اون بنزینه که...

| تحریریه جامعه‌نو

در دهۀ ۶۰ چند آدمِ مطمئن به شورای سردبیریِ روزنامۀ اطلاعات تزریق شدند. یکی از آن‌ها «سید احمد سام» بود که مدتی نفر اصلیِ شورا شد؛ یک اعجوبۀ ایدئولوژی که فکر می‌کرد اعضای تحریریه حتماً با جمهوری اسلامی مخالف‌اند و او باید جلوی موذی‌گریِ آن‌ها را در مطالب روزنامه بگیرد. یکی از شاهکارهایش که نمایانگرِ ماهیت اوست، ویرایشِ یک شعر است. روزی مرحوم ‌مسعود محمودی، از اعضای تحریریه، شعری از دختری نوجوان برای صفحۀ جوانه‌ها انتخاب کرد. این صفحه، ابتکار محمودی بود و آثاری که نوجوانان می‌فرستادند چاپ می‌کرد تا گرایش به ادبیات را بین جوانان و نوجوانان ترویج دهد. از صفحه استقبال می‌شد و سبب وحشت هر سانسورچیِ کم‌دانشی بود که می‌ترسد در قالب شعر و داستان، طعنه یا توطئه‌ای نثار جمهوری اسلامی شود!
الغرض، شعر آن دختر نوجوان بیت‌مانندی در پایان داشت که می‌گفت: «آن‌که با شب در ستیزه، اذان است و نماز است و سپیده.» این آقا، در کنکاش‌های پیگیرانه برای یافتن رگه‌های توطئه و خیانت، حدس زد کلمۀ «سپیده» حتماً به‌جای «سپیدۀ صبحگاهی»، اشاره به شورش یا کودتا یا انقلاب تازه‌ای دارد و در ویرایشِ (!) صفحۀ آمادۀ چاپ، «سپیده» را به «توحیده» تغییر داد. زورش هم زیادتر از مسئول ‌صفحه بود که می‌گفت دخترک مرا به خاطر این کار نفرین می‌کند و حتماً چشمۀ ذوقش می‌خشکد.
این جریان را برای آشنایی با فضا گفتم. اصل مطلب شاهکار دیگری است. در متنِ یک مقاله چند بار به انقلاب ایران اشاره می‌شد و نویسنده، کلمۀ اسلامی را (می‌دانم که به سهو) نیاورده بود. این جناب که بعداً به پاسِ این خدماتِ مشعشع در دفترِ لندنِ روزنامۀ اطلاعات مستقر شد، این توطئۀ خباثت‌آمیز را هم کشف کرد و به حروف‌چین گفت بعد از هر کلمۀ انقلاب، یک اسلامی بگذارد! غافل از این‌که در مقاله یک بار هم عبارت انقلاب اکتبر آمده بود و ترکیبِ مسخرۀ «انقلاب اسلامی اکتبر» تا مدت‌ها اسباب خندۀ تحریریه شد.
داستان تکیه بر یک واژه و اصرار بر جا دادنِ یک عبارتِ تأکیدی در کنار کلمه‌ای دیگر، دائماً در ایران تکرار می‌شود. یکی از موارد به‌یادمانده‌اش در اخبار تلویزیون و یک عمل جراحی در اواخر عمر مرحوم آیت‌الله خمینی بود. معلوم نیست کدام مصلحت‌اندیشِ شیرپاک‌خورده‌ای دستور داد در خبرنویسی دربارۀ این عمل جراحی، حتماً به موفقیت‌آمیز بودن آن تأکید شود. «عمل موفقیت‌آمیز» زیاد شنیده می‌شد و یک بار هم شد: «...بعد از خروج از اتاق عملِ موفقیت‌آمیز». خط‌دهندگانِ خبرنویسی دستگاه تبلیغات این جمهوری به طرز شگفت‌آوری نابغه‌اند!
تازه‌ترین خبرنویسی هنرمندانه، قضیۀ ارسال سوخت به لبنان است. آغازِ ماجرا بی‌دولتی و ورشکستگیِ لبنان بود که پول خرید سوخت نداشت. جمهوری اسلامی با ارسال سوخت از طریق حزب‌الله، با یک تیر چند نشان زد: هم اعتبار حزب‌الله را نزد غیرشیعیانِ لبنان بالا برد، هم پول رساندن به حزب‌الله را (که به دلیل تحریم‌ها فوق‌العاده مشکل شده است) آسان کرد و هم به‌جای دلار و یوروی کمیاب در دست ایران، سوختی را ارسال کرد که فروش آن به علت تحریم، بسیار مشکل است. مکانیسم اِعلامی نیز همین را نشان می‌دهد: طبق اخبار رسمی، این سوخت فروخته شده است و آن را تجّار لبنانی خریده‌اند و پولش را هم به لیرِ لبنان می‌دهند. ساده‌ترین پوشش است بر این‌که سوخت به حزب‌الله داده شده است تا توزیع کند و بهرۀ سیاسی ببرد و پولِ آن را هم به زخمِ گرفتاری‌هایش بزند. تنها مشکلی که این وسط به ذهن رسیده، افکار عمومی داخلی است که در فضای نه گفتن به غزه و لبنان است و باید «یک‌جور‌ی» به آن جهت داد. این بار، کلمۀ نجات‌بخش عبارت «فروخته شده» است! امکان ندارد خبرِ رسیدنِ سوخت به لبنان و شادیِ مردمِ آن و ناکامیِ آمریکا پخش شود و هر جا عبارت «سوخت ایران» می‌آید در وسطش یک زائدۀ ناچسبِ «خریداری شده از» نیاورند. البته این تأکید فراوان و زور زدن و قسم خوردن، خودش گویای اصل ماجراست: حکومت نگران است بخش اعظم جامعه، این کمک به حزب‌الله را نپذیرد و البته، نگرانی بی‌موردی نیست.
فقط آمریکا به "فروخته شده به" ونزوئلا، واسرائیل به"خریداری شده از" ایران برای لبنان گیرنمیدهند و زهرشان را نخواهند ریخت، حتی ایرانیان هم به شیوۀ کمک‌های خارجیِ ایران معترض‌اند. شایدسوخت دادن به این‌وآن به مصلحت سیاست خارجی باشد اماهمراه آن خوب است به فکرتوجیه بهتر جامعه، امنیت بنزینی امروز وسوخت نیرو گاه‌ها درزمستان هم باشیم.

از واکنشِ جامعه نسبت به ولخرجی‌ها واهمه است؟ خب بهتر است تجدیدنظری در علایق حکومتی شود. موقعیتِ منطقه شکننده و روابط خارجی‌ ایران از آن هم نااستوارتر است. به‌زودی دورۀ آزمایشِ وفای دوستانِ در زمان ضربه دشمنان فرا می‌رسد و در آن روز، باید دید توصیف اوضاع با کدام کلمات اضافی همراه می‌شود!


✅ @karkhone

دكتر نوربخش[رییس‌کل بانک مرکزی] آمد. از وضع سياسى و اقتصادى كشور، اظهار نگرانى‌كرد و گفت، بناست دولت لايحه متمم بودجه براى استقراض ۱۲۰۰ميليارد تومان از بانك مركزى براى سال جارى را به مجلس ببرد و در بودجه سال ۱۳۷۸ هم ۱۴۰۰ميليارد تومان كسری بودجه ديده شود. گفت، خودش مخالف استقراض است، ولى دولت حاضر نيست راه‌هاى ديگر تأمين كسری بودجه منجمله گران‌كردن سوخت را بپذيرد. گفت، اين مقدار كسری بودجه، تقريباً به اندازه كسرى تمام سال‌هاى بعد از انقلاب در زمان جنگ است.

