیرات جالبی دارد و وال استریت ژورنال درباره آن گزارش جالبی تهیه کرده است.
✅ @karkhone
مرگ مردم و حماسه مسئولین
| مهدی فیروزان
ادبیات مدیران مختلف را کنار هم بچینید. حیرتآور است. هیچ معلوم نیست چرا در این کشور همه میخواهند بجنگند. وزیر ارشادش "سرباز جنگ فرهنگی"ست. وزیر داراییاش در میدان "جنگ اقتصادی" دارد "شمشیر" میزند. مسئولین فدراسیون میگویند تمام افایسی به "پیکار همهجانبه" با ایران دست زدهاند. مسئولین وزارت علوم دارند در عرصه "جنگ علمی" با جهان مقابله میکنند. مسئولین درمانی میگویند پزشکان "جانبرکف" در "خط مقدم" در حال "نبرد" با کرونا هستند. نمکی هم حالا میگوید من از روزی که در "میدان مین" آمدهام آمادهی "تکهتکه شدن" هستم.
ماندهام این چه روحیهی غریبیست که تا بن استخوان یک نسل رسوب کرده. چرا کمتر کسی میخواهد مثل آدمیزاد سرش را پایین بیندازد و فقط "کار" کند. کار متخصصانه بر اساس شرح وظایف. "کار". همین و بس!
این از کی در ادبیات ما وارد شد که هر کاری را به نیت زدن "مشت محکم" بر دهان این و آن انجام دهیم. چرا هر موفقیتی باید حتمن و لزومن یک "سیلی سخت" بر گوش دیگری باشد. چرا هرکسی در هر ردهای، حتی ورزش، هست برای تشریح وضعیتش دارد از ادبیات نظامی بهره میبرد.
این چه روحیهای است که حتی در مقابله با یک بیماری هم میخواهد روی "مین" برود، با آن "پنجه" بیندازد، با آن "برخورد" کند و روی نیروهای "منحوس" و "اجنبی" کرونا "رگبار" ببندد، و در آخر یا ویروس را "مقتل" ببرد یا خودش را "تکهتکه" کند.
متاسفم اما ما سالهاست در وضعیت آمادهباش گیر افتادهایم. به همین دلیل است که این واژگان میلیتاریستی هنوز در سپهر سیاسی کشور خریدار دارد. گویی زندگی چیزی جز نبرد با خودی و بیگانه نیست. هرکس رزمجوتر است لایقتر به شمار میرود و آنکه بهجای کار کردن' مجروح و تنزخمی از رزمگاه برگردد اجرش عظیمتر است.
من یکی که تخصص شما آقایان را ندارم. اما بهگمانم در این مورد خاص کافی بود آن شمشیر مرصع را برای مدت کوتاهی غلاف میکردید، در عوض مقدار بالاتری واکسنِ نیمدلاری تا سهدلاری "موجود" در جهان را میخریدید و با الکل و پنبهی "تولید داخل" به بازوی مردم میزدید. کاری که همهی دنیا دارند میکنند.
آنوقت نه عزت ملتی را لب مرز ارمنستان حراج میکردید، نه داغ مرگ عزیزان مردم را به دلشان مینشاندید، نه مجبور بودید آن دهانهای معطرتان را باز کنید تا با نجاستی به این غلظت آلوده شود.
میدان مینی که هربار نمایش رزمندگی در آن را میدهید، روزانه دارد دویستسیصدنفر از قبیلهی ما را منفجر میکند. مرگی که مثل کلامهای پرطمطراقتان هرگز حماسی نیست. که مرگیست خشمآگین و دردناک
✅ @karkhone
| مهدی فیروزان
ادبیات مدیران مختلف را کنار هم بچینید. حیرتآور است. هیچ معلوم نیست چرا در این کشور همه میخواهند بجنگند. وزیر ارشادش "سرباز جنگ فرهنگی"ست. وزیر داراییاش در میدان "جنگ اقتصادی" دارد "شمشیر" میزند. مسئولین فدراسیون میگویند تمام افایسی به "پیکار همهجانبه" با ایران دست زدهاند. مسئولین وزارت علوم دارند در عرصه "جنگ علمی" با جهان مقابله میکنند. مسئولین درمانی میگویند پزشکان "جانبرکف" در "خط مقدم" در حال "نبرد" با کرونا هستند. نمکی هم حالا میگوید من از روزی که در "میدان مین" آمدهام آمادهی "تکهتکه شدن" هستم.
ماندهام این چه روحیهی غریبیست که تا بن استخوان یک نسل رسوب کرده. چرا کمتر کسی میخواهد مثل آدمیزاد سرش را پایین بیندازد و فقط "کار" کند. کار متخصصانه بر اساس شرح وظایف. "کار". همین و بس!
این از کی در ادبیات ما وارد شد که هر کاری را به نیت زدن "مشت محکم" بر دهان این و آن انجام دهیم. چرا هر موفقیتی باید حتمن و لزومن یک "سیلی سخت" بر گوش دیگری باشد. چرا هرکسی در هر ردهای، حتی ورزش، هست برای تشریح وضعیتش دارد از ادبیات نظامی بهره میبرد.
این چه روحیهای است که حتی در مقابله با یک بیماری هم میخواهد روی "مین" برود، با آن "پنجه" بیندازد، با آن "برخورد" کند و روی نیروهای "منحوس" و "اجنبی" کرونا "رگبار" ببندد، و در آخر یا ویروس را "مقتل" ببرد یا خودش را "تکهتکه" کند.
متاسفم اما ما سالهاست در وضعیت آمادهباش گیر افتادهایم. به همین دلیل است که این واژگان میلیتاریستی هنوز در سپهر سیاسی کشور خریدار دارد. گویی زندگی چیزی جز نبرد با خودی و بیگانه نیست. هرکس رزمجوتر است لایقتر به شمار میرود و آنکه بهجای کار کردن' مجروح و تنزخمی از رزمگاه برگردد اجرش عظیمتر است.
من یکی که تخصص شما آقایان را ندارم. اما بهگمانم در این مورد خاص کافی بود آن شمشیر مرصع را برای مدت کوتاهی غلاف میکردید، در عوض مقدار بالاتری واکسنِ نیمدلاری تا سهدلاری "موجود" در جهان را میخریدید و با الکل و پنبهی "تولید داخل" به بازوی مردم میزدید. کاری که همهی دنیا دارند میکنند.
آنوقت نه عزت ملتی را لب مرز ارمنستان حراج میکردید، نه داغ مرگ عزیزان مردم را به دلشان مینشاندید، نه مجبور بودید آن دهانهای معطرتان را باز کنید تا با نجاستی به این غلظت آلوده شود.
میدان مینی که هربار نمایش رزمندگی در آن را میدهید، روزانه دارد دویستسیصدنفر از قبیلهی ما را منفجر میکند. مرگی که مثل کلامهای پرطمطراقتان هرگز حماسی نیست. که مرگیست خشمآگین و دردناک
✅ @karkhone
درس هایی از حاکم دوبی
مسئله اصلی ما «توسعه بود» ؛ به جای «پول مردم» از «ظرفیت مردم» استفاده کردیم
محمد بن راشد در کتاب " نگرش من و چالش های برتری" ضمن مروز گذشته فقير كشورش، به ارائه ایده ها و آمال خود در باب توسعه دوبی و امارات متحده عربی می پردازد كه می تواند تجربه خوبی برای ديگر كشورهای اسلای نيز باشد.
برخي از مهمترين ايده های او را مرور مي كنيم:
1. به مردم حق اشتباه کردن دادیم: او معتقد است از عوامل موفقیت پدرم و بنده تاکید بر نقاط قوت بوده است نه ضعف، زیرا نقاط ضعف باعث ناامیدی و انزوا می شود. افراد که ناامید شوند، کاری انجام نمی دهند زیرا بزرگترین سرمایه یک کشور انسان های آن جامعه هستند. برای تربیت انسان ها باید هزینه کرد و اجازه داد تا کار کنند و اشتباه جزئی از کار است. نباید بابت اشتباه افراد، کاری بکنیم که آنها بترسند و قوه ابتکارشان خدشه ببیند.
2. فساد اداری را مستقيما كنترل می كرديم:برای جذب سرمایه خارجی و بهره گیری از دستاوردهای بشری شرایط ویژه ای را در دوبی فراهم کردیم. ما معتقدیم فقدان فساد دولتی از عوامل عمده جذب سرمایه و فعالیت شرکت های خارجی است. من یک سازمان مخفی برای بررسی عملکرد ادارت دولتی ایجاد کردم بنام «خریداران سری» که کارش بررسی عملکرد ادارت و شناسایی افراد موثر و همچنین مقابله با مفاسد است و این افراد با مراجعه به ادارات و یا تحت عنوان خدمه در ادارات به کار مشغولند. من به واسطه این افراد از کل عملکرد ادارات دولتی دوبی مطلع هستم.
3. مردم را در توسعه كشور شريك كرديم: برخلاف تصور، عامل توسعه نه پول است نه منابع، بلکه مهمترین سرمایه یک کشور، مردمان آن کشور است و رهبر وظیفه دارد تا به نحو مطلوب از ظرفیت مردم خود استفاده کند و کشور را به توسعه برساند و گرنه عملش بی حاصل است. رهبر باید به جای قصر نشینی، درون میدان کار و منازعه باشد. محیط زندگی ما متاثر از زندگی شیر و آهو در آفریقا است و هر دو باید با سرعت بدوند تا بتوانند زنده بمانند. یکی شکار کند و دیگری از شکار شدن بگریزد.
4. مسئله ما توسعه بود، نه تنبیه مردم: مهمترین مسئله رهبر، توسعه کشور است و مهم ترین بخش توسعه، توسعه اقتصادی است. بر همین اساس لازم است دوبی علاوه بر مرکز اقتصادی خاورمیانه به مرکز اقتصادی جهان تبدیل شود. تجربه ما در دوبی نشان داد که از یک محیط سخت طبیعی می توان یک شهر در اندازه استاندارد جهانی و جذاب برای زندگی ساخت و این مهم بدست نیامد مگر دست گذاشتن روی توانایی های افراد و گذشت از اشتباهات، وقتی کسی اشتباه میکند باید برای اصلاح او، تنبیه آخرین اقدام باشد.
5. پیروز صلح بودیم نه جنگ: تاکید اسلام بر صلح است. زیرا هیچ کس در جنگ برنده نیست. ما معتقدیم باید تمامی اختلافات خود را با صلح و دوستی حل کنیم و به تمامی برادران عرب خود این رویه را پیشنهاد می کنیم زیرا در جنگ برنده واقعی وجود ندارد و بازنده جنگ، در تلافی شکست، جنگ دیگری راه می اندازد. قرآن و احادیث پیامبر همه را به صلح دعوت می کند. آنان که بدنبال جنگ و درگیری هستند، قرآن را خوب نخوانده اند.
6. برای سرمایه گذاران خارجی، معافیت مالیاتی تعیین کردیم: ما در دوبی با هدف جذب سرمایه خارجی، معافیت های مالیاتی قابل توجهی بر تمامی اشکال سرمایه گذاری وضع کرده ایم و حق انتقال صد در صد سود شرکت های خارجی فراهم است. امنیت از مهمترین ویژگی های امارات است و تاکنون بیش از 100 دولت در دوبی سرمایه گذاری کرده و 4 هزار شرکت خارجی در این کشور مشغول به کار هستند.
7. از نفت فروشی به تجارت روی آوردیم: برخلاف گذشته امروزه نفت نقش کلیدی در اقتصاد ما ندارد. و شرکت های تولیدی و خدماتی ما بیشترین درآمد را دارند به طوری که هواپیمایی امارات که در سال 1985 با دو هواپیمای اجاره ای افتتاح شد به علت مدیریت موفق، پس از حوادث 11 سپتامبر که تمامی خطوط هوایی با کاهش درآمد روبرو بود این خط هوایی سود آوری داشت.
( تماشای این ویدیو از الوصل پلازا بشدت توصیه میشود. )
✅ @karkhone
مسئله اصلی ما «توسعه بود» ؛ به جای «پول مردم» از «ظرفیت مردم» استفاده کردیم
محمد بن راشد در کتاب " نگرش من و چالش های برتری" ضمن مروز گذشته فقير كشورش، به ارائه ایده ها و آمال خود در باب توسعه دوبی و امارات متحده عربی می پردازد كه می تواند تجربه خوبی برای ديگر كشورهای اسلای نيز باشد.
برخي از مهمترين ايده های او را مرور مي كنيم:
1. به مردم حق اشتباه کردن دادیم: او معتقد است از عوامل موفقیت پدرم و بنده تاکید بر نقاط قوت بوده است نه ضعف، زیرا نقاط ضعف باعث ناامیدی و انزوا می شود. افراد که ناامید شوند، کاری انجام نمی دهند زیرا بزرگترین سرمایه یک کشور انسان های آن جامعه هستند. برای تربیت انسان ها باید هزینه کرد و اجازه داد تا کار کنند و اشتباه جزئی از کار است. نباید بابت اشتباه افراد، کاری بکنیم که آنها بترسند و قوه ابتکارشان خدشه ببیند.
2. فساد اداری را مستقيما كنترل می كرديم:برای جذب سرمایه خارجی و بهره گیری از دستاوردهای بشری شرایط ویژه ای را در دوبی فراهم کردیم. ما معتقدیم فقدان فساد دولتی از عوامل عمده جذب سرمایه و فعالیت شرکت های خارجی است. من یک سازمان مخفی برای بررسی عملکرد ادارت دولتی ایجاد کردم بنام «خریداران سری» که کارش بررسی عملکرد ادارت و شناسایی افراد موثر و همچنین مقابله با مفاسد است و این افراد با مراجعه به ادارات و یا تحت عنوان خدمه در ادارات به کار مشغولند. من به واسطه این افراد از کل عملکرد ادارات دولتی دوبی مطلع هستم.
3. مردم را در توسعه كشور شريك كرديم: برخلاف تصور، عامل توسعه نه پول است نه منابع، بلکه مهمترین سرمایه یک کشور، مردمان آن کشور است و رهبر وظیفه دارد تا به نحو مطلوب از ظرفیت مردم خود استفاده کند و کشور را به توسعه برساند و گرنه عملش بی حاصل است. رهبر باید به جای قصر نشینی، درون میدان کار و منازعه باشد. محیط زندگی ما متاثر از زندگی شیر و آهو در آفریقا است و هر دو باید با سرعت بدوند تا بتوانند زنده بمانند. یکی شکار کند و دیگری از شکار شدن بگریزد.
4. مسئله ما توسعه بود، نه تنبیه مردم: مهمترین مسئله رهبر، توسعه کشور است و مهم ترین بخش توسعه، توسعه اقتصادی است. بر همین اساس لازم است دوبی علاوه بر مرکز اقتصادی خاورمیانه به مرکز اقتصادی جهان تبدیل شود. تجربه ما در دوبی نشان داد که از یک محیط سخت طبیعی می توان یک شهر در اندازه استاندارد جهانی و جذاب برای زندگی ساخت و این مهم بدست نیامد مگر دست گذاشتن روی توانایی های افراد و گذشت از اشتباهات، وقتی کسی اشتباه میکند باید برای اصلاح او، تنبیه آخرین اقدام باشد.
5. پیروز صلح بودیم نه جنگ: تاکید اسلام بر صلح است. زیرا هیچ کس در جنگ برنده نیست. ما معتقدیم باید تمامی اختلافات خود را با صلح و دوستی حل کنیم و به تمامی برادران عرب خود این رویه را پیشنهاد می کنیم زیرا در جنگ برنده واقعی وجود ندارد و بازنده جنگ، در تلافی شکست، جنگ دیگری راه می اندازد. قرآن و احادیث پیامبر همه را به صلح دعوت می کند. آنان که بدنبال جنگ و درگیری هستند، قرآن را خوب نخوانده اند.
6. برای سرمایه گذاران خارجی، معافیت مالیاتی تعیین کردیم: ما در دوبی با هدف جذب سرمایه خارجی، معافیت های مالیاتی قابل توجهی بر تمامی اشکال سرمایه گذاری وضع کرده ایم و حق انتقال صد در صد سود شرکت های خارجی فراهم است. امنیت از مهمترین ویژگی های امارات است و تاکنون بیش از 100 دولت در دوبی سرمایه گذاری کرده و 4 هزار شرکت خارجی در این کشور مشغول به کار هستند.
7. از نفت فروشی به تجارت روی آوردیم: برخلاف گذشته امروزه نفت نقش کلیدی در اقتصاد ما ندارد. و شرکت های تولیدی و خدماتی ما بیشترین درآمد را دارند به طوری که هواپیمایی امارات که در سال 1985 با دو هواپیمای اجاره ای افتتاح شد به علت مدیریت موفق، پس از حوادث 11 سپتامبر که تمامی خطوط هوایی با کاهش درآمد روبرو بود این خط هوایی سود آوری داشت.
