شاید در تمام ایران ۲۵۰۰سال هیچ قدمی [منظور اصلاحات ارضی است] که اینطور اجتماع ما را دگرگون کند برداشته نشده، افتخار ما این است که یک برنامه به این عظمت در عرض یکسال تقریباً تمام شد، بدون اینکه تشنجی پیدا شود...ولی به شماها می‌گویم که جاهای دیگر شاید صد سال دویست سال طول کشید که شاید تازه برنامه‌شان به این مترقی نبوده...دورنمای آینده همانطور که توضیح دادم ما را پرتاب خواهد کرد در زمرهء مردم پیشرفته و مترقی و خوشبخت دنیا!

از سخنرانی شاه در باب اصلاحات ارضی

✅ @karkhone

ساده‌انگاری مشکلات اقتصادی


| پویا جبل‌عاملی

چرا تولید رونق ندارد؟ چون بانک‌ها وام نمی‌دهند. چرا مردم مسکن مناسب ندارند؟ چون بانک‌ها تسهیلات نمی‌دهند. چرا جوانان ازدواج نمی‌کنند؟ چون بانک‌ها سخت می‌گیرند و به جوانان کمک نمی‌کنند.

چرا تورم وجود دارد؟ چون بانک‌ها به‌ویژه بانک‌های خصوصی موجب رشد پول هستند. چرا کارگران فلان کارخانه سه ماه است حقوق نگرفته‌اند؟ تقصیر بانک است. چرا وضع اقتصاد چنین است؟ تقصیر بانک‌هاست.

تقلیل همه مشکلات اقتصاد به سیستم بانکی در حالی صورت می‌گیرد که وضعیت بانک‌ها خود معلول شرایط و اتخاذ استراتژی‌هایی است که برای چند دهه تداوم داشته و متکی به نوع نگاه و بینش غیرعلمی به بانک است که امید می‌رود در دوران حاضر تغییر کند. چارچوب این بینش متکی بر چند پایه است.

اول، عمل بانک‌ها ذاتا غیرمشروع است. این بینش نمی‌تواند تمایزی بین ربا و بهره (سود بانکی) قائل باشد. بنابراین حتی اگر به‌طور مستقیم به زبان نیاورد، کنش بانکی را کنش متکی بر اصول اخلاقی نمی‌بیند.

این رکن راه را برای مداخلات پی در پی در عملکرد بانک‌ها باز می‌کند؛ به شکلی که نقش اصلی بانک در دنیای مدرن که عامل محوری پیشرفت اقتصادی بوده؛ یعنی تعادل‌بخشی در بازار وجوه وام‌دادنی کمرنگ می‌شود.

دوم، بر پایه این دیدگاه، بانک اگر بخواهد واقعا به نوعی عمل ذاتا غیرمشروع خود را تطهیر کند، باید اقدام به دادن وام به نرخ بسیار نازلی کند که حتی در سطح تورم نیست. نتیجه نهایی این نگاه، آن است که در زمان سررسید، اصل و سود وام اخذشده به‌طور واقعی کمتر از مقدار اولیه وام است.

از این رو سیستم وام‌دهی در ایران همواره و همیشه دچار کسری مزمن است و برای جبران این کسری نیاز به تزریق پول است و در نتیجه تورم به‌طور مزمن و دردآوری در ایران همواره بالاست و ما رکورددار تورم دورقمی در بلندمدت هستیم.

به علاوه، همین نرخ نازل موجب ایجاد رانتی برای متقاضی وجوه می‌شود که منشأ انحرافات عدیده می‌شود و صاحبان این بینش بر آن هستند تا با نظارت‌های گسترده مانع آن شوند.

درحالی‌که از ابتدا نباید این رانت تعریف می‌شد. جالب آنجاست همان کسانی که با این بینش واضع این رانت هستند، می‌پرسند چرا بانک‌ها به شرکت‌های اقماری خود وام می‌دهند؟

اما پایه سوم این بینش بر نوعی ساده‌انگاری محض از تامین مالی بانک بنا شده است. این بینش طرف عرضه وجوه وام‌دادنی را به کل فراموش می‌کند و می‌انگارد بانک منابع لایزال مالی دارد و از این رو می‌توان هر طرح توسعه‌ای را بر آن سوار کرد.

همین انگاره متوهمانه ابدی بودن منابع بانک‌ها است که همه مشکلات اقتصاد را بر گردن بانک‌ها می‌اندازد. وقتی این انگاره در مقام برطرف کردن مشکلات برمی‌آید، فقط لازم است تعریف کند بانک به هر بخش اقتصاد چه مقدار منابع دهد و مراقب باشد کسی از آن منحرف نشود.

در این بینش جایی برای تعادل میان عرضه و تقاضای وجوه وام‌دادنی در سیستم بانکی وجود ندارد. جالب آنجاست که این تصور خام، توسط برخی از کارشناسان نیز تئوریزه می‌شود.

آنجا که می‌گویند هر اتفاقی هم بیفتد پول از بانک خارج می‌شود و باز به بانک برمی‌گردد و دیگر عدم تعادلی مطرح نیست یا عنوان می‌شود پول خنثی نیست و با آنکه از هیچ خلق می‌شود، می‌تواند موجب رشد تولید شود و می‌توان با خلق پول تولید را رونق داد‌!

✅ @karkhone

کل کل ایلان ماسک و رییس سازمان جهانی غذا داره جالب میشه.
‏رئیس سازمان جهانی غذا در پاسخ به ‎ایلان ماسک شروع به کلی‌گویی کرده و گفته با پرواز بعدی می‌تونم بیام پیشت و درباره‌اش صحبت کنیم.
ایلان ماسک هم گفته به جای این حرف‌ها هزینه‌های فعلی و پیشنهادیت رو با جزئیات منتشر کن تا مردم ببینند پول‌ها دقیقا کجا میره!

✅ @karkhone

سرمایه‌گذاری در صنایع استراتژیک و آزمایشگاه‌های پیشرفته وظیفه دولت‌ها هست و یا شرکت‌های خصوصی؟

در دهه‌های گذشته توسعه تکنولوژی‌های پیشرفته و علوم پایه اکثرا توسط سازمان‌های دولتی انجام می‌شد.
در سال‌های اخیر اکثر این سازمان‌ها یا از بین رفته‌اند و یا بسیار کوچک شده‌اند.
به نظر می‌رسد که شرکت‌های خصوصی مثل ماکروسافت، گوگل، شل، ..‌. در جای دولت‌ها را در زمینه توسعه تکنولوژی‌های استراتژیک به عهده گرفته‌اند.
البته این یک لایه دیگری هم دارد که دیده نمی‌شود. بخش قابل توجهی از هزینه این پروژه‌ها توسط دولت‌ها تامین می‌شود.
در گذشته دولت‌ها خود سازمانی را تشکیل می‌دادند برای توسعه علوم و صنایع پیشرو. مثلا ناسا، آزمایشگاه‌های ملی Sandia در آمریکا و یا AECL (سازمان انرژی اتمی کانادا).
مثلا AECL طراح راکتور اتمی CANDU هست و ناسا مسئول پروژه‌های فضایی آمریکا.
به مرور دولت‌ها به فکر کوچک کردن سایز دولت افتادند. بجای اینکه دولت خود سازمانی ایجاد کند برای مثلا توسعه انرژی هسته‌ای، دولت این بودجه را به بخش خصوصی می‌دهد.
در قدیم دولت خود مجری طرح بود الان دولت جهت‌گیری و مدیریت مالی می‌کند.
وقتی می‌بینید که شرکت نفتی شل در پروژه توربین باد سرمایه‌گذاری کرده اگر اسناد پروژه را بررسی کنید در بیشتر پروژه‌ها به بودجه‌های حمایتی دولت می‌رسید.
کمک هزینه‌های تحقیقاتی زیادی وجود دارد که توسط دولت و در راستای اهداف استراتژیک بین بخش خصوصی تقسیم می‌شود.
در کانادا سازمان انرژی اتمی AECL تقریبا منحل شده و حق طراحی راکتور اتمی CANDO را هم به یک شرکت زیر مجموعه SNC Lavalin که یک شرکت خصوصی هست واگذار کرده.
دولت آمریکا هم از ناسا خواسته تا هزینه‌های خود را خود تامین کند و در کنار آن شرکت‌های خصوصی هم مثل Space-X شکل گرفته‌اند.
در آمریکا حتی پروژه‌های نظامی که پنتاگون تعریف می‌کند توسط شرکت‌های خصوصی مثل لاکهید مارتین ، بوئینگ، ... انجام می‌شود.
کار دولت‌های قانون‌گذاری، جهت دهی استراتژیک، و تخصیص بودجه به شرکت‌های خصوصی جهت پیشرفت کشور هست.
در این مدل دولت کوچک (lean) و شرکت‌های خصوصی پر رونق می‌شوند. ولی لازمه آن اعتماد دولت به شرکت‌های خصوصی هست. نه اینکه تقریبا تمام پروژه‌های کشور توسط مهاب قدس (آستان قدس)، قرارگاه خاتم (سپاه)، ستاد اجرایی فرمان امام و ... اجرا شود.