خاطرات ۱۴شهریور۱۳۷۷

✅ @karkhone

حتی گذشت نیم قرن هم برای فهم تفاوت ساده “ گرانفروشی “ با “ تورم “ کافی نبوده است!

|غلامرضا مصدق



چه قبل از انقلاب، يعني از سال ۵۳ که با افزایش شديد و ناگهانی قیمت نفت و تزریق بی حساب و کتاب نقدینگی به بازار که بنیان تورم دو رقمی و رشد یک رقمی در اقتصاد ایران گذاشته شد و چه در همه سال‌های بعد از انقلاب که تورم بالا جزء لاینفک اقتصاد ما شده، بعد از گذشت ۵۰ سال نخواستيم يا نتوانستيم فرق ساده بین دو مفهوم تورم و گرانفروشي را بفهميم !.
شاه در سال ۵۲ با نادیده گرفتن هشدار کارشناسان اقتصادی مبنی بر ضعیف بودن قدرت هاضمه اقتصاد کشور برای جذب موج عظیم نقدینگی، درآمد ناگهانی و نجومی نفت را با نیت شتاب دادن به رشد اقتصادی وارد بازار کرد و همانطور که پیش بینی می‌شد آثار تورمی آن اشتباه مهلک در سال بعد خود را نشان داد. شاه سیر صعودی قیمتها را نه یک عامل پولی ناشی از افزايش شديد نقدينگي بلكه از زیاده خواهی بازاريان گرانفروش مي دید. او براي حل مشكل به زعم خودش گرانفروشي و در حقيقت تورم خام دستانه در سال ۵۴ ناشی از اصل ۱۴ انقلاب سفید را با عنوان " اصل مبارزه با گرانفروشي " اعلام کرد. در نتیجه به دلیل تشخیص نادرست درد، نه تنها گرانفروشي درمان نشد بماند که بدتر هم شد تا آنجا كه در سال ۵۶ هویدا دولت را با تورم ۲۵٪ به جمشید آموزگار تحویل داد.
بعد از انقلاب هم همواره به دلیل مشکلات ناشی از نو پا بودن نظام، جنگ، تحریم، سیاست خارجی خاص ایران، فقدان انسجام در نظام تصمیمگیری کلان اقتصادی، مدیریت باری به هر جهت اقتصاد، بی اعتنائی به آموزه های علم اقتصاد و غیره همواره رشد نقدینگی بر رشد تولید ملی غلبه داشته به طوري كه تورم بالا به جزء جدائي ناپذير اقتصاد ما تبديل شده، تا آنجا كه استمرار ۵۰ سال تورم دورقمی بعنوان رکوردی جهانی و دست نایافتنی، تصور زندگی در دنیایی بدون تورم را برای ما دور از ذهن کرده است.
هم قبل و هم بعد از انقلاب چه عمداً و چه از سر ناآگاهی همواره جاي علت(تورم) را با معلول(گرانفروشي) اشتباه گرفتيم و دون کیشوت وار با شمشیر چوبی به جنگ آسیاب‌ بادی (بخوانيد گرانفروشي )رفتیم و با اصرار بر اين تشخيص غلط اقتصاد كشور را به وضعيت اسفبار فعلي كشانديم. هر دانشجوي سال اول اقتصاد كه درس اقتصاد كلان يك را با حداقل نمره ١٢ پاس كرده باشد ميداند كه تورم يك پديده پولي ناشي از سقبت گرفتن حجم نقدينگي بر حجم توليد است. همواره در پنجاه سال گذشته حجم توليد اسكناس چاپخانه بانك مركزي از حجم توليد کارخانجات كشور به مراتب بالاتر بود و به نسبت این تفاوت چشمگیر لاینقطع بر تورم افزوده شده و تا زماني كه مسئولين و قانونگذاران ما اصل بديهي و روشن رابطه في مابين رشد نقدينگي و تورم را نپذيرند تا صد سال ديگر هم از كمند تورم كه در حال نابود كردن بنيانهاي اخلاقي و مادي ملت ما است رها نخواهيم شد.
گرانفروشی زمانی اتفاق می افتد که حجم نقدینگی از یک طرف و حجم کالا و خدمات در طرف دیگر در تعادل نسبی باشند، در چنین شرایطی چنانچه کسی یا شرکتی کالا و خدمات خود را بیشتر از قیمت تمام شده بعلاوه سود منطقی بفروشد، گرانفروشی صورت گرفته و منطقاً گرانفروش باید طبق قانون مجازات شود. البته تجربه مشترک بشری به روشنی نشان می‌دهد در وضعیت تعادل نسبی بین نقدینگی در جریان و کالا و خدمات در دسترس اصولاً گرانفروشی ممکن نیست، چون پول زیادی برای پرداختهای بالا وجود ندارد، به همین دلیل ساده در کشورهای با تورم پایین گرانفروشی واژه آشنا و مأنوسی نیست، بگذریم از اینکه کم نیستند کشورهای که تورم صفر و حتی منفی دارند.
متاسفانه در افق پیش رو هیچ نشانه ای از تغییر جهت در مسیری که موجبات تورم دورقمی در پنج دهه گذشته را فراهم کرده دیده نمی‌شود، تا رکورد بی بدیل طولانی ترین تورم تاریخ بشریت تا آینده ای نامعلوم‌ همچنان در انحصار ما باقی بماند.

✅ @karkhone

تصویر بالا کسی نیز جز،
کریس اینگلیس که چندی پیش به عنوان اوّلین مدیر رسمی امنیت سایبری ایالات متّحده که سمتی تازه‎تأسیس است، سوگند یاد کرد.
انتصاب او که پیشینه درخشان و رزومه بسیار جالب توجّهی دارد، در این سمت تازه طبیعتاً باید دور تازه‎ای از نبردهای سایبری آمریکا با چین و روسیه و ...! را رهبری کند.

پ.ن: نمیدونم چرا حس میکنم بین دبه بردن دوستان دم سفارت بریتانیا و این انتصاب قرابتی هست با ماجراهای خودمون.
به قول امیرحسین خالقی "و الله اعلم"

✅ @karkhone

صنعت پتروشیمی ایران چگونه شکل گرفت و تامین مالی شد؟

✅ @karkhone

زمانی که در حال یک مجموعه استدلال هستیم، همیشه باید مراقب اصول موضوعه (اصول بدیهی) و پیش‌فرض‌هایی که از ابتدا بکار می‌بریم، باشیم.
اگر چنین نکنیم، در نهایت اغلب به چنین نتایج بی‌معنی و متناقضی می‌رسیم: ۱=۲!!؟

این خطای نتیجه‌گیری از اینجا ناشی شده که در فرایند استدلال، فرض ابتدایی a=b که در نتیجه آن a-b=0 می‌شود را نادیده گرفته‌ایم و بدون توجه به اینکه تقسیم یک عدد بر صفر، موهومی است، طرفین را بر صفر تقسیم کرده‌ایم!
و چون دست به چنین اقدامی زده‌ایم که اصل موضوعه «تقسیم بر صفر بی‌معنی است» را نقض کرده‌ایم، کل نظم دنیا را به هم ریخته‌ایم!