( تماشای این ویدیو از الوصل پلازا بشدت توصیه میشود. )
✅ @karkhone
Telegram
karkhone
«الوصل پلازا» که از پروژههای عمرانیِ مرتبط با اکسپو ۲۰۲۰ در دبی است، بیسبب و دلیل ساخته نشده. این، همان چیزیست که سیاستِ امارات و مخصوصاً دبی را پیرامونِ مقابله با ویروس کرونا شکل میدهد؛ اینکه زودتر غائلهی این پاندمی جمع شود تا به برنامههای اقتصادیشان…
دولت و محیطزیست
دریاچهی آرال، شوروی سابق:
در اوایل دههی ۱۹۶۰، دولت شوروی با هدف تبدیل شدن به صادرکنندهی عمدهی پنبه، تصمیم گرفت رودهای آمودریا و سیردریا را که آب دریاچهی آرال را تأمین میکردند به سوی بیابانهای آسیای میانه تغییر مسیر دهد تا پنبه، برنج، صیفیجات و غلات در این مناطق کشت شود.
دریاچهی ارومیه، ایران:
در دههی ۱۳۷۰، جمهوری اسلامی با هدف ساخت پل در میان دریاچه، در اولین گام، اقدام به پرکردن عمیقترین قسمتهای دریاچه کرد، که به کاهش عمق دریاچه و سرریز شدن آب آن انجامید. سپس برای حل مشکل به سدسازی و انحراف رودها روی آورد، این اقدام سبب توسعهی کشاورزی در آن مناطق، و مصرف بیرویهی آب شد.
دریاچهی اُوِنز، ایالات متحده آمریکا:
در سال ۱۹۱۳، ادارهی آب و برق لسآنجلس، رودها و نهرهایی را که آب دریاچهی اونز را تأمین میکردند به سوی کانال لسآنجلس منحرف کرد. کشاورزان و دامداران در برابر این حرکت ساکت ننشستند ولی راه به جایی نبردند. علاوه بر این مهندسان به استخراج آبهای زیرزمینی هم پرداختند. دریاچهی اونز در سال ۱۹۲۶ خشکید.
✅ @karkhone
دریاچهی آرال، شوروی سابق:
در اوایل دههی ۱۹۶۰، دولت شوروی با هدف تبدیل شدن به صادرکنندهی عمدهی پنبه، تصمیم گرفت رودهای آمودریا و سیردریا را که آب دریاچهی آرال را تأمین میکردند به سوی بیابانهای آسیای میانه تغییر مسیر دهد تا پنبه، برنج، صیفیجات و غلات در این مناطق کشت شود.
دریاچهی ارومیه، ایران:
در دههی ۱۳۷۰، جمهوری اسلامی با هدف ساخت پل در میان دریاچه، در اولین گام، اقدام به پرکردن عمیقترین قسمتهای دریاچه کرد، که به کاهش عمق دریاچه و سرریز شدن آب آن انجامید. سپس برای حل مشکل به سدسازی و انحراف رودها روی آورد، این اقدام سبب توسعهی کشاورزی در آن مناطق، و مصرف بیرویهی آب شد.
دریاچهی اُوِنز، ایالات متحده آمریکا:
در سال ۱۹۱۳، ادارهی آب و برق لسآنجلس، رودها و نهرهایی را که آب دریاچهی اونز را تأمین میکردند به سوی کانال لسآنجلس منحرف کرد. کشاورزان و دامداران در برابر این حرکت ساکت ننشستند ولی راه به جایی نبردند. علاوه بر این مهندسان به استخراج آبهای زیرزمینی هم پرداختند. دریاچهی اونز در سال ۱۹۲۶ خشکید.
✅ @karkhone
یک اتفاق تاریخی و یک رهیافت جسورانه
پیشنهاد عجیب جیمز میل و پاسخی که ریکاردو به او میدهد:
"انگلستان در تابستان ۱۸۱۶ با قحطی شدیدی روبهرو شد. در تابستان آن سال دمای هوا همواره زیر صفر بود و از همین رو آن سال را سال بدون تابستان نامیدند. تولید غلات بهشدت کاهش یافت و بسیاری از مردم از گرسنگی جان باختند. جیمز، پدر جان استوارت میل، به ریکاردو نوشت: بریدن سر مردم گرسنه چهبسا رحمتی بر آنها باشد.
توصیهی جیمز میل بسیار ظالمانه است، اما پاسخ ریکاردو برای حل مسئلهی قحطی متفاوت بود. او کتاب اصول اقتصاد سیاسی و مالیاتستانی (On the Principles of Political Economy and Taxation) را در سال ۱۸۱۷ نوشت و در آن کتاب راهحل مبارزه با کمبود مواد خوراکی در انگلستان را آزادسازی تجارت معرفی کرد و نظریهی مزیت نسبی خود را ارائه داد. آزاد کردن واردات، مسئلهی کمبود مواد خوراکی را حل میکند و نهتنها در مواقع بحرانی، بلکه بر اساس نظریهی ریکاردو همواره به نفع مردم انگلستان و هر کشوری است که این نظریهی را بپذیرد، اما طبقهی زمیندار انگلستان با پیشنهاد ریکاردو مخالف بود؛ زیرا درآمد آنها با محدود و بسته بودن تجارت خارجی سازگار بود. کمبود مواد خوراکی با آزادسازی تجارت خارجی و واردکردن گندم حل میشد، اما طبقهی زمیندار منافع خود را از دست میداد. نظریهی ریکاردو سیاست اقتصادی انگلستان را تغییر داد. دولت مجبور شد منافع عمومی را بر منافع زمینداران ترجیح دهد و واردات مواد خوراکی آزاد شد. گفته میشود کتاب ریکاردو از آنچنان محبوبیتی برخوردار شد که مادران در هنگام لالایی خواندن برای نوزادان خود این کتاب را در دست میگرفتند و میخواندند؛ البته این اندازه محبوبیت احتمالاً قصه است و خواندن کتاب ریکاردو به این سادگی نیست، اما روش متفاوتی برای مقابله با قحطی در وجدان مردم انگلیس حک شد."......و آن آزادسازی واردات و رشد تجارت بود.
✅ @karkhone
پیشنهاد عجیب جیمز میل و پاسخی که ریکاردو به او میدهد:
"انگلستان در تابستان ۱۸۱۶ با قحطی شدیدی روبهرو شد. در تابستان آن سال دمای هوا همواره زیر صفر بود و از همین رو آن سال را سال بدون تابستان نامیدند. تولید غلات بهشدت کاهش یافت و بسیاری از مردم از گرسنگی جان باختند. جیمز، پدر جان استوارت میل، به ریکاردو نوشت: بریدن سر مردم گرسنه چهبسا رحمتی بر آنها باشد.
توصیهی جیمز میل بسیار ظالمانه است، اما پاسخ ریکاردو برای حل مسئلهی قحطی متفاوت بود. او کتاب اصول اقتصاد سیاسی و مالیاتستانی (On the Principles of Political Economy and Taxation) را در سال ۱۸۱۷ نوشت و در آن کتاب راهحل مبارزه با کمبود مواد خوراکی در انگلستان را آزادسازی تجارت معرفی کرد و نظریهی مزیت نسبی خود را ارائه داد. آزاد کردن واردات، مسئلهی کمبود مواد خوراکی را حل میکند و نهتنها در مواقع بحرانی، بلکه بر اساس نظریهی ریکاردو همواره به نفع مردم انگلستان و هر کشوری است که این نظریهی را بپذیرد، اما طبقهی زمیندار انگلستان با پیشنهاد ریکاردو مخالف بود؛ زیرا درآمد آنها با محدود و بسته بودن تجارت خارجی سازگار بود. کمبود مواد خوراکی با آزادسازی تجارت خارجی و واردکردن گندم حل میشد، اما طبقهی زمیندار منافع خود را از دست میداد. نظریهی ریکاردو سیاست اقتصادی انگلستان را تغییر داد. دولت مجبور شد منافع عمومی را بر منافع زمینداران ترجیح دهد و واردات مواد خوراکی آزاد شد. گفته میشود کتاب ریکاردو از آنچنان محبوبیتی برخوردار شد که مادران در هنگام لالایی خواندن برای نوزادان خود این کتاب را در دست میگرفتند و میخواندند؛ البته این اندازه محبوبیت احتمالاً قصه است و خواندن کتاب ریکاردو به این سادگی نیست، اما روش متفاوتی برای مقابله با قحطی در وجدان مردم انگلیس حک شد."......و آن آزادسازی واردات و رشد تجارت بود.
✅ @karkhone
منافع ملی، قربانی توهمات آمریکاستیزان و آمریکاپرستان
| اسفندیار خدایی
آمریکا برای ما فقط یک کشور خارجی نیست؛ بلکه یک موضوع دینی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی است که در زندگی و خانه و مدرسه و مسجد و رسانه و حتی سر سفره ما حضور دارد. برخی عاشق آمریکائیم و آن را الگو می پنداریم برخی از آمریکا متنفریم و مرگ بر آمریکا را شعار ملی میدانیم. نفرت و عشق آمریکاستیزان و آمریکاپرستان برای آنها سرگرمی و ابزار شهرت و قدرت است اما برای ملت ایران مسئله زندگی است. سرنوشت هیچ ملتی بیش از ملت ایران به تصمیم سیاستمداران آمریکا وابسته نیست. تصمیم آنها ارزش پول ملی ما را بالا و پایین می برد، زندگی ما را شخم می زند و شرافت و عزت ما را بازیچه میگرداند. مردم ترکش خمپارههای این جنگ اقتصادی را در زندگی خود میبینند و صدای زوزه گلولههای تحریم، که سینه جوانان و کودکان و بیماران را میشکافد را میشنوند و جای خالی هزاران میلیارد دلاری که در این راه قربانی میشود را احساس میکنند.
در این جدال، آمریکاستیزان و آمریکاپرستان کمترین آسیب را میبینند. آنها از دور نظارهگر و سرگرم توهمات آمریکاشناسی خود هستند. گرچه در زمینه کاری خود نیازی به کسب تخصص نمی بینند اما در زمینه آمریکاشناسی، خود را متخصص میدانند. گاهی بخوبی مو را از ماست می کشند و ریزترین مشکلات یا محسنات آمریکا را میبینند، اما تفاوت کاه و کوه را تشخیص نمیدهند. نیازی به مطالعه تاریخ آمریکا نمیبینند و چوبی که در آستین ملت فرو رفته را احساس نمیکنند. آنها مسئله آمریکا را به عشق و نفرت خلاصه میکنند. خود در برج عاج نشسته به راحتی به دیگران برچسب ترسو، مزدور آمریکا و یا مرتجع و مزدور حکومت میزنند. آنها در مناظرات و گفتگوها به آسانی بحث را منحرف و آب را گلآلود میکنند و همواره با شواهد عجیب و غریبی ثابت میکنند که فقط آنها آمریکا را میشناسند. منافع ملی ما قربانی توهمات این دو گروه میشود. خطر آمریکاپرستانِ کمینکرده از آمریکاستیزانِ در قدرت، کمتر نیست.
آمریکاپرستان و آمریکاستیزان در یک نقطه با هم اشتراک دارند و آن اینکه آمریکا در مرکز کائنات است و باید بدور آمریکا طواف کرد و همه چیز را از زاویه آمریکا دید. تنها اختلاف آنها در این است که باید از سمت راست طواف کرد یا از سمت چپ؟ تصمیمات و حتی تغییر مسئولان آمریکایی تاثیر چندانی در زندگی سایر مردم جهان ندارد. این کشورها منافع ملی خود را در کانون توجه قرار داده اند و خدا را و شهادت و بهشت را در چیزی غیر از آمریکا جستجو میکنند. برای آنها آمریکا، خدا نیست.
ما برای استقلال و آزادی و جمهوری اسلامی انقلاب کردیم. این چه اسلام و آزادی و استقلالی است که با عطسه ترامپ و سرفه بایدن، حال ما خراب می شود و استعدادها و مغزهای ما با سرعت بیشتری به سمت آمریکا فرار میکنند؟ چرا اینطور شده؟ آیا ما برای حفظ استقلال خود کم جنگیدیم؟ کم شهید و جانباز دادیم؟ آیا رئیسجمهور یا کنگره آمریکا میتواند چنان تاثیری در زندگی مردم ارمنستان، بنگلادش و سنگاپور داشته باشد؟ چطور است که با تحریم انگور ارمنستان، اقتصاد آمریکا میلیاردها دلار آسیب میبیند و موجب نارضایتی آمریکائیها میشود اما با تحریم نفت، فرش، گاز، پسته، خرما، گردو، زعفران و خاویار ایرانی، هیچ مشکلی پیش نمیآید؟ رئیسجمهور آمریکا میتواند جهت تفریح و خودشیرینی برای صهیونیستها، سختترین تحریمها را بر کشورمان تحمیل کند و آب از آب تکان نخورد بلکه محبوبیت او بیشتر هم بشود و با افتخار قدرت آمریکا را به رخ دنیا بکشد و در دل دیگر ملتها هم رعب ایجاد کند. میخواستیم پرچمدار مبارزه با آمریکا باشیم اما حالا درس عبرتی شدهایم که دیگران برای آنکه به روز ما نیفتند، به حرف آمریکا گوش کنند.
این چه جنگی است که طرف ایرانی همه جور آسیبی میبیند و طرف آمریکایی نه تنها زیانی نمیبیند بلکه میلیاردها دلار سلاح خود را در بازار ایرانهراسی به همسایگان ما میفروشد. در مقابل، ما چه ضرباتی به آمریکا زده ایم؟ چند کشتی، کارخانه، هواپیمای آمریکایی را منهدم یا تصاحب کردهایم؟ چین، ژاپن، کره جنوبی و ترکیه و بنگلادش توانستهاند میلیاردها دلار از سرمایهها و کارخانههای آمریکایی را جذب کنند، ما چه کردهایم؟ تحریمهای آمریکا هزاران کارخانه ما را تعطیل و میلیونها جوان را بیکار کرده و ارزش پول ملی ما را به شدت کاهش داده و عزت و شرف خانواده ایرانی را پایمال کرده، سن ازدواج را بالا برده و فقر و فساد و اعتیاد و بیخانمانی و زباله گردی را به ارمغان آورده و موجب مرگ بیماران شده و امید به زندگی را کاهش داده. عزت، حکمت و مصلحت، حکم می کند که خردمندانه و عاقلانه به سیاست بینالملل نگاه کنیم و نگذاریم توهمات عشق و نفرت ایدئولوژیهای افراطی آمریکاستیزان و آمریکاپرستان چشمان ما را کور کند.
✅ @karkhone
| اسفندیار خدایی
آمریکا برای ما فقط یک کشور خارجی نیست؛ بلکه یک موضوع دینی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی است که در زندگی و خانه و مدرسه و مسجد و رسانه و حتی سر سفره ما حضور دارد. برخی عاشق آمریکائیم و آن را الگو می پنداریم برخی از آمریکا متنفریم و مرگ بر آمریکا را شعار ملی میدانیم. نفرت و عشق آمریکاستیزان و آمریکاپرستان برای آنها سرگرمی و ابزار شهرت و قدرت است اما برای ملت ایران مسئله زندگی است. سرنوشت هیچ ملتی بیش از ملت ایران به تصمیم سیاستمداران آمریکا وابسته نیست. تصمیم آنها ارزش پول ملی ما را بالا و پایین می برد، زندگی ما را شخم می زند و شرافت و عزت ما را بازیچه میگرداند. مردم ترکش خمپارههای این جنگ اقتصادی را در زندگی خود میبینند و صدای زوزه گلولههای تحریم، که سینه جوانان و کودکان و بیماران را میشکافد را میشنوند و جای خالی هزاران میلیارد دلاری که در این راه قربانی میشود را احساس میکنند.
در این جدال، آمریکاستیزان و آمریکاپرستان کمترین آسیب را میبینند. آنها از دور نظارهگر و سرگرم توهمات آمریکاشناسی خود هستند. گرچه در زمینه کاری خود نیازی به کسب تخصص نمی بینند اما در زمینه آمریکاشناسی، خود را متخصص میدانند. گاهی بخوبی مو را از ماست می کشند و ریزترین مشکلات یا محسنات آمریکا را میبینند، اما تفاوت کاه و کوه را تشخیص نمیدهند. نیازی به مطالعه تاریخ آمریکا نمیبینند و چوبی که در آستین ملت فرو رفته را احساس نمیکنند. آنها مسئله آمریکا را به عشق و نفرت خلاصه میکنند. خود در برج عاج نشسته به راحتی به دیگران برچسب ترسو، مزدور آمریکا و یا مرتجع و مزدور حکومت میزنند. آنها در مناظرات و گفتگوها به آسانی بحث را منحرف و آب را گلآلود میکنند و همواره با شواهد عجیب و غریبی ثابت میکنند که فقط آنها آمریکا را میشناسند. منافع ملی ما قربانی توهمات این دو گروه میشود. خطر آمریکاپرستانِ کمینکرده از آمریکاستیزانِ در قدرت، کمتر نیست.