✅ @karkhone

چرا چین و دنگ شیاپنگ توانستند پروژه‌ی اصلاحات اقتصادی را آغاز بکنند و از چین قحطی‌زده‌ دهه‌ هفتاد میلادی چین فعلی را بسازند اما گورباچف نتوانست اصلاحات اقتصادی در شوروی را پیش ببرد و در نهایت شوروی فروپاشید؟

دکتر رامین ناصحی عزیز در این ویدیو (بر اساس این مقاله)‌ به بررسی این موضوع پرداخته.

1.ارایه با بحث اقتصاد سیاسی اصلاحات و نقش گروه‌های ذی‌نفع در جلوگیری از اصلاحات آغاز می‌شود.
2.بعد به اهمیت ایده‌ها و شبکه‌ی اقتصاددانانی که دولت چین را با اندیشه‌های اقتصادی آشنا کردند می‌پردازد.
یکی از اقتصاددانانی که بیش‌ترین تاثیرگذاری را بر اندیشه‌ی اقتصادی دولتمردان چینی گذاشت، یانوش کرنای استاد به تازگی درگذشته‌ی مجارستانی هاروارد بود. مهم‌ترین ویژگی کرنای فهم بسیار عمیق – و تجربه‌ی شخصی- کرنای از نظام‌های بر مبنای برنامه‌ریزی و کاستی‌هایشان بود. این فهم باعث شده بود که کرنای هم صورت مساله‌ی چین را به خوبی بفهمد و هم به دنبال راه‌حل‌های عملگرایانه برای گذار تدریجی از اقتصاد کمونیستی به اقتصاد بازار باشد.
3.ارایه در نهایت هم به نقش ظرفیت و توان نظام بوروکراتیک در پیاده‌سازی اصلاحات اقتصادی می‌پردازد
@karkhone

سیب فاسد سرمایه‌داری چینی

نگاهی به «قمارخانه سرخ: روایت درونی از ثروت، فساد، و انتقام در چین» نوشتهٔ دزموند شام

داستان پیشرفت سرمایه‌داری دولتی در چین حیرت‌انگیز است، اما روایت مهره‌های درونی این سیستم نشان می‌دهد که سرمایه‌داری دولتی در برابر فساد، رانت‌خواری، و ناکارآمدی نظام اقتصادی آسیب‌پذیر است.

این داستان موفقیت دزموند شام، سرمایه‌دار میلیونر چینی و نویسنده کتاب، خیلی آشنا است: با سست شدن کنترل دولت بر اقتصاد و باز شدن بازار به روی سرمایه‌گذاری خصوصی داخلی و خارجی، چین جهشی اقتصادی را تجربه کرد و در این جریان، کسانی چون دزموند شام، خسته از فقر و عقب‌ماندگی در اقتصاد کمونیستی چین، از فرصت استفاده کردند و به بخشی از نسل جدیدی از کارآفرینان و سرمایه‌داران ثروتمند بدل شدند.

شام که درس کسب‌وکار را در آمریکا خوانده بود، کار خود را با یک صندوق سرمایه‌گذاری آمریکایی در چین آغاز کرد. وارد بازار پُررونق ساخت‌وساز شد و یک شرکت موفق ساختمانی و بیمه همراه با همسر سابقش ایجاد کرد. اما او در دو دهه، هر آنچه با همسرش ساخته بود، از دست داد. این دو که روزگاری همنشین مقام‌های بالایی دولت و حزب کمونیست چین بودند، در جریان کارزار مبارزه با فساد در دولت شی جین‌پینگ، حمایت‌های واسطه‌های سیاسی خود را از دست دادند.

دزموند شام از چین بیرون رفت و همسر سابقش توسط ماموران امنیتی چین ناپدید شد. او صدای دوآن شام را پس از چهار سال و در زمانی شنید که ماموران چینی خبردار شده بودند که دزموند در حال انتشار کتابی در مورد فساد و رانت‌خواری در نظام اقتصادی و سیاسی چین است. همسر سابقش از وی خواست که جلو انتشار کتاب را بگیرد. دوآن گفت که به طور موقت از زندان آزاد شده است و اگر دزموند علیه دولت چین کاری کند، پسرشان یتیم خواهد شد.

کتاب «قمارخانه سرخ» نکات زیاد و دست اولی را در مورد نظام سرمایه‌داری دولتی چین افشا می‌کند. یک، موفقیت شما به عنوان کارآفرین قبل از هر چیز مرهون ارتباطات سیاسی شما با مقام‌های بالایی و صرف پول است. دوم، بوروکراسی و مقررات ابزار دست ماموران و مقام‌های دولت برای امتیازگیری، رقابت، و حذف رقبا است. سوم، قانون روی کاغذ است و با اشاره یک «عالی‌جناب سرخ» همه‌چیز از شما گرفته می‌شود و به کنج زندان می‌افتید.

نویسنده در جایی از کتاب می‌گوید که «سیاست در چین، کلید رسیدن به ثروت است، و نه برعکس.» او و همسرش رابطه‌ای نزدیک با خانواده ون جیابائو، نخست‌وزیر پیشین چین داشتند، و این رابطه درهای فرصت را برای آن‌ها باز می‌کرد. خانواده جیابائو ثروت عظیمی از طریق کمک به جوش دادن معاملات تجاری با شرکت‌های دولتی و دریافت سهم به دست آوردند. دزموند و همسرش به خانواده نخست‌وزیر چین به عنوان کارچاق‌کن کمک می‌کردند.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

| یاسر خوشنویس

چند هفته پیش، دعوت شدم به جلسه‌ای در یکی از مراکز پزشکی. آقایی گفت استاد تمام دانشگاه تهرانم و مدیر مرکز تحقیقاتی چه و چه. ایده‌ای داشت که خودش را بدجور شیفته کرده بود: به هر کس که اطلاعات پزشکی به ما می‌دهد، توکن دیجیتال می‌دهیم؛ بعد با توکن‌ها خریدوفروش خواهد و سرانجام دولت را تضعیف خواهیم کرد.

برایش درباره امید ریاضی موفقیت چنین مدل کسب‌وکاری صحبت کردم. نفهمید؛ اینقدر هم ریاضی نمی‌دانست و می‌خواست در حوزه رمزارز و بلاک‌چین کار کند! گفت هر کس بحث را "دشوار" می‌کند، می‌خواهد حرفش را با پیچیده‌گویی، به نفع خود پیش ببرد.

از قضا، خلبان هم بود. گفتم احتمال اینکه منِ یاسر که تا به حال وارد کابین خلبان نشده‌ام، هواپیمایی را از مهرآباد بلند کنم و در خارک فرود آورم، چقدر است. گفت صفر. گفتم بخت شما هم برای معامله کردن با توکن‌تان همینقدر است. خدانگهدار.