مراقب استدلال‌های اطرافمان باشیم؛ اینگونه افراد یا نمی‌دانند چه می‌گویند یا عامدانه چنین مهمل می‌بافند؛ گروه دوم خطرناک‌تر هستند!

✅ @karkhone

آیا چین فعلی ژاپن دهه هشتاد است؟

اوایل دهه هشتاد میلادی کارشناسان زیادی ژاپن رو تهدیدی برای سلطه جهانی اقتصادی آمریکا میدونستن. ژاپن دو دهه رشد اقتصادی سالانه بیش از ده درصد رو گذرونده بود و بازار املاکی داشت که عین چین فعلی درحال متورم شدن بود. تا دهه هشتاد ژاپن به دومین اقتصاد جهان به لحاظ جی دی پی تبدیل شده بود و شرکتهای معروفی مثل تویوتا و سونی از دلش بیرون اومدن که کم کم داشتن شرکتهای آمریکایی مثل فورد و جنرال الکتریک رو از میدون بدر میکردن.
اما ماجرا یه دفعه کلا به هم ریخت. حباب دارایی بزرگ ژاپن ترکید و رشد تاریخی معجزه وارش متوقف شد. و ژاپن از اون بعد وارد رکودی شد که تا به امروز هم باهاش دست به گریبانه. چین فعلی از چند نظر مشکلاتی شبیه ژاپن دهه هشتاد و نود روبرو شده که خیلی هارو نگران کرده از اینکه تراژدی ژاپن درحال تکراره:

1- بدهی های بالا و ترس از ترکیدن حبابها: ژاپن دهه هشتاد و نود با شرکتهایی با بدهی بالا مواجه شده بود. شرکتهایی که فروپاشی چند تا از بزرگترین هاشون میتونست بخش عمده ای از اقتصاد کشور رو مختل بکنه. شرکت اورگراند چین اخیرا با بدهی سیصد میلیارد دلاری روبرو شده که تابحال چندین بار پرداختش رو به تاخیر انداخته شرکتهای دیگه املاک چینی مثل مدرن لند، سینیک هلدینگ و... با همین معضل روبرو شدن و بخش عمده ای از بازار املاک چین در معرض فروپاشی قرار گرفته. IMF پیشبینی کرده رشد میانگین اقتصاد چین تا سال 2025 به 5 درصد میرسه Atlantic Council رشد چین رو 3 درصد تشخیص میده که قابل قیاس با رشد 10 درصدی بازه بیست سال اخیر نیست.
2- جمعیت رو به پیری: از مهمترین مشکلات اقتصاد ژاپن در دهه نود پیری جمعیت بود. نه ژاپن و نه چین کشورهای چندان مهاجرت پذیری نیستند و به لطف نیروی کار جوان، ارزان و بومیشون تونستن مزیت اقتصادی برای سرمایه گذاری خارجی ایجاد کنن. این مزیت با روند فعلی در چین در چند سال آینده تا حد زیادی از بین میره و چین با جمعیت عظیمی از سالمندان و کمبود نیروی کار روبرو خواهد شد که نتیجه سالها تکیه بر سیاست تک فرزندی و مهندسی اجتماعی جامعه است. البته اخیرا دولت چین سعی کرده روند رو متوقف کنه از سیاست تک فرزندی عقب نشینی کرده اما تابحال این سیاست ها تاثیری در فرزندآوری مردم چین نداشته.
3- ستیز با آمریکا: آکادمیسین ها در دهه هشتاد کتابهایی با عنوان ژاپن:ابرقدرت بعدی و ژاپن، قدرت فراگیر جهانی مینوشتن. روابط آمریکا و ژاپن در دهه هشتاد بد و بدتر شد و روابط ژاپن با چین فعلی هم همین روند رو طی میکنه. مدتی بعد ژاپن وارد بحران مالی منطقه جنوب شرقی آسیا شد و از همون دوران اقتصاد ژاپن وارد زوال طولانی مدت خودش شد. اینکه چین به سرنوشت ژاپن دچار میشه یا نه طبیعتا موضوعی نیست که بشه جواب سرراست و مشخصی بهش داد اما نشانه های مهمی هست که داره بهمون خبر میده «ژاپنیفیکیشن» در راه است.

https://www.businessinsider.com/china-actually-like-japan-1990s-japanification-economy-evergrande-debt-ageing-2021-10#:~:text=Like%20Japan%20in%20the%20'90s,potential%20for%20a%20financial%20crisis.

✅ @karkhone

معجزه تغییر نام!

پودر بچه جانسون خودمان، حالا به سرطان‎زا بودن متّهم است. مدّتها است که وجود مواد خطرناک در این پودرها را کمپانی تولید کننده پذیرفته و برای از سر باز کردن بدنامی حاصل از آن، به تازگی پودر بچه جانسن را به یک کمپانی که خودشان تأسیس کردند منتقل و زیر بار شکایتها قرار دادند و سپس شرکت را ورشکسته اعلام کردند تا در تکاپوی قوانین ورشکستگی و با راهکارهای حقوقی و تجاری و از طریق تغییر نام، به تولید و فروش آن... ادامه دهند! این فقط زاکربرگ نیست که به فکر تغییر نام است!

✅ @karkhone

‍ کتیرایی؛ متخصص مصادره زمین

کیهان؛ ۲۹ شهریور ۱۳۵۸
کتیرایی؛ وزیر مسکن دولت موقت:

هیچکس تا شش سال دیگر صاحب زمین نخواهد بود. زمین‌های کوچک اگر ظرف دو سال ساخته نشود بطور رایگان متعلق به دولت خواهد بود.

مهندس کتیرایی تا پیوستن به کابینه بازرگان و تصدی وزارت مسکن، دبیر شورای انقلاب بود. کتیرایی دوران وزارتش "قانون اراضی" را تدوین کرد و برای حل مشکل مسکن در پی حل "مساله زمین" برآمد و به این نتیجه رسید که "زمین را به زمین بزنیم!"

او درباره این دوره مسئولیتش نقل کرده است: «از زمان رضاشاه که ثبت تأسیس شد، عده‌ای با حیله‌های گوناگون زمین‌هایی را محصور می‌کردند و سپس تقاضای ثبت می‌دادند و کسی هم مانع کارشان نمی‌شد. تشریفات اداری را می‌گذراندند و به نام متقاضی سند می‌زدند. غالب اینگونه زمین‌ها نیز بزرگ بودند که بعداً به قطعات کوچکتر تفکیک می‌کردند. شهرداری هم کاری به آن‌ها نداشت و مزاحمتی ایجاد نمی‌کرد. زمینی را که اینگونه رایگان به دست آورده بودند، شبه رایگان هم می فروختند. به این زمین‌ها عنوان «زمین جوان» داده بودند چون قیمت آن‌ها هر سال بعضاً تا دو برابر قیمت سال قبل رشد می‌کرد. بررسی کردیم و دیدیم اگرچه عرفاً این کار را می‌کنند اما از نظر شرعی این زمین‌ها مالکیت ندارد و کلاً زمینی که بر روی آن کاری نشده باشد از نظر فقه اسلامی مالکیت‌بردار نیست. با آقایان عضو شورای انقلاب که از فقها هم بودند مثل آقای بهشتی، مطهری و... مشورت کردیم و آن‌ها هم گفتند حرف درستی است، ما به زمینی که روی آن کاری نشده «موات» می‌گوییم و باید مالکیت زمین موات را سلب کنیم. البته هنوز نمی‌دانستیم که این موضوع چه اثری در جامعه می‌گذارد. بالاخره با توجه به سندی که صادر شده بود بسیاری از مردم این زمین‌ها را خریده بودند و هنوز نساخته بودند؛ در این وضعیت اگر یکباره لغو مالکیت می‌کردیم، سر و صدای آن‌ها بلند می‌شد و طبیعتاً مشکلاتی ایجاد می‌کرد. بنابراین تا یک حدی (زمین‌های تا مساحت ۶۶۰ مترمربع) را مستثنی کردیم.»