آمریکاپرستان و آمریکاستیزان در یک نقطه با هم اشتراک دارند و آن اینکه آمریکا در مرکز کائنات است و باید بدور آمریکا طواف کرد و همه چیز را از زاویه آمریکا دید. تنها اختلاف آنها در این است که باید از سمت راست طواف کرد یا از سمت چپ؟ تصمیمات و حتی تغییر مسئولان آمریکایی تاثیر چندانی در زندگی سایر مردم جهان ندارد. این کشورها منافع ملی خود را در کانون توجه قرار داده اند و خدا را و شهادت و بهشت را در چیزی غیر از آمریکا جستجو میکنند. برای آنها آمریکا، خدا نیست.
ما برای استقلال و آزادی و جمهوری اسلامی انقلاب کردیم. این چه اسلام و آزادی و استقلالی است که با عطسه ترامپ و سرفه بایدن، حال ما خراب می شود و استعدادها و مغزهای ما با سرعت بیشتری به سمت آمریکا فرار میکنند؟ چرا اینطور شده؟ آیا ما برای حفظ استقلال خود کم جنگیدیم؟ کم شهید و جانباز دادیم؟ آیا رئیسجمهور یا کنگره آمریکا میتواند چنان تاثیری در زندگی مردم ارمنستان، بنگلادش و سنگاپور داشته باشد؟ چطور است که با تحریم انگور ارمنستان، اقتصاد آمریکا میلیاردها دلار آسیب میبیند و موجب نارضایتی آمریکائیها میشود اما با تحریم نفت، فرش، گاز، پسته، خرما، گردو، زعفران و خاویار ایرانی، هیچ مشکلی پیش نمیآید؟ رئیسجمهور آمریکا میتواند جهت تفریح و خودشیرینی برای صهیونیستها، سختترین تحریمها را بر کشورمان تحمیل کند و آب از آب تکان نخورد بلکه محبوبیت او بیشتر هم بشود و با افتخار قدرت آمریکا را به رخ دنیا بکشد و در دل دیگر ملتها هم رعب ایجاد کند. میخواستیم پرچمدار مبارزه با آمریکا باشیم اما حالا درس عبرتی شدهایم که دیگران برای آنکه به روز ما نیفتند، به حرف آمریکا گوش کنند.
این چه جنگی است که طرف ایرانی همه جور آسیبی میبیند و طرف آمریکایی نه تنها زیانی نمیبیند بلکه میلیاردها دلار سلاح خود را در بازار ایرانهراسی به همسایگان ما میفروشد. در مقابل، ما چه ضرباتی به آمریکا زده ایم؟ چند کشتی، کارخانه، هواپیمای آمریکایی را منهدم یا تصاحب کردهایم؟ چین، ژاپن، کره جنوبی و ترکیه و بنگلادش توانستهاند میلیاردها دلار از سرمایهها و کارخانههای آمریکایی را جذب کنند، ما چه کردهایم؟ تحریمهای آمریکا هزاران کارخانه ما را تعطیل و میلیونها جوان را بیکار کرده و ارزش پول ملی ما را به شدت کاهش داده و عزت و شرف خانواده ایرانی را پایمال کرده، سن ازدواج را بالا برده و فقر و فساد و اعتیاد و بیخانمانی و زباله گردی را به ارمغان آورده و موجب مرگ بیماران شده و امید به زندگی را کاهش داده. عزت، حکمت و مصلحت، حکم می کند که خردمندانه و عاقلانه به سیاست بینالملل نگاه کنیم و نگذاریم توهمات عشق و نفرت ایدئولوژیهای افراطی آمریکاستیزان و آمریکاپرستان چشمان ما را کور کند.
✅ @karkhone
برخی از زیانهای ملّی شدن نفت ایران
هنگامیکه مصدق برای اجرای قانون ملّیشدن نفت به نخستوزیری رسید، شرکت نفت انگلیس و ایران یکی از قدرتمندترین شرکتهای نفتی جهانی بهشمار میآمد؛ ایران بزرگترین صادرکنندهی نفت خاورمیانه بود و از لحاظ جهانی مقام چهارم را پس از ایالات متحده آمریکا، جمهوری ونزوئلا و اتحاد جماهیر شوروی داشت. شرکت نفت انگلیس و ایران افزونبر اینکه انحصار تولید و صدور نفت ایران را در دست داشت، پنجاه درصد در شرکت نفت کویت، ۲۳٫۷۵ درصد در شرکت نفت عراق، و ۲۳٫۷۵ درصد در شرکت نفت قطر شریک بود و رویهمرفته بیش از پنجاه درصد نفت خاورمیانه را در اختیار داشت. این شرکت همراه با شش شرکت دیگر کارتل بزرگ بینالمللی مشهور به «هفت خواهران» را تشکیل میداد و این هفت شرکت بخش اعظم ناوگان نفتکش جهان را در اختیار داشتند. شرکت نفت انگلیس و ایران، در پالایشگاههای نفتی بریتانیا، استرالیا، فرانسه، ایتالیا و اسرائیل سهیم بود و یک ناوگان نفتکش با نفتکشهایی به ارزش بیستویک میلیون لیره در اختیار آن بود؛ سرمایهگذاری شرکت نفت در شرکتهای فرعی و تابعهی کمپانیهای مشترک، به ۵۰ میلیون میرسید (۱)، و ارزش داراییهای شرکت در سراسر جهان افزون بر ۲۵۴ میلیون پوند بود.
کل تولید سالانه ایران در آن زمان به ۳۲ میلیون تن میرسید که بیش از یکسومِ کلِ ۹۰ میلیون تن نفتِ سراسر خاورمیانه تشکیل میداد؛ پالایشگاه آبادان ایران، بزرگترین پالایشگاه نفت در سراسر جهان بود؛ از کل نیازهای سوختی اروپای غربی ۹۰ درصد از نفت خام، ۴۰ درصد از نفت سفید، و ۱۰۰ درصد گازوییل آن را ایران بهتنهایی تٲمین میکرد (۲).
از سوی دیگر دولت ایران، حقالامتیازی به میزان ۱۶ درصد از کلیهی منافع خالص حاصل از استخراج، تصفیه، و فروش نفت ایران، خواه تمام مراحل این عملیات مستقیماً بهدست شرکت یا شرکتهای تابعه، و خواه در ایران یا در خارج انجام میگرفت، بهموجب قرارداد «آرمیتاژاسمیت» میبایست دریافت میکرد (۳) حالآنکه در غوغای ملّیشدن نفت، از این منافع بسیار، چشمپوشی شد و مصدق ادعای ایران نسبت به شرکتهای تابعه را دور انداخت (۴).
از طرفی، شرکت نفت انگلیس و ایران، بزرگترین سرمایهگذاری خارجی بریتانیا بود (۵)، و شرکت هزینههای نگهداری و توسعهی این تٲسیسات عظیم را پرداخت میکرد، حال آنکه پس از غوغای ملّیشدن نفت، تمامی هزینهها بر عهدهی ایران قرار میگرفت؛ هرچند که پس از خروج کارمندان و کارشناسان انگلیسی، ایران از عهدهی استخراج نفت خود برنیامد. مصدق که زمانی گفته بود: «در ملّی کردن نفت، ایران دچار هیچگونه زیان اقتصادی و ارزی نخواهد شد» (۶)، در هفدهم شهریور ۱۳۳۰ در مجلس شورای ملّی گفت: «مسائل ارز ما بهکلّی مورد نگرانی است، یعنی تاکنون شرکت نفت، هر ماهی دو میلیون لیره خودش برای مخارجی که در ایران میکرد، میآورد بانک ملّی معامله میکرد و یک لیرهای که از بابت حقالامتیاز به دولت ایران میرسید، آن هم یک ارزی بود که در دست ما بود و اکنون چون جریان نفت بهکلّی قطع شده، این لیرهها از دست ما رفته است». (۷)
رسانههای غربی در بررسی دوران مصدق به بازنمود عوارض اقتصادی آن دوران و زیانی که در نتیجهی قطع صادرات نفت به ایران وارد شده بود، پرداختند؛ در میان بررسیها بیشتر به این نکته توجه شد که اگر صنعت نفت ایران تعطیل نشده بود، و مصدق به راهحل معقولی تن در میداد، ایران در گذر سالهای ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۳، بیش از صد میلیون تن نفت به بازارهای جهان صادر میکرد، و عواید بهدستآمده از آن، بر مبنای پنجاه-پنجاه، که مورد پذیرش انگلیسیها قرار گرفته بود، سبب شکوفایی اقتصادی ایران میشد. ولی در تمام این مدت، ایران تنها توانست کمی بیش از صدهزار تن نفت، یعنی یکهزارم آنچه میتوانست در شرایط عادی نفت صادر کند، به چند ایتالیایی و ژاپنی بفروشد. و یک شرکت مستقل نفتی آمریکا به نام «سیتیز سرویس» (Cities Services) هم که حاضر شده بود با این وارد معامله بشود، زیر فشار دولت آن کشور از صحنه بیرون رفت (۸).
۱- بازی قدرت، جنگ نفت در خاورمیانه، محمود طلوعی، ۱۷۷
۲- نفت، قدرت و اصول، مصطفی عِلم، ۱۸۱-۱۸۲
۳- نفت ما و مسائل حقوقی آن، محمدعلی موحد، ۶۰
۴- خون و نفت، فرمانفرماییان، ۳۲۷-۳۲۸
۵- پنجاه سال نفت ایران مصطفی فاتح، ۵۰۹
۶- ۲۶ آذر ۱۳۲۹، نامه مصدق به مجلس. صفایی، همان، ۱۲۱
۷- صورت مذاکرات مجلس شورای ملّی ۱۷ شهریور ۱۳۳۰
۸- طلوعی، ۲۱۱
✅ @karkhone
هنگامیکه مصدق برای اجرای قانون ملّیشدن نفت به نخستوزیری رسید، شرکت نفت انگلیس و ایران یکی از قدرتمندترین شرکتهای نفتی جهانی بهشمار میآمد؛ ایران بزرگترین صادرکنندهی نفت خاورمیانه بود و از لحاظ جهانی مقام چهارم را پس از ایالات متحده آمریکا، جمهوری ونزوئلا و اتحاد جماهیر شوروی داشت. شرکت نفت انگلیس و ایران افزونبر اینکه انحصار تولید و صدور نفت ایران را در دست داشت، پنجاه درصد در شرکت نفت کویت، ۲۳٫۷۵ درصد در شرکت نفت عراق، و ۲۳٫۷۵ درصد در شرکت نفت قطر شریک بود و رویهمرفته بیش از پنجاه درصد نفت خاورمیانه را در اختیار داشت. این شرکت همراه با شش شرکت دیگر کارتل بزرگ بینالمللی مشهور به «هفت خواهران» را تشکیل میداد و این هفت شرکت بخش اعظم ناوگان نفتکش جهان را در اختیار داشتند. شرکت نفت انگلیس و ایران، در پالایشگاههای نفتی بریتانیا، استرالیا، فرانسه، ایتالیا و اسرائیل سهیم بود و یک ناوگان نفتکش با نفتکشهایی به ارزش بیستویک میلیون لیره در اختیار آن بود؛ سرمایهگذاری شرکت نفت در شرکتهای فرعی و تابعهی کمپانیهای مشترک، به ۵۰ میلیون میرسید (۱)، و ارزش داراییهای شرکت در سراسر جهان افزون بر ۲۵۴ میلیون پوند بود.
کل تولید سالانه ایران در آن زمان به ۳۲ میلیون تن میرسید که بیش از یکسومِ کلِ ۹۰ میلیون تن نفتِ سراسر خاورمیانه تشکیل میداد؛ پالایشگاه آبادان ایران، بزرگترین پالایشگاه نفت در سراسر جهان بود؛ از کل نیازهای سوختی اروپای غربی ۹۰ درصد از نفت خام، ۴۰ درصد از نفت سفید، و ۱۰۰ درصد گازوییل آن را ایران بهتنهایی تٲمین میکرد (۲).
از سوی دیگر دولت ایران، حقالامتیازی به میزان ۱۶ درصد از کلیهی منافع خالص حاصل از استخراج، تصفیه، و فروش نفت ایران، خواه تمام مراحل این عملیات مستقیماً بهدست شرکت یا شرکتهای تابعه، و خواه در ایران یا در خارج انجام میگرفت، بهموجب قرارداد «آرمیتاژاسمیت» میبایست دریافت میکرد (۳) حالآنکه در غوغای ملّیشدن نفت، از این منافع بسیار، چشمپوشی شد و مصدق ادعای ایران نسبت به شرکتهای تابعه را دور انداخت (۴).
از طرفی، شرکت نفت انگلیس و ایران، بزرگترین سرمایهگذاری خارجی بریتانیا بود (۵)، و شرکت هزینههای نگهداری و توسعهی این تٲسیسات عظیم را پرداخت میکرد، حال آنکه پس از غوغای ملّیشدن نفت، تمامی هزینهها بر عهدهی ایران قرار میگرفت؛ هرچند که پس از خروج کارمندان و کارشناسان انگلیسی، ایران از عهدهی استخراج نفت خود برنیامد. مصدق که زمانی گفته بود: «در ملّی کردن نفت، ایران دچار هیچگونه زیان اقتصادی و ارزی نخواهد شد» (۶)، در هفدهم شهریور ۱۳۳۰ در مجلس شورای ملّی گفت: «مسائل ارز ما بهکلّی مورد نگرانی است، یعنی تاکنون شرکت نفت، هر ماهی دو میلیون لیره خودش برای مخارجی که در ایران میکرد، میآورد بانک ملّی معامله میکرد و یک لیرهای که از بابت حقالامتیاز به دولت ایران میرسید، آن هم یک ارزی بود که در دست ما بود و اکنون چون جریان نفت بهکلّی قطع شده، این لیرهها از دست ما رفته است». (۷)
رسانههای غربی در بررسی دوران مصدق به بازنمود عوارض اقتصادی آن دوران و زیانی که در نتیجهی قطع صادرات نفت به ایران وارد شده بود، پرداختند؛ در میان بررسیها بیشتر به این نکته توجه شد که اگر صنعت نفت ایران تعطیل نشده بود، و مصدق به راهحل معقولی تن در میداد، ایران در گذر سالهای ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۳، بیش از صد میلیون تن نفت به بازارهای جهان صادر میکرد، و عواید بهدستآمده از آن، بر مبنای پنجاه-پنجاه، که مورد پذیرش انگلیسیها قرار گرفته بود، سبب شکوفایی اقتصادی ایران میشد. ولی در تمام این مدت، ایران تنها توانست کمی بیش از صدهزار تن نفت، یعنی یکهزارم آنچه میتوانست در شرایط عادی نفت صادر کند، به چند ایتالیایی و ژاپنی بفروشد. و یک شرکت مستقل نفتی آمریکا به نام «سیتیز سرویس» (Cities Services) هم که حاضر شده بود با این وارد معامله بشود، زیر فشار دولت آن کشور از صحنه بیرون رفت (۸).
۱- بازی قدرت، جنگ نفت در خاورمیانه، محمود طلوعی، ۱۷۷
۲- نفت، قدرت و اصول، مصطفی عِلم، ۱۸۱-۱۸۲
۳- نفت ما و مسائل حقوقی آن، محمدعلی موحد، ۶۰
۴- خون و نفت، فرمانفرماییان، ۳۲۷-۳۲۸
۵- پنجاه سال نفت ایران مصطفی فاتح، ۵۰۹
۶- ۲۶ آذر ۱۳۲۹، نامه مصدق به مجلس. صفایی، همان، ۱۲۱
۷- صورت مذاکرات مجلس شورای ملّی ۱۷ شهریور ۱۳۳۰
۸- طلوعی، ۲۱۱
✅ @karkhone
توتال و عراق مشغول چه کاری شدهاند؟
قطع وابستگی گازی عراق به ایران و صرفهجویی مالی فراوان
1. این روزها شرکت فرانسوی توتال، چهار قرارداد بزرگ، به ارزش ۲۷میلیارد دلار، با دولت عراق امضا کرده؛ چه قراردادهایی؟
سه قرارداد اول اینها است: توسعه میدان نفتی رتاوی در جنوب عراق؛ ساخت پالایشگاه مرکزی جداسازی و پالایش گاز طبیعی تولیدشده در پنج میدان جنوبی آن کشور وتزریق آب خلیج فارس به میدانهای نفتی برای حفظ سطح استخراج و تولید. و یکی هم ساخت نیروگاه انرژی خورشیدی یکهزار مگاواتی- قرارداد تازه را با سرمایهگذاری اولیه ۱۰ میلیارد دلاری شروع میشود.
