Karkhoone | کارخانه | کارخونه
7.3K subscribers
4.04K photos
472 videos
81 files
1.42K links
کارآفرینی به روایتی دیگر...


وبسایت:
Karkhoone.com

توییتر:
twitter.com/karkhoone

📌گروه تبلیغاتی عدد:
@ADD_ADDS

دالان ارتباطی:
@channel_kar
Download Telegram
| یاسر خوشنویس

چند هفته پیش، دعوت شدم به جلسه‌ای در یکی از مراکز پزشکی. آقایی گفت استاد تمام دانشگاه تهرانم و مدیر مرکز تحقیقاتی چه و چه. ایده‌ای داشت که خودش را بدجور شیفته کرده بود: به هر کس که اطلاعات پزشکی به ما می‌دهد، توکن دیجیتال می‌دهیم؛ بعد با توکن‌ها خریدوفروش خواهد و سرانجام دولت را تضعیف خواهیم کرد.

برایش درباره امید ریاضی موفقیت چنین مدل کسب‌وکاری صحبت کردم. نفهمید؛ اینقدر هم ریاضی نمی‌دانست و می‌خواست در حوزه رمزارز و بلاک‌چین کار کند! گفت هر کس بحث را "دشوار" می‌کند، می‌خواهد حرفش را با پیچیده‌گویی، به نفع خود پیش ببرد.

از قضا، خلبان هم بود. گفتم احتمال اینکه منِ یاسر که تا به حال وارد کابین خلبان نشده‌ام، هواپیمایی را از مهرآباد بلند کنم و در خارک فرود آورم، چقدر است. گفت صفر. گفتم بخت شما هم برای معامله کردن با توکن‌تان همینقدر است. خدانگهدار.

چه می‌کشیم از دست مهندسان و پزشکان که فکر می‌کنند چون دکترای حرفه‌ای دارند، علی‌الاصول می‌توانند به هر کاری وارد شوند. چه عاقبتی خواهد داشت، کشوری که در آن، مهندسان و پزشکان همه‌کاره شده‌اند. هیهات از نادانی و خودشیفتگی.

✅ @karkhone
عذرخواهی میکنم، به نمایندگی از همه

| مسعود صرامی

شورای اسلامی شهر اصفهان، فعالیتهای مسعود صرامی کارآفرین برجسته اصفهانی و بنیانگذار سیتی سنتر را مورد حمله قرار داده و آن را مخل مبانی اسلامی دانست.
دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی، ساخت سیتی‌سنترها در اصفهان را نشانه‌ای از فاصله‌گیری این شهر از مبانی اسلامی دانست.

من مسعود صرامی بابت اشتباهاتی که برای بهتر زیستن مردم در طی ۵۹ سال فعالیت تولیدی ، اقتصادی ، رفاهی ، درمانی ، گردشگری و اشتغال جوانان شهرم انجام داده ام از تمام انان که این خدمات را مناسب مردم نمیدانند معذرت میخواهم .
بابت اینکه اجازه ندادم باطری خارجی وارد کشور شود و سالانه دو میلیون باطری تولید نمودم معذرت میخواهم بدلیل انکه نگذاشتم بیمار سرطانی اصفهان برای دریافت خدمات درمانی به ترکیه ، تهران ، شیراز ، کاشان و شهرکرد برود طلب بخشش میکنم.

بدلیل انکه هیچیک از مجموعه های تجاری ، گردشگری و رفاهی را در چهارباغ ، امادگاه و شیخ مفید نساختم عذر خواهی میکنم .

بخاطر ایجاد ۲۵ هزار شغل پایدار بدونه استفاده از رانت و وام بانکی معذرت میخوام .

بدلیل اینکه روزانه دهها هزار اتومبیل را از هسته شهر به پوسته شهر انتقال میدهیم تا به سهم خود بار ترافیکی شهر را کاهش دهیم طلب بخشش میکنم .
از اینکه جهت ساخت و راه اندازی تاسیسات و فضای سبز در پروژه های ساخته شده از اب شرب مردم استفاده ننمودیم و جهت تبدیل ابهای خاکستری سرمایه گذاری جهت ایجاد تصفیه خانه کردم معذرت میخواهم.

از اینکه برای دختر و پسر دانشجوی شهرستانی که توان تامین هزینه خود را ندارد کار ایجاد نمودم معذرت میخواهم .

از اینکه دلیلی شدیم تا مسافر بیشتری به شهر اصفهان بیاید و اب و نان و هوای شهر اصفهان را استفاده کند و خرید سوغات اصفهان را با خود بهمراه ببرد معذرت میخواهم.

بدلیل انکه امکاناتی ایجاد نمودیم که مردم کاوه ، چمران و ملک شهر از این پس در سرما و گرما با اتوبوس و یا ماشین شخصی کرایه به دروازه دولت و‌ چهار راه تختی نیایند و در زمان برگشت بعد از ساعت کار اتوبوس شهری در شب با اتومبیل های ناشناس به خانه برگردند و‌مورد نگاه احتمالی ناپاکان قرار گیرند معذرت میخواهم.

✅ @karkhone
پاپ فرانسیس بار دیگر سرمایه‌داری را به‌خاطر گرسنگی جهانی مقصر دانست

| جیمز گارانیون

ماه گذشته، در «روز جهانی غذا»، پاپ فرانسیس در سه توییت ما را با سخنان حکیمانه‌ی اقتصادی مورد لطف قرار داد، و عملاً بنگاه‌های آزاد و سرمایه‌داری را به‌خاطر تداوم گرسنگی در جهان سرزنش کرد:

1. مبارزه با گرسنگی می‌طلبد که ما بر منطق غیرانسانی بازار، که حریصانه بر سود اقتصادی و تقلیل غذا به یک کالا متمرکز شده، غلبه کنیم، و منطق همبستگی را تقویّت کنیم.
2. ما باید الگوهای اجتماعی-اقتصادی خود را طوری تعدیل کنیم که چهره‌ی انسانی داشته باشند؛ زیرا بسیاری از الگوها این چهره را از دست داده‌اند. با اندیشیدن به این اوضاع، می‌خواهم، به نام خدا، درخواست کنم:
3. شرکت‌های بزرگ موادّ غذایی از تحمیل ساختار تولید و توزیع انحصاری که قیمت‌ها را افزایش می‌دهد، و نان را از گرسنگان دریغ می‌دارد، دست بردارند.

چقدر تأسّف‌بار است که فرانسیس، که باید سعی در چسبیدن به الهیّات داشته باشد، از درک اساس عرضه و تقاضا، یا اثرات ویرانگر تورّم حاصل از بانک‌های مرکزی، ناتوان است. تکرار کاریکاتورهای رایج چپ‌گرایان علیه بازار آزاد، موضوع همیشگی دوران پاپی‌ او بوده است. بنابراین، فرانسیس پیش از سرزنش سرمایه‌داری باید بداند که حرکت به سوی بازار آزاد، به‌ویژه در چین و هند، منجر به کاهش فقر چشمگیری شد که در چند دهه‌ی اخیر شاهد آن بودیم.

نمودارهای ۱ و ۲: کاهش شدید فقر جهانی از سال ۱۹۹۰
تقریباً ۸۰ درصد مردم جهان در سده‌ی نوزدهم در فقر شدید می‌زیستند، مقایسه کنید با ۱۰ درصد از مردم جهان در روزگار کنونی.

نمودارهای ۳ و ۴: کاهش فقر جهانی شدید از سال ۱۸۲۰

آنچه فرانسیس از درک آن ناتوان است این است که، همان‌طور که هنری هازلیت اشاره کرده، «مسئله‌ی واقعی فقر، مسئله‌ی «توزیع» نیست بلکه مسئله‌ی تولید است. فقرا فقیرند، نه به‌خاطر اینکه چیزی از آنان دریغ می‌شود، بلکه به این خاطر که، به هر دلیلی، به‌اندازه‌ی کافی به تولید نمی‌پردازند. تنها راه ماندگار برای درمان فقر آنان افزایش قدرت درآمد آن‌هاست» یعنی مولّدتر ساختن آنان.

دو مؤلّفه برای کاهش فقر وجود دارد:

1. انباشت سرمایه، که از طریق پس‌انداز، سرمایه‌گذاری، و کارآفرینی حاصل می‌شود. این امر تنها در محیطی با احترام کافی به مالکیّت خصوصی، و آزادی قرارداد و مبادله رخ می‌دهد. این چیزی است که به انقلاب صنعتی اجازه داد که جانشین دورانی شود که فقر عظیم توده‌ها معمول بود.

2. تخصّص و مشارکت/ادغام در تقسیم کار.