چه می‌کشیم از دست مهندسان و پزشکان که فکر می‌کنند چون دکترای حرفه‌ای دارند، علی‌الاصول می‌توانند به هر کاری وارد شوند. چه عاقبتی خواهد داشت، کشوری که در آن، مهندسان و پزشکان همه‌کاره شده‌اند. هیهات از نادانی و خودشیفتگی.

✅ @karkhone

عذرخواهی میکنم، به نمایندگی از همه

| مسعود صرامی

شورای اسلامی شهر اصفهان، فعالیتهای مسعود صرامی کارآفرین برجسته اصفهانی و بنیانگذار سیتی سنتر را مورد حمله قرار داده و آن را مخل مبانی اسلامی دانست.
دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی، ساخت سیتی‌سنترها در اصفهان را نشانه‌ای از فاصله‌گیری این شهر از مبانی اسلامی دانست.

من مسعود صرامی بابت اشتباهاتی که برای بهتر زیستن مردم در طی ۵۹ سال فعالیت تولیدی ، اقتصادی ، رفاهی ، درمانی ، گردشگری و اشتغال جوانان شهرم انجام داده ام از تمام انان که این خدمات را مناسب مردم نمیدانند معذرت میخواهم .
بابت اینکه اجازه ندادم باطری خارجی وارد کشور شود و سالانه دو میلیون باطری تولید نمودم معذرت میخواهم بدلیل انکه نگذاشتم بیمار سرطانی اصفهان برای دریافت خدمات درمانی به ترکیه ، تهران ، شیراز ، کاشان و شهرکرد برود طلب بخشش میکنم.

بدلیل انکه هیچیک از مجموعه های تجاری ، گردشگری و رفاهی را در چهارباغ ، امادگاه و شیخ مفید نساختم عذر خواهی میکنم .

بخاطر ایجاد ۲۵ هزار شغل پایدار بدونه استفاده از رانت و وام بانکی معذرت میخوام .

بدلیل اینکه روزانه دهها هزار اتومبیل را از هسته شهر به پوسته شهر انتقال میدهیم تا به سهم خود بار ترافیکی شهر را کاهش دهیم طلب بخشش میکنم .
از اینکه جهت ساخت و راه اندازی تاسیسات و فضای سبز در پروژه های ساخته شده از اب شرب مردم استفاده ننمودیم و جهت تبدیل ابهای خاکستری سرمایه گذاری جهت ایجاد تصفیه خانه کردم معذرت میخواهم.

از اینکه برای دختر و پسر دانشجوی شهرستانی که توان تامین هزینه خود را ندارد کار ایجاد نمودم معذرت میخواهم .

از اینکه دلیلی شدیم تا مسافر بیشتری به شهر اصفهان بیاید و اب و نان و هوای شهر اصفهان را استفاده کند و خرید سوغات اصفهان را با خود بهمراه ببرد معذرت میخواهم.

بدلیل انکه امکاناتی ایجاد نمودیم که مردم کاوه ، چمران و ملک شهر از این پس در سرما و گرما با اتوبوس و یا ماشین شخصی کرایه به دروازه دولت و‌ چهار راه تختی نیایند و در زمان برگشت بعد از ساعت کار اتوبوس شهری در شب با اتومبیل های ناشناس به خانه برگردند و‌مورد نگاه احتمالی ناپاکان قرار گیرند معذرت میخواهم.

✅ @karkhone

پاپ فرانسیس بار دیگر سرمایه‌داری را به‌خاطر گرسنگی جهانی مقصر دانست

| جیمز گارانیون

ماه گذشته، در «روز جهانی غذا»، پاپ فرانسیس در سه توییت ما را با سخنان حکیمانه‌ی اقتصادی مورد لطف قرار داد، و عملاً بنگاه‌های آزاد و سرمایه‌داری را به‌خاطر تداوم گرسنگی در جهان سرزنش کرد:

1. مبارزه با گرسنگی می‌طلبد که ما بر منطق غیرانسانی بازار، که حریصانه بر سود اقتصادی و تقلیل غذا به یک کالا متمرکز شده، غلبه کنیم، و منطق همبستگی را تقویّت کنیم.
2. ما باید الگوهای اجتماعی-اقتصادی خود را طوری تعدیل کنیم که چهره‌ی انسانی داشته باشند؛ زیرا بسیاری از الگوها این چهره را از دست داده‌اند. با اندیشیدن به این اوضاع، می‌خواهم، به نام خدا، درخواست کنم:
3. شرکت‌های بزرگ موادّ غذایی از تحمیل ساختار تولید و توزیع انحصاری که قیمت‌ها را افزایش می‌دهد، و نان را از گرسنگان دریغ می‌دارد، دست بردارند.

چقدر تأسّف‌بار است که فرانسیس، که باید سعی در چسبیدن به الهیّات داشته باشد، از درک اساس عرضه و تقاضا، یا اثرات ویرانگر تورّم حاصل از بانک‌های مرکزی، ناتوان است. تکرار کاریکاتورهای رایج چپ‌گرایان علیه بازار آزاد، موضوع همیشگی دوران پاپی‌ او بوده است. بنابراین، فرانسیس پیش از سرزنش سرمایه‌داری باید بداند که حرکت به سوی بازار آزاد، به‌ویژه در چین و هند، منجر به کاهش فقر چشمگیری شد که در چند دهه‌ی اخیر شاهد آن بودیم.

نمودارهای ۱ و ۲: کاهش شدید فقر جهانی از سال ۱۹۹۰
تقریباً ۸۰ درصد مردم جهان در سده‌ی نوزدهم در فقر شدید می‌زیستند، مقایسه کنید با ۱۰ درصد از مردم جهان در روزگار کنونی.

نمودارهای ۳ و ۴: کاهش فقر جهانی شدید از سال ۱۸۲۰

آنچه فرانسیس از درک آن ناتوان است این است که، همان‌طور که هنری هازلیت اشاره کرده، «مسئله‌ی واقعی فقر، مسئله‌ی «توزیع» نیست بلکه مسئله‌ی تولید است. فقرا فقیرند، نه به‌خاطر اینکه چیزی از آنان دریغ می‌شود، بلکه به این خاطر که، به هر دلیلی، به‌اندازه‌ی کافی به تولید نمی‌پردازند. تنها راه ماندگار برای درمان فقر آنان افزایش قدرت درآمد آن‌هاست» یعنی مولّدتر ساختن آنان.

دو مؤلّفه برای کاهش فقر وجود دارد:

1. انباشت سرمایه، که از طریق پس‌انداز، سرمایه‌گذاری، و کارآفرینی حاصل می‌شود. این امر تنها در محیطی با احترام کافی به مالکیّت خصوصی، و آزادی قرارداد و مبادله رخ می‌دهد. این چیزی است که به انقلاب صنعتی اجازه داد که جانشین دورانی شود که فقر عظیم توده‌ها معمول بود.

2. تخصّص و مشارکت/ادغام در تقسیم کار.

نمودار ۵: پیش از انقلاب صنعتی فقر گسترده امری عادی بود

ملل ثروتمند برای کمک به ثروتمند شدن ملل فقیر چه باید بکنند؟ آن‌ها باید با حذف فوری و یک‌جانبه‌ی موانع تجاری مانند تعرفه‌ها، سهمیّه‌ها، و مقرّرات، که از صنایع داخلی ناکارآمد در برابر رقابت خارجی محافظت می‌کند، و ملل فقیر را از بهره‌مندی از مزایای تخصّص و مشارکت در تقسیم کار جهانی محروم می‌کند، آغاز کنند (این کار همچنین هزینه‌های زندگی را کاهش می‌دهد و صلح جهانی را موجب می‌گردد.) ملل ثروتمند همچنین باید «کمک‌های خارجی» را متوقّف کنند که فقط به حفظ فساد، حفظ حکومت‌های سوسیالیستی در قدرت در ملل فقیر که تنها دریافت‌کننده‌ی مواجب و هدردهنده‌ی هزینه‌های کلان هستند، کمک می‌کند.