2. علت اصلی این قراردادها چیست؟ عراق برای تامین سوخت نیروگاههای برقش به توسعه فوری منابع گازش نیازمند است چون بهشدت به واردات گاز و برق ایران وابسته است و آنهم در ماههای اخیر به دلیل بدهیهای پرداختنشده و بالا رفتن مصرف در داخل ایران، نامنظم بود.
تحریم صادرات گاز ایران به عراق از سوی آمریکا معافیت دارد اما به دلیل تحریمهای بانکی پول آن قابل پرداخت به ایران نیست.
3. هدف گازی عراق از این قراردادها چیست؟ عراق که الان برای تامین نیاز داخلیاش به گاز باید دومیلیارد فوت مکعب گاز وارد کند، میخواهد ظرفیت تولید گازش را تا سال ۲۰۲۵ به سه میلیارد فوت مکعب برساند.
عراق روزانه ۱۶میلیارد متر مکعب گاز طبیعی را سر چاههای استخراج نفت میسوزاند و میلیونها دلار درآمدش را از دست میدهد اما حالا توتال با یک پالایشگاه مرکزی به جداکردن و پالایش گاز استخراجشده بههمراه نفت در میدانهای نفتی جنوبی عراق کمک میکند
عراق میخواهد در دو تا سه سال آینده، سوزاندن گاز در میدانهای نفتی را به صفر برساند و گاز تولیدشده و برای سوخت نیروگاههای برق استفاده کند و گاز تولیدی در جنوب عراق هم کمک میکند که واردات گاز عراق از ایران را قطع کند.
4. قیمت گاز وارداتی عراق از ایران حدود هشت دلار برای هر یک میلیون بیتییو (۲۹۳ کیلووات ساعت) است در حالی که وزیر نفت عراق، قیمت گاز تولیدی در پروژههای توتال، ۱/۵ دلار برای این حجم از انرژی است.
✅ @karkhone
قطع وابستگی گازی عراق به ایران و صرفهجویی مالی فراوان
1. این روزها شرکت فرانسوی توتال، چهار قرارداد بزرگ، به ارزش ۲۷میلیارد دلار، با دولت عراق امضا کرده؛ چه قراردادهایی؟
سه قرارداد اول اینها است: توسعه میدان نفتی رتاوی در جنوب عراق؛ ساخت پالایشگاه مرکزی جداسازی و پالایش گاز طبیعی تولیدشده در پنج میدان جنوبی آن کشور وتزریق آب خلیج فارس به میدانهای نفتی برای حفظ سطح استخراج و تولید. و یکی هم ساخت نیروگاه انرژی خورشیدی یکهزار مگاواتی- قرارداد تازه را با سرمایهگذاری اولیه ۱۰ میلیارد دلاری شروع میشود.
2. علت اصلی این قراردادها چیست؟ عراق برای تامین سوخت نیروگاههای برقش به توسعه فوری منابع گازش نیازمند است چون بهشدت به واردات گاز و برق ایران وابسته است و آنهم در ماههای اخیر به دلیل بدهیهای پرداختنشده و بالا رفتن مصرف در داخل ایران، نامنظم بود.
تحریم صادرات گاز ایران به عراق از سوی آمریکا معافیت دارد اما به دلیل تحریمهای بانکی پول آن قابل پرداخت به ایران نیست.
3. هدف گازی عراق از این قراردادها چیست؟ عراق که الان برای تامین نیاز داخلیاش به گاز باید دومیلیارد فوت مکعب گاز وارد کند، میخواهد ظرفیت تولید گازش را تا سال ۲۰۲۵ به سه میلیارد فوت مکعب برساند.
عراق روزانه ۱۶میلیارد متر مکعب گاز طبیعی را سر چاههای استخراج نفت میسوزاند و میلیونها دلار درآمدش را از دست میدهد اما حالا توتال با یک پالایشگاه مرکزی به جداکردن و پالایش گاز استخراجشده بههمراه نفت در میدانهای نفتی جنوبی عراق کمک میکند
عراق میخواهد در دو تا سه سال آینده، سوزاندن گاز در میدانهای نفتی را به صفر برساند و گاز تولیدشده و برای سوخت نیروگاههای برق استفاده کند و گاز تولیدی در جنوب عراق هم کمک میکند که واردات گاز عراق از ایران را قطع کند.
4. قیمت گاز وارداتی عراق از ایران حدود هشت دلار برای هر یک میلیون بیتییو (۲۹۳ کیلووات ساعت) است در حالی که وزیر نفت عراق، قیمت گاز تولیدی در پروژههای توتال، ۱/۵ دلار برای این حجم از انرژی است.
✅ @karkhone
چرا چین در حال نابود کردن صنعت فناوری خود است؟
| یحیی شعبانی
آنهایی که اخبار تجارت را دنبال میکنند احتمالاً در چند ماه گذشته متوجه پدیدهای جالب و عجیب شدهاند: چین در حال نابود کردن شرکتهای اینترنتیاش است.
این ماجرا زمانی آغاز شد که – یا حداقل اکثر مردم در ایالاتمتحده زمانی متوجه آن شدند که – دولت عملاً عرضه اولیه سهام شرکت انت فایننشال را کنسل و سپس این شرکت را منحل کرد. جک ما، مؤسس انت و همچنین مؤسس شرکت عظیم تجارت الکترونیک علیبابا، برای ملاقات با دولت احضار و بعد برای چند هفته ناپدید شد. سپس دولت یک جریمه ضد انحصاری [آنتیتراست] چند میلیارد دلاری علیه علیبابا (که گاهی آن را با آمازون مقایسه میکنند) وضع کرد، مرورگر وب محبوبش را از اپاستورها حذف نمود، و چند اقدام دیگر نیز علیه این شرکت انجام داد. ارزش امپراطوری تجاری «ما» به شدت سقوط کرده است.
اما «ما» فقط برجستهترین هدف بود. دولت به دنبال شرکتهای فینتک [فناوری مالی] دیگر، از جمله شرکتهای متعلق به دیدی (اوبر چین) و تنسنت (بزرگترین شرکت رسانههای اجتماعی چین) نیز است. وقتی دیدی در حال آمادهشدن برای عرضه اولیه سهام در ایالاتمتحده بود، تنظیمگران چینی اعلام کردند که در حال بررسی این شرکت بر اساس «مبانی امنیت ملی» بودهاند، و اکنون قرار است مجازاتهای متعددی علیه آن اِعمال کنند. دولت همچنین به اِعمال فشار «ضد انحصاری» مبادرت ورزیده است و تنسنت و بایدو - دو شرکت برتر اینترنتی چینی – را به خاطر معاملات سابقشان جریمه کرده است. تنظیمگران، رهبران شرکتهای بزرگ فناوری (همچنین شامل بایتدنس، شرکت مالک تیکتاک) را احضار کردند و احتمالاً آنها را تحت فشار قرار دادند. در حال حاضر شرکتهای فناوری متعددی در چین در حال «اصلاحشدن» هستند.
فهمیدن اینکه چه چیزی در حال رخ دادن است برای کسانی که بیرون از رابطه بسیار پیچیده و مبهم حزب، دولت و کسبوکار بزرگ چین قرار دارند بسیار دشوار است. حتی روشن نیست که چه کسی این احکام را صادر میکند یا ماحصل نهایی این سرکوبها چه خواهد بود. به همین دلیل فهمیدن اینکه چه اتفاقی در حال رخ دادن است بسیار سخت است. برخی از مشاهدهگران این وضعیت را یک کمپین ضد انحصاری میبینند، مشابه آنچه که در ایالاتمتحده یا اتحادیه اروپا در جریان است. رهبران چین چنانکه مشهور است میخواهند مانع شکلگیری مراکز بدیل قدرت شوند، اما آیا غرب در این رابطه تفاوت زیادی با چین دارد؟ یکی از انگیزههای محرک در پس جنبش ضد انحصاری جدید در ایالاتمتحده مهار قدرت سیاسی شرکتهای فناوری بزرگ بهطور خاص است؛ اگر بخواهید، میتوانید سرکوب شرکتهای فناوری چینی را صرفاً یک جنبش نئوـبرندیس (جنبش نئوـبرندیس میکوشد چارچوب استاندارد رفاه مشتری را با چارچوبی بیشکل و فرایندـمحور جایگزین کند. مهمترین شعار این جنبش این است: «بزرگ بد است» و «نگذارید شرکتهای بزرگ ادغام شوند.») در مقیاس بزرگتر در نظر بگیرید.
اما وسعت این سرکوب چینی به تفاوت مهمی اشاره دارد. ایالاتمتحده پیش از این چند غول شرکتی خود را سر جایشان نشانده است – مایکروسافت، ایتیاندتی، استاندارد اویل- اما در نهایت صنایعی که این شرکتها بخشی از آنها بودند را نابود نکرد. بعید است که ما شاهد اقدام عظیمی علیه همه شرکتهای اینترنتی ایالاتمتحده در آنِ واحد باشیم، و کنش گسترده اتحادیه اروپا احتمالاً به شکل وضع قوانین جدید خواهد بود و نه سرکوبی سراسری. در مقابل، حمله چین به شرکتهای فناوری خودش بسیار فراگیر تر به نظر میرسد – چین فقط به بزرگترین شرکتهای اینترنتی حمله نمیکند، بلکه در حال حمله به کل این حوزه است. (بهروزرسانی: یک شاهد مهم در اینجا این است که چین همچنین ظاهراً در حال کاهشدادن سرمایهگذاری مخاطرهآمیز است. اگر خواهان رقابت بیشتری هستید، نباید تازهواردان را تارومار کنید!) هر دلیلی که داشته باشد، چین ناگهان دیگر طرفدار صنعتی که ما آن را «فناوری» میخوانیم نیست.
این اتفاق عجیبی است چراکه سالها در رسانههای غربی طرز فکر مرسوم این بود که داشتن یک بخش «فناوری» برای نوآوری و رشد و ... حیاتی است. در واقع، سالهای سال خبرگان و صاحبنظران آمریکایی میگفتند که اقتصاد چین به خاطر اصرار دولت بر کنترل اطلاعات عقب خواهد ماند، زیرا اصرار دولت بر کنترل اطلاعات ساختن بخش فناوری در کلاس جهانی را برای چین غیرممکن خواهد کرد! سپس چین به هر روی یک بخش فناوری در کلاس جهانی ایجاد کرد، و حالا عمداً در حال نابودکردن بخش فناوری در کلاس جهانی است که خودش ساخته است. «نوآوری» به سبک آمریکایی دیگر کافیست!
https://noahpinion.substack.com/p/why-is-china-smashing-its-tech-industry
ادامه مطلب
✅ @karkhone
| یحیی شعبانی
آنهایی که اخبار تجارت را دنبال میکنند احتمالاً در چند ماه گذشته متوجه پدیدهای جالب و عجیب شدهاند: چین در حال نابود کردن شرکتهای اینترنتیاش است.
این ماجرا زمانی آغاز شد که – یا حداقل اکثر مردم در ایالاتمتحده زمانی متوجه آن شدند که – دولت عملاً عرضه اولیه سهام شرکت انت فایننشال را کنسل و سپس این شرکت را منحل کرد. جک ما، مؤسس انت و همچنین مؤسس شرکت عظیم تجارت الکترونیک علیبابا، برای ملاقات با دولت احضار و بعد برای چند هفته ناپدید شد. سپس دولت یک جریمه ضد انحصاری [آنتیتراست] چند میلیارد دلاری علیه علیبابا (که گاهی آن را با آمازون مقایسه میکنند) وضع کرد، مرورگر وب محبوبش را از اپاستورها حذف نمود، و چند اقدام دیگر نیز علیه این شرکت انجام داد. ارزش امپراطوری تجاری «ما» به شدت سقوط کرده است.
اما «ما» فقط برجستهترین هدف بود. دولت به دنبال شرکتهای فینتک [فناوری مالی] دیگر، از جمله شرکتهای متعلق به دیدی (اوبر چین) و تنسنت (بزرگترین شرکت رسانههای اجتماعی چین) نیز است. وقتی دیدی در حال آمادهشدن برای عرضه اولیه سهام در ایالاتمتحده بود، تنظیمگران چینی اعلام کردند که در حال بررسی این شرکت بر اساس «مبانی امنیت ملی» بودهاند، و اکنون قرار است مجازاتهای متعددی علیه آن اِعمال کنند. دولت همچنین به اِعمال فشار «ضد انحصاری» مبادرت ورزیده است و تنسنت و بایدو - دو شرکت برتر اینترنتی چینی – را به خاطر معاملات سابقشان جریمه کرده است. تنظیمگران، رهبران شرکتهای بزرگ فناوری (همچنین شامل بایتدنس، شرکت مالک تیکتاک) را احضار کردند و احتمالاً آنها را تحت فشار قرار دادند. در حال حاضر شرکتهای فناوری متعددی در چین در حال «اصلاحشدن» هستند.
فهمیدن اینکه چه چیزی در حال رخ دادن است برای کسانی که بیرون از رابطه بسیار پیچیده و مبهم حزب، دولت و کسبوکار بزرگ چین قرار دارند بسیار دشوار است. حتی روشن نیست که چه کسی این احکام را صادر میکند یا ماحصل نهایی این سرکوبها چه خواهد بود. به همین دلیل فهمیدن اینکه چه اتفاقی در حال رخ دادن است بسیار سخت است. برخی از مشاهدهگران این وضعیت را یک کمپین ضد انحصاری میبینند، مشابه آنچه که در ایالاتمتحده یا اتحادیه اروپا در جریان است. رهبران چین چنانکه مشهور است میخواهند مانع شکلگیری مراکز بدیل قدرت شوند، اما آیا غرب در این رابطه تفاوت زیادی با چین دارد؟ یکی از انگیزههای محرک در پس جنبش ضد انحصاری جدید در ایالاتمتحده مهار قدرت سیاسی شرکتهای فناوری بزرگ بهطور خاص است؛ اگر بخواهید، میتوانید سرکوب شرکتهای فناوری چینی را صرفاً یک جنبش نئوـبرندیس (جنبش نئوـبرندیس میکوشد چارچوب استاندارد رفاه مشتری را با چارچوبی بیشکل و فرایندـمحور جایگزین کند. مهمترین شعار این جنبش این است: «بزرگ بد است» و «نگذارید شرکتهای بزرگ ادغام شوند.») در مقیاس بزرگتر در نظر بگیرید.
اما وسعت این سرکوب چینی به تفاوت مهمی اشاره دارد. ایالاتمتحده پیش از این چند غول شرکتی خود را سر جایشان نشانده است – مایکروسافت، ایتیاندتی، استاندارد اویل- اما در نهایت صنایعی که این شرکتها بخشی از آنها بودند را نابود نکرد. بعید است که ما شاهد اقدام عظیمی علیه همه شرکتهای اینترنتی ایالاتمتحده در آنِ واحد باشیم، و کنش گسترده اتحادیه اروپا احتمالاً به شکل وضع قوانین جدید خواهد بود و نه سرکوبی سراسری. در مقابل، حمله چین به شرکتهای فناوری خودش بسیار فراگیر تر به نظر میرسد – چین فقط به بزرگترین شرکتهای اینترنتی حمله نمیکند، بلکه در حال حمله به کل این حوزه است. (بهروزرسانی: یک شاهد مهم در اینجا این است که چین همچنین ظاهراً در حال کاهشدادن سرمایهگذاری مخاطرهآمیز است. اگر خواهان رقابت بیشتری هستید، نباید تازهواردان را تارومار کنید!) هر دلیلی که داشته باشد، چین ناگهان دیگر طرفدار صنعتی که ما آن را «فناوری» میخوانیم نیست.
این اتفاق عجیبی است چراکه سالها در رسانههای غربی طرز فکر مرسوم این بود که داشتن یک بخش «فناوری» برای نوآوری و رشد و ... حیاتی است. در واقع، سالهای سال خبرگان و صاحبنظران آمریکایی میگفتند که اقتصاد چین به خاطر اصرار دولت بر کنترل اطلاعات عقب خواهد ماند، زیرا اصرار دولت بر کنترل اطلاعات ساختن بخش فناوری در کلاس جهانی را برای چین غیرممکن خواهد کرد! سپس چین به هر روی یک بخش فناوری در کلاس جهانی ایجاد کرد، و حالا عمداً در حال نابودکردن بخش فناوری در کلاس جهانی است که خودش ساخته است. «نوآوری» به سبک آمریکایی دیگر کافیست!
https://noahpinion.substack.com/p/why-is-china-smashing-its-tech-industry
ادامه مطلب
✅ @karkhone
Noahpinion
Why is China smashing its tech industry?