نمودار ۵: پیش از انقلاب صنعتی فقر گسترده امری عادی بود

ملل ثروتمند برای کمک به ثروتمند شدن ملل فقیر چه باید بکنند؟ آن‌ها باید با حذف فوری و یک‌جانبه‌ی موانع تجاری مانند تعرفه‌ها، سهمیّه‌ها، و مقرّرات، که از صنایع داخلی ناکارآمد در برابر رقابت خارجی محافظت می‌کند، و ملل فقیر را از بهره‌مندی از مزایای تخصّص و مشارکت در تقسیم کار جهانی محروم می‌کند، آغاز کنند (این کار همچنین هزینه‌های زندگی را کاهش می‌دهد و صلح جهانی را موجب می‌گردد.) ملل ثروتمند همچنین باید «کمک‌های خارجی» را متوقّف کنند که فقط به حفظ فساد، حفظ حکومت‌های سوسیالیستی در قدرت در ملل فقیر که تنها دریافت‌کننده‌ی مواجب و هدردهنده‌ی هزینه‌های کلان هستند، کمک می‌کند.

نتیجه:
من شک دارم که پاپ فرانسیس چیز زیادی درباره‌ی اقتصاد بداند. این جرم نیست. ولی، به گفته‌ی روتبارد، «این کاملاً غیرمسئولانه است که درباره‌ی موضوعات اقتصادی نظراتی پرسروصدا داشته باشیم، درحالی‌که نسبت به آن‌ها در وضعیّت جهل و نادانی به‌سر بریم.» درواقع، دقیقاً عدم درک اقتصاد و عملکرد بازارها در کاهش فقر، در میان بسیاری از تکنوکرات‌ها و نخبگان حاکم کشورهاست که سبب می‌شود آن‌ها فکر کنند که به‌سادگی می‌توانند اقتصاد را، بدون پیامدهای قابل‌توجّهی، برای بیش از یک سال متوقّف کنند. خب، شوربختانه، فقر شدید جهانی در بیش از بیست سال گذشته، برای نخستین بار در سال ۲۰۲۰ افزایش یافت. ایده‌ها عواقبی به همراه دارند.

✅ @karkhone
دست‌های بیهوده


| مهدی تدینی


اگر برایتان مهمیم، اگر باور دارید باید صدای رعایا را شنید، اگر قرار نیست تنها زینت‌بخش سریر قدرت شما باشیم، صدای ما را بشنوید. ناخوشیم. مشکلمان هم دقیقاً «ناامنی» است؛ «ناامنی اقتصادی». ما مانند غارت‌شدگانیم؛ چپاول‌شدگان؛ راهزن‌زدگان. راهزن غارتگری که بی‌رحمانه بلای جان ما شده است، اقتصاد نابسامانی است که دسترنج‌ها را می‌بلعد و سال و ماه را می‌سوزاند. و البته این معضل را دیگر نمی‌توان مانند بسیاری نابسامانی‌های دیگر گردن رعیت انداخت.

باور کنید مشکل «روحانی و تیمش» نبود. شاید بتوان در آستانۀ انتخابات با تاختن به کسانی که از سر ناچاری و بی‌گزینگی به روحانی رأی داده بودند، دلی خنک کرد، رأیی اندوخت و امیدی واهی داد، اما این کوفتن بر سر رأی‌دهندگانِ نومید دیروز و رأی‌ندهندگانِ سرخوردۀ امروز، هیولای واقعیت را رام نمی‌کند. نمی‌توان به زخم دستور داد خونریزی نکند. نمی‌توان به سیل دستور داد ویران نکند. نمی‌توان به توفان امر کرد درختان را ریشه برنکند. واقعیت چموش با تازیانۀ کلام رام نمی‌شود.

آنچه می‌گویم از سر اهداف سیاسی نیست؛ که دیگر چه مجال پیگیری آرزوهای سیاسی!؟ حرفم از سر دلسوزی است؛ دلسوزی برای مردم، کشور و حتی برای شمایی که خود و ما را هر روز گرفتارتر می‌کنید. مشکل چیست؟ می‌گویم...

شیوۀ حکمرانی را باید اصلاح کرد. یک بار برای همیشه باید دریابیم «اقتصاد» اولا بر هر چیز است! به ویژه اولا بر «سیاست». اقتصاد چارپای زبان‌بستۀ سیاست نیست که هر دم بر آن تازیانه زنید، هر قدر خواستید از آن بار کشید و گاری‌ سیاست را بر گرده‌اش ببندید. شبی از شب‌ها، این مادیان فرتوت در رگبار و توفان، در گل می‌ماند و با تازیانۀ فرمان‌ها، بخشنامه‌ها و بگیروببند شما برنمی‌خیزد. ما در آستانه ــ یا در میانۀ ــ آن شب تیره‌ایم.

همه‌چیز باید برعکس اینی شود که هست. «سیاست» باید «پادو» و «کارچاق‌کن» اقتصاد باشد. فرمانروای اصلی اقتصاد است و سیاست صرفاً کارپرداز اقتصاد است. در حکمرانی یگانه هدف «مقدس و عدول‌ناپذیر» شکوفایی اقتصاد است. پس سیاست چه می‌شود؟ سیاست چیست؟ سیاست هیچ نیست مگر مناسب‌ترین، دقیق‌ترین و کارآمدترین تدابیر برای رسیدن به این هدف. در واقع این اقتصاد و مصالح اقتصادی است که سیاست را رقم می‌زند. ولاغیر! اگر اقتصاد «امر کند» حفظ و جذب سرمایه، «سیاست» وظیفه دارد هر آنچه باعث این «امر» می‌شود انجام دهد و از هر آنچه مانع این امر می‌شود خودداری کند. اگر اقتصاد امر می‌کند «توسعۀ تولید و صادرات گاز»، سیاست موظف است بی‌درنگ این «امر» را اولویت اول خود انگارد و هر آنچه این هدف را در اسرع وقت محقق می‌کند، انجام دهد و هر آنچه در مسیر این توسعه ممانعت ایجاد می‌کند، از میان بردارد. آمر و ناهی اقتصاد است!

قرار نیست «اقتصاد» خود را با «سیاست» وفق دهد؛ بلکه برعکس، سیاست باید خود را با اوامر اقتصاد وفق دهد. اقتصاد ابزاری برای پیاده‌سازی سیاست نیست، بلکه سیاست ابزار و جاده‌گشای اقتصاد است. چگونه می‌توان اشتغال‌زایی کرد؟ چگونه می‌توان تورم را کاهش داد؟ چگونه می‌توان بیش‌ترین رشد اقتصادی را داشت؟ و چگونه می‌توان تولید ناخالص و درآمد سرانه را افزایش داد؟ سیاست باید بر اساس پاسخ‌های این پرسش‌ها چیده شود. هر چه موجب اشتغالزایی، کاهش تورم، افزایش رشد اقتصاد و افزایش تولید ناخالص و درآمد سرانه می‌شود، باید مبنای سیاست‌ورزی باشد. اما این‌که سیاست فارغ از پیامدهای اقتصادی‌اش تعریف و اجرا شود... نتیجه همین می‌شود که هست.

راه‌حل دیگری وجود ندارد. امنیت در اقتصاد است؛ علاقۀ دوسویه میان شهریار و شهروند در اقتصاد است. اما یقین بدانید برندۀ اصلی این «اولویت اقتصاد بر سیاست» خود شمایید که حکمرانید. می‌دانم دموکراسی‌خواهان از این حرفم می‌رنجند، اما یقین بدانید اگر حکمرانی بر نقطۀ پرگار اقتصاد بچرخد (کاری که هیچ‌گاه نکرده‌اید)، عامۀ مردم حتی سایر مطالبات را فراموش می‌کنند؛ این خاصیت توده است.

اما اگر چنین نکنید، دست‌‌هایمان هر روز بیهوده و بیهوده‌‌تر می‌شود...

✅ @karkhone
Karkhoone | کارخانه | کارخونه
شرکت Evergrande، غول بزرگ ساختمان و املاک چین، یکی از مهمترین و مبنایی‎ترین شرکتهای اقتصادی این کشور است که حالا معمّای بزرگ اقتصاد و فایننس دنیا شده است. اینش رکت که 200 هزار کارمند دارد و مدّعی ایجاد 3 و نیم میلیون شغل غیرمستقیم... در سال!است... حالا 300…
حالا شرکت عظیم ساختمانی چینی Kaisa نیز همانند غول بزرگ ساختمانی Evergrande به وضعیت وخیم مالی دچار شده است و معاملات سهامش را متوقّف کرده است. این بحران تازه، به عمق وضعیت خطرناک بازار سهام در چین و شرق آسیا افزوده است.

✅ @karkhone
‍ دوبی ـــ ۱۳۵۴

| مهدی تدینی

یکی از پرسش‌هایی که باید حتماً به آن بپردازیم این است که دولت‌های حاشیۀ جنوبی خلیج فارس به چه روشی و با طی چه مراحلی توسعه یافتند. کیست که عکس‌های ابوظبی و دوبی از اوایل دهۀ ۱۹۶۰ را با وضع امروز آن‌ها مقایسه کند و شگفت‌زده نشود. نمی‌توان منکر این توسعه شد و هیچ پسندیده نیست که با پیشداوری و غرض‌ورزی این پیشرفت و توسعه را ناچیز انگاریم... از دهنکجی به آن‌ چیزی نمی‌گویم که زیبندۀ هیچ انسانی نیست.