نتیجه:
من شک دارم که پاپ فرانسیس چیز زیادی درباره‌ی اقتصاد بداند. این جرم نیست. ولی، به گفته‌ی روتبارد، «این کاملاً غیرمسئولانه است که درباره‌ی موضوعات اقتصادی نظراتی پرسروصدا داشته باشیم، درحالی‌که نسبت به آن‌ها در وضعیّت جهل و نادانی به‌سر بریم.» درواقع، دقیقاً عدم درک اقتصاد و عملکرد بازارها در کاهش فقر، در میان بسیاری از تکنوکرات‌ها و نخبگان حاکم کشورهاست که سبب می‌شود آن‌ها فکر کنند که به‌سادگی می‌توانند اقتصاد را، بدون پیامدهای قابل‌توجّهی، برای بیش از یک سال متوقّف کنند. خب، شوربختانه، فقر شدید جهانی در بیش از بیست سال گذشته، برای نخستین بار در سال ۲۰۲۰ افزایش یافت. ایده‌ها عواقبی به همراه دارند.

✅ @karkhone

دست‌های بیهوده


| مهدی تدینی


اگر برایتان مهمیم، اگر باور دارید باید صدای رعایا را شنید، اگر قرار نیست تنها زینت‌بخش سریر قدرت شما باشیم، صدای ما را بشنوید. ناخوشیم. مشکلمان هم دقیقاً «ناامنی» است؛ «ناامنی اقتصادی». ما مانند غارت‌شدگانیم؛ چپاول‌شدگان؛ راهزن‌زدگان. راهزن غارتگری که بی‌رحمانه بلای جان ما شده است، اقتصاد نابسامانی است که دسترنج‌ها را می‌بلعد و سال و ماه را می‌سوزاند. و البته این معضل را دیگر نمی‌توان مانند بسیاری نابسامانی‌های دیگر گردن رعیت انداخت.

باور کنید مشکل «روحانی و تیمش» نبود. شاید بتوان در آستانۀ انتخابات با تاختن به کسانی که از سر ناچاری و بی‌گزینگی به روحانی رأی داده بودند، دلی خنک کرد، رأیی اندوخت و امیدی واهی داد، اما این کوفتن بر سر رأی‌دهندگانِ نومید دیروز و رأی‌ندهندگانِ سرخوردۀ امروز، هیولای واقعیت را رام نمی‌کند. نمی‌توان به زخم دستور داد خونریزی نکند. نمی‌توان به سیل دستور داد ویران نکند. نمی‌توان به توفان امر کرد درختان را ریشه برنکند. واقعیت چموش با تازیانۀ کلام رام نمی‌شود.

آنچه می‌گویم از سر اهداف سیاسی نیست؛ که دیگر چه مجال پیگیری آرزوهای سیاسی!؟ حرفم از سر دلسوزی است؛ دلسوزی برای مردم، کشور و حتی برای شمایی که خود و ما را هر روز گرفتارتر می‌کنید. مشکل چیست؟ می‌گویم...

شیوۀ حکمرانی را باید اصلاح کرد. یک بار برای همیشه باید دریابیم «اقتصاد» اولا بر هر چیز است! به ویژه اولا بر «سیاست». اقتصاد چارپای زبان‌بستۀ سیاست نیست که هر دم بر آن تازیانه زنید، هر قدر خواستید از آن بار کشید و گاری‌ سیاست را بر گرده‌اش ببندید. شبی از شب‌ها، این مادیان فرتوت در رگبار و توفان، در گل می‌ماند و با تازیانۀ فرمان‌ها، بخشنامه‌ها و بگیروببند شما برنمی‌خیزد. ما در آستانه ــ یا در میانۀ ــ آن شب تیره‌ایم.

همه‌چیز باید برعکس اینی شود که هست. «سیاست» باید «پادو» و «کارچاق‌کن» اقتصاد باشد. فرمانروای اصلی اقتصاد است و سیاست صرفاً کارپرداز اقتصاد است. در حکمرانی یگانه هدف «مقدس و عدول‌ناپذیر» شکوفایی اقتصاد است. پس سیاست چه می‌شود؟ سیاست چیست؟ سیاست هیچ نیست مگر مناسب‌ترین، دقیق‌ترین و کارآمدترین تدابیر برای رسیدن به این هدف. در واقع این اقتصاد و مصالح اقتصادی است که سیاست را رقم می‌زند. ولاغیر! اگر اقتصاد «امر کند» حفظ و جذب سرمایه، «سیاست» وظیفه دارد هر آنچه باعث این «امر» می‌شود انجام دهد و از هر آنچه مانع این امر می‌شود خودداری کند. اگر اقتصاد امر می‌کند «توسعۀ تولید و صادرات گاز»، سیاست موظف است بی‌درنگ این «امر» را اولویت اول خود انگارد و هر آنچه این هدف را در اسرع وقت محقق می‌کند، انجام دهد و هر آنچه در مسیر این توسعه ممانعت ایجاد می‌کند، از میان بردارد. آمر و ناهی اقتصاد است!

قرار نیست «اقتصاد» خود را با «سیاست» وفق دهد؛ بلکه برعکس، سیاست باید خود را با اوامر اقتصاد وفق دهد. اقتصاد ابزاری برای پیاده‌سازی سیاست نیست، بلکه سیاست ابزار و جاده‌گشای اقتصاد است. چگونه می‌توان اشتغال‌زایی کرد؟ چگونه می‌توان تورم را کاهش داد؟ چگونه می‌توان بیش‌ترین رشد اقتصادی را داشت؟ و چگونه می‌توان تولید ناخالص و درآمد سرانه را افزایش داد؟ سیاست باید بر اساس پاسخ‌های این پرسش‌ها چیده شود. هر چه موجب اشتغالزایی، کاهش تورم، افزایش رشد اقتصاد و افزایش تولید ناخالص و درآمد سرانه می‌شود، باید مبنای سیاست‌ورزی باشد. اما این‌که سیاست فارغ از پیامدهای اقتصادی‌اش تعریف و اجرا شود... نتیجه همین می‌شود که هست.

راه‌حل دیگری وجود ندارد. امنیت در اقتصاد است؛ علاقۀ دوسویه میان شهریار و شهروند در اقتصاد است. اما یقین بدانید برندۀ اصلی این «اولویت اقتصاد بر سیاست» خود شمایید که حکمرانید. می‌دانم دموکراسی‌خواهان از این حرفم می‌رنجند، اما یقین بدانید اگر حکمرانی بر نقطۀ پرگار اقتصاد بچرخد (کاری که هیچ‌گاه نکرده‌اید)، عامۀ مردم حتی سایر مطالبات را فراموش می‌کنند؛ این خاصیت توده است.

اما اگر چنین نکنید، دست‌‌هایمان هر روز بیهوده و بیهوده‌‌تر می‌شود...

✅ @karkhone

حالا شرکت عظیم ساختمانی چینی Kaisa نیز همانند غول بزرگ ساختمانی Evergrande به وضعیت وخیم مالی دچار شده است و معاملات سهامش را متوقّف کرده است. این بحران تازه، به عمق وضعیت خطرناک بازار سهام در چین و شرق آسیا افزوده است.

✅ @karkhone

‍ دوبی ـــ ۱۳۵۴

| مهدی تدینی

یکی از پرسش‌هایی که باید حتماً به آن بپردازیم این است که دولت‌های حاشیۀ جنوبی خلیج فارس به چه روشی و با طی چه مراحلی توسعه یافتند. کیست که عکس‌های ابوظبی و دوبی از اوایل دهۀ ۱۹۶۰ را با وضع امروز آن‌ها مقایسه کند و شگفت‌زده نشود. نمی‌توان منکر این توسعه شد و هیچ پسندیده نیست که با پیشداوری و غرض‌ورزی این پیشرفت و توسعه را ناچیز انگاریم... از دهنکجی به آن‌ چیزی نمی‌گویم که زیبندۀ هیچ انسانی نیست.