Maybe because what countries think of as a "tech industry" isn't always the same
مزارع اشتراکی که کیبوتص خوانده میشد محل کار و زندگی اکثر مهاجران اولیه به اسرائیل بود. در کیبوتصها مالکیت خصوصی وجود نداشت، مردم به صورت جمعی غذا میخوردند و کودکان زیر ۱۸ سال نه با والدین خود، که در کنار دیگر کودکان زندگی میکردند.
تولید ناخالص داخلی تا مدتی بالا بود و به نظر میرسید سوسیالیسم کار میکند؛ تا اینکه رکود، نخستین تلنگر را وارد کرد. در انتخابات ۱۹۷۷، بسیاری از سیاستهای سوسیالیستی حزب کارگر رویگردان شده و به حزب لیکود رأی دادند.
از میلتون فریدمن خواسته شد تا طرحی برای حرکت اسرائیل از سوسیالیسم به بازار آزاد تهیه کند. اصلاحات پیشنهادی او شامل برنامههای دولتی کمتر و کاهش هزینههای دولت، مداخلات کمتر در سیاستهای مالی، تجاری و کاری، کاهش مالیات بر درآمد، و خصوصیسازی بود.
هند، اسرائیل، و انگلستان سه کشوری هستند که در نیمهی دوم قرن بیستم پس از تجربهی سوسیالیسم بصورت مسالمتآمیز آن را کنار زدند و به اقتصاد بازار آزاد روی آوردند.
✅ @karkhone
تولید ناخالص داخلی تا مدتی بالا بود و به نظر میرسید سوسیالیسم کار میکند؛ تا اینکه رکود، نخستین تلنگر را وارد کرد. در انتخابات ۱۹۷۷، بسیاری از سیاستهای سوسیالیستی حزب کارگر رویگردان شده و به حزب لیکود رأی دادند.
از میلتون فریدمن خواسته شد تا طرحی برای حرکت اسرائیل از سوسیالیسم به بازار آزاد تهیه کند. اصلاحات پیشنهادی او شامل برنامههای دولتی کمتر و کاهش هزینههای دولت، مداخلات کمتر در سیاستهای مالی، تجاری و کاری، کاهش مالیات بر درآمد، و خصوصیسازی بود.
هند، اسرائیل، و انگلستان سه کشوری هستند که در نیمهی دوم قرن بیستم پس از تجربهی سوسیالیسم بصورت مسالمتآمیز آن را کنار زدند و به اقتصاد بازار آزاد روی آوردند.
✅ @karkhone
گوگل ممکن است حقوق کارکنانی که دورکاری دائمی را انتخاب کردهاند کاهش دهد
شرکت گوگل میگوید ممکن است حقوق کارمندانی را که دورکاری دائم را انتخاب کردهاند کاهش دهد. گوگل چنین برنامهای را برای دفاتر خود در بریتانیا در نظر ندارد.
این غول فنآوری یک برنامه محاسبه دستمزد طراحی کرده که با استفاده از آن کارمندان میتوانند از جزئیات میزان کاهش حقوق خود را در صورت دورکاری یا تغییر محل کار مطلع شوند.
بعضی از کارکنان دورکار بخصوص کسانی که برای رسیدن به محل کار باید مسافت طولانی را میپیمودند، بدون تغییر آدرس محل کار ممکن است مشمول کاهش حقوق شوند.
همهگیری کرونا نشان داده که دورکاری دائمی در بسیاری از کسبوکارها امکان پذیر است و با فروکش کردن شیوع کرونا، بسیاری از شرکتها در حال ارزیابی دورکاری دائمی بخشی از کارکنان خود هستند، البته آمریکا در حال حاضر با شیوع سویه دلتا روبروست.
بعضی شرکتهای فنآوری بزرگ آمریکا علاقمند به برگرداندن کارمندان خود به محل کار هستند؛ بعضی دیگر هم نظیر مایکروسافت، فیسبوک و توییتر به کارمندانی که در مناطق گران کار میکنند، حقوق کمتری پیشنهاد دادهاند.
شرکتهای کوچکتر نظیر "ردیت" و "زیلو" گفتهاند بدون توجه به محل، به همه حقوق یکسان میدهند چون باعث "تنوع و تکثر" میشود.
یک سخنگوی گوگل گفت: "حقوق و مزایای ما همیشه بر اساس محل کار تعیین شده است و ما همیشه بیشتر از متوسط بازار محلی به کارمندان حقوق دادهایم."
او گفت محاسبهگر گوگل بر اساس شهر و ایالت حقوق کارکنان را تعیین میکند.
یک کارمند گوگل که در سیاتل کار میکند و روازنه باید دو ساعت در راه باشد به خبرگزاری رویترز گفت مجبور شده برای دورکاری دائم، به ۱۰ درصد کاهش حقوق تن دهد.
این کارمند که تازه ترفیع گرفته بود گفت: "من تمام این مشقات را متحمل نشدم که ترفیع بگیرم و حقوقم کم شود."
بعضی دیگر از شرکتهای آمریکایی نظیر سیسکو که در زمینه تکنولوژی فعالیت دارند روش ترکیبی را بکار گرفتهاند، ترکیب رفتن به سر کار و دورکاری، البته معلوم نیست چند وقت یکبار کارمندان باید در محل کار حاضر شوند.
این شرکت انتظار دارد کمتر از ۲۵ درصد نیروی کارش ۳ تا ۴ روز در هفته در محل کار حضور یابند.
✅ @karkhone
شرکت گوگل میگوید ممکن است حقوق کارمندانی را که دورکاری دائم را انتخاب کردهاند کاهش دهد. گوگل چنین برنامهای را برای دفاتر خود در بریتانیا در نظر ندارد.
این غول فنآوری یک برنامه محاسبه دستمزد طراحی کرده که با استفاده از آن کارمندان میتوانند از جزئیات میزان کاهش حقوق خود را در صورت دورکاری یا تغییر محل کار مطلع شوند.
بعضی از کارکنان دورکار بخصوص کسانی که برای رسیدن به محل کار باید مسافت طولانی را میپیمودند، بدون تغییر آدرس محل کار ممکن است مشمول کاهش حقوق شوند.
همهگیری کرونا نشان داده که دورکاری دائمی در بسیاری از کسبوکارها امکان پذیر است و با فروکش کردن شیوع کرونا، بسیاری از شرکتها در حال ارزیابی دورکاری دائمی بخشی از کارکنان خود هستند، البته آمریکا در حال حاضر با شیوع سویه دلتا روبروست.
بعضی شرکتهای فنآوری بزرگ آمریکا علاقمند به برگرداندن کارمندان خود به محل کار هستند؛ بعضی دیگر هم نظیر مایکروسافت، فیسبوک و توییتر به کارمندانی که در مناطق گران کار میکنند، حقوق کمتری پیشنهاد دادهاند.
شرکتهای کوچکتر نظیر "ردیت" و "زیلو" گفتهاند بدون توجه به محل، به همه حقوق یکسان میدهند چون باعث "تنوع و تکثر" میشود.
یک سخنگوی گوگل گفت: "حقوق و مزایای ما همیشه بر اساس محل کار تعیین شده است و ما همیشه بیشتر از متوسط بازار محلی به کارمندان حقوق دادهایم."
او گفت محاسبهگر گوگل بر اساس شهر و ایالت حقوق کارکنان را تعیین میکند.
یک کارمند گوگل که در سیاتل کار میکند و روازنه باید دو ساعت در راه باشد به خبرگزاری رویترز گفت مجبور شده برای دورکاری دائم، به ۱۰ درصد کاهش حقوق تن دهد.
این کارمند که تازه ترفیع گرفته بود گفت: "من تمام این مشقات را متحمل نشدم که ترفیع بگیرم و حقوقم کم شود."
بعضی دیگر از شرکتهای آمریکایی نظیر سیسکو که در زمینه تکنولوژی فعالیت دارند روش ترکیبی را بکار گرفتهاند، ترکیب رفتن به سر کار و دورکاری، البته معلوم نیست چند وقت یکبار کارمندان باید در محل کار حاضر شوند.
این شرکت انتظار دارد کمتر از ۲۵ درصد نیروی کارش ۳ تا ۴ روز در هفته در محل کار حضور یابند.
✅ @karkhone
کره شمالی شویم یا کره جنوبی؟!
| مجید دهقانی
اگر روزگاری وعده ژاپن اسلامی شدن ایران (توسط رئیس مجلس اصول گرایان حداد عادل) داده می شد اما امروز کره شدن نیز مقبول است؛ لیک مهم آن است کدام کره؟!
آنچه در ادامه خواهید خواند مروری گذرا به وضعیت دو کشور کره شمالی و کره جنوبی است.
گام نخست: نمای کلی اقتصادی- سیاسی و اجتماعی کره شمالی!
در کره شمالی تنها کسی که حق فکر کردن دارد رهبر حکومت است که فرمانده بزرگ نامیده می شود.
صادرات کره شمالی مواد اولیه و برخی تجهیزات نظامی است و در مقابل مواد نفتی، زغال کک، ماشین الات و مواد خوراکی وارد میکند. عمده تجارت این کشور با کشور های چین و روسیه است.
سالیانه چندین هزار نفر از آنها به دلیل گرسنگی می میرند. دولت کره شمالی معمولا کمکهای غذایی خارجی را نمی پذیرد چرا که معتقد است این غذا ها ممکن است روی افکار مردم اثرات نامطلوب بگذارد و باعث تهاجم فرهنگی علیه نظام کمونیستی شود. نیمی از جمعیت کره ی شمالی در فقر مطلق به سر می برند.
پدیده اینترنت در کره شمالی تنها جهت بهره برداری نیروهای امنیتی و طیف خاصی از جامعه وجود دارد. حتی موبایل و دوربین فیلمبرداری نیز جزو ابزار جاسوسی برای دشمن محسوب می شوند.
هر ۵ سال در جمهوری خلق کره انتخابات برگزار می شود. بر روی برگه های رای فقط نام یک کاندیدا وجود دارد.
اقتصاد کره شمالی در سال ۲۰۱۹ میلادی با ۳.۵ درصد رشد منفی، شدیدترین کاهش رشد در دو دهه اخیر را تجربه کرده است.
چین بزرگترین شریک تجاری کره شمالی نیز از شش ماه دوم سال ۲۰۱۷ میلادی اعمال تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل را بر علیه کره تشدید کرده و این مسأله به ضرر بخش صنعتی کره شمالی بوده است.
درامد سرانه ملی کره جنوبی در سال ۲۰۱۹، در حدود ۲۳ برابر درامد سرانه کره شمالی بوده است.
گام دوم؛ نمای کلی اقتصادی-سیاسی و اجتماعی کره جنوبی
تلاش برای کاستن از نابرابری های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی از برنامه های حکومت است و حقوق و ازادی های شهروندی درچهارچوب قوانین پذیرفته شده است.
کشوره کره جنوبی با رشد چشمگیر توسعه اقتصادی از دومین کشور فقیر جهان در سال ۱۹۴۵ به دهمین اقتصاد جهان در سال های ۲۰۲۰-۲۰۱۹ تبدیل شد.
كرهایها الگوی توسعه خود را از ژاپن وام گرفتهاند؛ كرهای ها نيز مانند ژاپنی ها توجه ويژهای به نسل جوان و اموزش و پرورش نشان میدهند.
کره جنوبی دومین رشد سریع اقتصادی دنیا در چهار دهه اخیر را دارا میباشد. فقط ظرف مدت ۴۰ سال، درآمد سرانه بر حسب قدرت خرید، چیزی نزدیک به ۱۴ برابر افزایش یافت.
جمع بندی:
در شاخص های محیط زیست، تولیدناخالص داخلی، توسعه صنعتی، کشاورزی، اموزش، اشتغال، بهداشت، امنیت، مسکن، درامد خالص سالانه خانوارها، رفاه و خوشبختی و رضایت مندی و نظارت مدنی شرایط کره شمالی نسبت به کره جنوبی قابل مقایسه نیست.
۱- حجم اقتصاد کره جنوبی دهمین اقتصاد جهان و چهارمین اقتصاد اسیا است و عضو گروهG۲۰ و همچنین دهمین کشور جهان در تولیدناخالص داخلی می باشد.
۲- کره جنوبی هم اکنون بواسطه شرکت های چندملیتی با فناوری پیشرفته، مانند سامسونگ و هیوندای-کیا و ال جی، هفتمین صادر کننده بزرگ جهان است و در تولید کشتی و کفش مقام اول جهان را دارد و یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان عمده لوازم الکترونیک و کالاهای الکتریکی، بیوتکنولوژی، روبات ها ، فولاد و فراورده های پتروشیمی و اسباب بازی جهان است لیک کره شمالی...
۳- شاخص رشد اقتصادی در نیم قرن اخیر اقتصاد کره جنوبی بطور میانگین 6% رشد را تجربه کرده است لیک کره شمالی رشد منفی داشته است.
۴- شاخص نرخ تورم؛ کره جنوبی ۱% درصد است اما اطلاعات دقیقی از نرخ تورم کره شمالی در دسترس نیست.
۵- شاخص نرخ بیکاری؛ کره جنوبی با داشتن ۳.۷ درصد و کره شمالی با داشتن 25.6 درصد تفاوت فاحش با هم دارند.
۶- شاخص آزادی اقتصادی؛ کره جنوبی (۲۰۱۹) در رتبه ۲۳ و کره شمالی در رده ۱۸۰ جهان است.
۷- شاخص ادراک فساد که بین صفر تا صد ارزیابی می شود؛ شاخص کره جنوبی ۵۶ می باشد که در رده ۵۲ جهان است لیک شاخص کره شمالی ۸ می باشد که در رتبه ۱۶۷ جهان می باشد.
۸-شاخص زیر خط فقر کره جنوبی ۱۵% و کره شمالی ۵۰% می باشد. حدود یک سوم زنان و کودکان کره شمالی که دو پنجم از جمعیت این کشور هستند.
9-شاخص دموکراسی سال (۲۰۲۰) کره جنوبی بیستم و کره شمالی ۱۶۷کشور جهان است.
10- شاخص تولیدناخالص داخلی(GDP) سال (۲۰۱۹) کره جنوبی ۲۱۳۴میلیارد دلار و کره شمالی ۴۰ میلیارد دلار، یعنی ۵۰ برابر کمتر از کره جنوبی است.
✅ @karkhone
| مجید دهقانی
اگر روزگاری وعده ژاپن اسلامی شدن ایران (توسط رئیس مجلس اصول گرایان حداد عادل) داده می شد اما امروز کره شدن نیز مقبول است؛ لیک مهم آن است کدام کره؟!
آنچه در ادامه خواهید خواند مروری گذرا به وضعیت دو کشور کره شمالی و کره جنوبی است.
گام نخست: نمای کلی اقتصادی- سیاسی و اجتماعی کره شمالی!
در کره شمالی تنها کسی که حق فکر کردن دارد رهبر حکومت است که فرمانده بزرگ نامیده می شود.
صادرات کره شمالی مواد اولیه و برخی تجهیزات نظامی است و در مقابل مواد نفتی، زغال کک، ماشین الات و مواد خوراکی وارد میکند. عمده تجارت این کشور با کشور های چین و روسیه است.
سالیانه چندین هزار نفر از آنها به دلیل گرسنگی می میرند. دولت کره شمالی معمولا کمکهای غذایی خارجی را نمی پذیرد چرا که معتقد است این غذا ها ممکن است روی افکار مردم اثرات نامطلوب بگذارد و باعث تهاجم فرهنگی علیه نظام کمونیستی شود. نیمی از جمعیت کره ی شمالی در فقر مطلق به سر می برند.
پدیده اینترنت در کره شمالی تنها جهت بهره برداری نیروهای امنیتی و طیف خاصی از جامعه وجود دارد. حتی موبایل و دوربین فیلمبرداری نیز جزو ابزار جاسوسی برای دشمن محسوب می شوند.
هر ۵ سال در جمهوری خلق کره انتخابات برگزار می شود. بر روی برگه های رای فقط نام یک کاندیدا وجود دارد.
اقتصاد کره شمالی در سال ۲۰۱۹ میلادی با ۳.۵ درصد رشد منفی، شدیدترین کاهش رشد در دو دهه اخیر را تجربه کرده است.
چین بزرگترین شریک تجاری کره شمالی نیز از شش ماه دوم سال ۲۰۱۷ میلادی اعمال تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل را بر علیه کره تشدید کرده و این مسأله به ضرر بخش صنعتی کره شمالی بوده است.
درامد سرانه ملی کره جنوبی در سال ۲۰۱۹، در حدود ۲۳ برابر درامد سرانه کره شمالی بوده است.
گام دوم؛ نمای کلی اقتصادی-سیاسی و اجتماعی کره جنوبی
تلاش برای کاستن از نابرابری های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی از برنامه های حکومت است و حقوق و ازادی های شهروندی درچهارچوب قوانین پذیرفته شده است.