توسعه به هر شکل و شمایلی فضیلت حکمرانی است. حکمران موظف به توسعه است و همین اولویت باعث شده است که برخی حتی داغ و درفش دیکتاتوری‌ها را بَهر این امید از رهگذر آن توسعه‌ای هم فراهم شود، تحمل می‌کنند. ما سرِ خود را با این بحث که توسعه چگونه باید باشد و توسعۀ آمرانه خوب است یا بد، به راستی به درد آورده‌ایم. و البته سال‌هاست دعوا داریم که توسعه سیاسی بر توسعه اقتصادی مقدم است یا برعکس؟ به همین دلیل بد نیست الگوهای متفاوت توسعه را مرور کنیم؛ به ویژه کشورها و دولت‌های همسایه‌مان را.

در جستجوی مستندها و ویدئوهایی که روند توسعۀ امارات را نشان دهد، به مستند رپورتاژگونه‌ای از هنرمند و مستندساز ارجمند کشورمان، جناب کامران شیردل، برخورد کردم که از قضا دربردارندۀ تصاویر و داده‌های بسیار مفیدی است. پیش‌تر در کانال مستندهای زیادی از او دیده‌ایم که یکی از دیگری بهتر است. اما این مورد بیش از همۀ مستندهای او به درد نگاه تاریخ‌اندیشانۀ ما می‌خورد.

دعوت می‌کنم این مستند را که در سال ۱۳۵۴ ساخته شده است ببینید. چیزی که بیش از هر چیز در این مستند مرا جذب کرد، لحن بسیار بی‌غرض، صمیمانه و محترمانۀ آن است. درست مانند این است که همسایه‌ای بی‌غرض بخواهد در کمال دوستی و صداقت از حال و روز خوش و موفقیت‌های همسایه‌اش بگوید. این لحن صمیمانه انگار امروز گم شده است که البته این خود نکتۀ بسیار مهم و معناداری است.

این مستند به طور مختصر و مفید ما را با تاریخ، جغرافیا، حکمرانی و به ویژه پروژه‌های توسعه و تجارت در دوبی آشنا می‌کند. چهار نسل از حکمرانان دوبی را در مستند می‌بینیم. از بزرگ‌خاندان آل‌مکتوم، یعنی شیخ سعید تا شیخ محمد بن راشد آل‌مکتوم که امروز امیر دوبی است و وقتی این فیلم ساخته می‌شد وزیر دفاع این امیرنشین بود و با هلیکوپتر به صحرا و گوشه‌وکنار امارت سرکشی می‌کرد.

این مستند یکی از دلچسب‌ترین مستندهایی است که دیده‌ام. دعوت می‌کنم نسخۀ کامل آن را در پیوست همین پست ببینید.

پی‌نوشت:
این مستند را در کانال «فیلم‌های فاخر» یافتم و حجم آن را بدون افت کیفیت پایین آوردم تا دیدن آن برای شما راحت‌تر باشد. آدرس کانال «فیلم‌های فاخر»: @episodefilmchannel

✅ @karkhone
توصیف تورم از منظر نظامی گنجوی:

‏پادشاهی در شهر گذر می‌کرد.
مردی را دید که بزغاله‌ای با خود می‌برد.
شاه گفت: «بزغاله را به چند خریده‌ای؟»
مرد گفت: «خانه‌ای داشتم به این بزغاله فروختم!»
شاه گفت: «خانه‌ای دادی و بزغاله گرفتی؟!»
مرد گفت: «به برکت پادشاهی شما سال دیگر مرغی توانم خرید!!»

مخزن‌الاسرار

پ.ن: این توصیف چندان با تعریف علمی تورم، هماهنگ نیست.
به طور معمول در شرایط تورمی، قیمت کالاها افزایش پیدا می‌کند البته ممکن است این افزایش یکسان نباشد که اغلب هم نیست.
به عبارتی؛ تقریبا ممکن نیست قیمت یک خانه معادل قیمت یک بزغاله شود مگر در وضعیت قحطی یا جنگ!
بیشتر باید به عنوان یک نماد به اون نگاه کنیم و نه به شکل تعریف علمی تورم!

✅ @karkhone
چشم انداز توسعه ایران در دوران شاه

گاهی سخنان بی پایه و اساسی از جانب مرتجعین سرخ و سیاه مطرح میشود مبنی بر اینکه اقتصاد ایران در دوران پهلوی رو به افول بود.
باید حقیقت را از امار و ارقام یافت و برنامه های توسعه ایران را بررسی کرد.
‏محور تحقق توسعه اقتصادی سازمان برنامه و بودجه بود که فرمانفرماییان تا نیمه دوم دهه ۱۳۴۰ و عبدالمجید مجیدی در دهه نخست دهه ۱۳۵۰ آن را اداره میکردند.برنامه پنجم که در دوره فرمانفرماییان، آماده شد، بنا بود در فروردین ۱۳۵۲ آغاز شود. این برنامه جامع ترین برنامه ای بود که تا به آن روز
‏تدوین شده بود. در تخت جمشید با شاه درباره اصول نظری، محتوا و فرایند آن بحث شد و تا آنجا که به فرمانفرماییان مربوط بود شاه نه تنها از آن برنامه خوشش آمد و آن را تأیید کرد،بطوری که همگان تصور کردند فرمانفرماییان نخست وزیر اینده است!‏از سوی دیگر مجیدی تصور می کرد شاه با این برنامه موافق نبود زیرا در نظر داشت برای افزایش چشمگیر در آمد ایران از نفت دست به اقداماتی بزند و بنابراین می دانست که این برنامه تا حد زیادی درآمدهای ایران را کم تر از واقع ارزیابی کرده است.

‏در واقع شاه طی یک سال بهای نفت را به ۱۱/۶۵ دلار به ازای هر بشکه افزایش داد و نیز قرار داد کنسرسیوم را لغو کرد. این به معنای افزایش بسیار زیاد درآمد سالانه ایران از نفت بود، ۱۰۰ برابر بیش از سال ۱۹۵۷- افزایش از ۲۰۰ میلیون دلار به ۲۰ میلیارد دلار.
‏وظیفه مجیدی این بود که این برنامه را بازنگری کند به گونه ای که با درآمدهای جدید تطبیق یابد و این چالشی بی سابقه بود زیرا برنامه ریزی سنتی در ایران معمولا به دلیل کمبود سرمایه محدود می شد؛دراین برهه از زمان موضوع این بود که چگونه قدرت خرید سرمایه را با کمبود عوامل دیگر تطبیق دهند،‏عواملی که در برنامه بازنگری شده آن را کمبود نیروی کار متخصص، قابلیت بالفعل و بالقوه در تسهیلات زیربنایی مانند بنادر، جاده ها و راه آهن، انواع منابع انرژی، مواد لازم برای ساخت و ساز مانند سیمان و آهن و محصولات کشاورزی توصیف می کرد. در جریان رشد سریع اقتصادی، قدرت تولیدی کشور،‏همگام با افزایش منابع مالی و ارزی فزونی نیافته است. در نتیجه، امکانات مالی بخش عمومی و قدرت خرید بخش خصوصی به مراتب بیشتر از حداکثر امکانات تولید داخلی بوده است و وجود ‎تورم در سطح بین المللی و وجود تنگناهای وارداتی و راه ها امکانات بالقوه کشور را برای استفاده از بازارهای خارجی
‏برای رفع دشواری ها و کمبودهای داخلی محدود کرده است.
این برنامه بازنگری شده نارسایی ها را در نظر داشت و می خواست با ارزیابی ظرفیت جذب جامعه آنها را برطرف کند ولی با چالش هایی که رویارویی با آنها و غلبه بر آنها بسیار دشوار به نظر می رسید، روبرو بود.‏در برنامه چهارم، تولید ناخالص ملی از ۶۸۶ میلیارد ریال (۱۰/۲ میلیارد دلار) به ۱۱۶۵ میلیون ریال (۱۷/۳میلیارد دلار) به قیمت ثابت سال ۱۳۵۱ افزایش یافته و به رشد ۱۱/۲ درصد رسیده بود. برنامه پنجم رشدی ۲۵/۹ درصدی را پیش بینی می کرد که باعث افزایش تولید ناخالص ملی بر اساس قیمت های ثابت، ‏به ۳۶۸۶ میلیارد ریال یا ۵۵ میلیارد دلار رسید (عملا در سال ۱۳۵۶ تولید ناخالص ملی به بیش از ۸۰ میلیارد دلار بالغ شد). با توجه به رشد ۲/۹درصدی جمعیت، تولید سرانه ناخالص ملی بنا بود از ۳۷۵۲۳ ریال (۵۵۶دلار) در سال ۱۳۵۰ به ۶۶۵ ۱۰۲(۱۵۲۱ دلار) در سال ۱۳۵۶ برسد (در عمل در سال ۱۳۵۷ ‏تولید سرانه ناخالص ملی به حدود ۲۴۰۰ دلار بالغ شد). هزینه های مصرفی ۷۷/۱درصد تولید ناخالص ملی در سال ۱۳۵۰ بود؛ انتظار می رفت این رقم به ۵۸/۸درصد تولید ناخالص ملی و ۶۶/۱ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۱۳۵۶ کاهش یابد. سیل درآمدهای فراوان نفتی بر موازنه رشد بخش های مختلف اثر گذاشت.
‏برای مثال در فاصله سال های ۱۳۵۰ و ۱۳۵۵ ارزش افزوده در بخش نفت ۵۱/۵ درصد بود، در بخش های صنعت و معدن ۱۸ درصد، در بخش خدمات ۱۶/۲ درصد، و در بخش کشاورزی ۷ درصد بود و در حدی چشمگیر سهم این بخش ها را در تولید ناخالص ملی تغییر می داد.
‏سهم نفت از ۱۹/۵ درصد در پایان برنامه چهارم در سال ۱۳۵۱ به ۴۸/۷ درصد در پایان برنامه پنجم در سال ۱۳۵۶ افزایش یافت در حالی که سهم باقی بخش ها کاهش یافت: سهم کشاورزی که در پایان برنامه سوم در حدود ۳۴/۵٪ بود در پایان برنامه چهارم به ۱۸ درصد و در پایان برنامه پنجم به ۸ درصد کاهش یافت،‏صنایع و معادن از ۲۲/۳ درصد در سال ۱۳۵۱ به ۱۶/۱ درصد در سال ۱۳۵۶ کاهش یافت، سهم خدمات از ۴۰/۱درصد به ۲۷/۲ درصد کاسته شد. درآمدهای ناشی از نفت و گاز که ۶۶۲۸/۵ میلیارد ریال (۹۸/۹ میلیارد دلار) برآورد شده بود، ۷۹/۸ درصد از درآمد دولت را در برنامه پنجم تشکیل می داد که تقریبا ۱۲ برابر
‏دریافتی های دوره برنامه چهارم بود.