توسعه به هر شکل و شمایلی فضیلت حکمرانی است. حکمران موظف به توسعه است و همین اولویت باعث شده است که برخی حتی داغ و درفش دیکتاتوری‌ها را بَهر این امید از رهگذر آن توسعه‌ای هم فراهم شود، تحمل می‌کنند. ما سرِ خود را با این بحث که توسعه چگونه باید باشد و توسعۀ آمرانه خوب است یا بد، به راستی به درد آورده‌ایم. و البته سال‌هاست دعوا داریم که توسعه سیاسی بر توسعه اقتصادی مقدم است یا برعکس؟ به همین دلیل بد نیست الگوهای متفاوت توسعه را مرور کنیم؛ به ویژه کشورها و دولت‌های همسایه‌مان را.

در جستجوی مستندها و ویدئوهایی که روند توسعۀ امارات را نشان دهد، به مستند رپورتاژگونه‌ای از هنرمند و مستندساز ارجمند کشورمان، جناب کامران شیردل، برخورد کردم که از قضا دربردارندۀ تصاویر و داده‌های بسیار مفیدی است. پیش‌تر در کانال مستندهای زیادی از او دیده‌ایم که یکی از دیگری بهتر است. اما این مورد بیش از همۀ مستندهای او به درد نگاه تاریخ‌اندیشانۀ ما می‌خورد.

دعوت می‌کنم این مستند را که در سال ۱۳۵۴ ساخته شده است ببینید. چیزی که بیش از هر چیز در این مستند مرا جذب کرد، لحن بسیار بی‌غرض، صمیمانه و محترمانۀ آن است. درست مانند این است که همسایه‌ای بی‌غرض بخواهد در کمال دوستی و صداقت از حال و روز خوش و موفقیت‌های همسایه‌اش بگوید. این لحن صمیمانه انگار امروز گم شده است که البته این خود نکتۀ بسیار مهم و معناداری است.

این مستند به طور مختصر و مفید ما را با تاریخ، جغرافیا، حکمرانی و به ویژه پروژه‌های توسعه و تجارت در دوبی آشنا می‌کند. چهار نسل از حکمرانان دوبی را در مستند می‌بینیم. از بزرگ‌خاندان آل‌مکتوم، یعنی شیخ سعید تا شیخ محمد بن راشد آل‌مکتوم که امروز امیر دوبی است و وقتی این فیلم ساخته می‌شد وزیر دفاع این امیرنشین بود و با هلیکوپتر به صحرا و گوشه‌وکنار امارت سرکشی می‌کرد.

این مستند یکی از دلچسب‌ترین مستندهایی است که دیده‌ام. دعوت می‌کنم نسخۀ کامل آن را در پیوست همین پست ببینید.

پی‌نوشت:
این مستند را در کانال «فیلم‌های فاخر» یافتم و حجم آن را بدون افت کیفیت پایین آوردم تا دیدن آن برای شما راحت‌تر باشد. آدرس کانال «فیلم‌های فاخر»: @episodefilmchannel

✅ @karkhone

توصیف تورم از منظر نظامی گنجوی:

‏پادشاهی در شهر گذر می‌کرد.
مردی را دید که بزغاله‌ای با خود می‌برد.
شاه گفت: «بزغاله را به چند خریده‌ای؟»
مرد گفت: «خانه‌ای داشتم به این بزغاله فروختم!»
شاه گفت: «خانه‌ای دادی و بزغاله گرفتی؟!»
مرد گفت: «به برکت پادشاهی شما سال دیگر مرغی توانم خرید!!»

مخزن‌الاسرار

پ.ن: این توصیف چندان با تعریف علمی تورم، هماهنگ نیست.
به طور معمول در شرایط تورمی، قیمت کالاها افزایش پیدا می‌کند البته ممکن است این افزایش یکسان نباشد که اغلب هم نیست.
به عبارتی؛ تقریبا ممکن نیست قیمت یک خانه معادل قیمت یک بزغاله شود مگر در وضعیت قحطی یا جنگ!
بیشتر باید به عنوان یک نماد به اون نگاه کنیم و نه به شکل تعریف علمی تورم!

✅ @karkhone

چشم انداز توسعه ایران در دوران شاه

گاهی سخنان بی پایه و اساسی از جانب مرتجعین سرخ و سیاه مطرح میشود مبنی بر اینکه اقتصاد ایران در دوران پهلوی رو به افول بود.
باید حقیقت را از امار و ارقام یافت و برنامه های توسعه ایران را بررسی کرد.
‏محور تحقق توسعه اقتصادی سازمان برنامه و بودجه بود که فرمانفرماییان تا نیمه دوم دهه ۱۳۴۰ و عبدالمجید مجیدی در دهه نخست دهه ۱۳۵۰ آن را اداره میکردند.برنامه پنجم که در دوره فرمانفرماییان، آماده شد، بنا بود در فروردین ۱۳۵۲ آغاز شود. این برنامه جامع ترین برنامه ای بود که تا به آن روز
‏تدوین شده بود. در تخت جمشید با شاه درباره اصول نظری، محتوا و فرایند آن بحث شد و تا آنجا که به فرمانفرماییان مربوط بود شاه نه تنها از آن برنامه خوشش آمد و آن را تأیید کرد،بطوری که همگان تصور کردند فرمانفرماییان نخست وزیر اینده است!‏از سوی دیگر مجیدی تصور می کرد شاه با این برنامه موافق نبود زیرا در نظر داشت برای افزایش چشمگیر در آمد ایران از نفت دست به اقداماتی بزند و بنابراین می دانست که این برنامه تا حد زیادی درآمدهای ایران را کم تر از واقع ارزیابی کرده است.