کشوره کره جنوبی با رشد چشمگیر توسعه اقتصادی از دومین کشور فقیر جهان در سال ۱۹۴۵ به دهمین اقتصاد جهان در سال های ۲۰۲۰-۲۰۱۹ تبدیل شد.
كرهایها الگوی توسعه خود را از ژاپن وام گرفتهاند؛ كرهای ها نيز مانند ژاپنی ها توجه ويژهای به نسل جوان و اموزش و پرورش نشان میدهند.
کره جنوبی دومین رشد سریع اقتصادی دنیا در چهار دهه اخیر را دارا میباشد. فقط ظرف مدت ۴۰ سال، درآمد سرانه بر حسب قدرت خرید، چیزی نزدیک به ۱۴ برابر افزایش یافت.
جمع بندی:
در شاخص های محیط زیست، تولیدناخالص داخلی، توسعه صنعتی، کشاورزی، اموزش، اشتغال، بهداشت، امنیت، مسکن، درامد خالص سالانه خانوارها، رفاه و خوشبختی و رضایت مندی و نظارت مدنی شرایط کره شمالی نسبت به کره جنوبی قابل مقایسه نیست.
۱- حجم اقتصاد کره جنوبی دهمین اقتصاد جهان و چهارمین اقتصاد اسیا است و عضو گروهG۲۰ و همچنین دهمین کشور جهان در تولیدناخالص داخلی می باشد.
۲- کره جنوبی هم اکنون بواسطه شرکت های چندملیتی با فناوری پیشرفته، مانند سامسونگ و هیوندای-کیا و ال جی، هفتمین صادر کننده بزرگ جهان است و در تولید کشتی و کفش مقام اول جهان را دارد و یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان عمده لوازم الکترونیک و کالاهای الکتریکی، بیوتکنولوژی، روبات ها ، فولاد و فراورده های پتروشیمی و اسباب بازی جهان است لیک کره شمالی...
۳- شاخص رشد اقتصادی در نیم قرن اخیر اقتصاد کره جنوبی بطور میانگین 6% رشد را تجربه کرده است لیک کره شمالی رشد منفی داشته است.
۴- شاخص نرخ تورم؛ کره جنوبی ۱% درصد است اما اطلاعات دقیقی از نرخ تورم کره شمالی در دسترس نیست.
۵- شاخص نرخ بیکاری؛ کره جنوبی با داشتن ۳.۷ درصد و کره شمالی با داشتن 25.6 درصد تفاوت فاحش با هم دارند.
۶- شاخص آزادی اقتصادی؛ کره جنوبی (۲۰۱۹) در رتبه ۲۳ و کره شمالی در رده ۱۸۰ جهان است.
۷- شاخص ادراک فساد که بین صفر تا صد ارزیابی می شود؛ شاخص کره جنوبی ۵۶ می باشد که در رده ۵۲ جهان است لیک شاخص کره شمالی ۸ می باشد که در رتبه ۱۶۷ جهان می باشد.
۸-شاخص زیر خط فقر کره جنوبی ۱۵% و کره شمالی ۵۰% می باشد. حدود یک سوم زنان و کودکان کره شمالی که دو پنجم از جمعیت این کشور هستند.
9-شاخص دموکراسی سال (۲۰۲۰) کره جنوبی بیستم و کره شمالی ۱۶۷کشور جهان است.
10- شاخص تولیدناخالص داخلی(GDP) سال (۲۰۱۹) کره جنوبی ۲۱۳۴میلیارد دلار و کره شمالی ۴۰ میلیارد دلار، یعنی ۵۰ برابر کمتر از کره جنوبی است.
✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
digikala.pdf
Snapp Valuation.pdf
3 MB
ارزشگذاری اسنپ
اسنپ نیز به مانند رسم سال گذشته خود و سایر شرکتهای استارتاپی اقدام به انتشار گزارش سال 1399 خود کرد. گزارشی که علیرغم وجود کرونا به نظر نشان از تداوم رشد و موفقیت اسنپ در سال 1399 (و احتمالا در سالهای آتی) دارد.
1. سهم 20 تا 25 درصدی اسنپ از تراکنشهای روی آسان پرداخت و رسیدن به بیش از 41 میلیون کاربر (قیاس شود با 60 میلیون جمعیت بین 14 تا 70 سال) بیانگر اهمیت و نفوذ جدی این سوپر اپ در زندگی ایرانیان است.
2. اسنپ تاکسی و اسنپ فود مهمترین منابع درآمدی اسنپ هستند (بیش از 75 درصد). به نظر می رسد سرمایهگذاری اسنپ روی بخشهای دیگر درآمدی در سالهای آتی به منظور رشد و بهره بردن از شبکه کابران ایجاد شده، محور اصلی فعالیتها باشد.
3. با اطلاعات فعلی به نظر ارزشگذاری 16.3 تا 21.7 هزار میلیارد تومانی برای اسنپ مناسب است و احتمالا اسنپ با 4 هزار کارمند به سود خوبی در سال 1400 برسد.
✅ @karkhone
اسنپ نیز به مانند رسم سال گذشته خود و سایر شرکتهای استارتاپی اقدام به انتشار گزارش سال 1399 خود کرد. گزارشی که علیرغم وجود کرونا به نظر نشان از تداوم رشد و موفقیت اسنپ در سال 1399 (و احتمالا در سالهای آتی) دارد.
1. سهم 20 تا 25 درصدی اسنپ از تراکنشهای روی آسان پرداخت و رسیدن به بیش از 41 میلیون کاربر (قیاس شود با 60 میلیون جمعیت بین 14 تا 70 سال) بیانگر اهمیت و نفوذ جدی این سوپر اپ در زندگی ایرانیان است.
2. اسنپ تاکسی و اسنپ فود مهمترین منابع درآمدی اسنپ هستند (بیش از 75 درصد). به نظر می رسد سرمایهگذاری اسنپ روی بخشهای دیگر درآمدی در سالهای آتی به منظور رشد و بهره بردن از شبکه کابران ایجاد شده، محور اصلی فعالیتها باشد.
3. با اطلاعات فعلی به نظر ارزشگذاری 16.3 تا 21.7 هزار میلیارد تومانی برای اسنپ مناسب است و احتمالا اسنپ با 4 هزار کارمند به سود خوبی در سال 1400 برسد.
✅ @karkhone
طرح عمران خوزستان
ابتهاج؛ معتقد بود خوزستان، فرصت های بینظیری برای توسعه[دولتی] دارد. او به همین دلیل پس از بنیانگذاری سازمان سوسیالیستی برنامه و بودجه، پروژهای بلندپروزانه به نام "طرح عمران خوزستان" را هم کلید زد. این طرح با مشارکت شرکت آمریکایی "عمران و منابع" و وام بانک جهانی انجام میشد که شامل سدسازی روی دز، احیای صنعت نیشکر، ایجاد و توسعه کشاورزی آبی و غیره به تقلید از طرح شکست خوردهء دره تنسی بود. ابتهاج ابتداً تایید شاه را گرفت و سپس قرارداد را با شرکت آمریکایی در فروردین ۱۳۳۵ منعقد کرد. وی دو سال بعد از سازمان برنامه می رود و در دولت امینی بعلت تخلفات مربوط به همین طرح به زندان می افتد اما عمرانِ دولتی خوزستان روی زمین نمیماند.
تاسیس شرکت های کشت و صنعت، شرکت های سهامی زراعی، سازمان آب و برق، آبیاری و مرکز تحقیقات از بدو امر و سپس احداث هزار هکتار باغ مرکبات، ترویج کشت چغندر زمستانی، ذرت و علوفه و حتی مارچوبه، عمران دولتی خوزستان را وارد فاز اجرایی خود میکند. دولت، اراضی کوچک خصوصی را ادغام کرده و شرکت های کشت و صنعت تشکیل میدهد. فی المثل اوضاع دزفول تغییر میکند و شهر رونق می گیرد. در نهایت هم سد دز در سال ۱۳۴۱ آماده بهره برداری میشود. با شروع طرح عمران خوزستان، رقابت های سیاسی در درون ساختار دولتی نیز برای برخورداری از بودجه هنگفت آن شدت می گیرد و موجب فرسایشی شدن کارها میشود.
انتقادات بسیاری که در ذات هر نوع عمران دولتی است به این طرح نیز وارد بود و در نهایت به شکست آن منجر شد. بلندپروازی طرحها، عدم شناخت و ارتباط با جوامع محلی، خودداری از بررسی آلترناتیوها برای تامین انرژی و کشاورزی مانند منابع وسیع گازی و حمایت از کشاورزی محلی و ایجاد یک رانت عظیم برای تکنوکرات ها، این طرح را به ناکامی کشاند. تولید نیشکر و صنایع جانبی آن مانند شرکت هفت تپه نیز از خروجی های این طرح است. این تغییرات ناگهانی موجب سرازیری جمعیت از زاگرس به جلگه شد و عملاً جمعیت خوزستان را متراکم کرد. شهرها گسترش یافت و کشاورزان محلی زمین های خود را رها کرده، به کارخانه ها پیوستند. یکی از تضادها و نتایج ناگوار این عمران دولتی، اخراج حداقل ۵۰هزار روستایی از اراضی زراعی بود. طرح های کشت و صنعت دولتی در اثر سوء اداره، دخالت دولتی، سوء استفاده های کلان مالی، ناآشنایی با جامعه محلی با زیان و ورشکستگی روبرو شد. در نهایت هم انقلاب۵۷ و جنگ کار خوزستان را یکسره کرد. عمران دولتی آخر و عاقبت ندارد و ضررهایش بیش از منافع مقطعی آن است.
✅ @karkhone
ابتهاج؛ معتقد بود خوزستان، فرصت های بینظیری برای توسعه[دولتی] دارد. او به همین دلیل پس از بنیانگذاری سازمان سوسیالیستی برنامه و بودجه، پروژهای بلندپروزانه به نام "طرح عمران خوزستان" را هم کلید زد. این طرح با مشارکت شرکت آمریکایی "عمران و منابع" و وام بانک جهانی انجام میشد که شامل سدسازی روی دز، احیای صنعت نیشکر، ایجاد و توسعه کشاورزی آبی و غیره به تقلید از طرح شکست خوردهء دره تنسی بود. ابتهاج ابتداً تایید شاه را گرفت و سپس قرارداد را با شرکت آمریکایی در فروردین ۱۳۳۵ منعقد کرد. وی دو سال بعد از سازمان برنامه می رود و در دولت امینی بعلت تخلفات مربوط به همین طرح به زندان می افتد اما عمرانِ دولتی خوزستان روی زمین نمیماند.
تاسیس شرکت های کشت و صنعت، شرکت های سهامی زراعی، سازمان آب و برق، آبیاری و مرکز تحقیقات از بدو امر و سپس احداث هزار هکتار باغ مرکبات، ترویج کشت چغندر زمستانی، ذرت و علوفه و حتی مارچوبه، عمران دولتی خوزستان را وارد فاز اجرایی خود میکند. دولت، اراضی کوچک خصوصی را ادغام کرده و شرکت های کشت و صنعت تشکیل میدهد. فی المثل اوضاع دزفول تغییر میکند و شهر رونق می گیرد. در نهایت هم سد دز در سال ۱۳۴۱ آماده بهره برداری میشود. با شروع طرح عمران خوزستان، رقابت های سیاسی در درون ساختار دولتی نیز برای برخورداری از بودجه هنگفت آن شدت می گیرد و موجب فرسایشی شدن کارها میشود.
انتقادات بسیاری که در ذات هر نوع عمران دولتی است به این طرح نیز وارد بود و در نهایت به شکست آن منجر شد. بلندپروازی طرحها، عدم شناخت و ارتباط با جوامع محلی، خودداری از بررسی آلترناتیوها برای تامین انرژی و کشاورزی مانند منابع وسیع گازی و حمایت از کشاورزی محلی و ایجاد یک رانت عظیم برای تکنوکرات ها، این طرح را به ناکامی کشاند. تولید نیشکر و صنایع جانبی آن مانند شرکت هفت تپه نیز از خروجی های این طرح است. این تغییرات ناگهانی موجب سرازیری جمعیت از زاگرس به جلگه شد و عملاً جمعیت خوزستان را متراکم کرد. شهرها گسترش یافت و کشاورزان محلی زمین های خود را رها کرده، به کارخانه ها پیوستند. یکی از تضادها و نتایج ناگوار این عمران دولتی، اخراج حداقل ۵۰هزار روستایی از اراضی زراعی بود. طرح های کشت و صنعت دولتی در اثر سوء اداره، دخالت دولتی، سوء استفاده های کلان مالی، ناآشنایی با جامعه محلی با زیان و ورشکستگی روبرو شد. در نهایت هم انقلاب۵۷ و جنگ کار خوزستان را یکسره کرد. عمران دولتی آخر و عاقبت ندارد و ضررهایش بیش از منافع مقطعی آن است.
✅ @karkhone
بمباران نومیدی ملت ایران
| دکتر اسفندیار خدایی
نقل است در دوره حمله مغول، روزی یکی از سربازان چنگیز برای رفع حاجت به خرابهای در نیشابور رفت. ناگهان سه سردار مسلح ایرانی را دید که از ترس می لرزیدند. او که مسلح هم نبود، شمشیر یکی از آنها را گرفت، هر سه سردار را کشت و پس از رفع حاجت، به میان یاران بازگشت. انسانها مهمترین سرمایه هر کشورند و امید و انگیزه ارزشمندترین سرمایه هر انسان و جامعه است. مردم امیدوار و در صحنه، میتواند بیابانها را گلستان کنند و مشکلات را به فرصتها تبدیل کنند؛ اما مردم نومید، بی انگیزه و خودباخته اگر بر گرانبهاترین گنجها هم بنشینند، خاکستر درو خواهند کرد. نومیدان در مقابل مشکلات منفعل، و در برابر زورگویان و دیکتاتورها و دشمنان، مرعوب و سلطه پذیرند.
مهمترین سرمایه هر کشور، معادن طلا و مس، ذخایر نفت و گاز، و منابع طبیعی اعم از خاک و آب و جنگل نیست، موقعیت جغرافیایی، ذخایر ژنتیکی، آثار تاریخی و ظرفیتهای گردشگری هم نیست. اگر اینطور بود عراق ثروتمندترین کشور دنیا بود نه پایگاه داعش و طالبان و تروریسم. و سنگاپور و ژاپن بدبختترین ملتها بودند. سنگاپور تخته سنگی در وسط دریاست که زمین کشاورزی و آثار گردشگری تاریخی و منابع نفت و گاز ندارد اما بالاترین درآمد دنیا را دارد. روزگاری شاه ثروتمند ایران از خرید این جزیره فقیر منصرف شد.
آنچه یک سرزمین را آباد می کند سرمایه انسانی است نه میزان ذخایر نفت و مقدار بارندگی و ظرفیتهای گردشگری. و آنچه سرمایه انسانی را تخریب میکند نومیدی، بیاعتمادی و وحشت از آینده تاریک است. مردم ایران بیش از هر ملت دیگری در معرض بمباران روحی و حملاتی است که روحیه و امید و شور و شوق زندگی او را هدف قرار داده است و افسردگی و بی اعتمادی و نومیدی را سبب می شود.
درآمد سرانه و شاخصهای رفاه کشورمان در وسط نمودارهای جهانی است و شرایط ما از نیمی از کشورهای جهان بهتر است. منظور این نیست که با توجه به استعدادها و منابع فراوان، جایگاه شایستهای داریم، خیر، اما هنوز نقاط قوتی هست که نباید از دست برود. و مهمترین سرمایه یعنی انسانها نباید با بمباران نومیدی و پمپاژ یاس، تباه و خاکستر شوند.
انتظار نمیرود که بیگانگانی که با ما اختلاف منافع دارند، دلسوز سرمایه انسانی ما باشند و امید و انگیزه به ملت ما تزریق کنند. اما شکاف عمیق اختلافات داخلی موجب شده که نیروهای سیاسی و رسانههای داخلی خواسته یا ناخواسته، به روشهای مختلف با بمباران نومیدی همراه شوند و نخبگان جامعه و فعالان فضای مجازی نیز بر طبل نومیدی بکوبند و سرمایه انسانی در کشاکش دعواهای سیاسی تلف شود. بمباران نومیدی فصل مشترک فعالیت گروههای سیاسی است.
منتقدان و مخالفان جمهوری اسلامی گمان میکنند با پمپاژ نومیدی و بمباران روحیه و اعصاب مردم و افسردهسازی جامعه و گاهی توهین و تحقیر مردم و گفتن خلایق هرچه لایق، موجب حرکتهای اعتراضی میشود و آنها را به هدف خود در مبارزات سیاسی میرساند، غافل از آنکه مردم نومید و افسرده، انگیزه حرکت ندارد و آماده پذیرش سلطه و ظلم و استبداد میشوند.