مهم‌ترین موضوع محل اختلاف، چگونگی تشخیص زمین بایر، دایر و موات بود. در دوره مسئولیت کتیرایی، زمین به دو نوع موات و دایر تقسیم شد درحالیکه طبق تعریف، زمینی که سابقه عمران دارد ولی الان معمور نیست، «زمین بایر» نامیده می‌شود. بعدها محمدشهاب گنابادی، وزیر مسکن و شهرسازی دولت‌های رجایی و موسوی قانون زمین را کامل‌تر کرد و هر سه قسم زمین را در نظر گرفتند.

در همان دوره بود که بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به ریاست سیدهادی خسروشاهی تأسیس شد که مشکلات دیگری برای وزارت مسکن ایجاد کرد: "خسروشاهی هم به نوعی به مسأله مسکن می‌پرداخت به‌طوریکه به خانه‌های خالی هجوم می‌آوردند و گروهی هم داشتند که تصرف می‌کردند. گرفتاری ما چندوجهی بود، یکی خود قانون بود که نقدهایی بر آن وارد می‌شد. یک سری هم اینگونه افرادی بودند که خانه‌ها را مصادره می‌کردند. مالکین به ما رجوع می‌کردند و می‌گفتند که مگر ما حکومت اسلامی نداریم؟ ما مالک این خانه هستیم، هر چند خالی باشد. دولت هم می‌گفت که کار ما نیست، آقای خسروشاهی این کار را می‌کند. البته حسن کروبی ـ برادر شیخ مهدی کروبی ـ روی دست خسروشاهی زده بود و با یک گروه مسلح که تشکیل داده بود، خانه‌های مردم را می‌گرفتند. با گروه‌های گوناگونی روبرو بودیم اما سعی ما این بود که مشکلات را به صورت قانونی و شرعی جلو ببریم."

بهشتی به کتیرایی پیشنهاد کرد "مانند اصلاحات اراضی زمان شاه کار را با یک مدل پیش ببرید. در آن زمان املاک فئودال‌ها را می‌گرفتند و به رعایا می‌دادند. آن‌ها می‌گفتند هر مالکی که چند زمین دارد، یک شش دانگ انتخاب کند تا از اصلاحات اراضی معاف و مصون باشد ولی مابقی شامل اصلاحات اراضی می‌شود. معنی اصلاحات اراضی هم این بود که زمین‌ها را دولت بخرد و به اقساط طویل‌المدت و بدون بهره به روستاییان بدهد. طبق نظر کارشناسان هزینه طرح، ارقام بالایی می‌شد. برای همین دولت گفت نباید بر اساس نظر کارشناسان قیمت زمین را پرداخت کرد؛ باید بررسی شود که مالکین این املاک بر چه اساسی مالیات داده‌اند. معلوم شد که تاکنون یک دهم قیمت واقعی مبنای مالیات بوده است. بر همین اساس گفتند که مالیات واقعی را حساب کرده و دریافت کنید اما ناگهان شاه یک عمل انقلابی کرد و گفت ما یک شش دانگ انتخابی هم نداریم و باید همه زمین‌ها شامل اصلاحات اراضی بشوند. البته آقای مطهری قبل از اینکه این قانون تصویب بشود ترور شد و بعداً این قانون در مردادماه به نتیجه رسید."

✅ @karkhone

۴۴ شرکت بین‌المللی مقر منطقه‌ای خود را به عربستان منتقل کردند
پ.ن: البته یک شرکت سازنده آسیاب‌های بادی در هلند نیز هست که در لیست ذکر نشده

✅ @karkhone

عربستان؛ با آمریکا رفیق، با چین شریک

|صابر گل‌عنبری

این روزها واژه سند یا موافقت‌نامه جامع همکاری از پرپسامدترین واژگان سیاسی مقامات کشور شده است؛ از سندهای جامع همکاری ۲۵ و ۲۰ ساله با چین و روسیه گرفته تا سخن گفتن از سند ۲۰ ساله با ونزوئلا و تلاش برای امضای سند جامع همکاری‌ها با ترکمنستان. امضای چنین اسنادی با کشورهای مختلف به ویژه همسایگان فی نفسه، خوب و ارزنده است، اما سوال اینجاست که چرا این سندها گره از روابط دو جانبه به ویژه در زمینه اقتصادی نمی‌گشاید؟ تجربه این را نشان می‌دهد و می‌توان به معاهده همکاری بیست ساله میان ایران و روسیه که در سال ۱۳۷۹ امضا شد، اشاره کرد. با گذشت ۲۰ سال از این معاهده، حجم مبادلات تجاری دو کشور حدود دو میلیارد دلار است؛ اما ترکیه و روسیه بدون امضای سندی با چنین عنوانی پرطمطراق و کم‌بازدهی ۲۰ میلیارد دلار مراوده تجاری دارند.

وزیر خارجه ایران در دیدار با همتای ترکمنستانی به امضای یکصد سند همکاری میان دو کشور در گذشته اشاره کرد؛ اما حجم مبادلات تجاری میان این دو کشور همسایه حدود ۲۰۰ میلیون دلار است، ولی حجم این مبادلات ترکیه با ترکمنستان که همسایه نیستند، ده برابر ایران و بیش از دو میلیارد دلار در سال است.

این آمار نشان می‌دهد که گیر کار و مشکل اساسی در نبود سند همکاری با کشورها نیست و ایران در حالی عرصه اقتصادی را در روابط خارجی باخته است که با خیلی همسایگان و دیگر کشورها چندین سند مهم همکاری در عرصه‌های مختلف هم امضا کرده است. این باید تلنگری باشد که مسئولان و نهادهای ذی ربط به جای افزایش کمی این اسناد به دنبال ریشه‌های مشکل باشند که باعث شده آن سندهای امضا شده پیشین در دوران پیشا تحریم برگردانی نیابند؛ حالا در شرایط تحریم هم که وضعیت بدتر است، بعید است برآیند خاصی داشته باشند.