‏در واقع شاه طی یک سال بهای نفت را به ۱۱/۶۵ دلار به ازای هر بشکه افزایش داد و نیز قرار داد کنسرسیوم را لغو کرد. این به معنای افزایش بسیار زیاد درآمد سالانه ایران از نفت بود، ۱۰۰ برابر بیش از سال ۱۹۵۷- افزایش از ۲۰۰ میلیون دلار به ۲۰ میلیارد دلار.
‏وظیفه مجیدی این بود که این برنامه را بازنگری کند به گونه ای که با درآمدهای جدید تطبیق یابد و این چالشی بی سابقه بود زیرا برنامه ریزی سنتی در ایران معمولا به دلیل کمبود سرمایه محدود می شد؛دراین برهه از زمان موضوع این بود که چگونه قدرت خرید سرمایه را با کمبود عوامل دیگر تطبیق دهند،‏عواملی که در برنامه بازنگری شده آن را کمبود نیروی کار متخصص، قابلیت بالفعل و بالقوه در تسهیلات زیربنایی مانند بنادر، جاده ها و راه آهن، انواع منابع انرژی، مواد لازم برای ساخت و ساز مانند سیمان و آهن و محصولات کشاورزی توصیف می کرد. در جریان رشد سریع اقتصادی، قدرت تولیدی کشور،‏همگام با افزایش منابع مالی و ارزی فزونی نیافته است. در نتیجه، امکانات مالی بخش عمومی و قدرت خرید بخش خصوصی به مراتب بیشتر از حداکثر امکانات تولید داخلی بوده است و وجود ‎تورم در سطح بین المللی و وجود تنگناهای وارداتی و راه ها امکانات بالقوه کشور را برای استفاده از بازارهای خارجی
‏برای رفع دشواری ها و کمبودهای داخلی محدود کرده است.
این برنامه بازنگری شده نارسایی ها را در نظر داشت و می خواست با ارزیابی ظرفیت جذب جامعه آنها را برطرف کند ولی با چالش هایی که رویارویی با آنها و غلبه بر آنها بسیار دشوار به نظر می رسید، روبرو بود.‏در برنامه چهارم، تولید ناخالص ملی از ۶۸۶ میلیارد ریال (۱۰/۲ میلیارد دلار) به ۱۱۶۵ میلیون ریال (۱۷/۳میلیارد دلار) به قیمت ثابت سال ۱۳۵۱ افزایش یافته و به رشد ۱۱/۲ درصد رسیده بود. برنامه پنجم رشدی ۲۵/۹ درصدی را پیش بینی می کرد که باعث افزایش تولید ناخالص ملی بر اساس قیمت های ثابت، ‏به ۳۶۸۶ میلیارد ریال یا ۵۵ میلیارد دلار رسید (عملا در سال ۱۳۵۶ تولید ناخالص ملی به بیش از ۸۰ میلیارد دلار بالغ شد). با توجه به رشد ۲/۹درصدی جمعیت، تولید سرانه ناخالص ملی بنا بود از ۳۷۵۲۳ ریال (۵۵۶دلار) در سال ۱۳۵۰ به ۶۶۵ ۱۰۲(۱۵۲۱ دلار) در سال ۱۳۵۶ برسد (در عمل در سال ۱۳۵۷ ‏تولید سرانه ناخالص ملی به حدود ۲۴۰۰ دلار بالغ شد). هزینه های مصرفی ۷۷/۱درصد تولید ناخالص ملی در سال ۱۳۵۰ بود؛ انتظار می رفت این رقم به ۵۸/۸درصد تولید ناخالص ملی و ۶۶/۱ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۱۳۵۶ کاهش یابد. سیل درآمدهای فراوان نفتی بر موازنه رشد بخش های مختلف اثر گذاشت.
‏برای مثال در فاصله سال های ۱۳۵۰ و ۱۳۵۵ ارزش افزوده در بخش نفت ۵۱/۵ درصد بود، در بخش های صنعت و معدن ۱۸ درصد، در بخش خدمات ۱۶/۲ درصد، و در بخش کشاورزی ۷ درصد بود و در حدی چشمگیر سهم این بخش ها را در تولید ناخالص ملی تغییر می داد.
‏سهم نفت از ۱۹/۵ درصد در پایان برنامه چهارم در سال ۱۳۵۱ به ۴۸/۷ درصد در پایان برنامه پنجم در سال ۱۳۵۶ افزایش یافت در حالی که سهم باقی بخش ها کاهش یافت: سهم کشاورزی که در پایان برنامه سوم در حدود ۳۴/۵٪ بود در پایان برنامه چهارم به ۱۸ درصد و در پایان برنامه پنجم به ۸ درصد کاهش یافت،‏صنایع و معادن از ۲۲/۳ درصد در سال ۱۳۵۱ به ۱۶/۱ درصد در سال ۱۳۵۶ کاهش یافت، سهم خدمات از ۴۰/۱درصد به ۲۷/۲ درصد کاسته شد. درآمدهای ناشی از نفت و گاز که ۶۶۲۸/۵ میلیارد ریال (۹۸/۹ میلیارد دلار) برآورد شده بود، ۷۹/۸ درصد از درآمد دولت را در برنامه پنجم تشکیل می داد که تقریبا ۱۲ برابر
‏دریافتی های دوره برنامه چهارم بود.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

نوآوری گاراژی؟

کارآفرینان نوآوری نظیر استیو جابز، دیوید پکرد و ویلیام هیولت (بنیانگذاران کمپانی فناور HP) به عنوان اشخاصی شناخته می‌شوند که تنها با خلاقیت شخصی خود ایده‌هایی تحول‌بخش در گاراژ منزلشان پدید آوردند و جهان را دگرگون کردند. این نگرش که با عنوان مدل 'نوآوری گاراژی' شناخته می‌شود یک مدل گمراه‌کننده برای فهم فرآیند نوآفرینی می‌باشد و می‌تواند تصورات نادرستی در ذهن نوآوران ایجاد کند. در حقیقت، بسیاری از این نوآوران گاراژی ایده‌هایی که پژوهشگاه‌های علمی و فنیِ دانشگاه‌ها (نظیر دانشگاه استنفورد) و شرکت‌ها (نظیر پژوهشگاه PARC) آفریده‌اند را کپی‌برداری، جرح‌وتعدیل و سرهم‌بندی کرده‌اند و یک محصول تجاری پدید آورده‌اند. علاوه بر آن، ایده‌های فنی بنیادینی که مراکز علمی و پژوهشی پدید آورد‌ه‌اند لزوماً با انگیزه‌های تجاری و اقتصادی تأمین مالی نشده‌اند و از کمک‌های خیّرانه تا وجوه بخش عمومی را به خود جذب کرده‌اند. به بیانی، در پشت پرده‌ی 'قابلیت‌های کارآفرینانه'ی نوآوران گاراژی، سرمایه‌های متخصص انسانی حضور دارند که در دانشگاه و پژوهشگاه مشغول تولید زیرساخت نوآوری هستند.
ناشر: ProgressiveCapitalism

✅ @karkhone

متاورس، تمام و کمال


تمام تلاشم اینه که هرکسی مطلب رو بخونه بتونه یه اسکیمای ذهنی از آینده پیدا کنه - چه دور چه نزدیک .

کلمه Metaverse از ترکیب META به معنی لایه بالاتر و خود ارجاع هست و Universe به معنی جهان و هستی هست. نتیجه میشه جهانی فراتر از بعد فیزیکی ما که ارجاعش به خودش هست (شاید چیزی شبیه به DAO که براش تصمیمات خرد جمعی بگیرن) نه اونچیزی که فیسبوک ادعا کرده ( حداقل تا الان)
کلمه متاورس اولین بار سال 1992 در رمان Snow Crash اثر Neal Stephenson's بیان شد. از نظر مفهومی ما همین الان هم نسبتا داخل متاورس هستیم. هرچه قدر بُعد فیزیکی (مکان) کم رنگ و بُعد غیر فیزیکی (زمان) پر رنگ بشه ما به متاورس نزدیک و نزدیک تر میشیم .
همین الان که من دارم این متن مینویسیم برای شما مهمه که زیرشلواری مامان دوز پوشیدم یا نه ؟ شما که دارین مطلب رو میخونین برای من مهمه روی دیوار خونه تون تابلو اورجینال پیکاسو هست یا نه؟ برای ما چیزی مهم هست که داریم توی همین فضا میبینیم مثلا آواتارها یا ...
پس ما همین الان هم توی متاورس نسبی هستیم که زمان (نحوه ی سپری کردنش و حضور ذهنی در چه توییتی و دایرکت با چه کسی ) رو نسبت به مکان (در کجای فیزیکی ) اولویت میده. اما این فقط شروع متاورس هست.
شاید شما ویدئوهایی مثل این دیده باشید:
https://twitter.com/DCLBlogger/status/1454258028526460930?s=20
که یه دورهمی متاورسی گذاشتن. مثل این میمونه که چند نفر که توی ویس چت گروهی هستن همدیگه رو به صورت 3D ببینن. یعنی به جای عکس پروفایل ، کاراکتر پروفایل داریم که میتونه خودش رو حرکت بده یا برقصه !
همین؟ نه
غیر متمرکز بودن نقطه ی کلیدی متاورسی هست که ما عاشق ش میشیم. چیزی که به هر عضو به چشم شریک نگاه میکنه و باDAO بهش قدرت رای دادن و تصمیم گیری میده بدون اینکه1% فکر کنیم تقلبی شده
همین؟ نه
توی WEB3 ما به مفهوم Meta یا همون خودارجاعی میرسیم. اینترنت روی بلاکچین های غیرمتمرکز پیاده میشه که قابل فیلترینگ نیست و متاورسی که روش پیاده میشه دخالت حکومتی نداره چون قدرت دست مردم هست.
همین؟ نه
همه این ها اگه انجام بشه تازه اینجوری میشه :
گوشی یا کامپیوتر به دست میریم توی توییتری که 3 بعدی هست و به جای اینکه اسپیس بذاریم،میریم ور دل هم میشینیم حرف میزنیم در حال که فیلترشکنی لازم نیست و بابت این فرایند و یه پول یا اعتبار شفاف و غیرفیک عمومی هم کسب میکنیم.
چطور متاورس تر میشه پس ؟
1 - با ارتقا گجت های اختصاصی XR
2 - با ارتقا سرعت زیرساخت اینترنت
3 - با ارتقا اوپتیمایزیشن رییل-تایم انجین ها

بریم که هر کدوم رو خیلی مختصر باز کنیم .