و اما حاکمیت، ناخواسته به طریقی دیگر، سهم عمدهای در نومیدسازی و افسردگی جامعه دارد. چون دغدغه حکومت دغدغه ملت نیست.
اخیراً با یکپارچه سازی قدرت، اصولگرایان ساز سرمستی سر می دهند، غافل از آن که دغدغه آنها دغدغه مردم نیست و پیروزی آنها به معنای جلب حمایت مردم نیست. جناب آقای رئیسی تقریباً با همان میزان آرایی پیروز شد که چهار سال قبل، بازنده میدان بود. دولت باید بدنبال همراهی و جذب اعتماد مردم و ایجاد امید باشند نه آنکه با بستن فضای مجازی و رویکرد پاکسازی و نظارت استصوابی و رد صلاحیت رقیبان بدنبال پاک کردن صورت مسئله باشند. آنها نباید گمان کنند که با شعارها و برنامه های دهه شصت می توان در دهه 1400 جوانان را جلب کرد و نیروی انسانی را زنده و امیدوار ساخت. خلاصه کردن اهداف انقلاب در آمریکاستیزی متوهمانه و پرداختن بهای آن از زندگی مردم، موجب نومیدی و فقر و فساد و مهاجرت نخبگان و از بین رفتن سرمایه انسانی میشود.
دولت جدید جناب آقای رئیسی باید بداند که سرمایه انسانی ارزشمندترین سرمایه کشور است و مهمترین سرمایه انسانها، امید است. دولت روحانی وارد معاملات سیاسی با ارباب قدرت شد و امید و اعتماد مردم را نابود کرد. دولت رئیسی بداند که تنها با ایستادن کنار مردم و همراهی با دغدغههای آنهاست که میتوان ارزشمندترین سرمایه یعنی امید و اعتماد را حفظ کرد. فریب وسوسهها و توهمات افراطیون را نخورد و با طناب پوسیده آنها وارد چاه نشود.
✅ @karkhone
| دکتر اسفندیار خدایی
نقل است در دوره حمله مغول، روزی یکی از سربازان چنگیز برای رفع حاجت به خرابهای در نیشابور رفت. ناگهان سه سردار مسلح ایرانی را دید که از ترس می لرزیدند. او که مسلح هم نبود، شمشیر یکی از آنها را گرفت، هر سه سردار را کشت و پس از رفع حاجت، به میان یاران بازگشت. انسانها مهمترین سرمایه هر کشورند و امید و انگیزه ارزشمندترین سرمایه هر انسان و جامعه است. مردم امیدوار و در صحنه، میتواند بیابانها را گلستان کنند و مشکلات را به فرصتها تبدیل کنند؛ اما مردم نومید، بی انگیزه و خودباخته اگر بر گرانبهاترین گنجها هم بنشینند، خاکستر درو خواهند کرد. نومیدان در مقابل مشکلات منفعل، و در برابر زورگویان و دیکتاتورها و دشمنان، مرعوب و سلطه پذیرند.
مهمترین سرمایه هر کشور، معادن طلا و مس، ذخایر نفت و گاز، و منابع طبیعی اعم از خاک و آب و جنگل نیست، موقعیت جغرافیایی، ذخایر ژنتیکی، آثار تاریخی و ظرفیتهای گردشگری هم نیست. اگر اینطور بود عراق ثروتمندترین کشور دنیا بود نه پایگاه داعش و طالبان و تروریسم. و سنگاپور و ژاپن بدبختترین ملتها بودند. سنگاپور تخته سنگی در وسط دریاست که زمین کشاورزی و آثار گردشگری تاریخی و منابع نفت و گاز ندارد اما بالاترین درآمد دنیا را دارد. روزگاری شاه ثروتمند ایران از خرید این جزیره فقیر منصرف شد.
آنچه یک سرزمین را آباد می کند سرمایه انسانی است نه میزان ذخایر نفت و مقدار بارندگی و ظرفیتهای گردشگری. و آنچه سرمایه انسانی را تخریب میکند نومیدی، بیاعتمادی و وحشت از آینده تاریک است. مردم ایران بیش از هر ملت دیگری در معرض بمباران روحی و حملاتی است که روحیه و امید و شور و شوق زندگی او را هدف قرار داده است و افسردگی و بی اعتمادی و نومیدی را سبب می شود.
درآمد سرانه و شاخصهای رفاه کشورمان در وسط نمودارهای جهانی است و شرایط ما از نیمی از کشورهای جهان بهتر است. منظور این نیست که با توجه به استعدادها و منابع فراوان، جایگاه شایستهای داریم، خیر، اما هنوز نقاط قوتی هست که نباید از دست برود. و مهمترین سرمایه یعنی انسانها نباید با بمباران نومیدی و پمپاژ یاس، تباه و خاکستر شوند.
انتظار نمیرود که بیگانگانی که با ما اختلاف منافع دارند، دلسوز سرمایه انسانی ما باشند و امید و انگیزه به ملت ما تزریق کنند. اما شکاف عمیق اختلافات داخلی موجب شده که نیروهای سیاسی و رسانههای داخلی خواسته یا ناخواسته، به روشهای مختلف با بمباران نومیدی همراه شوند و نخبگان جامعه و فعالان فضای مجازی نیز بر طبل نومیدی بکوبند و سرمایه انسانی در کشاکش دعواهای سیاسی تلف شود. بمباران نومیدی فصل مشترک فعالیت گروههای سیاسی است.
منتقدان و مخالفان جمهوری اسلامی گمان میکنند با پمپاژ نومیدی و بمباران روحیه و اعصاب مردم و افسردهسازی جامعه و گاهی توهین و تحقیر مردم و گفتن خلایق هرچه لایق، موجب حرکتهای اعتراضی میشود و آنها را به هدف خود در مبارزات سیاسی میرساند، غافل از آنکه مردم نومید و افسرده، انگیزه حرکت ندارد و آماده پذیرش سلطه و ظلم و استبداد میشوند.
و اما حاکمیت، ناخواسته به طریقی دیگر، سهم عمدهای در نومیدسازی و افسردگی جامعه دارد. چون دغدغه حکومت دغدغه ملت نیست.
اخیراً با یکپارچه سازی قدرت، اصولگرایان ساز سرمستی سر می دهند، غافل از آن که دغدغه آنها دغدغه مردم نیست و پیروزی آنها به معنای جلب حمایت مردم نیست. جناب آقای رئیسی تقریباً با همان میزان آرایی پیروز شد که چهار سال قبل، بازنده میدان بود. دولت باید بدنبال همراهی و جذب اعتماد مردم و ایجاد امید باشند نه آنکه با بستن فضای مجازی و رویکرد پاکسازی و نظارت استصوابی و رد صلاحیت رقیبان بدنبال پاک کردن صورت مسئله باشند. آنها نباید گمان کنند که با شعارها و برنامه های دهه شصت می توان در دهه 1400 جوانان را جلب کرد و نیروی انسانی را زنده و امیدوار ساخت. خلاصه کردن اهداف انقلاب در آمریکاستیزی متوهمانه و پرداختن بهای آن از زندگی مردم، موجب نومیدی و فقر و فساد و مهاجرت نخبگان و از بین رفتن سرمایه انسانی میشود.
دولت جدید جناب آقای رئیسی باید بداند که سرمایه انسانی ارزشمندترین سرمایه کشور است و مهمترین سرمایه انسانها، امید است. دولت روحانی وارد معاملات سیاسی با ارباب قدرت شد و امید و اعتماد مردم را نابود کرد. دولت رئیسی بداند که تنها با ایستادن کنار مردم و همراهی با دغدغههای آنهاست که میتوان ارزشمندترین سرمایه یعنی امید و اعتماد را حفظ کرد. فریب وسوسهها و توهمات افراطیون را نخورد و با طناب پوسیده آنها وارد چاه نشود.
✅ @karkhone
قدرت اقتصادی
| موسی غنینژاد
دولتمرد یعنی سیاستمدار و سیاستمدار کسی است که دنبال کسب و حفظ قدرت است و قدرت ذاتا تمایل به انحصار دارد. به سخن دیگر، سیاستمدار می خواهد در برابر قدرت او نیروی معارضی که احیانا ممکن است موقعیت او را به چالش بکشد وجود نداشته باشد. قدرت اقتصادی بالقوه می تواند منشاء قدرت سیاسی باشد و این واقعیتی است که سیاستمداران را خوش نمی آید. از این رو آن ها اغلب نسبت به قدرت اقتصادی بدبین و مظنون اند و ترجیح می دهند سرنخ های قدرت اقتصادی را در اختیار خود داشته باشند. شما اگر به تاریخ معاصر کشور رجوع کنید، در می یابید یکی از دلایل مهمی که پهلوی دوم اصرار به انجام اصلاحات ارضی داشت این بود که زمین داران بزرگ، قدرت اقتصادی و به تبع آن قدرت سیاسی داشتند. اکثر کرسی های مجلس شورای ملی اغلب در اختیار آن ها بود و از این طریق در قوه مجریه نیز نفوذ داشتند.
شاه پس از انجام اصلاحات ارضی و درهم کوبیدن قدرت زمین داران بزرگ یا به اصطلاح فئودالیسم، صراحتا و به دفعات اعلام کرد هیچ گاه اجازه نخواهد داد قدرت اقتصادی از نوع دیگری به نام «فئودالیسم صنعتی» شکل بگیرد. این اصطلاح فئودالیسم صنعتی از ابداعات او بود و از این طریق می خواست بدبینی و سوءظن خود را نسبت به قدرت اقتصادی خارج از کنترل خود بیان کند. از این رو مانع ورود بخش خصوصی به صنایع بزرگ و زیرساخت ها می شد و می گفت به مصلحت نیست که این صنایع استراتژیک خارج از کنترل دولت باشد.
این بدبینی نسبت به قدرت گرفتن بخش خصوصی در سال های پس از انقلاب اسلامی هم تداوم پیدا کرد و اساسا وارد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شد. البته خوشبختانه ناکارآمدی این اقتصاد دولتی پس از سال ها به رسمیت شناخته شد و حرکت به سوی غیردولتی کردن اقتصاد آغاز شد که نتیجه نهایی آن ابلاغ سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی بود. اما آن گره فکری و سوءظنی که به آن اشاره شد مانع اجرایی شدن حقیقی این سیاست ها پس از یک دهه شده است.
✅ @karkhone
| موسی غنینژاد
دولتمرد یعنی سیاستمدار و سیاستمدار کسی است که دنبال کسب و حفظ قدرت است و قدرت ذاتا تمایل به انحصار دارد. به سخن دیگر، سیاستمدار می خواهد در برابر قدرت او نیروی معارضی که احیانا ممکن است موقعیت او را به چالش بکشد وجود نداشته باشد. قدرت اقتصادی بالقوه می تواند منشاء قدرت سیاسی باشد و این واقعیتی است که سیاستمداران را خوش نمی آید. از این رو آن ها اغلب نسبت به قدرت اقتصادی بدبین و مظنون اند و ترجیح می دهند سرنخ های قدرت اقتصادی را در اختیار خود داشته باشند. شما اگر به تاریخ معاصر کشور رجوع کنید، در می یابید یکی از دلایل مهمی که پهلوی دوم اصرار به انجام اصلاحات ارضی داشت این بود که زمین داران بزرگ، قدرت اقتصادی و به تبع آن قدرت سیاسی داشتند. اکثر کرسی های مجلس شورای ملی اغلب در اختیار آن ها بود و از این طریق در قوه مجریه نیز نفوذ داشتند.
شاه پس از انجام اصلاحات ارضی و درهم کوبیدن قدرت زمین داران بزرگ یا به اصطلاح فئودالیسم، صراحتا و به دفعات اعلام کرد هیچ گاه اجازه نخواهد داد قدرت اقتصادی از نوع دیگری به نام «فئودالیسم صنعتی» شکل بگیرد. این اصطلاح فئودالیسم صنعتی از ابداعات او بود و از این طریق می خواست بدبینی و سوءظن خود را نسبت به قدرت اقتصادی خارج از کنترل خود بیان کند. از این رو مانع ورود بخش خصوصی به صنایع بزرگ و زیرساخت ها می شد و می گفت به مصلحت نیست که این صنایع استراتژیک خارج از کنترل دولت باشد.
این بدبینی نسبت به قدرت گرفتن بخش خصوصی در سال های پس از انقلاب اسلامی هم تداوم پیدا کرد و اساسا وارد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شد. البته خوشبختانه ناکارآمدی این اقتصاد دولتی پس از سال ها به رسمیت شناخته شد و حرکت به سوی غیردولتی کردن اقتصاد آغاز شد که نتیجه نهایی آن ابلاغ سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی بود. اما آن گره فکری و سوءظنی که به آن اشاره شد مانع اجرایی شدن حقیقی این سیاست ها پس از یک دهه شده است.
✅ @karkhone
ملتی که هم خدا را میخواهد هم خرما؛ نه خدا برایش میماند، نه خرما
| نظام بهرامی کمیل
یکی از بزرگترین اوهام و ضعفهای ایرانیان آن است که فکر میکنند میتوانند همه چیزهای خوب را با هم داشته باشند. فکر میکنند اگر دو چیز خوب را در یک اصطلاح ترکیب کنند، کار تمام است. یعنی همانطور که آن دو چیز در سطح زبان و گفتار بهراحتی به هم میچسبند؛ در جهان خارج و دنیای واقعی هم میتوانند در کنار هم قرار گیرند. در همین زمینه «لوسین لوی برول» با مطالعه اقوام ابتدایی نشان میدهد ذهنیت مردم این جوامع بهراحتی میتواند یک چیز را همخودش و هم غیرخودش تصور کند. این نوع ذهنیت توانایی عجیبی در آمیختن چیزهای متناقض دارد و فردِ صاحب آن هم دچار احساس تناقض نمیشود.
نمونههایی از چنین ذهنیت ابتدایی و خیالپروری در بین ایرانیان بهویژه از عصر مشروطه شروع شده است. برای مثال:
۱. هم میخواهند مدرن باشند و به عقل و خرد احترام بگذارند؛ هم میخواهند براساس وحی و آموزههای دینی جامعه را بسازند. درنتیجه ترکیب مندرآوردی و متناقضی مانند «روشنفکر دینی» را اختراع میکنند و نیم قرن زیر پرچم آن سینه میزنند و خود و خلقی را زحمت بیهوده میدهند و هیچ احساس نمیکنند که چگونه عقل و وحی را میتوان باهم درآمیخت.
۲. هم بهدنبال خواست و اراده عمومی هستند و میخواهند جمهور مردم به آنها مشروعیت دهند؛ هم میخواهند در چارچوب اسلامی که فقها ترسیم میکنند حرکت کنند. در نتیجه «جمهوری اسلامی» و «مردمسالاری دینی» را ابداع میکنند و بعد از سی سال تضاد بین انتخاب و انتصاب؛ فکر میکنند مشکل در جایگاه پست ریاست جمهوریست و باید آن را حذف کرد تا تناقضها برطرف شود.
۳. هم کشورشان را دوست دارند و میخواهند از ملیتشان دفاع کنند؛ هم مذهب شیعه را که به آن ایمان دارند در اولویت میدانند. درنتیجه جریان «ملی- مذهبی» را تأسیس میکنند و مشخص نمیکنند تکلیف ارمنی و سنی و بیدینهای ایرانی چه میشود؟ ملی بودن یعنی ایرانیِ زرتشتی اولویت دارد و مذهبی بودن یعنی شیعهُ پاکستانی. اینکه چرا برخی افراد در این وضعیت احساس تناقص نمیکنند به دلیل همان ذهنیت ابتدایست که دارند؟
۴. در دوران جدید تاسیس بانک اجتناب ناپذیر است؛ اما بانک آمریکایی سودمحورِ نزول خوار نمیخواهند. در نتیجه با چسباندن پسوندِ «اسلام» به «بانکداری»؛ الگوی «بانکداری اسلامی» را به جهانیان معرفی میکنند که در نهایت میزان رانت و ربا و دلالی و فساد آن لرزه بر تن همه نظامهای بانکی میاندازد. چطور دین اسلام را که مانند سایر ادیان؛ رباخواری را در حد گناه کبیره میداند با بانک که بنیادش بر سود پول است جمع میکنید؟ فکر نکردید چرا به عقل یهودیان و مسیحیان نرسیده بانکداری یهودی و مسیحی درست کنند؟
۵. «سیاست ما عین دیانت ما؛ و دیانت ما، عین سیاست ماست.» این جمله کاملا متناقض را به مرحوم مدرس نسبت میدهند؛ درحالی که کشیش معروف سنت توماس آکویناس آن را در قرن سیزدهم میلادی تئوریزه کرده بود. به هرحال نه آکویناس و نه مدرس هیچکدام نفهمیدند که چرا نتیجه آموزههایشان به سیاست دینی منجر نشد و در نهایت، دین، سیاسی شد؟ البته ماکیاول در قرن پانزدهم نشان داده بود که دین عرصه اخلاق و حقیقت است و سیاست حوزه قدرت و مصلحت و ادعای ترکیب این دو؛ یا نقشه عوامفریبان است یا تخیل سبک مغزان.