ادامه مطلب

✅ @karkhone
نوآوری گاراژی؟

کارآفرینان نوآوری نظیر استیو جابز، دیوید پکرد و ویلیام هیولت (بنیانگذاران کمپانی فناور HP) به عنوان اشخاصی شناخته می‌شوند که تنها با خلاقیت شخصی خود ایده‌هایی تحول‌بخش در گاراژ منزلشان پدید آوردند و جهان را دگرگون کردند. این نگرش که با عنوان مدل 'نوآوری گاراژی' شناخته می‌شود یک مدل گمراه‌کننده برای فهم فرآیند نوآفرینی می‌باشد و می‌تواند تصورات نادرستی در ذهن نوآوران ایجاد کند. در حقیقت، بسیاری از این نوآوران گاراژی ایده‌هایی که پژوهشگاه‌های علمی و فنیِ دانشگاه‌ها (نظیر دانشگاه استنفورد) و شرکت‌ها (نظیر پژوهشگاه PARC) آفریده‌اند را کپی‌برداری، جرح‌وتعدیل و سرهم‌بندی کرده‌اند و یک محصول تجاری پدید آورده‌اند. علاوه بر آن، ایده‌های فنی بنیادینی که مراکز علمی و پژوهشی پدید آورد‌ه‌اند لزوماً با انگیزه‌های تجاری و اقتصادی تأمین مالی نشده‌اند و از کمک‌های خیّرانه تا وجوه بخش عمومی را به خود جذب کرده‌اند. به بیانی، در پشت پرده‌ی 'قابلیت‌های کارآفرینانه'ی نوآوران گاراژی، سرمایه‌های متخصص انسانی حضور دارند که در دانشگاه و پژوهشگاه مشغول تولید زیرساخت نوآوری هستند.
ناشر: ProgressiveCapitalism

✅ @karkhone
متاورس، تمام و کمال


تمام تلاشم اینه که هرکسی مطلب رو بخونه بتونه یه اسکیمای ذهنی از آینده پیدا کنه - چه دور چه نزدیک .

کلمه Metaverse از ترکیب META به معنی لایه بالاتر و خود ارجاع هست و Universe به معنی جهان و هستی هست. نتیجه میشه جهانی فراتر از بعد فیزیکی ما که ارجاعش به خودش هست (شاید چیزی شبیه به DAO که براش تصمیمات خرد جمعی بگیرن) نه اونچیزی که فیسبوک ادعا کرده ( حداقل تا الان)
کلمه متاورس اولین بار سال 1992 در رمان Snow Crash اثر Neal Stephenson's بیان شد. از نظر مفهومی ما همین الان هم نسبتا داخل متاورس هستیم. هرچه قدر بُعد فیزیکی (مکان) کم رنگ و بُعد غیر فیزیکی (زمان) پر رنگ بشه ما به متاورس نزدیک و نزدیک تر میشیم .
همین الان که من دارم این متن مینویسیم برای شما مهمه که زیرشلواری مامان دوز پوشیدم یا نه ؟ شما که دارین مطلب رو میخونین برای من مهمه روی دیوار خونه تون تابلو اورجینال پیکاسو هست یا نه؟ برای ما چیزی مهم هست که داریم توی همین فضا میبینیم مثلا آواتارها یا ...
پس ما همین الان هم توی متاورس نسبی هستیم که زمان (نحوه ی سپری کردنش و حضور ذهنی در چه توییتی و دایرکت با چه کسی ) رو نسبت به مکان (در کجای فیزیکی ) اولویت میده. اما این فقط شروع متاورس هست.
شاید شما ویدئوهایی مثل این دیده باشید:
https://twitter.com/DCLBlogger/status/1454258028526460930?s=20
که یه دورهمی متاورسی گذاشتن. مثل این میمونه که چند نفر که توی ویس چت گروهی هستن همدیگه رو به صورت 3D ببینن. یعنی به جای عکس پروفایل ، کاراکتر پروفایل داریم که میتونه خودش رو حرکت بده یا برقصه !
همین؟ نه
غیر متمرکز بودن نقطه ی کلیدی متاورسی هست که ما عاشق ش میشیم. چیزی که به هر عضو به چشم شریک نگاه میکنه و باDAO بهش قدرت رای دادن و تصمیم گیری میده بدون اینکه1% فکر کنیم تقلبی شده
همین؟ نه
توی WEB3 ما به مفهوم Meta یا همون خودارجاعی میرسیم. اینترنت روی بلاکچین های غیرمتمرکز پیاده میشه که قابل فیلترینگ نیست و متاورسی که روش پیاده میشه دخالت حکومتی نداره چون قدرت دست مردم هست.
همین؟ نه
همه این ها اگه انجام بشه تازه اینجوری میشه :
گوشی یا کامپیوتر به دست میریم توی توییتری که 3 بعدی هست و به جای اینکه اسپیس بذاریم،میریم ور دل هم میشینیم حرف میزنیم در حال که فیلترشکنی لازم نیست و بابت این فرایند و یه پول یا اعتبار شفاف و غیرفیک عمومی هم کسب میکنیم.
چطور متاورس تر میشه پس ؟
1 - با ارتقا گجت های اختصاصی XR
2 - با ارتقا سرعت زیرساخت اینترنت
3 - با ارتقا اوپتیمایزیشن رییل-تایم انجین ها

بریم که هر کدوم رو خیلی مختصر باز کنیم .

گجت های XR چی ان ؟
کلا به هر چیزی که محیط تعاملی ایجاد میکنه یه R میذارن تهش به نشانه ی Reality اون X اولش هم از Extended میاد ، اون X یه بازی با کلمات هم داره سر اینکه مجهول هست اون X. فعلا اینا رو داریم :
AR
VR
MR
گجت هم میشه وسیله . اسمارت گلس ها گجت های XR ان.
گجت های XR از نظر سخت افزاری سه دسته اند :

_ قدرت پردازش و نمایشگر با موبایل:
https://youtube.com/watch?v=3jjNGRPbFTA
-قدرت پردازش PC و نمایشگر با خود گجت :
https://youtube.com/watch?v=wGQDVZkoK7U
_قدرت پردازش و نمایشگر با خود گجت:
https://youtube.com/watch?v=_uOFWU4o3tw

میشه باز شاخه بندی کرد ولی من به همین بسنده میکنم.
در ابتدا VR اومد :virtual reality
گجت به چشم شما وصل میشه و شما هیچگونه ارتباطی با محیط بیرون ندارین. مثلا:
https://youtube.com/watch?v=Znv7UM4q_pM

ادامه مطلب

✅ @karkhone
چه کالاهایی در دوره‌ی ناصرالدین شاه بیشترین صادرات را داشت؟

✅ @karkhone
| آذری جهرمی

بیایید همراه با هم یک دستور دولتی را در سه پرده بررسی کنیم.