گجت های XR چی ان ؟
کلا به هر چیزی که محیط تعاملی ایجاد میکنه یه R میذارن تهش به نشانه ی Reality اون X اولش هم از Extended میاد ، اون X یه بازی با کلمات هم داره سر اینکه مجهول هست اون X. فعلا اینا رو داریم :
AR
VR
MR
گجت هم میشه وسیله . اسمارت گلس ها گجت های XR ان.
گجت های XR از نظر سخت افزاری سه دسته اند :

_ قدرت پردازش و نمایشگر با موبایل:
https://youtube.com/watch?v=3jjNGRPbFTA
-قدرت پردازش PC و نمایشگر با خود گجت :
https://youtube.com/watch?v=wGQDVZkoK7U
_قدرت پردازش و نمایشگر با خود گجت:
https://youtube.com/watch?v=_uOFWU4o3tw

میشه باز شاخه بندی کرد ولی من به همین بسنده میکنم.
در ابتدا VR اومد :virtual reality
گجت به چشم شما وصل میشه و شما هیچگونه ارتباطی با محیط بیرون ندارین. مثلا:
https://youtube.com/watch?v=Znv7UM4q_pM

ادامه مطلب

✅ @karkhone

چه کالاهایی در دوره‌ی ناصرالدین شاه بیشترین صادرات را داشت؟

✅ @karkhone

| آذری جهرمی

بیایید همراه با هم یک دستور دولتی را در سه پرده بررسی کنیم.

پرده‌ی اول: مسوول حاضر در میدان

رئیس جمهور محترم، در سفرهای استانی، پای درد دل تولید کنندگان استان‌ها نشسته است.
در این جمع احتمالا همه‌ی تولیدکنندگان برجسته آن استان، تاجران و در نهایت مسوولین مربوطه‌ی استانی حاضر، گزارشی از مشکلاتشان را به شرح زیر ارائه می‌کنند:

کرونا، حضور جنس قاچاق در بازار و هزاران دلایل ریز و درشت دیگر باعث شده تا نتوانیم به اهداف اقتصادی خود دست پیدا کنیم. از سویی سررسید بدهی‌ها رسیده است و بانک‌ها در حال ضبط ضمانتنامه‌ها و وثیقه‌های ما هستند. پرونده‌های مفتوحی در دستگاه قضایی با عنوان بدهکاران بانکی داریم و اگر به وضع ما رسیدگی نشود؛ مجبوریم در سال حمایت از تولید، کارگاه و کارخانه را تعطیل کنیم و در نتیجه خودتان بهتر می‌دانید که تعداد زیادی کارگر از کار بیکار خواهندشد و بیکاری یعنی ...

در پایان جلسه، رئیس جمهور هم، طی سخنانی که از رسانه‌ها انعکاس داده می‌شود، به بانک‌ها دستور می‌دهند که: "حق ندارید هیچ واحد تولیدی را به دلیل بدهی تعطیل کنید!"
احتمالا امید و خوشحالی در چهره‌ی حضار در سالن و تماشاکنندگان این سخنان در تلویزیون نمایان می‌شود و در فضای مجازی و رسانه‌ها هم از این اقدام جهادی و انقلابی رئیس جمهور در رسیدگی سریع به وضع کارگران و واحدهای تولیدی قدردانی خواهند شد.
ادامه مطلب در پرده‌ی دوم …

پرده‌ی دوم:

تولید کننده‌ی موفقی پای گیرنده تلویزیون نشسته و با دیدن این سخنان از خود می‌پرسد: در این شرایط چرا من باید بدهی خود را به بانک پرداخت کنم؟ چرا من که در شرایط برابرِ موجود توانسته‌م با زحمت در این رقابت پیروز بشوم از این شرایط استفاده نکنم؟ شم اقتصادی این تولیدکننده‌ی موفق که احتمالا باهوش هم بوده که توانسته شرایط پایداری برای شرکتش به وجود آورد به او می‌گوید به جای پرداخت اقساط، درآمدها را به بخش غیرعملیاتی شرکت یا کارخانه منتقل کن، سکه بخر، زمین خریداری کن یا حتی در رمزارز سرمایه‌گذاری کن. چرا تو باید از قافله تاخیرکنندگان در بازپرداخت بدهی‌های بانکی عقب بمانی؟

احتمالا مدیران بانک‌ها هم که پای همان رسانه نشسته‌اند، درگیر یک حساب و کتاب ساده شده‌اند‌. جبران تامین نقدینگی این دستور رئیس جمهور چقدر می‌شود؟ مجموع مابه‌التفاوت جرایم تاخیر که دستور داده شده که اخذ نشود چقدر می‌شود؟ صورتحساب‌ها پیشاپیش برای دولت پرینت می‌شود و به بانک مرکزی و وزارت اقتصاد ارسال می‌شود…

بانک مرکزی و وزارت اقتصاد دو حالت با این صورتحساب‌ها می‌توانند برخورد کنند.
یا بگویند اعتباری نداریم و قابل پرداخت نیست، که نتیجه روشن است. دستور و وعده رئیس جمهور روی زمین می‌ماند.
و یا مجبورند صورتحساب‌ها را پرداخت کنند تا وعده مسوول روی زمین نماند و لبخندهای کذا نخکشد و هوراهای کشیده شده بر باد نرود.
اما سوال اصلی این است:
از کجا؟

در حقیقت این قول و بازدید رییس‌جمهور به زبان بانکی در «تراز منفی ذخیره قانونی بانک‌ها نزد بانک مرکزی» خودش را نشان خواهد داد. این عملیات به زبان ساده و غیرعلمی همان چاپ کردن پول است.

چاپ پول هم یعنی بی‌ارزش کردن ریال، یعنی افزایش تورم!

به عبارتی دیگر، دست آخر این صورتحساب از جیب مردم پرداخت می‌شود. همان‌ها که لبخند امید به لبشان نشسته بود. البته بی آن‌که از آن‌ها اجازه گرفته شود.

مابه‌التفاوت جرایم تاخیر هم طبعا باید از بودجه سالانه تامین شود. بودجه با کسری مواجه است و در یک کلام، اگر این مابه‌التفاوت بخواهد پرداخت شود، مجددا اثر تورمی بر اقتصاد کشور خواهد داشت. و این یعنی دست کردن دوباره در جیب مردم.

پرده‌ی سوم:

بله. مشکل حل شد و همه در حال هورا کشیدند. ولی با دست‌کردن چندباره در جیب مردم. بی‌اجازه و درسکوت.

حتما شما خواننده‌ی محترم، سوال می‌پرسید که راه حل چیست؟ آیا اشکال در سفر رفتن رییس جمهور است؟ آیا باید اجازه داد کارگر بیکار شود؟ کارخانه تعطیل شود؟ آیا راهکار درستی برای حل معضلات وجود دارد؟

از دیدگاه من نفس حضور رئیس جمهور در استان‌ها و بین مردم یک کار بسیار ارزشمند است. رئیس دولت‌ها و خود دولت‌ها همواره نیازمند محبوبیتند و مردم هم نیاز دارند که احساس کنند از سوی آن‌ها درک می‌شوند و مورد توجه قرار می‌گیرند. محبوبیت، انرژی دولت‌ها برای ایجاد تغییرات است. سفرها حتما باعث افزایش سرمایه اجتماعی دولت خواهد شد و باید به رئیس‌جمهور‌ها برای توجه به این مهم و انرژی زیادی که برای این کار می‌گذارند، خدا قوت گفت.