در نتیجه این مشکلات بنیادین، همین چین که از آن به عنوان یک شریک راهبردی یاد می‌شود رفته رفته نقطه ثقل روابط تجاری خود در خاورمیانه را به سمت عربستان و دیگر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس برده و وزنه ایران در سال‌های اخیر در مناسبات تجاری خارجی آن به شدت افت کرده است. امروز یک چهارم تجارت چین در خاورمیانه با عربستان است و به شریک تجاری نخست این کشورِ متحد آمریکا در منطقه تبدیل شده و ۱۱ % مبادلات تجاری کشورهای عربی حوزه خلیج فارس با چین است. جالب اینجاست که طی یک اخیر جایگاه آمریکا در روابط تجاری‌ عربستان به نفع چین تغییر کرده است؛ به نحوی که ارزش تجارت میان چین و عربستان در سال گذشته به بیش از ۶۷ میلیارد دلار رسید؛ در حالی که با آمریکا حدود ۲۰ میلیارد دلار بود. اما در عین حال، حجم تجارت تهران و پکن در سال گذشته میلادی در نتیجه تحریم‌ها به کم‌ترین میزان خود طی ۱۶ سال اخیر یعنی حدود ۲۰ میلیارد دلار رسید. در کل امروز، چین شش کشور عربی همسایه جنوبی را جایگزین ایران در تامین نیازهای نفتی خود کرده است؛ به گونه‌ای که در سال ۲۰۱۹، ۳۲ % از نفت خود را از این کشورها و تنها ۳% از نیاز نفتی خود را از ایران تامین کرد.

حجم تجارت چین با شش کشور عربی خلیج فارس حدود ۱۸۰ میلیارد دلار است و در مارس گذشته هم وزیر خارجه چین خواستار امضای پیمان تجارت آزاد با این کشورها شد. از این رو، همکاری اقتصادی با حوزه عربی خلیج فارس از جهات متعددی برای چین بسیار جذاب‌تر است؛ هم از جهت جذب سرمایه‌های کلان و هم جذاب بودن بازارهای این کشورها. به هر حال، مناسبات اقتصادی چین با این حوزه رفته رفته عمیق‌تر و گسترده‌تر می‌شود و همین خود الزاماتی سیاسی و ژئوپلیتکی را بر سیاست خاورمیانه‌ای پکن در آینده تحمیل خواهد کرد. اتفاقا تلاش عربستان برای تقویت روابط تجاری خود با چین نه صرفا مفروض نگاهی آینده‌نگرانه آن نسبت به برهم خوردن موازنه‌های جهانی در نتیجه برآمدن اژدهای چینی در آینده است، بلکه تحت الشعاع قرار دادن مناسبات تجاری ایران و چین در منطقه با الزامات ژئواستراتژیک آن است که موفق هم بوده است.

آثار همین شیفت اقتصادی رفته رفته خود را در سیاست خاورمیانه‌ای چین نمایان خواهد کرد و هیچ بعید نیست که در آینده از چارچوب ملاحظه‌کارانه سنتی خود در این منطقه فاصله بگیرد. اینجاست که وزیر خارجه چین ترجیح می‌دهد به قطر برود و جدا از گفتگو برای توسعه روابط دو جانبه، در دوحه با رهبران طالبان دیدار کند و به سخنرانی مجازی در اجلاس فردای تهران درباره افغانستان اکتفا کند.

لپ کلام این که مناسبات چین با کشورهای خلیج فارس از یک طرف و با اسرائیل از طرف دیگر در جهتی در حال حرکت است که در آینده حتی اگر تحریم‌ها هم رفع شود، بازگشت به دوران اوج روابط تجاری با تهران بسیار دشوار خواهد بود.


✅ @karkhone

‏ابن جوزى می‌نويسد: روزى ابوكعبِ قاص، ضمن سخنرانى خود، نامِ گرگى كه يوسف را خورده بود گفت. به او گفتند: يوسف را گرگ نخورد. گفت: پس اين نام آن گرگى است كه يوسف را نخورده است!

حکایت حال و روز ما؛
به طرف میگی این اون نیست!
جواب میده: پس این اونیه که این نیست!

✅ @karkhone

دولتِ متمرکز و همه‌کاره

دیوانسالاری و کارمندپروری به پشتوانهء پول فیات و نفت دولتی از عهد پهلوی آغاز شد و در حال حاضر به اوج خود رسید. علاوه بر تعداد بالای وزارتخانه‌ها، سازمان‌های حکومتی، بیش از پانصد شرکت دولتی، ادارات استانی و شهرستانی و غیره، فهرست زیر تنها شامل شوراهای عالی است که محفلی برای تصمیم گیری و مداخلات دلبخواهیِ بروکرات‌هاست:

۱-شورای عالی انرژی
۲-شورای عالی آمار
۳-شورای عالی آب
۴-شورای عالی خرما
۵-شورای عالی هنر
۶-شورای عالی امنیت ملی
۷-شورای عالی انرژي اتمی
۸-شوراي عالي پول و اعتبار
۹-شوراي عالي فولاد
۱۰-شوراي عالي طنز
۱۱-شوراي عالي اقتصاد
‏۱۲-شورای عالی قرآن
۱۳-شورای عالی تصادفات
۱۴-شورای عالی صادرات
۱۵-شورای عالی حوزه‌های علمیه
۱۶-شورای عالی صنایع
۱۷-شورای عالی گمرک
۱۸-شورای عالی حفاظت محیط زیست
۱۹-شورای عالی صنایع دریایی
۲۰-شوراي عالي استاندارد
۲۱-شوراي عالي استانداری
۲۲-شورای عالی استان‌ها
‏۲۳-شوراي عالي بیمه
۲۴-شورای عالی ثبت
۲۵-شورای عالی سپاه
۲۶-شوراي عالي بورس
۲۷-شورای عالی اشتغال
۲۸-شورای عالی جوانان
۲۹-شوراي عالي حج و زیارت
۳۰-شورای عالی انقلاب فرهنگي
۳۱-شورای عالی حفاظت آثار باستانی
۳۲-شورای عالی اقیانوس شناسی کشور
۳۳-شورای عالی شوراي عالي زیست فناوری
‏۳۴-شورای عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی
۳۵-شورای عالی سازمان بنادر و کشتریانی
۳۶-شورای عالی نقشه‌برداری کشور
۳۷-شورای عالی هماهنگی ترابری
۳۸-شورای عالی صنعت دریانوردی
۳۹-شوراي عالي فناوری اطلاعات
۴۰-شورای عالی فرهنگ و هنر
۴۱-شورای عالی عمران مرزها
۴۲-شوراي عالي بهداشت
‏۴۳-شورای عالی سلامت
۴۴-شورای عالی معادن
۴۵-شورای عالی اوقاف
۴۶-شورای عالی ورزش
۴۷-شورای عالی اداری
۴۸-شورای عالی بانک‌ها
۴۹-شورای عالی مالیاتی
۵۰-شورای عالی عشایری
۵۱-شورای عالی الکترونیک
۵۲-شورای عالی دفاع و امنیت
۵۳-شوراي عالي اجرایی بهداشت
۵۴-شورای عالی طرح‌های انقلاب
‏۵۵-شورای عالی برنامه ریزی کشوری پیشگیری از عفونت HIV
۵۶-شورای عالی سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی
۵۷-شورای عالی هماهنگی صادرات خدمات فنی و مهندسی
۵۸-شورای عالی نظارت بر دفتر خدمات حقوقی بین المللی
۵۹-شورای عالی حمایت از انقلاب اسلامی مردم فلسطین
‏۶۰-شورای عالی ستاد مبارزه با قاچاق و مواد مخدر
۶۱-شورای عالی گسترش و نوسازی صنایع ایران
۶۲-شورای عالی صندوق توسعه کشاورزی ایران
۶۳-شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری
۶۴-شورای عالی توسعه صادرات غیر نفتی
۶۵-شورای عالی اطلاعات و جهانگردی
۶۶-شورای عالی ایرانگردی و جهانگردی
‏۶۷-شورای عالی انرژی اتمی
۶۸-شورای عالی برنامه ریزی
۶۹-شورای عالی اطلاع رسانی
۷۰-شورای عالی سرمایه گذاری
۷۱-شورای عالی تامین اجتماعی
۷۲-شورای عالی شرکت‌های دولتی
۷۳-شورای عالی هواپیمایی کشوری
۷۴-شورای عالی کمیته ملی المپیک
۷۵-شورای عالی رفاه و تامین اجتماعی
‏۷۶-شورای عالی اجرای سیاست‌های اصل۴۴
۷۷-شورای عالی شرکت ملی نفت ایران
۷۸-شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی
۷۹-شورای عالی پشتیبانی سواد آموزی
۸۰-شورای عالی موسیقی صدا و سیما
۸۱-شورای عالی انفورماتیک کشور
۸۲-شورای عالی آموزش و پرورش
۸۳-شورای عالی توسعه قضایی
۸۴-شورای عالی فضایی
‏۸۵-شورای عالی تهیه کنندگان
۸۶-شورای عالی پژوهش ‌های علمی کشور
۸۷-شورای عالی کمیسیون ملی آیسسکو
۸۸-شورای عالی بررسی و تعیین الگوی مصرف
۸۹-شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور
۹۰-شورای عالی هماهنگی آموزش فنی و حرفه‌ای
۹۱-شورای عالی برنامه ریزی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
‏۹۲-شورای عالی فضای مجازی
۹۳-شورای عالی نظارت و بازرسی
۹۴-شورای عالی مبارزه با جرم پولشویی
۹۵-شورای عالی قطب‌های علوم پزشکی
۹۶-شورای عالی استیناف فدراسیون فوتبال
۹۷-شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور
۹۸-شورای عالی امنیت فضای تبادل اطلاعات
‏۹۹-شورای عالی خاک
۱۰۰-شورای عالی آموزش‌های علمی-کاربردی
۱۰۱-شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا
۱۰۲-شورای عالی پیشگیری از تخریب و تصرف اراضی و منابع طبیعی