پرده‌ی اول: مسوول حاضر در میدان

رئیس جمهور محترم، در سفرهای استانی، پای درد دل تولید کنندگان استان‌ها نشسته است.
در این جمع احتمالا همه‌ی تولیدکنندگان برجسته آن استان، تاجران و در نهایت مسوولین مربوطه‌ی استانی حاضر، گزارشی از مشکلاتشان را به شرح زیر ارائه می‌کنند:

کرونا، حضور جنس قاچاق در بازار و هزاران دلایل ریز و درشت دیگر باعث شده تا نتوانیم به اهداف اقتصادی خود دست پیدا کنیم. از سویی سررسید بدهی‌ها رسیده است و بانک‌ها در حال ضبط ضمانتنامه‌ها و وثیقه‌های ما هستند. پرونده‌های مفتوحی در دستگاه قضایی با عنوان بدهکاران بانکی داریم و اگر به وضع ما رسیدگی نشود؛ مجبوریم در سال حمایت از تولید، کارگاه و کارخانه را تعطیل کنیم و در نتیجه خودتان بهتر می‌دانید که تعداد زیادی کارگر از کار بیکار خواهندشد و بیکاری یعنی ...

در پایان جلسه، رئیس جمهور هم، طی سخنانی که از رسانه‌ها انعکاس داده می‌شود، به بانک‌ها دستور می‌دهند که: "حق ندارید هیچ واحد تولیدی را به دلیل بدهی تعطیل کنید!"
احتمالا امید و خوشحالی در چهره‌ی حضار در سالن و تماشاکنندگان این سخنان در تلویزیون نمایان می‌شود و در فضای مجازی و رسانه‌ها هم از این اقدام جهادی و انقلابی رئیس جمهور در رسیدگی سریع به وضع کارگران و واحدهای تولیدی قدردانی خواهند شد.
ادامه مطلب در پرده‌ی دوم …

پرده‌ی دوم:

تولید کننده‌ی موفقی پای گیرنده تلویزیون نشسته و با دیدن این سخنان از خود می‌پرسد: در این شرایط چرا من باید بدهی خود را به بانک پرداخت کنم؟ چرا من که در شرایط برابرِ موجود توانسته‌م با زحمت در این رقابت پیروز بشوم از این شرایط استفاده نکنم؟ شم اقتصادی این تولیدکننده‌ی موفق که احتمالا باهوش هم بوده که توانسته شرایط پایداری برای شرکتش به وجود آورد به او می‌گوید به جای پرداخت اقساط، درآمدها را به بخش غیرعملیاتی شرکت یا کارخانه منتقل کن، سکه بخر، زمین خریداری کن یا حتی در رمزارز سرمایه‌گذاری کن. چرا تو باید از قافله تاخیرکنندگان در بازپرداخت بدهی‌های بانکی عقب بمانی؟

احتمالا مدیران بانک‌ها هم که پای همان رسانه نشسته‌اند، درگیر یک حساب و کتاب ساده شده‌اند‌. جبران تامین نقدینگی این دستور رئیس جمهور چقدر می‌شود؟ مجموع مابه‌التفاوت جرایم تاخیر که دستور داده شده که اخذ نشود چقدر می‌شود؟ صورتحساب‌ها پیشاپیش برای دولت پرینت می‌شود و به بانک مرکزی و وزارت اقتصاد ارسال می‌شود…

بانک مرکزی و وزارت اقتصاد دو حالت با این صورتحساب‌ها می‌توانند برخورد کنند.
یا بگویند اعتباری نداریم و قابل پرداخت نیست، که نتیجه روشن است. دستور و وعده رئیس جمهور روی زمین می‌ماند.
و یا مجبورند صورتحساب‌ها را پرداخت کنند تا وعده مسوول روی زمین نماند و لبخندهای کذا نخکشد و هوراهای کشیده شده بر باد نرود.
اما سوال اصلی این است:
از کجا؟

در حقیقت این قول و بازدید رییس‌جمهور به زبان بانکی در «تراز منفی ذخیره قانونی بانک‌ها نزد بانک مرکزی» خودش را نشان خواهد داد. این عملیات به زبان ساده و غیرعلمی همان چاپ کردن پول است.

چاپ پول هم یعنی بی‌ارزش کردن ریال، یعنی افزایش تورم!

به عبارتی دیگر، دست آخر این صورتحساب از جیب مردم پرداخت می‌شود. همان‌ها که لبخند امید به لبشان نشسته بود. البته بی آن‌که از آن‌ها اجازه گرفته شود.

مابه‌التفاوت جرایم تاخیر هم طبعا باید از بودجه سالانه تامین شود. بودجه با کسری مواجه است و در یک کلام، اگر این مابه‌التفاوت بخواهد پرداخت شود، مجددا اثر تورمی بر اقتصاد کشور خواهد داشت. و این یعنی دست کردن دوباره در جیب مردم.

پرده‌ی سوم:

بله. مشکل حل شد و همه در حال هورا کشیدند. ولی با دست‌کردن چندباره در جیب مردم. بی‌اجازه و درسکوت.

حتما شما خواننده‌ی محترم، سوال می‌پرسید که راه حل چیست؟ آیا اشکال در سفر رفتن رییس جمهور است؟ آیا باید اجازه داد کارگر بیکار شود؟ کارخانه تعطیل شود؟ آیا راهکار درستی برای حل معضلات وجود دارد؟

از دیدگاه من نفس حضور رئیس جمهور در استان‌ها و بین مردم یک کار بسیار ارزشمند است. رئیس دولت‌ها و خود دولت‌ها همواره نیازمند محبوبیتند و مردم هم نیاز دارند که احساس کنند از سوی آن‌ها درک می‌شوند و مورد توجه قرار می‌گیرند. محبوبیت، انرژی دولت‌ها برای ایجاد تغییرات است. سفرها حتما باعث افزایش سرمایه اجتماعی دولت خواهد شد و باید به رئیس‌جمهور‌ها برای توجه به این مهم و انرژی زیادی که برای این کار می‌گذارند، خدا قوت گفت.

ادامه مطلب

✅ @karkhone
شرکت دولتی توسعه نیشکر و صنایع جانبی اهواز به منظور "جلوگیری از واردات" و "خودکفایی در تولید شکر" در سال ۱۳۶۹ تاسیس و هزاران هکتار زمین را دربرمی‌گیرد. مشخص نیست دولت، این مقدار زمین‌ را چگونه صاحب شده! وضع فعلی خوزستان حاصل همین دست‌درازی‌های دولتی به منابع آب و الگوی کشت بومی استان است که با رمز "توسعه" انجام پذیرفت. در ادامه بخشی از خاطرات ۱۸ آبان ۷۷ رفسنجانی را بخوانید:

"به واحد امیرکبیر در شرکت کشت و صنعت نیشکر اهواز رفتیم. از مزارع و مرکز پمپاژ آب و نحوه برداشت و کاشت و شیرین‌کردن زمین‌ها و زه‌کشی و آبیاری و سپس کارخانهء در دست ساخت شکر، بازدید کردیم و آقایان کلانتری، طباطبایی و مفیدی، توضیحات دادند...در هفت واحد و مجموعاً ۸۰هزار هکتار نیشکر، و هفت واحد کارخانه شکر و چهار واحد کارخانه کاغذ و هفت واحد خوراک دام و... خواهد بود...از آنجا به مزرعه اُکالیپتوسِ خرمشهر رفتیم. ۲۵هزار هکتار و یک کارخانه تولید خمیرکاغذ و هزار هکتار پرورش ماهی در دست احداث است. استاندار و بعضی مسئولان محلی، اعتقاد دارند بهتر است زمین‌ها به مردم واگذار شود. از کانال‌ها، مزرعه، استخرها و مرکز پمپاژ آب، بازدید کردیم."

✅ @karkhone
حکومت نظامی در اقتصاد ایران

گفته می‌شود کسانی که تاریخ نخوانند و از آن درس نگیرند لاجرم محکوم به تکرار و تجربه آنند. زمانی که رشد اقتصادی شوروی، غرب را در بهت و حیرت فرو برده بود و چیرگی سوسیالیسم بر دنیا محتوم تصور می‌شود یک منطق ساده اما بسیار محکم شکست تمام این خانه پوشالی را پیش‌بینی کرد. لودویگ فون میزس اقتصاددان شهیر اتریشی محاسبه‌ناپذیر بودن برنامه‌ریزی متمرکز را عامل شکست شوروی می‌دانست و تاریخ ثابت کرد این پیش‌بینی چقدر صحیح است.

از دیرباز نهادی کذایی به نام ستاد تنظیم بازار که از رده ملی تا رده شهرستانی را دربرگرفته وظیفه رصد، نظارت و سیاست‌گذاری در بازار را برعهده داشته است. ستادی که همچنان در حال تنظیم! کردن ماشین بازار است اما همه شاهدیم که چه نتیجه‌ای حاصل شده است.

از زمان استقرار دولت جدید، وزیر صمت همواره بر این موضوع تأکید داشته است که عامل گرانی‌ها ( به زعم او) نظام توزیع است و لذا می‌بایست با رصد کالاها از مبدأ تا مقصد و نظارت بر توزیع این مشکل را حل کرد. گویا این اظهار نظر شاذ در حد ادعا باقی نمانده و آقای وزیر در صحنه عمل در حال پیاده سازی سامانه‌ای برای تعقیب و گریز کالاهاست.