۶. اقتصاد برای اداره جامعه ضروریست، اما بدانید و آگاه باشید که ما اقتصاد کاپیتالیستی و سوسیالیستی نمیخواهیم. درنتیجه دکترین «اقتصاد اسلامی» را در دانشگاهها ترویج میکنیم. البته نمیدانیم چرا در عمل، هیچکدام از مدرسان این دکترین حاضر نیستند سرمایه خود را برای خرید زمینی که کنار مسجد است هزینه کنند؟! نمیدانیم چرا مدیران مشوق اقتصاد اسلامی، پولشان را در بانکی میگذارند که سود بیشتری میدهد نه بانکی که کارمندانش مسلمانترند؟َ!
✅ @karkhone
| نظام بهرامی کمیل
یکی از بزرگترین اوهام و ضعفهای ایرانیان آن است که فکر میکنند میتوانند همه چیزهای خوب را با هم داشته باشند. فکر میکنند اگر دو چیز خوب را در یک اصطلاح ترکیب کنند، کار تمام است. یعنی همانطور که آن دو چیز در سطح زبان و گفتار بهراحتی به هم میچسبند؛ در جهان خارج و دنیای واقعی هم میتوانند در کنار هم قرار گیرند. در همین زمینه «لوسین لوی برول» با مطالعه اقوام ابتدایی نشان میدهد ذهنیت مردم این جوامع بهراحتی میتواند یک چیز را همخودش و هم غیرخودش تصور کند. این نوع ذهنیت توانایی عجیبی در آمیختن چیزهای متناقض دارد و فردِ صاحب آن هم دچار احساس تناقض نمیشود.
نمونههایی از چنین ذهنیت ابتدایی و خیالپروری در بین ایرانیان بهویژه از عصر مشروطه شروع شده است. برای مثال:
۱. هم میخواهند مدرن باشند و به عقل و خرد احترام بگذارند؛ هم میخواهند براساس وحی و آموزههای دینی جامعه را بسازند. درنتیجه ترکیب مندرآوردی و متناقضی مانند «روشنفکر دینی» را اختراع میکنند و نیم قرن زیر پرچم آن سینه میزنند و خود و خلقی را زحمت بیهوده میدهند و هیچ احساس نمیکنند که چگونه عقل و وحی را میتوان باهم درآمیخت.
۲. هم بهدنبال خواست و اراده عمومی هستند و میخواهند جمهور مردم به آنها مشروعیت دهند؛ هم میخواهند در چارچوب اسلامی که فقها ترسیم میکنند حرکت کنند. در نتیجه «جمهوری اسلامی» و «مردمسالاری دینی» را ابداع میکنند و بعد از سی سال تضاد بین انتخاب و انتصاب؛ فکر میکنند مشکل در جایگاه پست ریاست جمهوریست و باید آن را حذف کرد تا تناقضها برطرف شود.
۳. هم کشورشان را دوست دارند و میخواهند از ملیتشان دفاع کنند؛ هم مذهب شیعه را که به آن ایمان دارند در اولویت میدانند. درنتیجه جریان «ملی- مذهبی» را تأسیس میکنند و مشخص نمیکنند تکلیف ارمنی و سنی و بیدینهای ایرانی چه میشود؟ ملی بودن یعنی ایرانیِ زرتشتی اولویت دارد و مذهبی بودن یعنی شیعهُ پاکستانی. اینکه چرا برخی افراد در این وضعیت احساس تناقص نمیکنند به دلیل همان ذهنیت ابتدایست که دارند؟
۴. در دوران جدید تاسیس بانک اجتناب ناپذیر است؛ اما بانک آمریکایی سودمحورِ نزول خوار نمیخواهند. در نتیجه با چسباندن پسوندِ «اسلام» به «بانکداری»؛ الگوی «بانکداری اسلامی» را به جهانیان معرفی میکنند که در نهایت میزان رانت و ربا و دلالی و فساد آن لرزه بر تن همه نظامهای بانکی میاندازد. چطور دین اسلام را که مانند سایر ادیان؛ رباخواری را در حد گناه کبیره میداند با بانک که بنیادش بر سود پول است جمع میکنید؟ فکر نکردید چرا به عقل یهودیان و مسیحیان نرسیده بانکداری یهودی و مسیحی درست کنند؟
۵. «سیاست ما عین دیانت ما؛ و دیانت ما، عین سیاست ماست.» این جمله کاملا متناقض را به مرحوم مدرس نسبت میدهند؛ درحالی که کشیش معروف سنت توماس آکویناس آن را در قرن سیزدهم میلادی تئوریزه کرده بود. به هرحال نه آکویناس و نه مدرس هیچکدام نفهمیدند که چرا نتیجه آموزههایشان به سیاست دینی منجر نشد و در نهایت، دین، سیاسی شد؟ البته ماکیاول در قرن پانزدهم نشان داده بود که دین عرصه اخلاق و حقیقت است و سیاست حوزه قدرت و مصلحت و ادعای ترکیب این دو؛ یا نقشه عوامفریبان است یا تخیل سبک مغزان.
۶. اقتصاد برای اداره جامعه ضروریست، اما بدانید و آگاه باشید که ما اقتصاد کاپیتالیستی و سوسیالیستی نمیخواهیم. درنتیجه دکترین «اقتصاد اسلامی» را در دانشگاهها ترویج میکنیم. البته نمیدانیم چرا در عمل، هیچکدام از مدرسان این دکترین حاضر نیستند سرمایه خود را برای خرید زمینی که کنار مسجد است هزینه کنند؟! نمیدانیم چرا مدیران مشوق اقتصاد اسلامی، پولشان را در بانکی میگذارند که سود بیشتری میدهد نه بانکی که کارمندانش مسلمانترند؟َ!
✅ @karkhone
میگویند ملتی که تاریخ نداند محکوم به تکرار آن است
| محمد رضا حسینی
دهه ۴۰ خورشیدی:
دستاوردهای دهه ۴۰ که دهه طلایی ایران هم گفته میشود در واقع به علت عدم دخالت هسته قدرت (شاه) در اقتصاد رخ داد و در این مورد سخن ها بسیار است که سریع و گذرا با هم مرور میکنیم.
وزارت اقتصاد با همکاری بانک مرکزی و سازمان برنامه وقت در زمانی که نفت تنها دو دلار بود، اقدام به واقعی سازی نرخ ارز کرده و حتی نرخ ارز بالاتر از میزان واقعی تعیین شد. سپس قوانین دست و پاگیر و موانع واقعی تولید حذف و کارفرمایان و نخبه گان از وضعیت اقتصاد بازار آزاد بهرهمند شدند.
بسیاری از کارخانه ها از فولاد و خودروسازی گرفته تا انواع لوازم خانگی ها در آن زمان به وجود آمد. رونق و رشدی در آن زمان ایجاد شد که کارخانه ها در جذب کارگران رقابت داشتند. در نتیجه این رقابت نرخ بیکاری بسیار پایین بود و به علت کمبود شدید کارگر، نیروی کار بهالاجبار از خارج از کشور میآمد. (فیالمثل کارگر هایی از کشور نسبتا پیشرفتهای مانند لهستان در قزوین مشغول به کار بودهاند).
در یک جمله علت رونق آن روزها را بازگو میکنم. اقتصاد بازار آزاد، عدم دخالت در قیمت گذاری و بها دادن به بخش خصوصی واقعی باعث تولید ثروت از محل بهرهوری بالا شده بود. گفتنیست در آن دهه ژاپن حسرت رشد اقتصادی ما را داشت.
دهه ۵۰ خورشیدی:
سال ۵۰ از دو جهت داخلی و خارجی حائز اهمیت است.
۱. خارجی:
سال ۵۰ مصادف با سال ۱۹۷۱ است. در آن سال یک فروپاشی مالی در جهان اتفاق افتاد. آقای نیکسون رئیس جمهور وقت ایالات متحده، ارتباط دلار با طلا را در همان سال قطع میکند. بانک مرکزی آمریکا با چاپ پول اقدام به حل بحران میکند. چاپ پول منجر به تورم در جهان شد و نفت ۲ دلاری ۱۰ دلار شد.
خوب است بدانید؛ دولت وقت آمریکا که خود با چاپ پول ایجاد تورم کرده بود، همزمان اقدام به قیمت گذاری دستوری و بگیروببند در اقتصاد زد!!! این سیاست به سختی شکست خورد. البته آمریکا از این سیاست اشتباه درس گرفت و دیگر هرگز آن را تکرار نکرد.
۲.داخلی:
در سال ۵۰ بحران جهانی به ایران میرسد. شاه قصد دارد خود وارد عمل شود. شاه در اقدامی نابخردانه سازمان برنامه را منحل و وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی را برکنار میکند. (این سه نفر قهرمانان واقعی کشور در دوره معاصر هستند. جنابان آقایان، اصفیا، عالیخانی و امینی)
در باب نفت: نفت دو دلاری ۱۰ دلار میشود و در آن سالها شاه اقدام به تاسیس سازمان اوپیک میکند. یه سری میگویند شاه با تاسیس اوپیک قیمت نفت را بالا برد و به همین خاطر غربیها او را سرنگون میکنند!!!! تاسیس اوپیک و بزرگتر از اوپیک قیمت نفت را بالا نمیبرد. قیمت با تورم و تقاضا بالا میرود که در آن سالها فدرال رزو چاپ پول کرد، تورم و تقاضا با هم رشد کردند و نفت ۵ برابر شد. این خود بزرگ بینیهای برخی افراد قابل توجیه نیست.
شاه با پول نفت میخواهد به سرعت ایران را مدرنیزه کند. در این مورد یک ضرب المثل انگلیسی میگوید: راه جهنم با نیتهای خیر سنگفرش میشود.
با فروش نفت و ورود بالای دلار به کشور، بانک مرکزی که دیگر مستقل نیست اقدام به چاپ پول میکند. در سویی دیگر، بانکها اقدام به پرداخت وامهای بسیار کم بهره میکنند. تورم بالا در نتیجه چاپ پول اتفاق افتاد، بهره کم وامها و اعطای آن به رانت داران و نورچشمیهای آن زمان باعث میشود. این پولها به جای تولید به سمت بازارهای غیر مولد مانند زمین و مسکن برود. پول رانت داران و نورچشمیها به سمت مسکن در بالای شهر و اصطلاحا خوشنشینی رفت. رشد شدید ساخت و ساز در شمال و غرب تهران در آن زمان گواه این مدعاست.
توروم باعث گرانی کالاها میشود و شاه مثل آمریکایی ها اقدام به قیمت گذاری دستوری اجناس میکند. درنتیجه آن سیاست، کم کم کشور کاملا از سیاست بازار آزاد خارج میشود. قیمتهای دستوری تولید را مقرون به صرفه نمیکند. کارخانه ها تعطیل میشوند و بیکاری رو به افزایش میرود. این سیاست اشتباه هفت سال به طول میانجامد. لشگریان مردمی که فقیرتر و بسیاری نیز بیکار شدهاند به راه میافتند.
انقلاب ۱۳۵۷ اتفاق میافتد.
چقدر این روزها شباهت به آن روزها دارد. تا که قبول افتد و که در نظر آید... .
✅ @karkhone
| محمد رضا حسینی
دهه ۴۰ خورشیدی:
دستاوردهای دهه ۴۰ که دهه طلایی ایران هم گفته میشود در واقع به علت عدم دخالت هسته قدرت (شاه) در اقتصاد رخ داد و در این مورد سخن ها بسیار است که سریع و گذرا با هم مرور میکنیم.
وزارت اقتصاد با همکاری بانک مرکزی و سازمان برنامه وقت در زمانی که نفت تنها دو دلار بود، اقدام به واقعی سازی نرخ ارز کرده و حتی نرخ ارز بالاتر از میزان واقعی تعیین شد. سپس قوانین دست و پاگیر و موانع واقعی تولید حذف و کارفرمایان و نخبه گان از وضعیت اقتصاد بازار آزاد بهرهمند شدند.
بسیاری از کارخانه ها از فولاد و خودروسازی گرفته تا انواع لوازم خانگی ها در آن زمان به وجود آمد. رونق و رشدی در آن زمان ایجاد شد که کارخانه ها در جذب کارگران رقابت داشتند. در نتیجه این رقابت نرخ بیکاری بسیار پایین بود و به علت کمبود شدید کارگر، نیروی کار بهالاجبار از خارج از کشور میآمد. (فیالمثل کارگر هایی از کشور نسبتا پیشرفتهای مانند لهستان در قزوین مشغول به کار بودهاند).
در یک جمله علت رونق آن روزها را بازگو میکنم. اقتصاد بازار آزاد، عدم دخالت در قیمت گذاری و بها دادن به بخش خصوصی واقعی باعث تولید ثروت از محل بهرهوری بالا شده بود. گفتنیست در آن دهه ژاپن حسرت رشد اقتصادی ما را داشت.
دهه ۵۰ خورشیدی:
سال ۵۰ از دو جهت داخلی و خارجی حائز اهمیت است.
۱. خارجی:
سال ۵۰ مصادف با سال ۱۹۷۱ است. در آن سال یک فروپاشی مالی در جهان اتفاق افتاد. آقای نیکسون رئیس جمهور وقت ایالات متحده، ارتباط دلار با طلا را در همان سال قطع میکند. بانک مرکزی آمریکا با چاپ پول اقدام به حل بحران میکند. چاپ پول منجر به تورم در جهان شد و نفت ۲ دلاری ۱۰ دلار شد.
خوب است بدانید؛ دولت وقت آمریکا که خود با چاپ پول ایجاد تورم کرده بود، همزمان اقدام به قیمت گذاری دستوری و بگیروببند در اقتصاد زد!!! این سیاست به سختی شکست خورد. البته آمریکا از این سیاست اشتباه درس گرفت و دیگر هرگز آن را تکرار نکرد.
۲.داخلی:
در سال ۵۰ بحران جهانی به ایران میرسد. شاه قصد دارد خود وارد عمل شود. شاه در اقدامی نابخردانه سازمان برنامه را منحل و وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی را برکنار میکند. (این سه نفر قهرمانان واقعی کشور در دوره معاصر هستند. جنابان آقایان، اصفیا، عالیخانی و امینی)
در باب نفت: نفت دو دلاری ۱۰ دلار میشود و در آن سالها شاه اقدام به تاسیس سازمان اوپیک میکند. یه سری میگویند شاه با تاسیس اوپیک قیمت نفت را بالا برد و به همین خاطر غربیها او را سرنگون میکنند!!!! تاسیس اوپیک و بزرگتر از اوپیک قیمت نفت را بالا نمیبرد. قیمت با تورم و تقاضا بالا میرود که در آن سالها فدرال رزو چاپ پول کرد، تورم و تقاضا با هم رشد کردند و نفت ۵ برابر شد. این خود بزرگ بینیهای برخی افراد قابل توجیه نیست.
شاه با پول نفت میخواهد به سرعت ایران را مدرنیزه کند. در این مورد یک ضرب المثل انگلیسی میگوید: راه جهنم با نیتهای خیر سنگفرش میشود.
با فروش نفت و ورود بالای دلار به کشور، بانک مرکزی که دیگر مستقل نیست اقدام به چاپ پول میکند. در سویی دیگر، بانکها اقدام به پرداخت وامهای بسیار کم بهره میکنند. تورم بالا در نتیجه چاپ پول اتفاق افتاد، بهره کم وامها و اعطای آن به رانت داران و نورچشمیهای آن زمان باعث میشود. این پولها به جای تولید به سمت بازارهای غیر مولد مانند زمین و مسکن برود. پول رانت داران و نورچشمیها به سمت مسکن در بالای شهر و اصطلاحا خوشنشینی رفت. رشد شدید ساخت و ساز در شمال و غرب تهران در آن زمان گواه این مدعاست.
توروم باعث گرانی کالاها میشود و شاه مثل آمریکایی ها اقدام به قیمت گذاری دستوری اجناس میکند. درنتیجه آن سیاست، کم کم کشور کاملا از سیاست بازار آزاد خارج میشود. قیمتهای دستوری تولید را مقرون به صرفه نمیکند. کارخانه ها تعطیل میشوند و بیکاری رو به افزایش میرود. این سیاست اشتباه هفت سال به طول میانجامد. لشگریان مردمی که فقیرتر و بسیاری نیز بیکار شدهاند به راه میافتند.
انقلاب ۱۳۵۷ اتفاق میافتد.
چقدر این روزها شباهت به آن روزها دارد. تا که قبول افتد و که در نظر آید... .
✅ @karkhone
👍1