پ.ن: پایه این متن را نخستین مرتبه جلیل محبی منتشر کرد.


✅ @karkhone

شاید در تمام ایران ۲۵۰۰سال هیچ قدمی [منظور اصلاحات ارضی است] که اینطور اجتماع ما را دگرگون کند برداشته نشده، افتخار ما این است که یک برنامه به این عظمت در عرض یکسال تقریباً تمام شد، بدون اینکه تشنجی پیدا شود...ولی به شماها می‌گویم که جاهای دیگر شاید صد سال دویست سال طول کشید که شاید تازه برنامه‌شان به این مترقی نبوده...دورنمای آینده همانطور که توضیح دادم ما را پرتاب خواهد کرد در زمرهء مردم پیشرفته و مترقی و خوشبخت دنیا!

از سخنرانی شاه در باب اصلاحات ارضی

✅ @karkhone

ساده‌انگاری مشکلات اقتصادی


| پویا جبل‌عاملی

چرا تولید رونق ندارد؟ چون بانک‌ها وام نمی‌دهند. چرا مردم مسکن مناسب ندارند؟ چون بانک‌ها تسهیلات نمی‌دهند. چرا جوانان ازدواج نمی‌کنند؟ چون بانک‌ها سخت می‌گیرند و به جوانان کمک نمی‌کنند.

چرا تورم وجود دارد؟ چون بانک‌ها به‌ویژه بانک‌های خصوصی موجب رشد پول هستند. چرا کارگران فلان کارخانه سه ماه است حقوق نگرفته‌اند؟ تقصیر بانک است. چرا وضع اقتصاد چنین است؟ تقصیر بانک‌هاست.

تقلیل همه مشکلات اقتصاد به سیستم بانکی در حالی صورت می‌گیرد که وضعیت بانک‌ها خود معلول شرایط و اتخاذ استراتژی‌هایی است که برای چند دهه تداوم داشته و متکی به نوع نگاه و بینش غیرعلمی به بانک است که امید می‌رود در دوران حاضر تغییر کند. چارچوب این بینش متکی بر چند پایه است.

اول، عمل بانک‌ها ذاتا غیرمشروع است. این بینش نمی‌تواند تمایزی بین ربا و بهره (سود بانکی) قائل باشد. بنابراین حتی اگر به‌طور مستقیم به زبان نیاورد، کنش بانکی را کنش متکی بر اصول اخلاقی نمی‌بیند.

این رکن راه را برای مداخلات پی در پی در عملکرد بانک‌ها باز می‌کند؛ به شکلی که نقش اصلی بانک در دنیای مدرن که عامل محوری پیشرفت اقتصادی بوده؛ یعنی تعادل‌بخشی در بازار وجوه وام‌دادنی کمرنگ می‌شود.

دوم، بر پایه این دیدگاه، بانک اگر بخواهد واقعا به نوعی عمل ذاتا غیرمشروع خود را تطهیر کند، باید اقدام به دادن وام به نرخ بسیار نازلی کند که حتی در سطح تورم نیست. نتیجه نهایی این نگاه، آن است که در زمان سررسید، اصل و سود وام اخذشده به‌طور واقعی کمتر از مقدار اولیه وام است.

از این رو سیستم وام‌دهی در ایران همواره و همیشه دچار کسری مزمن است و برای جبران این کسری نیاز به تزریق پول است و در نتیجه تورم به‌طور مزمن و دردآوری در ایران همواره بالاست و ما رکورددار تورم دورقمی در بلندمدت هستیم.

به علاوه، همین نرخ نازل موجب ایجاد رانتی برای متقاضی وجوه می‌شود که منشأ انحرافات عدیده می‌شود و صاحبان این بینش بر آن هستند تا با نظارت‌های گسترده مانع آن شوند.

درحالی‌که از ابتدا نباید این رانت تعریف می‌شد. جالب آنجاست همان کسانی که با این بینش واضع این رانت هستند، می‌پرسند چرا بانک‌ها به شرکت‌های اقماری خود وام می‌دهند؟

اما پایه سوم این بینش بر نوعی ساده‌انگاری محض از تامین مالی بانک بنا شده است. این بینش طرف عرضه وجوه وام‌دادنی را به کل فراموش می‌کند و می‌انگارد بانک منابع لایزال مالی دارد و از این رو می‌توان هر طرح توسعه‌ای را بر آن سوار کرد.

همین انگاره متوهمانه ابدی بودن منابع بانک‌ها است که همه مشکلات اقتصاد را بر گردن بانک‌ها می‌اندازد. وقتی این انگاره در مقام برطرف کردن مشکلات برمی‌آید، فقط لازم است تعریف کند بانک به هر بخش اقتصاد چه مقدار منابع دهد و مراقب باشد کسی از آن منحرف نشود.