سامانه جامع تجارت از سال 97 توسط مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت صمت به عنوان درگاه واحد تجارت طراحی و راه‌اندازی شده است که وزیر صمت منابع و نیروی انسانی وزارت متبوع را از زمان تصدی، برای توسعه این سامانه بسیج کرده است که بر اساس ادعای متولیان امر، خروجی این سامانه کنترل و رصد کالاهای اساسی و به تدریج تمامی کالاها در سطح کشور است به نحوی که از تولید کننده و واردکننده، زنجیره توزیع و تا مصرف کننده وضعیت کالاها قابل رصد است.

طراحان مدعی هستند با استفاده از این سامانه قبل از کمبود هر کالایی در بازار قادر به پیش بینی و برنامه‌ریزی برای تأمین کالا هستند به نحوی که به عنوان مثال حتی قادرند پیش‌بینی نمایند در چه تاریخی چه میزان مرغ در بازار موجود خواهد بود و چه میزان مصرف خواهیم داشت و بدین ترتیب امکان برنامه‌ریزی برای جوجه ریزی نیز وجود خواهد داشت و قادرند به طور دقیق پیش‌بینی نمایند که چه زمانی محدودیت‌های تجاری اعمال نموده و همچنین قیمت مصوب کالاها بدین ترتیب توسط سامانه قابل تعیین است و اقدامات تعزیراتی نیز بدین ترتیب مستند و نظام‌مند خواهد شد.

لازم به توضیح نیست که مدعیان اصولا نمی‌دانند در مورد چه چیزی صحبت می‌کنند و هیچ برآوردی از ابعاد موضوع ندارند اما ضمانت اجرای تأمین داده‌های مورد نیاز این سامانه منوط شدن ارائه هرگونه خدمات دولتی به ثبت اطلاعات در این سامانه است به نحوی که ثبت سفارش توسط واردکنندگان، تخصیص مواد اولیه به تولید کنندگان، ارائه خدمات بانکی و ارزی، بیمه‌ای، گمرکی و اصولا هر گونه خدمات در صورتی امکان‌پذیر است که فعالان بازار داده‌های خود را در این سامانه ثبت و ضبط نمایند. همچنین ادعا می‌شود دیگر سامانه‌های مرتبط در کشور نیز به این سامانه متصل خواهد بود به نحوی که امکان صحت سنجی اطلاعات نیز فراهم گردد.

در اینکه این دعاها چقدر قابل تحقق است نیاز به توضیح نیست اما نکته اساسی، تحمیل محدودیت‌های جدیدی در سونامی بروکراسی حاکم بر کشور بر فعالان اقتصادی است. افرادی که در شرایط تحریم و انواع محدودیت‌های تحمیلی از سوی دولت به سختی در حال فعالیت‌اند و حال باید شاهد فشارهای جدیدی از سوی این جماعت باشند.

گویا اقتصاد نئولیبرال! ایران در حال افتادن در ورطه‌ای جدید از برنامه‌ریزی متمرکز است و دولت از این رهگذر به خیال خام خود کنترل تولید و توزیع کالا را در اختیار گرفته تا بتواند نوعی از حکومت نظامی اقتصادی را برقرار سازد. در شکست این توهم هیچ شکی وجود ندارد اما حیف و میل منابع محدود کشور، تحمیل هزینه‌های جدید به فعالان اقتصادی و در نهایت تحمیل هزینه گزاف کمبود کالا و تورم به مردم موضوعی است که تصور نمی‌کنم فاطمی امین‌ها و جماعت حاکم بر کشور قادر به درک آن باشند. گویا به زودی شاهد تکرار یک تراژدی خواهیم بود اما این بار در قالب کمدی.

✅ @karkhone
اگر شما اروپایی‌ها خودتان را برتر می‌دانید، ما عقده‌ای نداریم. هیچگاه فراموش نکنید هر آنچه امروز دارید را ما[ایران] سه هزار سال پیش به شما آموزش داده‌ایم!

Oriana Fallaci, Interview with History(New York,1977), p.286.

✅ @karkhone
در دفاع از کاپیتالیسم

| مهدی تدینی

اگر مشکلی در کار ما ــ همۀ ما ــ وجود داشته باشد، این است که فرصت تأمل دقیق دربارۀ بسیاری از پدیده‌های مدرن را از خود گرفتیم. ما مردمی کهن بودیم که در مواجهه با دنیای مدرن سرگیجه گرفتیم، مانند پیرمردی که او را سوار چرخ‌وفلک و ترن هوایی کنند و انتظار داشته باشند از تماشای شهر و فراز و فرود هیجان‌انگیز ریل‌های مدرنیته لذت ببرد. این‌که طبیعت دیرینه‌ماندۀ ما در برابر سرعت سرسام‌آور عصر مدرن جا می‌ماند، طبیعی بود. اما اگر تقصیری متوجه ماست، آن‌جاست که به خودمان فرصت ندادیم در پدیده‌های مدرن به درستی تأمل کنیم. پیش از تأملی دقیق، به دستگیره‌ای ایدئولوژیک آویختیم تا هم میلمان به عدم‌تغییر را ارضا کند، هم مجبور به خودانتقادی نشویم و هم در برابر دنیای پیچیدۀ مدرن احساس تحقیر نکنیم.

یکی از پدیده‌های مدرن (و به گمانم حیاتی‌ترین پدیدۀ مدرن) که ما فرصت تأمل در آن را از خود گرفتیم و خیلی زود درگیر جدال با آن شدیم، «کاپیتالیسم» بود. در این نوشته فقط به یکی از خطاهای رایج و عامه‌پسند دربارۀ کاپیتالیسم بسنده می‌کنم. تصور غلطی که وجود دارد این است که گمان می‌شود کاپیتالیسم نظام خاص پولدارهاست و نظامی است که در آن همه‌چیز به نفع پولدارها و به زیان فقراست. تصور می‌شود کاپیتالیسم نوعی نظام بهره‌کشی است که همۀ پولدارها را هر روز پولدارتر و همۀ فقرا را هر روز فقیرتر می‌کند... در یک کلام باید بگویم وای بر جامعه‌ای که چنین انگاره‌های نادرستی در آن جا بیفتد.

دوباره تأکید می‌کنم که در این نوشته می‌خواهم فقط به یک نکته اشاره کنم و از توضیحات بیشتر می‌گذرم. نکته این است که کاپیتالیسم دوست هیچ قشر و دشمن هیچ قشری نیست. مشکل این است که ما نمی‌دانیم کاپیتالیسم چیست. اگر کاپیتالیسم سویۀ بی‌رحم و ظالمی هم داشته باشد، اتفاقاً بیش از همه این بی‌رحمی گریبان پولدارها را می‌گیرد. اتفاقاً این قشر ثروتمند جامعه است که باید از کاپیتالیسم بترسد، زیرا اگر خود را تابع نظام سرمایه‌دارانه قرار ندهد، نابود می‌شود و البته تبعیت از نظم کاپیتالیستی بسیار دشواری است. در نظام غیرکاپیتالیستی می‌توان با فاسدترین روش‌ها ثروتمند شد و ثروتمند ماند، اما در نظام کاپیتالیستی ثروتمند شدن و ثروتمند ماندن فقط یک راه دارد: شرکت در رقابتی نامحدود، بی‌پایان و بی‌شفقت برای بازدهی اقتصادی بیشتر.

برای بازدهی بیشتر پولدار بودن نه شرط کافی است و نه شرط لازم! فقط به این نکتۀ اساسی و تاریخی دقت کنید که با ظهور کاپیتالیسم ثروتمندان پیشین، به ویژه فئودال‌ها، یا رفته‌رفته فقیر شدند یا به حاشیه رانده شدند.

کاپیتالیسم رقابت نفسگیر برای بازدهی بیشتر را به سلول‌سلول پیکرۀ اقتصادی جامعه می‌آورد. این فرایند بیش از همه برای چه کسانی خطرناک است؟ برای ثروتمندان! افراد بی‌بضاعت چیزی برای از دست دادن ندارند، در حالی که در پویایی این نظام اقتصادی برای همۀ افراد بی‌بضاعت، کم‌استعداد، بی‌پشتوانه و محروم جامعه هم امکان اشتغال پیدا می‌شود. قرار نیست در اینجا به مسئلۀ «توزیع ثروت» بپردازم که آن بحث دیگری است. مسئله این است که فقط تأکید کنم، این تصور که کاپیتالیسم دشمن فقرا و رفیق پولدارهاست، اساساً غلط است.