ادامه مطلب

✅ @karkhone

شرکت دولتی توسعه نیشکر و صنایع جانبی اهواز به منظور "جلوگیری از واردات" و "خودکفایی در تولید شکر" در سال ۱۳۶۹ تاسیس و هزاران هکتار زمین را دربرمی‌گیرد. مشخص نیست دولت، این مقدار زمین‌ را چگونه صاحب شده! وضع فعلی خوزستان حاصل همین دست‌درازی‌های دولتی به منابع آب و الگوی کشت بومی استان است که با رمز "توسعه" انجام پذیرفت. در ادامه بخشی از خاطرات ۱۸ آبان ۷۷ رفسنجانی را بخوانید:

"به واحد امیرکبیر در شرکت کشت و صنعت نیشکر اهواز رفتیم. از مزارع و مرکز پمپاژ آب و نحوه برداشت و کاشت و شیرین‌کردن زمین‌ها و زه‌کشی و آبیاری و سپس کارخانهء در دست ساخت شکر، بازدید کردیم و آقایان کلانتری، طباطبایی و مفیدی، توضیحات دادند...در هفت واحد و مجموعاً ۸۰هزار هکتار نیشکر، و هفت واحد کارخانه شکر و چهار واحد کارخانه کاغذ و هفت واحد خوراک دام و... خواهد بود...از آنجا به مزرعه اُکالیپتوسِ خرمشهر رفتیم. ۲۵هزار هکتار و یک کارخانه تولید خمیرکاغذ و هزار هکتار پرورش ماهی در دست احداث است. استاندار و بعضی مسئولان محلی، اعتقاد دارند بهتر است زمین‌ها به مردم واگذار شود. از کانال‌ها، مزرعه، استخرها و مرکز پمپاژ آب، بازدید کردیم."

✅ @karkhone

حکومت نظامی در اقتصاد ایران

گفته می‌شود کسانی که تاریخ نخوانند و از آن درس نگیرند لاجرم محکوم به تکرار و تجربه آنند. زمانی که رشد اقتصادی شوروی، غرب را در بهت و حیرت فرو برده بود و چیرگی سوسیالیسم بر دنیا محتوم تصور می‌شود یک منطق ساده اما بسیار محکم شکست تمام این خانه پوشالی را پیش‌بینی کرد. لودویگ فون میزس اقتصاددان شهیر اتریشی محاسبه‌ناپذیر بودن برنامه‌ریزی متمرکز را عامل شکست شوروی می‌دانست و تاریخ ثابت کرد این پیش‌بینی چقدر صحیح است.

از دیرباز نهادی کذایی به نام ستاد تنظیم بازار که از رده ملی تا رده شهرستانی را دربرگرفته وظیفه رصد، نظارت و سیاست‌گذاری در بازار را برعهده داشته است. ستادی که همچنان در حال تنظیم! کردن ماشین بازار است اما همه شاهدیم که چه نتیجه‌ای حاصل شده است.

از زمان استقرار دولت جدید، وزیر صمت همواره بر این موضوع تأکید داشته است که عامل گرانی‌ها ( به زعم او) نظام توزیع است و لذا می‌بایست با رصد کالاها از مبدأ تا مقصد و نظارت بر توزیع این مشکل را حل کرد. گویا این اظهار نظر شاذ در حد ادعا باقی نمانده و آقای وزیر در صحنه عمل در حال پیاده سازی سامانه‌ای برای تعقیب و گریز کالاهاست.

سامانه جامع تجارت از سال 97 توسط مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت صمت به عنوان درگاه واحد تجارت طراحی و راه‌اندازی شده است که وزیر صمت منابع و نیروی انسانی وزارت متبوع را از زمان تصدی، برای توسعه این سامانه بسیج کرده است که بر اساس ادعای متولیان امر، خروجی این سامانه کنترل و رصد کالاهای اساسی و به تدریج تمامی کالاها در سطح کشور است به نحوی که از تولید کننده و واردکننده، زنجیره توزیع و تا مصرف کننده وضعیت کالاها قابل رصد است.

طراحان مدعی هستند با استفاده از این سامانه قبل از کمبود هر کالایی در بازار قادر به پیش بینی و برنامه‌ریزی برای تأمین کالا هستند به نحوی که به عنوان مثال حتی قادرند پیش‌بینی نمایند در چه تاریخی چه میزان مرغ در بازار موجود خواهد بود و چه میزان مصرف خواهیم داشت و بدین ترتیب امکان برنامه‌ریزی برای جوجه ریزی نیز وجود خواهد داشت و قادرند به طور دقیق پیش‌بینی نمایند که چه زمانی محدودیت‌های تجاری اعمال نموده و همچنین قیمت مصوب کالاها بدین ترتیب توسط سامانه قابل تعیین است و اقدامات تعزیراتی نیز بدین ترتیب مستند و نظام‌مند خواهد شد.

لازم به توضیح نیست که مدعیان اصولا نمی‌دانند در مورد چه چیزی صحبت می‌کنند و هیچ برآوردی از ابعاد موضوع ندارند اما ضمانت اجرای تأمین داده‌های مورد نیاز این سامانه منوط شدن ارائه هرگونه خدمات دولتی به ثبت اطلاعات در این سامانه است به نحوی که ثبت سفارش توسط واردکنندگان، تخصیص مواد اولیه به تولید کنندگان، ارائه خدمات بانکی و ارزی، بیمه‌ای، گمرکی و اصولا هر گونه خدمات در صورتی امکان‌پذیر است که فعالان بازار داده‌های خود را در این سامانه ثبت و ضبط نمایند. همچنین ادعا می‌شود دیگر سامانه‌های مرتبط در کشور نیز به این سامانه متصل خواهد بود به نحوی که امکان صحت سنجی اطلاعات نیز فراهم گردد.

در اینکه این دعاها چقدر قابل تحقق است نیاز به توضیح نیست اما نکته اساسی، تحمیل محدودیت‌های جدیدی در سونامی بروکراسی حاکم بر کشور بر فعالان اقتصادی است. افرادی که در شرایط تحریم و انواع محدودیت‌های تحمیلی از سوی دولت به سختی در حال فعالیت‌اند و حال باید شاهد فشارهای جدیدی از سوی این جماعت باشند.

گویا اقتصاد نئولیبرال! ایران در حال افتادن در ورطه‌ای جدید از برنامه‌ریزی متمرکز است و دولت از این رهگذر به خیال خام خود کنترل تولید و توزیع کالا را در اختیار گرفته تا بتواند نوعی از حکومت نظامی اقتصادی را برقرار سازد. در شکست این توهم هیچ شکی وجود ندارد اما حیف و میل منابع محدود کشور، تحمیل هزینه‌های جدید به فعالان اقتصادی و در نهایت تحمیل هزینه گزاف کمبود کالا و تورم به مردم موضوعی است که تصور نمی‌کنم فاطمی امین‌ها و جماعت حاکم بر کشور قادر به درک آن باشند. گویا به زودی شاهد تکرار یک تراژدی خواهیم بود اما این بار در قالب کمدی.

✅ @karkhone

اگر شما اروپایی‌ها خودتان را برتر می‌دانید، ما عقده‌ای نداریم. هیچگاه فراموش نکنید هر آنچه امروز دارید را ما[ایران] سه هزار سال پیش به شما آموزش داده‌ایم!

Oriana Fallaci, Interview with History(New York,1977), p.286.

✅ @karkhone