در این بینش جایی برای تعادل میان عرضه و تقاضای وجوه وام‌دادنی در سیستم بانکی وجود ندارد. جالب آنجاست که این تصور خام، توسط برخی از کارشناسان نیز تئوریزه می‌شود.

آنجا که می‌گویند هر اتفاقی هم بیفتد پول از بانک خارج می‌شود و باز به بانک برمی‌گردد و دیگر عدم تعادلی مطرح نیست یا عنوان می‌شود پول خنثی نیست و با آنکه از هیچ خلق می‌شود، می‌تواند موجب رشد تولید شود و می‌توان با خلق پول تولید را رونق داد‌!

✅ @karkhone

کل کل ایلان ماسک و رییس سازمان جهانی غذا داره جالب میشه.
‏رئیس سازمان جهانی غذا در پاسخ به ‎ایلان ماسک شروع به کلی‌گویی کرده و گفته با پرواز بعدی می‌تونم بیام پیشت و درباره‌اش صحبت کنیم.
ایلان ماسک هم گفته به جای این حرف‌ها هزینه‌های فعلی و پیشنهادیت رو با جزئیات منتشر کن تا مردم ببینند پول‌ها دقیقا کجا میره!

✅ @karkhone

سرمایه‌گذاری در صنایع استراتژیک و آزمایشگاه‌های پیشرفته وظیفه دولت‌ها هست و یا شرکت‌های خصوصی؟

در دهه‌های گذشته توسعه تکنولوژی‌های پیشرفته و علوم پایه اکثرا توسط سازمان‌های دولتی انجام می‌شد.
در سال‌های اخیر اکثر این سازمان‌ها یا از بین رفته‌اند و یا بسیار کوچک شده‌اند.
به نظر می‌رسد که شرکت‌های خصوصی مثل ماکروسافت، گوگل، شل، ..‌. در جای دولت‌ها را در زمینه توسعه تکنولوژی‌های استراتژیک به عهده گرفته‌اند.
البته این یک لایه دیگری هم دارد که دیده نمی‌شود. بخش قابل توجهی از هزینه این پروژه‌ها توسط دولت‌ها تامین می‌شود.
در گذشته دولت‌ها خود سازمانی را تشکیل می‌دادند برای توسعه علوم و صنایع پیشرو. مثلا ناسا، آزمایشگاه‌های ملی Sandia در آمریکا و یا AECL (سازمان انرژی اتمی کانادا).
مثلا AECL طراح راکتور اتمی CANDU هست و ناسا مسئول پروژه‌های فضایی آمریکا.
به مرور دولت‌ها به فکر کوچک کردن سایز دولت افتادند. بجای اینکه دولت خود سازمانی ایجاد کند برای مثلا توسعه انرژی هسته‌ای، دولت این بودجه را به بخش خصوصی می‌دهد.
در قدیم دولت خود مجری طرح بود الان دولت جهت‌گیری و مدیریت مالی می‌کند.
وقتی می‌بینید که شرکت نفتی شل در پروژه توربین باد سرمایه‌گذاری کرده اگر اسناد پروژه را بررسی کنید در بیشتر پروژه‌ها به بودجه‌های حمایتی دولت می‌رسید.
کمک هزینه‌های تحقیقاتی زیادی وجود دارد که توسط دولت و در راستای اهداف استراتژیک بین بخش خصوصی تقسیم می‌شود.
در کانادا سازمان انرژی اتمی AECL تقریبا منحل شده و حق طراحی راکتور اتمی CANDO را هم به یک شرکت زیر مجموعه SNC Lavalin که یک شرکت خصوصی هست واگذار کرده.
دولت آمریکا هم از ناسا خواسته تا هزینه‌های خود را خود تامین کند و در کنار آن شرکت‌های خصوصی هم مثل Space-X شکل گرفته‌اند.
در آمریکا حتی پروژه‌های نظامی که پنتاگون تعریف می‌کند توسط شرکت‌های خصوصی مثل لاکهید مارتین ، بوئینگ، ... انجام می‌شود.
کار دولت‌های قانون‌گذاری، جهت دهی استراتژیک، و تخصیص بودجه به شرکت‌های خصوصی جهت پیشرفت کشور هست.
در این مدل دولت کوچک (lean) و شرکت‌های خصوصی پر رونق می‌شوند. ولی لازمه آن اعتماد دولت به شرکت‌های خصوصی هست. نه اینکه تقریبا تمام پروژه‌های کشور توسط مهاب قدس (آستان قدس)، قرارگاه خاتم (سپاه)، ستاد اجرایی فرمان امام و ... اجرا شود.

✅ @karkhone

چرا چین و دنگ شیاپنگ توانستند پروژه‌ی اصلاحات اقتصادی را آغاز بکنند و از چین قحطی‌زده‌ دهه‌ هفتاد میلادی چین فعلی را بسازند اما گورباچف نتوانست اصلاحات اقتصادی در شوروی را پیش ببرد و در نهایت شوروی فروپاشید؟

دکتر رامین ناصحی عزیز در این ویدیو (بر اساس این مقاله)‌ به بررسی این موضوع پرداخته.

1.ارایه با بحث اقتصاد سیاسی اصلاحات و نقش گروه‌های ذی‌نفع در جلوگیری از اصلاحات آغاز می‌شود.
2.بعد به اهمیت ایده‌ها و شبکه‌ی اقتصاددانانی که دولت چین را با اندیشه‌های اقتصادی آشنا کردند می‌پردازد.
یکی از اقتصاددانانی که بیش‌ترین تاثیرگذاری را بر اندیشه‌ی اقتصادی دولتمردان چینی گذاشت، یانوش کرنای استاد به تازگی درگذشته‌ی مجارستانی هاروارد بود. مهم‌ترین ویژگی کرنای فهم بسیار عمیق – و تجربه‌ی شخصی- کرنای از نظام‌های بر مبنای برنامه‌ریزی و کاستی‌هایشان بود. این فهم باعث شده بود که کرنای هم صورت مساله‌ی چین را به خوبی بفهمد و هم به دنبال راه‌حل‌های عملگرایانه برای گذار تدریجی از اقتصاد کمونیستی به اقتصاد بازار باشد.
3.ارایه در نهایت هم به نقش ظرفیت و توان نظام بوروکراتیک در پیاده‌سازی اصلاحات اقتصادی می‌پردازد
@karkhone

سیب فاسد سرمایه‌داری چینی

نگاهی به «قمارخانه سرخ: روایت درونی از ثروت، فساد، و انتقام در چین» نوشتهٔ دزموند شام

داستان پیشرفت سرمایه‌داری دولتی در چین حیرت‌انگیز است، اما روایت مهره‌های درونی این سیستم نشان می‌دهد که سرمایه‌داری دولتی در برابر فساد، رانت‌خواری، و ناکارآمدی نظام اقتصادی آسیب‌پذیر است.

این داستان موفقیت دزموند شام، سرمایه‌دار میلیونر چینی و نویسنده کتاب، خیلی آشنا است: با سست شدن کنترل دولت بر اقتصاد و باز شدن بازار به روی سرمایه‌گذاری خصوصی داخلی و خارجی، چین جهشی اقتصادی را تجربه کرد و در این جریان، کسانی چون دزموند شام، خسته از فقر و عقب‌ماندگی در اقتصاد کمونیستی چین، از فرصت استفاده کردند و به بخشی از نسل جدیدی از کارآفرینان و سرمایه‌داران ثروتمند بدل شدند.