در نظام کاپیتالیستی «ثروت» باید در خدمت بازدهی و زایایی بیشتر قرار گیرد و در نتیجه مجبور است به جامعه خدمت‌رسانی کند، ذائقۀ جامعه را شیرین کند و چشم و دل مردم را با تولیدات خود ارضا کند. به این ترتیب رابطه‌ای ارگانیک و حیاتی میان صاحب سرمایه و جامعه برقرار می‌شود. صاحب سرمایه دیگر نمی‌تواند مانند تافته‌ای جدابافته در حاشیۀ جامعه در املاک خود بچَرَد و بدون هیچ خدمت و خلاقیتی هر روز فربه‌تر شود. بلکه باید آستین بالا بزند، شغل ایجاد کند، ثروت‌سازی کند و این ثروت را در چرخۀ مالی جامعه جاری کند تا سایر بخش‌های جامعه (به ویژه بخش موسوم به طبقۀ متوسط) ثروتمندتر شوند تا بتوانند تولیدات او را بخرند. در جامعۀ کاپیتالیستی سود در تولید و خدمات است، نه در ملک و پول خوابیده.

در پایان یادآوری می‌کنم دفاع از کاپیتالیسم به این معنا نیست که این نظام بی‌نقص، کامل و اخلاقی است. در این دنیا چیز کاملی وجود نداشته و نخواهد داشت، بلکه مسئله این است که کاپیتالیسم کارآمدترین و بهینه‌ترین نظام اقتصادی است. جایگزینی برای این نظام وجود ندارد و هر جایگزینی فقط زایایی و در نتیجه رفاه جامعه را پایین می‌آورد و بازندۀ این افت زایایی قطعاً پولدارها نیستند! پایین آمدن زایایی جامعه اول گریبان فقرا را می‌گیرد و بعد به طبقه متوسط آسیب می‌زند. در مقابل، پولدارها در جامعۀ راکد حاشیۀ امن فراخی دارند! بسیار فراخ! کاپیتالیسم اگر دشمن کسی باشد، دشمن مفتخورهاست.


✅ @karkhone
| یاسر خوشنویس

روزگاری در شرکتی ظاهرا معظم به عنوان دستیار مدیرعامل کار می‌کردم که هر روز و هفته‌اش مملو از ماجراهای ابزورد بود. روزی مدیرعامل ناگهان تصمیم گرفت احمد را از سمتی بردارد و بابک را به جایش بگذارد. آن زمان که تصمیمش را ابراز می‌کرد، برقی در نگاهش بود: ببین چه باهوشم!

گفتم: آقا، احمد چرخ‌دنده نیست که ناگهان و بدون آنکه با او صحبت کنید، جابجایش کنید. دچار "چرخ‌دنده‌بینی" هستید. رنجید.

از آن سو، به بابک گفتم: بابک، تو کارِ احمد را بلدی؟
- نه، راستش بلد نیستم.
- پس چرا قبول کردی؟
- من اَسِتِ (دارایی) شرکتم. هرجا مدیرعامل بگه، کار می‌کنم.
- اما وظیفه سازمانی‌ات ایجاب می‌کنه به مدیرعامل بگی که این کار رو بلد نیستی.
- من نمی‌گم.
- من بگم؟
- بگو.

دو روز بعد، برای مدیرعامل استدلال کردم که چرا بابک برای آن پست مناسب نیست و چرا تصمیم از جهاتی دیگر هم نادرست است. دقایقی هم صبر کردم تا استدلال مقابلی بشنوم. استدلالی وجود نداشت. مدیر از تصمیمش منصرف شد.

هفته بعد، مدیرعامل از من خواست به مرخصیِ باحقوق بروم. دو ماه بعد، بابک به همان پستی گمارده شد که بلدش نبود.

تا وقتی "چرخ‌دنده‌بینی" مدیران و "اِسِت‌بینی" کارمندان به هم گره خورده، حال و روز ما بهتر از این نخواهد بود.

پ.ن.: لطفا دوباره نگویید مدیرعامل قانونا مجاز به عزل و نصب است. مجوز حقوقی یک چیز است و درستی تصمیم از نظر حرفه‌ای و اخلاقی چیزی دیگر. تصمیم‌های قانونیِ غیرحرفه‌ای چه ویرانی‌ها که به بار نمی‌آورند.

پ.ن: آقای خوشنویس عزت گذاشتن اسم شرکت رو نیاوردن ولی باتوجه به رزومه‌شون این "معظم" همان فناپ زیبای! خودمان است.

✅ @karkhone
گشت ارشاد اقتصاد

| محسن جلال‌پور


نظام قیمت‌گذاری بزرگ‌ترین دروغ سیستماتیک در کشور ماست. هر روز در نانوایی، سوپرمارکت، قصابی، رستوران و حتی در بیمارستان و داروخانه با انواع دروغ‌های ناشی از قیمت‌گذاری مواجه می‌شویم.

چرخه این دروغ سیستماتیک ساده است:

هر زمان تورم افزایش پیدا می‌کند، دولت به‌جای اینکه تورم را کنترل کند، قیمت‌ها را کنترل می‌کند و با ابزارهای کنترل و تعزیر به جنگ بازار و بازاریان می‌رود. مقصر سیاستمدار است اما در بازار دنبال دزد می‌گردد.

واضح است که سیاستگذاری نادرست اقتصادی منجر به افزایش دسته جمعی قیمت کالاها و خدمات و ایجاد التهاب در بازارها شده اما جالب است که دولت باز هم با تکیه بر ابزار فشار و تعزیرات حکومتی و بسیج به جنگ بازار برخاسته است. یعنی سیاستگذار که خود مسبب این بحران است، دارد تلاش می‌کند تا آثار و عواقب اشتباهات خود را با سرکوب و تنبیه بازار جبران کند و جوانان کشور را به جان بازار بیندازد.

برای دوستانی که خیلی با ابعاد سرکوب قیمت آشنا نیستند، باید بگویم اعزام بازرسان قیمت به بازارها، شبیه همان گشت ارشاد است که درباره آن حرف و حدیث زیاد شنیده‌اید.

به هرحال اقدامات جدید درباره سرکوب قیمت‌ها،آدم را یاد اقدامات حزب رستاخیز در اواسط دهه ۵۰ می‌اندازد.
در سال 1354 حزب رستاخیز صدها دانشجو را به عنوان تیم‌های ناظر برای نظارت بر قیمت‌ها به بازار فرستاد تا علیه محتکران مبارزه کنند. اتاق‌های اصناف یا دادگاه‌های صنفی که زیر نظر سازمان اطلاعات و امنیت کشور فعالیت می‌کردند، هزار تن از دکانداران را جریمه، پروانه کسب صدها تن را لغو و حداقل 800 دکاندار را به گذراندن زندان‌های طولانی محکوم کردند. این اقدامات جز نارضایتی بازاریان نتیجه‌ای نداشت. اصناف در اجرای این اقدامات، با دولت همکاری نکردند، در نتیجه وزیر بازرگانی وقت 17 تن از رهبران برجسته آنان را از عضویت اتاق اصناف تهران، برکنار و اکثر اتاق‌های اصناف را در سراسر کشور منحل کرد. فریدون مهدوی وزیر وقت بازرگانی، معاون حزب رستاخیز هم بود و بیش از هشت هزار واحد صنفی را به دادگاه کشاند و بسیاری از صاحبان صنایع را به شهرستان‌ها تبعید کرد. چنین رفتاری باعث دور شدن و ایجاد فاصله میان بازاریان و حکومت شد.

پس از انقلاب هم یک بار در اوایل دهه ۶۰، از نیروهای کمیته برای سرکوب قیمت‌ها و بازار استفاده شد که به دستور اکید امام خمینی، این سیاست متوقف شد.

به هر حال تاریخ بهترین معلم انسان‌هاست اگر به آن توجه کنند. به این روایت‌های تاریخی توجه کنید:

1. در کشاکش جنگ ایران و عراق، گزارش رسید قیمت ظروف پلاستیکی که در جبهه‌ها زیاد استفاده می‌شود، گران شده است. دولت بلافاصله آن را مشمول قیمت‌گذاری دانست و تولیدکنندگان را تهدید به تعزیر و جریمه کرد. استدلال این بود که کشور به ظروف پلاستیکی نیاز دارد و این کالاها باید ارزان باشد تا همه از آن استفاده کنند. نتیجه چه شد؟ در اوج نیاز، خیلی از تولیدکنندگان ظروف پلاستیکی خط تولیدشان را تغییر دادند و به تولید عروسک رو آوردند.

2. چنین اتفاقی درباره پودر شوینده در دهه 70 رخ داد. تولیدکننده‌ای که سال‌ها پودر شوینده و صابون تولید می‌کرد، بعد از فشارهای دولت برای قیمت‌گذاری و تشدید فشارهای تعزیراتی، خط تولید پودر و صابون را متوقف و خط تولید لوازم آرایش ایجاد کرد که مشمول قیمت‌گذاری نشود.

3. در میانه‌های دهه 80 دولت به تولیدکنندگان هشدار داد که افزایش قیمت کالاها را نمی‌پذیرد و با متخلفان به شدت برخورد می‌کند. تولیدکنندگان که نتوانستند با دولت به توافق برسند، با اطلاع دولت یا از مقدار کالا کم کردند یا کیفیتش را پایین آوردند. از جمله برخی تولیدکنندگان دستمال‌کاغذی ناچار شدند دستمال کمتری در جعبه قرار دهند و برخی تولیدکنندگان شیر نیز ناچار شدند آب بیشتری به محصول خود اضافه کنند.
همین اتفاق در خیلی از صنایع غذایی دیگر هم رخ داد. مثلا هوای بیشتری وارد چیپس و پفک شد و بطری‌های نوشیدنی را هم سر خالی کرد.
نتیجه اینکه تولیدکنندگان به کم‌فروشی و کاهش کیفیت رو آوردند.

4. در دهه 90 دولت به تولیدکنندگان مواد غذایی اجازه نداد قیمت‌ها را با واقعیت‌های اقتصاد کشور تنظیم کنند. تولیدکنندگان نیز ناچار شدند محصولات غذایی را به‌جای عرضه در ظروف شیشه‌ای در ظروف ساخته‌شده از «پت» عرضه کنند. نتیجه اینکه در سال‌های پیش‌رو، طبیعت پر از ظروفی می‌شود که دوره بازیافتشان طولانی است سال‌های سال قابلیت ماندگاری دارند.

✅ @karkhone
ادموند برک

انقلابیون فرانسوی تصور می‌کنند که وضعِ غنی ما در انگلستان به دلیل اوراق بانکی است، نه اینکه اوراق بانکی خود محصول وضعیتِ مرفه تجارت ما، استحکام اعتبار ما و بیرون نگاه داشتنِ ایده قدرت از تمام بخش‌های تجاری است. تک تک پول‌های کاغذی ما پشتوانهء نقدینه‌ای انباشت شده دارند و اینکه پول به دلخواه، در یک آن و بی‌کمترین تنزیلی، قابل تبدیل دوباره به نقد است. اسکناس ما ارزش خود را از تجارت می‌گیرد، چرا که در قانون ارزشی برای آن تعریف نشده است. قدرت مبادله آن بالاست چرا که در تالار وست‌مینستر بی‌قدرت است. در بازپرداخت یک وام بیست شیلینگی، یک طلبکار شاید کل کاغذهای بانک انگلستان را هم قبول نکند.

✅ @karkhone
سيد احمد فرديد؛ ناچيز بزرگ و سرحلقه طريقت غرب ستيزي در ايران


| قاسم خرمی

فيلسوفي كه مي گفت «صنعت و تكنولوژي نشانه قهر الهي است»!

« احمد فرديد سانحه آدمي وار بود كه همه چيز منفي از دروغ و ريا گرفته تا پليدي و خبث طينت و جنوني از تيز هوشي مخرب داشت. او روشنفكري بود، جدا ديوانه . هيچ كس در افسار گسيختگي ذهني به پاي او نمي رسيد...»!

اين نخستين توصيف نيشداري بود كه از جانب آرامش دوستدار يكي از شاگردان سابق و حاضران در مكتب فرديد، در زمان حيات اين فيلسوف جنجالي و پرحاشيه ايران، به عمل آمد. آخرين نوع از اين قبيل توصيفات در باره فرديد، احتمالا متعلق به عبدالكريم سروش باشد كه او را داراي «ماليخولياي سياسي» و « قانقارياي اخلاقي» ناميد!

همه اين توصيف ها، در مقايسه با بد دهني ها و زشت خويي ها و زشت گويي هاي احمد فرديد در حق ديگران و به خصوص منتقدان، هيچ است. او تاجائيكه كه جا داشت در كلاسهاي درس و محافل علمي به ديگران مي تاخت و برچسب ماسوني و يهودي و غربزده مي زد. اگر فضا اقتضاء مي كرد، از فحش هاي اسافلي نيز ابايي نداشت!

فرديد همه نوشته هاي نويسندگان زمانه خود را بي رحمانه به نقد مي كشيد اما خود او اهل نوشتن نبود. از نوشتن هراس داشت هرچند مريدانش مي گفتند او عمدا نمي نويسد تا «حرف او به جاي كاغذ بر دلها نشيند»! از اينرو، فقط حرف مي زد و به فيلسوف شفاهي و دیکته ننوشته مشهور بود.

محمد مدد پور يكي ديگر از شاگردان فرديد، مجموعه اين درس گفتارها و يا حرفها پراكنده او را در قالب كتابي با عنوان« ديدار فرهي و فتوحات آخرالزماني» تدوين كرده بود، لحن فرديد در اين كتاب به قدري هتاكانه و زننده بود كه هيچ ناشري، حاضر به چاپ آن نمي شد. او به راستي كه بود؟ خود او مي گفت من هيچي نيستم و «يك ناچيز بزرگم»!

احمد مهيني يزدي معروف به «سيد احمد فرديد»، در سال1326 با بورس دولتي براي ادامه تحصيل در رشته علوم تربيتي به دانشگاه سوربن فرانسه رفت و از آنجا با فيلسوف مشهور آلماني«مارتين هايدگر» آشنا شد كه از منتقدين مدرنيته و تمدن صنعتي غرب بود.

چند سال قبل از عزيمت فرديد به غرب، فخرالدين شادمان كتابي با عنون« تسخير تمدن فرنگي» نوشته بود. از اين كتاب، مفهومي بيرون زد با عنوان «غربزدگي» كه سرمنشا چندين دهه آشوب فكري در ايران شد. «غرب زدگي» در واقع تخم لقي بود كه شادمان در دهان امثال فرديد و جلال آل احمد و علي شريعتي و ديگران شكست و جريان روشنفكري ايران را مسموم كرد و به انحراف كشيد.

به هر حال، فرديد با چنين نگاه زاويه داري نسبت به تمدن غرب، شروع به مطالعه آثار هايدگر و حتي همسخني با او كرد و كوشيد تا از انديشه پست مدرنيستي او قرائت و تفسير شرقي و عرفاني ارائه كند. حاصل كار اين شد كه او اعلام کرد علوم اسلامي و انساني ذيل تمدن يوناني شكل گرفته و به همين دليل «غرب زده» است.ايده تغيير علوم انساني در سالهاي بعد از انقلاب، كه هنوز هم كرارا طرح مي شود تا حدي برگرفته از همين ديدگاه فرديد بود. او همچنین به اين جمع بندی رسيد كه نتیجه متافیزیک مدرن، همين علم و صنعت است که در آن هیچ خیر و برکتي نیست!

پيروزي انقلاب اسلامي با شعار مبارزه با امپرياليسم، آغاز درگيري ها و خشونت ها و نيز شروع جنگ، فضايي مساعدتري براي رشد انديشه هاي غرب ستيزانه فرديد فراهم كرد. او نيز با فرصت طلبي ذاتي و عادت تعظيم در مقابل قدرت، كه همواره در خود داشت به ناگاه و بدون هيچ سابقه مبارزاتي، در زمره مدافعان سينه چاك انقلاب اسلامي قرار گرفت و مریدانی را گرد خود جمع كرد

با همه اينها، فرديد، آدم بي خاصيتي نبود. كتابخوان و كتابشناس و واژه شناس بي نظيري بود و در باره نقد غرب هم، شايد اگر زبان و روش مناسب تري براي بيان دغدغه هاي خود پيدا مي كرد، حرف هاي او مي توانست تكان و هشدار سودمندتري ايجاد كند

مشهور است كه فرديد« بد مي فهميد و بد مي فهماند». اگر فرديد انديشه هايدگر را درست فهميده باشد وشاگردان فرديد او را؛ مسلما پرچم مقابه با غرب كه به نام فرديد بلند شد و به ضديت با صنعت و تكنولوژي كشيده شد، براي جامعه ايران بويژه جامعه صنعتي كشور بسيار پرهزينه و مخرب بود.

سيد احمد فرديد در 25 مرداد 1373 در تنهايي در گذشت. فرزندان او هم مثل فرزندان اغلب علما و مسئولان و روشنفكران غرب ستيز ايراني، در حال تحصيل و اقامت در غرب بودند. 27 سال از مرگ او گذشته است اما سه ميراث او يعني «خشونت طلبي»، «غرب ستيزي» و «ستيز با علوم انساني» هنوز زنده اند و قرباني مي گيرند.

✅ @karkhone
تور امارات برای صید متخصصان IT در نمایشگاه جیتکس

در نمایشگاه امسال جیتکس بخش ویژه ای راه اندازی شده تا بازدیدکنندگان با مراجعه به آن بتوانند برای دریافت ویزای طلایی اقامت در امارات اقدام کنند.
ویزای طلایی امارات، یکی از محبوب‌ترین انواع ویزاهای ورودی این کشور است که به سرمایه‌گذاران، کارآفرینان، دانشمندان، نخبگان، متخصصین و افراد با استعدادهای خاص تعلق می‌گیرد و اجازه اقامت 10 ساله در این کشور را به آنان می‌دهد.
گفتنی است دبی اخیرا عنوان چهارمین شهر برتر دنیا برای اقامت خارجی‌ها را کسب کرده است.

✅ @karkhone