شام که درس کسب‌وکار را در آمریکا خوانده بود، کار خود را با یک صندوق سرمایه‌گذاری آمریکایی در چین آغاز کرد. وارد بازار پُررونق ساخت‌وساز شد و یک شرکت موفق ساختمانی و بیمه همراه با همسر سابقش ایجاد کرد. اما او در دو دهه، هر آنچه با همسرش ساخته بود، از دست داد. این دو که روزگاری همنشین مقام‌های بالایی دولت و حزب کمونیست چین بودند، در جریان کارزار مبارزه با فساد در دولت شی جین‌پینگ، حمایت‌های واسطه‌های سیاسی خود را از دست دادند.

دزموند شام از چین بیرون رفت و همسر سابقش توسط ماموران امنیتی چین ناپدید شد. او صدای دوآن شام را پس از چهار سال و در زمانی شنید که ماموران چینی خبردار شده بودند که دزموند در حال انتشار کتابی در مورد فساد و رانت‌خواری در نظام اقتصادی و سیاسی چین است. همسر سابقش از وی خواست که جلو انتشار کتاب را بگیرد. دوآن گفت که به طور موقت از زندان آزاد شده است و اگر دزموند علیه دولت چین کاری کند، پسرشان یتیم خواهد شد.

کتاب «قمارخانه سرخ» نکات زیاد و دست اولی را در مورد نظام سرمایه‌داری دولتی چین افشا می‌کند. یک، موفقیت شما به عنوان کارآفرین قبل از هر چیز مرهون ارتباطات سیاسی شما با مقام‌های بالایی و صرف پول است. دوم، بوروکراسی و مقررات ابزار دست ماموران و مقام‌های دولت برای امتیازگیری، رقابت، و حذف رقبا است. سوم، قانون روی کاغذ است و با اشاره یک «عالی‌جناب سرخ» همه‌چیز از شما گرفته می‌شود و به کنج زندان می‌افتید.

نویسنده در جایی از کتاب می‌گوید که «سیاست در چین، کلید رسیدن به ثروت است، و نه برعکس.» او و همسرش رابطه‌ای نزدیک با خانواده ون جیابائو، نخست‌وزیر پیشین چین داشتند، و این رابطه درهای فرصت را برای آن‌ها باز می‌کرد. خانواده جیابائو ثروت عظیمی از طریق کمک به جوش دادن معاملات تجاری با شرکت‌های دولتی و دریافت سهم به دست آوردند. دزموند و همسرش به خانواده نخست‌وزیر چین به عنوان کارچاق‌کن کمک می‌کردند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

| یاسر خوشنویس

چند هفته پیش، دعوت شدم به جلسه‌ای در یکی از مراکز پزشکی. آقایی گفت استاد تمام دانشگاه تهرانم و مدیر مرکز تحقیقاتی چه و چه. ایده‌ای داشت که خودش را بدجور شیفته کرده بود: به هر کس که اطلاعات پزشکی به ما می‌دهد، توکن دیجیتال می‌دهیم؛ بعد با توکن‌ها خریدوفروش خواهد و سرانجام دولت را تضعیف خواهیم کرد.

برایش درباره امید ریاضی موفقیت چنین مدل کسب‌وکاری صحبت کردم. نفهمید؛ اینقدر هم ریاضی نمی‌دانست و می‌خواست در حوزه رمزارز و بلاک‌چین کار کند! گفت هر کس بحث را "دشوار" می‌کند، می‌خواهد حرفش را با پیچیده‌گویی، به نفع خود پیش ببرد.

از قضا، خلبان هم بود. گفتم احتمال اینکه منِ یاسر که تا به حال وارد کابین خلبان نشده‌ام، هواپیمایی را از مهرآباد بلند کنم و در خارک فرود آورم، چقدر است. گفت صفر. گفتم بخت شما هم برای معامله کردن با توکن‌تان همینقدر است. خدانگهدار.

چه می‌کشیم از دست مهندسان و پزشکان که فکر می‌کنند چون دکترای حرفه‌ای دارند، علی‌الاصول می‌توانند به هر کاری وارد شوند. چه عاقبتی خواهد داشت، کشوری که در آن، مهندسان و پزشکان همه‌کاره شده‌اند. هیهات از نادانی و خودشیفتگی.

✅ @karkhone

عذرخواهی میکنم، به نمایندگی از همه

| مسعود صرامی

شورای اسلامی شهر اصفهان، فعالیتهای مسعود صرامی کارآفرین برجسته اصفهانی و بنیانگذار سیتی سنتر را مورد حمله قرار داده و آن را مخل مبانی اسلامی دانست.
دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی، ساخت سیتی‌سنترها در اصفهان را نشانه‌ای از فاصله‌گیری این شهر از مبانی اسلامی دانست.

من مسعود صرامی بابت اشتباهاتی که برای بهتر زیستن مردم در طی ۵۹ سال فعالیت تولیدی ، اقتصادی ، رفاهی ، درمانی ، گردشگری و اشتغال جوانان شهرم انجام داده ام از تمام انان که این خدمات را مناسب مردم نمیدانند معذرت میخواهم .
بابت اینکه اجازه ندادم باطری خارجی وارد کشور شود و سالانه دو میلیون باطری تولید نمودم معذرت میخواهم بدلیل انکه نگذاشتم بیمار سرطانی اصفهان برای دریافت خدمات درمانی به ترکیه ، تهران ، شیراز ، کاشان و شهرکرد برود طلب بخشش میکنم.

بدلیل انکه هیچیک از مجموعه های تجاری ، گردشگری و رفاهی را در چهارباغ ، امادگاه و شیخ مفید نساختم عذر خواهی میکنم .

بخاطر ایجاد ۲۵ هزار شغل پایدار بدونه استفاده از رانت و وام بانکی معذرت میخوام .

بدلیل اینکه روزانه دهها هزار اتومبیل را از هسته شهر به پوسته شهر انتقال میدهیم تا به سهم خود بار ترافیکی شهر را کاهش دهیم طلب بخشش میکنم .
از اینکه جهت ساخت و راه اندازی تاسیسات و فضای سبز در پروژه های ساخته شده از اب شرب مردم استفاده ننمودیم و جهت تبدیل ابهای خاکستری سرمایه گذاری جهت ایجاد تصفیه خانه کردم معذرت میخواهم.

از اینکه برای دختر و پسر دانشجوی شهرستانی که توان تامین هزینه خود را ندارد کار ایجاد نمودم معذرت میخواهم .

از اینکه دلیلی شدیم تا مسافر بیشتری به شهر اصفهان بیاید و اب و نان و هوای شهر اصفهان را استفاده کند و خرید سوغات اصفهان را با خود بهمراه ببرد معذرت میخواهم.

بدلیل انکه امکاناتی ایجاد نمودیم که مردم کاوه ، چمران و ملک شهر از این پس در سرما و گرما با اتوبوس و یا ماشین شخصی کرایه به دروازه دولت و‌ چهار راه تختی نیایند و در زمان برگشت بعد از ساعت کار اتوبوس شهری در شب با اتومبیل های ناشناس به خانه برگردند و‌مورد نگاه احتمالی ناپاکان قرار گیرند معذرت میخواهم.

✅ @karkhone